UzbekAI

Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирининг

буйруғи

ЎЗГАРТИРИШ ВА ҚЎШИМЧАЛАР

ҲИСОБОТ

МАЪЛУМОТЛАР

ҲИСОБОТ

«Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг тартибга солиш таъсирини баҳолаш услубиёти ҳамда ҳисобот шаклларини тасдиқлаш ҳақида»ги буйруққа ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йил 16 августдаги ПФ-111-сон «Ижтимоий муносабатларни ҳуқуқий тартибга солишнинг барқарорлигини таъминлаш, сифати ва самарадорлигини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Фармони , 2018 йил 13 апрелдаги ПҚ-3666-сон « Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги фаолиятини янада такомиллаштиришга доир ташкилий чора-тадбирлар тўғрисида »ги ҳамда 2021 йил 15 мартдаги ПҚ-5025-сон « Тартибга солиш таъсирини баҳолаш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида »ги қарорларига мувофиқ буюраман:

1. Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 31 мартдаги 7-мҳ-сон «Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг тартибга солиш таъсирини баҳолаш услубиёти ҳамда ҳисобот шаклларини тасдиқлаш ҳақида»ги буйруғига (рўйхат рақами 3292, 2021 йил 31 март) (Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 31.03.2021 й., 10/21/3292/0258-сон) иловага мувофиқ ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин.

2. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги билан келишилган.

3. Мазкур буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.

Келишилди:

Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2024 йил 10 октябрдаги 27-мҳ-сон буйруғига ИЛОВА

1. Буйруқнинг 1-банди учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг тартибга солиш таъсирини баҳолаш бўйича ҳисобот шакллари 2 — 4-иловаларга мувофиқ тасдиқлансин.»

2. 1-иловада :

1) 1-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«1. Мазкур Услубиётда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

ишлаб чиқувчи — лойиҳани ишлаб чиқувчи ёки норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг тартибга солиш таъсирини баҳолашни ўтказувчи давлат органи ва ташкилоти;

тартибга солиш воситаси — жисмоний ва юридик шахслар томонидан бажарилиши (риоя этилиши) мажбурий бўлган талаблар ёки бошқа чекловлар ёхуд уларга таъсир кўрсатадиган бошқа чоралар;

таъсир — норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳасида ҳамда қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда белгиланган мажбуриятлар, талаблар, тақиқ ва бошқа чекловларга риоя қилишда манфаатдор томонларда юзага келиши мумкин бўлган бевосита ёки билвосита фойда ва харажатлар;

манфаатдор томонлар — ўрганилаётган муаммо ёки таклиф этилаётган тартибга солиш доирасига тушадиган жисмоний ва юридик шахслар, давлат органлари ва ташкилотлари ҳамда хўжалик бошқаруви органлари;

тартибга солиш таъсирини баҳолаш (бундан буён матнда ТСТБ деб юритилади) — лойиҳанинг қабул қилиниши натижасида юзага келиши мумкин бўлган эҳтимолий оқибатларни аниқлаш ва баҳолаш, шунингдек, норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг тартибга солиш мақсадларига эришилганлигини, самарадорлигини ҳамда тартибга солиш усулини қўллашда юзага келган оқибатларни аниқлашга қаратилган чора-тадбирлар мажмуи;

ТСТБ ҳисоботи — норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ёки қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжат юзасидан ўтказилган ТСТБ якунлари бўйича ишлаб чиқувчи томонидан тайёрланадиган ҳужжат;

соддалаштирилган ТСТБ ҳисоботи — норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ишлаб чиқилишидан олдин ўтказилган ТСТБ якунлари бўйича ишлаб чиқувчи томонидан тайёрланадиган ҳужжат;

кенгайтирилган ТСТБ ҳисоботи — норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш билан бир вақтда кенгайтирилган тартибда ўтказилган ТСТБ якунлари бўйича ишлаб чиқувчи томонидан тайёрланадиган ҳужжат;

миқдорий кўрсаткичлар — маълум иқтисодий ёки жисмоний моҳиятга эга бўлган, сон сифатида ифодаланадиган кўрсаткичлар. Бунга барча молиявий ва бозор кўрсаткичлари (даромад, соф фойда, доимий ва ўзгарувчан харажатлар, сотиш ҳажми, бозор улуши ва бошқалар), қиймат бирлиги, вазн ва оғирлик, узунлик ва бошқа воситалар билан ўлчанадиган кўрсаткичлар киради;

сифат кўрсаткичлари — харажат, миқдор, вазн ва оғирлик, узунлик, самарадорлик ва бошқа ўлчовларнинг аниқ бирликлари билан ўлчаш қийин бўлган кўрсаткичлар. Улар, қоида тариқасида, одамларнинг маълум фактлар, ҳодисалар, уларнинг афзалликлари ва баҳоларига муносабатини акс эттиради. Сифат кўрсаткичлари фоизлар билан ҳам ўлчанади;

фойда — лойиҳа ёки норматив-ҳуқуқий ҳужжатда назарда тутилган талабларнинг бажарилиши муносабати билан манфаатдор томонларга келиши мумкин бўлган (келган) ҳар қандай шаклдаги фойда ёки даромад;

харажатлар — лойиҳа ёки норматив-ҳуқуқий ҳужжатда назарда тутилган талабларнинг бажарилиши муносабати билан манфаатдор томонларда юзага келиши мумкин бўлган (юзага келган) харажатлар.»;

2) 5-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«5. «Ex-ante» усули бўйича лойиҳа ишлаб чиқилишидан олдин соддалаштирилган тартибда ҳамда лойиҳани ишлаб чиқиш билан бир вақтда кенгайтирилган тартибда ТСТБдан ўтказилади:

а) лойиҳа соддалаштирилган тартибда ТСТБдан ўтказилганда қуйидаги масалалар таҳлил қилинади:

муаммо тавсифи, шу жумладан, муаммо таъсир кўрсатаётган объектлар ва субъектлар;

давлат аралашувининг зарурати, мақсади ва муаммони ҳал қилиш ёки унинг салбий таъсирини камайтириш билан боғлиқ хатарлар;

муаммони ҳал қилишнинг муқобил усуллари;

муқобил усулларнинг ижобий ва салбий таъсирлари ҳамда муаммони ҳал этишдаги эҳтимолий улуши;

мақбул усулнинг бошқа усулларга нисбатан афзаллиги;

мақбул усул орқали жорий этилиши кутилаётган тартибга солиш воситалари;

б) лойиҳа кенгайтирилган тартибда ТСТБдан ўтказилганда қуйидаги масалалар таҳлил қилинади:

тартибга солиниши керак бўлган муаммо таҳлили ва давлат аралашувининг зарурати (сабаблари);

тартибга солиш орқали эришилиши лозим бўлган мақсадлар;

муаммони ҳал қилишда муқобил усуллар, уларнинг афзалликлари ҳамда камчиликлари;

тартибга солиш таъсир кўрсатадиган субъектлар тўғрисида маълумотлар;

ҳар бир муқобил усулнинг миқдорий ва сифат таҳлили, шу жумладан, фойда ва харажатлар таҳлили, тегишли соҳаларга (иқтисодий соҳа, ижтимоий соҳа ва атроф-муҳитга) таъсирлари ва қўллашда юзага келиши мумкин бўлган салбий оқибатлари хавфи ва қиёсий таҳлил ёрдамида танланган мақбул усулни жорий этишнинг мақсадга мувофиқлиги;

тартибга солиш мақсадларига эришиш учун зарур чора-тадбирлар ва кутилаётган натижалар;

лойиҳанинг ёки унда белгиланган тартибга солиш воситаларининг амал қилиши таклиф қилинган даврни асослаш (амал қилиш муддати мавжуд бўлганда).»;

3) 6-банднинг бешинчи хатбошисидаги «рақобат муҳитига» деган сўзлар «тегишли соҳаларга (иқтисодий соҳа, ижтимоий соҳа ва атроф-муҳитга)» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

4) 2-бобнинг 1-параграфи сарлавҳаси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

« 1-§. Муаммони таҳлил қилиш ва давлат аралашуви заруратини (сабабларини) аниқлаш »;

5) 7-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«7. Тегишли соҳада юзага келган (юзага келиши мумкин бўлган) муаммони аниқлаш, унинг сабаблари ва оқибатларни ўрганиш орқали тўғри ва самарали ечимларни ишлаб чиқиш мақсадида муаммолар таҳлили ўтказилади.

Муаммо тўғрисидаги маълумотлар аниқ шакллантирилиши, тавсифланиши, шу жумладан, қуйидагиларни назарда тутган ҳолда таҳлил қилиниши лозим:

муаммо вужудга келган соҳа;

соҳанинг ҳуқуқий тартибга солинганлик ҳолати (норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар рўйхати, шунингдек, тартибга солишдаги бўшлиқлар) ва ҳуқуқни қўллаш амалиёти (мурожаатлар, шикоятлар, суд тартибидаги ишлар сони ва мазмуни);

муаммо таъсир кўрсатаётган объектлар ва/ёки субъектлар (субъектлар сонининг йиллар кесимидаги ўзгариш кўрсаткичи);

муаммонинг мавжудлиги сабабли келиб чиққан (чиқиши мумкин бўлган) салбий оқибатлар;

муаммога оид статистик маълумотлар ҳамда бошқа миқдорий ва сифат кўрсаткичлар (мисол учун, ушбу соҳада муаммо мавжудлиги сабабли 1,5 мингта қонун бузилишлар содир этилган бўлиб, жисмоний ва юридик шахсларга 500 млн сўм миқдорда зарар етказилган).»;

6) 2-бобдан 2-параграф сарлавҳаси чиқариб ташлансин;

7) 9-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«9. Муаммо юзага келган (юзага келиши мумкин бўлган) соҳани тартибга солиш мақсадларини аниқлаш учун давлат аралашуви зарурати таҳлил қилинади.

Давлат аралашуви зарурати асосан қуйидаги сабабларни ўз ичига олиши мумкин:

а) бозордаги муваффақиятсизлик (масалан, бозор нархлари жамият учун реал харажат ва фойдани акс эттирмаслиги, ижтимоий аҳамиятга эга маҳсулотлар билан таъминланишнинг етарли эмаслиги, рақобат муҳити етарли эмаслиги, ахборот етишмовчилиги (жумладан, истеъмолчилар учун маълумот олиш имконияти чекланганлиги ёки умуман йўқлиги);

б) иқтисодиётни барқарорлаштириш ва иқтисодий тангликнинг олдини олиш ёки унинг оқибатларини бартараф этиш;

в) товар ва хизматлар бозорида монополлашувнинг олдини олиш;

г) тартибга солишнинг самарасизлиги (масалан, жамоат манфаатларига мос келмайдиган амалдаги тартибга солиш воситаси);

д) ижтимоий адолатни таъминлаш (масалан, соғлиқни сақлаш ва таълим хизматларидан аҳолининг барча қатлами, айниқса, аҳолининг ижтимоий жиҳатдан эҳтиёжманд тоифалари фойдалана олиш имконияти);

е) аҳолининг саломатлиги ва жамият хавфсизлиги учун хавф-хатар;

ё) атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан самарали фойдаланиш.

Тартибга солинаётган муносабатларнинг ўзига хослигидан келиб чиқиб, давлат аралашуви зарурати бошқа сабабларни ҳам ўз ичига олиши мумкин.

Давлат аралашуви бўйича ҳар бир сабаб батафсил асослантирилиши лозим.».

8) 2-боб қуйидаги мазмундаги 4 1 -параграф билан тўлдирилсин:

«4 1 -§. Муқобил усулларнинг таъсир доирасини аниқлаш

17 1 . Тартибга солинаётган соҳада вужудга келиши мумкин бўлган (ёки вужудга келган) ўзгаришларни, жумладан, ижобий ва салбий оқибатларни аниқлаш, салбий таъсирларни олдини олиш ёки юмшатиш мақсадида муқобил усулларнинг таъсир доираси аниқланиши лозим.

Бунда тартибга солиш усулининг иқтисодий соҳа, ижтимоий соҳа ва атроф-муҳитга таъсири ўрганилади.

17 2 . Тартибга солиш усули иқтисодий соҳада қуйидаги муносабатларга таъсир кўрсатиши мумкин:

а) иқтисодий ривожланиш, жумладан, яширин иқтисодиёт, инвестиция муҳити, ишлаб чиқариш (хизмат кўрсатиш), импорт ва экспорт, товар ва хизматларнинг истеъмол даражаси, молиявий барқарорлик ва молиявий бозорлар;

б) тадбиркорлик, жумладан, тадбиркорлик субъектларини ташкил қилиш, лицензиялаш ва рухсат берувчи ҳужжатларни олиш тартиби ва талабларининг ўзгариши, товарлар (хизмат кўрсатиш) баҳоси ҳамда бошқа молиявий мажбуриятлар қийматининг ўзгариши;

в) кичик ва ўрта тадбиркорлик, жумладан, талаб ва мажбуриятларни бажариш йирик тадбиркорлик субъектларига нисбатан кичик ва ўрта тадбиркорлик субъектлари учун оғирлиги, маъмурий тўсиқлар (масалан, рўйхатдан ўтиш, лицензиялаш ва рухсат берувчи ҳужжатларни олиш), молиявий юк даражаси, бозор шартлари ва рақобат муҳити.

Тартибга солиш усулининг кичик ва ўрта тадбиркорликка таъсирини баҳолашда қуйидаги маълумотлар таҳлил қилинади:

соҳада тартибга солиш доирасига тушадиган тадбиркорлик субъектлари сони (Иқтисодий фаолият турларининг умумдавлат таснифлагичидаги (ИФУТ) кичик класс рақамини кўрсатган ҳолда ҳамда кичик, ўрта ва йирик тоифалар кесимида) ва тартибга солиш воситасининг ҳар бир тоифа учун таъсир даражаси;

кичик ва ўрта тадбиркорликнинг тартибга солинаётган соҳадаги аҳамияти (масалан, ишлаб чиқаришдаги (хизмат кўрсатиш) улуши, бозордаги ўрни);

тартибга солиш воситасининг билвосита субъектлари (масалан, етказиб берувчилар, истеъмолчилар);

г) давлат бюджети ва фискал сиёсат, жумладан, давлат бюджети даромадлари ва харажатларининг ўзгариши, давлат томонидан қўллаб-қувватлаш чоралари (масалан, субсидия, компенсация, дотация, давлат божи, солиқ ва божхона имтиёзлари), тартибга солиш ва назорат қилиш харажатларининг ортиши;

д) рақобат муҳити, жумладан, товар ишлаб чиқарувчи ёки хизмат кўрсатувчи хўжалик юритувчи субъектларнинг (етказиб берувчиларнинг) доираси ва сони чекланиши, етказиб берувчиларнинг ўзаро рақобатлашиш имконияти чегараланиши, бозор муносабатларида ўзаро рақобатлашишга қизиқишининг пасайиши, янги технологиялар, маҳсулотлар ёки бизнес моделларини амалиётга жорий этишнинг чекланиши, истеъмолчилар учун керакли ахборотни танлаш имкони чегараланиши;

е) бандлик ва меҳнат бозори, жумладан, ишсизлик ва бандлик даражаси, муайян соҳаларда ишчи кучига бўлган талабнинг ўзгариши, меҳнат шароитлари (шартлари) ва иш ҳақи, ходимларнинг малакасини ошириш ва касбга ўқитиш, ходимларнинг ижтимоий ҳимояси, норасмий бандлик.

Тартибга солинаётган муносабатларнинг ўзига хослигидан келиб чиқиб, бошқа таъсирлар ҳам таҳлил қилинади.

17 3 . Тартибга солиш усули ижтимоий соҳада (фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини таъминлашда) қуйидаги муносабатларга таъсир кўрсатиши мумкин:

а) ижтимоий адолат ва гендер тенглик, жумладан, шахсларни камситишга йўл қўйилмаслиги, ҳуқуқлардан аҳолининг барча қатлами (айниқса, ногиронлиги бўлган шахслар, кексалар, болалар ва аҳолининг ижтимоий жиҳатдан эҳтиёжманд бошқа тоифалари) фойдалана олиш имконияти, таълим, ахборот олиш ҳуқуқи ва сўз эркинлигининг чекланмаслиги, мулк ҳуқуқининг дахлсизлиги, ҳуқуқ ва хизматлардан тўсиқсиз фойдаланиш;

б) камбағаллик даражаси, жумладан, тартибга солиш воситасининг аҳоли (айниқса, аҳолининг ижтимоий жиҳатдан эҳтиёжманд тоифалари) даромадларига ва ижтимоий тенгсизликка таъсири, иш ўринлари, ижтимоий хизматларга бўлган имкониятнинг чекланмаслиги, шахсларнинг меҳнатга бўлган муносабатининг ўзгариши, меҳнат муносабатларида ижтимоий тенглик ва инклюзивлик;

в) соғлиқни сақлаш ва озиқ-овқат, жумладан, аҳолининг барча қатлами (айниқса, аҳолининг ижтимоий жиҳатдан эҳтиёжманд тоифалари) малакали тиббий хизматлардан фойдаланиш имконияти, тиббий хизматлар ва дори воситалари ҳамда протез-ортопедия мосламалари ва реабилитация қилишнинг техник воситалари нархининг ўзгариши, соғлом турмуш тарзига таъсирлар, соғлом ва юқори озуқавий қийматга эга озиқ-овқат маҳсулотлари истеъмоли, озиқ-овқат маҳсулотлари хавфсизлиги.

Тартибга солинаётган муносабатларнинг ўзига хослигидан келиб чиқиб, бошқа таъсирлар ҳам таҳлил қилинади.

17 4 . Тартибга солиш усули атроф-муҳит соҳасида қуйидаги муносабатларга таъсир кўрсатиши мумкин:

а) табиий ресурслар, жумладан, ресурслардан фойдаланиш барқарорлиги, уларни тақсимлаш ва улардан фойдаланиш, сув ва сув ресурслари, ер майдонларини бошқариш, фойдали қазилмаларни қазиб олиш;

б) ҳаво, сув ва тупроқ сифати, жумладан, ҳаво, сув ва тупроқнинг ифлосланиш даражасига таъсир, ифлослантирувчи моддалар чиқарилиши (эмиссияси) ва оқава сувларни чиқариш стандартлари, шунингдек, атроф-муҳит сифатини назорат қилиш тартибларининг ўзгариши;

в) биохилма-хиллик ва экотизимлар, жумладан, биохилма-хилликни муҳофаза қилиш ва экотизимлар (масалан, ўрмонлар, сув ҳавзалари) ҳолати, ноёб ва йўқолиб бораётган ўсимликлар ва ҳайвонлар турларига таъсир, экотизимларда кўрсатиладиган хизматлар доирасининг кенгайиши;

г) иқлим ўзгариши ва иссиқхона газлари чиқарилиши (эмиссияси), жумладан, энергия ресурсларидан саноат ва маиший истеъмолда фойдаланиш натижасида ажралаётган иссиқхона газлари, хавфли моддалар ҳажмининг ўзгариши, энергия ресурслари самарадорлиги, иқлим ўзгаришига мослашиш;

д) чиқиндиларни бошқариш, жумладан, чиқиндиларни қайта ишлаш, утилизация қилиш, чиқиндилар ҳажмининг ўзгариши, сув ҳавзаларига ва жой рельефига зарарли ташламаларни ташланиши;

е) инсон саломатлиги ва ҳаёт сифати, жумладан, ҳаво, сув, тупроқ ва шовқинли ифлосланиш даражасининг инсонларга таъсири, яшаш шароити ва сифатининг ёмонлашуви.

Тартибга солинаётган муносабатларнинг ўзига хослигидан келиб чиқиб, бошқа таъсирлар ҳам таҳлил қилинади.

17 5 . Тартибга солиш усули тегишли муносабатларда салбий таъсирга эга бўлган ва ушбу тартибга солиш усулисиз муаммони ҳал қилиш имконияти мавжуд бўлмаган ҳолларда ҳар бир салбий таъсирни камайтириш, юмшатиш чоралари ишлаб чиқилиши лозим (масалан, оширилган тўловлар бўйича аҳолининг эҳтиёжманд тоифалари учун чегирмалар ёки компенсация тўловлари).

Талаб ва мажбуриятларни таъминлаш кичик ва ўрта тадбиркорлик субъектлари учун йирик тадбиркорлик субъектларига нисбатан оғирроқ бўлган тақдирда улар учун таъсир даражасини камайтириш, юмшатиш чоралари ва мослашувчан ёндашувлар мажбурий равишда кўриб чиқилади.».

9) 2-бобнинг 5-параграфи сарлавҳаси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

« 5-§. Муқобил усулларни таҳлил қилиш методлари »;

10) 18-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«18. Муқобил усулларни таҳлил қилиш ва ўзаро таққослашда қуйидаги методлардан фойдаланиш мумкин:

а) фойда ва харажатлар таҳлили методи, бунда тартибга солиш усуллари бўйича умумий фойда ва харажатлар ўрганилиб, улар ўртасидаги тафовут (соф жорий қиймат) аниқланади ва харажати энг кам ва фойдаси энг кўп усул танланади;

б) харажатлар самарадорлиги таҳлили методи, бунда тартибга солиш усулларининг харажатлари ўзаро таққосланиб, харажати энг кам усул танланади. Ушбу метод асосан фойдани пул кўринишида ифодалаб бўлмайдиган соҳаларни (масалан, соғлиқни сақлаш, таълим, хавфсизлик) таҳлил қилишда фойдаланилади;

в) кўп мезонли таҳлил методи, бунда тартибга солиш усулларининг фойда ва харажатларини миқдорий кўрсаткичларда ҳисоблаш ёки ўзаро солиштириш имконияти бўлмаса, уларнинг таъсири мақсадлардан келиб чиқиб, турли мезонлар орқали аниқланади;

г) бошқа иқтисодий таҳлил усуллари.

Муқобил усуллар бўйича таҳлил натижалари қуйидаги мезонлар асосида ўзаро таққосланади ва улардан энг мақбул усул танлаб олинади:

натижадорлиги ва мақсадларга мутаносиблиги;

самарадорлиги;

давлат (соҳани ривожлантириш) стратегияларига (дастурларига) мувофиқлиги.

Фойда ва харажатлар таҳлилини амалга оширишда миқдорий кўринишда ифодалаш мураккаб ёки имконсиз бўлган фойда ва харажатларнинг сифат кўрсаткичларини таҳлил қилиш амалга оширилади, бу ҳақда тартибга солиш таъсирини баҳолаш бўйича ҳисоботнинг тегишли майдонларида миқдорий баҳолашни амалга оширишнинг имкони йўқлиги асослари, шу жумладан, мавжуд чекловлар кўрсатилади.»;

11) 2-бобнинг 6-параграфи ўз кучини йўқотган деб топилсин;

12) 43-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«43. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг тегишли соҳаларга таъсирини баҳолаш мазкур Услубиётнинг 17 1 — 17 5 -бандларига мувофиқ амалга оширилади.»;

13) 45-банднинг тўртинчи хатбошисидан «оқибатларни прогнозлаштириш масалалари бўйича» деган сўзлар чиқариб ташлансин;

14) 1-иловада :

3-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«3. Таклиф этилаётган норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасининг (бундан буён матнда лойиҳа деб юритилади) иқтисодий соҳа, ижтимоий соҳа ва атроф-муҳитга қандай салбий ёки ижобий таъсири мавжуд?»;

8-банд ўз кучини йўқотган деб топилсин;

15) 2-илованинг 5-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«5. Ҳужжатдаги тартибга солишга оид қоидалар ва воситалар иқтисодий соҳа, ижтимоий соҳа ва атроф-муҳитга қандай салбий ёки ижобий таъсир кўрсатди?».

3. 2-илова мазкур ўзгартириш ва қўшимчаларнинг 1-иловасига мувофиқ таҳрирда баён этилсин.

4. Мазкур ўзгартириш ва қўшимчаларнинг 2 ва 3-иловаларига мувофиқ таҳрирда 3 ва 4-иловалар билан тўлдирилсин.

«Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг тартибга солиш таъсирини баҳолаш услубиёти ҳамда ҳисобот шаклларини тасдиқлаш ҳақида»ги буйруққа киритилаётган ўзгартириш ва қўшимчаларга 1-ИЛОВА

«Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 30 мартдаги 7-мҳ-сон буйруғига 2-ИЛОВА

Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасининг тартибга солиш таъсирини баҳолаш бўйича соддалаштирилган

1. Лойиҳа тури ва номи 2. Ишлаб чиқувчи 3. Сана Тартибга солиш таъсирини баҳолаш натижалари 4. Муаммо таҳлили муаммо тавсифи; муаммо таъсир кўрсатаётган объектлар ва субъектлар (уларнинг сони); бартараф этиш ёки олдини олиш режалаштирилаётган зарар (максимал 15 қатор) . 5. Давлат аралашуви зарурати □ бозордаги муваффақиятсизлик □ иқтисодиётни барқарорлаштириш □ тартибга солишнинг самарасизлиги □ товар ва хизматлар бозорида монополлашувнинг олдини олиш □ ижтимоий адолатни таъминлаш □ аҳолининг саломатлиги ва жамият хавфсизлиги учун хавф-хатар □ атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан самарали фойдаланиш □ _______________________ Изоҳланг (максимал 10 қатор) . 6. Мақсадлар кўзланган мақсадлар; кутилаётган натижалар (максимал 10 қатор) . 7. Ечим муаммони ҳал қилишнинг муқобил усуллари; мақбул усул орқали жорий этилиши кутилаётган тартибга солиш воситалари (мажбурият, талаб, тақиқ, чеклов, жавобгарлик ёки уларга риоя қилишни таъминлаш бўйича таъсир чоралари, шунингдек, давлат томонидан қўллаб-қувватлаш чоралари) ; муқобил усулларнинг ижобий ва салбий таъсирлари ҳамда муаммони ҳал этишдаги эҳтимолий улуши; мақбул усулнинг бошқа усулларга нисбатан афзаллиги; муаммони ҳал қилиш ёки унинг салбий таъсирини камайтириш билан боғлиқ хатарлар (максимал 15 қатор) . Мазкур ҳисоботнинг тўғрилиги ва маълумотларнинг ишончлилигини тасдиқлайман. Давлат органи (ташкилоти) раҳбари ________________ _____________________ (имзо) (Ф.И.О.)

Тартибга солиш усулининг таъсир доирасига оид

I. Иқтисодий соҳага таъсир 1. Иқтисодий ривожланиш Яширин иқтисодиёт, инвестиция муҳити, ишлаб чиқариш (хизмат кўрсатиш), импорт ва экспорт, товар ва хизматларнинг истеъмол даражаси, молиявий барқарорлик ва молиявий бозорлар. □ Ижобий таъсир □ Салбий таъсир Изоҳланг. □ Таъсир қилмайди 2. Тадбиркорлик Тадбиркорлик субъектларини ташкил қилиш, лицензиялаш ва рухсат берувчи ҳужжатларни олиш тартиби ва талабларининг ўзгариши, товарлар (хизмат кўрсатиш) баҳоси ҳамда бошқа молиявий мажбуриятлар қийматининг ўзгариши. □ Ижобий таъсир □ Салбий таъсир Изоҳланг. □ Таъсир қилмайди 3. Кичик ва ўрта тадбиркорлик Талаб ва мажбуриятларни бажариш йирик тадбиркорлик субъектларига нисбатан кичик ва ўрта тадбиркорлик субъектлари учун оғирлиги, маъмурий тўсиқлар (масалан, рўйхатдан ўтиш, лицензиялаш ва рухсат берувчи ҳужжатларни олиш), молиявий юк даражаси, бозор шартлари ва рақобат муҳити. □ Ижобий таъсир □ Салбий таъсир Бунда қуйидаги масалалар кўриб чиқилади: соҳада тартибга солиш доирасига тушадиган тадбиркорлик субъектлари сони ва тартибга солиш воситасининг ҳар бир тоифа учун таъсир даражаси; кичик ва ўрта тадбиркорликнинг тартибга солинаётган соҳадаги аҳамияти (масалан, ишлаб чиқаришдаги (хизмат кўрсатишдаги) улуши, бозордаги ўрни); тартибга солиш воситасининг билвосита субъектлари (масалан, етказиб берувчилар, истеъмолчилар). □ Таъсир қилмайди 4. Давлат бюджети ва фискал сиёсат Давлат бюджети даромадлари ва харажатларининг ўзгариши, давлат томонидан қўллаб-қувватлаш чоралари (масалан, субсидия, компенсация, дотация, давлат божи, солиқ ва божхона имтиёзлари), тартибга солиш ва назорат қилиш харажатларининг ортиши. □ Ижобий таъсир □ Салбий таъсир Изоҳланг. □ Таъсир қилмайди 5. Рақобат муҳити Товар ишлаб чиқарувчи ёки хизмат кўрсатувчи хўжалик юритувчи субъектларнинг (етказиб берувчилар) доираси ва сони чекланиши, етказиб берувчиларнинг ўзаро рақобатлашиш имконияти чегараланиши, бозор муносабатларида ўзаро рақобатлашишга қизиқишининг пасайиши, янги технологиялар, маҳсулотлар ёки бизнес моделларини амалиётга жорий этишнинг чекланиши, истеъмолчилар учун керакли ахборотни танлаш имкони чегараланиши. □ Ижобий таъсир □ Салбий таъсир Изоҳланг. □ Таъсир қилмайди 6. Бандлик ва меҳнат бозори Ишсизлик ва бандлик даражаси, муайян соҳаларда ишчи кучига бўлган талабнинг ўзгариши, меҳнат шароитлари (шартлари) ва иш ҳақи, ходимларнинг малакасини ошириш ва касбга ўқитиш, ходимларнинг ижтимоий ҳимояси, норасмий бандлик. □ Ижобий таъсир □ Салбий таъсир Изоҳланг. □ Таъсир қилмайди II. Ижтимоий соҳага таъсир 7. Ижтимоий адолат ва гендер тенглик Шахсларни камситишга йўл қўйилмаслиги, ҳуқуқлардан аҳолининг барча қатлами (ногиронлиги бўлган шахслар, кексалар, болалар ва аҳолининг ижтимоий жиҳатдан эҳтиёжманд бошқа тоифалари) томонидан фойдалана олиш имконияти, таълим, ахборот олиш ҳуқуқи ва сўз эркинлигининг чекланмаслиги, мулк ҳуқуқининг дахлсизлиги, ҳуқуқ ва хизматлардан тўсиқсиз фойдаланиш. □ Ижобий таъсир □ Салбий таъсир Изоҳланг. □ Таъсир қилмайди 8. Камбағаллик даражаси Тартибга солиш воситасининг аҳоли (айниқса, аҳолининг ижтимоий жиҳатдан эҳтиёжманд тоифалари) даромадларига ва ижтимоий тенгсизликка таъсири, иш ўринлари, ижтимоий хизматларга бўлган имкониятнинг чекланмаслиги, шахсларнинг меҳнатга бўлган муносабатининг ўзгариши, меҳнат муносабатларида ижтимоий тенглик ва инклюзивлик. □ Ижобий таъсир □ Салбий таъсир Изоҳланг. □ Таъсир қилмайди 9. Соғлиқни сақлаш ва озиқ-овқат Аҳолининг барча қатлами (айниқса, аҳолининг ижтимоий жиҳатдан эҳтиёжманд тоифалари) малакали тиббий хизматлардан фойдаланиш имконияти, тиббий хизматлар ва дори воситалари ҳамда протез-ортопедия мосламалари ва реабилитация қилишнинг техник воситалари нархининг ўзгариши, соғлом турмуш тарзига таъсирлар, соғлом ва юқори озуқавий қийматга эга озиқ-овқат маҳсулотлари истеъмоли, озиқ-овқат маҳсулотлари хавфсизлиги. □ Ижобий таъсир □ Салбий таъсир Изоҳланг. □ Таъсир қилмайди III. Атроф-муҳитга таъсир 10. Табиий ресурслар Ресурслардан фойдаланиш барқарорлиги, уларни тақсимлаш ва улардан фойдаланиш, сув ва сув ресурслари, ер майдонларини бошқариш, фойдали қазилмаларни қазиб олиш. □ Ижобий таъсир □ Салбий таъсир Изоҳланг. □ Таъсир қилмайди 11. Ҳаво, сув ва тупроқ сифати Ҳаво, сув ва тупроқнинг ифлосланиш даражасига таъсир, ифлослантирувчи моддалар чиқарилиши (эмиссияси) ва оқава сувларни чиқариш стандартлари, шунингдек, атроф-муҳит сифатини назорат қилиш тартибларининг ўзгариши. □ Ижобий таъсир □ Салбий таъсир Изоҳланг. □ Таъсир қилмайди 12. Биохилма-хиллик ва экотизимлар Биохилма-хилликни муҳофаза қилиш ва экотизимлар (масалан, ўрмонлар, сув ҳавзалари) ҳолати, ноёб ва йўқолиб бораётган ўсимликлар ва ҳайвонлар турларига таъсир, экотизимларда кўрсатиладиган хизматлар доирасининг кенгайиши. □ Ижобий таъсир □ Салбий таъсир Изоҳланг. □ Таъсир қилмайди 13. Иқлим ўзгариши ва иссиқхона газлари чиқарилиши (эмиссияси) Энергия ресурсларидан саноат ва маиший истеъмолда фойдаланиш натижасида ажралаётган иссиқхона газлари, хавфли моддалар ҳажмининг ўзгариши, энергия ресурслари самарадорлиги, иқлим ўзгаришига мослашиш. □ Ижобий таъсир □ Салбий таъсир Изоҳланг. □ Таъсир қилмайди 14. Чиқиндиларни бошқариш Чиқиндиларни қайта ишлаш, утилизация қилиш, чиқиндилар ҳажмининг ўзгариши, сув ҳавзаларига ва жой рельефига зарарли ташламаларни ташланиши. □ Ижобий таъсир □ Салбий таъсир Изоҳланг. □ Таъсир қилмайди 15. Инсон саломатлиги ва ҳаёт сифати Ҳаво, сув, тупроқ ва шовқинли ифлосланиш даражасининг инсонларга таъсири, яшаш шароитлари ва сифатининг ёмонлашуви. □ Ижобий таъсир □ Салбий таъсир Изоҳланг. □ Таъсир қилмайди

«Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг тартибга солиш таъсирини баҳолаш услубиёти ҳамда ҳисобот шаклларини тасдиқлаш ҳақида»ги буйруққа киритилаётган ўзгартириш ва қўшимчаларга 2-ИЛОВА

«Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 30 мартдаги 7-мҳ-сон буйруғига 3-ИЛОВА

Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасининг тартибга солиш таъсирини баҳолаш бўйича кенгайтирилган

1. Лойиҳа тури ва номи 2. Ишлаб чиқувчи 3. Ваколатли органларнинг хулосалари олинганлиги 4. Сана Тартибга солиш таъсирини баҳолаш натижалари 5. Фойда ва харажат Жорий харажат: қиймат Жорий фойда: қиймат Кутилаётган харажат: қиймат Кутилаётган фойда: қиймат 6. Муаммо таҳлили муаммо тавсифи; муаммо таъсир кўрсатаётган объектлар ва субъектлар (уларнинг сони); бартараф этиш ёки олдини олиш режалаштирилаётган зарар (максимал 15 қатор) . 7. Давлат аралашуви зарурати □ бозордаги муваффақиятсизлик □ иқтисодиётни барқарорлаштириш □ тартибга солишнинг самарасизлиги □ товар ва хизматлар бозорида монополлашувнинг олдини олиш □ ижтимоий адолатни таъминлаш □ аҳолининг саломатлиги ва жамият хавфсизлиги учун хавф-хатар □ атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан самарали фойдаланиш □ _______________________ Изоҳланг (максимал 10 қатор) . 8. Кўзланган мақсадлар ва натижа кўзланган мақсад ва самарадорликни аниқлаш кўрсаткичлари (индикаторлари); давлат аралашувидан кутилаётган натижа ва унга эришилишини аниқлаш кўрсаткичлари (аниқ, ўлчовли, мақбул, муддатли ва бошқа мезонлар асосида) (максимал 10 қатор) . 9. Ечим муаммони ҳал қилишнинг муқобил усуллари; муқобил усуллар орасидан танланган мақбул усул; мақбул усулнинг бошқа усулларга нисбатан афзаллиги (максимал 15 қатор) . Мазкур ҳисоботнинг тўғрилиги ва маълумотларнинг ишончлилигини тасдиқлайман. Давлат органи (ташкилоти) раҳбари ____________________ __________________________ (имзо) (Ф.И.О.)

Тартибга солиш таъсирини баҳолаш натижаларига оид

МАЪЛУМОТЛАР

1. Муаммо таҳлили ва давлат аралашуви зарурати

муаммо вужудга келган соҳа;

муаммонинг мавжудлиги сабабли келиб чиққан (чиқиши мумкин бўлган) салбий оқибатлар;

тартибга солиниши керак бўлган соҳада давлат аралашувининг зарурати (сабаблари).

2. Мақсадлар

тартибга солиш орқали эришилиши лозим бўлган мақсадлар;

лойиҳани қабул қилишдан кутилаётган натижа;

ҳар бир мақсад бўйича тартибга солиш мақсадларига эришиш даражасини тавсифловчи сифат ва миқдорий ўлчов индикаторлари (кўрсаткичлари);

индикаторларни ҳисоблаш усули ва маълумот манбалари.

3. Муқобил усуллар тавсифи ва таъсир доираси

тартибга солиш мақсадларига эришишга хизмат қиладиган муқобил усуллар;

ҳар бир усулнинг афзалликлари ва камчиликлари (аниқ далил ва рақамлар билан);

муқобил усулларнинг иқтисодий соҳага (иқтисодий ривожланиш, тадбиркорлик, кичик ва ўрта тадбиркорлик, давлат бюджети ва фискал сиёсат, бандлик ва меҳнат бозори) таъсири;

муқобил усулларнинг ижтимоий соҳага (ижтимоий адолат ва гендер тенглик, камбағаллик даражаси, соғлиқни сақлаш ва озиқ-овқат) таъсири;

муқобил усулларнинг атроф-муҳитга (табиий ресурслар, ҳаво, сув ва тупроқ сифати, биохилма-хиллик ва экотизимлар, иқлим ўзгариши ва иссиқхона газлари чиқарилиши (эмиссияси), чиқиндиларни бошқариш, инсон саломатлиги ва ҳаёт сифати) таъсири;

муқобил усулларнинг рақобат муҳитига (товар ишлаб чиқарувчи ёки хизмат кўрсатувчи хўжалик юритувчи субъектларнинг (етказиб берувчилар) доираси ва сони чекланиши, етказиб берувчиларнинг ўзаро рақобатлашиш имконияти чегараланиши, бозор муносабатларида ўзаро рақобатлашишга қизиқишининг пасайиши, янги технологиялар, маҳсулотлар ёки бизнес моделларини амалиётга жорий этишнинг чекланиши, истеъмолчилар учун керакли ахборотни танлаш имкони чегараланиши) таъсири.

4. Муқобил усулларнинг иқтисодий таҳлили

Муқобил усулларни таҳлил қилиш ва ўзаро таққослашда ҳамда танланган усулнинг бошқа муқобил усуллардан устунлигини асослантиришда қуйидаги методлардан фойдаланиш мумкин:

фойда ва харажатлар таҳлили методи;

харажатлар самарадорлиги таҳлили методи;

кўп мезонли таҳлил методи;

бошқа иқтисодий таҳлил усуллари.

Таҳлил натижалари қуйидаги жадвалда акс эттирилади:

Манфаатдор томонлар Усуллар Фойда Харажат Хулоса 1-манфаатдор томон 1-усул 2-усул 3-усул 2-манфаатдор томон 1-усул 2-усул 3-усул …

5. Чора-тадбирлар

лойиҳа қабул қилиниши билан унда белгиланган мақсадларга эришиш учун зарур бўлган ташкилий, техник, услубий ва бошқа чора-тадбирлар;

амалга оширилиши белгиланган ҳар бир чора-тадбирлар бўйича масъул ижрочилар, амалга ошириш муддатлари, уларни молиялаштириш ҳажми ва манбалари, амалга ошириш механизми ва кутилаётган натижа.

6. Муҳокама натижалари

лойиҳа ва ТСТБ ҳисоботи юзасидан билдирилган жамоатчилик муҳокамаси натижалари, экспертлар, илмий доира вакилларининг таклиф ва мулоҳазалари;

таклиф ва мулоҳазаларни кўриб чиқиш натижалари.».

«Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари ва қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг тартибга солиш таъсирини баҳолаш услубиёти ҳамда ҳисобот шаклларини тасдиқлаш ҳақида»ги буйруққа киритилаётган ўзгартириш ва қўшимчаларга 3-ИЛОВА

«Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 30 мартдаги 7-мҳ-сон буйруғига 4-ИЛОВА

Норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг тартибга солиш таъсирини баҳолаш бўйича

1. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат тури, номи ва реквизитлари 2. ТСТБни ўтказувчи давлат органи ёки ташкилоти 3. Ваколатли органларнинг хулосалари олинганлиги 4. Сана Тартибга солиш таъсирини баҳолаш натижалари 5. Хулоса ТСТБдан ўтказиш натижалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатдаги тартибга солиш усулларининг амал қилиши мақсадга мувофиқлиги, уларга ўзгартириш киритиш лозимлиги ёки уларни бекор қилиш зарурлиги тўғрисида хулоса (максимал 10 қатор) . 6. Ҳужжатнинг таъсир доираси тартибга солиш усули таъсир кўрсатаётган объектлар ва/ёки субъектлар (манфаатдор томонлар) (максимал 10 қатор) . 7. Ҳужжатнинг натижадорлиги ва самарадорлиги норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг амал қилиши натижасида эришилган мақсадлар, уларнинг натижадорлиги ва самарадорлик кўрсаткичлари (максимал 10 қатор) . 8. Ҳужжатнинг ижобий ва салбий оқибатлари норматив-ҳуқуқий ҳужжатдаги тартибга солиш усулини қўллашда вужудга келган ижобий ва салбий оқибатлар (максимал 10 қатор) . Мазкур ҳисоботнинг тўғрилиги ва маълумотларнинг ишончлилигини тасдиқлайман. Давлат органи (ташкилоти) раҳбари ____________ ________________________ (имзо) (Ф.И.О.)

Тартибга солиш таъсирини баҳолаш натижаларига оид

МАЪЛУМОТЛАР

1. Тартибга солиш усулининг таъсир доираси

тартибга солиш усули таъсир кўрсатаётган объектлар ва/ёки субъектлар (манфаатдор томонлар) (субъектлар сонининг (улуши) йиллар кесимидаги ўзгариш кўрсаткичи).

2. Тартибга солиш усулининг натижадорлиги кўрсаткичлари

тартибга солиш усули билан ўрнатилган тартибга солиш воситасининг натижадорлиги, мақсадларга эришилганлиги (жумладан, лойиҳаси ишлаб чиқилган даврда қўйилган мақсадлар, ҳар бир мақсад бўйича прогноз қилинган индикатив кўрсаткичлар, қўйилган мақсадларга эришилганлиги тўғрисида маълумотлар, эришилган индикатив кўрсаткичлар, уларнинг ўлчов бирлиги ва ҳисоблаш усуллари).

3. Тартибга солиш усулининг ижобий ва салбий оқибатлари

тартибга солиш усулининг иқтисодий соҳага (иқтисодий ривожланиш, тадбиркорлик, кичик ва ўрта тадбиркорлик, давлат бюджети ва фискал сиёсат, бандлик ва меҳнат бозори) таъсири;

тартибга солиш усулининг ижтимоий соҳага (ижтимоий адолат ва гендер тенглик, камбағаллик даражаси, соғлиқни сақлаш ва озиқ-овқат) таъсири;

тартибга солиш усулининг атроф-муҳитга (табиий ресурслар, ҳаво, сув ва тупроқ сифати, биохилма-хиллик ва экотизимлар, иқлим ўзгариши ва иссиқхона газлари чиқарилиши (эмиссияси), чиқиндиларни бошқариш, инсон саломатлиги ва ҳаёт сифати) таъсири;

тартибга солиш усулининг рақобат муҳитига (товар ишлаб чиқарувчи ёки хизмат кўрсатувчи хўжалик юритувчи субъектларнинг (етказиб берувчилар) доираси ва сони чекланиши, етказиб берувчиларнинг ўзаро рақобатлашиш имконияти чегараланиши, бозор муносабатларида ўзаро рақобатлашишга қизиқишининг пасайиши, янги технологиялар, маҳсулотлар ёки бизнес моделларини амалиётга жорий этишнинг чекланиши, истеъмолчилар учун керакли ахборотни танлаш имкони чегараланиши) таъсири.

4. Тартибга солиш усулининг самарадорлиги (иқтисодий таҳлили)

Тартибга солиш усулининг самарадорлиги қуйидаги маълумотлар асосида иқтисодий таҳлил усулларини қўллаган ҳолда ўрганилади:

эришилган натижа ва сарфланган ресурслардан фойдаланиш ўртасидаги боғлиқлик;

манфаатдор томонларга келадиган тартибга солиш харажатлари, шунингдек, унинг афзалликлари;

фойда ва харажатларга таъсир кўрсатадиган омиллар ва уларнинг тартибга солиш билан боғлиқлиги;

тартибга солиш усулининг самарадорлик кўрсаткичларига оид бошқа маълумотлар.

Тартибга солиш усулининг самарадорлигини таҳлил қилишда қуйидаги методлардан фойдаланиш мумкин:

фойда ва харажатлар таҳлили методи;

харажатлар самарадорлиги таҳлили методи;

кўп мезонли таҳлил методи;

бошқа иқтисодий таҳлил усуллари.

Таҳлил натижалари қуйидаги жадвалда акс эттирилади:

Манфаатдор томонлар Тартибга солиш усули Фойда Харажат Хулоса 1-манфаатдор томон 2-манфаатдор томон …

5. ТСТБ ҳисоботи муҳокамадан ўтказилганлиги тўғрисида маълумот

ТСТБ ҳисоботини жамоатчилик муҳокамасидан ўтказиш натижалари тўғрисида маълумот (жумладан, ТСТБ ҳисоботи муҳокамага қўйилган давр, келиб тушган таклифларни кўриб чиқиш натижаси);

экспертлар, илмий доира вакилларининг таклиф ва мулоҳазалари ҳамда уларни кўриб чиқиш натижалари.

6. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатни баҳолашга имкон берадиган бошқа маълумотлар

маълумотлар.

7. Хулоса

ТСТБдан ўтказиш натижалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатдаги тартибга солиш усулларининг амал қилиши мақсадга мувофиқлиги, уларга ўзгартириш киритиш лозимлиги ёки уларни бекор қилиш зарурлиги тўғрисида хулоса.

Вазир А. ТАШКУЛОВ

Иқтисодиёт ва молия вазири Ж. КУЧКАРОВ

Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси раиси Ҳ. ТУРАХУЖАЕВ

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги директори М. ОЛЛОЁРОВ

Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири А. АБДУХАКИМОВ

Тошкент ш.,

2024 йил 10 октябрь,

2024 йил 8 октябрь

2024 йил 3 октябрь

27-мҳ-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 14.10.2024 й., 10/24/3292-1/0810-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirining

buyrugʻi

OʻZGARTIRISH VA QOʻSHIMCHALAR

HISOBOT

MAʼLUMOTLAR

HISOBOT

“Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarning tartibga solish taʼsirini baholash uslubiyoti hamda hisobot shakllarini tasdiqlash haqida”gi buyruqqa oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 16-avgustdagi PF-111-son “Ijtimoiy munosabatlarni huquqiy tartibga solishning barqarorligini taʼminlash, sifati va samaradorligini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni , 2018-yil 13-apreldagi PQ-3666-son “ Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi faoliyatini yanada takomillashtirishga doir tashkiliy chora-tadbirlar toʻgʻrisida ”gi hamda 2021-yil 15-martdagi PQ-5025-son “ Tartibga solish taʼsirini baholash tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida ”gi qarorlariga muvofiq buyuraman:

1. Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 31-martdagi 7-mh-son “Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarning tartibga solish taʼsirini baholash uslubiyoti hamda hisobot shakllarini tasdiqlash haqida”gi buyrugʻiga (roʻyxat raqami 3292, 2021-yil 31-mart) (Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 31.03.2021-y., 10/21/3292/0258-son) ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.

2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi bilan kelishilgan.

3. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Kelishildi:

Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2024-yil 10-oktabrdagi 27-mh-son buyrugʻiga ILOVA

1. Buyruqning 1-bandi uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarning tartibga solish taʼsirini baholash boʻyicha hisobot shakllari 2 — 4-ilovalarga muvofiq tasdiqlansin.”

2. 1-ilovada :

1) 1-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“1. Mazkur Uslubiyotda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

ishlab chiquvchi — loyihani ishlab chiquvchi yoki normativ-huquqiy hujjatning tartibga solish taʼsirini baholashni oʻtkazuvchi davlat organi va tashkiloti;

tartibga solish vositasi — jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan bajarilishi (rioya etilishi) majburiy boʻlgan talablar yoki boshqa cheklovlar yoxud ularga taʼsir koʻrsatadigan boshqa choralar;

taʼsir — normativ-huquqiy hujjatlar loyihasida hamda qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarda belgilangan majburiyatlar, talablar, taqiq va boshqa cheklovlarga rioya qilishda manfaatdor tomonlarda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan bevosita yoki bilvosita foyda va xarajatlar;

manfaatdor tomonlar — oʻrganilayotgan muammo yoki taklif etilayotgan tartibga solish doirasiga tushadigan jismoniy va yuridik shaxslar, davlat organlari va tashkilotlari hamda xoʻjalik boshqaruvi organlari;

tartibga solish taʼsirini baholash (bundan buyon matnda TSTB deb yuritiladi) — loyihaning qabul qilinishi natijasida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan ehtimoliy oqibatlarni aniqlash va baholash, shuningdek, normativ-huquqiy hujjatning tartibga solish maqsadlariga erishilganligini, samaradorligini hamda tartibga solish usulini qoʻllashda yuzaga kelgan oqibatlarni aniqlashga qaratilgan chora-tadbirlar majmui;

TSTB hisoboti — normativ-huquqiy hujjat loyihasi yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjat yuzasidan oʻtkazilgan TSTB yakunlari boʻyicha ishlab chiquvchi tomonidan tayyorlanadigan hujjat;

soddalashtirilgan TSTB hisoboti — normativ-huquqiy hujjat loyihasi ishlab chiqilishidan oldin oʻtkazilgan TSTB yakunlari boʻyicha ishlab chiquvchi tomonidan tayyorlanadigan hujjat;

kengaytirilgan TSTB hisoboti — normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish bilan bir vaqtda kengaytirilgan tartibda oʻtkazilgan TSTB yakunlari boʻyicha ishlab chiquvchi tomonidan tayyorlanadigan hujjat;

miqdoriy koʻrsatkichlar — maʼlum iqtisodiy yoki jismoniy mohiyatga ega boʻlgan, son sifatida ifodalanadigan koʻrsatkichlar. Bunga barcha moliyaviy va bozor koʻrsatkichlari (daromad, sof foyda, doimiy va oʻzgaruvchan xarajatlar, sotish hajmi, bozor ulushi va boshqalar), qiymat birligi, vazn va ogʻirlik, uzunlik va boshqa vositalar bilan oʻlchanadigan koʻrsatkichlar kiradi;

sifat koʻrsatkichlari — xarajat, miqdor, vazn va ogʻirlik, uzunlik, samaradorlik va boshqa oʻlchovlarning aniq birliklari bilan oʻlchash qiyin boʻlgan koʻrsatkichlar. Ular, qoida tariqasida, odamlarning maʼlum faktlar, hodisalar, ularning afzalliklari va baholariga munosabatini aks ettiradi. Sifat koʻrsatkichlari foizlar bilan ham oʻlchanadi;

foyda — loyiha yoki normativ-huquqiy hujjatda nazarda tutilgan talablarning bajarilishi munosabati bilan manfaatdor tomonlarga kelishi mumkin boʻlgan (kelgan) har qanday shakldagi foyda yoki daromad;

xarajatlar — loyiha yoki normativ-huquqiy hujjatda nazarda tutilgan talablarning bajarilishi munosabati bilan manfaatdor tomonlarda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan (yuzaga kelgan) xarajatlar.”;

2) 5-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“5. “Ex-ante” usuli boʻyicha loyiha ishlab chiqilishidan oldin soddalashtirilgan tartibda hamda loyihani ishlab chiqish bilan bir vaqtda kengaytirilgan tartibda TSTBdan oʻtkaziladi:

a) loyiha soddalashtirilgan tartibda TSTBdan oʻtkazilganda quyidagi masalalar tahlil qilinadi:

muammo tavsifi, shu jumladan, muammo taʼsir koʻrsatayotgan obyektlar va subyektlar;

davlat aralashuvining zarurati, maqsadi va muammoni hal qilish yoki uning salbiy taʼsirini kamaytirish bilan bogʻliq xatarlar;

muammoni hal qilishning muqobil usullari;

muqobil usullarning ijobiy va salbiy taʼsirlari hamda muammoni hal etishdagi ehtimoliy ulushi;

maqbul usulning boshqa usullarga nisbatan afzalligi;

maqbul usul orqali joriy etilishi kutilayotgan tartibga solish vositalari;

b) loyiha kengaytirilgan tartibda TSTBdan oʻtkazilganda quyidagi masalalar tahlil qilinadi:

tartibga solinishi kerak boʻlgan muammo tahlili va davlat aralashuvining zarurati (sabablari);

tartibga solish orqali erishilishi lozim boʻlgan maqsadlar;

muammoni hal qilishda muqobil usullar, ularning afzalliklari hamda kamchiliklari;

tartibga solish taʼsir koʻrsatadigan subyektlar toʻgʻrisida maʼlumotlar;

har bir muqobil usulning miqdoriy va sifat tahlili, shu jumladan, foyda va xarajatlar tahlili, tegishli sohalarga (iqtisodiy soha, ijtimoiy soha va atrof-muhitga) taʼsirlari va qoʻllashda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan salbiy oqibatlari xavfi va qiyosiy tahlil yordamida tanlangan maqbul usulni joriy etishning maqsadga muvofiqligi;

tartibga solish maqsadlariga erishish uchun zarur chora-tadbirlar va kutilayotgan natijalar;

loyihaning yoki unda belgilangan tartibga solish vositalarining amal qilishi taklif qilingan davrni asoslash (amal qilish muddati mavjud boʻlganda).”;

3) 6-bandning beshinchi xatboshisidagi “raqobat muhitiga” degan soʻzlar “tegishli sohalarga (iqtisodiy soha, ijtimoiy soha va atrof-muhitga)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

4) 2-bobning 1-paragrafi sarlavhasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“ 1-§. Muammoni tahlil qilish va davlat aralashuvi zaruratini (sabablarini) aniqlash ”;

5) 7-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“7. Tegishli sohada yuzaga kelgan (yuzaga kelishi mumkin boʻlgan) muammoni aniqlash, uning sabablari va oqibatlarni oʻrganish orqali toʻgʻri va samarali yechimlarni ishlab chiqish maqsadida muammolar tahlili oʻtkaziladi.

Muammo toʻgʻrisidagi maʼlumotlar aniq shakllantirilishi, tavsiflanishi, shu jumladan, quyidagilarni nazarda tutgan holda tahlil qilinishi lozim:

muammo vujudga kelgan soha;

sohaning huquqiy tartibga solinganlik holati (normativ-huquqiy hujjatlar roʻyxati, shuningdek, tartibga solishdagi boʻshliqlar) va huquqni qoʻllash amaliyoti (murojaatlar, shikoyatlar, sud tartibidagi ishlar soni va mazmuni);

muammo taʼsir koʻrsatayotgan obyektlar va/yoki subyektlar (subyektlar sonining yillar kesimidagi oʻzgarish koʻrsatkichi);

muammoning mavjudligi sababli kelib chiqqan (chiqishi mumkin boʻlgan) salbiy oqibatlar;

muammoga oid statistik maʼlumotlar hamda boshqa miqdoriy va sifat koʻrsatkichlar (misol uchun, ushbu sohada muammo mavjudligi sababli 1,5 mingta qonun buzilishlar sodir etilgan boʻlib, jismoniy va yuridik shaxslarga 500 mln soʻm miqdorda zarar yetkazilgan).”;

6) 2-bobdan 2-paragraf sarlavhasi chiqarib tashlansin;

7) 9-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“9. Muammo yuzaga kelgan (yuzaga kelishi mumkin boʻlgan) sohani tartibga solish maqsadlarini aniqlash uchun davlat aralashuvi zarurati tahlil qilinadi.

Davlat aralashuvi zarurati asosan quyidagi sabablarni oʻz ichiga olishi mumkin:

a) bozordagi muvaffaqiyatsizlik (masalan, bozor narxlari jamiyat uchun real xarajat va foydani aks ettirmasligi, ijtimoiy ahamiyatga ega mahsulotlar bilan taʼminlanishning yetarli emasligi, raqobat muhiti yetarli emasligi, axborot yetishmovchiligi (jumladan, isteʼmolchilar uchun maʼlumot olish imkoniyati cheklanganligi yoki umuman yoʻqligi);

b) iqtisodiyotni barqarorlashtirish va iqtisodiy tanglikning oldini olish yoki uning oqibatlarini bartaraf etish;

v) tovar va xizmatlar bozorida monopollashuvning oldini olish;

g) tartibga solishning samarasizligi (masalan, jamoat manfaatlariga mos kelmaydigan amaldagi tartibga solish vositasi);

d) ijtimoiy adolatni taʼminlash (masalan, sogʻliqni saqlash va taʼlim xizmatlaridan aholining barcha qatlami, ayniqsa, aholining ijtimoiy jihatdan ehtiyojmand toifalari foydalana olish imkoniyati);

e) aholining salomatligi va jamiyat xavfsizligi uchun xavf-xatar;

yo) atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan samarali foydalanish.

Tartibga solinayotgan munosabatlarning oʻziga xosligidan kelib chiqib, davlat aralashuvi zarurati boshqa sabablarni ham oʻz ichiga olishi mumkin.

Davlat aralashuvi boʻyicha har bir sabab batafsil asoslantirilishi lozim.”.

8) 2-bob quyidagi mazmundagi 4 1 -paragraf bilan toʻldirilsin:

“4 1 -§. Muqobil usullarning taʼsir doirasini aniqlash

17 1 . Tartibga solinayotgan sohada vujudga kelishi mumkin boʻlgan (yoki vujudga kelgan) oʻzgarishlarni, jumladan, ijobiy va salbiy oqibatlarni aniqlash, salbiy taʼsirlarni oldini olish yoki yumshatish maqsadida muqobil usullarning taʼsir doirasi aniqlanishi lozim.

Bunda tartibga solish usulining iqtisodiy soha, ijtimoiy soha va atrof-muhitga taʼsiri oʻrganiladi.

17 2 . Tartibga solish usuli iqtisodiy sohada quyidagi munosabatlarga taʼsir koʻrsatishi mumkin:

a) iqtisodiy rivojlanish, jumladan, yashirin iqtisodiyot, investitsiya muhiti, ishlab chiqarish (xizmat koʻrsatish), import va eksport, tovar va xizmatlarning isteʼmol darajasi, moliyaviy barqarorlik va moliyaviy bozorlar;

b) tadbirkorlik, jumladan, tadbirkorlik subyektlarini tashkil qilish, litsenziyalash va ruxsat beruvchi hujjatlarni olish tartibi va talablarining oʻzgarishi, tovarlar (xizmat koʻrsatish) bahosi hamda boshqa moliyaviy majburiyatlar qiymatining oʻzgarishi;

v) kichik va oʻrta tadbirkorlik, jumladan, talab va majburiyatlarni bajarish yirik tadbirkorlik subyektlariga nisbatan kichik va oʻrta tadbirkorlik subyektlari uchun ogʻirligi, maʼmuriy toʻsiqlar (masalan, roʻyxatdan oʻtish, litsenziyalash va ruxsat beruvchi hujjatlarni olish), moliyaviy yuk darajasi, bozor shartlari va raqobat muhiti.

Tartibga solish usulining kichik va oʻrta tadbirkorlikka taʼsirini baholashda quyidagi maʼlumotlar tahlil qilinadi:

sohada tartibga solish doirasiga tushadigan tadbirkorlik subyektlari soni (Iqtisodiy faoliyat turlarining umumdavlat tasniflagichidagi (IFUT) kichik klass raqamini koʻrsatgan holda hamda kichik, oʻrta va yirik toifalar kesimida) va tartibga solish vositasining har bir toifa uchun taʼsir darajasi;

kichik va oʻrta tadbirkorlikning tartibga solinayotgan sohadagi ahamiyati (masalan, ishlab chiqarishdagi (xizmat koʻrsatish) ulushi, bozordagi oʻrni);

tartibga solish vositasining bilvosita subyektlari (masalan, yetkazib beruvchilar, isteʼmolchilar);

g) davlat budjeti va fiskal siyosat, jumladan, davlat budjeti daromadlari va xarajatlarining oʻzgarishi, davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash choralari (masalan, subsidiya, kompensatsiya, dotatsiya, davlat boji, soliq va bojxona imtiyozlari), tartibga solish va nazorat qilish xarajatlarining ortishi;

d) raqobat muhiti, jumladan, tovar ishlab chiqaruvchi yoki xizmat koʻrsatuvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlarning (yetkazib beruvchilarning) doirasi va soni cheklanishi, yetkazib beruvchilarning oʻzaro raqobatlashish imkoniyati chegaralanishi, bozor munosabatlarida oʻzaro raqobatlashishga qiziqishining pasayishi, yangi texnologiyalar, mahsulotlar yoki biznes modellarini amaliyotga joriy etishning cheklanishi, isteʼmolchilar uchun kerakli axborotni tanlash imkoni chegaralanishi;

e) bandlik va mehnat bozori, jumladan, ishsizlik va bandlik darajasi, muayyan sohalarda ishchi kuchiga boʻlgan talabning oʻzgarishi, mehnat sharoitlari (shartlari) va ish haqi, xodimlarning malakasini oshirish va kasbga oʻqitish, xodimlarning ijtimoiy himoyasi, norasmiy bandlik.

Tartibga solinayotgan munosabatlarning oʻziga xosligidan kelib chiqib, boshqa taʼsirlar ham tahlil qilinadi.

17 3 . Tartibga solish usuli ijtimoiy sohada (fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini taʼminlashda) quyidagi munosabatlarga taʼsir koʻrsatishi mumkin:

a) ijtimoiy adolat va gender tenglik, jumladan, shaxslarni kamsitishga yoʻl qoʻyilmasligi, huquqlardan aholining barcha qatlami (ayniqsa, nogironligi boʻlgan shaxslar, keksalar, bolalar va aholining ijtimoiy jihatdan ehtiyojmand boshqa toifalari) foydalana olish imkoniyati, taʼlim, axborot olish huquqi va soʻz erkinligining cheklanmasligi, mulk huquqining daxlsizligi, huquq va xizmatlardan toʻsiqsiz foydalanish;

b) kambagʻallik darajasi, jumladan, tartibga solish vositasining aholi (ayniqsa, aholining ijtimoiy jihatdan ehtiyojmand toifalari) daromadlariga va ijtimoiy tengsizlikka taʼsiri, ish oʻrinlari, ijtimoiy xizmatlarga boʻlgan imkoniyatning cheklanmasligi, shaxslarning mehnatga boʻlgan munosabatining oʻzgarishi, mehnat munosabatlarida ijtimoiy tenglik va inklyuzivlik;

v) sogʻliqni saqlash va oziq-ovqat, jumladan, aholining barcha qatlami (ayniqsa, aholining ijtimoiy jihatdan ehtiyojmand toifalari) malakali tibbiy xizmatlardan foydalanish imkoniyati, tibbiy xizmatlar va dori vositalari hamda protez-ortopediya moslamalari va reabilitatsiya qilishning texnik vositalari narxining oʻzgarishi, sogʻlom turmush tarziga taʼsirlar, sogʻlom va yuqori ozuqaviy qiymatga ega oziq-ovqat mahsulotlari isteʼmoli, oziq-ovqat mahsulotlari xavfsizligi.

Tartibga solinayotgan munosabatlarning oʻziga xosligidan kelib chiqib, boshqa taʼsirlar ham tahlil qilinadi.

17 4 . Tartibga solish usuli atrof-muhit sohasida quyidagi munosabatlarga taʼsir koʻrsatishi mumkin:

a) tabiiy resurslar, jumladan, resurslardan foydalanish barqarorligi, ularni taqsimlash va ulardan foydalanish, suv va suv resurslari, yer maydonlarini boshqarish, foydali qazilmalarni qazib olish;

b) havo, suv va tuproq sifati, jumladan, havo, suv va tuproqning ifloslanish darajasiga taʼsir, ifloslantiruvchi moddalar chiqarilishi (emissiyasi) va oqava suvlarni chiqarish standartlari, shuningdek, atrof-muhit sifatini nazorat qilish tartiblarining oʻzgarishi;

v) bioxilma-xillik va ekotizimlar, jumladan, bioxilma-xillikni muhofaza qilish va ekotizimlar (masalan, oʻrmonlar, suv havzalari) holati, noyob va yoʻqolib borayotgan oʻsimliklar va hayvonlar turlariga taʼsir, ekotizimlarda koʻrsatiladigan xizmatlar doirasining kengayishi;

g) iqlim oʻzgarishi va issiqxona gazlari chiqarilishi (emissiyasi), jumladan, energiya resurslaridan sanoat va maishiy isteʼmolda foydalanish natijasida ajralayotgan issiqxona gazlari, xavfli moddalar hajmining oʻzgarishi, energiya resurslari samaradorligi, iqlim oʻzgarishiga moslashish;

d) chiqindilarni boshqarish, jumladan, chiqindilarni qayta ishlash, utilizatsiya qilish, chiqindilar hajmining oʻzgarishi, suv havzalariga va joy relyefiga zararli tashlamalarni tashlanishi;

e) inson salomatligi va hayot sifati, jumladan, havo, suv, tuproq va shovqinli ifloslanish darajasining insonlarga taʼsiri, yashash sharoiti va sifatining yomonlashuvi.

Tartibga solinayotgan munosabatlarning oʻziga xosligidan kelib chiqib, boshqa taʼsirlar ham tahlil qilinadi.

17 5 . Tartibga solish usuli tegishli munosabatlarda salbiy taʼsirga ega boʻlgan va ushbu tartibga solish usulisiz muammoni hal qilish imkoniyati mavjud boʻlmagan hollarda har bir salbiy taʼsirni kamaytirish, yumshatish choralari ishlab chiqilishi lozim (masalan, oshirilgan toʻlovlar boʻyicha aholining ehtiyojmand toifalari uchun chegirmalar yoki kompensatsiya toʻlovlari).

Talab va majburiyatlarni taʼminlash kichik va oʻrta tadbirkorlik subyektlari uchun yirik tadbirkorlik subyektlariga nisbatan ogʻirroq boʻlgan taqdirda ular uchun taʼsir darajasini kamaytirish, yumshatish choralari va moslashuvchan yondashuvlar majburiy ravishda koʻrib chiqiladi.”.

9) 2-bobning 5-paragrafi sarlavhasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“ 5-§. Muqobil usullarni tahlil qilish metodlari ”;

10) 18-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“18. Muqobil usullarni tahlil qilish va oʻzaro taqqoslashda quyidagi metodlardan foydalanish mumkin:

a) foyda va xarajatlar tahlili metodi, bunda tartibga solish usullari boʻyicha umumiy foyda va xarajatlar oʻrganilib, ular oʻrtasidagi tafovut (sof joriy qiymat) aniqlanadi va xarajati eng kam va foydasi eng koʻp usul tanlanadi;

b) xarajatlar samaradorligi tahlili metodi, bunda tartibga solish usullarining xarajatlari oʻzaro taqqoslanib, xarajati eng kam usul tanlanadi. Ushbu metod asosan foydani pul koʻrinishida ifodalab boʻlmaydigan sohalarni (masalan, sogʻliqni saqlash, taʼlim, xavfsizlik) tahlil qilishda foydalaniladi;

v) koʻp mezonli tahlil metodi, bunda tartibga solish usullarining foyda va xarajatlarini miqdoriy koʻrsatkichlarda hisoblash yoki oʻzaro solishtirish imkoniyati boʻlmasa, ularning taʼsiri maqsadlardan kelib chiqib, turli mezonlar orqali aniqlanadi;

g) boshqa iqtisodiy tahlil usullari.

Muqobil usullar boʻyicha tahlil natijalari quyidagi mezonlar asosida oʻzaro taqqoslanadi va ulardan eng maqbul usul tanlab olinadi:

natijadorligi va maqsadlarga mutanosibligi;

samaradorligi;

davlat (sohani rivojlantirish) strategiyalariga (dasturlariga) muvofiqligi.

Foyda va xarajatlar tahlilini amalga oshirishda miqdoriy koʻrinishda ifodalash murakkab yoki imkonsiz boʻlgan foyda va xarajatlarning sifat koʻrsatkichlarini tahlil qilish amalga oshiriladi, bu haqda tartibga solish taʼsirini baholash boʻyicha hisobotning tegishli maydonlarida miqdoriy baholashni amalga oshirishning imkoni yoʻqligi asoslari, shu jumladan, mavjud cheklovlar koʻrsatiladi.”;

11) 2-bobning 6-paragrafi oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin;

12) 43-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“43. Normativ-huquqiy hujjatlarning tegishli sohalarga taʼsirini baholash mazkur Uslubiyotning 17 1 — 17 5 -bandlariga muvofiq amalga oshiriladi.”;

13) 45-bandning toʻrtinchi xatboshisidan “oqibatlarni prognozlashtirish masalalari boʻyicha” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

14) 1-ilovada :

3-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“3. Taklif etilayotgan normativ-huquqiy hujjat loyihasining (bundan buyon matnda loyiha deb yuritiladi) iqtisodiy soha, ijtimoiy soha va atrof-muhitga qanday salbiy yoki ijobiy taʼsiri mavjud?”;

8-band oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin;

15) 2-ilovaning 5-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“5. Hujjatdagi tartibga solishga oid qoidalar va vositalar iqtisodiy soha, ijtimoiy soha va atrof-muhitga qanday salbiy yoki ijobiy taʼsir koʻrsatdi?”.

3. 2-ilova mazkur oʻzgartirish va qoʻshimchalarning 1-ilovasiga muvofiq tahrirda bayon etilsin.

4. Mazkur oʻzgartirish va qoʻshimchalarning 2 va 3-ilovalariga muvofiq tahrirda 3 va 4-ilovalar bilan toʻldirilsin.

“Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarning tartibga solish taʼsirini baholash uslubiyoti hamda hisobot shakllarini tasdiqlash haqida”gi buyruqqa kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalarga 1-ILOVA

“Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 30-martdagi 7-mh-son buyrugʻiga 2-ILOVA

Normativ-huquqiy hujjat loyihasining tartibga solish taʼsirini baholash boʻyicha soddalashtirilgan

1. Loyiha turi va nomi 2. Ishlab chiquvchi 3. Sana Tartibga solish taʼsirini baholash natijalari 4. Muammo tahlili muammo tavsifi; muammo taʼsir koʻrsatayotgan obyektlar va subyektlar (ularning soni); bartaraf etish yoki oldini olish rejalashtirilayotgan zarar (maksimal 15 qator) . 5. Davlat aralashuvi zarurati □ bozordagi muvaffaqiyatsizlik □ iqtisodiyotni barqarorlashtirish □ tartibga solishning samarasizligi □ tovar va xizmatlar bozorida monopollashuvning oldini olish □ ijtimoiy adolatni taʼminlash □ aholining salomatligi va jamiyat xavfsizligi uchun xavf-xatar □ atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan samarali foydalanish □ _______________________ Izohlang (maksimal 10 qator) . 6. Maqsadlar koʻzlangan maqsadlar; kutilayotgan natijalar (maksimal 10 qator) . 7. Yechim muammoni hal qilishning muqobil usullari; maqbul usul orqali joriy etilishi kutilayotgan tartibga solish vositalari (majburiyat, talab, taqiq, cheklov, javobgarlik yoki ularga rioya qilishni taʼminlash boʻyicha taʼsir choralari, shuningdek, davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash choralari) ; muqobil usullarning ijobiy va salbiy taʼsirlari hamda muammoni hal etishdagi ehtimoliy ulushi; maqbul usulning boshqa usullarga nisbatan afzalligi; muammoni hal qilish yoki uning salbiy taʼsirini kamaytirish bilan bogʻliq xatarlar (maksimal 15 qator) . Mazkur hisobotning toʻgʻriligi va maʼlumotlarning ishonchliligini tasdiqlayman. Davlat organi (tashkiloti) rahbari ________________ _____________________ (imzo) (F.I.O.)

Tartibga solish usulining taʼsir doirasiga oid

I. Iqtisodiy sohaga taʼsir 1. Iqtisodiy rivojlanish Yashirin iqtisodiyot, investitsiya muhiti, ishlab chiqarish (xizmat koʻrsatish), import va eksport, tovar va xizmatlarning isteʼmol darajasi, moliyaviy barqarorlik va moliyaviy bozorlar. □ Ijobiy taʼsir □ Salbiy taʼsir Izohlang. □ Taʼsir qilmaydi 2. Tadbirkorlik Tadbirkorlik subyektlarini tashkil qilish, litsenziyalash va ruxsat beruvchi hujjatlarni olish tartibi va talablarining oʻzgarishi, tovarlar (xizmat koʻrsatish) bahosi hamda boshqa moliyaviy majburiyatlar qiymatining oʻzgarishi. □ Ijobiy taʼsir □ Salbiy taʼsir Izohlang. □ Taʼsir qilmaydi 3. Kichik va oʻrta tadbirkorlik Talab va majburiyatlarni bajarish yirik tadbirkorlik subyektlariga nisbatan kichik va oʻrta tadbirkorlik subyektlari uchun ogʻirligi, maʼmuriy toʻsiqlar (masalan, roʻyxatdan oʻtish, litsenziyalash va ruxsat beruvchi hujjatlarni olish), moliyaviy yuk darajasi, bozor shartlari va raqobat muhiti. □ Ijobiy taʼsir □ Salbiy taʼsir Bunda quyidagi masalalar koʻrib chiqiladi: sohada tartibga solish doirasiga tushadigan tadbirkorlik subyektlari soni va tartibga solish vositasining har bir toifa uchun taʼsir darajasi; kichik va oʻrta tadbirkorlikning tartibga solinayotgan sohadagi ahamiyati (masalan, ishlab chiqarishdagi (xizmat koʻrsatishdagi) ulushi, bozordagi oʻrni); tartibga solish vositasining bilvosita subyektlari (masalan, yetkazib beruvchilar, isteʼmolchilar). □ Taʼsir qilmaydi 4. Davlat budjeti va fiskal siyosat Davlat budjeti daromadlari va xarajatlarining oʻzgarishi, davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash choralari (masalan, subsidiya, kompensatsiya, dotatsiya, davlat boji, soliq va bojxona imtiyozlari), tartibga solish va nazorat qilish xarajatlarining ortishi. □ Ijobiy taʼsir □ Salbiy taʼsir Izohlang. □ Taʼsir qilmaydi 5. Raqobat muhiti Tovar ishlab chiqaruvchi yoki xizmat koʻrsatuvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlarning (yetkazib beruvchilar) doirasi va soni cheklanishi, yetkazib beruvchilarning oʻzaro raqobatlashish imkoniyati chegaralanishi, bozor munosabatlarida oʻzaro raqobatlashishga qiziqishining pasayishi, yangi texnologiyalar, mahsulotlar yoki biznes modellarini amaliyotga joriy etishning cheklanishi, isteʼmolchilar uchun kerakli axborotni tanlash imkoni chegaralanishi. □ Ijobiy taʼsir □ Salbiy taʼsir Izohlang. □ Taʼsir qilmaydi 6. Bandlik va mehnat bozori Ishsizlik va bandlik darajasi, muayyan sohalarda ishchi kuchiga boʻlgan talabning oʻzgarishi, mehnat sharoitlari (shartlari) va ish haqi, xodimlarning malakasini oshirish va kasbga oʻqitish, xodimlarning ijtimoiy himoyasi, norasmiy bandlik. □ Ijobiy taʼsir □ Salbiy taʼsir Izohlang. □ Taʼsir qilmaydi II. Ijtimoiy sohaga taʼsir 7. Ijtimoiy adolat va gender tenglik Shaxslarni kamsitishga yoʻl qoʻyilmasligi, huquqlardan aholining barcha qatlami (nogironligi boʻlgan shaxslar, keksalar, bolalar va aholining ijtimoiy jihatdan ehtiyojmand boshqa toifalari) tomonidan foydalana olish imkoniyati, taʼlim, axborot olish huquqi va soʻz erkinligining cheklanmasligi, mulk huquqining daxlsizligi, huquq va xizmatlardan toʻsiqsiz foydalanish. □ Ijobiy taʼsir □ Salbiy taʼsir Izohlang. □ Taʼsir qilmaydi 8. Kambagʻallik darajasi Tartibga solish vositasining aholi (ayniqsa, aholining ijtimoiy jihatdan ehtiyojmand toifalari) daromadlariga va ijtimoiy tengsizlikka taʼsiri, ish oʻrinlari, ijtimoiy xizmatlarga boʻlgan imkoniyatning cheklanmasligi, shaxslarning mehnatga boʻlgan munosabatining oʻzgarishi, mehnat munosabatlarida ijtimoiy tenglik va inklyuzivlik. □ Ijobiy taʼsir □ Salbiy taʼsir Izohlang. □ Taʼsir qilmaydi 9. Sogʻliqni saqlash va oziq-ovqat Aholining barcha qatlami (ayniqsa, aholining ijtimoiy jihatdan ehtiyojmand toifalari) malakali tibbiy xizmatlardan foydalanish imkoniyati, tibbiy xizmatlar va dori vositalari hamda protez-ortopediya moslamalari va reabilitatsiya qilishning texnik vositalari narxining oʻzgarishi, sogʻlom turmush tarziga taʼsirlar, sogʻlom va yuqori ozuqaviy qiymatga ega oziq-ovqat mahsulotlari isteʼmoli, oziq-ovqat mahsulotlari xavfsizligi. □ Ijobiy taʼsir □ Salbiy taʼsir Izohlang. □ Taʼsir qilmaydi III. Atrof-muhitga taʼsir 10. Tabiiy resurslar Resurslardan foydalanish barqarorligi, ularni taqsimlash va ulardan foydalanish, suv va suv resurslari, yer maydonlarini boshqarish, foydali qazilmalarni qazib olish. □ Ijobiy taʼsir □ Salbiy taʼsir Izohlang. □ Taʼsir qilmaydi 11. Havo, suv va tuproq sifati Havo, suv va tuproqning ifloslanish darajasiga taʼsir, ifloslantiruvchi moddalar chiqarilishi (emissiyasi) va oqava suvlarni chiqarish standartlari, shuningdek, atrof-muhit sifatini nazorat qilish tartiblarining oʻzgarishi. □ Ijobiy taʼsir □ Salbiy taʼsir Izohlang. □ Taʼsir qilmaydi 12. Bioxilma-xillik va ekotizimlar Bioxilma-xillikni muhofaza qilish va ekotizimlar (masalan, oʻrmonlar, suv havzalari) holati, noyob va yoʻqolib borayotgan oʻsimliklar va hayvonlar turlariga taʼsir, ekotizimlarda koʻrsatiladigan xizmatlar doirasining kengayishi. □ Ijobiy taʼsir □ Salbiy taʼsir Izohlang. □ Taʼsir qilmaydi 13. Iqlim oʻzgarishi va issiqxona gazlari chiqarilishi (emissiyasi) Energiya resurslaridan sanoat va maishiy isteʼmolda foydalanish natijasida ajralayotgan issiqxona gazlari, xavfli moddalar hajmining oʻzgarishi, energiya resurslari samaradorligi, iqlim oʻzgarishiga moslashish. □ Ijobiy taʼsir □ Salbiy taʼsir Izohlang. □ Taʼsir qilmaydi 14. Chiqindilarni boshqarish Chiqindilarni qayta ishlash, utilizatsiya qilish, chiqindilar hajmining oʻzgarishi, suv havzalariga va joy relyefiga zararli tashlamalarni tashlanishi. □ Ijobiy taʼsir □ Salbiy taʼsir Izohlang. □ Taʼsir qilmaydi 15. Inson salomatligi va hayot sifati Havo, suv, tuproq va shovqinli ifloslanish darajasining insonlarga taʼsiri, yashash sharoitlari va sifatining yomonlashuvi. □ Ijobiy taʼsir □ Salbiy taʼsir Izohlang. □ Taʼsir qilmaydi

“Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarning tartibga solish taʼsirini baholash uslubiyoti hamda hisobot shakllarini tasdiqlash haqida”gi buyruqqa kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalarga 2-ILOVA

“Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 30-martdagi 7-mh-son buyrugʻiga 3-ILOVA

Normativ-huquqiy hujjat loyihasining tartibga solish taʼsirini baholash boʻyicha kengaytirilgan

1. Loyiha turi va nomi 2. Ishlab chiquvchi 3. Vakolatli organlarning xulosalari olinganligi 4. Sana Tartibga solish taʼsirini baholash natijalari 5. Foyda va xarajat Joriy xarajat: qiymat Joriy foyda: qiymat Kutilayotgan xarajat: qiymat Kutilayotgan foyda: qiymat 6. Muammo tahlili muammo tavsifi; muammo taʼsir koʻrsatayotgan obyektlar va subyektlar (ularning soni); bartaraf etish yoki oldini olish rejalashtirilayotgan zarar (maksimal 15 qator) . 7. Davlat aralashuvi zarurati □ bozordagi muvaffaqiyatsizlik □ iqtisodiyotni barqarorlashtirish □ tartibga solishning samarasizligi □ tovar va xizmatlar bozorida monopollashuvning oldini olish □ ijtimoiy adolatni taʼminlash □ aholining salomatligi va jamiyat xavfsizligi uchun xavf-xatar □ atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan samarali foydalanish □ _______________________ Izohlang (maksimal 10 qator) . 8. Koʻzlangan maqsadlar va natija koʻzlangan maqsad va samaradorlikni aniqlash koʻrsatkichlari (indikatorlari); davlat aralashuvidan kutilayotgan natija va unga erishilishini aniqlash koʻrsatkichlari (aniq, oʻlchovli, maqbul, muddatli va boshqa mezonlar asosida) (maksimal 10 qator) . 9. Yechim muammoni hal qilishning muqobil usullari; muqobil usullar orasidan tanlangan maqbul usul; maqbul usulning boshqa usullarga nisbatan afzalligi (maksimal 15 qator) . Mazkur hisobotning toʻgʻriligi va maʼlumotlarning ishonchliligini tasdiqlayman. Davlat organi (tashkiloti) rahbari ____________________ __________________________ (imzo) (F.I.O.)

Tartibga solish taʼsirini baholash natijalariga oid

MAʼLUMOTLAR

1. Muammo tahlili va davlat aralashuvi zarurati

muammo vujudga kelgan soha;

muammo taʼsir koʻrsatayotgan obyektlar va/yoki subyektlar (subyektlar sonining yillar kesimidagi oʻzgarish koʻrsatkichi);

muammoning mavjudligi sababli kelib chiqqan (chiqishi mumkin boʻlgan) salbiy oqibatlar;

tartibga solinishi kerak boʻlgan sohada davlat aralashuvining zarurati (sabablari).

2. Maqsadlar

tartibga solish orqali erishilishi lozim boʻlgan maqsadlar;

loyihani qabul qilishdan kutilayotgan natija;

har bir maqsad boʻyicha tartibga solish maqsadlariga erishish darajasini tavsiflovchi sifat va miqdoriy oʻlchov indikatorlari (koʻrsatkichlari);

indikatorlarni hisoblash usuli va maʼlumot manbalari.

3. Muqobil usullar tavsifi va taʼsir doirasi

tartibga solish maqsadlariga erishishga xizmat qiladigan muqobil usullar;

har bir usulning afzalliklari va kamchiliklari (aniq dalil va raqamlar bilan);

muqobil usullarning iqtisodiy sohaga (iqtisodiy rivojlanish, tadbirkorlik, kichik va oʻrta tadbirkorlik, davlat budjeti va fiskal siyosat, bandlik va mehnat bozori) taʼsiri;

muqobil usullarning ijtimoiy sohaga (ijtimoiy adolat va gender tenglik, kambagʻallik darajasi, sogʻliqni saqlash va oziq-ovqat) taʼsiri;

muqobil usullarning atrof-muhitga (tabiiy resurslar, havo, suv va tuproq sifati, bioxilma-xillik va ekotizimlar, iqlim oʻzgarishi va issiqxona gazlari chiqarilishi (emissiyasi), chiqindilarni boshqarish, inson salomatligi va hayot sifati) taʼsiri;

muqobil usullarning raqobat muhitiga (tovar ishlab chiqaruvchi yoki xizmat koʻrsatuvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlarning (yetkazib beruvchilar) doirasi va soni cheklanishi, yetkazib beruvchilarning oʻzaro raqobatlashish imkoniyati chegaralanishi, bozor munosabatlarida oʻzaro raqobatlashishga qiziqishining pasayishi, yangi texnologiyalar, mahsulotlar yoki biznes modellarini amaliyotga joriy etishning cheklanishi, isteʼmolchilar uchun kerakli axborotni tanlash imkoni chegaralanishi) taʼsiri.

4. Muqobil usullarning iqtisodiy tahlili

Muqobil usullarni tahlil qilish va oʻzaro taqqoslashda hamda tanlangan usulning boshqa muqobil usullardan ustunligini asoslantirishda quyidagi metodlardan foydalanish mumkin:

foyda va xarajatlar tahlili metodi;

xarajatlar samaradorligi tahlili metodi;

koʻp mezonli tahlil metodi;

boshqa iqtisodiy tahlil usullari.

Tahlil natijalari quyidagi jadvalda aks ettiriladi:

Manfaatdor tomonlar Usullar Foyda Xarajat Xulosa 1-manfaatdor tomon 1-usul 2-usul 3-usul 2-manfaatdor tomon 1-usul 2-usul 3-usul …

5. Chora-tadbirlar

loyiha qabul qilinishi bilan unda belgilangan maqsadlarga erishish uchun zarur boʻlgan tashkiliy, texnik, uslubiy va boshqa chora-tadbirlar;

amalga oshirilishi belgilangan har bir chora-tadbirlar boʻyicha masʼul ijrochilar, amalga oshirish muddatlari, ularni moliyalashtirish hajmi va manbalari, amalga oshirish mexanizmi va kutilayotgan natija.

6. Muhokama natijalari

loyiha va TSTB hisoboti yuzasidan bildirilgan jamoatchilik muhokamasi natijalari, ekspertlar, ilmiy doira vakillarining taklif va mulohazalari;

taklif va mulohazalarni koʻrib chiqish natijalari.”.

“Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarning tartibga solish taʼsirini baholash uslubiyoti hamda hisobot shakllarini tasdiqlash haqida”gi buyruqqa kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalarga 3-ILOVA

“Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 30-martdagi 7-mh-son buyrugʻiga 4-ILOVA

Normativ-huquqiy hujjatning tartibga solish taʼsirini baholash boʻyicha

1. Normativ-huquqiy hujjat turi, nomi va rekvizitlari 2. TSTBni oʻtkazuvchi davlat organi yoki tashkiloti 3. Vakolatli organlarning xulosalari olinganligi 4. Sana Tartibga solish taʼsirini baholash natijalari 5. Xulosa TSTBdan oʻtkazish natijalari boʻyicha normativ-huquqiy hujjatdagi tartibga solish usullarining amal qilishi maqsadga muvofiqligi, ularga oʻzgartirish kiritish lozimligi yoki ularni bekor qilish zarurligi toʻgʻrisida xulosa (maksimal 10 qator) . 6. Hujjatning taʼsir doirasi tartibga solish usuli taʼsir koʻrsatayotgan obyektlar va/yoki subyektlar (manfaatdor tomonlar) (maksimal 10 qator) . 7. Hujjatning natijadorligi va samaradorligi normativ-huquqiy hujjatning amal qilishi natijasida erishilgan maqsadlar, ularning natijadorligi va samaradorlik koʻrsatkichlari (maksimal 10 qator) . 8. Hujjatning ijobiy va salbiy oqibatlari normativ-huquqiy hujjatdagi tartibga solish usulini qoʻllashda vujudga kelgan ijobiy va salbiy oqibatlar (maksimal 10 qator) . Mazkur hisobotning toʻgʻriligi va maʼlumotlarning ishonchliligini tasdiqlayman. Davlat organi (tashkiloti) rahbari ____________ ________________________ (imzo) (F.I.O.)

Tartibga solish taʼsirini baholash natijalariga oid

MAʼLUMOTLAR

1. Tartibga solish usulining taʼsir doirasi

tartibga solish usuli taʼsir koʻrsatayotgan obyektlar va/yoki subyektlar (manfaatdor tomonlar) (subyektlar sonining (ulushi) yillar kesimidagi oʻzgarish koʻrsatkichi).

2. Tartibga solish usulining natijadorligi koʻrsatkichlari

tartibga solish usuli bilan oʻrnatilgan tartibga solish vositasining natijadorligi, maqsadlarga erishilganligi (jumladan, loyihasi ishlab chiqilgan davrda qoʻyilgan maqsadlar, har bir maqsad boʻyicha prognoz qilingan indikativ koʻrsatkichlar, qoʻyilgan maqsadlarga erishilganligi toʻgʻrisida maʼlumotlar, erishilgan indikativ koʻrsatkichlar, ularning oʻlchov birligi va hisoblash usullari).

3. Tartibga solish usulining ijobiy va salbiy oqibatlari

tartibga solish usulining iqtisodiy sohaga (iqtisodiy rivojlanish, tadbirkorlik, kichik va oʻrta tadbirkorlik, davlat budjeti va fiskal siyosat, bandlik va mehnat bozori) taʼsiri;

tartibga solish usulining ijtimoiy sohaga (ijtimoiy adolat va gender tenglik, kambagʻallik darajasi, sogʻliqni saqlash va oziq-ovqat) taʼsiri;

tartibga solish usulining atrof-muhitga (tabiiy resurslar, havo, suv va tuproq sifati, bioxilma-xillik va ekotizimlar, iqlim oʻzgarishi va issiqxona gazlari chiqarilishi (emissiyasi), chiqindilarni boshqarish, inson salomatligi va hayot sifati) taʼsiri;

tartibga solish usulining raqobat muhitiga (tovar ishlab chiqaruvchi yoki xizmat koʻrsatuvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlarning (yetkazib beruvchilar) doirasi va soni cheklanishi, yetkazib beruvchilarning oʻzaro raqobatlashish imkoniyati chegaralanishi, bozor munosabatlarida oʻzaro raqobatlashishga qiziqishining pasayishi, yangi texnologiyalar, mahsulotlar yoki biznes modellarini amaliyotga joriy etishning cheklanishi, isteʼmolchilar uchun kerakli axborotni tanlash imkoni chegaralanishi) taʼsiri.

4. Tartibga solish usulining samaradorligi (iqtisodiy tahlili)

Tartibga solish usulining samaradorligi quyidagi maʼlumotlar asosida iqtisodiy tahlil usullarini qoʻllagan holda oʻrganiladi:

erishilgan natija va sarflangan resurslardan foydalanish oʻrtasidagi bogʻliqlik;

manfaatdor tomonlarga keladigan tartibga solish xarajatlari, shuningdek, uning afzalliklari;

foyda va xarajatlarga taʼsir koʻrsatadigan omillar va ularning tartibga solish bilan bogʻliqligi;

tartibga solish usulining samaradorlik koʻrsatkichlariga oid boshqa maʼlumotlar.

Tartibga solish usulining samaradorligini tahlil qilishda quyidagi metodlardan foydalanish mumkin:

foyda va xarajatlar tahlili metodi;

xarajatlar samaradorligi tahlili metodi;

koʻp mezonli tahlil metodi;

boshqa iqtisodiy tahlil usullari.

Tahlil natijalari quyidagi jadvalda aks ettiriladi:

Manfaatdor tomonlar Tartibga solish usuli Foyda Xarajat Xulosa 1-manfaatdor tomon 2-manfaatdor tomon …

5. TSTB hisoboti muhokamadan oʻtkazilganligi toʻgʻrisida maʼlumot

TSTB hisobotini jamoatchilik muhokamasidan oʻtkazish natijalari toʻgʻrisida maʼlumot (jumladan, TSTB hisoboti muhokamaga qoʻyilgan davr, kelib tushgan takliflarni koʻrib chiqish natijasi);

ekspertlar, ilmiy doira vakillarining taklif va mulohazalari hamda ularni koʻrib chiqish natijalari.

6. Normativ-huquqiy hujjatni baholashga imkon beradigan boshqa maʼlumotlar

maʼlumotlar.

7. Xulosa

TSTBdan oʻtkazish natijalari boʻyicha normativ-huquqiy hujjatdagi tartibga solish usullarining amal qilishi maqsadga muvofiqligi, ularga oʻzgartirish kiritish lozimligi yoki ularni bekor qilish zarurligi toʻgʻrisida xulosa.

Vazir A. TASHKULOV

Iqtisodiyot va moliya vaziri J. KUCHKAROV

Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi raisi H. TURAXUJAYEV

Ijtimoiy himoya milliy agentligi direktori M. OLLOYOROV

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri A. ABDUXAKIMOV

Toshkent sh.,

2024-yil 10-oktabr,

2024-yil 8-oktabr

2024-yil 3-oktabr

27-mh-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 14.10.2024-y., 10/24/3292-1/0810-son)

lex.uz