UzbekAI

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг

қарори

НИЗОМ

СХЕМАСИ

НИЗОМ

СХЕМАСИ

Олий ва касбий таълим ташкилотлари битирувчиларининг якуний давлат аттестациясини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида

Мамлакатимизда юқори малакали кадрлар тайёрлаш жараёнини сифат жиҳатидан янги босқичга кўтариш, иш берувчи корхона ва ташкилотларни таълим жараёнига жалб этиш ҳамда олий ва касбий таълим ташкилотлари битирувчиларининг якуний давлат аттестациясини ўтказиш тартибини такомиллаштириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. 2025 йил 1 январдан бошлаб олий ва касбий таълим ташкилотлари битирувчиларининг якуний давлат аттестациясини (кейинги ўринларда — аттестация) иш берувчи корхона ва ташкилотларда ҳам ташкил этиш амалиёти жорий қилинсин.

2. Қуйидагилар:

Олий таълим ташкилотлари битирувчиларининг якуний давлат аттестациясини ўтказиш тартиби тўғрисидаги низом 1-иловага мувофиқ;

Касбий таълим ташкилотлари битирувчиларининг якуний давлат аттестациясини ўтказиш тартиби тўғрисидаги низом 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

3. Белгилансинки:

диплом лойиҳаси ҳамда битирув малакавий иши ҳимоя қилинадиган бакалавриат таълим йўналишлари рўйхати таълим соҳаларининг хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги томонидан тасдиқланади.

Бунда диплом лойиҳаси ва битирув малакавий иши ҳимоя қилинмайдиган бакалавриат таълим йўналишлари битирувчиларига уларнинг хоҳишидан келиб чиқиб, диплом лойиҳаси ёки битирув малакавий иши ҳимоя қилинишига рухсат берилади;

якуний давлат аттестация комиссияси аъзолигига жалб этилган мутахассисларга қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ меҳнатга соатбай ҳақ тўлаш миқдорлари асосида ҳақ тўланади ҳамда уларнинг асосий иш жойларидаги иш ҳақлари сақлаб қолинади;

касбий таълим ташкилотлари битирувчилари компетенциясини кўргазмали-амалий имтиҳон шаклида баҳолашда талаб этиладиган хомашё ва ёнилғи мойлаш материалларини харид қилиш билан боғлиқ харажатлар тегишли таълим ташкилотларига республика бюджетидан ажратилган маблағлар, тўлов-контракт ҳамда бюджетдан ташқари маблағлар ҳисобидан молиялаштирилади.

4. Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги:

иш берувчи корхона ва ташкилотларни олий ва касбий таълим ташкилотлари битирувчиларининг билими, кўникмаси ва малакасини баҳолаш жараёнларига фаол жалб этсин;

олий ва касбий таълим ташкилотлари битирувчиларининг аттестациясини ташкил этишда иш берувчи корхона ва ташкилотларга ҳар томонлама услубий жиҳатдан кўмаклашсин ҳамда уларнинг бу борадаги фаолиятини мувофиқлаштириб борсин;

касбий таълим ташкилотларида аттестацияни ташкил этишдан камида бир ой олдин Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, манфаатдор вазирлик ва идоралар таклифлари асосида битирувчиларнинг аттестацияси ўтказиладиган корхона ва ташкилотлар ҳамда таълим ташкилотлари рўйхатини тасдиқласин ва эълон қилсин;

2025 йил 1 январдан бошлаб касбий таълим ташкилотлари педагог кадрларининг малакасини ошириш ўқув режаларига «Германия тажрибаси» асосида битирувчиларни баҳолаш бўйича ўқув курсини киритсин.

5. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари:

ҳар ўқув йили якунида олий ва касбий таълим ташкилотларида ташкил этиладиган аттестацияга иш берувчи корхона ва ташкилотлар вакиллари жалб этилишига кўмаклашсин;

ҳар йили 1 ноябрга қадар касбий таълим ташкилотлари битирувчиларининг кўргазмали-амалий имтиҳонлари ўтказиладиган ташкилотлар бўйича Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигига таклифлар киритсин.

6. Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни икки ой муддатда ушбу қарорга мувофиқлаштирсин.

7. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси олий таълим, фан ва инновациялар вазири К.А. Шарипов зиммасига юклансин.

Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 13 декабрдаги 836-сон қарорига 1-ИЛОВА

Олий таълим ташкилотлари битирувчиларининг якуний давлат аттестациясини ўтказиш тартиби тўғрисида

1-боб. Умумий қоидалар

1. Мазкур Низом олий таълим ташкилотлари битирувчиларининг якуний давлат аттестациясини ўтказиш тартибини белгилайди.

2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

битирувчи — тегишли ўқув режасидаги фанларни ўзлаштирган, ўқиш даврида тўплаши лозим бўлган кредитларни тўлиқ тўплаган ва амалиётларни муваффақиятли якунлаган олий таълим ташкилоти талабаси;

битирув малакавий иши — олий таълим ташкилоти бакалавриат таълим йўналиши битирувчилари томонидан ўқишни якунлаш босқичида бажариладиган илмий-назарий иш бўлиб, унда битирувчининг тегишли таълим йўналиши бўйича эгаллаган билими, кўникма ва малакаси баҳоланади;

диплом лойиҳаси — бакалавриат босқичи битирувчиси томонидан ўқишни якунлаш босқичида бажариладиган ҳамда муайян соҳа вазифаларига оид аниқ масаланинг комплекс ечимига (конструкторлик, технологик, ижодий, экспериментал, бадиий) қаратилган иш;

магистрлик диссертацияси — магистратура босқичи битирувчиси томонидан ўқув жараёни давомида бажариладиган, тегишли мутахассисликка (соҳага) оид аниқ илмий-амалий масаланинг (муаммонинг) ечимига қаратилган илмий-тадқиқот иши;

рационализаторлик ғояси — мавжуд жараён, ишлаш усули ёки маҳсулотни такомиллаштиришга қаратилган янги ва самарали таклиф;

стартап лойиҳаси — инновацион ғояга асосланган янги бизнес ташаббуси бўлиб, у илгари бозорда тақдим этилмаган ёки мавжудларидан сезиларли даражада фарқ қиладиган ноёб маҳсулот ёки хизмат кўрсатиш бўйича таклиф;

плагиат — бошқа шахснинг илмий, ижодий ёки бошқа турдаги ишларини ўзлаштириб, ўз номидан тақдим этиш;

якуний давлат аттестацияси (кейинги ўринларда — аттестация) — бакалавриат таълим йўналиши ва магистратура мутахассислиги битирувчиларининг билими, кўникма ва малака даражасини баҳолаш жараёни;

якуний давлат аттестация комиссияси (кейинги ўринларда — комиссия) — бакалавриат таълим йўналиши ва магистратура мутахассислиги битирувчиларининг билими, кўникма ва малака даражасини баҳоловчи соҳа мутахассисларидан иборат комиссия.

3. Аттестация олий таълим ташкилотидаги ҳар бир бакалавриат таълим йўналиши ва магистратура мутахассислиги (кейинги ўринларда — таълим йўналиши ва мутахассислик) бўйича ташкил этиладиган комиссия томонидан таълим йўналишлари ва мутахассисликларнинг хусусиятидан келиб чиқиб, олий таълим ташкилотида ёки корхонада (ташкилотда) ўтказилиши мумкин.

4. Диплом лойиҳаси ҳамда битирув малакавий иши ҳимоя қилинадиган таълим йўналишлари рўйхати таълим соҳаларининг хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги томонидан тасдиқланади.

5. Аттестация қуйидаги шаклларда ўтказилиши мумкин:

хорижий тил бўйича (олий таълим ташкилоти Кенгаши қарорига асосан ўтказилиши мумкин) синов;

махсус (мажбурий) фанлар (касбий-амалий фанлар, тиббиёт олий таълим ташкилотлари учун икки босқичли клиниколди ва клиник фанлар) бўйича синов;

битирув малакавий иши ҳимояси;

диплом лойиҳаси ҳимояси;

магистрлик диссертацияси ҳимояси;

таълим йўналиши ва мутахассисликка мос «стартап» лойиҳаси ҳамда рационализаторлик ғояси тақдимоти. Бунда:

«стартап» лойиҳаси муаллифи (ҳаммуаллифи) ўқиш даврида (бакалавриат ёки магистратура) тегишли давлат органи томонидан эълон қилинган танлов якунларига кўра ғолиб деб топилган бўлиши;

рационализаторлик ғояси муаллифи (ҳаммуаллифи) томонидан таклиф этилган ғоя ўқиш даврида (бакалавриат ёки магистратура) камида учта корхона (ташкилот) томонидан амалиётга жорий қилинган ва унинг иқтисодий ёки ижтимоий самара берганлиги бўйича мазкур корхона (ташкилот) томонидан далолатнома расмийлаштирилган бўлиши лозим.

6. Заруратга кўра, хорижий тил бўйича аттестация олий таълим ташкилоти Кенгашининг қарорига мувофиқ ўтказилади.

Бунда хорижий тил бўйича камида В2 даражадаги (филология йўналишлари бўйича камида С1 даражадаги) миллий ёки унга мос даражадаги халқаро сертификатга эга битирувчилар хорижий тил бўйича аттестациядан озод этилади.

Хорижий тил бўйича аттестация мазкур фаннинг ўқув дастурларида назарда тутилган материалларнинг битирувчи томонидан ўзлаштирилганлик даражасини аниқлашга йўналтирилади.

7. Таълим йўналиши ва мутахассислик бўйича махсус (мажбурий) фанлардан (касбий-амалий, клиниколди ва клиник фанлардан) аттестация фанлар мазмунига қўйиладиган талаблар билан бир қаторда, малака талабларида назарда тутилган билим, кўникма ва малака даражасини аниқлашга йўналтирилади.

2-боб. Комиссия фаолиятини ташкил этиш тартиби

8. Комиссия ўз фаолиятини мазкур Низом талабларига мувофиқ амалга оширади.

9. Комиссия раислигига номзодлар рўйхати тегишли кафедра мудири томонидан шакллантирилади ҳамда тасдиқлаш учун олий таълим ташкилоти ректорига (филиал директорига) тақдим этилади.

10. Комиссия раислари олий таълим ташкилотининг идоравий мансублигидан қатъи назар, ушбу таълим ташкилотида фаолият юритмаётган олимлар, ишлаб чиқариш соҳасидаги тажрибали мутахассислар орасидан тегишли олий таълим ташкилоти ректорининг (филиал директорининг) буйруғи билан бир календарь йили муддатига тасдиқланади.

Комиссиянинг таркиби олий таълим ташкилоти ректори (филиал директори) томонидан битирув семестри бошланишидан камида бир ой олдин тасдиқланади.

Комиссия камида 5 нафар профессор-ўқитувчи ва мутахассислардан иборат таркибда шакллантирилади ҳамда унинг учдан икки қисми қатнашганда, ваколатли ҳисобланади.

Бунда комиссия таркиби мутахассис тайёрловчи олий таълим ташкилотининг илмий-педагог кадрлари (аттестация комиссияси умумий таркибининг 40 фоизигача), шунингдек, кадрлар буюртмачиси бўлган корхоналарнинг (ташкилотларнинг) юқори малакали мутахассислари, турдош олий таълим ташкилотларининг етакчи профессор-ўқитувчи ва илмий ходимлари, соҳанинг илғор мутахассислари ва олимларидан иборат бўлади.

Бир кишининг кетма-кет бир олий таълим ташкилотида икки мартадан ортиқ комиссия раиси бўлишига йўл қўйилмайди.

Комиссия аъзолигига жалб этилган мутахассисларга қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ меҳнатга соатбай ҳақ тўлаш миқдорлари асосида ҳақ тўланади ҳамда уларнинг асосий иш жойларидаги иш ҳақлари сақлаб қолинади.

11. Қуйидагилар комиссиянинг асосий вазифалари ҳисобланади:

битирувчининг билим, кўникма ва малака даражасининг тегишли таълим йўналиши ва мутахассислик малака талабларига мувофиқлигини комплекс баҳолаш;

аттестация натижалари бўйича битирувчиларга тегишли академик даражасини бериш бўйича қарор қабул қилиш;

фаолият натижаларини таҳлил қилиш ва улар асосида олий маълумотли кадрлар тайёрлашни такомиллаштириш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш.

12. Аттестацияда олий таълим ташкилотининг Васийлик (Кузатув, Бошқарув) кенгаши ва фуқароларнинг ўзини-ўзи бошқариш органлари вакиллари, битирувчиларнинг ота-оналари ёки уларнинг қонуний вакиллари ҳамда кадрлар буюртмачилари жамоатчилик асосида кузатувчи сифатида қатнашиши мумкин.

Аттестация жараёни онлайн режимда овозли видеотрансляция қилинади ҳамда ушбу видеотасвирлар бир йил давомида тегишли кафедрада сақланади.

13. Зарурат бўлганда, битта раис раҳбарлигида бир нечта аттестация комиссиялари тузилади.

Аттестация жараёнида Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг вакиллари иштирок этишлари мумкин.

Олий таълим ташкилотининг давлат аккредитациясидан ўтмаган таълим йўналиши ва мутахассисликлар битирувчиларининг аттестацияси ушбу олий таълим ташкилотининг юқори турувчи вазирлиги (идораси) рухсати билан ташкил этиладиган аттестация комиссияси томонидан ўтказилади.

3-боб. Аттестацияни ўтказиш тартиби

14. Битирувчилар ушбу Низомга иловадаги схемага мувофиқ аттестациядан ўтказилади.

15. Аттестацияга тегишли фанларни ўзлаштирган, белгиланган кредитларни тўплаган ҳамда тўлов-контракт шартларини тўлиқ бажарган битирувчилар қўйилади.

Битирувчилар ўқув юкламаларини тўлиқ бажаргандан сўнг аттестациядан ўтиши мажбурий ҳисобланади.

16. Битирувчиларнинг махсус (мажбурий) фанлар (касбий-амалий, клиниколди ва клиник фанлар) бўйича аттестацияси, диплом лойиҳаси (битирув малакавий иши) ёки магистрлик диссертацияси ҳимояси олий таълим ташкилоти ёхуд корхонада (ташкилотда) ташкил этилади.

17. Олий таълим ташкилоти Кенгаши ҳар йили 31 октябрга қадар аттестация олий таълим ташкилотида ёки корхонада (ташкилотда) ташкил этиладиган таълим йўналишлари ва мутахассисликлар ҳамда таълим йўналишлари ва мутахассисликларга мос махсус (мажбурий) фанлар (касбий-амалий, клиниколди ва клиник фанлар) рўйхатини тасдиқлайди ва аттестациядан камида олти ой олдин олий таълим ташкилотининг расмий веб-сайтида эълон қилади.

Олий таълим ташкилоти ўз битирувчиларининг аттестациядан ўтказиш юзасидан мос корхоналар (ташкилотлар) билан ҳамкорлик шартномасини ҳар йили ноябрь ойида имзолайди.

Ишлаб чиқариш билан боғлиқ таълим йўналиши ва мутахассисликларнинг аттестацияси корхонада (ташкилотда) ташкил этилганда битирувчилар ва комиссияни зарур жиҳозлар, ўлчов воситалари, техник ҳужжатлар, хомашё ва материаллар билан таъминлашга корхона (ташкилот) раҳбарлари масъул ҳисобланади.

18. Аттестацияда хорижий тил ва махсус (мажбурий) фанлар бўйича синовлар ёзма ёки тест ёхуд оғзаки шаклда ташкил этилади. Аттестация алоҳида иқтидор талаб этиладиган ва тиббиёт таълим соҳаси учун амалий шаклда ҳам ташкил этилиши мумкин.

Хорижий тил ва махсус (мажбурий) фанлар бўйича ўтказиладиган синовлар шакли олий таълим ташкилоти Кенгашининг қарори асосида таълим ташкилоти ректори (филиал директори) томонидан белгиланади ҳамда аттестация бошланишидан олти ой олдин битирувчилар эътиборига етказилади.

Битирув малакавий ишининг мавзулари битирув семестри бошлангунига қадар олий таълим ташкилоти Кенгашининг қарори билан тасдиқланади.

Битирувчилар аттестациядан олдин тегишли фанлар бўйича дастурлар билан таъминланадилар, уларга тайёргарлик кўриш ва маслаҳатлар бериш учун зарур шароитлар яратилади.

19. Олий таълим ташкилоти томонидан тажрибали профессор-ўқитувчилар ҳамда корхоналарнинг (ташкилотларнинг) мутахассисларини жалб этган ҳолда, аттестациянинг дастурлари аттестация бошланишидан камида уч ой олдин ишлаб чиқилиб, олий таълим ташкилоти Кенгаши томонидан тасдиқланади ва олий таълим ташкилотининг расмий веб-сайтида эълон қилинади.

20. Аттестация ўқув жараёни жадвалида кўрсатилган муддатларда, факультет декани ёки ўқув-услубий ишларга масъул таркибий бўлинма (бўлим, бошқарма) томонидан тайёрланган ҳамда олий таълим ташкилоти ўқув ишлари бўйича проректори томонидан тасдиқланган аттестация жадвали асосида ўтказилади.

21. Олий таълим ташкилоти Кенгашининг қарори билан битирувчи учун белгиланган аттестациянинг шакли бир ўқув йили давомида ўзгартирилишига йўл қўйилмайди.

22. Аттестация бошланишидан икки ҳафта олдин комиссия раиси билан олий таълим ташкилоти ректори (филиал директори) комиссиянинг тайёргарлик даражаси, комиссия раиси ва аъзоларининг вазифалари, битирувчиларга қўйилаётган талаблар, тартиб-интизом масалалари юзасидан йиғилиш ўтказади.

23. Аттестация комиссиянинг очиқ мажлисларида ўтказилади.

24. Битирувчилар аттестация бошланган кундан таълим йўналиши ва мутахассисликка мос «стартап» лойиҳаси, рационализаторлик ғояси бўйича тегишли ҳужжатларни (тақдимотни) комиссияга тақдим этишлари лозим.

Бунда комиссия томонидан «стартап» лойиҳаси ва рационализаторлик ғоясини тегишли ҳужжатлар белгиланган талабларга мос келиши бўйича хулоса қилинади ҳамда битирувчи белгиланган тартибда баҳоланади.

Белгиланган талабларга мос келмаган «стартап» лойиҳаси ёки рационализаторлик ғояси баҳоланмайди ва битирувчи аттестацияни қайта топширишга қолдирилади.

25. Аттестацияда плагиатга йўл қўйилмайди. Бундай ҳолат аниқланганда, аттестация комиссияси томонидан битирувчига тегишли аттестациядан қониқарсиз баҳо қўйилади ёки қўйилган ижобий баҳо бекор қилинади.

Битирув малакавий иши ҳамда магистрлик диссертацияси ҳимоядан икки ҳафта олдин антиплагиат дастури асосида текширилади ва плагиатга йўл қўйилганлиги аниқланса, такроран бир маротаба қайта текширишдан ўтказишга рухсат берилади. Иккинчи маротаба ҳам плагиат ҳолатлари бартараф этилмаган тақдирда, аттестация кейинги йилга қолдирилади.

Бунда плагиат ҳолатлари бартараф этилган тақдирда, битирувчига аттестацияда қатнашишга рухсат берилади.

Олий таълим ташкилотида ўрнатиладиган антиплагиат дастури олий таълим ташкилотининг бюджетдан ташқари маблағлари ҳисобидан харид қилинади ва у қуйидаги талабларга жавоб бериши талаб этилади:

Ўзбекистон Республикасининг « Киберхавфсизлик тўғрисида »ги ва « Шахсга доир маълумотлар тўғрисида »ги қонунлари талабларига жавоб бериши;

ўзбек, қорақалпоқ, рус, инглиз ва бошқа тиллардаги матнларни плагиатга текшириш имкониятининг мавжудлиги;

фойдаланувчи учун тизимнинг камида ўзбек, қорақалпоқ, рус ва инглиз тилларида йўриқномаси мавжудлиги;

кўчирилган маълумотлар қайси манбалардан олинганини аниқ ифодалаб бера олиши;

ишлардаги маълумотларни билвосита, яъни мазмуни ўзгартирилмасдан сўз ва иборалар алмаштирилиб баён қилинган матнлардаги кўчирмачиликни аниқлаш тизими жорий этилганлиги;

сунъий интеллект технологиялари асосида генерация қилинадиган матнларни аниқлаш имкониятининг мавжудлиги;

халқаро эътироф этилган базалар билан боғланганлиги, маълумотлар базасида турли тиллардаги манбалар, жумладан, махсус маълумотлар базалари, халқаро илмий нашриётлар, кутубхоналар тўпламларининг мавжудлиги;

миллий илмий нашрлар базасига ва зарур ҳолларда бошқа тизимларга интеграция қилиш имкониятининг мавжудлиги;

ишларни текшириш натижасида матн таҳлилига доир тўлиқ ҳисоботни ва белгиланган намунадаги хулосани (сертификатни) тақдим этиш имкониятининг мавжудлиги.

26. Аттестацияда битирувчиларнинг билими, кўникма ва малакаси Ўзбекистон Республикаси Олий таълим фан ва инновациялар вазирлиги томонидан белгиланган баҳолаш мезонлари асосида баҳоланади.

27. Аттестация натижалари аттестация ўтказилган куннинг ўзида битирувчиларга эълон қилинади.

28. Аттестацияда битирувчи қониқарсиз баҳо билан баҳоланганда битирувчига диплом берилмайди ҳамда аттестацияни мазкур Низомга мувофиқ қайта топширади.

29. Комиссия битирувчиларга аттестациянинг ижобий натижалари асосида бакалавр (магистр) даражасини бериш ҳақида қарор қабул қилади.

Комиссиянинг қарорлари очиқ овоз бериш орқали мажлисда иштирок этувчиларнинг кўпчилик овози билан қабул қилинади. Овозлар тенг бўлган ҳолларда, раиснинг овози ҳал қилувчи ҳисобланади.

30. Олий таълим ташкилоти битирувчиси аттестациядан муваффақиятли ўтгандан сўнг бир ой муддат ичида унга мувофиқ даражадаги олий маълумот тўғрисидаги диплом ва унинг иловаси берилади.

Ўқув режасидаги барча фанларнинг камида тўртдан уч қисми бўйича «5» (аъло) баҳо (90 — 100 балл) ўзлаштириш кўрсаткичларига эришган, (бошқа фанлар бўйича ўзлаштириш кўрсаткичи «4» (яхши) баҳодан (70 — 89,9 балл) кам бўлмаган), шунингдек, аттестациядан «5» (аъло) баҳо (90 — 100 балл) кўрсаткичига эга бўлган бакалавриат битирувчисига «имтиёзли» диплом берилади.

31. Аттестациядан ўта олмаган ёки аттестацияга қўйилмаган битирувчи ўқиш муддати тугагандан сўнг, унинг аризасига мувофиқ аттестацияни кейинги уч йил давомида қайта топшириш ҳуқуқига эга.

Аттестациядан ўта олмаган битирувчидан аттестацияни қайта топшириш жараёнларида тўлов ундирилмайди.

Аттестациядан ўта олмаган битирувчи кейинги ўқув йили бошланганидан кейин аттестацияни қайта топширишга рухсат беришни сўраб олий таълим ташкилоти ректори (филиал директори) номига ариза билан мурожаат қилади. Бунда битирувчига аттестацияни кейинги ҳар бир ўқув йилида (уч йил давомида) икки мартадан ортиқ қайта топширишга йўл қўйилмайди.

Аттестацияни қайта топширишга олий таълим ташкилоти ректорининг (филиал директорининг) буйруғи билан рухсат берилади.

32. Аттестациядан кейинги уч йил давомида қайта ўта олмаган битирувчига академик маълумотнома берилади ва у белгиланган тартибда, тўлов-контракт асосида тегишли битирув курсига ўқиш учун қайта тикланади.

33. Узрли сабаб билан аттестацияга келмаган битирувчилар олий таълим ташкилоти ректорининг (филиал директорининг) буйруғи билан комиссиянинг иши якунланишига қадар бошқа муддатларда ўтказиладиган аттестацияга киритилади.

34. Комиссиянинг иши бўйича йиллик ҳисобот олий таълим ташкилоти Кенгашида кўриб чиқилади. Мазкур Кенгаш йиғилишига комиссия раиси таклиф қилинади.

4-боб. Аттестацияни баҳолаш натижалари юзасидан шикоят қилиш тартиби

35. Аттестация натижаси бўйича олган баҳосидан норози бўлган битирувчилар аризаларини кўриб чиқиш учун олий таълим ташкилоти ректорининг (филиал директорининг) буйруғи билан апелляция комиссияси ташкил этилади.

Апелляция комиссияси олий таълим ташкилотининг илмий-педагогик кадрлари (апелляция комиссияси умумий таркибининг 40 фоизигача), шунингдек, тегишли соҳа бўйича корхоналарнинг (ташкилотларнинг) малакали мутахассислари, турдош олий таълим ташкилотларининг тажрибали профессор-ўқитувчилари ва илмий ходимлари орасидан камида 5 нафар аъзодан иборат таркибда тузилади.

Апелляция комиссияси таркибига жорий йилда комиссия ишида иштирок этган комиссия аъзолари киритилмайди.

36. Аттестацияда қўйилган баҳодан норози бўлган битирувчилар аттестация баҳолари эълон қилинган кундан бошлаб уч иш куни ичида апелляция комиссиясига мурожаат қилиш ҳуқуқига эга.

37. Апелляция комиссияси шикоятни бир кун ичида кўриб чиқади ҳамда натижаси бўйича қуйидаги қарорлардан бирини қабул қилади:

шикоятни асосли деб ҳисоблаш ҳамда уни қаноатлантириш тўғрисида;

шикоятни асоссиз деб ҳисоблаш ҳамда уни қаноатлантиришни рад этиш тўғрисида.

38. Апелляция комиссияси қабул қилган қарори нусхасини шу куннинг ўзида битирувчига тақдим қилади.

39. Битирувчи комиссиянинг шикоятни кўриб чиқиш натижалари бўйича қабул қилган қарори юзасидан қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда судга шикоят қилиши мумкин.

5-боб. Якунловчи қоида

40. Мазкур Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.

Олий таълим ташкилотлари битирувчиларининг якуний давлат аттестациясини ўтказиш тартиби тўғрисида низомга ИЛОВА

Олий таълим ташкилотлари битирувчиларининг якуний давлат аттестациясини ўтказиш

Босқичлар Субъектлар Амалга ошириладиган тадбирлар Бажариш муддатлари 1-босқич Олий таълим ташкилоти 1. Аттестация олий таълим ташкилотида ёки корхонада (ташкилотда) ташкил этиладиган таълим йўналишлари ва мутахассисликлар ҳамда таълим йўналишлари ва мутахассисликларга мос махсус (мажбурий) фанлар (касбий-амалий, клиниколди ва клиник фанлар) рўйхатини тасдиқлайди. Ҳар йили 31 октябрга қадар 2. Битирувчиларни аттестациядан ўтказиш юзасидан корхоналар (ташкилотлар) билан ҳамкорлик шартномасини имзолайди. Ҳар йили ноябрь ойида 3. Таълим йўналиши ва мутахассисликка мос махсус (мажбурий) фанлар рўйхатини олий таълим ташкилотининг расмий веб-сайтида эълон қилади. Аттестациядан камида олти ой олдин 4. Хорижий тил ва махсус (мажбурий) фанлар бўйича ўтказиладиган синовлар шаклини белгилайди ҳамда талабалар эътиборига етказади. Аттестациядан олти ой олдин 5. Аттестациянинг дастурларини ишлаб чиқади ва олий таълим ташкилотининг расмий веб-сайтида эълон қилади. Аттестациядан уч ой олдин 6. Комиссиянинг таркибини тасдиқлайди. Битирув семестри бошланишидан бир ой олдин 7. Битирув малакавий иши мавзуларини тасдиқлайди. Битирув семестри бошлангунига қадар 8. Битирув малакавий иши ҳамда магистрлик диссертациясини антиплагиат дастури асосида текширади. Аттестациядан икки ҳафта олдин Аттестация комиссияси раиси билан комиссиянинг тайёргарлик даражаси, комиссия раиси ва аъзоларининг вазифалари, битирувчиларга қўйилаётган талаблар, тартиб-интизом масалалари юзасидан йиғилиш ўтказади. 2-босқич Аттестация комиссияси 1. Аттестацияни олий таълим ташкилотидаги ҳар бир таълим йўналиши ва мутахассислик бўйича ўтказади. Ўқув жараёни жадвалига мувофиқ 2. Аттестацияда битирувчиларнинг билими, кўникма ва малакаси Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги томонидан белгиланган баҳолаш мезонлари асосида баҳоланади ва эълон қилинади. Аттестация ўтказилган куннинг ўзида 3-босқич Олий таълим ташкилотлари Битирувчи аттестациядан муваффақиятли ўтгандан сўнг унга мувофиқ даражадаги олий маълумот тўғрисидаги диплом ва унинг иловаси берилади. Аттестация ўтказилгандан бошлаб бир ой муддат ичида

Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 13 декабрдаги 836-сон қарорига 2-ИЛОВА

Касбий таълим ташкилотлари битирувчиларининг якуний давлат аттестациясини ўтказиш тартиби тўғрисида

1-боб. Умумий қоидалар

1. Мазкур Низом касбий таълим ташкилотлари битирувчиларининг якуний давлат аттестациясини (кейинги ўринларда — аттестация) ўтказиш тартибини белгилайди.

2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

битирувчи — тегишли ўқув режасидаги фанларни ўзлаштирган ва амалиётларни муваффақиятли якунлаган касбий таълим ташкилоти ўқувчиси;

давлат имтиҳони — касбий таълим ташкилоти битирувчисининг касбий (мутахассислик) ва/ёки белгиланган фанлар бўйича назарий билимларини баҳолаш жараёни;

кўргазмали-амалий имтиҳон — касбий таълим ташкилоти битирувчисининг билими, кўникма ва малакаларини амалий топшириқлар асосида баҳолаш жараёни;

якуний давлат аттестацияси (кейинги ўринларда — аттестация) — касбий таълим ташкилоти битирувчисининг билими, кўникма ва малака даражасини баҳолаш жараёни;

якуний давлат аттестацияси комиссияси — касбий таълим ташкилотларида битирувчиларни билими, кўникма ва малакаларини баҳолаш мақсадида касблар (мутахассисликлар) бўйича корхона (ташкилот) вакиллари ҳамда соҳа мутахассисларидан тузиладиган комиссия.

3. Аттестациянинг асосий мақсади касбий таълим ташкилоти битирувчиларининг билими, кўникма ва малака даражасини (касбий компетенцияларини) касбларнинг (мутахассисликларнинг) таълим дастурларига мувофиқлигини комплекс баҳолашдан иборат.

4. Аттестация давлат имтиҳонлари ва кўргазмали-амалий имтиҳонлар шаклида ўтказилади.

5. Давлат имтиҳонлари:

бошланғич касбий таълим бўйича — Ўзбекистон тарихи фани ва касбий фанлардан тест шаклида;

ўрта ва ўрта махсус касбий таълим бўйича — касбий фанлардан тест шаклида ўтказилади.

Касбий фанларга ўқув режасидаги умумкасбий фанлар, махсус фанлар ёки мутахассислик фанлари киради.

6. Кўргазмали-амалий имтиҳонда битирувчи касбий таълим ташкилотида ёки корхонада (ташкилотда) тегишли касб (мутахассислик) бўйича компетенцияларни эгаллаганлик даражасини амалий топшириқларни бажариш орқали кўрсатиб беради.

7. Дуал таълим шаклида таълим олган битирувчиларнинг кўргазмали-амалий имтиҳон жараёнлари дуал таълим ташкил этилган корхона (ташкилот) томонидан ташкил этилади.

Бунда корхона (ташкилот) томонидан битирувчиларнинг кўргазмали-амалий имтиҳон натижалари юзасидан тайёрланган ҳисоботлар касбий таълим ташкилотига тақдим этилади.

8. Аттестацияни ўтказиш жадвали корхоналар (ташкилотлар) билан келишилган ҳолда аттестация бошланишидан камида ўттиз кун олдин касбий таълим ташкилоти директори буйруғи билан тасдиқланади.

Аттестацияни ўтказиш жадвали касбий таълим ташкилотининг расмий веб-сайти ёки ижтимоий тармоқлардаги саҳифаси орқали эълон қилинади.

9. Давлат имтиҳонлари касбларнинг (мутахассисликларнинг) ўқув дастурларида назарда тутилган материалларни ўзлаштириш даражасини аниқлашга қаратилади.

2-боб. Комиссия фаолиятини ташкил этиш тартиби

10. Аттестация касбий таълим ташкилотидаги касблар (мутахассисликлар) бўйича ташкил этиладиган якуний давлат аттестация комиссияси (кейинги ўринларда — комиссия) томонидан ўтказилади.

11. Аттестацияни ўтказиш учун касблар (мутахассисликлар) бўйича комиссиялар касбий таълим ташкилотидаги ўқувчилар сонига мувофиқ ташкил этилади.

12. Комиссия таркиби аттестация бошланишидан камида бир ой олдин Қорақалпоғистон Республикаси олий таълим, фан ва инновациялар вазири, вилоятлар ва Тошкент шаҳар олий таълим, фан ва инновациялар бошқармалари бошлиқлари буйруғи билан бир ўқув йилига тасдиқланади.

Комиссиянинг таркиби камида 5 нафардан иборат бўлиб, унинг учдан икки қисми қатнашганда, ваколатли ҳисобланади.

Комиссия таркибининг камида 50 фоизи корхоналар (ташкилотлар) вакилларидан иборат бўлади.

13. Комиссия ҳар йили аттестацияни ўтказишга тайёргарлик кўриш ва ўтказиш давридан бошлаб кейинги ўқув йили бошлангунга қадар фаолият кўрсатади.

Битирувчи гуруҳлар сонига қараб, комиссия фаолияти йил давомида ташкил этилиши мумкин.

14. Комиссия раиси комиссия фаолиятини ташкил қилади, назорат қилади, унинг хулосалари ва қарорларини имзолайди.

Комиссия раиси аттестацияни ўз вақтида, сифатли ва шаффоф ўтказилиши учун шахсан жавобгар ҳисобланади.

Бир киши кетма-кет бир касбий таълим ташкилотида тегишли касблар (мутахассисликлар) бўйича икки мартадан ортиқ комиссия раиси бўлишига йўл қўйилмайди.

15. Аттестация ишида корхоналар (ташкилотлар) аъзолари иштирок этганда, уларнинг асосий иш жойидаги иш ҳақи сақланиб қолади.

16. Комиссиянинг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:

битирувчиларнинг билими, кўникмаси ва малакасини (касбий компетенцияларини) касбларнинг (мутахассисликларнинг) таълим дастурлари талабларига мувофиқлигини комплекс баҳолаш;

аттестация натижалари бўйича битирувчиларга бошланғич, ўрта ва ўрта махсус касбий таълим даражасини бериш масаласини ҳал этиш;

комиссиянинг якуний ҳисоботлари ва хулосаларини тайёрлаш;

комиссия фаолияти натижаларини таҳлил қилиш ва улар асосида ўрта бўғин кадрларини тайёрлаш тизимини такомиллаштириш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш.

17. Касбларнинг (мутахассисликларнинг) тегишли ўқув дастурларини тўлиқ ўзлаштирган битирувчиларга аттестацияда иштирок этишларига рухсат берилади.

18. Ўзбекистон тарихи фанидан ўтказиладиган давлат имтиҳони соҳа бўйича мутахассис ўқитувчилар томонидан ўтказилади. Бунда жалб этиладиган ўқитувчилар давлат имтиҳонига кирувчи ўқувчиларга дарс ўтмаган бўлиши ёки бошқа касбий таълим ташкилотларидан таклиф этилиши лозим.

3-боб. Аттестацияни ўтказиш тартиби

1-§. Аттестацияни ташкил этиш

19. Касбий таълим ташкилотларининг битирувчилари ушбу Низомга иловадаги схемага мувофиқ аттестациядан ўтказилади.

20. Бошланғич, ўрта ва ўрта махсус касбий таълим даражаси бўйича тегишли таълим дастурларида белгиланган талабларни бажарган битирувчи касбий таълим ташкилоти Педагогик кенгашининг қарорига асосан директорнинг буйруғи билан аттестацияга қўйилади.

21. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари ҳар йили 1 ноябрга қадар касбий таълим ташкилотлари битирувчиларининг кўргазмали-амалий имтиҳонлари ташкил қилинадиган корхоналар (ташкилотлар) рўйхатини шакллантириб, Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигига тақдим этади.

22. Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги ҳар йили 1 декабрга қадар аттестация ўтказиладиган корхоналар (ташкилотлар) рўйхатини шакллантиради ва тасдиқлайди.

23. Касбий таълим ташкилотлари битирувчилар аттестациясини ўтказиш юзасидан касб ва мутахассисликка мос корхоналар (ташкилотлар) билан ҳамкорлик шартномасини ҳар йили 1 январга қадар имзолайди.

24. Аттестация бошланишидан бир ҳафта олдин комиссия раиси касбий таълим ташкилоти директори билан биргаликда аттестацияни ўтказиш учун тайёргарлик ҳолатини назоратдан ўтказади.

25. Аттестацияда битирувчиларнинг ота-оналари ҳамда корхоналар (ташкилотлар) вакиллари жамоатчилик асосида кузатувчи сифатида қатнашиши мумкин.

Аттестация жараёнлари ота-оналар ва кузатувчилар учун ажратилган алоҳида кутиш жойига онлайн трансляция қилинади.

26. Аттестация комиссияси ўқув жараёни жадвалига мувофиқ аттестацияни касбий таълим ташкилотидаги ҳар бир касб (мутахассислик) бўйича ўтказади.

Халқаро ва қўшма таълим дастурлари битирувчиларининг якуний давлат аттестацияси техникум ва хорижий ташкилот келишувига мувофиқ белгиланган давлатда ташкил қилинади. Бунда иккинчи томон вакиллари якуний давлат аттестациясига офлайн ёки онлайн шаклда иштирок этишлари мумкин.

Аттестация комиссияси аттестация ўтказилган куннинг ўзида битирувчиларнинг билими, кўникма ва малака даражасини (касбий компетенцияларини) баҳолайди ҳамда натижаларни эълон қилади.

27. Битирувчилар аттестацияда «2» (қониқарсиз) баҳо олган тақдирда, тегишли имтиҳонни шу ўқув йилида бир марта қайта топшириш ҳуқуқига эга бўлади.

Қайта топшириш жараёнлари асосий аттестация тугаганидан сўнг ўқувчининг аризасига мувофиқ бир ой ичида ўтказилади.

Аттестациядан иккинчи марта ҳам ўта олмаган ёки бир йил ичида аттестацияни қайта топшириш учун мурожаат қилмаган битирувчига аттестацияни қайта топшириш учун, шу жумладан, дуал таълим шаклида таълим олган битирувчига унинг аризасига мувофиқ Қорақалпоғистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар олий таълим, фан ва инновациялар бошқармалари томонидан рухсат берилади.

28. Аттестацияни қайта топшириб, қониқарсиз баҳо олиб аттестациядан ўта олмаган битирувчи кейинги ўқув йили якунида аттестацияни қайта топширади. Бунда ўзи тамомлаган касбий таълим ташкилотида таълим олган касб (мутахассислик) бўйича комиссия шаклланмаган бўлса, касби (мутахассислиги) бўйича мос бошқа касбий таълим ташкилотларида (дуал таълим шаклидаги битирувчилар ҳам) аттестацияни топшириши мумкин.

Бошқа касбий таълим ташкилоти аттестацияда иштирок этадиган битирувчининг таълим олганлик тўғрисидаги ҳужжатлари аттестация ўтказиладиган касбий таълим ташкилотига тақдим этилади.

Аттестациядан ўтган битирувчига комиссия тузилган таълим ташкилоти томонидан касбий таълим тўғрисида давлат намунасидаги диплом берилади.

29. Касбий таълим ташкилотида белгиланган касбнинг (мутахассисликнинг) ўқув дастурларини тўлиқ тугатган, лекин аттестацияда қатнашмаган ёки ундан ўта олмаган битирувчилар Педагогик кенгаш қарори асосида комиссия фаолиятининг уч йил муддат давомида якуний давлат аттестациясини қайта топшириш ҳуқуқига эга.

Уч йил давомида аттестациядан ўтмаган шахслар якуний курсни қайтадан ўқиш учун ариза топширишлари мумкин.

30. Аттестациядан ўтган битирувчиларга бир ой муддат ичида касб (мутахассислик) бўйича белгиланган тартибда касбий таълим тўғрисида давлат намунасидаги диплом берилади.

Халқаро таълим дастурлари жорий этилган гуруҳларда аттестация жараёнлари халқаро таълим дастурларини жорий этган ташкилотлар билан ҳамкорликда ташкил этилади.

Халқаро таълим дастурлари асосида таълим олган ва имтиҳонларни муваффақиятли топширган ўқувчиларга халқаро таълим дастурлари бўйича диплом (сертификат) ҳамда касбий таълим тўғрисида давлат намунасидаги диплом берилади.

31. Касбий таълим ташкилотлари битирувчилари қуйидаги ҳолларда аттестацияга киритилмайди:

фанлардан академик қарздор ҳисобланганда;

касбий таълим ташкилотларида тўлов-контракт асосида таҳсил олиб, ўқиш учун белгиланган тўловни тўлиқ амалга оширилмаганда;

узрсиз сабабларга кўра амалиёт ўтамаган ёки амалиёт учун қониқарсиз баҳо олганда.

32. Узрли сабабларга кўра аттестацияда иштирок эта олмаган битирувчиларга комиссия фаолияти якунига қадар аттестациядан ўтишга рухсат берилади.

33. Ўқув режасида назарда тутилган фанлардан якуний баҳоларининг камида 86 фоизи «5» (аъло) ва қолган фанлардан «4» (яхши) бўлган, якуний аттестациядан «5» (аъло) баҳолар олган, хулқ-атвори намунали, жамоат ишларида фаол иштирок этган ўқувчиларга имтиёзли диплом берилади.

2-§. Давлат имтиҳонларини ўтказиш

34. Ўзбекистон тарихи фани ва касбий фанлар бўйича касбларнинг (мутахассисликларнинг) ўқув дастурларидаги мавзулар доирасида тест топшириқлари Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги ҳузуридаги Профессионал таълимни ривожлантириш институти томонидан тегишли мутахассисларни жалб қилган ҳолда тест жараёнлари бошланишидан икки ой олдин ишлаб чиқилади ва тасдиқланади.

Касбий таълим ташкилотларида касбларнинг (мутахассисликларнинг) тегишли касбий фанлари бўйича, шунингдек, умумий ўрта таълим мактабларининг 9-синф битирувчилари қабул қилинган гуруҳларда Ўзбекистон тарихи фанидан давлат имтиҳони тест синовлари шаклида ўтказилади.

35. Тест синовлари ташкил этилиши, холис ва адолатли ўтказилиши ҳамда тест топшириқларини ошкор этилмаслиги учун жавобгарлик комиссия зиммасида бўлади.

36. Тест топшириқлари жами 72 та саволдан иборат бўлиб, топшириқларни бажариш учун 120 дақиқа, белгиланган жавобларни жавоблар варақасига кўчириш учун қўшимча 10 дақиқа вақт берилади.

37. Тест ўтказиш жараёнига комиссия умумий ўрта таълим ташкилотлари ўқитувчилари ва жамоат ташкилотлари вакилларини назоратчи сифатида жалб қилади.

38. Тест синовлари жараёнида битирувчилар томонидан дарсликлар, ўқув-услубий қўлланмалар, матнлар, жавоблар ёзилган варақалар, мобил телефонлар ва бошқа алоқа воситаларидан фойдаланишга йўл қўйилмайди. Тест синовларини ўтказиш қоидаларига риоя қилмаган битирувчилар бу ҳақда далолатнома тузган ҳолда тест синовларидан четлаштирилади.

39. Тест топшириқларини якуний баҳолашда комиссия тўғри бажарилган топшириқларнинг 90 — 100 фоизи учун «5» баҳо (аъло), 70 — 89,9 фоизи учун «4» баҳо (яхши), 60 — 69,9 фоизи учун «3» баҳо (қониқарли), тўғри бажарилган топшириқларнинг 60 фоизидан паст кўрсаткичлари учун «2» баҳо (қониқарсиз) қўйилади.

40. Тест синовлари техник имкониятлари бўлган касбий таълим ташкилотларида компьютер орқали махсус ахборот тизимлари ёрдамида ташкил этилиши мумкин. Бунда тест топшириқлари сони ва ажратиладиган вақт ҳамда баҳолаш мезонлари ушбу Низом талаблари асосида тартибга солинади.

3-§. Кўргазмали-амалий имтиҳонни ўтказиш

41. Кўргазмали-амалий имтиҳон орқали касбий таълим ташкилоти ўқувчиларининг эгаллаётган квалификацияси бўйича касбий компетенцияларининг шаклланганлик даражаси аниқланади.

42. Кўргазмали-амалий имтиҳон топшириқларининг мазмуни касблар (мутахассисликлар) учун белгиланган касбий компетенциялар, шунингдек, касбий фаолият мазмуни билан боғлиқ кўрсаткичлар асосида белгиланади.

43. Кўргазмали-амалий имтиҳонлар тегишли корхоналарда (ташкилотларда) махсус ташкил этиладиган синов майдонларида (симуляцион лабораторияларида) ташкил этилиши мумкин.

Бунда агар корхона (ташкилот) бир нечта бўлса ёки бир корхонада (ташкилотда) кўргазмали-амалий имтиҳонларни ташкил этиш имконияти бўлмаса, касбий таълим ташкилотлари томонидан корхоналар (ташкилотлар) билан келишган ҳолда аниқ корхона (ташкилот) белгиланади.

44. Кўргазмали-амалий имтиҳонлар шартлари ва баҳолаш мезонлари корхоналарнинг (ташкилотларнинг) вакилларини жалб қилган ҳолда Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги ҳузуридаги Профессионал таълимни ривожлантириш институти томонидан аттестация бошланишидан икки ой олдин ишлаб чиқилади ҳамда тасдиқланади.

Бунда кўргазмали-амалий имтиҳонларнинг шартлари ўқитилаётган квалификация бўйича касбларнинг (мутахассисликларнинг) тегишли ўқув дастурлари мазмунига мувофиқ тузилади.

45. Кўргазмали-амалий имтиҳон шартларини бажариш муддати ҳар бир касбларнинг (мутахассисликларнинг) мураккаблиги ва хусусиятидан келиб чиқиб белгиланади.

46. Кўргазмали-амалий имтиҳонларни ўтказиш учун корхоналар (ташкилотлар) иш жойларини зарур жиҳозлар, ўлчов воситалари, техник ҳужжатлар, хомашё ва материаллар билан таъминлайди.

Касбий таълим ташкилотларида ўтказиладиган кўргазмали-амалий имтиҳонларда мазкур касбий таълим ташкилоти учун ажратилган хомашё ва ёқилғи мойлаш материалларидан фойдаланишга рухсат берилади.

47. Кўргазмали-амалий имтиҳонлар бошланишидан олдин комиссия аъзоларидан бири битирувчиларни имтиҳон шартлари, техник шартлар, баҳолаш мезонлари, вақт меъёрлари ва хавфсизлик қоидалари билан таништиради.

Имтиҳон шартларини бажариш жараёнида ҳар бир битирувчи мустақил равишда амалиётлар кетма-кетлигини аниқлайди.

48. Кўргазмали-амалий имтиҳонлар бўйича баҳолаш қайдномаси комиссия томонидан расмийлаштирилади.

49. Ўзбекистон тарихи фани ва касбий фанлардан тест натижалари ҳамда кўргазмали-амалий имтиҳоннинг баҳолаш қайдномаси асосида комиссия томонидан баённома расмийлаштирилади.

50. Кўргазмали-амалий имтиҳонларни ўтказиш билан боғлиқ харажатлар касбий таълим ташкилотининг тасдиқланган харажатлар сметасида ушбу мақсадлар учун назарда тутилган маблағлар, шунингдек, касбий таълим ташкилотининг тўлов-контракт ҳисобидан тушадиган маблағлари ҳисобидан молиялаштирилади.

4-боб. Аттестацияни баҳолаш натижалари юзасидан шикоят қилиш тартиби

51. Аттестацияда олган баҳоларига эътироз билдирган битирувчиларнинг аризаларини кўриб чиқиш учун касбий таълим ташкилоти директорининг буйруғи билан апелляция комиссияси тузилади.

Мазкур буйруқ билан апелляция комиссиясининг таркиби, иш тартиби ва ваколатлари белгиланади ҳамда бу ҳақда аттестация бошланишидан камида бир кун олдин битирувчилар хабардор қилинади.

Апелляция комиссияси таркибига жорий йилда комиссия таркибида иштирок этган комиссия аъзолари киритилмайди.

52. Аттестацияда қўйилган баҳодан норози бўлган битирувчи аттестация баҳолари эълон қилинганидан кейин уч иш куни ичида апелляция комиссиясига ёзма ёки электрон шаклда мурожаат қилиш ҳуқуқига эга.

Апелляция комиссияси уч иш кунида ариза берган битирувчининг шикоятини кўриб чиқади ҳамда натижаси бўйича қуйидаги қарорлардан бирини қабул қилади:

шикоятни асосли деб ҳисоблаш ҳамда уни қаноатлантириш тўғрисида;

шикоятни асоссиз деб ҳисоблаш ҳамда уни қаноатлантиришни рад этиш тўғрисида.

Битирувчилар томонидан бошқа кунларда берилган эътироз ва шикоятлар кўриб чиқилмайди.

Апелляцияни кўриб чиқиш натижаси бўйича баённома апелляция комиссия раиси ва аъзолари томонидан имзоланади.

Апелляция комиссияси қабул қилган қарори нусхасини шу куннинг ўзида битирувчига тақдим қилади.

53. Битирувчи апелляцияни кўриб чиқиш натижалари бўйича апелляция комиссияси қароридан норози бўлган тақдирда, апелляция комиссияси қарори юзасидан қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда судга шикоят қилиши мумкин.

54. Комиссия раиси касбий таълим ташкилоти Педагогик кенгашига таҳлилий ҳисобот тақдим этади.

55. Аттестация бўйича тузилган ҳисоботлар ва материаллар касбий таълим ташкилоти архивида 10 йил давомида сақланади. Белгиланган муддат тугагандан сўнг мазкур материаллар ҳисобдан чиқарилади.

5-боб. Якунловчи қоида

56. Мазкур Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.

Касбий таълим ташкилотлари битирувчиларининг якуний давлат аттестациясини ўтказиш тартиби тўғрисида низомга ИЛОВА

Касбий таълим ташкилотлари битирувчиларини якуний давлат аттестациясини ўтказиш

Босқичлар Субъектлар Тадбирлар Муддатлар 1-босқич Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари Битирувчиларнинг кўргазмали-амалий имтиҳонлари ташкил қилинадиган корхоналар (ташкилотлар) рўйхатини шакллантириб, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигига тақдим этади. Ҳар йили 1 ноябрга қадар 2-босқич Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги Якуний давлат аттестацияси ўтказиладиган корхоналар (ташкилотлар) рўйхатини шакллантиради ва тасдиқлайди. Ҳар йили 1 декабрга қадар 3-босқич Касбий таълим ташкилотлари Битирувчиларининг аттестациясини ўтказиш юзасидан касб ва мутахассисликка мос корхоналар (ташкилотлар) билан ҳамкорлик шартномасини имзолайди. Ҳар йили 1 январга қадар 4-босқич Профессионал таълимни ривожлантириш институти 1. Ўзбекистон тарихи ва касбий фанлар бўйича тест топшириқлар тўпламини ишлаб чиқади ҳамда тасдиқлайди. 2. Кўргазмали-амалий имтиҳонлар топшириқлари ва баҳолаш мезонларини ишлаб чиқади ҳамда тасдиқлайди. Аттестация бошланишидан икки ой олдин 5-босқич Қорақалпоғистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар олий таълим, фан ва инновациялар бошқармаси Аттестация комиссияси таркибини тасдиқлайди. Аттестация бошланишидан бир ой олдин 6-босқич Аттестация комиссияси 1. Аттестацияни касбий таълим ташкилотидаги ҳар бир касб (мутахассислик) бўйича ўтказади. Ўқув жараёни жадвалига мувофиқ 2. Битирувчиларнинг билими, кўникма ва малака даражасини (касбий компетенцияларини) баҳолайди ҳамда натижаларини эълон қилади. Аттестация ўтказилган куннинг ўзида 7-босқич Касбий таълим ташкилотлари Аттестациядан ўтган битирувчиларга касб (мутахассислик) бўйича белгиланган тартибда касбий таълим тўғрисидаги давлат намунасидаги диплом берилади. Бир ой муддат ичида

Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ

Тошкент ш.,

2024 йил 13 декабрь,

836-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.12.2024 й., 09/27/836/1036-сон; 02.10.2026 й., 09/26/526/0994-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining

qarori

NIZOM

SXEMASI

NIZOM

SXEMASI

Oliy va kasbiy taʼlim tashkilotlari bitiruvchilarining yakuniy davlat attestatsiyasini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida

Mamlakatimizda yuqori malakali kadrlar tayyorlash jarayonini sifat jihatidan yangi bosqichga koʻtarish, ish beruvchi korxona va tashkilotlarni taʼlim jarayoniga jalb etish hamda oliy va kasbiy taʼlim tashkilotlari bitiruvchilarining yakuniy davlat attestatsiyasini oʻtkazish tartibini takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. 2025-yil 1-yanvardan boshlab oliy va kasbiy taʼlim tashkilotlari bitiruvchilarining yakuniy davlat attestatsiyasini (keyingi oʻrinlarda — attestatsiya) ish beruvchi korxona va tashkilotlarda ham tashkil etish amaliyoti joriy qilinsin.

2. Quyidagilar:

Oliy taʼlim tashkilotlari bitiruvchilarining yakuniy davlat attestatsiyasini oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq;

Kasbiy taʼlim tashkilotlari bitiruvchilarining yakuniy davlat attestatsiyasini oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

3. Belgilansinki:

diplom loyihasi hamda bitiruv malakaviy ishi himoya qilinadigan bakalavriat taʼlim yoʻnalishlari roʻyxati taʼlim sohalarining xususiyatlaridan kelib chiqqan holda Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.

Bunda diplom loyihasi va bitiruv malakaviy ishi himoya qilinmaydigan bakalavriat taʼlim yoʻnalishlari bitiruvchilariga ularning xohishidan kelib chiqib, diplom loyihasi yoki bitiruv malakaviy ishi himoya qilinishiga ruxsat beriladi;

yakuniy davlat attestatsiya komissiyasi aʼzoligiga jalb etilgan mutaxassislarga qonunchilik hujjatlariga muvofiq mehnatga soatbay haq toʻlash miqdorlari asosida haq toʻlanadi hamda ularning asosiy ish joylaridagi ish haqlari saqlab qolinadi;

kasbiy taʼlim tashkilotlari bitiruvchilari kompetensiyasini koʻrgazmali-amaliy imtihon shaklida baholashda talab etiladigan xomashyo va yonilgʻi moylash materiallarini xarid qilish bilan bogʻliq xarajatlar tegishli taʼlim tashkilotlariga respublika budjetidan ajratilgan mablagʻlar, toʻlov-kontrakt hamda budjetdan tashqari mablagʻlar hisobidan moliyalashtiriladi.

4. Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi:

ish beruvchi korxona va tashkilotlarni oliy va kasbiy taʼlim tashkilotlari bitiruvchilarining bilimi, koʻnikmasi va malakasini baholash jarayonlariga faol jalb etsin;

oliy va kasbiy taʼlim tashkilotlari bitiruvchilarining attestatsiyasini tashkil etishda ish beruvchi korxona va tashkilotlarga har tomonlama uslubiy jihatdan koʻmaklashsin hamda ularning bu boradagi faoliyatini muvofiqlashtirib borsin;

kasbiy taʼlim tashkilotlarida attestatsiyani tashkil etishdan kamida bir oy oldin Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, manfaatdor vazirlik va idoralar takliflari asosida bitiruvchilarning attestatsiyasi oʻtkaziladigan korxona va tashkilotlar hamda taʼlim tashkilotlari roʻyxatini tasdiqlasin va eʼlon qilsin;

2025-yil 1-yanvardan boshlab kasbiy taʼlim tashkilotlari pedagog kadrlarining malakasini oshirish oʻquv rejalariga “Germaniya tajribasi” asosida bitiruvchilarni baholash boʻyicha oʻquv kursini kiritsin.

5. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari:

har oʻquv yili yakunida oliy va kasbiy taʼlim tashkilotlarida tashkil etiladigan attestatsiyaga ish beruvchi korxona va tashkilotlar vakillari jalb etilishiga koʻmaklashsin;

har yili 1-noyabrga qadar kasbiy taʼlim tashkilotlari bitiruvchilarining koʻrgazmali-amaliy imtihonlari oʻtkaziladigan tashkilotlar boʻyicha Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligiga takliflar kiritsin.

6. Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ikki oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin.

7. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vaziri K.A. Sharipov zimmasiga yuklansin.

Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 13-dekabrdagi 836-son qaroriga 1-ILOVA

Oliy taʼlim tashkilotlari bitiruvchilarining yakuniy davlat attestatsiyasini oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Mazkur Nizom oliy taʼlim tashkilotlari bitiruvchilarining yakuniy davlat attestatsiyasini oʻtkazish tartibini belgilaydi.

2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

bitiruvchi — tegishli oʻquv rejasidagi fanlarni oʻzlashtirgan, oʻqish davrida toʻplashi lozim boʻlgan kreditlarni toʻliq toʻplagan va amaliyotlarni muvaffaqiyatli yakunlagan oliy taʼlim tashkiloti talabasi;

bitiruv malakaviy ishi — oliy taʼlim tashkiloti bakalavriat taʼlim yoʻnalishi bitiruvchilari tomonidan oʻqishni yakunlash bosqichida bajariladigan ilmiy-nazariy ish boʻlib, unda bitiruvchining tegishli taʼlim yoʻnalishi boʻyicha egallagan bilimi, koʻnikma va malakasi baholanadi;

diplom loyihasi — bakalavriat bosqichi bitiruvchisi tomonidan oʻqishni yakunlash bosqichida bajariladigan hamda muayyan soha vazifalariga oid aniq masalaning kompleks yechimiga (konstruktorlik, texnologik, ijodiy, eksperimental, badiiy) qaratilgan ish;

magistrlik dissertatsiyasi — magistratura bosqichi bitiruvchisi tomonidan oʻquv jarayoni davomida bajariladigan, tegishli mutaxassislikka (sohaga) oid aniq ilmiy-amaliy masalaning (muammoning) yechimiga qaratilgan ilmiy-tadqiqot ishi;

ratsionalizatorlik gʻoyasi — mavjud jarayon, ishlash usuli yoki mahsulotni takomillashtirishga qaratilgan yangi va samarali taklif;

startap loyihasi — innovatsion gʻoyaga asoslangan yangi biznes tashabbusi boʻlib, u ilgari bozorda taqdim etilmagan yoki mavjudlaridan sezilarli darajada farq qiladigan noyob mahsulot yoki xizmat koʻrsatish boʻyicha taklif;

plagiat — boshqa shaxsning ilmiy, ijodiy yoki boshqa turdagi ishlarini oʻzlashtirib, oʻz nomidan taqdim etish;

yakuniy davlat attestatsiyasi (keyingi oʻrinlarda — attestatsiya) — bakalavriat taʼlim yoʻnalishi va magistratura mutaxassisligi bitiruvchilarining bilimi, koʻnikma va malaka darajasini baholash jarayoni;

yakuniy davlat attestatsiya komissiyasi (keyingi oʻrinlarda — komissiya) — bakalavriat taʼlim yoʻnalishi va magistratura mutaxassisligi bitiruvchilarining bilimi, koʻnikma va malaka darajasini baholovchi soha mutaxassislaridan iborat komissiya.

3. Attestatsiya oliy taʼlim tashkilotidagi har bir bakalavriat taʼlim yoʻnalishi va magistratura mutaxassisligi (keyingi oʻrinlarda — taʼlim yoʻnalishi va mutaxassislik) boʻyicha tashkil etiladigan komissiya tomonidan taʼlim yoʻnalishlari va mutaxassisliklarning xususiyatidan kelib chiqib, oliy taʼlim tashkilotida yoki korxonada (tashkilotda) oʻtkazilishi mumkin.

4. Diplom loyihasi hamda bitiruv malakaviy ishi himoya qilinadigan taʼlim yoʻnalishlari roʻyxati taʼlim sohalarining xususiyatlaridan kelib chiqqan holda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.

5. Attestatsiya quyidagi shakllarda oʻtkazilishi mumkin:

xorijiy til boʻyicha (oliy taʼlim tashkiloti Kengashi qaroriga asosan oʻtkazilishi mumkin) sinov;

maxsus (majburiy) fanlar (kasbiy-amaliy fanlar, tibbiyot oliy taʼlim tashkilotlari uchun ikki bosqichli klinikoldi va klinik fanlar) boʻyicha sinov;

bitiruv malakaviy ishi himoyasi;

diplom loyihasi himoyasi;

magistrlik dissertatsiyasi himoyasi;

taʼlim yoʻnalishi va mutaxassislikka mos “startap” loyihasi hamda ratsionalizatorlik gʻoyasi taqdimoti. Bunda:

“startap” loyihasi muallifi (hammuallifi) oʻqish davrida (bakalavriat yoki magistratura) tegishli davlat organi tomonidan eʼlon qilingan tanlov yakunlariga koʻra gʻolib deb topilgan boʻlishi;

ratsionalizatorlik gʻoyasi muallifi (hammuallifi) tomonidan taklif etilgan gʻoya oʻqish davrida (bakalavriat yoki magistratura) kamida uchta korxona (tashkilot) tomonidan amaliyotga joriy qilingan va uning iqtisodiy yoki ijtimoiy samara berganligi boʻyicha mazkur korxona (tashkilot) tomonidan dalolatnoma rasmiylashtirilgan boʻlishi lozim.

6. Zaruratga koʻra, xorijiy til boʻyicha attestatsiya oliy taʼlim tashkiloti Kengashining qaroriga muvofiq oʻtkaziladi.

Bunda xorijiy til boʻyicha kamida В2 darajadagi (filologiya yoʻnalishlari boʻyicha kamida С1 darajadagi) milliy yoki unga mos darajadagi xalqaro sertifikatga ega bitiruvchilar xorijiy til boʻyicha attestatsiyadan ozod etiladi.

Xorijiy til boʻyicha attestatsiya mazkur fanning oʻquv dasturlarida nazarda tutilgan materiallarning bitiruvchi tomonidan oʻzlashtirilganlik darajasini aniqlashga yoʻnaltiriladi.

7. Taʼlim yoʻnalishi va mutaxassislik boʻyicha maxsus (majburiy) fanlardan (kasbiy-amaliy, klinikoldi va klinik fanlardan) attestatsiya fanlar mazmuniga qoʻyiladigan talablar bilan bir qatorda, malaka talablarida nazarda tutilgan bilim, koʻnikma va malaka darajasini aniqlashga yoʻnaltiriladi.

2-bob. Komissiya faoliyatini tashkil etish tartibi

8. Komissiya oʻz faoliyatini mazkur Nizom talablariga muvofiq amalga oshiradi.

9. Komissiya raisligiga nomzodlar roʻyxati tegishli kafedra mudiri tomonidan shakllantiriladi hamda tasdiqlash uchun oliy taʼlim tashkiloti rektoriga (filial direktoriga) taqdim etiladi.

10. Komissiya raislari oliy taʼlim tashkilotining idoraviy mansubligidan qatʼi nazar, ushbu taʼlim tashkilotida faoliyat yuritmayotgan olimlar, ishlab chiqarish sohasidagi tajribali mutaxassislar orasidan tegishli oliy taʼlim tashkiloti rektorining (filial direktorining) buyrugʻi bilan bir kalendar yili muddatiga tasdiqlanadi.

Komissiyaning tarkibi oliy taʼlim tashkiloti rektori (filial direktori) tomonidan bitiruv semestri boshlanishidan kamida bir oy oldin tasdiqlanadi.

Komissiya kamida 5 nafar professor-oʻqituvchi va mutaxassislardan iborat tarkibda shakllantiriladi hamda uning uchdan ikki qismi qatnashganda, vakolatli hisoblanadi.

Bunda komissiya tarkibi mutaxassis tayyorlovchi oliy taʼlim tashkilotining ilmiy-pedagog kadrlari (attestatsiya komissiyasi umumiy tarkibining 40 foizigacha), shuningdek, kadrlar buyurtmachisi boʻlgan korxonalarning (tashkilotlarning) yuqori malakali mutaxassislari, turdosh oliy taʼlim tashkilotlarining yetakchi professor-oʻqituvchi va ilmiy xodimlari, sohaning ilgʻor mutaxassislari va olimlaridan iborat boʻladi.

Bir kishining ketma-ket bir oliy taʼlim tashkilotida ikki martadan ortiq komissiya raisi boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

Komissiya aʼzoligiga jalb etilgan mutaxassislarga qonunchilik hujjatlariga muvofiq mehnatga soatbay haq toʻlash miqdorlari asosida haq toʻlanadi hamda ularning asosiy ish joylaridagi ish haqlari saqlab qolinadi.

11. Quyidagilar komissiyaning asosiy vazifalari hisoblanadi:

bitiruvchining bilim, koʻnikma va malaka darajasining tegishli taʼlim yoʻnalishi va mutaxassislik malaka talablariga muvofiqligini kompleks baholash;

attestatsiya natijalari boʻyicha bitiruvchilarga tegishli akademik darajasini berish boʻyicha qaror qabul qilish;

faoliyat natijalarini tahlil qilish va ular asosida oliy maʼlumotli kadrlar tayyorlashni takomillashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish.

12. Attestatsiyada oliy taʼlim tashkilotining Vasiylik (Kuzatuv, Boshqaruv) kengashi va fuqarolarning oʻzini-oʻzi boshqarish organlari vakillari, bitiruvchilarning ota-onalari yoki ularning qonuniy vakillari hamda kadrlar buyurtmachilari jamoatchilik asosida kuzatuvchi sifatida qatnashishi mumkin.

Attestatsiya jarayoni onlayn rejimda ovozli videotranslyatsiya qilinadi hamda ushbu videotasvirlar bir yil davomida tegishli kafedrada saqlanadi.

13. Zarurat boʻlganda, bitta rais rahbarligida bir nechta attestatsiya komissiyalari tuziladi.

Attestatsiya jarayonida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligining vakillari ishtirok etishlari mumkin.

Oliy taʼlim tashkilotining davlat akkreditatsiyasidan oʻtmagan taʼlim yoʻnalishi va mutaxassisliklar bitiruvchilarining attestatsiyasi ushbu oliy taʼlim tashkilotining yuqori turuvchi vazirligi (idorasi) ruxsati bilan tashkil etiladigan attestatsiya komissiyasi tomonidan oʻtkaziladi.

3-bob. Attestatsiyani oʻtkazish tartibi

14. Bitiruvchilar ushbu Nizomga ilovadagi sxemaga muvofiq attestatsiyadan oʻtkaziladi.

15. Attestatsiyaga tegishli fanlarni oʻzlashtirgan, belgilangan kreditlarni toʻplagan hamda toʻlov-kontrakt shartlarini toʻliq bajargan bitiruvchilar qoʻyiladi.

Bitiruvchilar oʻquv yuklamalarini toʻliq bajargandan soʻng attestatsiyadan oʻtishi majburiy hisoblanadi.

16. Bitiruvchilarning maxsus (majburiy) fanlar (kasbiy-amaliy, klinikoldi va klinik fanlar) boʻyicha attestatsiyasi, diplom loyihasi (bitiruv malakaviy ishi) yoki magistrlik dissertatsiyasi himoyasi oliy taʼlim tashkiloti yoxud korxonada (tashkilotda) tashkil etiladi.

17. Oliy taʼlim tashkiloti Kengashi har yili 31-oktabrga qadar attestatsiya oliy taʼlim tashkilotida yoki korxonada (tashkilotda) tashkil etiladigan taʼlim yoʻnalishlari va mutaxassisliklar hamda taʼlim yoʻnalishlari va mutaxassisliklarga mos maxsus (majburiy) fanlar (kasbiy-amaliy, klinikoldi va klinik fanlar) roʻyxatini tasdiqlaydi va attestatsiyadan kamida olti oy oldin oliy taʼlim tashkilotining rasmiy veb-saytida eʼlon qiladi.

Oliy taʼlim tashkiloti oʻz bitiruvchilarining attestatsiyadan oʻtkazish yuzasidan mos korxonalar (tashkilotlar) bilan hamkorlik shartnomasini har yili noyabr oyida imzolaydi.

Ishlab chiqarish bilan bogʻliq taʼlim yoʻnalishi va mutaxassisliklarning attestatsiyasi korxonada (tashkilotda) tashkil etilganda bitiruvchilar va komissiyani zarur jihozlar, oʻlchov vositalari, texnik hujjatlar, xomashyo va materiallar bilan taʼminlashga korxona (tashkilot) rahbarlari masʼul hisoblanadi.

18. Attestatsiyada xorijiy til va maxsus (majburiy) fanlar boʻyicha sinovlar yozma yoki test yoxud ogʻzaki shaklda tashkil etiladi. Attestatsiya alohida iqtidor talab etiladigan va tibbiyot taʼlim sohasi uchun amaliy shaklda ham tashkil etilishi mumkin.

Xorijiy til va maxsus (majburiy) fanlar boʻyicha oʻtkaziladigan sinovlar shakli oliy taʼlim tashkiloti Kengashining qarori asosida taʼlim tashkiloti rektori (filial direktori) tomonidan belgilanadi hamda attestatsiya boshlanishidan olti oy oldin bitiruvchilar eʼtiboriga yetkaziladi.

Bitiruv malakaviy ishining mavzulari bitiruv semestri boshlanguniga qadar oliy taʼlim tashkiloti Kengashining qarori bilan tasdiqlanadi.

Bitiruvchilar attestatsiyadan oldin tegishli fanlar boʻyicha dasturlar bilan taʼminlanadilar, ularga tayyorgarlik koʻrish va maslahatlar berish uchun zarur sharoitlar yaratiladi.

19. Oliy taʼlim tashkiloti tomonidan tajribali professor-oʻqituvchilar hamda korxonalarning (tashkilotlarning) mutaxassislarini jalb etgan holda, attestatsiyaning dasturlari attestatsiya boshlanishidan kamida uch oy oldin ishlab chiqilib, oliy taʼlim tashkiloti Kengashi tomonidan tasdiqlanadi va oliy taʼlim tashkilotining rasmiy veb-saytida eʼlon qilinadi.

20. Attestatsiya oʻquv jarayoni jadvalida koʻrsatilgan muddatlarda, fakultet dekani yoki oʻquv-uslubiy ishlarga masʼul tarkibiy boʻlinma (boʻlim, boshqarma) tomonidan tayyorlangan hamda oliy taʼlim tashkiloti oʻquv ishlari boʻyicha prorektori tomonidan tasdiqlangan attestatsiya jadvali asosida oʻtkaziladi.

21. Oliy taʼlim tashkiloti Kengashining qarori bilan bitiruvchi uchun belgilangan attestatsiyaning shakli bir oʻquv yili davomida oʻzgartirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

22. Attestatsiya boshlanishidan ikki hafta oldin komissiya raisi bilan oliy taʼlim tashkiloti rektori (filial direktori) komissiyaning tayyorgarlik darajasi, komissiya raisi va aʼzolarining vazifalari, bitiruvchilarga qoʻyilayotgan talablar, tartib-intizom masalalari yuzasidan yigʻilish oʻtkazadi.

23. Attestatsiya komissiyaning ochiq majlislarida oʻtkaziladi.

24. Bitiruvchilar attestatsiya boshlangan kundan taʼlim yoʻnalishi va mutaxassislikka mos “startap” loyihasi, ratsionalizatorlik gʻoyasi boʻyicha tegishli hujjatlarni (taqdimotni) komissiyaga taqdim etishlari lozim.

Bunda komissiya tomonidan “startap” loyihasi va ratsionalizatorlik gʻoyasini tegishli hujjatlar belgilangan talablarga mos kelishi boʻyicha xulosa qilinadi hamda bitiruvchi belgilangan tartibda baholanadi.

Belgilangan talablarga mos kelmagan “startap” loyihasi yoki ratsionalizatorlik gʻoyasi baholanmaydi va bitiruvchi attestatsiyani qayta topshirishga qoldiriladi.

25. Attestatsiyada plagiatga yoʻl qoʻyilmaydi. Bunday holat aniqlanganda, attestatsiya komissiyasi tomonidan bitiruvchiga tegishli attestatsiyadan qoniqarsiz baho qoʻyiladi yoki qoʻyilgan ijobiy baho bekor qilinadi.

Bitiruv malakaviy ishi hamda magistrlik dissertatsiyasi himoyadan ikki hafta oldin antiplagiat dasturi asosida tekshiriladi va plagiatga yoʻl qoʻyilganligi aniqlansa, takroran bir marotaba qayta tekshirishdan oʻtkazishga ruxsat beriladi. Ikkinchi marotaba ham plagiat holatlari bartaraf etilmagan taqdirda, attestatsiya keyingi yilga qoldiriladi.

Bunda plagiat holatlari bartaraf etilgan taqdirda, bitiruvchiga attestatsiyada qatnashishga ruxsat beriladi.

Oliy taʼlim tashkilotida oʻrnatiladigan antiplagiat dasturi oliy taʼlim tashkilotining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan xarid qilinadi va u quyidagi talablarga javob berishi talab etiladi:

Oʻzbekiston Respublikasining “ Kiberxavfsizlik toʻgʻrisida ”gi va “ Shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisida ”gi qonunlari talablariga javob berishi;

oʻzbek, qoraqalpoq, rus, ingliz va boshqa tillardagi matnlarni plagiatga tekshirish imkoniyatining mavjudligi;

foydalanuvchi uchun tizimning kamida oʻzbek, qoraqalpoq, rus va ingliz tillarida yoʻriqnomasi mavjudligi;

koʻchirilgan maʼlumotlar qaysi manbalardan olinganini aniq ifodalab bera olishi;

ishlardagi maʼlumotlarni bilvosita, yaʼni mazmuni oʻzgartirilmasdan soʻz va iboralar almashtirilib bayon qilingan matnlardagi koʻchirmachilikni aniqlash tizimi joriy etilganligi;

sunʼiy intellekt texnologiyalari asosida generatsiya qilinadigan matnlarni aniqlash imkoniyatining mavjudligi;

xalqaro eʼtirof etilgan bazalar bilan bogʻlanganligi, maʼlumotlar bazasida turli tillardagi manbalar, jumladan, maxsus maʼlumotlar bazalari, xalqaro ilmiy nashriyotlar, kutubxonalar toʻplamlarining mavjudligi;

milliy ilmiy nashrlar bazasiga va zarur hollarda boshqa tizimlarga integratsiya qilish imkoniyatining mavjudligi;

ishlarni tekshirish natijasida matn tahliliga doir toʻliq hisobotni va belgilangan namunadagi xulosani (sertifikatni) taqdim etish imkoniyatining mavjudligi.

26. Attestatsiyada bitiruvchilarning bilimi, koʻnikma va malakasi Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan belgilangan baholash mezonlari asosida baholanadi.

27. Attestatsiya natijalari attestatsiya oʻtkazilgan kunning oʻzida bitiruvchilarga eʼlon qilinadi.

28. Attestatsiyada bitiruvchi qoniqarsiz baho bilan baholanganda bitiruvchiga diplom berilmaydi hamda attestatsiyani mazkur Nizomga muvofiq qayta topshiradi.

29. Komissiya bitiruvchilarga attestatsiyaning ijobiy natijalari asosida bakalavr (magistr) darajasini berish haqida qaror qabul qiladi.

Komissiyaning qarorlari ochiq ovoz berish orqali majlisda ishtirok etuvchilarning koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Ovozlar teng boʻlgan hollarda, raisning ovozi hal qiluvchi hisoblanadi.

30. Oliy taʼlim tashkiloti bitiruvchisi attestatsiyadan muvaffaqiyatli oʻtgandan soʻng bir oy muddat ichida unga muvofiq darajadagi oliy maʼlumot toʻgʻrisidagi diplom va uning ilovasi beriladi.

Oʻquv rejasidagi barcha fanlarning kamida toʻrtdan uch qismi boʻyicha “5” (aʼlo) baho (90 — 100 ball) oʻzlashtirish koʻrsatkichlariga erishgan, (boshqa fanlar boʻyicha oʻzlashtirish koʻrsatkichi “4” (yaxshi) bahodan (70 — 89,9 ball) kam boʻlmagan), shuningdek, attestatsiyadan “5” (aʼlo) baho (90 — 100 ball) koʻrsatkichiga ega boʻlgan bakalavriat bitiruvchisiga “imtiyozli” diplom beriladi.

31. Attestatsiyadan oʻta olmagan yoki attestatsiyaga qoʻyilmagan bitiruvchi oʻqish muddati tugagandan soʻng, uning arizasiga muvofiq attestatsiyani keyingi uch yil davomida qayta topshirish huquqiga ega.

Attestatsiyadan oʻta olmagan bitiruvchidan attestatsiyani qayta topshirish jarayonlarida toʻlov undirilmaydi.

Attestatsiyadan oʻta olmagan bitiruvchi keyingi oʻquv yili boshlanganidan keyin attestatsiyani qayta topshirishga ruxsat berishni soʻrab oliy taʼlim tashkiloti rektori (filial direktori) nomiga ariza bilan murojaat qiladi. Bunda bitiruvchiga attestatsiyani keyingi har bir oʻquv yilida (uch yil davomida) ikki martadan ortiq qayta topshirishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Attestatsiyani qayta topshirishga oliy taʼlim tashkiloti rektorining (filial direktorining) buyrugʻi bilan ruxsat beriladi.

32. Attestatsiyadan keyingi uch yil davomida qayta oʻta olmagan bitiruvchiga akademik maʼlumotnoma beriladi va u belgilangan tartibda, toʻlov-kontrakt asosida tegishli bitiruv kursiga oʻqish uchun qayta tiklanadi.

33. Uzrli sabab bilan attestatsiyaga kelmagan bitiruvchilar oliy taʼlim tashkiloti rektorining (filial direktorining) buyrugʻi bilan komissiyaning ishi yakunlanishiga qadar boshqa muddatlarda oʻtkaziladigan attestatsiyaga kiritiladi.

34. Komissiyaning ishi boʻyicha yillik hisobot oliy taʼlim tashkiloti Kengashida koʻrib chiqiladi. Mazkur Kengash yigʻilishiga komissiya raisi taklif qilinadi.

4-bob. Attestatsiyani baholash natijalari yuzasidan shikoyat qilish tartibi

35. Attestatsiya natijasi boʻyicha olgan bahosidan norozi boʻlgan bitiruvchilar arizalarini koʻrib chiqish uchun oliy taʼlim tashkiloti rektorining (filial direktorining) buyrugʻi bilan apellyatsiya komissiyasi tashkil etiladi.

Apellyatsiya komissiyasi oliy taʼlim tashkilotining ilmiy-pedagogik kadrlari (apellyatsiya komissiyasi umumiy tarkibining 40 foizigacha), shuningdek, tegishli soha boʻyicha korxonalarning (tashkilotlarning) malakali mutaxassislari, turdosh oliy taʼlim tashkilotlarining tajribali professor-oʻqituvchilari va ilmiy xodimlari orasidan kamida 5 nafar aʼzodan iborat tarkibda tuziladi.

Apellyatsiya komissiyasi tarkibiga joriy yilda komissiya ishida ishtirok etgan komissiya aʼzolari kiritilmaydi.

36. Attestatsiyada qoʻyilgan bahodan norozi boʻlgan bitiruvchilar attestatsiya baholari eʼlon qilingan kundan boshlab uch ish kuni ichida apellyatsiya komissiyasiga murojaat qilish huquqiga ega.

37. Apellyatsiya komissiyasi shikoyatni bir kun ichida koʻrib chiqadi hamda natijasi boʻyicha quyidagi qarorlardan birini qabul qiladi:

shikoyatni asosli deb hisoblash hamda uni qanoatlantirish toʻgʻrisida;

shikoyatni asossiz deb hisoblash hamda uni qanoatlantirishni rad etish toʻgʻrisida.

38. Apellyatsiya komissiyasi qabul qilgan qarori nusxasini shu kunning oʻzida bitiruvchiga taqdim qiladi.

39. Bitiruvchi komissiyaning shikoyatni koʻrib chiqish natijalari boʻyicha qabul qilgan qarori yuzasidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda sudga shikoyat qilishi mumkin.

5-bob. Yakunlovchi qoida

40. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.

Oliy taʼlim tashkilotlari bitiruvchilarining yakuniy davlat attestatsiyasini oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida nizomga ILOVA

Oliy taʼlim tashkilotlari bitiruvchilarining yakuniy davlat attestatsiyasini oʻtkazish

Bosqichlar Subyektlar Amalga oshiriladigan tadbirlar Bajarish muddatlari 1-bosqich Oliy taʼlim tashkiloti 1. Attestatsiya oliy taʼlim tashkilotida yoki korxonada (tashkilotda) tashkil etiladigan taʼlim yoʻnalishlari va mutaxassisliklar hamda taʼlim yoʻnalishlari va mutaxassisliklarga mos maxsus (majburiy) fanlar (kasbiy-amaliy, klinikoldi va klinik fanlar) roʻyxatini tasdiqlaydi. Har yili 31-oktabrga qadar 2. Bitiruvchilarni attestatsiyadan oʻtkazish yuzasidan korxonalar (tashkilotlar) bilan hamkorlik shartnomasini imzolaydi. Har yili noyabr oyida 3. Taʼlim yoʻnalishi va mutaxassislikka mos maxsus (majburiy) fanlar roʻyxatini oliy taʼlim tashkilotining rasmiy veb-saytida eʼlon qiladi. Attestatsiyadan kamida olti oy oldin 4. Xorijiy til va maxsus (majburiy) fanlar boʻyicha oʻtkaziladigan sinovlar shaklini belgilaydi hamda talabalar eʼtiboriga yetkazadi. Attestatsiyadan olti oy oldin 5. Attestatsiyaning dasturlarini ishlab chiqadi va oliy taʼlim tashkilotining rasmiy veb-saytida eʼlon qiladi. Attestatsiyadan uch oy oldin 6. Komissiyaning tarkibini tasdiqlaydi. Bitiruv semestri boshlanishidan bir oy oldin 7. Bitiruv malakaviy ishi mavzularini tasdiqlaydi. Bitiruv semestri boshlanguniga qadar 8. Bitiruv malakaviy ishi hamda magistrlik dissertatsiyasini antiplagiat dasturi asosida tekshiradi. Attestatsiyadan ikki hafta oldin Attestatsiya komissiyasi raisi bilan komissiyaning tayyorgarlik darajasi, komissiya raisi va aʼzolarining vazifalari, bitiruvchilarga qoʻyilayotgan talablar, tartib-intizom masalalari yuzasidan yigʻilish oʻtkazadi. 2-bosqich Attestatsiya komissiyasi 1. Attestatsiyani oliy taʼlim tashkilotidagi har bir taʼlim yoʻnalishi va mutaxassislik boʻyicha oʻtkazadi. Oʻquv jarayoni jadvaliga muvofiq 2. Attestatsiyada bitiruvchilarning bilimi, koʻnikma va malakasi Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan belgilangan baholash mezonlari asosida baholanadi va eʼlon qilinadi. Attestatsiya oʻtkazilgan kunning oʻzida 3-bosqich Oliy taʼlim tashkilotlari Bitiruvchi attestatsiyadan muvaffaqiyatli oʻtgandan soʻng unga muvofiq darajadagi oliy maʼlumot toʻgʻrisidagi diplom va uning ilovasi beriladi. Attestatsiya oʻtkazilgandan boshlab bir oy muddat ichida

Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 13-dekabrdagi 836-son qaroriga 2-ILOVA

Kasbiy taʼlim tashkilotlari bitiruvchilarining yakuniy davlat attestatsiyasini oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Mazkur Nizom kasbiy taʼlim tashkilotlari bitiruvchilarining yakuniy davlat attestatsiyasini (keyingi oʻrinlarda — attestatsiya) oʻtkazish tartibini belgilaydi.

2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

bitiruvchi — tegishli oʻquv rejasidagi fanlarni oʻzlashtirgan va amaliyotlarni muvaffaqiyatli yakunlagan kasbiy taʼlim tashkiloti oʻquvchisi;

davlat imtihoni — kasbiy taʼlim tashkiloti bitiruvchisining kasbiy (mutaxassislik) va/yoki belgilangan fanlar boʻyicha nazariy bilimlarini baholash jarayoni;

koʻrgazmali-amaliy imtihon — kasbiy taʼlim tashkiloti bitiruvchisining bilimi, koʻnikma va malakalarini amaliy topshiriqlar asosida baholash jarayoni;

yakuniy davlat attestatsiyasi (keyingi oʻrinlarda — attestatsiya) — kasbiy taʼlim tashkiloti bitiruvchisining bilimi, koʻnikma va malaka darajasini baholash jarayoni;

yakuniy davlat attestatsiyasi komissiyasi — kasbiy taʼlim tashkilotlarida bitiruvchilarni bilimi, koʻnikma va malakalarini baholash maqsadida kasblar (mutaxassisliklar) boʻyicha korxona (tashkilot) vakillari hamda soha mutaxassislaridan tuziladigan komissiya.

3. Attestatsiyaning asosiy maqsadi kasbiy taʼlim tashkiloti bitiruvchilarining bilimi, koʻnikma va malaka darajasini (kasbiy kompetensiyalarini) kasblarning (mutaxassisliklarning) taʼlim dasturlariga muvofiqligini kompleks baholashdan iborat.

4. Attestatsiya davlat imtihonlari va koʻrgazmali-amaliy imtihonlar shaklida oʻtkaziladi.

5. Davlat imtihonlari:

boshlangʻich kasbiy taʼlim boʻyicha — Oʻzbekiston tarixi fani va kasbiy fanlardan test shaklida;

oʻrta va oʻrta maxsus kasbiy taʼlim boʻyicha — kasbiy fanlardan test shaklida oʻtkaziladi.

Kasbiy fanlarga oʻquv rejasidagi umumkasbiy fanlar, maxsus fanlar yoki mutaxassislik fanlari kiradi.

6. Koʻrgazmali-amaliy imtihonda bitiruvchi kasbiy taʼlim tashkilotida yoki korxonada (tashkilotda) tegishli kasb (mutaxassislik) boʻyicha kompetensiyalarni egallaganlik darajasini amaliy topshiriqlarni bajarish orqali koʻrsatib beradi.

7. Dual taʼlim shaklida taʼlim olgan bitiruvchilarning koʻrgazmali-amaliy imtihon jarayonlari dual taʼlim tashkil etilgan korxona (tashkilot) tomonidan tashkil etiladi.

Bunda korxona (tashkilot) tomonidan bitiruvchilarning koʻrgazmali-amaliy imtihon natijalari yuzasidan tayyorlangan hisobotlar kasbiy taʼlim tashkilotiga taqdim etiladi.

8. Attestatsiyani oʻtkazish jadvali korxonalar (tashkilotlar) bilan kelishilgan holda attestatsiya boshlanishidan kamida oʻttiz kun oldin kasbiy taʼlim tashkiloti direktori buyrugʻi bilan tasdiqlanadi.

Attestatsiyani oʻtkazish jadvali kasbiy taʼlim tashkilotining rasmiy veb-sayti yoki ijtimoiy tarmoqlardagi sahifasi orqali eʼlon qilinadi.

9. Davlat imtihonlari kasblarning (mutaxassisliklarning) oʻquv dasturlarida nazarda tutilgan materiallarni oʻzlashtirish darajasini aniqlashga qaratiladi.

2-bob. Komissiya faoliyatini tashkil etish tartibi

10. Attestatsiya kasbiy taʼlim tashkilotidagi kasblar (mutaxassisliklar) boʻyicha tashkil etiladigan yakuniy davlat attestatsiya komissiyasi (keyingi oʻrinlarda — komissiya) tomonidan oʻtkaziladi.

11. Attestatsiyani oʻtkazish uchun kasblar (mutaxassisliklar) boʻyicha komissiyalar kasbiy taʼlim tashkilotidagi oʻquvchilar soniga muvofiq tashkil etiladi.

12. Komissiya tarkibi attestatsiya boshlanishidan kamida bir oy oldin Qoraqalpogʻiston Respublikasi oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vaziri, viloyatlar va Toshkent shahar oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar boshqarmalari boshliqlari buyrugʻi bilan bir oʻquv yiliga tasdiqlanadi.

Komissiyaning tarkibi kamida 5 nafardan iborat boʻlib, uning uchdan ikki qismi qatnashganda, vakolatli hisoblanadi.

Komissiya tarkibining kamida 50 foizi korxonalar (tashkilotlar) vakillaridan iborat boʻladi.

13. Komissiya har yili attestatsiyani oʻtkazishga tayyorgarlik koʻrish va oʻtkazish davridan boshlab keyingi oʻquv yili boshlangunga qadar faoliyat koʻrsatadi.

Bitiruvchi guruhlar soniga qarab, komissiya faoliyati yil davomida tashkil etilishi mumkin.

14. Komissiya raisi komissiya faoliyatini tashkil qiladi, nazorat qiladi, uning xulosalari va qarorlarini imzolaydi.

Komissiya raisi attestatsiyani oʻz vaqtida, sifatli va shaffof oʻtkazilishi uchun shaxsan javobgar hisoblanadi.

Bir kishi ketma-ket bir kasbiy taʼlim tashkilotida tegishli kasblar (mutaxassisliklar) boʻyicha ikki martadan ortiq komissiya raisi boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

15. Attestatsiya ishida korxonalar (tashkilotlar) aʼzolari ishtirok etganda, ularning asosiy ish joyidagi ish haqi saqlanib qoladi.

16. Komissiyaning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

bitiruvchilarning bilimi, koʻnikmasi va malakasini (kasbiy kompetensiyalarini) kasblarning (mutaxassisliklarning) taʼlim dasturlari talablariga muvofiqligini kompleks baholash;

attestatsiya natijalari boʻyicha bitiruvchilarga boshlangʻich, oʻrta va oʻrta maxsus kasbiy taʼlim darajasini berish masalasini hal etish;

komissiyaning yakuniy hisobotlari va xulosalarini tayyorlash;

komissiya faoliyati natijalarini tahlil qilish va ular asosida oʻrta boʻgʻin kadrlarini tayyorlash tizimini takomillashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish.

17. Kasblarning (mutaxassisliklarning) tegishli oʻquv dasturlarini toʻliq oʻzlashtirgan bitiruvchilarga attestatsiyada ishtirok etishlariga ruxsat beriladi.

18. Oʻzbekiston tarixi fanidan oʻtkaziladigan davlat imtihoni soha boʻyicha mutaxassis oʻqituvchilar tomonidan oʻtkaziladi. Bunda jalb etiladigan oʻqituvchilar davlat imtihoniga kiruvchi oʻquvchilarga dars oʻtmagan boʻlishi yoki boshqa kasbiy taʼlim tashkilotlaridan taklif etilishi lozim.

3-bob. Attestatsiyani oʻtkazish tartibi

1-§. Attestatsiyani tashkil etish

19. Kasbiy taʼlim tashkilotlarining bitiruvchilari ushbu Nizomga ilovadagi sxemaga muvofiq attestatsiyadan oʻtkaziladi.

20. Boshlangʻich, oʻrta va oʻrta maxsus kasbiy taʼlim darajasi boʻyicha tegishli taʼlim dasturlarida belgilangan talablarni bajargan bitiruvchi kasbiy taʼlim tashkiloti Pedagogik kengashining qaroriga asosan direktorning buyrugʻi bilan attestatsiyaga qoʻyiladi.

21. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari har yili 1-noyabrga qadar kasbiy taʼlim tashkilotlari bitiruvchilarining koʻrgazmali-amaliy imtihonlari tashkil qilinadigan korxonalar (tashkilotlar) roʻyxatini shakllantirib, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligiga taqdim etadi.

22. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi har yili 1-dekabrga qadar attestatsiya oʻtkaziladigan korxonalar (tashkilotlar) roʻyxatini shakllantiradi va tasdiqlaydi.

23. Kasbiy taʼlim tashkilotlari bitiruvchilar attestatsiyasini oʻtkazish yuzasidan kasb va mutaxassislikka mos korxonalar (tashkilotlar) bilan hamkorlik shartnomasini har yili 1-yanvarga qadar imzolaydi.

24. Attestatsiya boshlanishidan bir hafta oldin komissiya raisi kasbiy taʼlim tashkiloti direktori bilan birgalikda attestatsiyani oʻtkazish uchun tayyorgarlik holatini nazoratdan oʻtkazadi.

25. Attestatsiyada bitiruvchilarning ota-onalari hamda korxonalar (tashkilotlar) vakillari jamoatchilik asosida kuzatuvchi sifatida qatnashishi mumkin.

Attestatsiya jarayonlari ota-onalar va kuzatuvchilar uchun ajratilgan alohida kutish joyiga onlayn translyatsiya qilinadi.

26. Attestatsiya komissiyasi oʻquv jarayoni jadvaliga muvofiq attestatsiyani kasbiy taʼlim tashkilotidagi har bir kasb (mutaxassislik) boʻyicha oʻtkazadi.

Xalqaro va qoʻshma taʼlim dasturlari bitiruvchilarining yakuniy davlat attestatsiyasi texnikum va xorijiy tashkilot kelishuviga muvofiq belgilangan davlatda tashkil qilinadi. Bunda ikkinchi tomon vakillari yakuniy davlat attestatsiyasiga oflayn yoki onlayn shaklda ishtirok etishlari mumkin.

Attestatsiya komissiyasi attestatsiya oʻtkazilgan kunning oʻzida bitiruvchilarning bilimi, koʻnikma va malaka darajasini (kasbiy kompetensiyalarini) baholaydi hamda natijalarni eʼlon qiladi.

27. Bitiruvchilar attestatsiyada “2” (qoniqarsiz) baho olgan taqdirda, tegishli imtihonni shu oʻquv yilida bir marta qayta topshirish huquqiga ega boʻladi.

Qayta topshirish jarayonlari asosiy attestatsiya tugaganidan soʻng oʻquvchining arizasiga muvofiq bir oy ichida oʻtkaziladi.

Attestatsiyadan ikkinchi marta ham oʻta olmagan yoki bir yil ichida attestatsiyani qayta topshirish uchun murojaat qilmagan bitiruvchiga attestatsiyani qayta topshirish uchun, shu jumladan, dual taʼlim shaklida taʼlim olgan bitiruvchiga uning arizasiga muvofiq Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar boshqarmalari tomonidan ruxsat beriladi.

28. Attestatsiyani qayta topshirib, qoniqarsiz baho olib attestatsiyadan oʻta olmagan bitiruvchi keyingi oʻquv yili yakunida attestatsiyani qayta topshiradi. Bunda oʻzi tamomlagan kasbiy taʼlim tashkilotida taʼlim olgan kasb (mutaxassislik) boʻyicha komissiya shakllanmagan boʻlsa, kasbi (mutaxassisligi) boʻyicha mos boshqa kasbiy taʼlim tashkilotlarida (dual taʼlim shaklidagi bitiruvchilar ham) attestatsiyani topshirishi mumkin.

Boshqa kasbiy taʼlim tashkiloti attestatsiyada ishtirok etadigan bitiruvchining taʼlim olganlik toʻgʻrisidagi hujjatlari attestatsiya oʻtkaziladigan kasbiy taʼlim tashkilotiga taqdim etiladi.

Attestatsiyadan oʻtgan bitiruvchiga komissiya tuzilgan taʼlim tashkiloti tomonidan kasbiy taʼlim toʻgʻrisida davlat namunasidagi diplom beriladi.

29. Kasbiy taʼlim tashkilotida belgilangan kasbning (mutaxassislikning) oʻquv dasturlarini toʻliq tugatgan, lekin attestatsiyada qatnashmagan yoki undan oʻta olmagan bitiruvchilar Pedagogik kengash qarori asosida komissiya faoliyatining uch yil muddat davomida yakuniy davlat attestatsiyasini qayta topshirish huquqiga ega.

Uch yil davomida attestatsiyadan oʻtmagan shaxslar yakuniy kursni qaytadan oʻqish uchun ariza topshirishlari mumkin.

30. Attestatsiyadan oʻtgan bitiruvchilarga bir oy muddat ichida kasb (mutaxassislik) boʻyicha belgilangan tartibda kasbiy taʼlim toʻgʻrisida davlat namunasidagi diplom beriladi.

Xalqaro taʼlim dasturlari joriy etilgan guruhlarda attestatsiya jarayonlari xalqaro taʼlim dasturlarini joriy etgan tashkilotlar bilan hamkorlikda tashkil etiladi.

Xalqaro taʼlim dasturlari asosida taʼlim olgan va imtihonlarni muvaffaqiyatli topshirgan oʻquvchilarga xalqaro taʼlim dasturlari boʻyicha diplom (sertifikat) hamda kasbiy taʼlim toʻgʻrisida davlat namunasidagi diplom beriladi.

31. Kasbiy taʼlim tashkilotlari bitiruvchilari quyidagi hollarda attestatsiyaga kiritilmaydi:

fanlardan akademik qarzdor hisoblanganda;

kasbiy taʼlim tashkilotlarida toʻlov-kontrakt asosida tahsil olib, oʻqish uchun belgilangan toʻlovni toʻliq amalga oshirilmaganda;

uzrsiz sabablarga koʻra amaliyot oʻtamagan yoki amaliyot uchun qoniqarsiz baho olganda.

32. Uzrli sabablarga koʻra attestatsiyada ishtirok eta olmagan bitiruvchilarga komissiya faoliyati yakuniga qadar attestatsiyadan oʻtishga ruxsat beriladi.

33. Oʻquv rejasida nazarda tutilgan fanlardan yakuniy baholarining kamida 86 foizi “5” (aʼlo) va qolgan fanlardan “4” (yaxshi) boʻlgan, yakuniy attestatsiyadan “5” (aʼlo) baholar olgan, xulq-atvori namunali, jamoat ishlarida faol ishtirok etgan oʻquvchilarga imtiyozli diplom beriladi.

2-§. Davlat imtihonlarini oʻtkazish

34. Oʻzbekiston tarixi fani va kasbiy fanlar boʻyicha kasblarning (mutaxassisliklarning) oʻquv dasturlaridagi mavzular doirasida test topshiriqlari Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Professional taʼlimni rivojlantirish instituti tomonidan tegishli mutaxassislarni jalb qilgan holda test jarayonlari boshlanishidan ikki oy oldin ishlab chiqiladi va tasdiqlanadi.

Kasbiy taʼlim tashkilotlarida kasblarning (mutaxassisliklarning) tegishli kasbiy fanlari boʻyicha, shuningdek, umumiy oʻrta taʼlim maktablarining 9-sinf bitiruvchilari qabul qilingan guruhlarda Oʻzbekiston tarixi fanidan davlat imtihoni test sinovlari shaklida oʻtkaziladi.

35. Test sinovlari tashkil etilishi, xolis va adolatli oʻtkazilishi hamda test topshiriqlarini oshkor etilmasligi uchun javobgarlik komissiya zimmasida boʻladi.

36. Test topshiriqlari jami 72 ta savoldan iborat boʻlib, topshiriqlarni bajarish uchun 120 daqiqa, belgilangan javoblarni javoblar varaqasiga koʻchirish uchun qoʻshimcha 10 daqiqa vaqt beriladi.

37. Test oʻtkazish jarayoniga komissiya umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlari oʻqituvchilari va jamoat tashkilotlari vakillarini nazoratchi sifatida jalb qiladi.

38. Test sinovlari jarayonida bitiruvchilar tomonidan darsliklar, oʻquv-uslubiy qoʻllanmalar, matnlar, javoblar yozilgan varaqalar, mobil telefonlar va boshqa aloqa vositalaridan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi. Test sinovlarini oʻtkazish qoidalariga rioya qilmagan bitiruvchilar bu haqda dalolatnoma tuzgan holda test sinovlaridan chetlashtiriladi.

39. Test topshiriqlarini yakuniy baholashda komissiya toʻgʻri bajarilgan topshiriqlarning 90 — 100 foizi uchun “5” baho (aʼlo), 70 — 89,9 foizi uchun “4” baho (yaxshi), 60 — 69,9 foizi uchun “3” baho (qoniqarli), toʻgʻri bajarilgan topshiriqlarning 60 foizidan past koʻrsatkichlari uchun “2” baho (qoniqarsiz) qoʻyiladi.

40. Test sinovlari texnik imkoniyatlari boʻlgan kasbiy taʼlim tashkilotlarida kompyuter orqali maxsus axborot tizimlari yordamida tashkil etilishi mumkin. Bunda test topshiriqlari soni va ajratiladigan vaqt hamda baholash mezonlari ushbu Nizom talablari asosida tartibga solinadi.

3-§. Koʻrgazmali-amaliy imtihonni oʻtkazish

41. Koʻrgazmali-amaliy imtihon orqali kasbiy taʼlim tashkiloti oʻquvchilarining egallayotgan kvalifikatsiyasi boʻyicha kasbiy kompetensiyalarining shakllanganlik darajasi aniqlanadi.

42. Koʻrgazmali-amaliy imtihon topshiriqlarining mazmuni kasblar (mutaxassisliklar) uchun belgilangan kasbiy kompetensiyalar, shuningdek, kasbiy faoliyat mazmuni bilan bogʻliq koʻrsatkichlar asosida belgilanadi.

43. Koʻrgazmali-amaliy imtihonlar tegishli korxonalarda (tashkilotlarda) maxsus tashkil etiladigan sinov maydonlarida (simulyatsion laboratoriyalarida) tashkil etilishi mumkin.

Bunda agar korxona (tashkilot) bir nechta boʻlsa yoki bir korxonada (tashkilotda) koʻrgazmali-amaliy imtihonlarni tashkil etish imkoniyati boʻlmasa, kasbiy taʼlim tashkilotlari tomonidan korxonalar (tashkilotlar) bilan kelishgan holda aniq korxona (tashkilot) belgilanadi.

44. Koʻrgazmali-amaliy imtihonlar shartlari va baholash mezonlari korxonalarning (tashkilotlarning) vakillarini jalb qilgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Professional taʼlimni rivojlantirish instituti tomonidan attestatsiya boshlanishidan ikki oy oldin ishlab chiqiladi hamda tasdiqlanadi.

Bunda koʻrgazmali-amaliy imtihonlarning shartlari oʻqitilayotgan kvalifikatsiya boʻyicha kasblarning (mutaxassisliklarning) tegishli oʻquv dasturlari mazmuniga muvofiq tuziladi.

45. Koʻrgazmali-amaliy imtihon shartlarini bajarish muddati har bir kasblarning (mutaxassisliklarning) murakkabligi va xususiyatidan kelib chiqib belgilanadi.

46. Koʻrgazmali-amaliy imtihonlarni oʻtkazish uchun korxonalar (tashkilotlar) ish joylarini zarur jihozlar, oʻlchov vositalari, texnik hujjatlar, xomashyo va materiallar bilan taʼminlaydi.

Kasbiy taʼlim tashkilotlarida oʻtkaziladigan koʻrgazmali-amaliy imtihonlarda mazkur kasbiy taʼlim tashkiloti uchun ajratilgan xomashyo va yoqilgʻi moylash materiallaridan foydalanishga ruxsat beriladi.

47. Koʻrgazmali-amaliy imtihonlar boshlanishidan oldin komissiya aʼzolaridan biri bitiruvchilarni imtihon shartlari, texnik shartlar, baholash mezonlari, vaqt meʼyorlari va xavfsizlik qoidalari bilan tanishtiradi.

Imtihon shartlarini bajarish jarayonida har bir bitiruvchi mustaqil ravishda amaliyotlar ketma-ketligini aniqlaydi.

48. Koʻrgazmali-amaliy imtihonlar boʻyicha baholash qaydnomasi komissiya tomonidan rasmiylashtiriladi.

49. Oʻzbekiston tarixi fani va kasbiy fanlardan test natijalari hamda koʻrgazmali-amaliy imtihonning baholash qaydnomasi asosida komissiya tomonidan bayonnoma rasmiylashtiriladi.

50. Koʻrgazmali-amaliy imtihonlarni oʻtkazish bilan bogʻliq xarajatlar kasbiy taʼlim tashkilotining tasdiqlangan xarajatlar smetasida ushbu maqsadlar uchun nazarda tutilgan mablagʻlar, shuningdek, kasbiy taʼlim tashkilotining toʻlov-kontrakt hisobidan tushadigan mablagʻlari hisobidan moliyalashtiriladi.

4-bob. Attestatsiyani baholash natijalari yuzasidan shikoyat qilish tartibi

51. Attestatsiyada olgan baholariga eʼtiroz bildirgan bitiruvchilarning arizalarini koʻrib chiqish uchun kasbiy taʼlim tashkiloti direktorining buyrugʻi bilan apellyatsiya komissiyasi tuziladi.

Mazkur buyruq bilan apellyatsiya komissiyasining tarkibi, ish tartibi va vakolatlari belgilanadi hamda bu haqda attestatsiya boshlanishidan kamida bir kun oldin bitiruvchilar xabardor qilinadi.

Apellyatsiya komissiyasi tarkibiga joriy yilda komissiya tarkibida ishtirok etgan komissiya aʼzolari kiritilmaydi.

52. Attestatsiyada qoʻyilgan bahodan norozi boʻlgan bitiruvchi attestatsiya baholari eʼlon qilinganidan keyin uch ish kuni ichida apellyatsiya komissiyasiga yozma yoki elektron shaklda murojaat qilish huquqiga ega.

Apellyatsiya komissiyasi uch ish kunida ariza bergan bitiruvchining shikoyatini koʻrib chiqadi hamda natijasi boʻyicha quyidagi qarorlardan birini qabul qiladi:

shikoyatni asosli deb hisoblash hamda uni qanoatlantirish toʻgʻrisida;

shikoyatni asossiz deb hisoblash hamda uni qanoatlantirishni rad etish toʻgʻrisida.

Bitiruvchilar tomonidan boshqa kunlarda berilgan eʼtiroz va shikoyatlar koʻrib chiqilmaydi.

Apellyatsiyani koʻrib chiqish natijasi boʻyicha bayonnoma apellyatsiya komissiya raisi va aʼzolari tomonidan imzolanadi.

Apellyatsiya komissiyasi qabul qilgan qarori nusxasini shu kunning oʻzida bitiruvchiga taqdim qiladi.

53. Bitiruvchi apellyatsiyani koʻrib chiqish natijalari boʻyicha apellyatsiya komissiyasi qaroridan norozi boʻlgan taqdirda, apellyatsiya komissiyasi qarori yuzasidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda sudga shikoyat qilishi mumkin.

54. Komissiya raisi kasbiy taʼlim tashkiloti Pedagogik kengashiga tahliliy hisobot taqdim etadi.

55. Attestatsiya boʻyicha tuzilgan hisobotlar va materiallar kasbiy taʼlim tashkiloti arxivida 10 yil davomida saqlanadi. Belgilangan muddat tugagandan soʻng mazkur materiallar hisobdan chiqariladi.

5-bob. Yakunlovchi qoida

56. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.

Kasbiy taʼlim tashkilotlari bitiruvchilarining yakuniy davlat attestatsiyasini oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida nizomga ILOVA

Kasbiy taʼlim tashkilotlari bitiruvchilarini yakuniy davlat attestatsiyasini oʻtkazish

Bosqichlar Subyektlar Tadbirlar Muddatlar 1-bosqich Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Bitiruvchilarning koʻrgazmali-amaliy imtihonlari tashkil qilinadigan korxonalar (tashkilotlar) roʻyxatini shakllantirib, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligiga taqdim etadi. Har yili 1-noyabrga qadar 2-bosqich Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi Yakuniy davlat attestatsiyasi oʻtkaziladigan korxonalar (tashkilotlar) roʻyxatini shakllantiradi va tasdiqlaydi. Har yili 1-dekabrga qadar 3-bosqich Kasbiy taʼlim tashkilotlari Bitiruvchilarining attestatsiyasini oʻtkazish yuzasidan kasb va mutaxassislikka mos korxonalar (tashkilotlar) bilan hamkorlik shartnomasini imzolaydi. Har yili 1-yanvarga qadar 4-bosqich Professional taʼlimni rivojlantirish instituti 1. Oʻzbekiston tarixi va kasbiy fanlar boʻyicha test topshiriqlar toʻplamini ishlab chiqadi hamda tasdiqlaydi. 2. Koʻrgazmali-amaliy imtihonlar topshiriqlari va baholash mezonlarini ishlab chiqadi hamda tasdiqlaydi. Attestatsiya boshlanishidan ikki oy oldin 5-bosqich Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar boshqarmasi Attestatsiya komissiyasi tarkibini tasdiqlaydi. Attestatsiya boshlanishidan bir oy oldin 6-bosqich Attestatsiya komissiyasi 1. Attestatsiyani kasbiy taʼlim tashkilotidagi har bir kasb (mutaxassislik) boʻyicha oʻtkazadi. Oʻquv jarayoni jadvaliga muvofiq 2. Bitiruvchilarning bilimi, koʻnikma va malaka darajasini (kasbiy kompetensiyalarini) baholaydi hamda natijalarini eʼlon qiladi. Attestatsiya oʻtkazilgan kunning oʻzida 7-bosqich Kasbiy taʼlim tashkilotlari Attestatsiyadan oʻtgan bitiruvchilarga kasb (mutaxassislik) boʻyicha belgilangan tartibda kasbiy taʼlim toʻgʻrisidagi davlat namunasidagi diplom beriladi. Bir oy muddat ichida

Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV

Toshkent sh.,

2024-yil 13-dekabr,

836-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 18.12.2024-y., 09/27/836/1036-son; 02.10.2026-y., 09/26/526/0994-son)

lex.uz