UzbekAI

← Qonunlar

📅 2024-yil 17-oktabr · Qonunlar va kodekslar

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2024 йил 17 октябрь · Қонунлар ва кодекслар

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 17 октября 2024 г. · Законы и кодексы

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 17 October 2024 · Laws and codes

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикасининг Қонуни

Янги таҳрирдаги Ўзбекистон Республикаси Конституцияси қабул қилинганлиги муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига маҳаллий давлат ҳокимияти органлари фаолиятини такомиллаштиришга қаратилган ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида

Қонунчилик палатаси томонидан 2024 йил 23 июлда қабул қилинган Сенат томонидан 2024 йил 20 сентябрда маъқулланган

Мамлакатимизда 2023 йил 30 апрелда бўлиб ўтган Ўзбекистон Республикаси референдумида умумхалқ овоз бериш орқали қабул қилинган янги таҳрирдаги Ўзбекистон Республикаси Конституцияси Янги Ўзбекистон стратегиясини амалга оширишнинг сиёсий-ҳуқуқий асосларини яратиб, миллий давлатчилик тараққиётининг тарихий муҳим босқичида давлат ва жамиятни янада ривожлантиришнинг устувор йўналишларини белгилаб берди.

Шу билан бирга янги конституциявий-ҳуқуқий шароитларда ҳоким ва халқ депутатлари Кенгаши раиси лавозимлари ажратилаётганлиги амалдаги ҳуқуқий ҳужжатларнинг қайта кўриб чиқилиши ҳамда такомиллаштирилишини талаб қилмоқда.

Хусусан, ҳудудларни ривожлантириш борасида халқ депутатлари Кенгашларининг ролини янада ошириш талаб этилмоқда, бугунги кун талабларига асосан вакиллик назоратининг янги шаклларини жорий этиш, ҳокимларнинг тегишли Кенгашлар олдидаги масъулияти ва ҳисобдорлигини кучайтириш борасидаги ислоҳотларни изчил давом эттириш зарур.

Ушбу Қонун билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ҳокимларнинг ҳамда халқ депутатлари Кенгашларининг ваколатларини аниқлаштиришга қаратилган ўзгартириш ва қўшимчалар киритилмоқда.

Жумладан, «Маҳаллий давлат ҳокимияти тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунидаги вилоят, туман, шаҳар ҳокими бир вақтнинг ўзида тегишли ҳудуддаги вакиллик ҳокимиятига бошчилик қилиши ҳақидаги норма чиқариб ташланмоқда. Ҳокимларга тегишли халқ депутатлари Кенгашлари сессиясига масалалар киритиш, зарурат бўлганда Кенгаш сессияси чақирилишини талаб қилиш ва тегишли халқ депутатлари Кенгашининг қонунчиликка зид бўлган қарорларини бекор қилиш учун Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Сенатига ёки судга мурожаат қилиш каби қатор янги ваколатлар берилмоқда.

Шунингдек халқ депутатлари Кенгашларига депутатлар орасидан сайланадиган раис бошчилик қилиши, у ўз фаолиятини жамоатчилик асосида амалга ошириши белгиланмоқда, уни ваколатлари муддати тугагунига қадар лавозимидан озод қилиш тартиби назарда тутилмоқда.

Бундан ташқари халқ депутатлари Кенгашлари ва ҳокимлар томонидан қабул қилинадиган ҳужжатларни Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг қарорларини ишлаб чиқиш, келишиш ва рўйхатдан ўтказишнинг ягона электрон тизимида рўйхатдан ўтказиш тўғрисидаги талаб мустаҳкамланмоқда. Бунда ушбу тизимда рўйхатдан ўтказилмаган ҳужжатлар ҳақиқий эмас деб ҳисобланади ҳамда ҳуқуқий оқибатларга олиб келмайди.

«Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг қарорларини ишлаб чиқиш, келишиш ва рўйхатдан ўтказишнинг ягона электрон тизимига маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг қарорлари эълон қилинадиган расмий манба мақоми берилишини назарда тутувчи ўзгартириш киритилмоқда.

Ушбу Қонун қонунчиликни янги таҳрирдаги Ўзбекистон Республикаси Конституциясига мувофиқлаштиришга, жойларда ҳокимиятлар бўлиниши принципини тўлақонли рўёбга чиқаришга ва ҳудудларни бошқаришни аҳоли манфаатларига хизмат қилиш принципи асосида йўлга қўйишга хизмат қилади.

1-модда. Ўзбекистон Республикасининг 1992 йил 9 декабрда қабул қилинган «Прокуратура тўғрисида»ги 746-ХII-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикасининг 2001 йил 29 августда қабул қилинган 257-II-сонли Қонуни таҳририда) (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2001 йил, № 9-10, 168-модда; 2003 йил, № 5, 67-модда; 2005 йил, № 1, 18-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2007 йил, № 6, 249-модда; 2008 йил, № 9, 487-модда, № 12, 636-модда; 2011 йил, № 4, 101-модда; 2012 йил, № 9/2, 244-модда; 2015 йил, № 8, 310-модда; 2016 йил, № 9, 276-модда; 2017 йил, № 3, 47-модда, № 6, 300-модда, № 9, 510-модда, № 10, 605-модда; 2018 йил, № 4, 218-модда, № 7, 431-модда; 2019 йил, № 1, 1, 5-моддалар, № 5, 267-модда, № 11, 791-модда, № 12, 891-модда; 2020 йил, № 1, 4-модда; 2021 йил, 4-сонга илова, № 11, 1061-модда; 2022 йил, № 5, 466-модда; 2023 йил, № 4, 265-модда, №10, 797-модда, № 11, 923-модда; 2024 йил, № 2, 109-модда) 5-моддаси саккизинчи қисмининг иккинчи хатбошисидаги «ҳисобот» деган сўз «ахборот» деган сўз билан алмаштирилсин.

2-модда. Ўзбекистон Республикасининг 1993 йил 2 сентябрда қабул қилинган «Маҳаллий давлат ҳокимияти тўғрисида»ги 913-XII-сонли Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1993 йил, № 9, 320-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1997 йил, № 9, 241-модда; 1999 йил, № 1, 20-модда; 2005 йил, № 1, 18-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2005 йил, № 12, 418-модда; 2007 йил, № 4, 163-модда, № 9, 420-модда; 2008 йил, № 12, 640-модда; 2013 йил, № 12, 350-модда; 2014 йил, № 4, 86-модда, № 5, 130-модда; 2015 йил, № 6, 228-модда; 2017 йил, № 6, 300-модда, № 8, 383-модда, № 9, 510-модда, № 12, 772-модда; 2018 йил, № 7, 431-модда; 2019 йил, № 1, 4-модда, № 11, 792-модда, № 12, 891-модда; 2020 йил, № 9, 537-модда; 2021 йил, № 1, 3, 7, 13-моддалар, 4-сонга илова, № 8, 800-модда, № 12, 1198-модда; 2022 йил, № 3, 213-модда, № 6, 570, 577-моддалар, № 10, 984-модда; 2023 йил, № 1, 2-модда, № 10, 794-модда, № 12, 1003-модда) қуйидаги ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:

1) 1-модда :

биринчи қисмининг русча матнидаги «Советы народных депутатов» деган сўзлар «Кенгаши народных депутатов» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

иккинчи қисмининг биринчи жумласи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Тегишли ҳудуддаги ижро этувчи ҳокимиятга вилоят, туман ва шаҳар ҳокими бошчилик қилади»;

2) 2-модда :

номидаги «вакиллик ва ижроия ҳокимияти» деган сўзлар «ижро этувчи ҳокимият» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

иккинчи қисмидаги «партия гуруҳларининг» деган сўзлар «партия гуруҳларининг (бундан буён матнда партия гуруҳлари деб юритилади)» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

қуйидаги мазмундаги учинчи қисм билан тўлдирилсин:

«Вилоят ва Тошкент шаҳар ҳокими лавозимига номзод тегишли халқ депутатлари Кенгашида унинг номзоди кўриб чиқилаётганда ҳудудни ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришнинг истиқболга мўлжалланган дастурини тақдим этади»;

учинчи — ўн биринчи қисмлари тегишинча тўртинчи — ўн иккинчи қисмлар деб ҳисоблансин;

тўққизинчи — ўн иккинчи қисмлари қуйидаги мазмундаги тўққизинчи — ўн тўртинчи қисмлар билан алмаштирилсин:

«Вилоят, туман, шаҳар ҳокими тегишли халқ депутатлари Кенгаши депутати этиб сайланиши мумкин.

Туман, шаҳар ҳокими лавозимига номзод тегишли халқ депутатлари Кенгашида унинг номзоди кўриб чиқилаётганда ҳудудни ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришнинг истиқболга мўлжалланган дастурини тақдим этади.

Туманга бўйсунадиган шаҳар ҳокими туман ҳокими томонидан тайинланади ва лавозимидан озод этилади ҳамда халқ депутатлари туман Кенгаши томонидан тасдиқланади.

Вилоят ҳокими Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси билан келишилган ҳолда шаҳар ҳокимини туман (шаҳар таркибига кирувчи туманлар бундан мустасно) ҳокимига бўйсундириш ва ягона бошқарув органларини тузиш ваколатига эга бўлиб, бу хусусда қабул қилинган қарор кейинчалик халқ депутатлари вилоят Кенгаши томонидан тасдиқланади.

Айни бир шахс сурункасига икки муддатдан ортиқ айни бир вилоят, туман, шаҳар ҳокими этиб тайинланиши мумкин эмас.

Ҳокимларнинг ваколатлари муддати — беш йил»;

3) 6-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Халқ депутатлари вилоят, туман, шаҳар Кенгаши қарорлар қабул қилади.

Вилоят, туман, шаҳар ҳокими қарорлар қабул қилади ва фармойишлар чиқаради.

Халқ депутатлари Кенгашининг ва ҳокимнинг ҳужжатлари Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг қарорларини ишлаб чиқиш, келишиш ва рўйхатдан ўтказишнинг ягона электрон тизимида (бундан буён матнда Ягона электрон тизим деб юритилади) ишлаб чиқилади, келишилади ва рўйхатдан ўтказилади, бундан қонунда назарда тутилган ҳоллар мустасно.

Халқ депутатлари Кенгаши ва ҳоким қабул қилган ҳужжатлар, бундан норматив-ҳуқуқий тусга эга бўлмаган ҳужжатлар мустасно, агар шу ҳужжатнинг ўзида бошқача қоида белгиланмаган бўлса, Ягона электрон тизимда рўйхатдан ўтказилган пайтдан эътиборан кучга киради.

Халқ депутатлари Кенгашининг ва ҳокимнинг норматив-ҳуқуқий тусдаги ҳужжатлари, агар ҳужжатларнинг ўзида кечроқ муддат кўрсатилмаган бўлса, расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.

Халқ депутатлари Кенгашининг ва ҳокимнинг Ягона электрон тизимда рўйхатдан ўтказилмаган ҳужжатлари тегишли ижтимоий муносабатларни ҳуқуқий жиҳатдан тартибга солиш учун асос бўлиб хизмат қилиши мумкин эмас ва ҳуқуқий оқибатларга олиб келмайди, бундан қонунда назарда тутилган ҳоллар мустасно.

Халқ депутатлари Кенгаши ва ҳоким ўз ваколатлари доирасида қабул қилган ҳужжатлар вилоят, туман, шаҳар ҳудудида жойлашган барча ташкилотлар, мансабдор шахслар ва фуқаролар томонидан ижро этилиши мажбурийдир»;

4) 7-модда иккинчи қисмининг иккинчи жумласи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Бунда вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида назорат инспекциясининг хулосасига кўра яроқсиз деб топилган давлат кўчмас мулк объектларини бузиб ташлаш тўғрисида қонунда белгиланган тартибда қарорлар қабул қилиш ҳуқуқига эга»;

5) 10-модданинг биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Вилоят ва Тошкент шаҳар ҳокими фақат қонунда назарда тутилган ҳолларда ва тартибда ер участкаларини доимий фойдаланишга беришга ҳақли»;

6) IV бобнинг номи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

« IV БОБ. МАҲАЛЛИЙ ДАВЛАТ ҲОКИМИЯТИ ВАКИЛЛИК ОРГАНЛАРИ »;

7) 16-модда :

қуйидаги мазмундаги иккинчи қисм билан тўлдирилсин:

«Халқ депутатлари Кенгашларининг ваколатлари муддати — беш йил»;

иккинчи қисми учинчи қисм деб ҳисоблансин;

учинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Ўзбекистон Республикасининг бутун ҳудудида ёки айрим жойларида жорий этилган фавқулодда ҳолат амал қилишининг бутун муддати ичида халқ депутатлари Кенгашларига сайловлар ўтказилмайди»;

8) қуйидаги мазмундаги 16 1 — 16 4 -моддалар билан тўлдирилсин:

« 16 1 - модда. Халқ депутатлари Кенгашининг раиси

Халқ депутатлари Кенгашига унинг депутатлари орасидан сайланадиган раис бошчилик қилади.

Вилоят, туман, шаҳар ҳокими лавозимини эгаллаб турган шахс бир вақтнинг ўзида халқ депутатлари Кенгашининг раиси лавозимини эгаллаши мумкин эмас.

Айни бир шахс сурункасига икки муддатдан ортиқ айни бир вилоят, туман, шаҳар халқ депутатлари Кенгашининг раиси этиб сайланиши мумкин эмас.

Халқ депутатлари Кенгаши раиси Кенгашнинг ваколатлари муддатига сайланади.

Халқ депутатлари Кенгаши раиси ўз вазифаларини бажариш даврида сиёсий партияга аъзоликни тўхтатиб туради, шунингдек доимий ва бошқа комиссиялар, партия гуруҳлари таркибига кириши мумкин эмас.

16 2 -модда. Халқ депутатлари Кенгаши раисининг ваколатлари

Халқ депутатлари Кенгаши раиси:

халқ депутатлари Кенгаши сессиясига кўриб чиқиш учун киритиладиган масалаларни тайёрлашга умумий раҳбарликни амалга оширади;

халқ депутатлари Кенгаши сессиясига раислик қилади ва Кенгаш сессиясининг ишини ташкил этади;

халқ депутатлари Кенгаши Котибияти мудири ва ходимларини лавозимга тайинлайди ҳамда лавозимидан озод қилади;

Кенгаш Котибиятига халқ депутатлари Кенгаши ишини ташкил этиш бўйича топшириқлар беради, Котибият ходимлари ўртасида вазифаларни тақсимлайди;

халқ депутатлари Кенгашининг қарорларини ва Кенгаш сессияси баённомаларини имзолайди, шунингдек уларнинг ижроси устидан назоратни ташкил этади;

халқ депутатлари Кенгашининг сессиясини, шу жумладан навбатдан ташқари сессиясини чақириш тўғрисида қарор қабул қилади;

фуқароларни қабул қилишни ташкил этади, жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатларини кўриб чиқади;

халқ депутатлари Кенгашининг доимий ва муваққат комиссиялари ишини мувофиқлаштириб боради;

халқ депутатлари Кенгаши муҳокамасига киритилган масалаларни кўриб чиқиш учун давлат органлари ва ташкилотларининг мутахассислари ҳамда экспертларини жалб этади;

депутатларга ўз ваколатларини амалга оширишда кўмаклашади;

халқ депутатлари Кенгаши фаолиятининг очиқлиги ва ошкоралигини таъминлаш чораларини кўради;

халқ депутатлари Кенгаши фаолиятининг ташкилий, ахборот, моддий-техника таъминотини ташкил этади;

ушбу Қонунда ва бошқа қонун ҳужжатларида назарда тутилган ваколатларни амалга оширади.

16 3 -модда. Халқ депутатлари Кенгаши раисини сайлаш

Халқ депутатлари Кенгашининг биринчи сессияси халқ депутатлари Кенгаши раисини сайлашдан бошланади.

Халқ депутатлари Кенгаши раисини сайлаш учун депутатлар орасидан халқ депутатлари Кенгашига сайловда иштирок этган ҳар бир сиёсий партия депутатларидан иборат сиёсий партиялар вакиллари гуруҳи ташкил этилади. Сиёсий партиялар вакиллари гуруҳининг таркиби тўғрисидаги қарор депутатлар умумий сонининг кўпчилик овози билан қабул қилинади.

Сиёсий партиялар вакиллари гуруҳининг мажлисида халқ депутатлари Кенгашига сайловда энг кўп депутатлик ўринларини олган сиёсий партиянинг вакили раислик қилади.

Халқ депутатлари Кенгаши раиси лавозимига номзодлар сиёсий партиялар вакиллари гуруҳининг тавсияси асосида депутатлар орасидан шакллантирилади.

Айни бир шахс бир вақтнинг ўзида бошқа вилоят, туман, шаҳар халқ депутатлари Кенгашининг раиси этиб сайланиши мумкин эмас.

Халқ депутатлари Кенгаши раиси лавозимига номзод, агар у овоз бериш натижасида Кенгаш депутатлари умумий сонининг кўпчилик овозини олган бўлса, сайланган деб ҳисобланади.

Халқ депутатлари Кенгаши раиси сайланганлиги тўғрисида қарор қабул қилинади, уни халқ депутатлари Кенгаши сессиясида раислик қилувчи имзолайди.

16 4 -модда. Халқ депутатлари Кенгаши раисини муддатидан илгари лавозимидан озод қилиш

Халқ депутатлари Кенгаши раиси овоз бериш орқали Кенгаш депутатлари умумий сонининг учдан икки қисмидан кўпроғининг овози билан қабул қилинган Кенгаш қарорига биноан муддатидан илгари лавозимидан озод қилиниши мумкин.

Халқ депутатлари Кенгаши раисини муддатидан илгари лавозимидан озод қилиш тўғрисидаги масала Кенгаш депутатлари умумий сонининг камида учдан бир қисмидан иборат депутатлар гуруҳининг таклифига биноан Кенгаш томонидан кўриб чиқилади.

Халқ депутатлари Кенгаши раисини муддатидан илгари лавозимидан озод қилиш тўғрисидаги масала кўриб чиқилаётганда сессияда Кенгашнинг доимий комиссиялари раисларидан бири раислик қилади.

Халқ депутатлари Кенгаши раисини муддатидан илгари лавозимидан озод қилиш тўғрисида қарор қабул қилинади, қарор сессияда раислик қилувчи томонидан имзоланади»;

9) 17-модданинг :

биринчи ва иккинчи қисмлари қуйидаги мазмундаги биринчи — тўртинчи қисмлар билан алмаштирилсин:

«Халқ депутатлари вилоят, туман, шаҳар Кенгаши фаолиятининг ташкилий шакли унинг сессияларидир. Халқ депутатлари вилоят, туман, шаҳар Кенгашининг сессиялари тегишли Кенгашнинг фаолиятни жамоатчилик асосида амалга оширадиган раиси, у йўқлигида эса тегишли Кенгашга сайловда энг кўп депутатлик ўринларини олган сиёсий партиядан илгари сурилган депутатлар томонидан ташкил этилган партия гуруҳи раҳбари томонидан, заруратга қараб, ҳар чоракда камида бир марта чақирилади. Сессия халқ депутатлари тегишли Кенгаши депутатлари камида учдан икки қисмининг ташаббусига ёки ҳокимнинг таклифига биноан ҳам чақирилиши мумкин. Кенгаш сессиясини чақириш тўғрисидаги қарордан депутатлар сессия очилишидан камида уч кун олдин хабардор қилинади.

Янги сайланган халқ депутатлари вилоят, туман, шаҳар Кенгашининг биринчи сессияси ҳоким томонидан сайловдан кейин кечи билан уч ҳафталик муддат ичида чақирилади. Кенгашнинг биринчи сессиясини тегишли ҳудудий, туман, шаҳар сайлов комиссияси раиси очиб беради ҳамда у Кенгаш раиси сайлангунига қадар сессияда раислик қилади.

Халқ депутатлари Кенгаши сессияларида раис, у йўқлигида эса тегишли Кенгашга сайловда энг кўп депутатлик ўринларини олган сиёсий партиядан илгари сурилган депутатлар томонидан ташкил этилган партия гуруҳи раҳбари раислик қилади. Агар бир нечта сиёсий партия тенг миқдордаги энг кўп депутатлик ўринларини эгалласа, уларнинг ўзаро келишувига кўра тегишли партиянинг раҳбари раислик қилади.

Янги сайланган халқ депутатлари вилоят, туман, шаҳар Кенгашининг биринчи сессияси ўтказилган кундан эътиборан бир ойдан кечиктирмай Кенгашнинг органлари тузилади»;

учинчи , тўртинчи ва бешинчи қисмлари тегишинча бешинчи, олтинчи ва еттинчи қисмлар деб ҳисоблансин;

қуйидаги мазмундаги саккизинчи ва тўққизинчи қисмлар билан тўлдирилсин:

«Электрон овоз бериш тизимлари ўрнатилган залларда очиқ ёки яширин овоз бериш электрон овоз бериш тизимидан фойдаланилган ҳолда ўтказилади.

Депутат ўзининг овоз бериш ҳуқуқини шахсан амалга оширади»;

10) 18-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Халқ депутатлари Кенгаши сессияларини чақириш ва ўтказиш, сессия муҳокамасига масалалар киритиш ва уларни кўриб чиқиш, халқ депутатлари Кенгаши органларини ташкил этиш ва сайлаш, уларнинг фаолияти тўғрисидаги ҳисоботларни эшитиш, Кенгаш сўровини юбориш тўғрисидаги таклифни кўриб чиқиш, Кенгаш текширувини ўтказиш, депутатлар сўровларини юбориш, қарорлар лойиҳаларини кўриб чиқиш, овоз бериш, қарорларни ўқиб эшиттириш, сессияга таклиф этилган шахслар сонини аниқлаш тартиби, шунингдек депутатларнинг масъулияти ва сессия ишини ташкил этишга доир бошқа масалалар халқ депутатлари Кенгашининг регламентига мувофиқ белгиланади»;

11) 19-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

« 19-модда. Халқ депутатлари Кенгашининг доимий ва муваққат комиссиялари

Сессия муҳокамасига киритиладиган масалаларни дастлабки тарзда кўриб чиқиш ва тайёрлаш, халқ депутатлари Кенгаши қарорларини ва Ўзбекистон Республикасининг қонун ҳужжатларини рўёбга чиқариш учун кўмаклашиш, шунингдек ўз ваколатлари доирасида назоратни амалга ошириш учун халқ депутатлари Кенгаши ўз ваколатлари муддатига доимий ва муваққат комиссиялар тузади.

Халқ депутатлари Кенгашларида, қоида тариқасида, қуйидаги доимий комиссиялар тузилади:

маҳаллий бюджет, тадбиркорликни ривожлантириш ва иқтисодий ислоҳотлар бўйича;

коррупцияга қарши курашиш, давлат органларида очиқликни таъминлаш ва ҳуқуқий масалалар бўйича;

ижтимоий соҳа, ёшлар сиёсати, маданият ва спорт масалалари бўйича;

аграр, қурилиш, коммунал соҳалар, экология, саноат ва транспорт масалалари бўйича;

регламент ва депутатлик одоб-ахлоқи масалалари бўйича.

Халқ депутатлари Кенгашида муваққат комиссиялар ҳам тузилиши мумкин.

Комиссиялар тўғрисидаги низомлар тегишли халқ депутатлари Кенгаши томонидан тасдиқланади»;

12) қуйидаги мазмундаги 19 1 -модда билан тўлдирилсин:

« 19 1 -модда. Халқ депутатлари Кенгаши доимий ва муваққат комиссияларининг ваколатлари

Халқ депутатлари Кенгашининг доимий ва муваққат комиссиялари:

ўз ташаббусига кўра ёки Кенгашнинг топшириғига биноан Кенгаш қарорларининг лойиҳаларини ишлаб чиқади;

фаолият йўналиши доирасида ҳудудий дастурларни ишлаб чиқиш ва амалга оширишда иштирок этади;

халқ депутатлари Кенгаши қарорлари лойиҳаларини дастлабки тарзда кўриб чиқади ва уларни Кенгаш сессиясида кўриб чиқиш учун тайёрлайди;

халқ депутатлари Кенгаши қарорларининг лойиҳалари юзасидан хулосалар беради;

вилоятлар ва Тошкент шаҳри маҳаллий бюджетлари, шунингдек туманлар ва шаҳарлар бюджетлари лойиҳалари юзасидан хулосалар ҳамда таклифлар беради;

халқ депутатлари Кенгашининг тавсиясига кўра бюджет маблағларининг мақсадли сарфланиши ва улардан самарали фойдаланилиши ҳолатини ўрганади;

ишчи гуруҳлар тузади, уларнинг таркибига давлат органлари ва нодавлат нотижорат ташкилотларининг, илмий муассасаларнинг вакилларини, мутахассислар ва олимларни жалб этади;

тегишли ҳудуддаги давлат органлари ва ташкилотларидан, мансабдор шахслардан маълумотларни ва эксперт хулосаларини, шунингдек бошқа ахборотни талаб қилиб олади;

тегишли ҳудудда қонун ҳужжатларининг ва халқ депутатлари Кенгаши қарорларининг давлат органлари томонидан ижро этилиш ҳолатини, ҳуқуқнинг қўлланилиш амалиётини жойларга чиққан ҳолда ўрганади;

норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни, халқ депутатлари Кенгаши қарорларини тарғиб этиш, уларнинг моҳияти ва аҳамиятини тушунтириш бўйича тадбирларни амалга оширади.

Доимий ва муваққат комиссиялар қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин»;

13) 20-модданинг :

бешинчи қисми қуйидаги мазмундаги бешинчи ва олтинчи қисмлар билан алмаштирилсин:

«Халқ депутатлари вилоят, туман, шаҳар Кенгаши котибиятининг мудири тегишли халқ депутатлари Кенгаши депутатлари орасидан Кенгаш раиси томонидан тайинланади ва доимий асосда фаолият юритади.

Халқ депутатлари вилоят, туман, шаҳар Кенгаши котибиятининг мудири ўз ваколатлари даврида илмий, ижодий ва педагогик фаолиятдан ташқари ҳақ тўланадиган бошқа турдаги фаолият билан шуғулланиши мумкин эмас»;

олтинчи ва еттинчи қисмлари тегишинча еттинчи ва саккизинчи қисмлар деб ҳисоблансин;

14) IV боб қуйидаги мазмундаги 20 1 -модда билан тўлдирилсин:

« 20 1 -модда. Халқ депутатлари Кенгашларининг нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари билан ҳамкорлиги

Халқ депутатлари Кенгашлари нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари билан ҳамкорликни амалга оширади, қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ уларнинг фаолиятини қўллаб-қувватлайди.

Халқ депутатлари Кенгашлари ҳудудий дастурларнинг, Кенгаш қарорларининг лойиҳаларини ишлаб чиқиш масалалари юзасидан, шунингдек уларнинг ижроси устидан назорат борасида нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари билан ҳамкорликни амалга оширади»;

15) V бобнинг номи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

« V БОБ. МАҲАЛЛИЙ ИЖРО ЭТУВЧИ ҲОКИМИЯТ ОРГАНЛАРИ. ҲОКИМЛАРНИНГ ВАКОЛАТЛАРИ »;

16) 21-модданинг :

ўзбекча матнининг номидаги «ижроия» деган сўз «ижро этувчи» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

биринчи қисми қуйидаги мазмундаги биринчи, иккинчи ва учинчи қисмлар билан алмаштирилсин:

«Тегишли ҳудуддаги ижро этувчи ҳокимиятга вилоят, туман ва шаҳар ҳокими бошчилик қилади.

Вилоят, туман ва шаҳар ҳокими ўз ваколатларини яккабошчилик асосида амалга оширади ҳамда ўзи раҳбарлик қилаётган органларнинг қарорлари ва ҳаракатлари учун шахсан жавобгар бўлади.

Ҳоким Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланадиган миқдорда биринчи ўринбосарга ва ўринбосарларга эга бўлади»;

иккинчи — олтинчи қисмлари тегишинча тўртинчи — саккизинчи қисмлар деб ҳисоблансин;

17) қуйидаги мазмундаги 21 1 -модда билан тўлдирилсин:

« 21 1 -модда . Ҳокимларнинг ваколатлари

Вилоят, туман, шаҳар ҳокими:

Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунларини, Олий Мажлис палаталарининг қарорларини, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари ҳамда фармойишларини, Вазирлар Маҳкамасининг, юқори турувчи ҳокимларнинг ва тегишли халқ депутатлари Кенгашларининг қарорларини ижро этади;

ҳудудларни иқтисодий, ижтимоий, маданий ва экологик жиҳатдан ривожлантиришни таъминлашга қаратилган чора-тадбирларни амалга оширади;

жамоат тартибига риоя этилиши ва жиноятчиликка қарши курашиш, фуқароларнинг хавфсизлигини таъминлаш, уларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва соғлиғини муҳофаза қилиш билан боғлиқ чора-тадбирлар кўради, табиий офатлар, эпидемиялар ва бошқа фавқулодда ҳолларда ишларни ташкил этади;

вилоятларнинг вилоят бюджетларидан ва Тошкент шаҳрининг шаҳар бюджетидан, туманлар ҳамда шаҳарлар бюджетларидан ҳудудий бюджет маблағларини тақсимловчиларга ажратиладиган бюджет маблағларининг чекланган миқдорларини бюджет сўровини тузиш учун кўриб чиқади ва тасдиқлайди;

вилоят, туман, шаҳарни иқтисодий ва ижтимоий жиҳатдан ривожлантиришнинг асосий йўналишларини, вилоят ва Тошкент шаҳар маҳаллий бюджетининг, туман ва шаҳар бюджетининг тегишли лойиҳасини, шунингдек унинг ижроси тўғрисидаги ҳисоботни халқ депутатлари Кенгашига тақдим этади;

халқ депутатлари Кенгашлари сессияларига кўриб чиқиш учун масалалар киритади, зарур ҳолларда Кенгаш сессиясини чақириш тўғрисида Кенгашга таклиф киритади;

халқ депутатлари Кенгашларининг сессияларида иштирок этади;

тегишли халқ депутатлари Кенгашига вилоят, туман, шаҳар ижтимоий-иқтисодий ривожланишининг энг муҳим ва долзарб масалалари юзасидан ҳисоботлар тақдим этади;

ўз ўринбосарларини лавозимга тайинлаш ва лавозимидан озод этиш тўғрисидаги қарорларни халқ депутатлари Кенгашининг тасдиғига тақдим этади;

ҳокимлик аппарати бўлинмалари раҳбарларини лавозимга тайинлайди ва лавозимидан озод этади;

қуйи турувчи ҳокимларнинг қарорларини (бундан хусусий мулк ҳуқуқининг, шунингдек ер участкасига бўлган ҳуқуқнинг юзага келиши учун асос бўлган қарорлар мустасно), агар улар Ўзбекистон Республикасининг Конституциясига, қонунларига ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг, Ўзбекистон Республикаси Президентининг, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг ҳужжатларига, шунингдек юқори турувчи халқ депутатлари Кенгашининг ва ҳокимнинг қарорларига зид бўлса, бекор қилади ва халқ депутатлари Кенгашига қуйи турувчи халқ депутатлари Кенгашларининг ҳужжатларини бекор қилиш тўғрисида тақдимнома киритади;

ижро этувчи ҳокимият органлари таркибий бўлинмаларининг ишини назорат қилади;

халқ депутатлари Кенгашининг қонунчиликка зид қарорларини қайта кўриб чиқиш тўғрисида тегишли халқ депутатлари Кенгашига тақдимнома киритади, бундан хусусий мулк ҳуқуқининг, шунингдек ер участкасига бўлган ҳуқуқнинг вужудга келиши учун асос бўлган қарорлар мустасно;

тегишли халқ депутатлари Кенгашининг қонунчиликка зид қарорларини бекор қилиш учун Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Сенатига ёки судга мурожаат қилади;

халқ депутатлари Кенгашининг ва ҳокимнинг ҳужжатларини бажармаганлиги учун мансабдор шахсларни интизомий жавобгарликка тортиш тўғрисида қонунда белгиланган тартибда тақдимнома киритади;

давлат мукофотлари билан тақдирлаш тўғрисидаги илтимосномаларни кўриб чиқади ва таклифлар киритади;

республикада ва хорижда вилоят, туман ҳамда шаҳарнинг расмий вакили сифатида иш юритади;

фуқароларни қабул қилишни ташкил этади, жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатларини кўриб чиқади.

Вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари Ўзбекистон Республикаси Ҳисоб палатасига:

навбатдаги йил учун вилоятлар ва Тошкент шаҳар маҳаллий бюджетларининг лойиҳаларини кўриб чиқиш ҳамда тегишли хулоса тақдим этиш учун;

ўтган молия йили учун вилоятлар ва Тошкент шаҳар маҳаллий бюджетларининг ижроси тўғрисидаги йиллик ҳисоботни ташқи аудитдан ўтказиш ҳамда баҳолаш учун юборади.

Ҳоким қонунчиликда ўз ваколатлари жумласига киритилган режалаштириш, бюджет, молия, ҳисобга олиш, вилоят, туман, шаҳар мулкини бошқариш ҳамда мулкчиликнинг турли шаклидаги корхоналар, муассасалар, ташкилотлар билан ҳамкорлик қилиш, қишлоқ хўжалиги, ердан ва бошқа табиий ресурслардан фойдаланиш, табиатни муҳофаза қилиш, қурилиш, транспорт, йўл хўжалиги ва алоқа, аҳолига коммунал, савдо ва ижтимоий-маданий хизмат кўрсатиш, аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш, қонунийликни, ҳуқуқ-тартиботни ҳамда хавфсизликни таъминлаш, фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини муҳофаза қилиш каби бошқа масалаларни ҳам ҳал этади»;

18) 22 ва 23-моддалар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

« 22-модда. Маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг тузилмаси ва штатлари

Маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари (ҳокимликлар) бошқармалар, бўлимлар ва бошқа бўлинмалардан иборат бўлиб, уларнинг тузилмаси, уларни ташкил этиш тартиби ва фаолияти Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланади.

Вилоятлар ва Тошкент шаҳар ижро этувчи ҳокимият органларининг тузилмаси ва штатлари ҳоким томонидан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси билан келишилган ҳолда тегишли халқ депутатлари Кенгаши тасдиқлаган бюджет доирасида белгиланади ва ўзгартирилади.

Туман, шаҳар ижро этувчи ҳокимият органларининг тузилмаси ва штатлари ҳоким томонидан юқори турувчи ҳоким билан келишилган ҳолда тегишли халқ депутатлари Кенгаши тасдиқлаган бюджет доирасида белгиланади ва ўзгартирилади.

Вилоят, туман, шаҳар ҳокимликлари аппаратининг тузилмаси ва штатлари тегишли ҳоким томонидан вилоят, туман, шаҳар халқ депутатлари Кенгаши тасдиқлаган бюджет доирасида белгиланади ва ўзгартирилади.

Вилоят ва Тошкент шаҳар ҳокимлиги аппаратининг намунавий тузилмаси ва штатлари Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан, туман ва шаҳар ҳокимлиги аппаратининг намунавий тузилмаси ва штатлари эса юқори турувчи ҳоким томонидан белгилаб қўйилади. Қорақалпоғистон Республикасида туман ва шаҳар ҳокимлиги аппаратининг намунавий тузилмаси ва штатлари Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши томонидан белгиланади.

23-модда. Маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари таркибий бўлинмаларининг раҳбарларини лавозимга тайинлаш ва лавозимидан озод этиш

Агар қонунчиликда лавозимга тайинлаш ва лавозимдан озод қилишнинг бошқача тартиби белгиланмаган бўлса, ижро этувчи ҳокимият таркибий бўлинмаларининг раҳбарлари республика ижро этувчи ҳокимиятининг юқори турувчи органлари билан келишилган ҳолда ҳоким томонидан лавозимга тайинланади ва лавозимидан озод этилади.

Агар қонунчиликда лавозимга тайинлаш ва лавозимдан озод қилишнинг бошқача тартиби белгиланмаган бўлса, туманга бўйсунадиган шаҳар ижро этувчи ҳокимият таркибий бўлинмаларининг раҳбарлари республика ижро этувчи ҳокимиятининг юқори турувчи органлари билан келишилган ҳолда тегишли ҳоким томонидан лавозимга тайинланади ва лавозимидан озод этилади»;

19) VI бобнинг номи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

« VI БОБ. ХАЛҚ ДЕПУТАТЛАРИ КЕНГАШЛАРИНИНГ ВАКОЛАТЛАРИ »;

20) 24-модда :

биринчи қисмининг :

иккинчи ва учинчи хатбошилари қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш ва аҳолини ижтимоий ҳимоя қилиш дастурларини, туман, шаҳарнинг бош режасини ҳамда уни қуриш қоидаларини тасдиқлаш;

вилоятлар ва Тошкент шаҳри маҳаллий бюджетларини, шунингдек туманлар ва шаҳарлар бюджетларини тегишинча вилоятлар ва Тошкент шаҳар, туманлар ва шаҳарлар ҳокимларининг тақдимномасига биноан кўриб чиқиш ҳамда қабул қилиш, уларнинг ижро этилиши устидан назоратни амалга ошириш»;

қуйидаги мазмундаги ўнинчи ва ўн биринчи хатбошилар билан тўлдирилсин:

«Ўзбекистон Республикаси Президентининг тегишли Халқ қабулхоналарининг тегишли ҳудуддаги давлат органлари ва ташкилотлар раҳбарлари фаолияти ҳамда мурожаатлар билан ишлаш ҳолати тўғрисидаги ахборотини ҳар чоракда эшитиш;

ёшлар муаммоларини ўрганиш, уларни ҳал этишга кўмаклашиш, ёш авлоднинг истеъдоди ва қобилиятини ривожлантириш учун қўшимча шарт-шароитлар яратиш чораларини кўришга қаратилган ишлар тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Ёшлар ишлари агентлиги ҳудудий раҳбарларининг ҳисоботларини ҳар олти ойда эшитиш»;

ўнинчи — йигирма биринчи хатбошилари тегишинча ўн иккинчи — йигирма учинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;

ўн учинчи хатбошисидаги «бошқа» деган сўз «муваққат» деган сўз билан алмаштирилсин;

ўн олтинчи ва ўн еттинчи хатбошилари қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«зарурат бўлганда ижро этувчи ҳокимият бўлимлари, бошқармалари, бошқа таркибий бўлинмалари раҳбарларининг ҳисоботларини, шу жумладан қонунларга риоя этилиши, тегишли халқ депутатлари Кенгашлари қарорларининг ва доимий комиссиялар тавсияларининг бажарилиши юзасидан ҳисоботларини эшитиш;

тегишли прокурорларнинг фаолияти тўғрисидаги ахборотини ҳар йили эшитиш»;

йигирма биринчи , йигирма иккинчи ва йигирма учинчи хатбошилари қуйидаги мазмундаги йигирма биринчи — йигирма тўртинчи хатбошилар билан алмаштирилсин:

«Кенгаш сўровини юбориш тўғрисидаги таклифни кўриб чиқиш, Кенгаш текширувини ўтказиш, депутат сўровларини юбориш ва улар юзасидан қарорлар қабул қилиш;

ҳокимнинг халқ депутатлари Кенгашининг қонунчиликка зид қарорларини қайта кўриб чиқиш тўғрисидаги тақдимномасига асосан Кенгаш қарорини ўзгартириш ёки бекор қилиш;

ҳокимнинг ва қуйи Кенгашнинг Ўзбекистон Республикаси қонунчилигига мувофиқ бўлмаган қарорларини бекор қилиш;

ҳокимнинг тақдимига биноан ҳокимликнинг тузилмасини, штатларини ва унинг ходимлари меҳнатига ҳақ тўлаш фондини тасдиқлаш киради»;

иккинчи , учинчи ва тўртинчи қисмлари қуйидаги мазмундаги иккинчи қисм билан алмаштирилсин:

«Халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашлари:

тегишли вилоятларнинг вилоят бюджетларидан ҳамда Тошкент шаҳрининг шаҳар бюджетидан туманлар ва шаҳарлар бюджетларига ажратиладиган тартибга солувчи бюджетлараро трансфертларнинг чекланган миқдорларини кўриб чиқади ҳамда тасдиқлайди;

жисмоний ва юридик шахсларга тегишинча мерос қилиб қолдириладиган умрбод эгалик қилиш, доимий эгалик қилиш, доимий фойдаланиш, муддатли (вақтинча) фойдаланиш ёки ижара ҳуқуқи асосида тегишли бўлган ер участкаларини ёки уларнинг қисмларини компенсация эвазига жамоат эҳтиёжлари учун олиб қўйиш ва олиб қўйилган ер участкаларида жойлашган кўчмас мулк объектларини қонунда белгиланган ҳолларда ва тартибда бузиб ташлаш тўғрисида қарорлар қабул қилади;

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (омбудсман) минтақавий вакилининг инсон ҳуқуқлари, эркинликларини ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш ҳолати тўғрисидаги маърузасини ҳар йили эшитади;

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Бола ҳуқуқлари бўйича вакили (Болалар омбудсмани) минтақавий вакилининг тегишли ҳудудда бола ҳуқуқлари, эркинликларини ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш ҳолати тўғрисидаги маърузасини ҳар йили эшитади;

тегишли ҳудудда маҳаллий аҳамиятга молик монументал ёдгорликларни қонунчиликда белгиланган тартибда ўрнатиш ва бузиш (кўчириш) тўғрисида қарорлар қабул қилади;

фуқароларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатлари, ижтимоий-иқтисодий ривожланишни таъминлаш, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги ўз ваколатлари жумласига киритилган бошқа ташкилий масалаларни ва Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигига мувофиқ назорат қилишга доир масалаларни ҳал этади»;

21) 25-модда чиқариб ташлансин;

22) 25 1 -модданинг :

иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Вилоят, туман, шаҳар ҳокимининг ҳисоботи тегишли халқ депутатлари Кенгашининг вилоят, туман, шаҳарнинг ўтган йилдаги ижтимоий-иқтисодий ривожланиши якунлари ҳамда жорий йилга мўлжалланган ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш дастурининг энг муҳим устувор йўналишларига бағишланган сессиясида эшитилади. Мазкур сессия вилоятларда ва Тошкент шаҳрида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг тегишли мажлиси ўтказилганидан кейин ўн кундан кечиктирмай, туманлар ва шаҳарларда эса вилоятларда ва Тошкент шаҳрида тегишли мажлислар ўтказилганидан кейин ўн кундан кечиктирмай ўтказилади»;

еттинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Туман ва шаҳар ҳокимининг ҳисоботини муҳокама қилиш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг мажлисларида, шунингдек халқ депутатлари вилоят ва Тошкент шаҳар Кенгашларининг сессияларида берилган баҳолар ҳамда белгиланган вазифалар ҳисобга олинган ҳолда амалга оширилади»;

23) 25 2 -модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Тошкент шаҳар ва Тошкент вилояти ички ишлар бош бошқармаларининг, вилоятлар ички ишлар бошқармаларининг бошлиқлари ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш ва уларнинг профилактикаси ҳолати тўғрисида ҳар чоракда, жамоат хавфсизлиги тўғрисида эса ҳар олти ойда тегишинча халқ депутатлари Тошкент шаҳар ва вилоятлар Кенгашларига ҳисобот тақдим этади.

Туман (шаҳар) ички ишлар бошқармаларининг (бўлимларининг) бошлиқлари ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш ва уларнинг профилактикаси ҳолати тўғрисида, шунингдек жамоат хавфсизлиги тўғрисида ҳар чоракда халқ депутатлари туман (шаҳар) Кенгашларига ҳисобот тақдим этади.

Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги ҳудудий бўлинмалари раҳбарларининг ҳисоботларини эшитишга тегишли ҳудудда жойлашган бошқа давлат органларининг, фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органларининг, ташкилотларнинг, шу жумладан нодавлат нотижорат ташкилотларининг, сиёсий партияларнинг, оммавий ахборот воситаларининг вакиллари ва бошқа шахслар таклиф этилиши мумкин.

Юклатилган вазифаларнинг бажарилиши юзасидан кўрилаётган чора-тадбирлар ва ишларнинг натижалари Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги ҳудудий бўлинмалари раҳбарларининг ҳисоботларини эшитиш чоғида танқидий жиҳатдан муҳокама қилинади, уларнинг фаолияти самарадорлигига шахсан баҳо берилади, шунингдек эгаллаб турган лавозимига мувофиқлиги ёки мувофиқ эмаслиги тўғрисида тавсиялар қабул қилинади»;

24) 25 3 -модданинг :

биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Ҳудудий адлия бошқармаларининг бошлиқлари ҳар йили тегишинча халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашларига жойлардаги норма ижодкорлиги фаолияти ҳамда ҳуқуқни қўллаш амалиёти, ҳуқуқий тарғибот ва маърифатнинг ҳолати тўғрисида ахборот тақдим этади»;

учинчи қисмидаги «ҳар чоракда» деган сўзлар «ҳар олти ойда» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

25) 25 4 -модда чиқариб ташлансин;

26) VI боб қуйидаги мазмундаги 25 6 , 25 7 ва 25 8 -моддалар билан тўлдирилсин:

« 25 6 -модда . Кенгаш сўрови

Халқ депутатлари Кенгаши тегишли ҳудудда жойлашган давлат органлари ва ташкилотларининг мансабдор шахсларига қонунларнинг, ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш дастурларининг ижроси масалалари ҳамда уларнинг ваколатларига кирадиган бошқа муҳим масалалар юзасидан асослантирилган тушунтириш бериш ёки нуқтаи назарини баён этиш талаби билан Кенгаш сўровини юборишга ҳақли.

Кенгаш сўрови тезкор-қидирув фаолиятини амалга оширувчи органларнинг, суриштирув ва тергов органларининг, судларнинг иш юритувидаги муайян ишлар ва материалларга, шунингдек ижро иши юритиш ҳамда нотариал иш юритишнинг муайян материалларини кўриб чиқиш билан боғлиқ фаолиятга тааллуқли бўлиши мумкин эмас.

Кенгаш сўровини юбориш тўғрисидаги таклиф Кенгашнинг депутатлари, доимий ва муваққат комиссиялари, партия гуруҳларининг ташаббуси асосида Кенгаш сессиясида кўриб чиқилади.

Кенгаш сўровининг ташаббускорлари томонидан Кенгаш сўрови лойиҳаси тайёрланиб, у Кенгашнинг навбатдаги сессияси кун тартибига киритиш учун Кенгаш раисига юборилади.

Кенгаш сўрови лойиҳасига уни асослантирувчи зарур материаллар илова қилинади. Кенгаш сўрови лойиҳасида сўровга жавоб беришнинг шакли (оғзаки ёки ёзма) тўғрисидаги талаблар бўлиши керак.

Кенгаш сўровини юбориш тўғрисидаги қарор Кенгаш депутатлари умумий сонининг кўпчилик овози билан қабул қилинади.

Давлат органларининг мансабдор шахслари Кенгаш сўровига оғзаки жавобни Кенгаш томонидан белгиланган муддатда Кенгаш сессиясида беради.

Давлат органлари ва ташкилотларининг мансабдор шахслари Кенгашнинг сўровига ёзма жавобни, агар бошқа муддат белгиланган бўлмаса, сўров олинган кундан эътиборан ўн кундан кечиктирмай юбориши керак.

Кенгаш сўровига жавобда сўровда қўйилган масалаларнинг ҳар бири бўйича аниқ ва батафсил асослантирилган маълумотлар очиб берилиши керак.

Кенгашнинг сўровига жавоб сўров ўз номига юборилган мансабдор шахс ёки унинг вазифаларини вақтинча бажараётган шахс томонидан имзоланади.

Кенгаш сўровига ёзма жавоб Кенгашнинг сессиясида раислик қилувчи томонидан ўқиб эшиттирилади. Ёзма жавобнинг кўчирма нусхалари жавоб Кенгашнинг сессиясида ўқиб эшиттирилгунига қадар депутатларга юборилади.

Кенгаш сўровларига жавоблар Кенгаш сессиясида муҳокама қилинади ва унинг якунлари бўйича тегишли қарор қабул қилинади.

25 7 -модда. Кенгаш текшируви

Кенгаш текшируви тегишли ҳудуднинг хавфсизлигига, барқарор ривожланиш асосларига салбий таъсир кўрсатиши мумкин бўлган, инсон ҳуқуқлари ва эркинликларига, жамият ва давлат манфаатларига таҳдид соладиган фактлар ҳамда воқеаларни ўрганиш мақсадида ўтказилиши мумкин.

Кенгаш текширувини ўтказиш тўғрисидаги Кенгаш қарори депутатлар умумий сонининг кўпчилик овози билан қабул қилинади.

Тезкор-қидирув фаолиятини амалга оширувчи органларнинг, суриштирув ва тергов органларининг, судларнинг иш юритувидаги муайян ишлар ва материалларни, шунингдек ижро иши юритиш ҳамда нотариал иш юритишнинг муайян материалларини кўриб чиқиш билан боғлиқ фаолият Кенгаш текширувининг объекти бўлиши мумкин эмас.

25 8 -модда. Кенгаш текширувини ўтказиш бўйича комиссия

Кенгаш текширувини ўтказиш учун Кенгаш депутатлари орасидан Кенгаш текширувини ўтказиш бўйича комиссия тузилади.

Комиссия Кенгаш текширувини ўтказишда қуйидагиларга ҳақли:

давлат органлари ва ташкилотларининг вакилларини, мутахассисларни, экспертларни комиссия ишига жалб этишга;

давлат органлари ва ташкилотларидан, жисмоний ва юридик шахслардан зарур маълумотларни сўраб олишга;

давлат органлари ва ташкилотларининг, нодавлат ташкилотларнинг мансабдор шахсларини, шунингдек фуқароларни тушунтиришлар бериш учун таклиф қилишга.

Кенгаш текшируви натижаларига кўра комиссиянинг якуний ҳисоботи тайёрланиб, у Кенгаш сессиясида кўриб чиқиш учун Кенгашга киритилади»;

27) 26-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Халқ депутатлари вилоят, туман, шаҳар Кенгашларининг қонунчилик нормаларига мувофиқ бўлмаган қарорлари белгиланган тартибда Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати томонидан бекор қилинади.

Ҳоким халқ депутатлари Кенгашининг қонунчиликка зид қарорини қайта кўриб чиқиш тўғрисида Кенгашга тегишли тақдимнома киритади, бундан хусусий мулк ҳуқуқининг, шунингдек ер участкасига бўлган ҳуқуқнинг юзага келиши учун асос бўлган қарорлар мустасно. Кенгаш ҳокимнинг тақдимномасини бир ойлик муддатда кўриб чиқиб, Кенгаш қарорини ўзгартириш ёки бекор қилиш тўғрисида қарор қабул қилади. Халқ депутатлари вилоят, туман, шаҳар Кенгаши томонидан ҳокимнинг тақдимномаси қаноатлантирилмаган тақдирда, ҳоким Кенгашнинг тегишли қарорини бекор қилиш тўғрисида юқори турувчи Кенгашга, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Сенатига ёки судга мурожаат қилишга ҳақли.

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг қарори билан бекор қилинган халқ депутатлари вилоят, туман, шаҳар Кенгашларининг қарорлари ўзининг амал қилишини тугатади.

Ҳокимларнинг ҳужжатлари Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан тўхтатилади ёки бекор қилинади.

Ҳокимларнинг қонунчиликка, шунингдек Ўзбекистон Республикасининг давлат манфаатларига зид бўлган ҳужжатлари Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан тўхтатилади ёки бекор қилинади, бундан хусусий мулк ҳуқуқининг, шунингдек ер участкасига бўлган ҳуқуқнинг юзага келиши учун асос бўлган ҳужжатлар мустасно»;

28) қуйидаги мазмундаги 26 1 -модда билан тўлдирилсин:

« 26 1 -модда. Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг фаолиятини чеклаш

Ўзбекистон Республикаси Президентининг фавқулодда ҳолатни жорий этиш тўғрисидаги фармонида фавқулодда ҳолат жорий этилган ҳудудда фавқулодда ҳолатнинг амал қилиш даврида маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг ваколатларини тўлиқ ёки қисман тўхтатиб туриш назарда тутилиши мумкин».

3-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2004 йил 2 декабрда қабул қилинган «Халқ депутатлари вилоят, туман ва шаҳар Кенгаши депутатининг мақоми тўғрисида»ги 706-II-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2005 йил, № 1, 10-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2018 йил, № 4, 224-модда; 2019 йил, № 9, 588-модда; 2020 йил, № 8, 488-модда, № 9, 537-модда; 2021 йил, № 1, 13-модда, 4-сонга илова; 2022 йил, № 6, 574-модда) 12-моддасининг еттинчи қисмидаги «Қонунчилик палатасига» деган сўзлар «Сенатига» деган сўз билан алмаштирилсин.

4-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2021 йил 20 апрелда қабул қилинган «Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар тўғрисида»ги ЎРҚ-682-сонли Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2021 йил, № 4, 288-модда; 2022 йил, № 3, 213-модда, № 8, 788-модда, № 10, 983-модда; 2023 йил, № 8, 629-модда, № 11, 923-модда; 2024 йил, № 2, 109-модда) қуйидаги ўзгартиш ва қўшимча киритилсин:

1) 36-модда биринчи қисмининг саккизинчи хатбошиси қуйидаги мазмундаги саккизинчи ва тўққизинчи хатбошилар билан алмаштирилсин:

«халқ депутатлари Кенгашларининг қарорларига нисбатан — тегишли халқ депутатлари Кенгаши раиси;

вилоят, туман ва шаҳар ҳокимининг қарорларига нисбатан — тегишли ҳоким томонидан имзолаш орқали амалга оширилади»;

2) 39-модданинг тўртинчи қисми «Ўзбекистон Республикаси қонунчилик маълумотлари миллий базаси» деган сўзлардан кейин «Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг қарорларини ишлаб чиқиш, келишиш ва рўйхатдан ўтказишнинг ягона электрон тизими» деган сўзлар билан тўлдирилсин.

5-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;

республика ижро этувчи ҳокимият органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин;

ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.

6-модда. Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.

Ушбу Қонун 2-моддасининг 1-банди тўртинчи хатбошиси , 2-банди бешинчи , тўққизинчи ва ўн иккинчи хатбошилари , 8 ва 9-бандлари :

вилоятлардаги, шунингдек Тошкент шаҳридаги давлат ҳокимиятининг вакиллик ва ижро этувчи органларига нисбатан — вилоятлар ва Тошкент шаҳар халқ депутатлари Кенгашлари депутатларининг навбатдаги сайлови якунлари бўйича;

туман, шаҳар давлат ҳокимиятининг вакиллик ва ижро этувчи органларига нисбатан — 2026 йил 1 январдан эътиборан амалга киритилади.

Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2024 йил 17 октябрь,

ЎРҚ-976-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.10.2024 й., 03/24/976/0833-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni

Yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga mahalliy davlat hokimiyati organlari faoliyatini takomillashtirishga qaratilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida

Qonunchilik palatasi tomonidan 2024-yil 23-iyulda qabul qilingan Senat tomonidan 2024-yil 20-sentabrda maʼqullangan

Mamlakatimizda 2023-yil 30-aprelda boʻlib oʻtgan Oʻzbekiston Respublikasi referendumida umumxalq ovoz berish orqali qabul qilingan yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi Yangi Oʻzbekiston strategiyasini amalga oshirishning siyosiy-huquqiy asoslarini yaratib, milliy davlatchilik taraqqiyotining tarixiy muhim bosqichida davlat va jamiyatni yanada rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlarini belgilab berdi.

Shu bilan birga yangi konstitutsiyaviy-huquqiy sharoitlarda hokim va xalq deputatlari Kengashi raisi lavozimlari ajratilayotganligi amaldagi huquqiy hujjatlarning qayta koʻrib chiqilishi hamda takomillashtirilishini talab qilmoqda.

Xususan, hududlarni rivojlantirish borasida xalq deputatlari Kengashlarining rolini yanada oshirish talab etilmoqda, bugungi kun talablariga asosan vakillik nazoratining yangi shakllarini joriy etish, hokimlarning tegishli Kengashlar oldidagi masʼuliyati va hisobdorligini kuchaytirish borasidagi islohotlarni izchil davom ettirish zarur.

Ushbu Qonun bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga hokimlarning hamda xalq deputatlari Kengashlarining vakolatlarini aniqlashtirishga qaratilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilmoqda.

Jumladan, “Mahalliy davlat hokimiyati toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunidagi viloyat, tuman, shahar hokimi bir vaqtning oʻzida tegishli hududdagi vakillik hokimiyatiga boshchilik qilishi haqidagi norma chiqarib tashlanmoqda. Hokimlarga tegishli xalq deputatlari Kengashlari sessiyasiga masalalar kiritish, zarurat boʻlganda Kengash sessiyasi chaqirilishini talab qilish va tegishli xalq deputatlari Kengashining qonunchilikka zid boʻlgan qarorlarini bekor qilish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senatiga yoki sudga murojaat qilish kabi qator yangi vakolatlar berilmoqda.

Shuningdek xalq deputatlari Kengashlariga deputatlar orasidan saylanadigan rais boshchilik qilishi, u oʻz faoliyatini jamoatchilik asosida amalga oshirishi belgilanmoqda, uni vakolatlari muddati tugaguniga qadar lavozimidan ozod qilish tartibi nazarda tutilmoqda.

Bundan tashqari xalq deputatlari Kengashlari va hokimlar tomonidan qabul qilinadigan hujjatlarni Mahalliy davlat hokimiyati organlarining qarorlarini ishlab chiqish, kelishish va roʻyxatdan oʻtkazishning yagona elektron tizimida roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi talab mustahkamlanmoqda. Bunda ushbu tizimda roʻyxatdan oʻtkazilmagan hujjatlar haqiqiy emas deb hisoblanadi hamda huquqiy oqibatlarga olib kelmaydi.

“Normativ-huquqiy hujjatlar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga Mahalliy davlat hokimiyati organlarining qarorlarini ishlab chiqish, kelishish va roʻyxatdan oʻtkazishning yagona elektron tizimiga mahalliy davlat hokimiyati organlarining qarorlari eʼlon qilinadigan rasmiy manba maqomi berilishini nazarda tutuvchi oʻzgartirish kiritilmoqda.

Ushbu Qonun qonunchilikni yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga muvofiqlashtirishga, joylarda hokimiyatlar boʻlinishi prinsipini toʻlaqonli roʻyobga chiqarishga va hududlarni boshqarishni aholi manfaatlariga xizmat qilish prinsipi asosida yoʻlga qoʻyishga xizmat qiladi.

1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1992-yil 9-dekabrda qabul qilingan “Prokuratura toʻgʻrisida”gi 746-XII-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasining 2001-yil 29-avgustda qabul qilingan 257-II-sonli Qonuni tahririda) (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2001-yil, № 9-10, 168-modda; 2003-yil, № 5, 67-modda; 2005-yil, № 1, 18-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2007-yil, № 6, 249-modda; 2008-yil, № 9, 487-modda, № 12, 636-modda; 2011-yil, № 4, 101-modda; 2012-yil, № 9/2, 244-modda; 2015-yil, № 8, 310-modda; 2016-yil, № 9, 276-modda; 2017-yil, № 3, 47-modda, № 6, 300-modda, № 9, 510-modda, № 10, 605-modda; 2018-yil, № 4, 218-modda, № 7, 431-modda; 2019-yil, № 1, 1, 5-moddalar, № 5, 267-modda, № 11, 791-modda, № 12, 891-modda; 2020-yil, № 1, 4-modda; 2021-yil, 4-songa ilova, № 11, 1061-modda; 2022-yil, № 5, 466-modda; 2023-yil, № 4, 265-modda, №10, 797-modda, № 11, 923-modda; 2024-yil, № 2, 109-modda) 5-moddasi sakkizinchi qismining ikkinchi xatboshisidagi “hisobot” degan soʻz “axborot” degan soʻz bilan almashtirilsin.

2-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1993-yil 2-sentabrda qabul qilingan “Mahalliy davlat hokimiyati toʻgʻrisida”gi 913-XII-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1993-yil, № 9, 320-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1997-yil, № 9, 241-modda; 1999-yil, № 1, 20-modda; 2005-yil, № 1, 18-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2005-yil, № 12, 418-modda; 2007-yil, № 4, 163-modda, № 9, 420-modda; 2008-yil, № 12, 640-modda; 2013-yil, № 12, 350-modda; 2014-yil, № 4, 86-modda, № 5, 130-modda; 2015-yil, № 6, 228-modda; 2017-yil, № 6, 300-modda, № 8, 383-modda, № 9, 510-modda, № 12, 772-modda; 2018-yil, № 7, 431-modda; 2019-yil, № 1, 4-modda, № 11, 792-modda, № 12, 891-modda; 2020-yil, № 9, 537-modda; 2021-yil, № 1, 3, 7, 13-moddalar, 4-songa ilova, № 8, 800-modda, № 12, 1198-modda; 2022-yil, № 3, 213-modda, № 6, 570, 577-moddalar, № 10, 984-modda; 2023-yil, № 1, 2-modda, № 10, 794-modda, № 12, 1003-modda) quyidagi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:

1) 1-modda :

birinchi qismining ruscha matnidagi “Soveti narodnix deputatov” degan soʻzlar “Kengashi narodnix deputatov” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

ikkinchi qismining birinchi jumlasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Tegishli hududdagi ijro etuvchi hokimiyatga viloyat, tuman va shahar hokimi boshchilik qiladi”;

2) 2-modda :

nomidagi “vakillik va ijroiya hokimiyati” degan soʻzlar “ijro etuvchi hokimiyat” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

ikkinchi qismidagi “partiya guruhlarining” degan soʻzlar “partiya guruhlarining (bundan buyon matnda partiya guruhlari deb yuritiladi)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

quyidagi mazmundagi uchinchi qism bilan toʻldirilsin:

“Viloyat va Toshkent shahar hokimi lavozimiga nomzod tegishli xalq deputatlari Kengashida uning nomzodi koʻrib chiqilayotganda hududni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning istiqbolga moʻljallangan dasturini taqdim etadi”;

uchinchi — oʻn birinchi qismlari tegishincha toʻrtinchi — oʻn ikkinchi qismlar deb hisoblansin;

toʻqqizinchi — oʻn ikkinchi qismlari quyidagi mazmundagi toʻqqizinchi — oʻn toʻrtinchi qismlar bilan almashtirilsin:

“Viloyat, tuman, shahar hokimi tegishli xalq deputatlari Kengashi deputati etib saylanishi mumkin.

Tuman, shahar hokimi lavozimiga nomzod tegishli xalq deputatlari Kengashida uning nomzodi koʻrib chiqilayotganda hududni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning istiqbolga moʻljallangan dasturini taqdim etadi.

Tumanga boʻysunadigan shahar hokimi tuman hokimi tomonidan tayinlanadi va lavozimidan ozod etiladi hamda xalq deputatlari tuman Kengashi tomonidan tasdiqlanadi.

Viloyat hokimi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi bilan kelishilgan holda shahar hokimini tuman (shahar tarkibiga kiruvchi tumanlar bundan mustasno) hokimiga boʻysundirish va yagona boshqaruv organlarini tuzish vakolatiga ega boʻlib, bu xususda qabul qilingan qaror keyinchalik xalq deputatlari viloyat Kengashi tomonidan tasdiqlanadi.

Ayni bir shaxs surunkasiga ikki muddatdan ortiq ayni bir viloyat, tuman, shahar hokimi etib tayinlanishi mumkin emas.

Hokimlarning vakolatlari muddati — besh yil”;

3) 6-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Xalq deputatlari viloyat, tuman, shahar Kengashi qarorlar qabul qiladi.

Viloyat, tuman, shahar hokimi qarorlar qabul qiladi va farmoyishlar chiqaradi.

Xalq deputatlari Kengashining va hokimning hujjatlari Mahalliy davlat hokimiyati organlarining qarorlarini ishlab chiqish, kelishish va roʻyxatdan oʻtkazishning yagona elektron tizimida (bundan buyon matnda Yagona elektron tizim deb yuritiladi) ishlab chiqiladi, kelishiladi va roʻyxatdan oʻtkaziladi, bundan qonunda nazarda tutilgan hollar mustasno.

Xalq deputatlari Kengashi va hokim qabul qilgan hujjatlar, bundan normativ-huquqiy tusga ega boʻlmagan hujjatlar mustasno, agar shu hujjatning oʻzida boshqacha qoida belgilanmagan boʻlsa, Yagona elektron tizimda roʻyxatdan oʻtkazilgan paytdan eʼtiboran kuchga kiradi.

Xalq deputatlari Kengashining va hokimning normativ-huquqiy tusdagi hujjatlari, agar hujjatlarning oʻzida kechroq muddat koʻrsatilmagan boʻlsa, rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Xalq deputatlari Kengashining va hokimning Yagona elektron tizimda roʻyxatdan oʻtkazilmagan hujjatlari tegishli ijtimoiy munosabatlarni huquqiy jihatdan tartibga solish uchun asos boʻlib xizmat qilishi mumkin emas va huquqiy oqibatlarga olib kelmaydi, bundan qonunda nazarda tutilgan hollar mustasno.

Xalq deputatlari Kengashi va hokim oʻz vakolatlari doirasida qabul qilgan hujjatlar viloyat, tuman, shahar hududida joylashgan barcha tashkilotlar, mansabdor shaxslar va fuqarolar tomonidan ijro etilishi majburiydir”;

4) 7-modda ikkinchi qismining ikkinchi jumlasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Bunda viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi sohasida nazorat inspeksiyasining xulosasiga koʻra yaroqsiz deb topilgan davlat koʻchmas mulk obyektlarini buzib tashlash toʻgʻrisida qonunda belgilangan tartibda qarorlar qabul qilish huquqiga ega”;

5) 10-moddaning birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Viloyat va Toshkent shahar hokimi faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda va tartibda yer uchastkalarini doimiy foydalanishga berishga haqli”;

6) IV bobning nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“ IV BOB. MAHALLIY DAVLAT HOKIMIYATI VAKILLIK ORGANLARI ”;

7) 16-modda :

quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin:

“Xalq deputatlari Kengashlarining vakolatlari muddati — besh yil”;

ikkinchi qismi uchinchi qism deb hisoblansin;

uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Oʻzbekiston Respublikasining butun hududida yoki ayrim joylarida joriy etilgan favqulodda holat amal qilishining butun muddati ichida xalq deputatlari Kengashlariga saylovlar oʻtkazilmaydi”;

8) quyidagi mazmundagi 16 1 — 16 4 -moddalar bilan toʻldirilsin:

“ 16 1 - modda. Xalq deputatlari Kengashining raisi

Xalq deputatlari Kengashiga uning deputatlari orasidan saylanadigan rais boshchilik qiladi.

Viloyat, tuman, shahar hokimi lavozimini egallab turgan shaxs bir vaqtning oʻzida xalq deputatlari Kengashining raisi lavozimini egallashi mumkin emas.

Ayni bir shaxs surunkasiga ikki muddatdan ortiq ayni bir viloyat, tuman, shahar xalq deputatlari Kengashining raisi etib saylanishi mumkin emas.

Xalq deputatlari Kengashi raisi Kengashning vakolatlari muddatiga saylanadi.

Xalq deputatlari Kengashi raisi oʻz vazifalarini bajarish davrida siyosiy partiyaga aʼzolikni toʻxtatib turadi, shuningdek doimiy va boshqa komissiyalar, partiya guruhlari tarkibiga kirishi mumkin emas.

16 2 -modda. Xalq deputatlari Kengashi raisining vakolatlari

Xalq deputatlari Kengashi raisi:

xalq deputatlari Kengashi sessiyasiga koʻrib chiqish uchun kiritiladigan masalalarni tayyorlashga umumiy rahbarlikni amalga oshiradi;

xalq deputatlari Kengashi sessiyasiga raislik qiladi va Kengash sessiyasining ishini tashkil etadi;

xalq deputatlari Kengashi Kotibiyati mudiri va xodimlarini lavozimga tayinlaydi hamda lavozimidan ozod qiladi;

Kengash Kotibiyatiga xalq deputatlari Kengashi ishini tashkil etish boʻyicha topshiriqlar beradi, Kotibiyat xodimlari oʻrtasida vazifalarni taqsimlaydi;

xalq deputatlari Kengashining qarorlarini va Kengash sessiyasi bayonnomalarini imzolaydi, shuningdek ularning ijrosi ustidan nazoratni tashkil etadi;

xalq deputatlari Kengashining sessiyasini, shu jumladan navbatdan tashqari sessiyasini chaqirish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi;

fuqarolarni qabul qilishni tashkil etadi, jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlarini koʻrib chiqadi;

xalq deputatlari Kengashining doimiy va muvaqqat komissiyalari ishini muvofiqlashtirib boradi;

xalq deputatlari Kengashi muhokamasiga kiritilgan masalalarni koʻrib chiqish uchun davlat organlari va tashkilotlarining mutaxassislari hamda ekspertlarini jalb etadi;

deputatlarga oʻz vakolatlarini amalga oshirishda koʻmaklashadi;

xalq deputatlari Kengashi faoliyatining ochiqligi va oshkoraligini taʼminlash choralarini koʻradi;

xalq deputatlari Kengashi faoliyatining tashkiliy, axborot, moddiy-texnika taʼminotini tashkil etadi;

ushbu Qonunda va boshqa qonun hujjatlarida nazarda tutilgan vakolatlarni amalga oshiradi.

16 3 -modda. Xalq deputatlari Kengashi raisini saylash

Xalq deputatlari Kengashining birinchi sessiyasi xalq deputatlari Kengashi raisini saylashdan boshlanadi.

Xalq deputatlari Kengashi raisini saylash uchun deputatlar orasidan xalq deputatlari Kengashiga saylovda ishtirok etgan har bir siyosiy partiya deputatlaridan iborat siyosiy partiyalar vakillari guruhi tashkil etiladi. Siyosiy partiyalar vakillari guruhining tarkibi toʻgʻrisidagi qaror deputatlar umumiy sonining koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi.

Siyosiy partiyalar vakillari guruhining majlisida xalq deputatlari Kengashiga saylovda eng koʻp deputatlik oʻrinlarini olgan siyosiy partiyaning vakili raislik qiladi.

Xalq deputatlari Kengashi raisi lavozimiga nomzodlar siyosiy partiyalar vakillari guruhining tavsiyasi asosida deputatlar orasidan shakllantiriladi.

Ayni bir shaxs bir vaqtning oʻzida boshqa viloyat, tuman, shahar xalq deputatlari Kengashining raisi etib saylanishi mumkin emas.

Xalq deputatlari Kengashi raisi lavozimiga nomzod, agar u ovoz berish natijasida Kengash deputatlari umumiy sonining koʻpchilik ovozini olgan boʻlsa, saylangan deb hisoblanadi.

Xalq deputatlari Kengashi raisi saylanganligi toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi, uni xalq deputatlari Kengashi sessiyasida raislik qiluvchi imzolaydi.

16 4 -modda. Xalq deputatlari Kengashi raisini muddatidan ilgari lavozimidan ozod qilish

Xalq deputatlari Kengashi raisi ovoz berish orqali Kengash deputatlari umumiy sonining uchdan ikki qismidan koʻprogʻining ovozi bilan qabul qilingan Kengash qaroriga binoan muddatidan ilgari lavozimidan ozod qilinishi mumkin.

Xalq deputatlari Kengashi raisini muddatidan ilgari lavozimidan ozod qilish toʻgʻrisidagi masala Kengash deputatlari umumiy sonining kamida uchdan bir qismidan iborat deputatlar guruhining taklifiga binoan Kengash tomonidan koʻrib chiqiladi.

Xalq deputatlari Kengashi raisini muddatidan ilgari lavozimidan ozod qilish toʻgʻrisidagi masala koʻrib chiqilayotganda sessiyada Kengashning doimiy komissiyalari raislaridan biri raislik qiladi.

Xalq deputatlari Kengashi raisini muddatidan ilgari lavozimidan ozod qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi, qaror sessiyada raislik qiluvchi tomonidan imzolanadi”;

9) 17-moddaning :

birinchi va ikkinchi qismlari quyidagi mazmundagi birinchi — toʻrtinchi qismlar bilan almashtirilsin:

“Xalq deputatlari viloyat, tuman, shahar Kengashi faoliyatining tashkiliy shakli uning sessiyalaridir. Xalq deputatlari viloyat, tuman, shahar Kengashining sessiyalari tegishli Kengashning faoliyatni jamoatchilik asosida amalga oshiradigan raisi, u yoʻqligida esa tegishli Kengashga saylovda eng koʻp deputatlik oʻrinlarini olgan siyosiy partiyadan ilgari surilgan deputatlar tomonidan tashkil etilgan partiya guruhi rahbari tomonidan, zaruratga qarab, har chorakda kamida bir marta chaqiriladi. Sessiya xalq deputatlari tegishli Kengashi deputatlari kamida uchdan ikki qismining tashabbusiga yoki hokimning taklifiga binoan ham chaqirilishi mumkin. Kengash sessiyasini chaqirish toʻgʻrisidagi qarordan deputatlar sessiya ochilishidan kamida uch kun oldin xabardor qilinadi.

Yangi saylangan xalq deputatlari viloyat, tuman, shahar Kengashining birinchi sessiyasi hokim tomonidan saylovdan keyin kechi bilan uch haftalik muddat ichida chaqiriladi. Kengashning birinchi sessiyasini tegishli hududiy, tuman, shahar saylov komissiyasi raisi ochib beradi hamda u Kengash raisi saylanguniga qadar sessiyada raislik qiladi.

Xalq deputatlari Kengashi sessiyalarida rais, u yoʻqligida esa tegishli Kengashga saylovda eng koʻp deputatlik oʻrinlarini olgan siyosiy partiyadan ilgari surilgan deputatlar tomonidan tashkil etilgan partiya guruhi rahbari raislik qiladi. Agar bir nechta siyosiy partiya teng miqdordagi eng koʻp deputatlik oʻrinlarini egallasa, ularning oʻzaro kelishuviga koʻra tegishli partiyaning rahbari raislik qiladi.

Yangi saylangan xalq deputatlari viloyat, tuman, shahar Kengashining birinchi sessiyasi oʻtkazilgan kundan eʼtiboran bir oydan kechiktirmay Kengashning organlari tuziladi”;

uchinchi , toʻrtinchi va beshinchi qismlari tegishincha beshinchi, oltinchi va yettinchi qismlar deb hisoblansin;

quyidagi mazmundagi sakkizinchi va toʻqqizinchi qismlar bilan toʻldirilsin:

“Elektron ovoz berish tizimlari oʻrnatilgan zallarda ochiq yoki yashirin ovoz berish elektron ovoz berish tizimidan foydalanilgan holda oʻtkaziladi.

Deputat oʻzining ovoz berish huquqini shaxsan amalga oshiradi”;

10) 18-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Xalq deputatlari Kengashi sessiyalarini chaqirish va oʻtkazish, sessiya muhokamasiga masalalar kiritish va ularni koʻrib chiqish, xalq deputatlari Kengashi organlarini tashkil etish va saylash, ularning faoliyati toʻgʻrisidagi hisobotlarni eshitish, Kengash soʻrovini yuborish toʻgʻrisidagi taklifni koʻrib chiqish, Kengash tekshiruvini oʻtkazish, deputatlar soʻrovlarini yuborish, qarorlar loyihalarini koʻrib chiqish, ovoz berish, qarorlarni oʻqib eshittirish, sessiyaga taklif etilgan shaxslar sonini aniqlash tartibi, shuningdek deputatlarning masʼuliyati va sessiya ishini tashkil etishga doir boshqa masalalar xalq deputatlari Kengashining reglamentiga muvofiq belgilanadi”;

11) 19-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“ 19-modda. Xalq deputatlari Kengashining doimiy va muvaqqat komissiyalari

Sessiya muhokamasiga kiritiladigan masalalarni dastlabki tarzda koʻrib chiqish va tayyorlash, xalq deputatlari Kengashi qarorlarini va Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlarini roʻyobga chiqarish uchun koʻmaklashish, shuningdek oʻz vakolatlari doirasida nazoratni amalga oshirish uchun xalq deputatlari Kengashi oʻz vakolatlari muddatiga doimiy va muvaqqat komissiyalar tuzadi.

Xalq deputatlari Kengashlarida, qoida tariqasida, quyidagi doimiy komissiyalar tuziladi:

mahalliy budjet, tadbirkorlikni rivojlantirish va iqtisodiy islohotlar boʻyicha;

korrupsiyaga qarshi kurashish, davlat organlarida ochiqlikni taʼminlash va huquqiy masalalar boʻyicha;

ijtimoiy soha, yoshlar siyosati, madaniyat va sport masalalari boʻyicha;

agrar, qurilish, kommunal sohalar, ekologiya, sanoat va transport masalalari boʻyicha;

reglament va deputatlik odob-axloqi masalalari boʻyicha.

Xalq deputatlari Kengashida muvaqqat komissiyalar ham tuzilishi mumkin.

Komissiyalar toʻgʻrisidagi nizomlar tegishli xalq deputatlari Kengashi tomonidan tasdiqlanadi”;

12) quyidagi mazmundagi 19 1 -modda bilan toʻldirilsin:

“ 19 1 -modda. Xalq deputatlari Kengashi doimiy va muvaqqat komissiyalarining vakolatlari

Xalq deputatlari Kengashining doimiy va muvaqqat komissiyalari:

oʻz tashabbusiga koʻra yoki Kengashning topshirigʻiga binoan Kengash qarorlarining loyihalarini ishlab chiqadi;

faoliyat yoʻnalishi doirasida hududiy dasturlarni ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etadi;

xalq deputatlari Kengashi qarorlari loyihalarini dastlabki tarzda koʻrib chiqadi va ularni Kengash sessiyasida koʻrib chiqish uchun tayyorlaydi;

xalq deputatlari Kengashi qarorlarining loyihalari yuzasidan xulosalar beradi;

viloyatlar va Toshkent shahri mahalliy budjetlari, shuningdek tumanlar va shaharlar budjetlari loyihalari yuzasidan xulosalar hamda takliflar beradi;

xalq deputatlari Kengashining tavsiyasiga koʻra budjet mablagʻlarining maqsadli sarflanishi va ulardan samarali foydalanilishi holatini oʻrganadi;

ishchi guruhlar tuzadi, ularning tarkibiga davlat organlari va nodavlat notijorat tashkilotlarining, ilmiy muassasalarning vakillarini, mutaxassislar va olimlarni jalb etadi;

tegishli hududdagi davlat organlari va tashkilotlaridan, mansabdor shaxslardan maʼlumotlarni va ekspert xulosalarini, shuningdek boshqa axborotni talab qilib oladi;

tegishli hududda qonun hujjatlarining va xalq deputatlari Kengashi qarorlarining davlat organlari tomonidan ijro etilish holatini, huquqning qoʻllanilish amaliyotini joylarga chiqqan holda oʻrganadi;

normativ-huquqiy hujjatlarni, xalq deputatlari Kengashi qarorlarini targʻib etish, ularning mohiyati va ahamiyatini tushuntirish boʻyicha tadbirlarni amalga oshiradi.

Doimiy va muvaqqat komissiyalar qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin”;

13) 20-moddaning :

beshinchi qismi quyidagi mazmundagi beshinchi va oltinchi qismlar bilan almashtirilsin:

“Xalq deputatlari viloyat, tuman, shahar Kengashi kotibiyatining mudiri tegishli xalq deputatlari Kengashi deputatlari orasidan Kengash raisi tomonidan tayinlanadi va doimiy asosda faoliyat yuritadi.

Xalq deputatlari viloyat, tuman, shahar Kengashi kotibiyatining mudiri oʻz vakolatlari davrida ilmiy, ijodiy va pedagogik faoliyatdan tashqari haq toʻlanadigan boshqa turdagi faoliyat bilan shugʻullanishi mumkin emas”;

oltinchi va yettinchi qismlari tegishincha yettinchi va sakkizinchi qismlar deb hisoblansin;

14) IV bob quyidagi mazmundagi 20 1 -modda bilan toʻldirilsin:

“ 20 1 -modda. Xalq deputatlari Kengashlarining nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari bilan hamkorligi

Xalq deputatlari Kengashlari nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari bilan hamkorlikni amalga oshiradi, qonunchilik hujjatlariga muvofiq ularning faoliyatini qoʻllab-quvvatlaydi.

Xalq deputatlari Kengashlari hududiy dasturlarning, Kengash qarorlarining loyihalarini ishlab chiqish masalalari yuzasidan, shuningdek ularning ijrosi ustidan nazorat borasida nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari bilan hamkorlikni amalga oshiradi”;

15) V bobning nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“ V BOB. MAHALLIY IJRO ETUVCHI HOKIMIYAT ORGANLARI. HOKIMLARNING VAKOLATLARI ”;

16) 21-moddaning :

oʻzbekcha matnining nomidagi “ijroiya” degan soʻz “ijro etuvchi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

birinchi qismi quyidagi mazmundagi birinchi, ikkinchi va uchinchi qismlar bilan almashtirilsin:

“Tegishli hududdagi ijro etuvchi hokimiyatga viloyat, tuman va shahar hokimi boshchilik qiladi.

Viloyat, tuman va shahar hokimi oʻz vakolatlarini yakkaboshchilik asosida amalga oshiradi hamda oʻzi rahbarlik qilayotgan organlarning qarorlari va harakatlari uchun shaxsan javobgar boʻladi.

Hokim Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadigan miqdorda birinchi oʻrinbosarga va oʻrinbosarlarga ega boʻladi”;

ikkinchi — oltinchi qismlari tegishincha toʻrtinchi — sakkizinchi qismlar deb hisoblansin;

17) quyidagi mazmundagi 21 1 -modda bilan toʻldirilsin:

“ 21 1 -modda . Hokimlarning vakolatlari

Viloyat, tuman, shahar hokimi:

Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlarini, Oliy Majlis palatalarining qarorlarini, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari hamda farmoyishlarini, Vazirlar Mahkamasining, yuqori turuvchi hokimlarning va tegishli xalq deputatlari Kengashlarining qarorlarini ijro etadi;

hududlarni iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy va ekologik jihatdan rivojlantirishni taʼminlashga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshiradi;

jamoat tartibiga rioya etilishi va jinoyatchilikka qarshi kurashish, fuqarolarning xavfsizligini taʼminlash, ularning huquqlarini himoya qilish va sogʻligʻini muhofaza qilish bilan bogʻliq chora-tadbirlar koʻradi, tabiiy ofatlar, epidemiyalar va boshqa favqulodda hollarda ishlarni tashkil etadi;

viloyatlarning viloyat budjetlaridan va Toshkent shahrining shahar budjetidan, tumanlar hamda shaharlar budjetlaridan hududiy budjet mablagʻlarini taqsimlovchilarga ajratiladigan budjet mablagʻlarining cheklangan miqdorlarini budjet soʻrovini tuzish uchun koʻrib chiqadi va tasdiqlaydi;

viloyat, tuman, shaharni iqtisodiy va ijtimoiy jihatdan rivojlantirishning asosiy yoʻnalishlarini, viloyat va Toshkent shahar mahalliy budjetining, tuman va shahar budjetining tegishli loyihasini, shuningdek uning ijrosi toʻgʻrisidagi hisobotni xalq deputatlari Kengashiga taqdim etadi;

xalq deputatlari Kengashlari sessiyalariga koʻrib chiqish uchun masalalar kiritadi, zarur hollarda Kengash sessiyasini chaqirish toʻgʻrisida Kengashga taklif kiritadi;

xalq deputatlari Kengashlarining sessiyalarida ishtirok etadi;

tegishli xalq deputatlari Kengashiga viloyat, tuman, shahar ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishining eng muhim va dolzarb masalalari yuzasidan hisobotlar taqdim etadi;

oʻz oʻrinbosarlarini lavozimga tayinlash va lavozimidan ozod etish toʻgʻrisidagi qarorlarni xalq deputatlari Kengashining tasdigʻiga taqdim etadi;

hokimlik apparati boʻlinmalari rahbarlarini lavozimga tayinlaydi va lavozimidan ozod etadi;

quyi turuvchi hokimlarning qarorlarini (bundan xususiy mulk huquqining, shuningdek yer uchastkasiga boʻlgan huquqning yuzaga kelishi uchun asos boʻlgan qarorlar mustasno), agar ular Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga, qonunlariga va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining hujjatlariga, shuningdek yuqori turuvchi xalq deputatlari Kengashining va hokimning qarorlariga zid boʻlsa, bekor qiladi va xalq deputatlari Kengashiga quyi turuvchi xalq deputatlari Kengashlarining hujjatlarini bekor qilish toʻgʻrisida taqdimnoma kiritadi;

ijro etuvchi hokimiyat organlari tarkibiy boʻlinmalarining ishini nazorat qiladi;

xalq deputatlari Kengashining qonunchilikka zid qarorlarini qayta koʻrib chiqish toʻgʻrisida tegishli xalq deputatlari Kengashiga taqdimnoma kiritadi, bundan xususiy mulk huquqining, shuningdek yer uchastkasiga boʻlgan huquqning vujudga kelishi uchun asos boʻlgan qarorlar mustasno;

tegishli xalq deputatlari Kengashining qonunchilikka zid qarorlarini bekor qilish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senatiga yoki sudga murojaat qiladi;

xalq deputatlari Kengashining va hokimning hujjatlarini bajarmaganligi uchun mansabdor shaxslarni intizomiy javobgarlikka tortish toʻgʻrisida qonunda belgilangan tartibda taqdimnoma kiritadi;

davlat mukofotlari bilan taqdirlash toʻgʻrisidagi iltimosnomalarni koʻrib chiqadi va takliflar kiritadi;

respublikada va xorijda viloyat, tuman hamda shaharning rasmiy vakili sifatida ish yuritadi;

fuqarolarni qabul qilishni tashkil etadi, jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlarini koʻrib chiqadi.

Viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasiga:

navbatdagi yil uchun viloyatlar va Toshkent shahar mahalliy budjetlarining loyihalarini koʻrib chiqish hamda tegishli xulosa taqdim etish uchun;

oʻtgan moliya yili uchun viloyatlar va Toshkent shahar mahalliy budjetlarining ijrosi toʻgʻrisidagi yillik hisobotni tashqi auditdan oʻtkazish hamda baholash uchun yuboradi.

Hokim qonunchilikda oʻz vakolatlari jumlasiga kiritilgan rejalashtirish, budjet, moliya, hisobga olish, viloyat, tuman, shahar mulkini boshqarish hamda mulkchilikning turli shaklidagi korxonalar, muassasalar, tashkilotlar bilan hamkorlik qilish, qishloq xoʻjaligi, yerdan va boshqa tabiiy resurslardan foydalanish, tabiatni muhofaza qilish, qurilish, transport, yoʻl xoʻjaligi va aloqa, aholiga kommunal, savdo va ijtimoiy-madaniy xizmat koʻrsatish, aholini ijtimoiy muhofaza qilish, qonuniylikni, huquq-tartibotni hamda xavfsizlikni taʼminlash, fuqarolarning huquq va erkinliklarini muhofaza qilish kabi boshqa masalalarni ham hal etadi”;

18) 22 va 23-moddalar quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“ 22-modda. Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining tuzilmasi va shtatlari

Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari (hokimliklar) boshqarmalar, boʻlimlar va boshqa boʻlinmalardan iborat boʻlib, ularning tuzilmasi, ularni tashkil etish tartibi va faoliyati Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadi.

Viloyatlar va Toshkent shahar ijro etuvchi hokimiyat organlarining tuzilmasi va shtatlari hokim tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi bilan kelishilgan holda tegishli xalq deputatlari Kengashi tasdiqlagan budjet doirasida belgilanadi va oʻzgartiriladi.

Tuman, shahar ijro etuvchi hokimiyat organlarining tuzilmasi va shtatlari hokim tomonidan yuqori turuvchi hokim bilan kelishilgan holda tegishli xalq deputatlari Kengashi tasdiqlagan budjet doirasida belgilanadi va oʻzgartiriladi.

Viloyat, tuman, shahar hokimliklari apparatining tuzilmasi va shtatlari tegishli hokim tomonidan viloyat, tuman, shahar xalq deputatlari Kengashi tasdiqlagan budjet doirasida belgilanadi va oʻzgartiriladi.

Viloyat va Toshkent shahar hokimligi apparatining namunaviy tuzilmasi va shtatlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan, tuman va shahar hokimligi apparatining namunaviy tuzilmasi va shtatlari esa yuqori turuvchi hokim tomonidan belgilab qoʻyiladi. Qoraqalpogʻiston Respublikasida tuman va shahar hokimligi apparatining namunaviy tuzilmasi va shtatlari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi tomonidan belgilanadi.

23-modda. Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tarkibiy boʻlinmalarining rahbarlarini lavozimga tayinlash va lavozimidan ozod etish

Agar qonunchilikda lavozimga tayinlash va lavozimdan ozod qilishning boshqacha tartibi belgilanmagan boʻlsa, ijro etuvchi hokimiyat tarkibiy boʻlinmalarining rahbarlari respublika ijro etuvchi hokimiyatining yuqori turuvchi organlari bilan kelishilgan holda hokim tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod etiladi.

Agar qonunchilikda lavozimga tayinlash va lavozimdan ozod qilishning boshqacha tartibi belgilanmagan boʻlsa, tumanga boʻysunadigan shahar ijro etuvchi hokimiyat tarkibiy boʻlinmalarining rahbarlari respublika ijro etuvchi hokimiyatining yuqori turuvchi organlari bilan kelishilgan holda tegishli hokim tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod etiladi”;

19) VI bobning nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“ VI BOB. XALQ DEPUTATLARI KENGASHLARINING VAKOLATLARI ”;

20) 24-modda :

birinchi qismining :

ikkinchi va uchinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish va aholini ijtimoiy himoya qilish dasturlarini, tuman, shaharning bosh rejasini hamda uni qurish qoidalarini tasdiqlash;

viloyatlar va Toshkent shahri mahalliy budjetlarini, shuningdek tumanlar va shaharlar budjetlarini tegishincha viloyatlar va Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar hokimlarining taqdimnomasiga binoan koʻrib chiqish hamda qabul qilish, ularning ijro etilishi ustidan nazoratni amalga oshirish”;

quyidagi mazmundagi oʻninchi va oʻn birinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin:

“Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining tegishli Xalq qabulxonalarining tegishli hududdagi davlat organlari va tashkilotlar rahbarlari faoliyati hamda murojaatlar bilan ishlash holati toʻgʻrisidagi axborotini har chorakda eshitish;

yoshlar muammolarini oʻrganish, ularni hal etishga koʻmaklashish, yosh avlodning isteʼdodi va qobiliyatini rivojlantirish uchun qoʻshimcha shart-sharoitlar yaratish choralarini koʻrishga qaratilgan ishlar toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi hududiy rahbarlarining hisobotlarini har olti oyda eshitish”;

oʻninchi — yigirma birinchi xatboshilari tegishincha oʻn ikkinchi — yigirma uchinchi xatboshilar deb hisoblansin;

oʻn uchinchi xatboshisidagi “boshqa” degan soʻz “muvaqqat” degan soʻz bilan almashtirilsin;

oʻn oltinchi va oʻn yettinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“zarurat boʻlganda ijro etuvchi hokimiyat boʻlimlari, boshqarmalari, boshqa tarkibiy boʻlinmalari rahbarlarining hisobotlarini, shu jumladan qonunlarga rioya etilishi, tegishli xalq deputatlari Kengashlari qarorlarining va doimiy komissiyalar tavsiyalarining bajarilishi yuzasidan hisobotlarini eshitish;

tegishli prokurorlarning faoliyati toʻgʻrisidagi axborotini har yili eshitish”;

yigirma birinchi , yigirma ikkinchi va yigirma uchinchi xatboshilari quyidagi mazmundagi yigirma birinchi — yigirma toʻrtinchi xatboshilar bilan almashtirilsin:

“Kengash soʻrovini yuborish toʻgʻrisidagi taklifni koʻrib chiqish, Kengash tekshiruvini oʻtkazish, deputat soʻrovlarini yuborish va ular yuzasidan qarorlar qabul qilish;

hokimning xalq deputatlari Kengashining qonunchilikka zid qarorlarini qayta koʻrib chiqish toʻgʻrisidagi taqdimnomasiga asosan Kengash qarorini oʻzgartirish yoki bekor qilish;

hokimning va quyi Kengashning Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq boʻlmagan qarorlarini bekor qilish;

hokimning taqdimiga binoan hokimlikning tuzilmasini, shtatlarini va uning xodimlari mehnatiga haq toʻlash fondini tasdiqlash kiradi”;

ikkinchi , uchinchi va toʻrtinchi qismlari quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan almashtirilsin:

“Xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlari:

tegishli viloyatlarning viloyat budjetlaridan hamda Toshkent shahrining shahar budjetidan tumanlar va shaharlar budjetlariga ajratiladigan tartibga soluvchi budjetlararo transfertlarning cheklangan miqdorlarini koʻrib chiqadi hamda tasdiqlaydi;

jismoniy va yuridik shaxslarga tegishincha meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish, doimiy egalik qilish, doimiy foydalanish, muddatli (vaqtincha) foydalanish yoki ijara huquqi asosida tegishli boʻlgan yer uchastkalarini yoki ularning qismlarini kompensatsiya evaziga jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyish va olib qoʻyilgan yer uchastkalarida joylashgan koʻchmas mulk obyektlarini qonunda belgilangan hollarda va tartibda buzib tashlash toʻgʻrisida qarorlar qabul qiladi;

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) mintaqaviy vakilining inson huquqlari, erkinliklarini va qonuniy manfaatlarini himoya qilish holati toʻgʻrisidagi maʼruzasini har yili eshitadi;

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Bola huquqlari boʻyicha vakili (Bolalar ombudsmani) mintaqaviy vakilining tegishli hududda bola huquqlari, erkinliklarini va qonuniy manfaatlarini himoya qilish holati toʻgʻrisidagi maʼruzasini har yili eshitadi;

tegishli hududda mahalliy ahamiyatga molik monumental yodgorliklarni qonunchilikda belgilangan tartibda oʻrnatish va buzish (koʻchirish) toʻgʻrisida qarorlar qabul qiladi;

fuqarolarning huquqlari va qonuniy manfaatlari, ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishni taʼminlash, atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi oʻz vakolatlari jumlasiga kiritilgan boshqa tashkiliy masalalarni va Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligiga muvofiq nazorat qilishga doir masalalarni hal etadi”;

21) 25-modda chiqarib tashlansin;

22) 25 1 -moddaning :

ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Viloyat, tuman, shahar hokimining hisoboti tegishli xalq deputatlari Kengashining viloyat, tuman, shaharning oʻtgan yildagi ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi yakunlari hamda joriy yilga moʻljallangan ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish dasturining eng muhim ustuvor yoʻnalishlariga bagʻishlangan sessiyasida eshitiladi. Mazkur sessiya viloyatlarda va Toshkent shahrida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining tegishli majlisi oʻtkazilganidan keyin oʻn kundan kechiktirmay, tumanlar va shaharlarda esa viloyatlarda va Toshkent shahrida tegishli majlislar oʻtkazilganidan keyin oʻn kundan kechiktirmay oʻtkaziladi”;

yettinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Tuman va shahar hokimining hisobotini muhokama qilish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining majlislarida, shuningdek xalq deputatlari viloyat va Toshkent shahar Kengashlarining sessiyalarida berilgan baholar hamda belgilangan vazifalar hisobga olingan holda amalga oshiriladi”;

23) 25 2 -moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Toshkent shahar va Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalarining, viloyatlar ichki ishlar boshqarmalarining boshliqlari huquqbuzarliklarning oldini olish va ularning profilaktikasi holati toʻgʻrisida har chorakda, jamoat xavfsizligi toʻgʻrisida esa har olti oyda tegishincha xalq deputatlari Toshkent shahar va viloyatlar Kengashlariga hisobot taqdim etadi.

Tuman (shahar) ichki ishlar boshqarmalarining (boʻlimlarining) boshliqlari huquqbuzarliklarning oldini olish va ularning profilaktikasi holati toʻgʻrisida, shuningdek jamoat xavfsizligi toʻgʻrisida har chorakda xalq deputatlari tuman (shahar) Kengashlariga hisobot taqdim etadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi hududiy boʻlinmalari rahbarlarining hisobotlarini eshitishga tegishli hududda joylashgan boshqa davlat organlarining, fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining, tashkilotlarning, shu jumladan nodavlat notijorat tashkilotlarining, siyosiy partiyalarning, ommaviy axborot vositalarining vakillari va boshqa shaxslar taklif etilishi mumkin.

Yuklatilgan vazifalarning bajarilishi yuzasidan koʻrilayotgan chora-tadbirlar va ishlarning natijalari Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi hududiy boʻlinmalari rahbarlarining hisobotlarini eshitish chogʻida tanqidiy jihatdan muhokama qilinadi, ularning faoliyati samaradorligiga shaxsan baho beriladi, shuningdek egallab turgan lavozimiga muvofiqligi yoki muvofiq emasligi toʻgʻrisida tavsiyalar qabul qilinadi”;

24) 25 3 -moddaning :

birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Hududiy adliya boshqarmalarining boshliqlari har yili tegishincha xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlariga joylardagi norma ijodkorligi faoliyati hamda huquqni qoʻllash amaliyoti, huquqiy targʻibot va maʼrifatning holati toʻgʻrisida axborot taqdim etadi”;

uchinchi qismidagi “har chorakda” degan soʻzlar “har olti oyda” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

25) 25 4 -modda chiqarib tashlansin;

26) VI bob quyidagi mazmundagi 25 6 , 25 7 va 25 8 -moddalar bilan toʻldirilsin:

“ 25 6 -modda . Kengash soʻrovi

Xalq deputatlari Kengashi tegishli hududda joylashgan davlat organlari va tashkilotlarining mansabdor shaxslariga qonunlarning, hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish dasturlarining ijrosi masalalari hamda ularning vakolatlariga kiradigan boshqa muhim masalalar yuzasidan asoslantirilgan tushuntirish berish yoki nuqtai nazarini bayon etish talabi bilan Kengash soʻrovini yuborishga haqli.

Kengash soʻrovi tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarning, surishtiruv va tergov organlarining, sudlarning ish yurituvidagi muayyan ishlar va materiallarga, shuningdek ijro ishi yuritish hamda notarial ish yuritishning muayyan materiallarini koʻrib chiqish bilan bogʻliq faoliyatga taalluqli boʻlishi mumkin emas.

Kengash soʻrovini yuborish toʻgʻrisidagi taklif Kengashning deputatlari, doimiy va muvaqqat komissiyalari, partiya guruhlarining tashabbusi asosida Kengash sessiyasida koʻrib chiqiladi.

Kengash soʻrovining tashabbuskorlari tomonidan Kengash soʻrovi loyihasi tayyorlanib, u Kengashning navbatdagi sessiyasi kun tartibiga kiritish uchun Kengash raisiga yuboriladi.

Kengash soʻrovi loyihasiga uni asoslantiruvchi zarur materiallar ilova qilinadi. Kengash soʻrovi loyihasida soʻrovga javob berishning shakli (ogʻzaki yoki yozma) toʻgʻrisidagi talablar boʻlishi kerak.

Kengash soʻrovini yuborish toʻgʻrisidagi qaror Kengash deputatlari umumiy sonining koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi.

Davlat organlarining mansabdor shaxslari Kengash soʻroviga ogʻzaki javobni Kengash tomonidan belgilangan muddatda Kengash sessiyasida beradi.

Davlat organlari va tashkilotlarining mansabdor shaxslari Kengashning soʻroviga yozma javobni, agar boshqa muddat belgilangan boʻlmasa, soʻrov olingan kundan eʼtiboran oʻn kundan kechiktirmay yuborishi kerak.

Kengash soʻroviga javobda soʻrovda qoʻyilgan masalalarning har biri boʻyicha aniq va batafsil asoslantirilgan maʼlumotlar ochib berilishi kerak.

Kengashning soʻroviga javob soʻrov oʻz nomiga yuborilgan mansabdor shaxs yoki uning vazifalarini vaqtincha bajarayotgan shaxs tomonidan imzolanadi.

Kengash soʻroviga yozma javob Kengashning sessiyasida raislik qiluvchi tomonidan oʻqib eshittiriladi. Yozma javobning koʻchirma nusxalari javob Kengashning sessiyasida oʻqib eshittirilguniga qadar deputatlarga yuboriladi.

Kengash soʻrovlariga javoblar Kengash sessiyasida muhokama qilinadi va uning yakunlari boʻyicha tegishli qaror qabul qilinadi.

25 7 -modda. Kengash tekshiruvi

Kengash tekshiruvi tegishli hududning xavfsizligiga, barqaror rivojlanish asoslariga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan, inson huquqlari va erkinliklariga, jamiyat va davlat manfaatlariga tahdid soladigan faktlar hamda voqealarni oʻrganish maqsadida oʻtkazilishi mumkin.

Kengash tekshiruvini oʻtkazish toʻgʻrisidagi Kengash qarori deputatlar umumiy sonining koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi.

Tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarning, surishtiruv va tergov organlarining, sudlarning ish yurituvidagi muayyan ishlar va materiallarni, shuningdek ijro ishi yuritish hamda notarial ish yuritishning muayyan materiallarini koʻrib chiqish bilan bogʻliq faoliyat Kengash tekshiruvining obyekti boʻlishi mumkin emas.

25 8 -modda. Kengash tekshiruvini oʻtkazish boʻyicha komissiya

Kengash tekshiruvini oʻtkazish uchun Kengash deputatlari orasidan Kengash tekshiruvini oʻtkazish boʻyicha komissiya tuziladi.

Komissiya Kengash tekshiruvini oʻtkazishda quyidagilarga haqli:

davlat organlari va tashkilotlarining vakillarini, mutaxassislarni, ekspertlarni komissiya ishiga jalb etishga;

davlat organlari va tashkilotlaridan, jismoniy va yuridik shaxslardan zarur maʼlumotlarni soʻrab olishga;

davlat organlari va tashkilotlarining, nodavlat tashkilotlarning mansabdor shaxslarini, shuningdek fuqarolarni tushuntirishlar berish uchun taklif qilishga.

Kengash tekshiruvi natijalariga koʻra komissiyaning yakuniy hisoboti tayyorlanib, u Kengash sessiyasida koʻrib chiqish uchun Kengashga kiritiladi”;

27) 26-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Xalq deputatlari viloyat, tuman, shahar Kengashlarining qonunchilik normalariga muvofiq boʻlmagan qarorlari belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati tomonidan bekor qilinadi.

Hokim xalq deputatlari Kengashining qonunchilikka zid qarorini qayta koʻrib chiqish toʻgʻrisida Kengashga tegishli taqdimnoma kiritadi, bundan xususiy mulk huquqining, shuningdek yer uchastkasiga boʻlgan huquqning yuzaga kelishi uchun asos boʻlgan qarorlar mustasno. Kengash hokimning taqdimnomasini bir oylik muddatda koʻrib chiqib, Kengash qarorini oʻzgartirish yoki bekor qilish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Xalq deputatlari viloyat, tuman, shahar Kengashi tomonidan hokimning taqdimnomasi qanoatlantirilmagan taqdirda, hokim Kengashning tegishli qarorini bekor qilish toʻgʻrisida yuqori turuvchi Kengashga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senatiga yoki sudga murojaat qilishga haqli.

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining qarori bilan bekor qilingan xalq deputatlari viloyat, tuman, shahar Kengashlarining qarorlari oʻzining amal qilishini tugatadi.

Hokimlarning hujjatlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan toʻxtatiladi yoki bekor qilinadi.

Hokimlarning qonunchilikka, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining davlat manfaatlariga zid boʻlgan hujjatlari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan toʻxtatiladi yoki bekor qilinadi, bundan xususiy mulk huquqining, shuningdek yer uchastkasiga boʻlgan huquqning yuzaga kelishi uchun asos boʻlgan hujjatlar mustasno”;

28) quyidagi mazmundagi 26 1 -modda bilan toʻldirilsin:

“ 26 1 -modda. Mahalliy davlat hokimiyati organlarining faoliyatini cheklash

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining favqulodda holatni joriy etish toʻgʻrisidagi farmonida favqulodda holat joriy etilgan hududda favqulodda holatning amal qilish davrida mahalliy davlat hokimiyati organlarining vakolatlarini toʻliq yoki qisman toʻxtatib turish nazarda tutilishi mumkin”.

3-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2004-yil 2-dekabrda qabul qilingan “Xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashi deputatining maqomi toʻgʻrisida”gi 706-II-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2005-yil, № 1, 10-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2018-yil, № 4, 224-modda; 2019-yil, № 9, 588-modda; 2020-yil, № 8, 488-modda, № 9, 537-modda; 2021-yil, № 1, 13-modda, 4-songa ilova; 2022-yil, № 6, 574-modda) 12-moddasining yettinchi qismidagi “Qonunchilik palatasiga” degan soʻzlar “Senatiga” degan soʻz bilan almashtirilsin.

4-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 20-aprelda qabul qilingan “Normativ-huquqiy hujjatlar toʻgʻrisida”gi OʻRQ-682-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, № 4, 288-modda; 2022-yil, № 3, 213-modda, № 8, 788-modda, № 10, 983-modda; 2023-yil, № 8, 629-modda, № 11, 923-modda; 2024-yil, № 2, 109-modda) quyidagi oʻzgartish va qoʻshimcha kiritilsin:

1) 36-modda birinchi qismining sakkizinchi xatboshisi quyidagi mazmundagi sakkizinchi va toʻqqizinchi xatboshilar bilan almashtirilsin:

“xalq deputatlari Kengashlarining qarorlariga nisbatan — tegishli xalq deputatlari Kengashi raisi;

viloyat, tuman va shahar hokimining qarorlariga nisbatan — tegishli hokim tomonidan imzolash orqali amalga oshiriladi”;

2) 39-moddaning toʻrtinchi qismi “Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi” degan soʻzlardan keyin “Mahalliy davlat hokimiyati organlarining qarorlarini ishlab chiqish, kelishish va roʻyxatdan oʻtkazishning yagona elektron tizimi” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin.

5-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin;

ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

6-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Ushbu Qonun 2-moddasining 1-bandi toʻrtinchi xatboshisi , 2-bandi beshinchi , toʻqqizinchi va oʻn ikkinchi xatboshilari , 8 va 9-bandlari :

viloyatlardagi, shuningdek Toshkent shahridagi davlat hokimiyatining vakillik va ijro etuvchi organlariga nisbatan — viloyatlar va Toshkent shahar xalq deputatlari Kengashlari deputatlarining navbatdagi saylovi yakunlari boʻyicha;

tuman, shahar davlat hokimiyatining vakillik va ijro etuvchi organlariga nisbatan — 2026-yil 1-yanvardan eʼtiboran amalga kiritiladi.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2024-yil 17-oktabr,

OʻRQ-976-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 19.10.2024-y., 03/24/976/0833-son)

lex.uz

Закон Республики Узбекистан

О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан, направленных на совершенствование деятельности органов государственной власти на местах в связи с принятием Конституции Республики Узбекистан в новой редакции

Принят Законодательной палатой 23 июля 2024 года Одобрен Сенатом 20 сентября 2024 года

Конституция Республики Узбекистан в новой редакции, принятая путем всеобщего голосования на референдуме Республики Узбекистан, состоявшемся в нашей стране 30 апреля 2023 года, заложила политико-правовые основы реализации стратегии Нового Узбекистана, определила приоритетные направления дальнейшего развития государства и общества на исторически важном этапе развития национальной государственности.

Вместе с тем разделение должностей хокима и председателя Кенгаша народных депутатов в новых конституционно-правовых условиях требует пересмотра и совершенствования действующих правовых актов.

В частности, требуется дальнейшее повышение роли Кенгашей народных депутатов в развитии регионов, необходимо внедрить новые формы представительного контроля, основанные на требованиях сегодняшнего дня, продолжить реформы по усилению ответственности и подотчетности хокимов перед соответствующими Кенгашами.

Настоящим Законом вносятся изменения и дополнения в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан, направленные на конкретизацию полномочий хокимов и Кенгашей народных депутатов.

В частности, из Закона Республики Узбекистан «О государственной власти на местах» исключается норма, согласно которой хоким области, района, города одновременно возглавляет представительную власть на соответствующей территории. Хокимам предоставляется ряд новых полномочий, такие как вносить вопросы в сессию соответствующего Кенгаша народных депутатов, требовать созвать сессию Кенгаша при необходимости и обращаться в Сенат Олий Мажлиса Республики Узбекистан или суд за отменой противоречащих законодательству решений соответствующего Кенгаша народных депутатов.

Также устанавливаются нормы, согласно которым Кенгаши народных депутатов возглавляет избираемый из числа депутатов председатель, который осуществляет свою деятельность на общественных началах, предусматривается порядок его досрочного освобождения от должности до истечения срока полномочий.

Кроме того, закрепляется требование по регистрации актов, принимаемых Кенгашами народных депутатов и хокимами, в Единой электронной системе разработки, согласования и регистрации решений органов государственной власти на местах. При этом не зарегистрированные в данной системе акты считаются недействительными и не влекут за собой правовых последствий.

В Закон Республики Узбекистан «О нормативно-правовых актах» вносится изменение, предусматривающее придание Единой электронной системе разработки, согласования и регистрации решений органов государственной власти на местах статуса официального источника для публикации решений, принимаемых органами государственной власти на местах.

Настоящий Закон послужит приведению законодательства в соответствие с Конституцией Республики Узбекистан в новой редакции, полноценной реализации принципа разделения властей на местах и организации управления территорий на основе принципа служения интересам населения.

Статья 1. В абзаце втором части восьмой статьи 5 Закона Республики Узбекистан от 9 декабря 1992 года № 746-XII «О прокуратуре» (в редакции Закона Республики Узбекистан от 29 августа 2001 года № 257-II) (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2001 г., № 9-10, ст. 168; 2003 г., № 5, ст. 67; 2005 г., № 1, ст. 18; Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2007 г., № 6, ст. 249; 2008 г., № 9, ст. 487, № 12, ст. 636; 2011 г., № 4, ст. 101; 2012 г., № 9/2, ст. 244; 2015 г., № 8, ст. 310; 2016 г., № 9, ст. 276; 2017 г., № 3, ст. 47, № 6, ст. 300, № 9, ст. 510, № 10, ст. 605; 2018 г., № 4, ст. 218, № 7, ст. 431; 2019 г., № 1, ст.ст. 1, 5, № 5, ст. 267, № 11, ст. 791, № 12, ст. 891; 2020 г., № 1, ст. 4; 2021 г., приложение к № 4, № 11, ст. 1061; 2022 г., № 5, ст. 466; 2023 г., № 4, ст. 265, № 10, ст. 797, № 11, ст. 923; 2024 г., № 2, ст. 109) слово «отчет» заменить словом «информацию».

Статья 2. Внести в Закон Республики Узбекистан от 2 сентября 1993 года № 913-ХII «О государственной власти на местах» (Ведомости Верховного Совета Республики Узбекистан, 1993 г., № 9, ст. 320; Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1997 г., № 9, ст. 241; 1999 г., № 1, ст. 20; 2005 г., № 1, ст. 18; Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2005 г., № 12, ст. 418; 2007 г., № 4, ст. 163, № 9, ст. 420; 2008 г., № 12, ст. 640; 2013 г., № 12, ст. 350; 2014 г., № 4, ст. 86, № 5, ст. 130; 2015 г., № 6, ст. 228; 2017 г., № 6, ст. 300, № 8, ст. 383, № 9, ст. 510, № 12, ст. 772; 2018 г., № 7, ст. 431; 2019 г., № 1, ст. 4, № 11, ст. 792, № 12, ст. 891; 2020 г., № 9, ст. 537; 2021 г., № 1, 3, 7, ст. 13, приложение к № 4, № 8, ст. 800, № 12, ст. 1198; 2022 г., № 3, ст. 213, № 6, ст. 570, 577, № 10, ст. 984; 2023 г., № 1, ст. 2, № 10, ст. 794, № 12, ст. 1003) следующие изменения и дополнения:

1) в статье 1 :

в части первой текста на русском языке слова «Советы народных депутатов» заменить словами «Кенгаши народных депутатов»;

первое предложение части второй изложить в следующей редакции:

«Исполнительную власть на соответствующей территории возглавляет хоким области, района и города»;

2) в статье 2 :

в наименовании слова «представительной и исполнительной» заменить словом «исполнительной»;

в части второй слова «партийных групп» заменить словами «партийных групп (далее — партийные группы)»;

дополнить частью третьей следующего содержания:

«Кандидат на должность хокима области и города Ташкента при рассмотрении его кандидатуры в соответствующем Кенгаше народных депутатов представляет программу социально-экономического развития территории на перспективу»;

части третью — одиннадцатую считать соответственно частями четвертой — двенадцатой;

части девятую — двенадцатую заменить частями девятой — четырнадцатой следующего содержания:

«Хоким области, района, города может быть избран депутатом в соответствующий Кенгаш народных депутатов.

Кандидат на должность хокима района, города при рассмотрении его кандидатуры в соответствующем Кенгаше народных депутатов представляет программу социально-экономического развития территории на перспективу.

Хоким города районного подчинения назначается и освобождается от должности хокимом района и утверждается районным Кенгашем народных депутатов.

Хоким области по согласованию с Кабинетом Министров Республики Узбекистан правомочен подчинить хокима города хокиму района (за исключением районов, входящих в состав города) и образовать единые органы управления с последующим утверждением принятого об этом решения областным Кенгашем народных депутатов.

Одно и то же лицо не может быть назначено хокимом одной и той же области, района, города более двух сроков подряд.

Срок полномочий хокимов — пять лет»;

3) текст статьи 6 изложить в следующей редакции:

«Кенгаш народных депутатов области, района, города принимает решения.

Хоким области, района, города принимает решения и издает распоряжения.

Акты Кенгаша народных депутатов и хокима разрабатываются, согласовываются и регистрируются в Единой электронной системе разработки, согласования и регистрации решений органов государственной власти на местах (далее — Единая электронная система), за исключением случаев, предусмотренных законом.

Акты Кенгаша народных депутатов и хокима, за исключением актов, не имеющих нормативно-правового характера, вступают в силу с момента их регистрации в Единой электронной системе, если иное не определено в самом акте.

Акты Кенгаша народных депутатов и хокима, имеющие нормативно-правовой характер, вступают в силу со дня их официального опубликования, если в самих актах не указан более поздний срок.

Акты Кенгаша народных депутатов и хокима, не зарегистрированные в Единой электронной системе, не могут служить основанием для правового регулирования соответствующих общественных отношений и не влекут за собой правовых последствий, за исключением случаев, предусмотренных законом.

Акты Кенгаша народных депутатов и хокима, принятые в пределах их компетенции, обязательны для исполнения всеми расположенными на территории области, района, города организациями, должностными лицами и гражданами»;

4) второе предложение части второй статьи 7 изложить в следующей редакции:

«При этом хокимы областей и города Ташкента имеют право принимать в установленном законом порядке решения о сносе государственных объектов недвижимого имущества, признанных непригодными согласно заключению Инспекции по контролю в сфере строительства и жилищно-коммунального хозяйства при Министерстве строительства и жилищно-коммунального хозяйства Республики Узбекистан»;

5) часть первую статьи 10 изложить в следующей редакции:

«Хоким области и города Ташкента вправе предоставлять в постоянное пользование земельные участки исключительно в случаях и порядке, предусмотренных законом»;

6) наименование главы IV изложить в следующей редакции:

« ГЛАВА IV. ПРЕДСТАВИТЕЛЬНЫЕ ОРГАНЫ ГОСУДАРСТВЕННОЙ ВЛАСТИ НА МЕСТАХ »;

7) в статье 16 :

дополнить частью второй следующего содержания:

«Срок полномочий Кенгашей народных депутатов — пять лет»;

часть вторую считать частью третьей;

часть третью изложить в следующей редакции:

«В течение всего срока действия чрезвычайного положения, введенного на всей территории или в отдельных местностях Республики Узбекистан, выборы в Кенгаши народных депутатов не проводятся»;

8) дополнить статьями 16 1 — 16 4 следующего содержания:

« Статья 16 1 . Председатель Кенгаша народных депутатов

Кенгаш народных депутатов возглавляет председатель, избираемый из числа его депутатов.

Лицо, занимающее должность хокима области, района, города, не может одновременно занимать должность председателя Кенгаша народных депутатов.

Одно и то же лицо не может быть избрано председателем Кенгаша народных депутатов одной и той же области, района, города более двух сроков подряд.

Председатель Кенгаша народных депутатов избирается на срок полномочий Кенгаша.

Председатель Кенгаша народных депутатов в период выполнения своих обязанностей приостанавливает членство в политической партии, а также не может вступать в состав постоянных и других комиссий, партийных групп.

Статья 16 2 . Полномочия председателя Кенгаша народных депутатов

Председатель Кенгаша народных депутатов:

осуществляет общее руководство подготовкой вопросов, вносимых на сессии Кенгаша народных депутатов для рассмотрения;

председательствует на сессиях Кенгаша народных депутатов и организует работу сессии Кенгаша;

назначает на должность и освобождает от должности заведующего и работников Секретариата Кенгаша народных депутатов;

дает поручения Секретариату Кенгаша по организации работы Кенгаша народных депутатов, распределяет обязанности между работниками Секретариата;

подписывает решения Кенгаша народных депутатов и протоколы сессии Кенгаша, а также организует контроль за их исполнением;

принимает решение о созыве сессии, в том числе внеочередной сессии Кенгаша народных депутатов;

организует прием граждан, рассматривает обращения физических и юридических лиц;

координирует работу постоянных и временных комиссий Кенгаша народных депутатов;

привлекает специалистов и экспертов государственных органов и организаций для рассмотрения вопросов, внесенных на обсуждение Кенгаша народных депутатов;

оказывает содействие депутатам в реализации своих полномочий;

принимает меры по обеспечению открытости и гласности в деятельности Кенгаша народных депутатов;

организует организационное, информационное, материально-техническое обеспечение деятельности Кенгаша народных депутатов;

осуществляет полномочия, предусмотренные настоящим Законом и другими законодательными актами.

Статья 16 3 . Избрание председателя Кенгаша народных депутатов

Первая сессия Кенгаша народных депутатов начинается с избрания председателя Кенгаша народных депутатов.

Для избрания председателя Кенгаша народных депутатов из числа депутатов создается группа представителей политических партий, состоящая из депутатов от каждой политической партии, участвовавшей в выборах в Кенгаш народных депутатов. Решение о составе группы представителей политических партий принимается большинством голосов от общего числа депутатов.

На заседании группы представителей политических партий председательствует представитель политической партии, набравшей наибольшее количество депутатских мест на выборах в Кенгаш народных депутатов.

Кандидаты на должность председателя Кенгаша народных депутатов формируются из числа депутатов на основе рекомендации группы представителей политических партий.

Одно и то же лицо не может одновременно быть избрано председателем Кенгаша народных депутатов другой области, района, города.

Кандидат на должность председателя Кенгаша народных депутатов считается избранным, если в результате голосования он получил более половины голосов от общего числа депутатов Кенгаша.

Об избрании председателя Кенгаша народных депутатов принимается решение, которое подписывается председательствующим на сессии Кенгаша народных депутатов.

Статья 16 4 . Досрочное освобождение от должности председателя Кенгаша народных депутатов

Председатель Кенгаша народных депутатов может быть досрочно освобожден от должности по решению Кенгаша, принятому голосованием более чем двумя третями голосов от общего числа депутатов Кенгаша.

Вопрос о досрочном освобождении от должности председателя Кенгаша народных депутатов рассматривается Кенгашем по предложению группы депутатов численностью не менее одной трети депутатов от общего числа депутатов Кенгаша.

При рассмотрении вопроса о досрочном освобождении от должности председателя Кенгаша народных депутатов на сессии председательствует один из председателей постоянных комиссий Кенгаша.

О досрочном освобождении от должности председателя Кенгаша народных депутатов принимается решение, которое подписывается председательствующим на сессии»;

9) в статье 17 :

части первую и вторую заменить частями первой — четвертой следующего содержания:

«Организационной формой деятельности областного, районного, городского Кенгаша народных депутатов являются его сессии. Сессии областного, районного, городского Кенгаша народных депутатов созываются председателем соответствующего Кенгаша, осуществляющим деятельность на общественных началах, а в его отсутствие — руководителем партийной группы, созданной депутатами, выдвинутыми от политической партии, набравшей наибольшее количество депутатских мест на выборах в соответствующий Кенгаш, по мере необходимости, но не реже одного раза в квартал. Сессия может созываться также по инициативе не менее двух третей депутатов соответствующего Кенгаша народных депутатов или предложению хокима. Решение о созыве сессии Кенгаша доводится до сведения депутатов не позднее чем за три дня до открытия сессии.

Первая сессия вновь избранного областного, районного, городского Кенгаша народных депутатов созывается хокимом не позднее чем в трехнедельный срок после выборов. Первую сессию Кенгаша открывает председатель соответствующей территориальной, районной, городской избирательной комиссии и председательствует на ней до избрания председателя Кенгаша.

На сессиях Кенгаша народных депутатов председательствует председатель, а в его отсутствие — руководитель партийной группы, созданной депутатами, выдвинутыми от политической партии, набравшей наибольшее количество депутатских мест на выборах в соответствующий Кенгаш. В случае, если наибольшее количество депутатских мест заняло несколько политических партий в равном количестве, по их взаимному соглашению председательствует руководитель соответствующей партийной группы.

Не позднее чем за месяц со дня проведения первой сессии вновь избранного Кенгаша народных депутатов области, района, города образуются органы Кенгаша»;

части третью , четвертую и пятую считать соответственно частями пятой, шестой и седьмой;

дополнить частями восьмой и девятой следующего содержания:

«В залах, в которых установлены системы электронного голосования, открытое или тайное голосование проводится с использованием системы электронного голосования.

Депутат лично осуществляет свое право на голосование»;

10) текст статьи 18 изложить в следующей редакции:

«Порядок созыва и проведения сессий Кенгаша народных депутатов, внесения и рассмотрения вопросов на сессиях, образования и избрания органов Кенгаша народных депутатов, заслушивания отчетов об их деятельности, рассмотрения предложения о направлении запроса Кенгаша, проведения расследования Кенгаша, направления депутатских запросов, рассмотрения проектов решений, порядок голосования, оглашения решений, определения числа приглашенных на сессии лиц, а также ответственность депутатов и другие вопросы организации работы сессии определяются регламентом Кенгаша народных депутатов»;

11) статью 19 изложить в следующей редакции:

« Статья 19. Постоянные и временные комиссии Кенгаша народных депутатов

Для предварительного рассмотрения и подготовки вопросов на сессии, содействия проведению в жизнь решений Кенгаша народных депутатов и законодательных актов Республики Узбекистан, а также для осуществления контроля в пределах своей компетенции Кенгаш народных депутатов на срок своих полномочий избирает постоянные и временные комиссии.

В Кенгашах народных депутатов, как правило, образуются следующие постоянные комиссии:

по местному бюджету, развитию предпринимательства и экономическим реформам;

по противодействию коррупции, обеспечению открытости в государственных органах и правовым вопросам;

по социальной сфере, молодежной политике, вопросам культуры и спорта;

по аграрной, строительной, коммунальной сферам, по вопросам экологии, промышленности и транспорта;

по вопросам регламента и депутатской этики.

В Кенгаше народных депутатов могут быть образованы также временные комиссии.

Положения о комиссиях утверждаются соответствующим Кенгашем народных депутатов»;

12) дополнить статьей 19 1 следующего содержания:

« Статья 19 1 . Полномочия постоянных и временных комиссий Кенгаша народных депутатов

Постоянные и временные комиссии Кенгаша народных депутатов:

по своей инициативе или по поручению Кенгаша разрабатывают проекты решений Кенгаша;

принимают участие в разработке и реализации территориальных программ в рамках направления деятельности;

предварительно рассматривают проекты решений Кенгаша народных депутатов и подготавливают их для рассмотрения на сессии Кенгаша;

дают заключения по проектам решений Кенгаша народных депутатов;

дают заключения и предложения по проектам местных бюджетов областей и города Ташкента, а также бюджетов районов и городов;

по рекомендации Кенгаша народных депутатов изучают состояние целевого расходования и эффективного использования бюджетных средств;

создают рабочие группы, привлекают в их состав представителей государственных органов и негосударственных некоммерческих организаций, научных учреждений, специалистов и ученых;

истребуют от государственных органов и организаций на соответствующей территории, от должностных лиц сведения и экспертные заключения, а также другую информацию;

изучают с выездом на места состояние исполнения государственными органами на соответствующей территории законодательных актов и решений Кенгаша народных депутатов, правоприменительную практику;

осуществляют мероприятия по правовой пропаганде, разъяснению сути и значения нормативно-правовых актов, решений Кенгашей народных депутатов.

Постоянные и временные комиссии могут осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством»;

13) в статье 20 :

часть пятую заменить частями пятой и шестой следующего содержания:

«Заведующий Секретариатом областного, районного, городского Кенгаша народных депутатов назначается председателем Кенгаша из числа депутатов соответствующего Кенгаша народных депутатов и осуществляет деятельность на постоянной основе.

Заведующий Секретариатом областного, районного, городского Кенгаша народных депутатов на период своих полномочий не может заниматься другими видами оплачиваемой деятельности, кроме научной, творческой и педагогической»;

части шестую и седьмую считать соответственно частями седьмой и восьмой;

14) главу IV дополнить статьей 20 1 следующего содержания:

« Статья 20 1 . Взаимодействие Кенгашей народных депутатов с негосударственными некоммерческими организациями и другими институтами гражданского общества

Кенгаши народных депутатов осуществляют сотрудничество с негосударственными некоммерческими организациями и другими институтами гражданского общества, поддерживают их деятельность согласно актам законодательства.

Кенгаши народных депутатов осуществляют сотрудничество с негосударственными некоммерческими организациями и другими институтами гражданского общества по вопросам разработки проектов территориальных программ, решений Кенгаша, а также по контролю за их исполнением»;

15) наименование главы V изложить в следующей редакции:

« ГЛАВА V. ОРГАНЫ ИСПОЛНИТЕЛЬНОЙ ВЛАСТИ НА МЕСТАХ. ПОЛНОМОЧИЯ ХОКИМОВ »;

16) в статье 21 :

в наименовании текста на узбекском языке слово «ижроия» заменить словами «ижро этувчи»;

часть первую заменить частями первой, второй и третьей следующего содержания:

«Исполнительную власть на соответствующей территории возглавляет хоким области, района и города.

Хоким области, района и города осуществляет свои полномочия на основе единоначалия и несет персональную ответственность за решения и действия руководимых им органов.

Хоким имеет первого заместителя и заместителей в количестве, определяемом Президентом Республики Узбекистан»;

части вторую — шестую считать соответственно частями четвертой — восьмой;

17) дополнить статьей 21 1 следующего содержания:

« Статья 21 1 . Полномочия хокимов

Хоким области, района, города:

исполняет Конституцию и законы Республики Узбекистан, решения палат Олий Мажлиса, указы, постановления и распоряжения Президента Республики Узбекистан, решения Кабинета Министров, вышестоящих хокимов и соответствующих Кенгашей народных депутатов;

реализует меры, направленные на обеспечение экономического, социального, культурного и экологического развития регионов;

принимает меры, связанные с соблюдением общественного порядка и борьбой с преступностью, обеспечением безопасности граждан, защитой их прав и здоровья, организует работу при стихийных бедствиях, эпидемиях и других экстремальных случаях;

рассматривает и утверждает предельные размеры бюджетных ассигнований, выделяемых из областных бюджетов областей и городского бюджета города Ташкента, бюджетов районов и городов территориальным распорядителям бюджетных средств для составления бюджетного запроса;

представляет Кенгашу народных депутатов основные направления экономического и социального развития области, района, города, соответствующий проект местного бюджета области и города Ташкента, бюджета района и города, а также отчет о его исполнении;

вносит вопросы для рассмотрения на сессиях Кенгаша народных депутатов, при необходимости вносит предложение в Кенгаш о созыве сессии Кенгаша;

принимает участие на сессиях Кенгаша народных депутатов;

представляет соответствующему Кенгашу народных депутатов отчеты по важнейшим и актуальным вопросам социально-экономического развития области, района, города;

представляет на утверждение Кенгаша народных депутатов решения о назначении и освобождении от должности своих заместителей;

назначает и освобождает от должности руководителей подразделений аппарата хокимията;

отменяет решения нижестоящих хокимов (за исключением решений, явившихся основанием для возникновения права частной собственности, а также права на земельный участок) и вносит представления в Кенгаш народных депутатов об отмене актов нижестоящих Кенгашей народных депутатов, если они противоречат Конституции Республики Узбекистан, законам и актам палат Олий Мажлиса, Президента Республики Узбекистан, Кабинета Министров, а также решениям вышестоящего Кенгаша народных депутатов и хокима;

контролирует работу структурных подразделений органов исполнительной власти;

вносит представление в соответствующий Кенгаш народных депутатов о пересмотре противоречащих законодательству решений Кенгаша народных депутатов, за исключением решений, явившихся основанием для возникновения права частной собственности, а также права на земельный участок;

обращается в Сенат Олий Мажлиса Республики Узбекистан или суд за отменой противоречащих законодательству решений соответствующего Кенгаша народных депутатов;

в установленном законом порядке вносит представления о привлечении к дисциплинарной ответственности должностных лиц за невыполнение ими актов Кенгаша народных депутатов и хокима;

рассматривает ходатайства и вносит предложения о награждении государственными наградами;

выступает официальным представителем области, района и города в республике и за рубежом;

организует прием граждан, рассматривает обращения физических и юридических лиц.

Хокимы областей и города Ташкента направляют в Счетную палату Республики Узбекистан:

проекты местных бюджетов областей и города Ташкента на очередной год для рассмотрения и представления соответствующего заключения;

годовой отчет об исполнении местных бюджетов областей и города Ташкента за прошедший финансовый год для проведения внешнего аудита и оценки.

Хоким решает и другие вопросы, отнесенные законодательством к его компетенции планирования, бюджета, финансов, учета, управления собственностью области, района, города и взаимодействия с предприятиями, учреждениями, организациями различных форм собственности, сельского хозяйства, использования земли и других природных ресурсов, охраны природы, строительства, транспорта, дорожного хозяйства и связи, коммунального, торгового, социально-культурного обслуживания, социальной защиты населения, обеспечения законности, правопорядка и безопасности, охраны прав и свобод граждан»;

18) статьи 22 и 23 изложить в следующей редакции:

« Статья 22. Структура и штаты органов исполнительной власти на местах

Органы исполнительной власти на местах (хокимияты) состоят из управлений, отделов и других подразделений, структура, порядок организации и деятельности которых определяются Президентом Республики Узбекистан.

Структура и штаты органов исполнительной власти областей и города Ташкента устанавливаются и изменяются хокимом по согласованию с Кабинетом Министров Республики Узбекистан в пределах бюджета, утвержденного соответствующим Кенгашем народных депутатов.

Структура и штаты органов исполнительной власти района, города устанавливаются хокимом по согласованию с вышестоящим хокимом в пределах бюджета, утвержденного соответствующим Кенгашем народных депутатов.

Структура и штаты аппарата областного, районного, городского хокимията устанавливаются и изменяются соответствующим хокимом в пределах бюджета, утвержденного Кенгашем народных депутатов области, района, города.

Примерные структура и штаты аппарата хокимията области и города Ташкента определяются Президентом Республики Узбекистан, а аппарата хокимията района и города — вышестоящим хокимом. Примерные структура и штаты аппарата хокимията района и города в Республике Каракалпакстан определяются Советом Министров Республики Каракалпакстан.

Статья 23. Назначение и освобождение руководителей структурных подразделений местных органов исполнительной власти

Руководители структурных подразделений исполнительной власти по согласованию с вышестоящими республиканскими органами исполнительной власти назначаются на должность и освобождаются от должности хокимом, если законодательством не установлен иной порядок их назначения и освобождения.

Руководители структурных подразделений исполнительной власти города районного подчинения назначаются и освобождаются от должности соответствующим хокимом по согласованию с вышестоящим республиканским органом исполнительной власти, если законодательством не установлен иной порядок их назначения и освобождения»;

19) наименование главы VI изложить в следующей редакции:

« ГЛАВА VI. ПОЛНОМОЧИЯ КЕНГАШЕЙ НАРОДНЫХ ДЕПУТАТОВ »;

20) в статье 24 :

в части первой :

абзацы второй и третий изложить в следующей редакции:

«утверждение программ социально-экономического развития территорий и социальной защиты населения, генерального плана и правил застройки района, города;

рассмотрение и принятие местных бюджетов областей и города Ташкента, а также бюджетов районов и городов по представлению соответственно хокимов областей и города Ташкента, районов и городов, осуществление контроля за их исполнением»;

дополнить абзацами десятым и одиннадцатым следующего содержания:

«ежеквартальное заслушивание информации соответствующих Народных приемных Президента Республики Узбекистан о деятельности руководителей государственных органов и организаций на соответствующей территории и состоянии их работы с обращениями;

заслушивание каждые полгода отчетов руководителей территориальных подразделений Агентства по делам молодежи Республики Узбекистан о работе, направленной на принятие мер по созданию дополнительных условий для изучения проблем молодежи, оказания содействия их решению, развития таланта и способностей молодого поколения»;

абзацы десятый — двадцать первый считать соответственно абзацами двенадцатым — двадцать третьим;

в абзаце тринадцатом слово «иных» заменить словом «временных»;

абзацы шестнадцатый и семнадцатый изложить в следующей редакции:

«заслушивание при необходимости отчетов руководителей отделов, управлений, других структурных подразделений исполнительной власти, в том числе по вопросам соблюдения законов, выполнения решений соответствующих Кенгашей народных депутатов и рекомендаций постоянных комиссий;

ежегодное заслушивание информации соответствующих прокуроров о своей деятельности»;

абзацы двадцать первый , двадцать второй и двадцать третий заменить абзацами двадцать первым — двадцать четвертым следующего содержания:

«рассмотрение предложения о направлении запроса Кенгаша, проведение расследования Кенгаша, направление депутатских запросов и принятие по ним решений;

изменение или отмена решения Кенгаша на основании представления хокима о пересмотре решений Кенгаша народных депутатов, противоречащих законодательству;

отмена не соответствующих законодательству Республики Узбекистан решений хокима и нижестоящего Кенгаша;

утверждение по представлению хокима структуры, штатов и фонда оплаты труда работников хокимията»;

части вторую , третью и четвертую заменить частью второй следующего содержания:

«Кенгаши народных депутатов областей и города Ташкента:

рассматривают и утверждают предельные размеры выравнивающих межбюджетных трансфертов, выделяемых из соответствующих областных бюджетов областей и городского бюджета города Ташкента бюджетам районов и городов;

принимают решения об изъятии земельных участков или их частей, принадлежащих физическим и юридическим лицам соответственно на праве пожизненного наследуемого владения, постоянного владения, постоянного пользования, срочного (временного) пользования или аренды, для общественных нужд с компенсацией и в случаях и порядке, установленных законом, — сносом объектов недвижимого имущества, расположенных на изъятых земельных участках;

ежегодно заслушивают доклад регионального представителя Уполномоченного Олий Мажлиса Республики Узбекистан по правам человека (омбудсмана) о состоянии защиты прав, свобод и законных интересов человека;

ежегодно заслушивают доклад регионального представителя Уполномоченного Олий Мажлиса Республики Узбекистан по правам ребенка (Детского омбудсмана) о состоянии защиты прав, свобод и законных интересов ребенка на соответствующей территории;

принимают решения об установлении и сносе (переносе) в установленном законодательством порядке на соответствующей территории монументальных памятников местного значения;

решают другие организационные вопросы, отнесенные к их компетенции в области прав и законных интересов граждан, обеспечения социально-экономического развития, охраны окружающей среды, и вопросы контроля в соответствии с законодательством Республики Узбекистан»;

21) статью 25 исключить;

22) в статье 25 1 :

часть вторую изложить в следующей редакции:

«Отчет хокима области, района, города заслушивается на сессии соответствующего Кенгаша народных депутатов, посвященной итогам социально-экономического развития области, района, города за предыдущий год и важнейшим приоритетным направлениям программы социально-экономического развития на текущий год. Данная сессия в областях и городе Ташкенте проводится не позднее десяти дней после проведения соответствующего заседания Кабинета Министров Республики Узбекистан, а в районах и городах — не позднее десяти дней после проведения соответствующих заседаний в областях и городе Ташкенте»;

часть седьмую изложить в следующей редакции:

«Обсуждение отчета хокима района и города осуществляется с учетом оценок и задач, определенных на заседаниях Кабинета Министров Республики Узбекистан, а также на сессиях областных и Ташкентского городского Кенгашей народных депутатов»;

23) текст статьи 25 2 изложить в следующей редакции:

«Начальники главных управлений внутренних дел города Ташкента и Ташкентской области, управлений внутренних дел областей представляют соответственно Ташкентскому городскому и областным Кенгашам народных депутатов отчет о состоянии предупреждения и профилактики правонарушений ежеквартально, а отчет об общественной безопасности — каждые полгода.

Начальники районных (городских) управлений (отделов) внутренних дел ежеквартально представляют районным (городским) Кенгашам народных депутатов отчет о состоянии предупреждения и профилактики правонарушений, а также об общественной безопасности.

На заслушивание отчетов руководителей территориальных подразделений Министерства внутренних дел Республики Узбекистан могут приглашаться представители других расположенных на соответствующей территории государственных органов, органов самоуправления граждан, организаций, в том числе негосударственных некоммерческих организаций, политических партий, средств массовой информации и другие лица.

В ходе заслушивания отчетов руководителей территориальных подразделений Министерства внутренних дел Республики Узбекистан критически обсуждаются принимаемые меры и результаты работы по выполнению возложенных задач, дается персональная оценка эффективности их деятельности, а также принимаются рекомендации о соответствии или несоответствии занимаемой должности»;

24) в статье 25 3 :

часть первую изложить в следующей редакции:

«Начальники территориальных управлений юстиции ежегодно представляют соответственно областным и Ташкентскому городскому Кенгашам народных депутатов информацию о состоянии нормотворческой деятельности и правоприменительной практики, а также правовой пропаганды и просветительства на местах»;

в части третьей слово «ежеквартально» заменить словами «каждые шесть месяцев»;

25) статью 25 4 исключить;

26) главу VI дополнить статьями 25 6 , 25 7 и 25 8 следующего содержания:

« Статья 25 6 . Запрос Кенгаша

Кенгаш народных депутатов вправе направить должностным лицам государственных органов и организаций, расположенных на соответствующей территории, запрос Кенгаша с требованием обоснованного разъяснения или изложения точки зрения по вопросам исполнения законов, программ социально-экономического развития территории и другим вопросам, входящим в их компетенцию.

Запрос Кенгаша не может касаться конкретных дел и материалов, находящихся в производстве органов, осуществляющих оперативно-розыскную деятельность, органов дознания и следствия, судов, а также деятельности, связанной с рассмотрением определенных материалов исполнительного производства и нотариального делопроизводства.

Предложение о направлении запроса Кенгаша рассматривается на сессии Кенгаша на основе инициативы депутатов, постоянной и временной комиссий, партийных групп Кенгаша.

Инициаторами запроса Кенгаша подготавливается проект запроса Кенгаша, который направляется председателю Кенгаша для включения в повестку дня очередной сессии Кенгаша.

К проекту запроса Кенгаша прилагаются обосновывающие его необходимые материалы. В проекте запроса Кенгаша должны быть требования о форме (устной или письменной) ответа на запрос.

Решение о направлении запроса Кенгаша принимается большинством голосов от общего числа депутатов Кенгаша.

Устный ответ на запрос Кенгаша должностные лица государственных органов дают на сессии Кенгаша в установленный им срок.

Письменный ответ на запрос Кенгаша должностные лица государственных органов и организаций должны направить не позднее десяти дней со дня получения запроса, если не установлен иной срок.

В ответе на запрос Кенгаша должны быть раскрыты точные и подробные обоснованные сведения по каждому указанному в запросе вопросу.

Ответ на запрос Кенгаша подписывается должностным лицом, на имя которого был направлен запрос, или лицом, временно исполняющим его обязанности.

Письменный ответ на запрос Кенгаша оглашается председательствующим на сессии Кенгаша. Копии письменного ответа до его оглашения на сессии Кенгаша заранее направляются депутатам.

Ответы на запросы Кенгаша обсуждаются на сессии Кенгаша, по итогам которой принимается соответствующее решение.

Статья 25 7 . Расследование Кенгаша

Расследование Кенгаша может проводиться в целях изучения фактов и событий, создающих угрозу правам и свободам человека, интересам общества и государства, способных оказать негативное воздействие на основы безопасности, устойчивого развития соответствующей территории и угрожать правам и свободам человека, интересам общества и государства.

Решение Кенгаша о проведении расследования Кенгаша принимается большинством голосов от общего числа депутатов.

Объектом расследования Кенгаша не может быть деятельность, связанная с рассмотрением конкретных дел и материалов, находящихся в производстве органов, осуществляющих оперативно-розыскную деятельность, органов дознания и следствия, судов, а также материалов исполнительного производства и нотариального делопроизводства.

Статья 25 8 . Комиссия по проведению расследования Кенгаша

Для проведения расследования Кенгаша из числа депутатов Кенгаша создается комиссия по проведению расследования Кенгаша.

При проведении расследования Кенгаша комиссия вправе:

привлекать к работе комиссии представителей государственных органов и организаций, специалистов, экспертов;

запрашивать необходимые сведения у государственных органов и организаций, физических и юридических лиц;

приглашать должностных лиц государственных органов и организаций, негосударственных организаций, а также граждан для дачи разъяснений.

По результатам расследования Кенгаша готовится заключительный отчет, который вносится в Кенгаш для рассмотрения на сессии Кенгаша»;

27) текст статьи 26 изложить в следующей редакции:

«Решения областных, районных, городских Кенгашей народных депутатов, не соответствующие нормам законодательства, отменяются Сенатом Олий Мажлиса Республики Узбекистан в установленном порядке.

Хоким вносит в Кенгаш соответствующее представление о пересмотре решения Кенгаша народных депутатов, противоречащего законодательству, за исключением решений, явившихся основанием для возникновения права на частную собственность, а также права на земельный участок. Кенгаш в месячный срок рассматривает представление хокима, принимает решение о внесении изменения или отмене решения Кенгаша. В случае неудовлетворения представления хокима областным, районным, городским Кенгашем народных депутатов хоким вправе обратиться в вышестоящий Кенгаш, Сенат Олий Мажлиса Республики Узбекистан или суд за отменой соответствующего решения Кенгаша.

Отмененные постановлением Сената Олий Мажлиса Республики Узбекистан решения областных, районных, городских Кенгашей народных депутатов прекращают свое действие.

Акты хокимов приостанавливаются или отменяются Президентом Республики Узбекистан.

Акты хокимов, противоречащие законодательству, а также противоречащие государственным интересам Республики Узбекистан, приостанавливаются или отменяются Кабинетом Министров Республики Узбекистан, за исключением актов, явившихся основой для возникновения права частной собственности, а также права на земельный участок»;

28) дополнить статьей 26 1 следующего содержания:

« Статья 26 1 . Ограничение деятельности органов государственной власти на местах

На период действия чрезвычайного положения в указе Президента Республики Узбекистан о введении чрезвычайного положения может быть предусмотрено полное или частичное приостановление на территории, где введено чрезвычайное положение, полномочий органов государственной власти на местах».

Статья 3. В части седьмой статьи 12 Закона Республики Узбекистан от 2 декабря 2004 года № 706-II «О статусе депутата областного, районного и городского Кенгаша народных депутатов» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2005 г., № 1, ст. 10; Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2018 г., № 4, ст. 224; 2019 г., № 9, ст. 588; 2020 г., № 8, ст. 488, № 9, ст. 537; 2021 г., № 1, ст. 13, приложение к № 4; 2022 г., № 6, ст. 574) слова «Законодательную палату» заменить словом «Сенат».

Статья 4. Внести в Закон Республики Узбекистан от 20 апреля 2021 года № ЗРУ-682 «О нормативно-правовых актах» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2021 г., № 4, ст. 288; 2022 г., № 3, ст. 213, № 8, ст. 788, № 10, ст. 983; 2023 г., № 8, ст. 629, № 11, ст. 923; 2024 г., № 2, ст. 109) следующие изменение и дополнение:

1) абзац восьмой части первой статьи 36 заменить абзацами восьмым и девятым следующего содержания:

«решений Кенгашей народных депутатов — председателем соответствующего Кенгаша народных депутатов;

решений хокима области, района и города — соответствующим хокимом»;

2) часть четвертую статьи 39 после слов «Национальная база данных законодательства Республики Узбекистан» дополнить словами «Единая электронная система разработки, согласования и регистрации решений органов государственной власти на местах».

Статья 5. Кабинету Министров Республики Узбекистан:

привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;

обеспечить пересмотр и отмену республиканскими органами исполнительной власти их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону;

обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.

Статья 6. Настоящий Закон вступает в силу со дня его официального опубликования.

Абзац четвертый пункта 1, абзацы пятый , девятый и двенадцатый пункта 2, пункты 8 и 9 статьи 2 настоящего Закона вводятся в действие:

в отношении представительных и исполнительных органов государственной власти в областях, а также в городе Ташкенте — по итогам очередных выборов депутатов областных и Ташкентского городского Кенгашей народных депутатов;

в отношении районных, городских представительных и исполнительных органов государственной власти — с 1 января 2026 года.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

17 октября 2024 г.,

№ ЗРУ-976

(Национальная база данных законодательства, 19.10.2024 г., № 03/24/976/0833)

lex.uz