UzbekAI

← Qonunlar

📅 2024-yil 27-dekabr · Qonunlar va kodekslar

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2024 йил 27 декабрь · Қонунлар ва кодекслар

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 27 декабря 2024 г. · Законы и кодексы

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 27 December 2024 · Laws and codes

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикасининг Қонуни

Давлат сирлари тўғрисида

Қонунчилик палатаси томонидан 2024 йил 20 августда қабул қилинган Сенат томонидан 2024 йил 23 октябрда маъқулланган

1-боб. Умумий қоидалар

1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади

Ушбу Қонуннинг мақсади Ўзбекистон Республикаси манфаатларини кўзлаб маълумотларни давлат сирлари жумласига киритишнинг ҳуқуқий ва ташкилий асосларини белгилашдан, давлат сирларидан фойдаланиш ва уларни ҳимоя қилиш, шунингдек давлат сирлари билан боғлиқ бошқа фаолиятни амалга ошириш чоғида юзага келадиган муносабатларни тартибга солишдан иборат.

2-модда. Ушбу Қонуннинг амал қилиш соҳаси

Ушбу Қонун давлат сирлари тўғрисидаги қонунчилик талабларини бажариш мажбуриятини олган ёки ўз мақомига кўра уларни бажариши шарт бўлган шахсларга, шунингдек давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларга нисбатан татбиқ этилади.

3-модда. Давлат сирлари тўғрисидаги қонунчилик

Давлат сирлари тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.

Давлат сирлари соҳасидаги халқаро ҳамкорлик масалалари Ўзбекистон Республикасининг қонунчилиги ва халқаро шартномалари билан тартибга солинади.

4-модда. Асосий тушунчалар

Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

давлат аҳамиятига эга бўлган сир ‒ ошкор этилиши Ўзбекистон Республикасининг мудофаа қобилиятига, давлат хавфсизлигига, иқтисодий ва сиёсий манфаатларига салбий таъсир кўрсатиши мумкин бўлган маълумотлар;

давлат сирлари ‒ ошкор этилиши Ўзбекистон Республикасининг хавфсизлигига зарар етказиши мумкин бўлган давлат аҳамиятига эга сирни ва (ёки) хизмат сирини ташкил этадиган, давлат томонидан ҳимоя қилинадиган ва махфийлаштирилиши лозим бўлган маълумотлар рўйхатига киритилган маълумотлар;

давлат сирларининг йўқотилиши — давлат аҳамиятига эга бўлган сирни ёки хизмат сирини ташкил этувчи маълумотлар мавжуд бўлган ҳужжатлардан, буюмлардан ёки воситалардан қонунчиликда белгиланган талабларга риоя этмаган ҳолда фойдаланиш натижасида давлат сирларини ташувчиларнинг ўз қонуний эгалари тасарруфидан чиқиб кетиши;

давлат сирларини ошкор этиш — хизмат ёки касбий фаолияти муносабати билан давлат сирлари ўзига ишониб топширилган ёки давлат сирлари ўзига маълум бўлиб қолган шахс томонидан давлат сирларини белгиланган тартибни бузган ҳолда ўзга шахсга бериш, эълон қилиш ёки бошқача тарзда тарқатиш ҳамда бунинг оқибатида ушбу давлат сирларининг уларнинг қонуний эгалари бўлмаган шахсларга маълум бўлиб қолиши;

давлат сирларини ташувчилар — давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларни аниқлаш ва идентификациялаш имконини берадиган рамзлар, белгилар, тасвирлар, сигналлар, техник ечимлар ва жараёнлар тарзида акс эттирилган моддий объектлар, шу жумладан физик майдон;

давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатнома — давлат сирлари соҳасидаги махсус ваколатли давлат органи томонидан шахсга давлат сирларидан фойдаланиш ҳуқуқи берилганлигини тасдиқлайдиган, белгиланган тартибда расмийлаштирилган ҳужжат;

давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотлар — давлат сирлари билан боғлиқ фаолиятни амалга оширишга доир рухсатга, шунингдек давлат сирларини сақлаш ва улардан фойдаланиш учун зарур шарт-шароитларга эга бўлган ҳамда давлат сирлари тўғрисидаги қонунчиликка мувофиқ давлат сирларидан фойдаланадиган давлат органлари ва бошқа ташкилотлар;

давлат сирларидан фойдаланиш ҳуқуқи — давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотнинг раҳбари томонидан шахсга унинг хизмат ваколатларига мувофиқ бериладиган муайян махфий маълумотлар билан танишиш ва (ёки) давлат сирларидан фойдаланган ҳолда фаолиятни амалга ошириш имконияти;

давлат сирларини ҳимоя қилиш — давлат сирлари ошкор этилишининг ва уларни ташувчилар йўқолишининг олдини олишга қаратилган ташкилий, ҳуқуқий, муҳандислик-техник, криптографик ва бошқа чора-тадбирлар мажмуи;

давлат сирларини ҳимоя қилиш воситалари — давлат сирларининг криптографик ва техник жиҳатдан ҳимоя қилинишини таъминлайдиган аппарат, аппарат-дастурий ёки дастурий воситалар, шунингдек ахборотни рухсатсиз фойдаланишдан ҳимоя қилиш воситалари ҳамда давлат сирларини ҳимоя қилиш тизими самарадорлигини назорат қилиш воситалари;

давлат сирларини ҳимоя қилиш тизими — давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларни ҳамда уларни ташувчиларни ҳимоя қилиш учун давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотлар томонидан фойдаланиладиган воситалар ва усуллар, шунингдек ушбу мақсадларда амалга ошириладиган тадбирлар мажмуи;

махсус комиссия — давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларнинг ўз тасарруфидаги давлат сирларини кўриб чиқиш ва хулоса бериш учун давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатномага ҳамда зарур билим ва тажрибага эга бўлган ходимларидан ташкил топган гуруҳ;

махфийлик грифи — маълумотларни ташувчидаги маълумотларнинг махфийлик даражаси тўғрисида далолат берадиган, маълумотларни ташувчининг ўзига ва (ёки) кузатув ҳужжатига қўйиладиган реквизит;

махфийлик даражаси — давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларнинг муҳимлигини ифодаловчи ҳамда уларни ҳимоя қилиш чоралари ва воситаларини белгиловчи тоифа;

махфийлаштирилиши лозим бўлган маълумотлар рўйхати — ушбу Қонунда белгиланган тартибда маълумотларни давлат аҳамиятига эга бўлган сир ёки хизмат сири жумласига киритиш ҳамда махфийлаштириш имконини берадиган маълумотларнинг тоифалари;

махфийлик режими — давлат сирлари тўғрисидаги қонунчилик билан тартибга солинадиган давлат сирлари ҳимоя қилинишини таъминлашнинг ягона тартиби;

махфий-режим органи — давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотнинг махфий иш юритилиши устидан назоратни ва махфийлик режимининг таъминланишини амалга оширувчи таркибий бўлинмаси ёки мансабдор шахси;

маълумотларни махфийликдан чиқариш — давлат сирларидан ҳамда уларни ташувчилардан фойдаланишга доир чекловларни белгиланган махфийлик даражасини бекор қилиш йўли билан олиб ташлаш бўйича чора-тадбирлар мажмуи;

маълумотларни ва уларни ташувчиларни махфийлаштириш — давлат сирларини ташкил этувчи маълумотлардан ва уларни ташувчилардан фойдаланишга доир чекловларни жорий этиш бўйича чора-тадбирлар мажмуи;

хизмат сири — давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотлар фаолиятининг ҳар қандай соҳасига, шу жумладан ҳарбий, иқтисодий, сиёсий, илмий-техник, ишлаб чиқариш, разведка, контрразведка, тезкор-қидирув фаолиятига тааллуқли бўлган, ошкор этилиши ушбу ташкилотларнинг манфаатларига зарар етказиши мумкин бўлган маълумотлар. Хизмат сири давлат аҳамиятига эга бўлган сирнинг таркибий қисми бўлиши мумкин;

экспертлар комиссияси — давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларнинг давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатномага эга бўлган ҳамда давлат сирларини ҳимоя қилиш масалалари бўйича тегишли хулосалар бериш ҳуқуқига ҳамда зарур билим ва тажрибага эга бўлган ходимларидан ташкил топган гуруҳ.

2-боб. Давлат сирлари соҳасини давлат томонидан тартибга солиш

5-модда. Давлат сирлари соҳасидаги ягона давлат сиёсати

Давлат сирлари соҳасидаги ягона давлат сиёсати Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланади.

6-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг давлат сирлари соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

давлат сирлари соҳасидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларининг ишлаб чиқилишини ташкил этади ва уларни амалга ошириш чораларини кўради;

махфий ахборотни ўзаро ҳимоя қилиш тўғрисида ҳукуматлараро битимлар тузади ва уларни амалга ошириш чораларини кўради;

давлат сирларини хорижий давлатлар ва халқаро ташкилотларга бериш тартибини белгилайди;

ўз ваколатлари доирасида давлат сирлари соҳасида қарорлар қабул қилади;

махфий-режим органларини ташкил этиш, уларнинг фаолияти ва уларни тугатиш тартибини белгилайди;

давлат сирларидан фойдаланиш ҳуқуқини расмийлаштириш тартибини белгилайди;

давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларда маълумотларни давлат сирлари жумласига киритиш, махфийлаштириш, махфийликдан чиқариш, шунингдек давлат сирлари ва уларни ташувчилар ҳимоя қилинишини таъминлаш тартибини белгилайди;

Ўзбекистон Республикасида махфийлаштирилиши лозим бўлган маълумотлар рўйхатини ва уни шакллантириш тартибини тасдиқлайди;

экспертлар ва махсус комиссияларни шакллантириш ҳамда уларнинг фаолиятини ташкил этиш тартибини белгилайди;

давлат сирларининг ошкор этилиши ёки йўқотилиши оқибатида Ўзбекистон Республикаси хавфсизлигига ёхуд давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотлар манфаатларига етказилган ёки етказилиши мумкин бўлган зарар миқдорини аниқлаш тартибини белгилайди;

маълумотлар ва уларни ташувчилар махфийлаштирилиши натижасида маълумотларни ташувчиларнинг мулкдорига етказилган зарарнинг миқдорини аниқлаш тартибини белгилайди;

давлат сирларини ҳимоя қилиш бўйича амалга ошириладиган чора-тадбирлар учун Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетидан маблағлар ажратиш тўғрисида таклифлар киритади;

махфий-режим органлари ходимларининг лавозим маошларига давлат сирлари билан ишлаганлик ҳамда ушбу органлардаги хизмат даври учун устамалар миқдорини, шунингдек уларни тўлаш тартибини белгилайди;

давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларнинг давлат сирларини чет давлатларга, Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги ва хориждаги халқаро ташкилотларга, шунингдек юридик шахсларга бериш мақсадга мувофиқлиги тўғрисидаги хулосаларини кўриб чиқади ҳамда улар бўйича қарор қабул қилади.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

7-модда. Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизматининг давлат сирлари соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати давлат сирлари соҳасидаги махсус ваколатли давлат органидир (бундан буён матнда махсус ваколатли давлат органи деб юритилади).

Махсус ваколатли давлат органи:

зарур шарт-шароитларга эга бўлган ташкилотларга давлат сирлари билан боғлиқ фаолиятни амалга ошириш учун рухсат беради ва (ёки) уни чақириб олади;

давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларнинг фаолиятини давлат сирлари тўғрисидаги қонунчилик талабларига риоя этилиши юзасидан мувофиқлаштиради;

давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларда махфийлик режимини таъминлаш фаолиятини мувофиқлаштиради, мазкур фаолиятни такомиллаштириш ва унинг самарадорлигини ошириш юзасидан ушбу ташкилотларга тавсиялар киритади;

ўз ваколатлари доирасида давлат сирлари соҳасидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқади;

давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларда давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларни ҳимоя қилиш чора-тадбирларини ишлаб чиқади ва амалга оширади, шунингдек уларнинг мазкур соҳадаги фаолиятини назорат қилади;

давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатномани расмийлаштириш мақсадида шахсларни текширувдан ўтказади, шунингдек давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатномани бериш (бермаслик) тўғрисида ва уни бекор қилиш ҳақида қарорлар қабул қилади;

ахборотнинг криптографик ҳимоя воситаларини ишлаб чиқиш, ишлаб чиқариш, реализация қилишга доир фаолиятни лицензиялашни амалга оширади;

ахборотнинг криптографик ва техник ҳимоя воситаларини, шунингдек ахборотлаштиришнинг техник воситаларини сертификатлаштиришни амалга оширади ҳамда назорат қилади;

давлат сирларини ўз ичига олган ахборот тизимларини рўйхатдан ўтказишни амалга оширади;

давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларда махфийлик режимига риоя этилиши устидан назоратни амалга оширади;

давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотлар ва шахсларни тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талабларига риоя этилиши юзасидан текшириш тадбирларини амалга оширади;

давлат сирлари тўғрисидаги қонунчилик бузилиши билан боғлиқ жиноятларнинг олдини олади, уларни аниқлайди, фош этади ва тергов қилади;

давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотлар томонидан махфий-режим органларининг ташкил этилиши, қайта ташкил этилиши ҳамда тугатилишини, шунингдек ушбу органлар ходимларининг лавозимга тайинланишини ва лавозимидан озод этилишини келишади;

давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатномани бериш ҳамда давлат сирларини ҳимоя қилишнинг замонавий механизмларини ахборот-коммуникация технологияларининг ривожланишини ва илғор тамойилларни ҳисобга олган ҳолда ишлаб чиқади ва такомиллаштиради;

давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларнинг махфийлаштирилиши лозим бўлган маълумотлари рўйхатларини ҳамда уларнинг махфий-режим органларининг иш юритиш ҳужжатларини келишади;

шахсларнинг давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатномаларининг амал қилишини вақтинча тўхтатиш ёки уларни бекор қилиш тўғрисида давлат органларига ва бошқа ташкилотларга кўрсатмалар киритади;

давлат сирларидан хабардор бўлган шахсларнинг Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан чиқиш ҳуқуқини вақтинча чеклаш бўйича давлат органларига ва бошқа ташкилотларга қонунчиликда назарда тутилган ҳолларда кўрсатмалар киритади;

давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларга махфийлик режимини таъминлаш масалалари бўйича амалий ва услубий ёрдам кўрсатади, шунингдек давлат сирларидан фойдаланиш ҳуқуқига эга бўлган шахсларни ўқитишни ҳамда уларнинг малакасини оширишни белгиланган тартибда ташкил этади;

давлат сирларининг ошкор этилиши ёки йўқотилиши оқибатида Ўзбекистон Республикаси хавфсизлигига ёхуд давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотлар манфаатларига етказилган ёки етказилиши мумкин бўлган зарар миқдорини аниқлашда иштирок этади;

Ўзбекистон Республикасининг махфий ахборотни ўзаро ҳимоя қилиш тўғрисидаги халқаро шартномаларини тузиш, бажариш, уларнинг амал қилишини тўхтатиб туриш ёки уларни тугатиш бўйича таклифлар киритади.

Махсус ваколатли давлат органи қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

8-модда. Давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларнинг давлат сирлари соҳасидаги ваколатлари

Давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотлар:

давлат сирлари билан боғлиқ фаолиятни амалга оширишга рухсат олиш учун махсус ваколатли давлат органига мурожаат қилади;

махфий-режим органлари тўлиқ фаолият кўрсатиши учун зарур шарт-шароитлар яратади ва мазкур йўналишдаги ишларни ташкил этади;

тегишли малакага ва махсус ваколатли давлат органи томонидан берилган сертификатга эга бўлган ходимларни махфий-режим органларига тайинлайди;

давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатномага эга бўлган шахсларнинг ўқитилишини ҳамда белгиланган муддатларда тегишли малака ошириш курсларига юборилишини таъминлайди;

белгиланган махфийлик режимига риоя этилишини ва фойдаланилаётган давлат сирларининг ҳимоя қилинишини, шу жумладан ўз тасарруфидаги ташкилотларда ҳимоя қилинишини ўз ваколатлари доирасида таъминлайди;

махсус ваколатли давлат органига давлат сирларини ҳимоя қилиш тизимини такомиллаштириш бўйича таклифлар киритади;

давлат сирлари соҳасидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқишда иштирок этади;

давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатнома расмийлаштирилиши зарур бўлган лавозимлар номенклатурасини ишлаб чиқади;

давлат сирларининг ошкор этилиши ёки йўқотилиши оқибатида Ўзбекистон Республикаси хавфсизлигига ёхуд давлат сирларидан фойдаланувчи бошқа ташкилотлар манфаатларига етказилган ёки етказилиши мумкин бўлган зарар миқдорини аниқлашда иштирок этади;

ахборотнинг криптографик ва техник ҳимоя воситаларига, шунингдек ахборотлаштиришнинг техник воситаларига оид сертификат олиш учун махсус ваколатли давлат органига мурожаат қилади;

давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатномага эга бўлган ходимларнинг хорижга чиқиш биометрик паспортлари кадрлар бўлинмаларида сақланишини, шунингдек ушбу ходимларнинг хорижга чиқишини ва чет эл фуқаролари билан алоқаларини қонунчиликда белгиланган тартибда назорат қилади.

Давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотлар қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

3-боб. Давлат сирлари жумласига киритиладиган маълумотлар

9-модда. Ҳарбий соҳадаги давлат сирлари жумласига киритиладиган маълумотлар

Ҳарбий соҳадаги давлат сирлари жумласига қуйидагилар киради:

1) қўшинларнинг биргаликда ҳаракатланиш режаларини, тезкор режаларни, махфий объектларни қўриқлаш ҳамда мудофаа қилиш режаларини фош этувчи маълумотлар, жанговар бошқарув ҳужжатлари, фавқулодда вазиятларда Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучлари қўшинларини турли даражадаги жанговар шайлик ҳолатига келтириш бўйича ҳужжатлар;

2) Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучларининг стратегик жиҳатдан ёйилиши, сони, жанговар таъминоти, ҳолати, қуролланиши, ташкилий тузилмаси, ривожланиши, жанговар таркиби ёки миқдори, жанговар тайёргарлиги тўғрисидаги, шунингдек ҳарбий-сиёсий ва (ёки) тезкор вазият ҳақидаги маълумотлар;

3) қўшинларнинг сафарбарлик жиҳатдан ёйилиши, одамларни ва транспорт воситаларини сафарбар қилиш, сафарбарлик жиҳатдан ёйилишни бошқариш тизими ва (ёки) қўшинларни шахсий таркиб билан бутлаш, қурол-яроғ, ҳарбий техника ҳамда бошқа моддий ва молиявий воситалар билан таъминлаш имкониятлари тўғрисидаги маълумотлар;

4) қурол-яроғ ва ҳарбий техникани ривожлантириш ҳамда қўшинларни бутлашнинг йўналишларини, узоқ муддатли режаларини ва истиқболларини фош этувчи маълумотлар, қурол-яроғ ва ҳарбий техника намуналарини яратиш ҳамда модернизация қилиш бўйича мақсадли дастурларни, илмий-тадқиқот ва тажриба-конструкторлик ишларини амалга оширишнинг мазмуни ҳамда натижалари тўғрисидаги маълумотлар, шунингдек қурол-яроғ ва ҳарбий техниканинг тактик-техник хусусиятларини фош этувчи маълумотлар;

5) давлат мудофаа буюртмаси доирасидаги буюртмалар, қурол-яроғ ва ҳарбий техникани ишлаб чиқариш ҳамда етказиб бериш ҳажмлари ва йўналишлари, қурол-яроғ ва ҳарбий техниканинг конструкциялари, уларни ишлаб чиқариш технологиялари, уларнинг жанговар, физик, кимёвий тавсифлари тўғрисидаги, шунингдек қурол-яроғ ва ҳарбий техникани қўллаш тартиби ҳақидаги маълумотлар;

6) қурол-яроғ ва ҳарбий техниканинг метрологик таъминоти ҳолатини, қурол-яроғ ва ҳарбий техникани сифат жиҳатидан янги даражага олиб чиқишни белгиловчи ҳарбий эталонларнинг ёки метрологик таъминот воситаларининг техник ёки метрологик тавсифларини фош этувчи маълумотлар;

7) қурол-яроғни ва ҳарбий техникани лойиҳалаштириш, яратиш, ишлаб чиқариш ёки таъмирлаш учун ажратилган ёки амалда сарфланган маблағларни фош этувчи маълумотлар;

8) қурол-яроғни ва ҳарбий техникани сафарбарлик мақсадида ишлаб чиқариш (таъмирлаш) қувватлари тўғрисидаги, шунингдек ушбу қувватларни яратиш ва ривожлантириш ҳақидаги маълумотлар;

9) ҳарбий мақсадларда фойдаланиладиган ракета ёқилғиси, балист порохлар, портловчи моддалар ва портлатувчи воситалар, шунингдек қурол-яроғ ва ҳарбий техника учун янги қотишмалар, махсус суюқликлар, ёқилғини фош этувчи маълумотлар;

10) Ўзбекистон Республикасининг мудофаа қобилиятини ва хавфсизлигини таъминлаш учун мўлжалланган алоқа тармоқлари ҳамда телекоммуникация инфратузилмаси тўғрисидаги маълумотлар;

11) ҳарбий ёки махсус мақсадларда фойдаланиладиган радиочастота полосаларининг тақсимланишини фош этувчи маълумотлар;

12) қўшинларнинг барча турдаги алоқа воситаларининг, радиолокация, радиотехника таъминотининг, шунингдек сунъий йўлдош алоқаси ва радиоэшиттириш станцияларининг ташкил этилишини ёки ишлашини фош этувчи маълумотлар;

13) Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларига кўра Ўзбекистон Республикасининг мажбуриятларига кирмайдиган режимли объектларнинг жойлашуви, мақсади, тайёргарлик ёки ҳимояланганлик даражаси тўғрисидаги, мазкур объектларни қуриш учун ер участкаларини, ер қаърини ёки сув акваторияларини танлаш, ажратиш ҳақидаги, шунингдек ушбу объектларни барпо этиш бўйича режалаштирилаётган ёки ўтказилаётган изланиш, лойиҳалаштириш ишлари ва бошқа ишлар ҳақидаги маълумотлар (бундай маълумотлар махсус объектларга ҳам тааллуқлидир);

14) икки хил мақсадга мўлжалланган воситалар ва технологияларни ривожлантириш йўналишларини, мақсадли дастурларни амалга ошириш мазмунини, натижаларини, ушбу воситалар ва технологияларни яратиш ёки модернизация қилиш бўйича илмий-тадқиқот ва (ёки) тажриба-конструкторлик ишларини фош этувчи, шунингдек икки хил мақсадга мўлжалланган воситалар ва технологияларнинг ҳарбий мақсадларда қўлланилишини фош этувчи маълумотлар;

15) Ўзбекистон Республикасининг мудофаа қобилиятини ва хавфсизлигини таъминлаш манфаатларини кўзлаб Ўзбекистон Республикаси космик инфратузилмасидан фойдаланиш ва (ёки) уни ривожлантириш истиқболлари тўғрисидаги маълумотлар;

16) ҳарбий объектлар ва инфратузилмаларнинг қурилиш лойиҳаларини ҳамда ҳарбий-техник таъминот билан боғлиқ шартномаларни фош этувчи маълумотлар;

17) турли босқичдаги қўмондонлик-штаб (штаб) ўқувларини ўтказиш билан боғлиқ бўлган ҳужжатларни ва бошқа маълумотларни фош этувчи маълумотлар;

18) ҳарбий соҳадаги стандартлаштиришнинг асосий йўналишларини ёки уни ривожлантириш дастурларини, шунингдек қурол-яроғ ва ҳарбий техника соҳасидаги стандартларнинг мазмунини фош этувчи маълумотлар;

19) давлатнинг мудофаа салоҳиятини белгиловчи йўналишлар бўйича Ўзбекистон Республикасининг илмий-техник тараққиёти истиқболларини ва унинг ижтимоий-иқтисодий оқибатларини баҳолаш тўғрисидаги маълумотлар;

20) республика бюджетининг Ўзбекистон Республикаси мудофаа қобилияти ва хавфсизлиги таъминланишини фош этувчи харажатлари тўғрисидаги маълумотлар (умумий кўрсаткичлардан ташқари).

10-модда. Ташқи сиёсатга оид ва ташқи иқтисодий соҳадаги давлат сирлари жумласига киритиладиган маълумотлар

Ташқи сиёсатга оид ва ташқи иқтисодий соҳадаги давлат сирлари жумласига қуйидагилар киради:

1) барвақт тарқатилиши Ўзбекистон Республикасининг манфаатларига зарар етказиши мумкин бўлган, ташқи сиёсат стратегияси ва тактикасини фош этувчи, Ўзбекистон Республикасининг давлатлар ҳамда халқаро ташкилотлар билан икки томонлама муносабатларини тавсифловчи ташқи сиёсат, ташқи савдо, илмий-техник алоқалар масалаларига доир маълумотлар ва шу каби бошқа маълумотлар;

2) битта ёки бир неча чет давлатга нисбатан сиёсий, иқтисодий, ҳарбий ёки илмий-техник масалалар юзасидан ишончлилик тартибида олинган маълумотлар, агар уларнинг ошкор этилиши манбанинг аниқланишига олиб келиши мумкин бўлса;

3) халқаро муносабатларда ягона принципиал ёндашувни ишлаб чиқиш юзасидан Ўзбекистон Республикаси вакиллари ва бошқа давлатлар вакиллари ўртасидаги музокаралар тўғрисидаги маълумотлар, агар музокаралар иштирокчиларининг фикрига кўра ушбу маълумотларнинг ошкор этилиши тарафлардан бири учун дипломатик мураккабликларга сабаб бўлиши мумкин бўлса;

4) барвақт тарқатилиши Ўзбекистон Республикасининг мудофаа қобилиятига, хавфсизлигига, сиёсий ёки иқтисодий манфаатларига зарар етказиши мумкин бўлган халқаро шартномаларнинг тайёрланиши, тузилиши, мазмуни, бажарилиши, амал қилиши тўхтатиб турилганлиги ёки тугатилганлиги тўғрисидаги маълумотлар;

5) қурол-яроғ, ҳарбий техника ёки аслаҳа экспорти ва импорти тўғрисидаги маълумотлар, агар ушбу маълумотларнинг ошкор этилиши Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларида назарда тутилган қоидаларга зид бўлса;

6) чет давлатлар ва халқаро ташкилотлар билан алоҳида даврдаги иқтисодий ҳамкорликнинг ҳажми ҳамда мазмунини фош этувчи маълумотлар.

11-модда. Разведка, контрразведка, тезкор-қидирув фаолияти ва давлат хавфсизлигига тааллуқли бўлган бошқа фаолият соҳасидаги давлат сирлари жумласига киритиладиган маълумотлар

Разведка, контрразведка, тезкор-қидирув фаолияти ва давлат хавфсизлигига тааллуқли бўлган бошқа фаолият соҳасидаги давлат сирлари жумласига қуйидагилар киради:

1) разведка, контрразведка, тезкор-қидирув фаолиятининг кучлари, воситалари, услублари, режалари, шакллари ва натижаларини фош этувчи маълумотлар, шунингдек разведка, контрразведка, тезкор-қидирув фаолиятини молиялаштириш тўғрисидаги маълумотлар;

2) аниқ шахсларнинг разведка, контрразведка, тезкор-қидирув фаолиятини амалга оширувчи органларнинг кадрлар таркибига мансублигини фош этувчи маълумотлар;

3) Ўзбекистон Республикасининг давлат хавфсизлигини таъминлаш йўналиши бўйича кадрларни тайёрлашга ёки тақсимлашга доир тадбирлар ҳақидаги маълумотлар;

4) разведка, контрразведка, тезкор-қидирув фаолиятини амалга оширувчи органларга махфийлик асосида кўмаклашаётган (кўмаклашган) ва мазкур органлар билан махфийлик асосида ҳамкорлик қилаётган (ҳамкорлик қилган) шахслар, шунингдек уларнинг оила аъзолари тўғрисидаги маълумотлар;

5) тезкор-сафарбарлик тадбирлари, уларнинг ҳолати ва натижалари ҳақидаги маълумотлар;

6) Ўзбекистон Республикаси Президентининг ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг, шунингдек давлат органларининг ички идоравий ҳамда халқаро ҳимояланган алоқа тармоқлари ва тизимлари (жойлаштирилган объектлари ва қурилмалари), криптографик ҳимоя воситаларининг калитли (яратиш, ишлаб чиқариш ва таъминлаш) ҳужжатлари, криптографик ҳимоя воситаларини таҳлил қилиш услублари ёки воситалари ҳақидаги ҳамда махсус мақсадга мўлжалланган ахборот-таҳлилий тизимлар тўғрисидаги маълумотлар;

7) Ўзбекистон Республикасининг конституциявий тузумига тажовуз қилиш, тинчлик ва инсониятнинг хавфсизлигига қарши жиноятлар билан боғлиқ бўлган жиноят ишлари бўйича терговни амалга ошириш кучлари, воситалари ва услубларини фош этувчи маълумотлар, агар улар давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларни ўз ичига олган вазиятларни текшириш билан боғлиқ бўлса;

8) давлат сирларини ҳимоя қилишни ташкил этиш, уларнинг ҳимояланганлик ҳолати тўғрисидаги, шунингдек мазкур фаолиятни молиялаштириш ҳақидаги маълумотлар;

9) давлат томонидан қўриқланадиган шахсларнинг хавфсизлигини таъминлаш кучлари, воситалари, услублари, режалари, унинг ташкил этилиши тўғрисидаги маълумотлар.

12-модда. Иқтисодиёт, таълим, фан ва техника соҳасидаги давлат сирлари жумласига киритиладиган маълумотлар

Иқтисодиёт, таълим, фан ва техника соҳасидаги давлат сирлари жумласига қуйидагилар киради:

1) Ўзбекистон Республикаси иқтисодиётининг уруш даврида барқарор ишлашига тайёргарлигини белгиловчи кўрсаткичлар тўғрисидаги маълумотлар;

2) иқтисодиётнинг турли тармоқларида принципиал жиҳатдан янги буюмларни, технологик жараёнларни яратишда фойдаланилиши мумкин бўлган, шунингдек қурол-яроғ ва ҳарбий техника имкониятларининг, уларнинг жанговар самарадорлигини оширишнинг сифат жиҳатидан янги босқичини белгиловчи фан ва техника соҳасидаги янги ютуқларнинг моҳиятини фош этувчи маълумотлар;

3) Ўзбекистон Республикасининг мудофааси ва хавфсизлиги манфаатларини кўзлаб олиб бориладиган илмий-тадқиқот, тажриба-конструкторлик ёки лойиҳалаш ишларининг мазмунини ва йўналтирилганлигини фош этувчи маълумотлар;

4) Ўзбекистон Республикасининг хавфсизлигини таъминлаш манфаатларини кўзлаб олиб бориладиган гидрометеорология ёки гелиогеофизика соҳасидаги ишларнинг натижаларини, шунингдек махсус геологик-геофизик тадқиқотлар натижаларини фош этувчи маълумотлар;

5) металлургия саноати томонидан айрим турдаги нодир металларни ва стратегик аҳамиятга эга бўлган бошқа материалларни ишлаб чиқариш ҳақидаги маълумотлар;

6) ер қаъридаги ресурслар потенциалини, баланс захираларни ёки айрим турдаги фойдали қазилмаларни қазиб олиш тўғрисидаги ахборотни фош этувчи маълумотлар;

7) давлат органлари сметаларининг алоҳида моддалари бўйича қўшинларни сақлаш учун сарфланадиган харажатларни фош этувчи маълумотлар;

8) давлат ҳужжатларини қалбакилаштиришдан ҳимоя қилиш усуллари ва уларнинг ҳақиқийлигини аниқлаш усуллари тўғрисидаги маълумотлар;

9) умумий фойдаланишдаги маҳсулотни, хомашёнинг стратегик турларини ишлаб чиқаришга доир сафарбарлик қувватлари ҳамда ушбу қувватларни яратиш ва ривожлантириш ҳақидаги маълумотлар;

10) индикация, газдан тозалаш, аҳолини оммавий қирғин қуролидан кимёвий ҳимоя қилиш воситаларини ёки ушбу воситалар учун янги сорбцион ва бошқа материалларни яратиш мақсадида амалга ошириладиган ишларни фош этувчи маълумотлар;

11) муҳим мудофаа ёки иқтисодий аҳамиятга эга бўлган топографик, геодезик ёки картографик фаолият натижаларини фош этувчи маълумотлар;

12) сафарбарлик чоғида темирйўлларнинг юкларни темирйўлларда ташишни таъминлаш, ҳарбий юкларнинг ташилишини ташкил этиш бўйича имкониятлари ва (ёки) захираларини ҳамда ҳажмларини, энергетик, минерал ва қишлоқ хўжалиги хомашёсининг, ёқилғининг, материалларнинг стратегик турларини, қурол-яроғнинг ёки ҳарбий техниканинг алоҳида турларини ташиш ҳажмларини ҳамда транспортда ташиш йўналишларини, шунингдек темирйўл ҳаракати хавфсизлигини ва юкларнинг бут сақланишини таъминлашга доир махсус чора-тадбирларни фош этувчи маълумотлар;

13) қўшинларни ортиш ва тушириш пунктларининг жойлашиши, ихтисослаштирилиши, қувватлари ва ўтказиш имкониятини, уларнинг озиқ-овқат таъминоти, уларга тиббий-санитария хизмати кўрсатиш ҳақидаги ахборотни фош этувчи маълумотлар;

14) транспорт воситаларига, шу жумладан транспортнинг айрим турларига бўлган сафарбарлик эҳтиёжини ва улар билан таъминланганлик ҳолатини фош этувчи маълумотлар;

15) Ўзбекистон Республикаси бўйича фуқаро муҳофазаси кучларининг ёки воситаларининг ҳолатини фош этувчи маълумотлар;

16) Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёти сафарбарлик режасининг таркибий тузилишини ва кўрсаткичларини, шунингдек давлат органларининг ёки алоҳида ташкилотларнинг сафарбарлик тайёргарлик ҳолатини фош этувчи маълумотлар;

17) Ўзбекистон Республикасининг доимий захирасида бўлган, фақат фавқулодда вазиятларда фойдаланиш учун мўлжалланган моддий захираларининг ҳақиқий ҳажмини ва жойлашишини фош этувчи маълумотлар;

18) ҳарбий мақсадлар учун транспорт тармоғининг, транспорт воситаларининг ҳолатини, жиҳозланганлигини, тайёрлигини, қурол-яроғ ва ҳарбий техникани транспортда ташиш йўналишларини, махсус ва ҳарбий юклар ташиш ҳажмларини фош этувчи маълумотлар;

19) қурол-яроғ ва ҳарбий техника буюмларига, фуқаролар учун мўлжалланган муҳим маҳсулотларга доир техник ҳужжатларнинг, шунингдек хавфи юқори бўлган объектларга, аҳолининг ҳаёт фаолиятини таъминлаш тизимига доир лойиҳа ҳужжатларининг суғурта фондини яратишни ва сақлашни тавсифловчи маълумотлар ҳамда техник ҳужжатларнинг суғурта фондини сақлаш объектларининг (базаларининг) умуман Ўзбекистон Республикаси бўйича жойлашиши тўғрисидаги маълумотлар;

20) Ўзбекистон Республикаси саноатининг сафарбарлик тайёргарлиги ва сафарбарлиги соҳасидаги илмий-тадқиқот ишларининг режаларини, мазмунини ёки натижаларини фош этувчи маълумотлар;

21) Ўзбекистон Республикасининг мудофаа манфаатларини кўзлаб фойдаланилиши мумкин бўлган кон қазилмалари, табиий бўшлиқлар, метрополитен ва бошқа иншоотлар тўғрисидаги маълумотлар, шунингдек аҳолиси 200 минг нафар кишидан ортиқ бўлган шаҳарларнинг ичимлик суви таъминоти схемаларини, темирйўл боғламалари, стратегик ва мудофаа аҳамиятига эга бўлган объектларнинг схемаларини ва (ёки) ичимлик суви таъминоти бош иншоотларининг, уларни таъминловчи сув ажратгичларнинг жойлашишини фош этувчи маълумотлар;

22) ядровий материалларнинг ва ядровий қурилмаларнинг жисман ҳимоя қилинишини таъминлаш тўғрисидаги маълумотлар, бундан Ўзбекистон Республикаси томонидан ратификация қилинган халқаро шартномалар таъсирига тушадиган ва уларни алмашишни назарда тутадиган ҳамда очиқ манбалардан олиниши мумкин бўлган маълумотлар мустасно;

23) Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан ўтказиладиган миллий, жамоавий ва бошқа тест тизимларида фойдаланиладиган тестларнинг мазмунини ҳамда уларга доир тўғри жавоблар кодларини фош этувчи маълумотлар;

24) шаҳарлараро магистраль ва зона ичидаги алоқа линияларининг географик координаталарини ўз ичига олган, схемалар ҳамда тавсифларга эга бўлган жамланма маълумотлар;

25) Ўзбекистон Республикасининг миллий валютасини ва давлат қимматли қоғозларининг бланкаларини қалбакилаштиришдан ҳимоя қилиш усуллари ҳамда уларнинг ҳақиқийлигини аниқлаш усуллари тўғрисидаги маълумотлар.

4-боб. Маълумотларни давлат сирлари жумласига киритиш ва уларни махфийлаштириш

13-модда. Ўзбекистон Республикасида махфийлаштирилиши лозим бўлган маълумотлар рўйхатини белгилаш тартиби

Маълумотларни давлат сирлари жумласига киритиш ва уларни махфийлаштириш Ўзбекистон Республикасида махфийлаштирилиши лозим бўлган маълумотлар рўйхатига асосан амалга оширилади.

Маълумотларнинг махфийлик даражасидан келиб чиққан ҳолда маълумотларни тарқатиш, тақдим этиш ва (ёки) чекловларни белгилаш чора-тадбирлари давлат сирлари тўғрисидаги қонунчилик талаблари доирасида амалга оширилади.

Ўзбекистон Республикасида махфийлаштирилиши лозим бўлган маълумотлар рўйхати ушбу Қонуннинг 3-бобида назарда тутилган давлат сирлари жумласига киритиладиган маълумотларга асосан ва давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотлар марказий органларининг таклифларидан келиб чиққан ҳолда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан махсус ваколатли давлат органи билан келишувга кўра тасдиқланади.

Давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларнинг махфийлаштирилиши лозим бўлган маълумотлари рўйхати Ўзбекистон Республикасида махфийлаштирилиши лозим бўлган маълумотлар рўйхати асосида уларнинг марказий органлари томонидан махсус ваколатли давлат органи билан келишувга кўра ишлаб чиқилади ва тасдиқланади.

14-модда. Маълумотларни давлат сирлари жумласига киритиш ва уларни махфийлаштириш принциплари

Ўзбекистон Республикасининг давлат сирлари жумласига киритилган маълумотлар ҳамда уларни ташувчилар қонунийлик, асослилик ва кечиктирмаслик принципларига мувофиқ махфийлаштирилади.

Қонунийлик маълумотларни ва уларни ташувчиларни махфийлаштиришнинг Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунларига, шунингдек давлат сирлари соҳасидаги бошқа қонунчилик ҳужжатларига мувофиқлигини англатади.

Асослилик давлат сирларини ташкил этувчи аниқ маълумотларни ва уларни ташувчиларни махфийлаштиришнинг мақсадга мувофиқлигини, ушбу ҳаракатнинг эҳтимол тутилган иқтисодий ва бошқа оқибатларини фуқаролар, ташкилотлар, жамият ва давлатнинг ҳаётий муҳим манфаатлари мувозанатидан келиб чиққан ҳолда эксперт баҳолаш орқали аниқлашдан иборат.

Кечиктирмаслик давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларни ва уларни ташувчиларни улар олинган (ишлаб чиқилган) пайтдан эътиборан тарқатиш учун чекловлар белгиланишини назарда тутади.

15-модда. Маълумотларни давлат сирлари жумласига киритиш тартиби

Маълумотларни давлат сирлари жумласига киритиш давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотлар томонидан Ўзбекистон Республикасида махфийлаштирилиши лозим бўлган маълумотлар рўйхатига асосан амалга оширилади. Давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотлар раҳбарлари маълумотларни давлат сирлари жумласига киритиш тўғрисидаги ўз қарорлари учун шахсан жавобгар бўлади.

16-модда. Маълумотларни махфийлаштириш асослари

Ахборотнинг махфийлик даражаси давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларнинг бошқарув, ишлаб чиқариш, илмий ва бошқа фаолият турлари натижасида олинган (ишлаб чиқилган) маълумотларнинг махфийлик даражасидан келиб чиққан ҳолда, Ўзбекистон Республикасида махфийлаштирилиши лозим бўлган маълумотлар рўйхатига асосан белгиланади.

Тайёрланган (ишлаб чиқилган) ахборотни Ўзбекистон Республикасида махфийлаштирилиши лозим бўлган маълумотлар рўйхати билан идентификация қилиш мумкин бўлмаган, шунингдек мазкур ахборотдан очиқ фойдаланганда бирон-бир зарар етказиш хавфи мавжуд бўлган ҳолларда, давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотлар раҳбарлари тайёрланган (ишлаб чиқилган) ахборотни тахмин қилинаётган махфийлик даражасини ҳисобга олган ҳолда олдиндан махфийлаштириши ва кейинчалик махсус ваколатли давлат органининг хулосасига асосан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига Ўзбекистон Республикасида махфийлаштирилиши лозим бўлган маълумотлар рўйхатига қўшимчалар (ўзгартиришлар) киритиш тўғрисидаги асосланган таклифлар киритиши керак.

Давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотлар вақти-вақти билан, бироқ беш йилда камида бир марта ушбу ташкилотларда амалда бўлган, махфийлаштирилиши лозим бўлган маълумотлар рўйхатларини маълумотларни махфийлаштиришнинг асослилиги ҳамда уларнинг илгари белгиланган махфийлик даражасига мувофиқлиги юзасидан қайта кўриб чиқиши шарт.

17-модда. Давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларнинг махфийлик даражалари ва ушбу маълумотларни ташувчиларнинг махфийлик грифлари

Давлат сирларини ташкил этувчи маълумотлар махфийлигининг қуйидаги учта даражаси ва ушбу даражаларга мувофиқ бўлган мазкур маълумотларни ташувчилар учун махфийлик грифлари белгиланади:

махфийликнинг биринчи даражаси — «Алоҳида аҳамиятли» (биринчи шаклдаги давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатномага мувофиқ бўлади);

махфийликнинг иккинчи даражаси — «Мутлақо махфий» (иккинчи шаклдаги давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатномага мувофиқ бўлади);

махфийликнинг учинчи даражаси — «Махфий» (учинчи шаклдаги давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатномага мувофиқ бўлади).

Давлат аҳамиятига эга бўлган сирни ташкил этувчи маълумотларга «Алоҳида аҳамиятли» ёки «Мутлақо махфий» махфийлик грифларидан бири берилади.

Хизмат сирини ташкил этувчи маълумотларга «Мутлақо махфий» ёки «Махфий» махфийлик грифларидан бири берилиши мумкин.

Давлат сирлари жумласига киритилмаган маълумотлар учун юқорида кўрсатилган махфийлик грифларидан фойдаланишга йўл қўйилмайди.

«Алоҳида аҳамиятли», «Мутлақо махфий» ва «Махфий» махфийлик даражаларига эга бўлган давлат сирларидан фойдаланиш биринчи шаклдаги давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатнома мавжуд бўлганда амалга оширилади.

«Мутлақо махфий» ва «Махфий» махфийлик даражаларига эга бўлган давлат сирларидан фойдаланиш иккинчи шаклдаги давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатнома мавжуд бўлганда амалга оширилади.

«Махфий» махфийлик даражасига эга бўлган давлат сирларидан фойдаланиш учинчи шаклдаги давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатнома мавжуд бўлганда амалга оширилади.

Давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларнинг махфийлик даражаси ушбу маълумотлар ошкор этилиши натижасида Ўзбекистон Республикасининг хавфсизлигига ёки давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларнинг манфаатларига етказилиши мумкин бўлган зарарнинг оғирлик даражасига мувофиқ бўлиши керак.

18-модда. Давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларни махфийлаштириш муддатлари

Маълумотларни давлат сирлари жумласига киритиш тўғрисида қарор қабул қилинган пайтдан эътиборан тегишли маълумотлар махфийлаштирилган ҳисобланади.

Давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларни махфийлаштириш муддати давлат аҳамиятига эга бўлган сир учун — 30 йилдан ва хизмат сири учун — 10 йилдан ошмаслиги керак.

Алоҳида ҳолларда, давлат аҳамиятига эга бўлган сирни махфийлаштириш муддати Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори билан, хизмат сирини махфийлаштириш муддати эса хизмат сиридан фойдаланувчи ташкилотнинг қарори билан узайтирилиши мумкин. Мазкур ҳолларда тегишли экспертлар комиссиясининг хулосаси талаб этилади.

19-модда. Махфийлаштирилмайдиган маълумотлар

Қуйидаги маълумотлар махфийлаштирилмайди:

фавқулодда вазиятлар ҳамда фуқароларнинг ҳаётига, соғлиғига ва хавфсизлигига таҳдид солувчи бошқа ҳоллар ҳамда уларнинг оқибатлари тўғрисидаги, шунингдек табиий офатлар, уларнинг расмий прогнозлари ва оқибатлари ҳақидаги маълумотлар;

экологиянинг, соғлиқни сақлашнинг, санитария, демография, таълим, маданиятнинг, тиббий хизмат кўрсатишнинг, ижтимоий таъминотнинг ва қишлоқ хўжалигининг ҳолати тўғрисидаги маълумотлар;

жиноятчиликнинг ҳолати тўғрисидаги маълумотлар;

Ўзбекистон Республикасининг макроиқтисодий кўрсаткичлари, Давлат бюджети параметрлари, шунингдек Ўзбекистон Республикасини ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш ҳақидаги жамланма статистика маълумотлари;

инсон ҳуқуқ ва эркинликларининг бузилишлари тўғрисидаги маълумотлар;

давлат органлари, бошқа ташкилотлар ва уларнинг мансабдор шахслари томонидан қонунчиликнинг бузилишлари ҳақидаги маълумотлар;

фойдаланилиши, тарқатилиши ва тақдим этилиши қонун билан чекланмаган бошқа маълумотлар.

Ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган маълумотларни махфийлаштириш тўғрисида асосланмаган қарор қабул қилган мансабдор шахслар фуқаролар, ташкилотлар, жамият ва давлатга етказилган моддий ва (ёки) маънавий зарардан келиб чиққан ҳолда қонунчиликка мувофиқ жавобгар бўлади.

Фуқаролар ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган маълумотларни махфийлаштириш тўғрисидаги асосланмаган қарорлар устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқига эга.

20-модда. Маълумотлар ва уларни ташувчилар махфийлаштирилиши муносабати билан жисмоний шахсларнинг ҳамда ташкилотларнинг мулк ҳуқуқини чеклаш

Давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотлар раҳбарлари жисмоний шахсларнинг ёки ташкилотларнинг (бундан буён матнда маълумотларни ташувчиларнинг мулкдори деб юритилади) мулкида бўлган маълумотларни ва уларни ташувчиларни махфийлаштириш тўғрисида қарорлар қабул қилишга ҳақли. Кўрсатилган маълумотларни ҳамда уларни ташувчиларни махфийлаштириш ушбу маълумотларни ташувчиларнинг мулкдори ҳамда мазкур маълумотлар ва уларни ташувчилар ўз тасарруфига ўтаётган давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотлар ўртасидаги ушбу маълумотларни бошқа шахсга бериш тўғрисидаги шартномага асосан амалга оширилади.

Шартномада қуйидагилар кўрсатилади:

маълумотлар ва уларни ташувчилар махфийлаштирилиши муносабати билан маълумотларни ташувчиларнинг мулкдорига тўланадиган компенсация миқдори;

маълумотларни ташувчилар мулкдорининг ушбу маълумотларни ошкор этмаслик бўйича мажбуриятлари.

Маълумотларни ташувчиларнинг мулкдори ушбу маълумотларни бошқа шахсга ўтказишни рад этган тақдирда, суднинг қарорига кўра ушбу маълумотлар уларни бошқа шахсга беришга доир харажатлар чегириб ташланиб, бошқа шахсга берилаётган маълумотларнинг қиймати мулкдорга қопланган ҳолда мажбурий равишда бошқа шахсга берилиши ва махфийлаштирилиши лозим ҳамда мулкдор давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларни ошкор этганлик учун қонунчиликка мувофиқ жавобгарликка тортилиши тўғрисида огоҳлантирилади.

Чет эл фуқароларига, хорижий ва халқаро ташкилотларга тегишли бўлган маълумотларга ва уларни ташувчиларга бўлган мулк ҳуқуқи, агар бу маълумотлар ушбу Қонун талабларини бузмаган ҳолда олинган (ишлаб чиқилган) бўлса, чекланиши мумкин эмас.

Маълумотлар ва уларни ташувчилар махфийлаштирилиши муносабати билан фуқаролар ўзининг мулк ҳуқуқи чекланганлиги тўғрисидаги қарорлар устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқига эга.

Маълумотлар ва уларни ташувчилар махфийлаштирилиши натижасида маълумотларни ташувчиларнинг мулкдорига етказилган зарарнинг ўрни Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган тартибда қопланади.

5-боб. Маълумотларни ва уларни ташувчиларни махфийликдан чиқариш

21-модда. Маълумотларни махфийликдан чиқариш асослари

Маълумотларни махфийликдан чиқариш асослари қуйидагилардан иборат:

Ўзбекистон Республикаси томонидан Ўзбекистон Республикасида давлат сирларини ташкил этувчи айрим маълумотларни алмашиш бўйича халқаро мажбуриятларни қабул қилиш;

давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларни бундан буён ҳимоя қилиш объектив ҳолатлар ўзгариши натижасида мақсадга мувофиқ эмас деб топилиши;

Ўзбекистон Республикасида махфийлаштирилиши лозим бўлган маълумотлар рўйхатига ўзгартириш ёки қўшимча киритилиши;

давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларнинг махфийлаштирилиши лозим бўлган маълумотлари рўйхатига ўзгартириш ёки қўшимча киритилиши;

давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларни махфийлаштириш муддати тугаши.

Қонунчиликда маълумотларни махфийликдан чиқаришнинг бошқа асослари ҳам белгиланиши мумкин.

22-модда. Давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларни ва уларни ташувчиларни махфийликдан чиқариш

Давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларда маълумотларни ва уларни ташувчиларни махфийликдан чиқариш ушбу ташкилотларнинг қабул қилинган қарорнинг асосланганлиги учун шахсан жавобгар бўлган раҳбарлари қарорига кўра амалга оширилади.

Маълумотларни ва уларни ташувчиларни махфийлаштиришнинг белгиланган муддати тугаганидан кейин ёки маълумотларни ва уларни ташувчиларни махфийликдан чиқариш тўғрисида қарор қабул қилинган тақдирда, давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларнинг раҳбарлари мазкур маълумотларни ва уларни ташувчиларни уч ойлик муддатда махфийликдан чиқариши шарт.

Давлат архивларининг раҳбарларига мазкур архивларнинг ёпиқ фондларида сақланаётган давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларни ташувчиларни махфийликдан чиқариш ваколатлари архив фондини шакллантирувчи ташкилот ёки унинг ҳуқуқий вориси томонидан берилади. Агар архив фондини шакллантирувчи ташкилот тугатилган бўлса ва унинг ҳуқуқий вориси бўлмаса, давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларни ташувчиларни махфийликдан чиқариш масаласи махсус ваколатли давлат органи билан келишувга кўра Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан кўриб чиқилади.

Маълумотларнинг махфийлик даражасини ўзгартириш ёки уларни махфийликдан чиқариш мавжуд махфийлик грифини бекор қилиш ҳамда уларни ташувчиларда янги ҳисобга олиш реквизитларини кўрсатиш орқали амалга оширилиши керак.

Маълумотларни ва уларни ташувчиларни махфийликдан чиқариш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.

23-модда. Давлат органларининг ва бошқа ташкилотларнинг, шунингдек жисмоний шахсларнинг маълумотларни ва уларни ташувчиларни махфийликдан чиқариш тўғрисидаги таклифларини кўриб чиқиш

Давлат органлари ва бошқа ташкилотлар, шунингдек жисмоний шахслар давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларни ва уларни ташувчиларни махфийликдан чиқариш тўғрисидаги таклиф билан давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларга қонунчиликда белгиланган тартибда мурожаат қилиш ҳуқуқига эга.

6-боб. Давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатнома бериш

24-модда. Ўзбекистон Республикасининг фуқароларига, чет эл фуқароларига ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатномани бериш асослари

Ўзбекистон Республикасининг фуқароларига, чет эл фуқароларига ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатномани бериш давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотнинг давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатнома расмийлаштирилиши зарур бўлган лавозимлари номенклатурасига асосан махсус ваколатли давлат органи томонидан амалга оширилади.

Давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотнинг давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатнома расмийлаштирилиши зарур бўлган лавозимлари номенклатураси махсус ваколатли давлат органи билан келишилган ҳолда мазкур ташкилот раҳбари томонидан тасдиқланади.

Мазкур лавозимлар номенклатурасига киритилган лавозимларга тайинланадиган шахсларга давлат сирларидан фойдаланишга доир тегишли шаклдаги рухсатнома расмийлаштирилади ва улар билан давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларни ошкор этмаслик тўғрисида келишув имзоланади.

Давлат сирларидан фойдаланишга доир тегишли шаклдаги рухсатномага эга бўлмаган шахсларнинг давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатнома расмийлаштирилиши зарур бўлган лавозимлар номенклатурасига киритилган лавозимларга тайинланишига йўл қўйилмайди.

Чет эл фуқароларига ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатнома Ўзбекистон Республикаси халқаро шартномаларининг талабларига риоя этиш шарти билан ва бошқа қонунчилик ҳужжатларига асосан берилиши мумкин.

Чет эл фуқароларига ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатномани бериш ва бекор қилиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.

Давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатнома ўн саккиз ёшга тўлган шахсларга расмийлаштирилади, бундан ушбу модданинг саккизинчи қисмида назарда тутилган ҳоллар мустасно.

Қонунчиликда белгиланган айрим ҳолларда, ўн олти ёшга тўлган шахсларга иккинчи ёки учинчи шаклдаги, ўн етти ёшга тўлган шахсларга эса биринчи ёки иккинчи шаклдаги давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатнома расмийлаштирилиши мумкин.

25-модда. Ўзбекистон Республикасининг фуқароларига, чет эл фуқароларига ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатнома беришга оид талаблар

Ўзбекистон Республикасининг фуқароларига, чет эл фуқароларига ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатномани расмийлаштиришда қуйидагилар талаб этилади:

шахснинг ўзига ишониб топширилган давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларни ошкор этмаслик тўғрисида Ўзбекистон Республикаси олдида ёзма мажбурият қабул қилиши;

шахснинг ушбу Қонуннинг 30-моддасига мувофиқ ўз ҳуқуқлари чекланишига ёзма равишда розилик бериши;

шахс томонидан давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатнома берилишидан олдин махсус ваколатли давлат органининг ушбу шахсга нисбатан текширув тадбирларини ўтказишига ёзма розилик бериши;

давлат сирлари тўғрисидаги қонунчилик билан танишиш, шу жумладан уни бузганлик учун жавобгарликка оид қисми билан танишиш.

26-модда. Давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатнома беришнинг алоҳида тартиби

Қуйидаги шахсларга давлат сирларидан фойдаланишга доир тегишли шаклдаги рухсатнома текширув тадбирлари ўтказилмасдан расмийлаштирилади:

Ўзбекистон Республикаси Президентига — лавозимга киришган пайтдан эътиборан ваколатлари муддатига;

Ўзбекистон Республикаси Бош вазирига — лавозимга тайинланган кундан эътиборан ваколатлари муддатига;

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг депутатларига — улар сайланган кундан эътиборан ваколатлари муддатига;

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг аъзоларига — улар сайланган (тайинланган) кундан эътиборан ваколатлари муддатига;

Ўзбекистон Республикаси судьяларига — улар сайланган (тайинланган) кундан эътиборан ваколатлари муддатига;

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталари томонидан сайланган ёки Ўзбекистон Республикаси Президентининг тақдимига биноан Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Сенати томонидан сайланган ва тайинланган шахсларга — ўз хизмат фаолияти даврига;

Ўзбекистон Республикаси Президенти давлат хавфсизлик хизматига лавозимга тайинланган шахсларга — ўз хизмат фаолияти даврига;

Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизматига лавозимга тайинланган шахсларга — ўз хизмат фаолияти даврига;

Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан лавозимга тайинланган шахсларга — ўз хизмат фаолияти даврига.

27-модда. Ўзбекистон Республикасининг фуқаросига ёки мансабдор шахсга давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатномани расмийлаштиришни рад этиш асослари

Ўзбекистон Республикасининг фуқаросига ёки мансабдор шахсга давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатномани расмийлаштиришни рад этиш учун қуйидагилар асос бўлади:

шахснинг қасддан содир этилган жиноят учун судланганлик ҳолати тугалланмаганлиги ёки судланганлиги олиб ташланмаганлиги;

шахснинг давлат сирлари тўғрисидаги қонунчиликни бузганлиги билан боғлиқ бўлган жиноят, фуқаролик, иқтисодий ёки маъмурий ишнинг мавжудлиги;

шахсни муомалага лаёқатсиз ёки муомала лаёқати чекланган деб топиш тўғрисидаги суд қарорининг қонуний кучга кирганлиги;

текширув тадбирлари натижасида шахснинг Ўзбекистон Республикаси хавфсизлигига таҳдид солувчи ҳаракатлари аниқланганлиги (бундай таҳдидларнинг рўйхати махсус ваколатли давлат органи томонидан белгиланади);

шахснинг текширув тадбирларидан бўйин товлаши ва (ёки) ўзи ёхуд яқин қариндошлари тўғрисида қасддан ёлғон маълумотлар берганлиги.

Ўзига нисбатан давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатномани расмийлаштириш рад этилган шахс ушбу қарор устидан юқори турувчи органга ёки судга шикоят қилиш ҳуқуқига эга.

Давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилот раҳбари томонидан тавсия этилган номзодга давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатномани расмийлаштиришни рад этиш тўғрисидаги махсус ваколатли давлат органининг асослантирилган хулосаси номзоднинг давлат сирларидан фойдаланиш ҳуқуқини чеклаш учун асос бўлади. Бироқ давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатномани расмийлаштиришни рад этиш учун асос бўлиб хизмат қилган ҳолатлар ўзгарган тақдирда, ўзига нисбатан бундай рухсатномани расмийлаштириш рад этилган шахс давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатномани расмийлаштириш учун қайта мурожаат этиш ҳуқуқига эга.

28-модда. Давлат сирларидан фойдаланиш ҳуқуқини расмийлаштириш асослари

Ўзбекистон Республикаси фуқароларига давлат сирларидан фойдаланиш ҳуқуқини бериш қуйидагиларни назарда тутади:

давлат сирларини ташкил этувчи маълумотлар билан ишлаш заруратини аниқлашни;

давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатноманинг мавжудлигини;

давлат сирларидан бевосита фойдаланиш ҳуқуқини бериш тўғрисида давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилот раҳбари томонидан қарор қабул қилинишини.

Давлат сирларидан фойдаланиш ҳуқуқини беришни рад этиш тўғрисидаги қарор давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилот раҳбари томонидан ушбу Қонунга асосан қабул қилинади. Мазкур қарор шахс ўзига ишониб топширилган давлат сирларини ошкор этмаслик тўғрисидаги ёзма мажбуриятни ўз зиммасига олишни рад этган тақдирда ҳам қабул қилинади.

Давлат сирларидан фойдаланиш ҳуқуқини расмийлаштириш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.

29-модда. Давлат сирларидан фойдаланиш ҳуқуқини бекор қилиш асослари

Ўзбекистон Республикаси фуқаросининг ёки мансабдор шахснинг давлат сирларидан фойдаланиш ҳуқуқи қуйидаги ҳолларда давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилот раҳбарининг қарори билан бекор қилиниши мумкин:

шахс давлат сирларидан фойдаланиш ва уларни ҳимоя қилиш билан боғлиқ ўз зиммасига олган мажбуриятларни ҳамда чекловларни бузганда;

ушбу Қонун 27-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатномани расмийлаштиришни рад этишга асос бўладиган ҳолатлар юзага келганда;

давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилот билан меҳнат шартномаси тугатилганда;

давлат сирларидан фойдаланиш билан боғлиқ ишларни бажаришдаги иштирок якунланганда ёки бундай ишлар тугатилганда;

ушбу Қонуннинг 26-моддасида кўрсатилган мансабдор шахсларнинг ваколатлари тугатилганда;

шахсга берилган давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатнома бекор қилинганлиги тўғрисида давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотга махсус ваколатли давлат органи томонидан кўрсатма киритилганда.

Давлат сирларидан фойдаланиш ҳуқуқи шахсга берилган давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатнома бекор қилинганда тугатилади. Махсус ваколатли давлат органининг қарори давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатноманинг бекор қилиниши учун асос бўлади.

Давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатноманинг бекор қилиниши қуйидагилар учун асос бўлади:

шахсни давлат сирлари билан боғлиқ бўлмаган бошқа ишга ўтказиш;

шахс билан меҳнат шартномасини бекор қилиш, агар бажариладиган иш бундай рухсатномани талаб қилса.

Давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатноманинг бекор қилиниши шахсларни давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларни ошкор этмаслик бўйича ўз зиммасига олинган мажбуриятларни бажаришдан озод этмайди.

Давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилот раҳбарининг давлат сирларидан фойдаланиш ҳуқуқини бекор қилиш тўғрисидаги қарори устидан юқори турувчи органга ёки судга шикоят қилиниши мумкин.

30-модда. Давлат сирларидан хабардор бўлган шахсларнинг ҳуқуқларини чеклаш

Давлат сирларидан хабардор бўлган шахсларнинг ҳуқуқлари вақтинча чекланиши мумкин.

Чекловлар қуйидагиларга нисбатан татбиқ этилиши мумкин:

давлат сирларидан фойдаланишга доир расмийлаштирилган рухсатноманинг амал қилиши ва меҳнат шартномасида (контрактда) назарда тутилган муддати ичида Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан ташқарига чиқиш ҳуқуқига (фақат Ўзбекистон Республикаси фуқаролари учун);

давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларни ўз ичига олган кашфиётлар ва ихтиролардан фойдаланиш ҳамда бундай маълумотларни тарқатиш ҳуқуқига;

давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатномани расмийлаштириш даврида текширув тадбирларини ўтказиш чоғида шахсий ҳаёт дахлсизлигига бўлган ҳуқуққа.

Давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатноманинг амал қилиши тугатилганидан кейин Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан ташқарига чиқишга доир чекловнинг амал қилиш муддати ҳар бир ҳолда шахсга маълум бўлган махфий маълумотларнинг хусусиятига қараб қуйидаги тарзда белгиланади:

«Алоҳида аҳамиятли» грифли махфий маълумотлар учун — кўпи билан уч йил;

«Мутлақо махфий» грифли махфий маълумотлар учун — кўпи билан икки йил;

«Махфий» грифли махфий маълумотлар учун — кўпи билан бир йил.

Давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатноманинг амал қилиши тугатилганидан кейин Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан ташқарига чиқишга доир чекловга бериладиган истиснолар Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.

7-боб. Давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларни тасарруф этиш

31-модда. Давлат сирларига эгалик қилиш, улардан фойдаланиш ва уларни тасарруф этиш

Давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотлар давлат сирлари тўғрисидаги қонунчиликка мувофиқ давлат сирларига эгалик қилади, улардан фойдаланади ҳамда уларни тасарруф этади.

Давлат сирларини ва уларни ташувчиларни олувчи (сўраб олувчи) давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотлар улардан фойдаланишда тегишли махфийлик режимини таъминлайдиган шарт-шароитларни яратиши шарт.

32-модда. Давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларни юбориш

Давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларнинг биргаликдаги ва бошқа фаолияти амалга оширилиши доирасида давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларни юбориш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.

8-боб. Давлат сирларини ҳимоя қилиш

33-модда. Давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларда давлат сирларини ҳимоя қилишни таъминлаш

Давлат сирлари Ўзбекистон Республикасининг мулки ва унинг ҳимоясидадир.

Давлат сирларини ҳимоя қилиш давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларнинг асосий вазифаларидан биридир.

Давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларда давлат сирларини ҳимоя қилишни ташкил этиш уларнинг раҳбарлари зиммасига юклатилади.

Давлат сирларини ҳимоя қилиш давлат сирлари ошкор этилишининг ва йўқолишининг олдини олишга қаратилган ташкилий, ҳуқуқий, муҳандислик-техник, криптографик ва бошқа чора-тадбирлар мажмуини қонунчиликка мувофиқ ўтказиш йўли билан амалга оширилади.

34-модда. Давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларнинг мулкчилик шакли ёки фаолияти йўналишлари ўзгарганда давлат сирларини ҳимоя қилиш

Давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотлар ўз мулкчилик шакли ёки фаолият йўналишлари ўзгарганда, шу жумладан давлат сирларидан фойдаланиш билан боғлиқ ишлар тўхтатиб турилганда ёки тугатилганда давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларни ва уларни ташувчиларни ҳимоя қилиш чораларини кўриши керак.

Бунда давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларни ташувчилар йўқ қилинади, сақлаш учун идоравий ёки давлат архивларига топширилади ёхуд белгиланган тартибда қуйидагиларга берилади:

давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотнинг ҳуқуқий ворисига, агар ушбу ҳуқуқий ворис кўрсатилган маълумотлардан фойдаланган ҳолда ишларни бажариш ваколатига эга бўлса;

тегишли ахборотни тасарруф этувчи, давлат сирларидан фойдаланувчи бошқа ташкилотга.

Давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилот давлат сирларини ташувчилар йўқ қилинганлиги, давлат сирларини ташкил этувчи маълумотлар сақлаш учун архивга топширилганлиги ёхуд ҳуқуқий ворисга ёки тегишли ахборотни тасарруф этувчи, давлат сирларидан фойдаланувчи бошқа ташкилотга топширилганлиги тўғрисида махсус ваколатли давлат органини ёзма равишда хабардор қилиши керак.

Давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларнинг мулкчилик шакли ва фаолияти йўналишлари ўзгарганда давлат сирларини ҳимоя қилиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.

35-модда. Чет давлатларнинг ва халқаро ташкилотларнинг махфий маълумотларини ҳимоя қилиш

Чет давлатларнинг ва халқаро ташкилотларнинг Ўзбекистон Республикасига халқаро шартномаларга асосан ёки унинг халқаро ташкилотларга аъзолиги муносабати билан берилган махфий маълумотларини, шунингдек уларнинг биргаликдаги фаолияти давомида шакллантирилган махфий маълумотларни ҳимоя қилиш Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигига ва халқаро шартномаларига мувофиқ амалга оширилади.

36-модда. Давлат сирларини ҳимоя қилишга доир талаблар

Давлат сирларининг криптографик ва техник ҳимоя воситалари, шунингдек ахборотлаштиришнинг техник воситалари Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган тегишли махфийлик даражасидаги ахборотни ҳимоя қилиш талабларига мувофиқликни тасдиқловчи сертификатга эга бўлиши керак.

Давлат сирларини ҳимоя қилиш воситаларини тадқиқ этиш, лойиҳалаштириш, ишлаб чиқиш, ишлаб чиқариш, реализация қилиш, таъмирлаш, ташиш, улардан фойдаланиш, уларни сақлаш ва утилизация қилиш қонунчиликка мувофиқ амалга оширилиши керак.

37-модда. Давлат сирларининг криптографик ҳимоя воситаларини ишлаб чиқиш, ишлаб чиқариш ва реализация қилиш

Давлат сирларининг криптографик ҳимоя воситаларини ишлаб чиқиш, ишлаб чиқариш ва реализация қилиш бўйича фаолият тегишли текширув тадбирлари натижаларига кўра махсус ваколатли давлат органи томонидан бериладиган лицензияга асосан амалга оширилади.

Давлат сирларининг криптографик ҳимоя воситаларини ишлаб чиқиш, ишлаб чиқариш ва реализация қилиш бўйича фаолиятни лицензиялаш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.

38-модда. Давлат сирларини ҳимоя қилиш тадбирларини молиялаштириш

Давлат органлари ва ташкилотларининг, шунингдек уларнинг таркибий бўлинмаларининг давлат сирларини ҳимоя қилиш бўйича фаолияти Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети ҳисобидан, давлат сирларидан фойдаланувчи бошқа ташкилотларнинг фаолияти эса улар фаолиятининг асосий йўналишларидан олинадиган даромадлар ҳисобидан молиялаштирилади.

Давлат сирларини ҳимоя қилиш тадбирларини амалга ошириш учун ажратиладиган бюджет маблағларининг сарфланиши устидан назорат қонунчиликда белгиланган тартибда амалга оширилади. Агар ушбу назоратни амалга ошириш давлат сирларини ташкил этувчи маълумотлардан фойдаланиш билан боғлиқ бўлса, назоратни амалга оширувчи шахслар давлат сирларидан фойдаланишга доир тегишли шаклдаги рухсатномага эга бўлиши керак.

39-модда. Давлат сирларининг ҳимоя қилинишини таъминлаш устидан назорат

Давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларда давлат сирларининг ҳимоя қилиниши махсус ваколатли давлат органи томонидан назорат қилинади.

Давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотлар ўз тасарруфидаги барча ташкилотларда давлат сирларини ҳимоя қилиш тизимининг самарадорлигини назорат қилиши шарт.

Давлат сирларининг ҳимоя қилинишини таъминлаш устидан назорат қонунчиликда белгиланган тартибда амалга оширилади.

9-боб. Якунловчи қоидалар

40-модда. Давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларнинг ходимлари учун бериладиган имтиёзлар

Давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларнинг ходимлари учун қуйидаги имтиёзлар белгиланади:

давлат сирлари билан ишлаганлик ва махфий-режим органларидаги хизмат даври учун қонунчиликда белгиланган тартибда иш ҳақига фоизли устамалар тўланишига бўлган ҳуқуқ;

давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларда ташкилий-штат ўзгаришлари амалга оширилганда ва бошқа тенг шартлар мавжуд бўлганда махфий-режим органлари ходимлари учун иш ўрнининг сақлаб қолинишига бўлган ҳуқуқ.

41-модда. Давлат сирлари тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик

Давлат сирлари тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.

42-модда. Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларини ўз кучини йўқотган деб топиш

Қуйидагилар ўз кучини йўқотган деб топилсин:

1) Ўзбекистон Республикасининг 1993 йил 7 майда қабул қилинган «Давлат сирларини сақлаш тўғрисида»ги 848-XII-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1993 йил, № 5, 232-модда);

2) Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг 1993 йил 7 майда қабул қилинган «Давлат сирларини сақлаш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунини амалга киритиш тўғрисида»ги 849-XII-сонли Қарори (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1993 йил, № 5, 233-модда);

3) Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 18 февралда қабул қилинган «Хавфсизлик ва мудофаа соҳасидаги баъзи давлат органлари фаолияти такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-522-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2019 йил, № 2, 47-модда) 7-моддаси ;

4) Ўзбекистон Республикасининг 2021 йил 21 апрелда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартишлар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-683-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2021 йил, 4-сонга илова) 28-моддаси .

43-модда. Ушбу Қонуннинг ижросини, етказилишини, моҳияти ва аҳамияти тушунтирилишини таъминлаш

Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.

Ушбу Қонун кучга киргунга қадар амалда бўлган давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларни ўз ичига олган ҳужжатларнинг махфийлик грифлари мазкур ҳужжатларни тайёрлаган (ишлаб чиққан) давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларнинг махсус комиссиялари томонидан қайта кўриб чиқилиши шарт.

44-модда. Қонунчиликни ушбу Қонунга мувофиқлаштириш

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

ушбу Қонуннинг 6-моддасида назарда тутилган давлат сирларини хорижий давлатлар ва халқаро ташкилотларга бериш тартибини ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ойлик муддатда ишлаб чиқсин ва тасдиқласин;

ушбу Қонуннинг 6-моддасида назарда тутилган давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларда экспертлар ва махсус комиссияларни шакллантириш ҳамда уларнинг фаолиятини ташкил этиш тартибини ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ойлик муддатда ишлаб чиқсин ва тасдиқласин;

ушбу Қонуннинг 6-моддасида назарда тутилган давлат сирларининг ошкор этилиши ёки йўқотилиши оқибатида Ўзбекистон Республикаси хавфсизлигига ёхуд давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотлар манфаатларига етказилган ёки етказилиши мумкин бўлган зарар миқдорини аниқлаш тартибини ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ойлик муддатда ишлаб чиқсин ва тасдиқласин;

ушбу Қонуннинг 6 ва 20-моддаларида назарда тутилган маълумотлар ва уларни ташувчилар махфийлаштирилиши натижасида маълумотларни ташувчиларнинг мулкдорига етказилган зарарнинг миқдорини аниқлаш тартибини ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ойлик муддатда ишлаб чиқсин ва тасдиқласин;

ушбу Қонуннинг 6-моддасида назарда тутилган махфий-режим органлари ходимларининг лавозим маошларига давлат сирлари билан ишлаганлик ҳамда ушбу органлардаги хизмат даври учун устамалар миқдорини, шунингдек уларни тўлаш тартибини ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ойлик муддатда ишлаб чиқсин ва тасдиқласин;

ушбу Қонуннинг 24-моддасида назарда тутилган чет эл фуқароларига ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатномани бериш ва бекор қилиш тартибини ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ойлик муддатда ишлаб чиқсин ва тасдиқласин;

ушбу Қонуннинг 30-моддасида назарда тутилган давлат сирларидан фойдаланишга доир рухсатноманинг амал қилиши тугатилганидан кейин Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан ташқарига чиқишга доир чекловга бериладиган истиснолар бўйича тартибни ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан олти ойлик муддатда ишлаб чиқсин ва тасдиқласин;

ушбу Қонуннинг 32-моддасида назарда тутилган давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларни давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларнинг биргаликдаги ва бошқа фаолиятни амалга ошириш доирасида юбориш тартибини ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ойлик муддатда ишлаб чиқсин ва тасдиқласин;

ушбу Қонуннинг 34-моддасида назарда тутилган давлат сирларидан фойдаланувчи ташкилотларнинг мулкчилик шакли ва фаолияти йўналишлари ўзгарганда давлат сирларини ҳимоя қилиш тартибини ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ойлик муддатда ишлаб чиқсин ва тасдиқласин;

ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;

республика ижро этувчи ҳокимият органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.

45-модда. Ушбу Қонуннинг кучга кириши

Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ўтгач кучга киради.

Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2024 йил 27 декабрь,

ЎРҚ-1016-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.12.2024 й., 03/24/1016/1076-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni

Davlat sirlari toʻgʻrisida

Qonunchilik palatasi tomonidan 2024-yil 20-avgustda qabul qilingan Senat tomonidan 2024-yil 23-oktabrda maʼqullangan

1-bob. Umumiy qoidalar

1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi

Ushbu Qonunning maqsadi Oʻzbekiston Respublikasi manfaatlarini koʻzlab maʼlumotlarni davlat sirlari jumlasiga kiritishning huquqiy va tashkiliy asoslarini belgilashdan, davlat sirlaridan foydalanish va ularni himoya qilish, shuningdek davlat sirlari bilan bogʻliq boshqa faoliyatni amalga oshirish chogʻida yuzaga keladigan munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

2-modda. Ushbu Qonunning amal qilish sohasi

Ushbu Qonun davlat sirlari toʻgʻrisidagi qonunchilik talablarini bajarish majburiyatini olgan yoki oʻz maqomiga koʻra ularni bajarishi shart boʻlgan shaxslarga, shuningdek davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarga nisbatan tatbiq etiladi.

3-modda. Davlat sirlari toʻgʻrisidagi qonunchilik

Davlat sirlari toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.

Davlat sirlari sohasidagi xalqaro hamkorlik masalalari Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligi va xalqaro shartnomalari bilan tartibga solinadi.

4-modda. Asosiy tushunchalar

Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

davlat ahamiyatiga ega boʻlgan sir ‒ oshkor etilishi Oʻzbekiston Respublikasining mudofaa qobiliyatiga, davlat xavfsizligiga, iqtisodiy va siyosiy manfaatlariga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan maʼlumotlar;

davlat sirlari ‒ oshkor etilishi Oʻzbekiston Respublikasining xavfsizligiga zarar yetkazishi mumkin boʻlgan davlat ahamiyatiga ega sirni va (yoki) xizmat sirini tashkil etadigan, davlat tomonidan himoya qilinadigan va maxfiylashtirilishi lozim boʻlgan maʼlumotlar roʻyxatiga kiritilgan maʼlumotlar;

davlat sirlarining yoʻqotilishi — davlat ahamiyatiga ega boʻlgan sirni yoki xizmat sirini tashkil etuvchi maʼlumotlar mavjud boʻlgan hujjatlardan, buyumlardan yoki vositalardan qonunchilikda belgilangan talablarga rioya etmagan holda foydalanish natijasida davlat sirlarini tashuvchilarning oʻz qonuniy egalari tasarrufidan chiqib ketishi;

davlat sirlarini oshkor etish — xizmat yoki kasbiy faoliyati munosabati bilan davlat sirlari oʻziga ishonib topshirilgan yoki davlat sirlari oʻziga maʼlum boʻlib qolgan shaxs tomonidan davlat sirlarini belgilangan tartibni buzgan holda oʻzga shaxsga berish, eʼlon qilish yoki boshqacha tarzda tarqatish hamda buning oqibatida ushbu davlat sirlarining ularning qonuniy egalari boʻlmagan shaxslarga maʼlum boʻlib qolishi;

davlat sirlarini tashuvchilar — davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni aniqlash va identifikatsiyalash imkonini beradigan ramzlar, belgilar, tasvirlar, signallar, texnik yechimlar va jarayonlar tarzida aks ettirilgan moddiy obyektlar, shu jumladan fizik maydon;

davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnoma — davlat sirlari sohasidagi maxsus vakolatli davlat organi tomonidan shaxsga davlat sirlaridan foydalanish huquqi berilganligini tasdiqlaydigan, belgilangan tartibda rasmiylashtirilgan hujjat;

davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlar — davlat sirlari bilan bogʻliq faoliyatni amalga oshirishga doir ruxsatga, shuningdek davlat sirlarini saqlash va ulardan foydalanish uchun zarur shart-sharoitlarga ega boʻlgan hamda davlat sirlari toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq davlat sirlaridan foydalanadigan davlat organlari va boshqa tashkilotlar;

davlat sirlaridan foydalanish huquqi — davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotning rahbari tomonidan shaxsga uning xizmat vakolatlariga muvofiq beriladigan muayyan maxfiy maʼlumotlar bilan tanishish va (yoki) davlat sirlaridan foydalangan holda faoliyatni amalga oshirish imkoniyati;

davlat sirlarini himoya qilish — davlat sirlari oshkor etilishining va ularni tashuvchilar yoʻqolishining oldini olishga qaratilgan tashkiliy, huquqiy, muhandislik-texnik, kriptografik va boshqa chora-tadbirlar majmui;

davlat sirlarini himoya qilish vositalari — davlat sirlarining kriptografik va texnik jihatdan himoya qilinishini taʼminlaydigan apparat, apparat-dasturiy yoki dasturiy vositalar, shuningdek axborotni ruxsatsiz foydalanishdan himoya qilish vositalari hamda davlat sirlarini himoya qilish tizimi samaradorligini nazorat qilish vositalari;

davlat sirlarini himoya qilish tizimi — davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni hamda ularni tashuvchilarni himoya qilish uchun davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlar tomonidan foydalaniladigan vositalar va usullar, shuningdek ushbu maqsadlarda amalga oshiriladigan tadbirlar majmui;

maxsus komissiya — davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarning oʻz tasarrufidagi davlat sirlarini koʻrib chiqish va xulosa berish uchun davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomaga hamda zarur bilim va tajribaga ega boʻlgan xodimlaridan tashkil topgan guruh;

maxfiylik grifi — maʼlumotlarni tashuvchidagi maʼlumotlarning maxfiylik darajasi toʻgʻrisida dalolat beradigan, maʼlumotlarni tashuvchining oʻziga va (yoki) kuzatuv hujjatiga qoʻyiladigan rekvizit;

maxfiylik darajasi — davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarning muhimligini ifodalovchi hamda ularni himoya qilish choralari va vositalarini belgilovchi toifa;

maxfiylashtirilishi lozim boʻlgan maʼlumotlar roʻyxati — ushbu Qonunda belgilangan tartibda maʼlumotlarni davlat ahamiyatiga ega boʻlgan sir yoki xizmat siri jumlasiga kiritish hamda maxfiylashtirish imkonini beradigan maʼlumotlarning toifalari;

maxfiylik rejimi — davlat sirlari toʻgʻrisidagi qonunchilik bilan tartibga solinadigan davlat sirlari himoya qilinishini taʼminlashning yagona tartibi;

maxfiy-rejim organi — davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotning maxfiy ish yuritilishi ustidan nazoratni va maxfiylik rejimining taʼminlanishini amalga oshiruvchi tarkibiy boʻlinmasi yoki mansabdor shaxsi;

maʼlumotlarni maxfiylikdan chiqarish — davlat sirlaridan hamda ularni tashuvchilardan foydalanishga doir cheklovlarni belgilangan maxfiylik darajasini bekor qilish yoʻli bilan olib tashlash boʻyicha chora-tadbirlar majmui;

maʼlumotlarni va ularni tashuvchilarni maxfiylashtirish — davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlardan va ularni tashuvchilardan foydalanishga doir cheklovlarni joriy etish boʻyicha chora-tadbirlar majmui;

xizmat siri — davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlar faoliyatining har qanday sohasiga, shu jumladan harbiy, iqtisodiy, siyosiy, ilmiy-texnik, ishlab chiqarish, razvedka, kontrrazvedka, tezkor-qidiruv faoliyatiga taalluqli boʻlgan, oshkor etilishi ushbu tashkilotlarning manfaatlariga zarar yetkazishi mumkin boʻlgan maʼlumotlar. Xizmat siri davlat ahamiyatiga ega boʻlgan sirning tarkibiy qismi boʻlishi mumkin;

ekspertlar komissiyasi — davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarning davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomaga ega boʻlgan hamda davlat sirlarini himoya qilish masalalari boʻyicha tegishli xulosalar berish huquqiga hamda zarur bilim va tajribaga ega boʻlgan xodimlaridan tashkil topgan guruh.

2-bob. Davlat sirlari sohasini davlat tomonidan tartibga solish

5-modda. Davlat sirlari sohasidagi yagona davlat siyosati

Davlat sirlari sohasidagi yagona davlat siyosati Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadi.

6-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining davlat sirlari sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

davlat sirlari sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarining ishlab chiqilishini tashkil etadi va ularni amalga oshirish choralarini koʻradi;

maxfiy axborotni oʻzaro himoya qilish toʻgʻrisida hukumatlararo bitimlar tuzadi va ularni amalga oshirish choralarini koʻradi;

davlat sirlarini xorijiy davlatlar va xalqaro tashkilotlarga berish tartibini belgilaydi;

oʻz vakolatlari doirasida davlat sirlari sohasida qarorlar qabul qiladi;

maxfiy-rejim organlarini tashkil etish, ularning faoliyati va ularni tugatish tartibini belgilaydi;

davlat sirlaridan foydalanish huquqini rasmiylashtirish tartibini belgilaydi;

davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarda maʼlumotlarni davlat sirlari jumlasiga kiritish, maxfiylashtirish, maxfiylikdan chiqarish, shuningdek davlat sirlari va ularni tashuvchilar himoya qilinishini taʼminlash tartibini belgilaydi;

Oʻzbekiston Respublikasida maxfiylashtirilishi lozim boʻlgan maʼlumotlar roʻyxatini va uni shakllantirish tartibini tasdiqlaydi;

ekspertlar va maxsus komissiyalarni shakllantirish hamda ularning faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi;

davlat sirlarining oshkor etilishi yoki yoʻqotilishi oqibatida Oʻzbekiston Respublikasi xavfsizligiga yoxud davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlar manfaatlariga yetkazilgan yoki yetkazilishi mumkin boʻlgan zarar miqdorini aniqlash tartibini belgilaydi;

maʼlumotlar va ularni tashuvchilar maxfiylashtirilishi natijasida maʼlumotlarni tashuvchilarning mulkdoriga yetkazilgan zararning miqdorini aniqlash tartibini belgilaydi;

davlat sirlarini himoya qilish boʻyicha amalga oshiriladigan chora-tadbirlar uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetidan mablagʻlar ajratish toʻgʻrisida takliflar kiritadi;

maxfiy-rejim organlari xodimlarining lavozim maoshlariga davlat sirlari bilan ishlaganlik hamda ushbu organlardagi xizmat davri uchun ustamalar miqdorini, shuningdek ularni toʻlash tartibini belgilaydi;

davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarning davlat sirlarini chet davlatlarga, Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi va xorijdagi xalqaro tashkilotlarga, shuningdek yuridik shaxslarga berish maqsadga muvofiqligi toʻgʻrisidagi xulosalarini koʻrib chiqadi hamda ular boʻyicha qaror qabul qiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

7-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmatining davlat sirlari sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati davlat sirlari sohasidagi maxsus vakolatli davlat organidir (bundan buyon matnda maxsus vakolatli davlat organi deb yuritiladi).

Maxsus vakolatli davlat organi:

zarur shart-sharoitlarga ega boʻlgan tashkilotlarga davlat sirlari bilan bogʻliq faoliyatni amalga oshirish uchun ruxsat beradi va (yoki) uni chaqirib oladi;

davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarning faoliyatini davlat sirlari toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga rioya etilishi yuzasidan muvofiqlashtiradi;

davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarda maxfiylik rejimini taʼminlash faoliyatini muvofiqlashtiradi, mazkur faoliyatni takomillashtirish va uning samaradorligini oshirish yuzasidan ushbu tashkilotlarga tavsiyalar kiritadi;

oʻz vakolatlari doirasida davlat sirlari sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqadi;

davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarda davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni himoya qilish chora-tadbirlarini ishlab chiqadi va amalga oshiradi, shuningdek ularning mazkur sohadagi faoliyatini nazorat qiladi;

davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomani rasmiylashtirish maqsadida shaxslarni tekshiruvdan oʻtkazadi, shuningdek davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomani berish (bermaslik) toʻgʻrisida va uni bekor qilish haqida qarorlar qabul qiladi;

axborotning kriptografik himoya vositalarini ishlab chiqish, ishlab chiqarish, realizatsiya qilishga doir faoliyatni litsenziyalashni amalga oshiradi;

axborotning kriptografik va texnik himoya vositalarini, shuningdek axborotlashtirishning texnik vositalarini sertifikatlashtirishni amalga oshiradi hamda nazorat qiladi;

davlat sirlarini oʻz ichiga olgan axborot tizimlarini roʻyxatdan oʻtkazishni amalga oshiradi;

davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarda maxfiylik rejimiga rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi;

davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlar va shaxslarni tegishli normativ-huquqiy hujjatlar talablariga rioya etilishi yuzasidan tekshirish tadbirlarini amalga oshiradi;

davlat sirlari toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishi bilan bogʻliq jinoyatlarning oldini oladi, ularni aniqlaydi, fosh etadi va tergov qiladi;

davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlar tomonidan maxfiy-rejim organlarining tashkil etilishi, qayta tashkil etilishi hamda tugatilishini, shuningdek ushbu organlar xodimlarining lavozimga tayinlanishini va lavozimidan ozod etilishini kelishadi;

davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomani berish hamda davlat sirlarini himoya qilishning zamonaviy mexanizmlarini axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining rivojlanishini va ilgʻor tamoyillarni hisobga olgan holda ishlab chiqadi va takomillashtiradi;

davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarning maxfiylashtirilishi lozim boʻlgan maʼlumotlari roʻyxatlarini hamda ularning maxfiy-rejim organlarining ish yuritish hujjatlarini kelishadi;

shaxslarning davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomalarining amal qilishini vaqtincha toʻxtatish yoki ularni bekor qilish toʻgʻrisida davlat organlariga va boshqa tashkilotlarga koʻrsatmalar kiritadi;

davlat sirlaridan xabardor boʻlgan shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasi hududidan chiqish huquqini vaqtincha cheklash boʻyicha davlat organlariga va boshqa tashkilotlarga qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda koʻrsatmalar kiritadi;

davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarga maxfiylik rejimini taʼminlash masalalari boʻyicha amaliy va uslubiy yordam koʻrsatadi, shuningdek davlat sirlaridan foydalanish huquqiga ega boʻlgan shaxslarni oʻqitishni hamda ularning malakasini oshirishni belgilangan tartibda tashkil etadi;

davlat sirlarining oshkor etilishi yoki yoʻqotilishi oqibatida Oʻzbekiston Respublikasi xavfsizligiga yoxud davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlar manfaatlariga yetkazilgan yoki yetkazilishi mumkin boʻlgan zarar miqdorini aniqlashda ishtirok etadi;

Oʻzbekiston Respublikasining maxfiy axborotni oʻzaro himoya qilish toʻgʻrisidagi xalqaro shartnomalarini tuzish, bajarish, ularning amal qilishini toʻxtatib turish yoki ularni tugatish boʻyicha takliflar kiritadi.

Maxsus vakolatli davlat organi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

8-modda. Davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarning davlat sirlari sohasidagi vakolatlari

Davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlar:

davlat sirlari bilan bogʻliq faoliyatni amalga oshirishga ruxsat olish uchun maxsus vakolatli davlat organiga murojaat qiladi;

maxfiy-rejim organlari toʻliq faoliyat koʻrsatishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratadi va mazkur yoʻnalishdagi ishlarni tashkil etadi;

tegishli malakaga va maxsus vakolatli davlat organi tomonidan berilgan sertifikatga ega boʻlgan xodimlarni maxfiy-rejim organlariga tayinlaydi;

davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomaga ega boʻlgan shaxslarning oʻqitilishini hamda belgilangan muddatlarda tegishli malaka oshirish kurslariga yuborilishini taʼminlaydi;

belgilangan maxfiylik rejimiga rioya etilishini va foydalanilayotgan davlat sirlarining himoya qilinishini, shu jumladan oʻz tasarrufidagi tashkilotlarda himoya qilinishini oʻz vakolatlari doirasida taʼminlaydi;

maxsus vakolatli davlat organiga davlat sirlarini himoya qilish tizimini takomillashtirish boʻyicha takliflar kiritadi;

davlat sirlari sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqishda ishtirok etadi;

davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnoma rasmiylashtirilishi zarur boʻlgan lavozimlar nomenklaturasini ishlab chiqadi;

davlat sirlarining oshkor etilishi yoki yoʻqotilishi oqibatida Oʻzbekiston Respublikasi xavfsizligiga yoxud davlat sirlaridan foydalanuvchi boshqa tashkilotlar manfaatlariga yetkazilgan yoki yetkazilishi mumkin boʻlgan zarar miqdorini aniqlashda ishtirok etadi;

axborotning kriptografik va texnik himoya vositalariga, shuningdek axborotlashtirishning texnik vositalariga oid sertifikat olish uchun maxsus vakolatli davlat organiga murojaat qiladi;

davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomaga ega boʻlgan xodimlarning xorijga chiqish biometrik pasportlari kadrlar boʻlinmalarida saqlanishini, shuningdek ushbu xodimlarning xorijga chiqishini va chet el fuqarolari bilan aloqalarini qonunchilikda belgilangan tartibda nazorat qiladi.

Davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlar qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

3-bob. Davlat sirlari jumlasiga kiritiladigan maʼlumotlar

9-modda. Harbiy sohadagi davlat sirlari jumlasiga kiritiladigan maʼlumotlar

Harbiy sohadagi davlat sirlari jumlasiga quyidagilar kiradi:

1) qoʻshinlarning birgalikda harakatlanish rejalarini, tezkor rejalarni, maxfiy obyektlarni qoʻriqlash hamda mudofaa qilish rejalarini fosh etuvchi maʼlumotlar, jangovar boshqaruv hujjatlari, favqulodda vaziyatlarda Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari qoʻshinlarini turli darajadagi jangovar shaylik holatiga keltirish boʻyicha hujjatlar;

2) Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining strategik jihatdan yoyilishi, soni, jangovar taʼminoti, holati, qurollanishi, tashkiliy tuzilmasi, rivojlanishi, jangovar tarkibi yoki miqdori, jangovar tayyorgarligi toʻgʻrisidagi, shuningdek harbiy-siyosiy va (yoki) tezkor vaziyat haqidagi maʼlumotlar;

3) qoʻshinlarning safarbarlik jihatdan yoyilishi, odamlarni va transport vositalarini safarbar qilish, safarbarlik jihatdan yoyilishni boshqarish tizimi va (yoki) qoʻshinlarni shaxsiy tarkib bilan butlash, qurol-yarogʻ, harbiy texnika hamda boshqa moddiy va moliyaviy vositalar bilan taʼminlash imkoniyatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

4) qurol-yarogʻ va harbiy texnikani rivojlantirish hamda qoʻshinlarni butlashning yoʻnalishlarini, uzoq muddatli rejalarini va istiqbollarini fosh etuvchi maʼlumotlar, qurol-yarogʻ va harbiy texnika namunalarini yaratish hamda modernizatsiya qilish boʻyicha maqsadli dasturlarni, ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlarini amalga oshirishning mazmuni hamda natijalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, shuningdek qurol-yarogʻ va harbiy texnikaning taktik-texnik xususiyatlarini fosh etuvchi maʼlumotlar;

5) davlat mudofaa buyurtmasi doirasidagi buyurtmalar, qurol-yarogʻ va harbiy texnikani ishlab chiqarish hamda yetkazib berish hajmlari va yoʻnalishlari, qurol-yarogʻ va harbiy texnikaning konstruksiyalari, ularni ishlab chiqarish texnologiyalari, ularning jangovar, fizik, kimyoviy tavsiflari toʻgʻrisidagi, shuningdek qurol-yarogʻ va harbiy texnikani qoʻllash tartibi haqidagi maʼlumotlar;

6) qurol-yarogʻ va harbiy texnikaning metrologik taʼminoti holatini, qurol-yarogʻ va harbiy texnikani sifat jihatidan yangi darajaga olib chiqishni belgilovchi harbiy etalonlarning yoki metrologik taʼminot vositalarining texnik yoki metrologik tavsiflarini fosh etuvchi maʼlumotlar;

7) qurol-yarogʻni va harbiy texnikani loyihalashtirish, yaratish, ishlab chiqarish yoki taʼmirlash uchun ajratilgan yoki amalda sarflangan mablagʻlarni fosh etuvchi maʼlumotlar;

8) qurol-yarogʻni va harbiy texnikani safarbarlik maqsadida ishlab chiqarish (taʼmirlash) quvvatlari toʻgʻrisidagi, shuningdek ushbu quvvatlarni yaratish va rivojlantirish haqidagi maʼlumotlar;

9) harbiy maqsadlarda foydalaniladigan raketa yoqilgʻisi, balist poroxlar, portlovchi moddalar va portlatuvchi vositalar, shuningdek qurol-yarogʻ va harbiy texnika uchun yangi qotishmalar, maxsus suyuqliklar, yoqilgʻini fosh etuvchi maʼlumotlar;

10) Oʻzbekiston Respublikasining mudofaa qobiliyatini va xavfsizligini taʼminlash uchun moʻljallangan aloqa tarmoqlari hamda telekommunikatsiya infratuzilmasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

11) harbiy yoki maxsus maqsadlarda foydalaniladigan radiochastota polosalarining taqsimlanishini fosh etuvchi maʼlumotlar;

12) qoʻshinlarning barcha turdagi aloqa vositalarining, radiolokatsiya, radiotexnika taʼminotining, shuningdek sunʼiy yoʻldosh aloqasi va radioeshittirish stansiyalarining tashkil etilishini yoki ishlashini fosh etuvchi maʼlumotlar;

13) Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga koʻra Oʻzbekiston Respublikasining majburiyatlariga kirmaydigan rejimli obyektlarning joylashuvi, maqsadi, tayyorgarlik yoki himoyalanganlik darajasi toʻgʻrisidagi, mazkur obyektlarni qurish uchun yer uchastkalarini, yer qaʼrini yoki suv akvatoriyalarini tanlash, ajratish haqidagi, shuningdek ushbu obyektlarni barpo etish boʻyicha rejalashtirilayotgan yoki oʻtkazilayotgan izlanish, loyihalashtirish ishlari va boshqa ishlar haqidagi maʼlumotlar (bunday maʼlumotlar maxsus obyektlarga ham taalluqlidir);

14) ikki xil maqsadga moʻljallangan vositalar va texnologiyalarni rivojlantirish yoʻnalishlarini, maqsadli dasturlarni amalga oshirish mazmunini, natijalarini, ushbu vositalar va texnologiyalarni yaratish yoki modernizatsiya qilish boʻyicha ilmiy-tadqiqot va (yoki) tajriba-konstruktorlik ishlarini fosh etuvchi, shuningdek ikki xil maqsadga moʻljallangan vositalar va texnologiyalarning harbiy maqsadlarda qoʻllanilishini fosh etuvchi maʼlumotlar;

15) Oʻzbekiston Respublikasining mudofaa qobiliyatini va xavfsizligini taʼminlash manfaatlarini koʻzlab Oʻzbekiston Respublikasi kosmik infratuzilmasidan foydalanish va (yoki) uni rivojlantirish istiqbollari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

16) harbiy obyektlar va infratuzilmalarning qurilish loyihalarini hamda harbiy-texnik taʼminot bilan bogʻliq shartnomalarni fosh etuvchi maʼlumotlar;

17) turli bosqichdagi qoʻmondonlik-shtab (shtab) oʻquvlarini oʻtkazish bilan bogʻliq boʻlgan hujjatlarni va boshqa maʼlumotlarni fosh etuvchi maʼlumotlar;

18) harbiy sohadagi standartlashtirishning asosiy yoʻnalishlarini yoki uni rivojlantirish dasturlarini, shuningdek qurol-yarogʻ va harbiy texnika sohasidagi standartlarning mazmunini fosh etuvchi maʼlumotlar;

19) davlatning mudofaa salohiyatini belgilovchi yoʻnalishlar boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining ilmiy-texnik taraqqiyoti istiqbollarini va uning ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlarini baholash toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

20) respublika budjetining Oʻzbekiston Respublikasi mudofaa qobiliyati va xavfsizligi taʼminlanishini fosh etuvchi xarajatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (umumiy koʻrsatkichlardan tashqari).

10-modda. Tashqi siyosatga oid va tashqi iqtisodiy sohadagi davlat sirlari jumlasiga kiritiladigan maʼlumotlar

Tashqi siyosatga oid va tashqi iqtisodiy sohadagi davlat sirlari jumlasiga quyidagilar kiradi:

1) barvaqt tarqatilishi Oʻzbekiston Respublikasining manfaatlariga zarar yetkazishi mumkin boʻlgan, tashqi siyosat strategiyasi va taktikasini fosh etuvchi, Oʻzbekiston Respublikasining davlatlar hamda xalqaro tashkilotlar bilan ikki tomonlama munosabatlarini tavsiflovchi tashqi siyosat, tashqi savdo, ilmiy-texnik aloqalar masalalariga doir maʼlumotlar va shu kabi boshqa maʼlumotlar;

2) bitta yoki bir necha chet davlatga nisbatan siyosiy, iqtisodiy, harbiy yoki ilmiy-texnik masalalar yuzasidan ishonchlilik tartibida olingan maʼlumotlar, agar ularning oshkor etilishi manbaning aniqlanishiga olib kelishi mumkin boʻlsa;

3) xalqaro munosabatlarda yagona prinsipial yondashuvni ishlab chiqish yuzasidan Oʻzbekiston Respublikasi vakillari va boshqa davlatlar vakillari oʻrtasidagi muzokaralar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, agar muzokaralar ishtirokchilarining fikriga koʻra ushbu maʼlumotlarning oshkor etilishi taraflardan biri uchun diplomatik murakkabliklarga sabab boʻlishi mumkin boʻlsa;

4) barvaqt tarqatilishi Oʻzbekiston Respublikasining mudofaa qobiliyatiga, xavfsizligiga, siyosiy yoki iqtisodiy manfaatlariga zarar yetkazishi mumkin boʻlgan xalqaro shartnomalarning tayyorlanishi, tuzilishi, mazmuni, bajarilishi, amal qilishi toʻxtatib turilganligi yoki tugatilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

5) qurol-yarogʻ, harbiy texnika yoki aslaha eksporti va importi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, agar ushbu maʼlumotlarning oshkor etilishi Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarida nazarda tutilgan qoidalarga zid boʻlsa;

6) chet davlatlar va xalqaro tashkilotlar bilan alohida davrdagi iqtisodiy hamkorlikning hajmi hamda mazmunini fosh etuvchi maʼlumotlar.

11-modda. Razvedka, kontrrazvedka, tezkor-qidiruv faoliyati va davlat xavfsizligiga taalluqli boʻlgan boshqa faoliyat sohasidagi davlat sirlari jumlasiga kiritiladigan maʼlumotlar

Razvedka, kontrrazvedka, tezkor-qidiruv faoliyati va davlat xavfsizligiga taalluqli boʻlgan boshqa faoliyat sohasidagi davlat sirlari jumlasiga quyidagilar kiradi:

1) razvedka, kontrrazvedka, tezkor-qidiruv faoliyatining kuchlari, vositalari, uslublari, rejalari, shakllari va natijalarini fosh etuvchi maʼlumotlar, shuningdek razvedka, kontrrazvedka, tezkor-qidiruv faoliyatini moliyalashtirish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

2) aniq shaxslarning razvedka, kontrrazvedka, tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarning kadrlar tarkibiga mansubligini fosh etuvchi maʼlumotlar;

3) Oʻzbekiston Respublikasining davlat xavfsizligini taʼminlash yoʻnalishi boʻyicha kadrlarni tayyorlashga yoki taqsimlashga doir tadbirlar haqidagi maʼlumotlar;

4) razvedka, kontrrazvedka, tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarga maxfiylik asosida koʻmaklashayotgan (koʻmaklashgan) va mazkur organlar bilan maxfiylik asosida hamkorlik qilayotgan (hamkorlik qilgan) shaxslar, shuningdek ularning oila aʼzolari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

5) tezkor-safarbarlik tadbirlari, ularning holati va natijalari haqidagi maʼlumotlar;

6) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining, shuningdek davlat organlarining ichki idoraviy hamda xalqaro himoyalangan aloqa tarmoqlari va tizimlari (joylashtirilgan obyektlari va qurilmalari), kriptografik himoya vositalarining kalitli (yaratish, ishlab chiqarish va taʼminlash) hujjatlari, kriptografik himoya vositalarini tahlil qilish uslublari yoki vositalari haqidagi hamda maxsus maqsadga moʻljallangan axborot-tahliliy tizimlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

7) Oʻzbekiston Respublikasining konstitutsiyaviy tuzumiga tajovuz qilish, tinchlik va insoniyatning xavfsizligiga qarshi jinoyatlar bilan bogʻliq boʻlgan jinoyat ishlari boʻyicha tergovni amalga oshirish kuchlari, vositalari va uslublarini fosh etuvchi maʼlumotlar, agar ular davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan vaziyatlarni tekshirish bilan bogʻliq boʻlsa;

8) davlat sirlarini himoya qilishni tashkil etish, ularning himoyalanganlik holati toʻgʻrisidagi, shuningdek mazkur faoliyatni moliyalashtirish haqidagi maʼlumotlar;

9) davlat tomonidan qoʻriqlanadigan shaxslarning xavfsizligini taʼminlash kuchlari, vositalari, uslublari, rejalari, uning tashkil etilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.

12-modda. Iqtisodiyot, taʼlim, fan va texnika sohasidagi davlat sirlari jumlasiga kiritiladigan maʼlumotlar

Iqtisodiyot, taʼlim, fan va texnika sohasidagi davlat sirlari jumlasiga quyidagilar kiradi:

1) Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiyotining urush davrida barqaror ishlashiga tayyorgarligini belgilovchi koʻrsatkichlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

2) iqtisodiyotning turli tarmoqlarida prinsipial jihatdan yangi buyumlarni, texnologik jarayonlarni yaratishda foydalanilishi mumkin boʻlgan, shuningdek qurol-yarogʻ va harbiy texnika imkoniyatlarining, ularning jangovar samaradorligini oshirishning sifat jihatidan yangi bosqichini belgilovchi fan va texnika sohasidagi yangi yutuqlarning mohiyatini fosh etuvchi maʼlumotlar;

3) Oʻzbekiston Respublikasining mudofaasi va xavfsizligi manfaatlarini koʻzlab olib boriladigan ilmiy-tadqiqot, tajriba-konstruktorlik yoki loyihalash ishlarining mazmunini va yoʻnaltirilganligini fosh etuvchi maʼlumotlar;

4) Oʻzbekiston Respublikasining xavfsizligini taʼminlash manfaatlarini koʻzlab olib boriladigan gidrometeorologiya yoki geliogeofizika sohasidagi ishlarning natijalarini, shuningdek maxsus geologik-geofizik tadqiqotlar natijalarini fosh etuvchi maʼlumotlar;

5) metallurgiya sanoati tomonidan ayrim turdagi nodir metallarni va strategik ahamiyatga ega boʻlgan boshqa materiallarni ishlab chiqarish haqidagi maʼlumotlar;

6) yer qaʼridagi resurslar potensialini, balans zaxiralarni yoki ayrim turdagi foydali qazilmalarni qazib olish toʻgʻrisidagi axborotni fosh etuvchi maʼlumotlar;

7) davlat organlari smetalarining alohida moddalari boʻyicha qoʻshinlarni saqlash uchun sarflanadigan xarajatlarni fosh etuvchi maʼlumotlar;

8) davlat hujjatlarini qalbakilashtirishdan himoya qilish usullari va ularning haqiqiyligini aniqlash usullari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

9) umumiy foydalanishdagi mahsulotni, xomashyoning strategik turlarini ishlab chiqarishga doir safarbarlik quvvatlari hamda ushbu quvvatlarni yaratish va rivojlantirish haqidagi maʼlumotlar;

10) indikatsiya, gazdan tozalash, aholini ommaviy qirgʻin qurolidan kimyoviy himoya qilish vositalarini yoki ushbu vositalar uchun yangi sorbsion va boshqa materiallarni yaratish maqsadida amalga oshiriladigan ishlarni fosh etuvchi maʼlumotlar;

11) muhim mudofaa yoki iqtisodiy ahamiyatga ega boʻlgan topografik, geodezik yoki kartografik faoliyat natijalarini fosh etuvchi maʼlumotlar;

12) safarbarlik chogʻida temiryoʻllarning yuklarni temiryoʻllarda tashishni taʼminlash, harbiy yuklarning tashilishini tashkil etish boʻyicha imkoniyatlari va (yoki) zaxiralarini hamda hajmlarini, energetik, mineral va qishloq xoʻjaligi xomashyosining, yoqilgʻining, materiallarning strategik turlarini, qurol-yarogʻning yoki harbiy texnikaning alohida turlarini tashish hajmlarini hamda transportda tashish yoʻnalishlarini, shuningdek temiryoʻl harakati xavfsizligini va yuklarning but saqlanishini taʼminlashga doir maxsus chora-tadbirlarni fosh etuvchi maʼlumotlar;

13) qoʻshinlarni ortish va tushirish punktlarining joylashishi, ixtisoslashtirilishi, quvvatlari va oʻtkazish imkoniyatini, ularning oziq-ovqat taʼminoti, ularga tibbiy-sanitariya xizmati koʻrsatish haqidagi axborotni fosh etuvchi maʼlumotlar;

14) transport vositalariga, shu jumladan transportning ayrim turlariga boʻlgan safarbarlik ehtiyojini va ular bilan taʼminlanganlik holatini fosh etuvchi maʼlumotlar;

15) Oʻzbekiston Respublikasi boʻyicha fuqaro muhofazasi kuchlarining yoki vositalarining holatini fosh etuvchi maʼlumotlar;

16) Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiyoti safarbarlik rejasining tarkibiy tuzilishini va koʻrsatkichlarini, shuningdek davlat organlarining yoki alohida tashkilotlarning safarbarlik tayyorgarlik holatini fosh etuvchi maʼlumotlar;

17) Oʻzbekiston Respublikasining doimiy zaxirasida boʻlgan, faqat favqulodda vaziyatlarda foydalanish uchun moʻljallangan moddiy zaxiralarining haqiqiy hajmini va joylashishini fosh etuvchi maʼlumotlar;

18) harbiy maqsadlar uchun transport tarmogʻining, transport vositalarining holatini, jihozlanganligini, tayyorligini, qurol-yarogʻ va harbiy texnikani transportda tashish yoʻnalishlarini, maxsus va harbiy yuklar tashish hajmlarini fosh etuvchi maʼlumotlar;

19) qurol-yarogʻ va harbiy texnika buyumlariga, fuqarolar uchun moʻljallangan muhim mahsulotlarga doir texnik hujjatlarning, shuningdek xavfi yuqori boʻlgan obyektlarga, aholining hayot faoliyatini taʼminlash tizimiga doir loyiha hujjatlarining sugʻurta fondini yaratishni va saqlashni tavsiflovchi maʼlumotlar hamda texnik hujjatlarning sugʻurta fondini saqlash obyektlarining (bazalarining) umuman Oʻzbekiston Respublikasi boʻyicha joylashishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

20) Oʻzbekiston Respublikasi sanoatining safarbarlik tayyorgarligi va safarbarligi sohasidagi ilmiy-tadqiqot ishlarining rejalarini, mazmunini yoki natijalarini fosh etuvchi maʼlumotlar;

21) Oʻzbekiston Respublikasining mudofaa manfaatlarini koʻzlab foydalanilishi mumkin boʻlgan kon qazilmalari, tabiiy boʻshliqlar, metropoliten va boshqa inshootlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, shuningdek aholisi 200 ming nafar kishidan ortiq boʻlgan shaharlarning ichimlik suvi taʼminoti sxemalarini, temiryoʻl bogʻlamalari, strategik va mudofaa ahamiyatiga ega boʻlgan obyektlarning sxemalarini va (yoki) ichimlik suvi taʼminoti bosh inshootlarining, ularni taʼminlovchi suv ajratgichlarning joylashishini fosh etuvchi maʼlumotlar;

22) yadroviy materiallarning va yadroviy qurilmalarning jisman himoya qilinishini taʼminlash toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, bundan Oʻzbekiston Respublikasi tomonidan ratifikatsiya qilingan xalqaro shartnomalar taʼsiriga tushadigan va ularni almashishni nazarda tutadigan hamda ochiq manbalardan olinishi mumkin boʻlgan maʼlumotlar mustasno;

23) Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan oʻtkaziladigan milliy, jamoaviy va boshqa test tizimlarida foydalaniladigan testlarning mazmunini hamda ularga doir toʻgʻri javoblar kodlarini fosh etuvchi maʼlumotlar;

24) shaharlararo magistral va zona ichidagi aloqa liniyalarining geografik koordinatalarini oʻz ichiga olgan, sxemalar hamda tavsiflarga ega boʻlgan jamlanma maʼlumotlar;

25) Oʻzbekiston Respublikasining milliy valyutasini va davlat qimmatli qogʻozlarining blankalarini qalbakilashtirishdan himoya qilish usullari hamda ularning haqiqiyligini aniqlash usullari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.

4-bob. Maʼlumotlarni davlat sirlari jumlasiga kiritish va ularni maxfiylashtirish

13-modda. Oʻzbekiston Respublikasida maxfiylashtirilishi lozim boʻlgan maʼlumotlar roʻyxatini belgilash tartibi

Maʼlumotlarni davlat sirlari jumlasiga kiritish va ularni maxfiylashtirish Oʻzbekiston Respublikasida maxfiylashtirilishi lozim boʻlgan maʼlumotlar roʻyxatiga asosan amalga oshiriladi.

Maʼlumotlarning maxfiylik darajasidan kelib chiqqan holda maʼlumotlarni tarqatish, taqdim etish va (yoki) cheklovlarni belgilash chora-tadbirlari davlat sirlari toʻgʻrisidagi qonunchilik talablari doirasida amalga oshiriladi.

Oʻzbekiston Respublikasida maxfiylashtirilishi lozim boʻlgan maʼlumotlar roʻyxati ushbu Qonunning 3-bobida nazarda tutilgan davlat sirlari jumlasiga kiritiladigan maʼlumotlarga asosan va davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlar markaziy organlarining takliflaridan kelib chiqqan holda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan maxsus vakolatli davlat organi bilan kelishuvga koʻra tasdiqlanadi.

Davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarning maxfiylashtirilishi lozim boʻlgan maʼlumotlari roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasida maxfiylashtirilishi lozim boʻlgan maʼlumotlar roʻyxati asosida ularning markaziy organlari tomonidan maxsus vakolatli davlat organi bilan kelishuvga koʻra ishlab chiqiladi va tasdiqlanadi.

14-modda. Maʼlumotlarni davlat sirlari jumlasiga kiritish va ularni maxfiylashtirish prinsiplari

Oʻzbekiston Respublikasining davlat sirlari jumlasiga kiritilgan maʼlumotlar hamda ularni tashuvchilar qonuniylik, asoslilik va kechiktirmaslik prinsiplariga muvofiq maxfiylashtiriladi.

Qonuniylik maʼlumotlarni va ularni tashuvchilarni maxfiylashtirishning Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, shuningdek davlat sirlari sohasidagi boshqa qonunchilik hujjatlariga muvofiqligini anglatadi.

Asoslilik davlat sirlarini tashkil etuvchi aniq maʼlumotlarni va ularni tashuvchilarni maxfiylashtirishning maqsadga muvofiqligini, ushbu harakatning ehtimol tutilgan iqtisodiy va boshqa oqibatlarini fuqarolar, tashkilotlar, jamiyat va davlatning hayotiy muhim manfaatlari muvozanatidan kelib chiqqan holda ekspert baholash orqali aniqlashdan iborat.

Kechiktirmaslik davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni va ularni tashuvchilarni ular olingan (ishlab chiqilgan) paytdan eʼtiboran tarqatish uchun cheklovlar belgilanishini nazarda tutadi.

15-modda. Maʼlumotlarni davlat sirlari jumlasiga kiritish tartibi

Maʼlumotlarni davlat sirlari jumlasiga kiritish davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlar tomonidan Oʻzbekiston Respublikasida maxfiylashtirilishi lozim boʻlgan maʼlumotlar roʻyxatiga asosan amalga oshiriladi. Davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlar rahbarlari maʼlumotlarni davlat sirlari jumlasiga kiritish toʻgʻrisidagi oʻz qarorlari uchun shaxsan javobgar boʻladi.

16-modda. Maʼlumotlarni maxfiylashtirish asoslari

Axborotning maxfiylik darajasi davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarning boshqaruv, ishlab chiqarish, ilmiy va boshqa faoliyat turlari natijasida olingan (ishlab chiqilgan) maʼlumotlarning maxfiylik darajasidan kelib chiqqan holda, Oʻzbekiston Respublikasida maxfiylashtirilishi lozim boʻlgan maʼlumotlar roʻyxatiga asosan belgilanadi.

Tayyorlangan (ishlab chiqilgan) axborotni Oʻzbekiston Respublikasida maxfiylashtirilishi lozim boʻlgan maʼlumotlar roʻyxati bilan identifikatsiya qilish mumkin boʻlmagan, shuningdek mazkur axborotdan ochiq foydalanganda biron-bir zarar yetkazish xavfi mavjud boʻlgan hollarda, davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlar rahbarlari tayyorlangan (ishlab chiqilgan) axborotni taxmin qilinayotgan maxfiylik darajasini hisobga olgan holda oldindan maxfiylashtirishi va keyinchalik maxsus vakolatli davlat organining xulosasiga asosan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga Oʻzbekiston Respublikasida maxfiylashtirilishi lozim boʻlgan maʼlumotlar roʻyxatiga qoʻshimchalar (oʻzgartirishlar) kiritish toʻgʻrisidagi asoslangan takliflar kiritishi kerak.

Davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlar vaqti-vaqti bilan, biroq besh yilda kamida bir marta ushbu tashkilotlarda amalda boʻlgan, maxfiylashtirilishi lozim boʻlgan maʼlumotlar roʻyxatlarini maʼlumotlarni maxfiylashtirishning asosliligi hamda ularning ilgari belgilangan maxfiylik darajasiga muvofiqligi yuzasidan qayta koʻrib chiqishi shart.

17-modda. Davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarning maxfiylik darajalari va ushbu maʼlumotlarni tashuvchilarning maxfiylik griflari

Davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlar maxfiyligining quyidagi uchta darajasi va ushbu darajalarga muvofiq boʻlgan mazkur maʼlumotlarni tashuvchilar uchun maxfiylik griflari belgilanadi:

maxfiylikning birinchi darajasi — “Alohida ahamiyatli” (birinchi shakldagi davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomaga muvofiq boʻladi);

maxfiylikning ikkinchi darajasi — “Mutlaqo maxfiy” (ikkinchi shakldagi davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomaga muvofiq boʻladi);

maxfiylikning uchinchi darajasi — “Maxfiy” (uchinchi shakldagi davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomaga muvofiq boʻladi).

Davlat ahamiyatiga ega boʻlgan sirni tashkil etuvchi maʼlumotlarga “Alohida ahamiyatli” yoki “Mutlaqo maxfiy” maxfiylik griflaridan biri beriladi.

Xizmat sirini tashkil etuvchi maʼlumotlarga “Mutlaqo maxfiy” yoki “Maxfiy” maxfiylik griflaridan biri berilishi mumkin.

Davlat sirlari jumlasiga kiritilmagan maʼlumotlar uchun yuqorida koʻrsatilgan maxfiylik griflaridan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.

“Alohida ahamiyatli”, “Mutlaqo maxfiy” va “Maxfiy” maxfiylik darajalariga ega boʻlgan davlat sirlaridan foydalanish birinchi shakldagi davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnoma mavjud boʻlganda amalga oshiriladi.

“Mutlaqo maxfiy” va “Maxfiy” maxfiylik darajalariga ega boʻlgan davlat sirlaridan foydalanish ikkinchi shakldagi davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnoma mavjud boʻlganda amalga oshiriladi.

“Maxfiy” maxfiylik darajasiga ega boʻlgan davlat sirlaridan foydalanish uchinchi shakldagi davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnoma mavjud boʻlganda amalga oshiriladi.

Davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarning maxfiylik darajasi ushbu maʼlumotlar oshkor etilishi natijasida Oʻzbekiston Respublikasining xavfsizligiga yoki davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarning manfaatlariga yetkazilishi mumkin boʻlgan zararning ogʻirlik darajasiga muvofiq boʻlishi kerak.

18-modda. Davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni maxfiylashtirish muddatlari

Maʼlumotlarni davlat sirlari jumlasiga kiritish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan paytdan eʼtiboran tegishli maʼlumotlar maxfiylashtirilgan hisoblanadi.

Davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni maxfiylashtirish muddati davlat ahamiyatiga ega boʻlgan sir uchun — 30 yildan va xizmat siri uchun — 10 yildan oshmasligi kerak.

Alohida hollarda, davlat ahamiyatiga ega boʻlgan sirni maxfiylashtirish muddati Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan, xizmat sirini maxfiylashtirish muddati esa xizmat siridan foydalanuvchi tashkilotning qarori bilan uzaytirilishi mumkin. Mazkur hollarda tegishli ekspertlar komissiyasining xulosasi talab etiladi.

19-modda. Maxfiylashtirilmaydigan maʼlumotlar

Quyidagi maʼlumotlar maxfiylashtirilmaydi:

favqulodda vaziyatlar hamda fuqarolarning hayotiga, sogʻligʻiga va xavfsizligiga tahdid soluvchi boshqa hollar hamda ularning oqibatlari toʻgʻrisidagi, shuningdek tabiiy ofatlar, ularning rasmiy prognozlari va oqibatlari haqidagi maʼlumotlar;

ekologiyaning, sogʻliqni saqlashning, sanitariya, demografiya, taʼlim, madaniyatning, tibbiy xizmat koʻrsatishning, ijtimoiy taʼminotning va qishloq xoʻjaligining holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

jinoyatchilikning holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

Oʻzbekiston Respublikasining makroiqtisodiy koʻrsatkichlari, Davlat budjeti parametrlari, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish haqidagi jamlanma statistika maʼlumotlari;

inson huquq va erkinliklarining buzilishlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

davlat organlari, boshqa tashkilotlar va ularning mansabdor shaxslari tomonidan qonunchilikning buzilishlari haqidagi maʼlumotlar;

foydalanilishi, tarqatilishi va taqdim etilishi qonun bilan cheklanmagan boshqa maʼlumotlar.

Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan maʼlumotlarni maxfiylashtirish toʻgʻrisida asoslanmagan qaror qabul qilgan mansabdor shaxslar fuqarolar, tashkilotlar, jamiyat va davlatga yetkazilgan moddiy va (yoki) maʼnaviy zarardan kelib chiqqan holda qonunchilikka muvofiq javobgar boʻladi.

Fuqarolar ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan maʼlumotlarni maxfiylashtirish toʻgʻrisidagi asoslanmagan qarorlar ustidan sudga shikoyat qilish huquqiga ega.

20-modda. Maʼlumotlar va ularni tashuvchilar maxfiylashtirilishi munosabati bilan jismoniy shaxslarning hamda tashkilotlarning mulk huquqini cheklash

Davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlar rahbarlari jismoniy shaxslarning yoki tashkilotlarning (bundan buyon matnda maʼlumotlarni tashuvchilarning mulkdori deb yuritiladi) mulkida boʻlgan maʼlumotlarni va ularni tashuvchilarni maxfiylashtirish toʻgʻrisida qarorlar qabul qilishga haqli. Koʻrsatilgan maʼlumotlarni hamda ularni tashuvchilarni maxfiylashtirish ushbu maʼlumotlarni tashuvchilarning mulkdori hamda mazkur maʼlumotlar va ularni tashuvchilar oʻz tasarrufiga oʻtayotgan davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlar oʻrtasidagi ushbu maʼlumotlarni boshqa shaxsga berish toʻgʻrisidagi shartnomaga asosan amalga oshiriladi.

Shartnomada quyidagilar koʻrsatiladi:

maʼlumotlar va ularni tashuvchilar maxfiylashtirilishi munosabati bilan maʼlumotlarni tashuvchilarning mulkdoriga toʻlanadigan kompensatsiya miqdori;

maʼlumotlarni tashuvchilar mulkdorining ushbu maʼlumotlarni oshkor etmaslik boʻyicha majburiyatlari.

Maʼlumotlarni tashuvchilarning mulkdori ushbu maʼlumotlarni boshqa shaxsga oʻtkazishni rad etgan taqdirda, sudning qaroriga koʻra ushbu maʼlumotlar ularni boshqa shaxsga berishga doir xarajatlar chegirib tashlanib, boshqa shaxsga berilayotgan maʼlumotlarning qiymati mulkdorga qoplangan holda majburiy ravishda boshqa shaxsga berilishi va maxfiylashtirilishi lozim hamda mulkdor davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni oshkor etganlik uchun qonunchilikka muvofiq javobgarlikka tortilishi toʻgʻrisida ogohlantiriladi.

Chet el fuqarolariga, xorijiy va xalqaro tashkilotlarga tegishli boʻlgan maʼlumotlarga va ularni tashuvchilarga boʻlgan mulk huquqi, agar bu maʼlumotlar ushbu Qonun talablarini buzmagan holda olingan (ishlab chiqilgan) boʻlsa, cheklanishi mumkin emas.

Maʼlumotlar va ularni tashuvchilar maxfiylashtirilishi munosabati bilan fuqarolar oʻzining mulk huquqi cheklanganligi toʻgʻrisidagi qarorlar ustidan sudga shikoyat qilish huquqiga ega.

Maʼlumotlar va ularni tashuvchilar maxfiylashtirilishi natijasida maʼlumotlarni tashuvchilarning mulkdoriga yetkazilgan zararning oʻrni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda qoplanadi.

5-bob. Maʼlumotlarni va ularni tashuvchilarni maxfiylikdan chiqarish

21-modda. Maʼlumotlarni maxfiylikdan chiqarish asoslari

Maʼlumotlarni maxfiylikdan chiqarish asoslari quyidagilardan iborat:

Oʻzbekiston Respublikasi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasida davlat sirlarini tashkil etuvchi ayrim maʼlumotlarni almashish boʻyicha xalqaro majburiyatlarni qabul qilish;

davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni bundan buyon himoya qilish obyektiv holatlar oʻzgarishi natijasida maqsadga muvofiq emas deb topilishi;

Oʻzbekiston Respublikasida maxfiylashtirilishi lozim boʻlgan maʼlumotlar roʻyxatiga oʻzgartirish yoki qoʻshimcha kiritilishi;

davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarning maxfiylashtirilishi lozim boʻlgan maʼlumotlari roʻyxatiga oʻzgartirish yoki qoʻshimcha kiritilishi;

davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni maxfiylashtirish muddati tugashi.

Qonunchilikda maʼlumotlarni maxfiylikdan chiqarishning boshqa asoslari ham belgilanishi mumkin.

22-modda. Davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni va ularni tashuvchilarni maxfiylikdan chiqarish

Davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarda maʼlumotlarni va ularni tashuvchilarni maxfiylikdan chiqarish ushbu tashkilotlarning qabul qilingan qarorning asoslanganligi uchun shaxsan javobgar boʻlgan rahbarlari qaroriga koʻra amalga oshiriladi.

Maʼlumotlarni va ularni tashuvchilarni maxfiylashtirishning belgilangan muddati tugaganidan keyin yoki maʼlumotlarni va ularni tashuvchilarni maxfiylikdan chiqarish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda, davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarning rahbarlari mazkur maʼlumotlarni va ularni tashuvchilarni uch oylik muddatda maxfiylikdan chiqarishi shart.

Davlat arxivlarining rahbarlariga mazkur arxivlarning yopiq fondlarida saqlanayotgan davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni tashuvchilarni maxfiylikdan chiqarish vakolatlari arxiv fondini shakllantiruvchi tashkilot yoki uning huquqiy vorisi tomonidan beriladi. Agar arxiv fondini shakllantiruvchi tashkilot tugatilgan boʻlsa va uning huquqiy vorisi boʻlmasa, davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni tashuvchilarni maxfiylikdan chiqarish masalasi maxsus vakolatli davlat organi bilan kelishuvga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan koʻrib chiqiladi.

Maʼlumotlarning maxfiylik darajasini oʻzgartirish yoki ularni maxfiylikdan chiqarish mavjud maxfiylik grifini bekor qilish hamda ularni tashuvchilarda yangi hisobga olish rekvizitlarini koʻrsatish orqali amalga oshirilishi kerak.

Maʼlumotlarni va ularni tashuvchilarni maxfiylikdan chiqarish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

23-modda. Davlat organlarining va boshqa tashkilotlarning, shuningdek jismoniy shaxslarning maʼlumotlarni va ularni tashuvchilarni maxfiylikdan chiqarish toʻgʻrisidagi takliflarini koʻrib chiqish

Davlat organlari va boshqa tashkilotlar, shuningdek jismoniy shaxslar davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni va ularni tashuvchilarni maxfiylikdan chiqarish toʻgʻrisidagi taklif bilan davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarga qonunchilikda belgilangan tartibda murojaat qilish huquqiga ega.

6-bob. Davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnoma berish

24-modda. Oʻzbekiston Respublikasining fuqarolariga, chet el fuqarolariga va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomani berish asoslari

Oʻzbekiston Respublikasining fuqarolariga, chet el fuqarolariga va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomani berish davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotning davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnoma rasmiylashtirilishi zarur boʻlgan lavozimlari nomenklaturasiga asosan maxsus vakolatli davlat organi tomonidan amalga oshiriladi.

Davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotning davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnoma rasmiylashtirilishi zarur boʻlgan lavozimlari nomenklaturasi maxsus vakolatli davlat organi bilan kelishilgan holda mazkur tashkilot rahbari tomonidan tasdiqlanadi.

Mazkur lavozimlar nomenklaturasiga kiritilgan lavozimlarga tayinlanadigan shaxslarga davlat sirlaridan foydalanishga doir tegishli shakldagi ruxsatnoma rasmiylashtiriladi va ular bilan davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni oshkor etmaslik toʻgʻrisida kelishuv imzolanadi.

Davlat sirlaridan foydalanishga doir tegishli shakldagi ruxsatnomaga ega boʻlmagan shaxslarning davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnoma rasmiylashtirilishi zarur boʻlgan lavozimlar nomenklaturasiga kiritilgan lavozimlarga tayinlanishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

Chet el fuqarolariga va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnoma Oʻzbekiston Respublikasi xalqaro shartnomalarining talablariga rioya etish sharti bilan va boshqa qonunchilik hujjatlariga asosan berilishi mumkin.

Chet el fuqarolariga va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomani berish va bekor qilish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

Davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnoma oʻn sakkiz yoshga toʻlgan shaxslarga rasmiylashtiriladi, bundan ushbu moddaning sakkizinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno.

Qonunchilikda belgilangan ayrim hollarda, oʻn olti yoshga toʻlgan shaxslarga ikkinchi yoki uchinchi shakldagi, oʻn yetti yoshga toʻlgan shaxslarga esa birinchi yoki ikkinchi shakldagi davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnoma rasmiylashtirilishi mumkin.

25-modda. Oʻzbekiston Respublikasining fuqarolariga, chet el fuqarolariga va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnoma berishga oid talablar

Oʻzbekiston Respublikasining fuqarolariga, chet el fuqarolariga va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomani rasmiylashtirishda quyidagilar talab etiladi:

shaxsning oʻziga ishonib topshirilgan davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni oshkor etmaslik toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi oldida yozma majburiyat qabul qilishi;

shaxsning ushbu Qonunning 30-moddasiga muvofiq oʻz huquqlari cheklanishiga yozma ravishda rozilik berishi;

shaxs tomonidan davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnoma berilishidan oldin maxsus vakolatli davlat organining ushbu shaxsga nisbatan tekshiruv tadbirlarini oʻtkazishiga yozma rozilik berishi;

davlat sirlari toʻgʻrisidagi qonunchilik bilan tanishish, shu jumladan uni buzganlik uchun javobgarlikka oid qismi bilan tanishish.

26-modda. Davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnoma berishning alohida tartibi

Quyidagi shaxslarga davlat sirlaridan foydalanishga doir tegishli shakldagi ruxsatnoma tekshiruv tadbirlari oʻtkazilmasdan rasmiylashtiriladi:

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga — lavozimga kirishgan paytdan eʼtiboran vakolatlari muddatiga;

Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziriga — lavozimga tayinlangan kundan eʼtiboran vakolatlari muddatiga;

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining deputatlariga — ular saylangan kundan eʼtiboran vakolatlari muddatiga;

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining aʼzolariga — ular saylangan (tayinlangan) kundan eʼtiboran vakolatlari muddatiga;

Oʻzbekiston Respublikasi sudyalariga — ular saylangan (tayinlangan) kundan eʼtiboran vakolatlari muddatiga;

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari tomonidan saylangan yoki Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining taqdimiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati tomonidan saylangan va tayinlangan shaxslarga — oʻz xizmat faoliyati davriga;

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti davlat xavfsizlik xizmatiga lavozimga tayinlangan shaxslarga — oʻz xizmat faoliyati davriga;

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmatiga lavozimga tayinlangan shaxslarga — oʻz xizmat faoliyati davriga;

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlangan shaxslarga — oʻz xizmat faoliyati davriga.

27-modda. Oʻzbekiston Respublikasining fuqarosiga yoki mansabdor shaxsga davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomani rasmiylashtirishni rad etish asoslari

Oʻzbekiston Respublikasining fuqarosiga yoki mansabdor shaxsga davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomani rasmiylashtirishni rad etish uchun quyidagilar asos boʻladi:

shaxsning qasddan sodir etilgan jinoyat uchun sudlanganlik holati tugallanmaganligi yoki sudlanganligi olib tashlanmaganligi;

shaxsning davlat sirlari toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganligi bilan bogʻliq boʻlgan jinoyat, fuqarolik, iqtisodiy yoki maʼmuriy ishning mavjudligi;

shaxsni muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topish toʻgʻrisidagi sud qarorining qonuniy kuchga kirganligi;

tekshiruv tadbirlari natijasida shaxsning Oʻzbekiston Respublikasi xavfsizligiga tahdid soluvchi harakatlari aniqlanganligi (bunday tahdidlarning roʻyxati maxsus vakolatli davlat organi tomonidan belgilanadi);

shaxsning tekshiruv tadbirlaridan boʻyin tovlashi va (yoki) oʻzi yoxud yaqin qarindoshlari toʻgʻrisida qasddan yolgʻon maʼlumotlar berganligi.

Oʻziga nisbatan davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomani rasmiylashtirish rad etilgan shaxs ushbu qaror ustidan yuqori turuvchi organga yoki sudga shikoyat qilish huquqiga ega.

Davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilot rahbari tomonidan tavsiya etilgan nomzodga davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomani rasmiylashtirishni rad etish toʻgʻrisidagi maxsus vakolatli davlat organining asoslantirilgan xulosasi nomzodning davlat sirlaridan foydalanish huquqini cheklash uchun asos boʻladi. Biroq davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomani rasmiylashtirishni rad etish uchun asos boʻlib xizmat qilgan holatlar oʻzgargan taqdirda, oʻziga nisbatan bunday ruxsatnomani rasmiylashtirish rad etilgan shaxs davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomani rasmiylashtirish uchun qayta murojaat etish huquqiga ega.

28-modda. Davlat sirlaridan foydalanish huquqini rasmiylashtirish asoslari

Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolariga davlat sirlaridan foydalanish huquqini berish quyidagilarni nazarda tutadi:

davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlar bilan ishlash zaruratini aniqlashni;

davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomaning mavjudligini;

davlat sirlaridan bevosita foydalanish huquqini berish toʻgʻrisida davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilot rahbari tomonidan qaror qabul qilinishini.

Davlat sirlaridan foydalanish huquqini berishni rad etish toʻgʻrisidagi qaror davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilot rahbari tomonidan ushbu Qonunga asosan qabul qilinadi. Mazkur qaror shaxs oʻziga ishonib topshirilgan davlat sirlarini oshkor etmaslik toʻgʻrisidagi yozma majburiyatni oʻz zimmasiga olishni rad etgan taqdirda ham qabul qilinadi.

Davlat sirlaridan foydalanish huquqini rasmiylashtirish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

29-modda. Davlat sirlaridan foydalanish huquqini bekor qilish asoslari

Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosining yoki mansabdor shaxsning davlat sirlaridan foydalanish huquqi quyidagi hollarda davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilot rahbarining qarori bilan bekor qilinishi mumkin:

shaxs davlat sirlaridan foydalanish va ularni himoya qilish bilan bogʻliq oʻz zimmasiga olgan majburiyatlarni hamda cheklovlarni buzganda;

ushbu Qonun 27-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomani rasmiylashtirishni rad etishga asos boʻladigan holatlar yuzaga kelganda;

davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilot bilan mehnat shartnomasi tugatilganda;

davlat sirlaridan foydalanish bilan bogʻliq ishlarni bajarishdagi ishtirok yakunlanganda yoki bunday ishlar tugatilganda;

ushbu Qonunning 26-moddasida koʻrsatilgan mansabdor shaxslarning vakolatlari tugatilganda;

shaxsga berilgan davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnoma bekor qilinganligi toʻgʻrisida davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotga maxsus vakolatli davlat organi tomonidan koʻrsatma kiritilganda.

Davlat sirlaridan foydalanish huquqi shaxsga berilgan davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnoma bekor qilinganda tugatiladi. Maxsus vakolatli davlat organining qarori davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomaning bekor qilinishi uchun asos boʻladi.

Davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomaning bekor qilinishi quyidagilar uchun asos boʻladi:

shaxsni davlat sirlari bilan bogʻliq boʻlmagan boshqa ishga oʻtkazish;

shaxs bilan mehnat shartnomasini bekor qilish, agar bajariladigan ish bunday ruxsatnomani talab qilsa.

Davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomaning bekor qilinishi shaxslarni davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni oshkor etmaslik boʻyicha oʻz zimmasiga olingan majburiyatlarni bajarishdan ozod etmaydi.

Davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilot rahbarining davlat sirlaridan foydalanish huquqini bekor qilish toʻgʻrisidagi qarori ustidan yuqori turuvchi organga yoki sudga shikoyat qilinishi mumkin.

30-modda. Davlat sirlaridan xabardor boʻlgan shaxslarning huquqlarini cheklash

Davlat sirlaridan xabardor boʻlgan shaxslarning huquqlari vaqtincha cheklanishi mumkin.

Cheklovlar quyidagilarga nisbatan tatbiq etilishi mumkin:

davlat sirlaridan foydalanishga doir rasmiylashtirilgan ruxsatnomaning amal qilishi va mehnat shartnomasida (kontraktda) nazarda tutilgan muddati ichida Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqariga chiqish huquqiga (faqat Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari uchun);

davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan kashfiyotlar va ixtirolardan foydalanish hamda bunday maʼlumotlarni tarqatish huquqiga;

davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomani rasmiylashtirish davrida tekshiruv tadbirlarini oʻtkazish chogʻida shaxsiy hayot daxlsizligiga boʻlgan huquqqa.

Davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomaning amal qilishi tugatilganidan keyin Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqariga chiqishga doir cheklovning amal qilish muddati har bir holda shaxsga maʼlum boʻlgan maxfiy maʼlumotlarning xususiyatiga qarab quyidagi tarzda belgilanadi:

“Alohida ahamiyatli” grifli maxfiy maʼlumotlar uchun — koʻpi bilan uch yil;

“Mutlaqo maxfiy” grifli maxfiy maʼlumotlar uchun — koʻpi bilan ikki yil;

“Maxfiy” grifli maxfiy maʼlumotlar uchun — koʻpi bilan bir yil.

Davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomaning amal qilishi tugatilganidan keyin Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqariga chiqishga doir cheklovga beriladigan istisnolar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

7-bob. Davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni tasarruf etish

31-modda. Davlat sirlariga egalik qilish, ulardan foydalanish va ularni tasarruf etish

Davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlar davlat sirlari toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq davlat sirlariga egalik qiladi, ulardan foydalanadi hamda ularni tasarruf etadi.

Davlat sirlarini va ularni tashuvchilarni oluvchi (soʻrab oluvchi) davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlar ulardan foydalanishda tegishli maxfiylik rejimini taʼminlaydigan shart-sharoitlarni yaratishi shart.

32-modda. Davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni yuborish

Davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarning birgalikdagi va boshqa faoliyati amalga oshirilishi doirasida davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni yuborish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

8-bob. Davlat sirlarini himoya qilish

33-modda. Davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarda davlat sirlarini himoya qilishni taʼminlash

Davlat sirlari Oʻzbekiston Respublikasining mulki va uning himoyasidadir.

Davlat sirlarini himoya qilish davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarning asosiy vazifalaridan biridir.

Davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarda davlat sirlarini himoya qilishni tashkil etish ularning rahbarlari zimmasiga yuklatiladi.

Davlat sirlarini himoya qilish davlat sirlari oshkor etilishining va yoʻqolishining oldini olishga qaratilgan tashkiliy, huquqiy, muhandislik-texnik, kriptografik va boshqa chora-tadbirlar majmuini qonunchilikka muvofiq oʻtkazish yoʻli bilan amalga oshiriladi.

34-modda. Davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarning mulkchilik shakli yoki faoliyati yoʻnalishlari oʻzgarganda davlat sirlarini himoya qilish

Davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlar oʻz mulkchilik shakli yoki faoliyat yoʻnalishlari oʻzgarganda, shu jumladan davlat sirlaridan foydalanish bilan bogʻliq ishlar toʻxtatib turilganda yoki tugatilganda davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni va ularni tashuvchilarni himoya qilish choralarini koʻrishi kerak.

Bunda davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni tashuvchilar yoʻq qilinadi, saqlash uchun idoraviy yoki davlat arxivlariga topshiriladi yoxud belgilangan tartibda quyidagilarga beriladi:

davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotning huquqiy vorisiga, agar ushbu huquqiy voris koʻrsatilgan maʼlumotlardan foydalangan holda ishlarni bajarish vakolatiga ega boʻlsa;

tegishli axborotni tasarruf etuvchi, davlat sirlaridan foydalanuvchi boshqa tashkilotga.

Davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilot davlat sirlarini tashuvchilar yoʻq qilinganligi, davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlar saqlash uchun arxivga topshirilganligi yoxud huquqiy vorisga yoki tegishli axborotni tasarruf etuvchi, davlat sirlaridan foydalanuvchi boshqa tashkilotga topshirilganligi toʻgʻrisida maxsus vakolatli davlat organini yozma ravishda xabardor qilishi kerak.

Davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarning mulkchilik shakli va faoliyati yoʻnalishlari oʻzgarganda davlat sirlarini himoya qilish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

35-modda. Chet davlatlarning va xalqaro tashkilotlarning maxfiy maʼlumotlarini himoya qilish

Chet davlatlarning va xalqaro tashkilotlarning Oʻzbekiston Respublikasiga xalqaro shartnomalarga asosan yoki uning xalqaro tashkilotlarga aʼzoligi munosabati bilan berilgan maxfiy maʼlumotlarini, shuningdek ularning birgalikdagi faoliyati davomida shakllantirilgan maxfiy maʼlumotlarni himoya qilish Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligiga va xalqaro shartnomalariga muvofiq amalga oshiriladi.

36-modda. Davlat sirlarini himoya qilishga doir talablar

Davlat sirlarining kriptografik va texnik himoya vositalari, shuningdek axborotlashtirishning texnik vositalari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tegishli maxfiylik darajasidagi axborotni himoya qilish talablariga muvofiqlikni tasdiqlovchi sertifikatga ega boʻlishi kerak.

Davlat sirlarini himoya qilish vositalarini tadqiq etish, loyihalashtirish, ishlab chiqish, ishlab chiqarish, realizatsiya qilish, taʼmirlash, tashish, ulardan foydalanish, ularni saqlash va utilizatsiya qilish qonunchilikka muvofiq amalga oshirilishi kerak.

37-modda. Davlat sirlarining kriptografik himoya vositalarini ishlab chiqish, ishlab chiqarish va realizatsiya qilish

Davlat sirlarining kriptografik himoya vositalarini ishlab chiqish, ishlab chiqarish va realizatsiya qilish boʻyicha faoliyat tegishli tekshiruv tadbirlari natijalariga koʻra maxsus vakolatli davlat organi tomonidan beriladigan litsenziyaga asosan amalga oshiriladi.

Davlat sirlarining kriptografik himoya vositalarini ishlab chiqish, ishlab chiqarish va realizatsiya qilish boʻyicha faoliyatni litsenziyalash tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

38-modda. Davlat sirlarini himoya qilish tadbirlarini moliyalashtirish

Davlat organlari va tashkilotlarining, shuningdek ularning tarkibiy boʻlinmalarining davlat sirlarini himoya qilish boʻyicha faoliyati Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti hisobidan, davlat sirlaridan foydalanuvchi boshqa tashkilotlarning faoliyati esa ular faoliyatining asosiy yoʻnalishlaridan olinadigan daromadlar hisobidan moliyalashtiriladi.

Davlat sirlarini himoya qilish tadbirlarini amalga oshirish uchun ajratiladigan budjet mablagʻlarining sarflanishi ustidan nazorat qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Agar ushbu nazoratni amalga oshirish davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlardan foydalanish bilan bogʻliq boʻlsa, nazoratni amalga oshiruvchi shaxslar davlat sirlaridan foydalanishga doir tegishli shakldagi ruxsatnomaga ega boʻlishi kerak.

39-modda. Davlat sirlarining himoya qilinishini taʼminlash ustidan nazorat

Davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarda davlat sirlarining himoya qilinishi maxsus vakolatli davlat organi tomonidan nazorat qilinadi.

Davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlar oʻz tasarrufidagi barcha tashkilotlarda davlat sirlarini himoya qilish tizimining samaradorligini nazorat qilishi shart.

Davlat sirlarining himoya qilinishini taʼminlash ustidan nazorat qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

9-bob. Yakunlovchi qoidalar

40-modda. Davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarning xodimlari uchun beriladigan imtiyozlar

Davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarning xodimlari uchun quyidagi imtiyozlar belgilanadi:

davlat sirlari bilan ishlaganlik va maxfiy-rejim organlaridagi xizmat davri uchun qonunchilikda belgilangan tartibda ish haqiga foizli ustamalar toʻlanishiga boʻlgan huquq;

davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarda tashkiliy-shtat oʻzgarishlari amalga oshirilganda va boshqa teng shartlar mavjud boʻlganda maxfiy-rejim organlari xodimlari uchun ish oʻrnining saqlab qolinishiga boʻlgan huquq.

41-modda. Davlat sirlari toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik

Davlat sirlari toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

42-modda. Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish

Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin:

1) Oʻzbekiston Respublikasining 1993-yil 7-mayda qabul qilingan “Davlat sirlarini saqlash toʻgʻrisida”gi 848-XII-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1993-yil, № 5, 232-modda);

2) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining 1993-yil 7-mayda qabul qilingan “Davlat sirlarini saqlash toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunini amalga kiritish toʻgʻrisida”gi 849-XII-sonli Qarori (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1993-yil, № 5, 233-modda);

3) Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 18-fevralda qabul qilingan “Xavfsizlik va mudofaa sohasidagi baʼzi davlat organlari faoliyati takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-522-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, № 2, 47-modda) 7-moddasi ;

4) Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-aprelda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-683-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, 4-songa ilova) 28-moddasi .

43-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

Ushbu Qonun kuchga kirgunga qadar amalda boʻlgan davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan hujjatlarning maxfiylik griflari mazkur hujjatlarni tayyorlagan (ishlab chiqqan) davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarning maxsus komissiyalari tomonidan qayta koʻrib chiqilishi shart.

44-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

ushbu Qonunning 6-moddasida nazarda tutilgan davlat sirlarini xorijiy davlatlar va xalqaro tashkilotlarga berish tartibini ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oylik muddatda ishlab chiqsin va tasdiqlasin;

ushbu Qonunning 6-moddasida nazarda tutilgan davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarda ekspertlar va maxsus komissiyalarni shakllantirish hamda ularning faoliyatini tashkil etish tartibini ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oylik muddatda ishlab chiqsin va tasdiqlasin;

ushbu Qonunning 6-moddasida nazarda tutilgan davlat sirlarining oshkor etilishi yoki yoʻqotilishi oqibatida Oʻzbekiston Respublikasi xavfsizligiga yoxud davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlar manfaatlariga yetkazilgan yoki yetkazilishi mumkin boʻlgan zarar miqdorini aniqlash tartibini ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oylik muddatda ishlab chiqsin va tasdiqlasin;

ushbu Qonunning 6 va 20-moddalarida nazarda tutilgan maʼlumotlar va ularni tashuvchilar maxfiylashtirilishi natijasida maʼlumotlarni tashuvchilarning mulkdoriga yetkazilgan zararning miqdorini aniqlash tartibini ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oylik muddatda ishlab chiqsin va tasdiqlasin;

ushbu Qonunning 6-moddasida nazarda tutilgan maxfiy-rejim organlari xodimlarining lavozim maoshlariga davlat sirlari bilan ishlaganlik hamda ushbu organlardagi xizmat davri uchun ustamalar miqdorini, shuningdek ularni toʻlash tartibini ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oylik muddatda ishlab chiqsin va tasdiqlasin;

ushbu Qonunning 24-moddasida nazarda tutilgan chet el fuqarolariga va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomani berish va bekor qilish tartibini ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oylik muddatda ishlab chiqsin va tasdiqlasin;

ushbu Qonunning 30-moddasida nazarda tutilgan davlat sirlaridan foydalanishga doir ruxsatnomaning amal qilishi tugatilganidan keyin Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqariga chiqishga doir cheklovga beriladigan istisnolar boʻyicha tartibni ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran olti oylik muddatda ishlab chiqsin va tasdiqlasin;

ushbu Qonunning 32-moddasida nazarda tutilgan davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarning birgalikdagi va boshqa faoliyatni amalga oshirish doirasida yuborish tartibini ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oylik muddatda ishlab chiqsin va tasdiqlasin;

ushbu Qonunning 34-moddasida nazarda tutilgan davlat sirlaridan foydalanuvchi tashkilotlarning mulkchilik shakli va faoliyati yoʻnalishlari oʻzgarganda davlat sirlarini himoya qilish tartibini ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oylik muddatda ishlab chiqsin va tasdiqlasin;

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

45-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi

Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach kuchga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2024-yil 27-dekabr,

OʻRQ-1016-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.12.2024-y., 03/24/1016/1076-son)

lex.uz

Закон Республики Узбекистан

О государственных секретах

Принят Законодательной палатой 20 августа 2024 года Одобрен Сенатом 23 октября 2024 года

Глава 1. Общие положения

Статья 1. Цель настоящего Закона

Целью настоящего Закона является определение правовых и организационных основ отнесения сведений к государственным секретам, регулирование отношений, возникающих при использовании и защите государственных секретов, а также осуществлении иной деятельности, связанной с государственными секретами, в интересах Республики Узбекистан.

Статья 2. Сфера действия настоящего Закона

Действие настоящего Закона распространяется на лиц, которые приняли обязательства по выполнению требований законодательства о государственных секретах или обязаны выполнять их в соответствии со своим статусом, а также на организации, пользующиеся государственными секретами.

Статья 3. Законодательство о государственных секретах

Законодательство о государственных секретах состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.

Вопросы международного сотрудничества в области государственных секретов регулируются законодательством и международными договорами Республики Узбекистан.

Статья 4. Основные понятия

В настоящем Законе применяются следующие основные понятия:

тайна государственного значения — сведения, разглашение которых может отрицательно повлиять на обороноспособность, государственную безопасность, экономические и политические интересы Республики Узбекистан;

государственные секреты — охраняемые государством и включенные в перечень сведений, подлежащих засекречиванию, сведения, составляющие тайну государственного значения и (или) служебную тайну, разглашение которых может нанести ущерб безопасности Республики Узбекистан;

утрата государственных секретов — выход носителей государственных секретов из распоряжения их законных обладателей в результате использования документов, предметов или средств, содержащих сведения, составляющие тайну государственного значения или служебную тайну, без соблюдения требований, установленных законодательством;

разглашение государственных секретов — передача другому лицу, опубликование или распространение государственных секретов иным образом с нарушением установленного порядка лицом, которому они были доверены либо стали известны в связи со служебной или профессиональной деятельностью, вследствие чего эти государственные секреты стали известны лицам, не являющимся их законными обладателями;

носители государственных секретов — материальные объекты, в том числе физические поля, на которых государственные секреты содержатся в виде символов, знаков, изображений, сигналов, технических решений и процессов, позволяющих распознать и идентифицировать сведения, составляющие государственные секреты;

допуск на использование государственных секретов — оформленный в установленном порядке документ, подтверждающий, что лицу специально уполномоченным государственным органом в области государственных секретов предоставлено право пользования государственными секретами;

организации, пользующиеся государственными секретами — государственные органы и иные организации, имеющие разрешение для осуществления деятельности, связанной с государственными секретами, а также необходимые условия для хранения и использования государственных секретов и пользующиеся государственными секретами в соответствии с законодательством о государственных секретах;

право пользования государственными секретами — возможность ознакомления с конкретными секретными сведениями и (или) осуществления деятельности с использованием государственных секретов, предоставляемая лицу в соответствии с его должностными полномочиями руководителем организации, пользующейся государственными секретами;

защита государственных секретов — комплекс организационных, правовых, инженерно-технических, криптографических и иных мер, направленных на предотвращение разглашения государственных секретов и утраты их носителей;

средства защиты государственных секретов — аппаратные, программно-аппаратные или программные средства, обеспечивающие криптографическую и техническую защиту государственных секретов, а также средства защиты информации от несанкционированного использования и средства контроля эффективности системы защиты государственных секретов;

система защиты государственных секретов — совокупность средств и методов, используемых организациями, пользующимися государственными секретами, для защиты сведений, составляющих государственные секреты, и их носителей, а также мероприятий, осуществляемых в этих целях;

специальная комиссия — группа из числа сотрудников организаций, пользующихся государственными секретами, имеющих допуск на использование государственных секретов и обладающих необходимыми знаниями и опытом для рассмотрения и вынесения заключения по находящимся в их ведении государственным секретам;

гриф секретности — реквизит, свидетельствующий о степени секретности сведений, содержащихся в их носителе, проставляемый на самом носителе сведений и (или) в сопроводительном документе;

степень секретности — категория, выражающая важность сведений, составляющих государственные секреты, и определяющая меры и средства их защиты;

перечень сведений, подлежащих засекречиванию — категории сведений, позволяющие отнести сведения к тайне государственного значения или служебной тайне и засекречивать их в порядке, установленном настоящим Законом;

режим секретности — единый порядок обеспечения защиты государственных секретов, регулируемый законодательством о государственных секретах;

режимно-секретный орган — структурное подразделение или должностное лицо организации, пользующейся государственными секретами, осуществляющее контроль за секретным делопроизводством и обеспечение режима секретности;

рассекречивание сведений — комплекс мер по снятию ограничений на пользование государственными секретами и их носителями путем отмены установленной степени секретности;

засекречивание сведений и их носителей — комплекс мер по введению ограничений на пользование сведениями, составляющими государственные секреты, и их носителей;

служебная тайна — сведения, относящиеся к любой сфере деятельности организаций, пользующихся государственными секретами, в том числе военной, экономической, политической, научно-технической, производственной, разведывательной, контрразведывательной, оперативно-розыскной деятельности, разглашение которых может нанести ущерб интересам этих организаций. Служебная тайна может быть составной частью тайны государственного значения;

экспертная комиссия — группа из числа сотрудников организаций, пользующихся государственными секретами, имеющих допуск на использование государственных секретов и обладающих необходимыми знаниями и опытом, которые имеют право давать соответствующие заключения по вопросам защиты государственных секретов.

Глава 2. Государственное регулирование в области государственных секретов

Статья 5. Единая государственная политика в области государственных секретов

Единая государственная политика в области государственных секретов определяется Президентом Республики Узбекистан.

Статья 6. Полномочия Кабинета Министров Республики Узбекистан в области государственных секретов

Кабинет Министров Республики Узбекистан:

организует разработку проектов нормативно-правовых актов в области государственных секретов и принимает меры по их реализации;

заключает межправительственные соглашения о взаимной защите секретной информации и принимает меры по их реализации;

определяет порядок предоставления государственных секретов зарубежным государствам и международным организациям;

в пределах своих полномочий принимает решения в области государственных секретов;

устанавливает порядок создания режимно-секретных органов, их деятельности и ликвидации;

определяет порядок оформления права пользования государственными секретами;

определяет порядок отнесения сведений к государственным секретам, их засекречивания, рассекречивания, а также обеспечения защиты государственных секретов и их носителей в организациях, пользующихся государственными секретами;

утверждает перечень сведений, подлежащих засекречиванию в Республике Узбекистан;

определяет порядок формирования и организации деятельности экспертной и специальной комиссий;

устанавливает порядок определения размера ущерба, который нанесен или может быть нанесен безопасности Республики Узбекистан либо интересам организаций, пользующихся государственными секретами, вследствие разглашения или утраты государственных секретов;

устанавливает порядок определения размера ущерба, наносимого собственнику носителей сведений, в результате засекречивания сведений и их носителей;

вносит предложения о выделении средств из Государственного бюджета Республики Узбекистан на реализацию мер по защите государственных секретов;

устанавливает размеры надбавок к должностным окладам сотрудников режимно-секретных органов за работу с государственными секретами и выслугу лет в данных органах, а также порядок их выплаты;

рассматривает и принимает решения по заключениям организаций, пользующихся государственными секретами, о целесообразности передачи государственных секретов иностранным государствам, международным организациям, находящимся на территории Республики Узбекистан и за рубежом, а также юридическим лицам.

Кабинет Министров Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 7. Полномочия Службы государственной безопасности Республики Узбекистан в области государственных секретов

Служба государственной безопасности Республики Узбекистан является специально уполномоченным государственным органом в области государственных секретов (далее — специально уполномоченный государственный орган).

Специально уполномоченный государственный орган:

выдает разрешение организациям, имеющим необходимые условия, для осуществления деятельности, связанной с государственными секретами, и (или) отзывает разрешение;

координирует деятельность организаций, пользующихся государственными секретами, по соблюдению требований законодательства о государственных секретах;

координирует деятельность по обеспечению режима секретности в организациях, пользующихся государственными секретами, вносит рекомендации этим организациям по совершенствованию и повышению эффективности данной деятельности;

в пределах своих полномочий разрабатывает проекты нормативно-правовых актов в области государственных секретов;

разрабатывает и осуществляет меры по защите сведений, составляющих государственные секреты, в организациях, пользующихся государственными секретами, а также контролирует их деятельность в данной сфере;

проводит проверку лиц в целях оформления допуска на использование государственных секретов, а также принимает решения о выдаче (невыдаче) допуска на использование государственных секретов и об его отмене;

осуществляет лицензирование деятельности по разработке, производству и реализации средств криптографической защиты информации;

осуществляет и контролирует сертификацию средств криптографической и технической защиты информации, а также технических средств информатизации;

осуществляет регистрацию информационных систем, содержащих государственные секреты;

осуществляет контроль за соблюдением режима секретности в организациях, пользующихся государственными секретами;

проводит мероприятия по проверке соблюдения организациями и лицами, пользующимися государственными секретами, требований соответствующих нормативно-правовых актов;

предотвращает, выявляет, раскрывает и расследует преступления, связанные с нарушением законодательства о государственных секретах;

согласует создание, реорганизацию и ликвидацию режимно-секретных органов организациями, пользующимися государственными секретами, а также назначение на должность и освобождение от должности сотрудников данных органов;

разрабатывает и совершенствует с учетом развития информационно-коммуникационных технологий и передовых тенденций современные механизмы предоставления доступа к государственным секретам и защиты государственных секретов;

согласует перечни сведений, подлежащих засекречиванию, организаций, пользующихся государственными секретами, и документы делопроизводства их режимно-секретных органов;

вносит указания государственным органам и иным организациям о временном приостановлении действия или отмене оформленных лицам допусков на использование государственных секретов;

в случаях, предусмотренных законодательством, вносит указания государственным органам и иным организациям о временном ограничении права лиц, которым известны государственные секреты, на выезд за пределы территории Республики Узбекистан;

оказывает практическую и методическую помощь организациям, пользующимся государственными секретами, по вопросам обеспечения режима секретности, а также организует в установленном порядке обучение и повышение квалификации лиц, имеющих право пользования государственными секретами;

участвует в определении размера ущерба, который нанесен или может быть нанесен безопасности Республики Узбекистан или интересам организаций, пользующихся государственными секретами, вследствие разглашения или утраты государственных секретов;

вносит предложения по заключению, исполнению, приостановлению действия или прекращению международных договоров Республики Узбекистан о взаимной защите секретной информации.

Специально уполномоченный государственный орган может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 8. Полномочия организаций, пользующихся государственными секретами, в области государственных секретов

Организации, пользующиеся государственными секретами:

обращаются в специально уполномоченный государственный орган за получением разрешения на осуществление деятельности, связанной с государственными секретами;

создают необходимые условия для полноценного функционирования режимно-секретных органов и организуют работу в данном направлении;

назначают в режимно-секретные органы сотрудников, имеющих соответствующую квалификацию и сертификаты, выданные специально уполномоченным государственным органом;

обеспечивают обучение лиц, имеющих допуск на использование государственных секретов, и направление их на соответствующие курсы повышения квалификации в установленные сроки;

обеспечивают в пределах своих полномочий соблюдение установленного режима секретности и защиту используемых государственных секретов, в том числе в подведомственных им организациях;

вносят специально уполномоченному государственному органу предложения по совершенствованию системы защиты государственных секретов;

участвуют в разработке проектов нормативно-правовых актов в области государственных секретов;

разрабатывают номенклатуру должностей, которым необходимо оформление допуска на использование государственных секретов;

участвуют в определении размера ущерба, который нанесен или может быть нанесен безопасности Республики Узбекистан или интересам других организаций, пользующихся государственными секретами, вследствие разглашения или утраты государственных секретов;

обращаются в специально уполномоченный государственный орган для получения сертификата на средства криптографической и технической защиты информации, а также технические средства информатизации;

осуществляют в установленном законодательством порядке контроль за хранением в кадровых подразделениях биометрических паспортов для выезда за границу сотрудников, имеющих допуск на использование государственных секретов, а также их выездом за границу и контактами с иностранными гражданами.

Организации, пользующиеся государственными секретами, могут осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Глава 3. Сведения, относимые к государственным секретам

Статья 9. Сведения в военной сфере, относимые к государственным секретам

К государственным секретам в военной сфере относятся:

1) сведения, раскрывающие планы совместного движения, применения войск, оперативные планы, планы охраны и обороны секретных объектов, документы боевого управления, документы по приведению войск Вооруженных Сил Республики Узбекистан в различные степени боевой готовности при чрезвычайных ситуациях;

2) сведения о стратегическом развертывании Вооруженных Сил Республики Узбекистан, численности, боевом обеспечении, состоянии, вооружении, об организационной структуре, о развитии, боевом составе или количестве войск, их боевой готовности, а также о военно-политической и (или) оперативной обстановке;

3) сведения о мобилизационном развертывании войск, проведении мобилизации людей и транспортных средств, системе управления мобилизационным развертыванием и (или) возможности комплектования войск личным составом, обеспечения вооружением, военной техникой и другими материальными и финансовыми средствами;

4) сведения, раскрывающие направления, долгосрочные планы и перспективы развития вооружения и военной техники и комплектования войск, о содержании и результатах выполнения целевых программ, научно-исследовательских и опытно-конструкторских работ по созданию и модернизации образцов вооружения и военной техники, а также сведения, раскрывающие тактико-технические характеристики вооружения и военной техники;

5) сведения о заказах в рамках государственного оборонного заказа, объемах и направлениях производства и поставки вооружения и военной техники, конструкциях, технологиях производства, боевых, физических, химических характеристиках, а также о порядке применения вооружения и военной техники;

6) сведения, раскрывающие состояние метрологического обеспечения вооружения и военной техники, технические или метрологические характеристики военных эталонов или средств метрологического обеспечения, определяющие качественно новый уровень вооружения и военной техники;

7) сведения, раскрывающие средства, выделенные или фактически затраченные на проектирование, создание, производство или ремонт вооружения и военной техники;

8) сведения о мощностях производства (ремонта) вооружения и военной техники в целях мобилизации, а также о создании и развитии данных мощностей;

9) сведения, раскрывающие технологию производства ракетного топлива, балистных порохов, взрывчатых веществ и средств взрывания, используемых для военных целей, а также новых сплавов, специальных жидкостей, топлива для вооружения и военной техники;

10) сведения о сетях связи и телекоммуникационной инфраструктуре, предназначенных для обеспечения обороноспособности и безопасности Республики Узбекистан;

11) сведения, раскрывающие распределение полос радиочастот, используемых в военных или специальных целях;

12) сведения, раскрывающие организацию или функционирование всех видов связи, радиолокационного, радиотехнического обеспечения войск, а также станций спутниковой связи и радиовещания;

13) сведения о дислокации, назначении, степени готовности или защищенности режимных объектов, не подпадающие под обязательства Республики Узбекистан по международным договорам Республики Узбекистан, о выборе, отводе земельных участков, недр или водных акваторий для строительства указанных объектов, а также о планируемых или проводимых изыскательских, проектных и иных работах по созданию этих объектов (подобные сведения относятся также и к специальным объектам);

14) сведения, раскрывающие направления развития средств и технологий двойного назначения, содержание, результаты выполнения целевых программ, научно-исследовательских и (или) опытно-конструкторских работ по созданию или модернизации этих средств и технологий, а также о применении в военных целях средств и технологий двойного назначения;

15) сведения о перспективах использования и (или) развития космической инфраструктуры Республики Узбекистан в интересах обеспечения обороноспособности и безопасности Республики Узбекистан;

16) сведения, раскрывающие строительные проекты военных объектов и инфраструктур и договоры, связанные с военно-техническим обеспечением;

17) сведения, раскрывающие документы и иные сведения, связанные с проведением различных этапов командно-штабных (штабных) учений;

18) сведения, раскрывающие основные направления или программы развития стандартизации в военной сфере, а также содержание стандартов в области вооружения и военной техники;

19) сведения об оценке перспектив научно-технического развития Республики Узбекистан и его социально-экономических последствий по направлениям, определяющим оборонный потенциал государства;

20) сведения о расходах республиканского бюджета, раскрывающих обеспечение обороноспособности и безопасности Республики Узбекистан (кроме обобщенных показателей).

Статья 10. Сведения во внешнеполитической и внешнеэкономической области, относимые к государственным секретам

К государственным секретам во внешнеполитической и внешнеэкономической области относятся:

1) сведения по вопросам внешней политики, внешней торговли, научно-технических связей, раскрывающие стратегию и тактику внешней политики, описывающие двусторонние отношения Республики Узбекистан с государствами и международными организациями, и иные подобные сведения, преждевременное распространение которых может нанести ущерб интересам Республики Узбекистан;

2) сведения по политическим, экономическим, военным или научно-техническим вопросам в отношении одного или ряда иностранных государств, полученные в доверительном порядке, если их разглашение может привести к выявлению источника;

3) сведения о переговорах между представителями Республики Узбекистан и представителями других государств по выработке единой принципиальной позиции в международных отношениях, если, по мнению участников переговоров, разглашение этих сведений может повлечь для одной из сторон дипломатические осложнения;

4) сведения о подготовке, заключении, содержании, выполнении, приостановлении действия или прекращении международных договоров, преждевременное распространение которых может нанести ущерб обороноспособности, безопасности, политическим или экономическим интересам Республики Узбекистан;

5) сведения об экспорте и импорте вооружения, военной техники или снаряжения, если разглашение этих сведений противоречит правилам, предусмотренным международными договорами Республики Узбекистан;

6) сведения, раскрывающие объем и содержание экономического сотрудничества с иностранными государствами и международными организациями в особый период.

Статья 11. Сведения в области разведывательной, контрразведывательной, оперативно-розыскной и иной деятельности, касающейся государственной безопасности, относимые к государственным секретам

К государственным секретам в области разведывательной, контрразведывательной, оперативно-розыскной и иной деятельности, касающейся государственной безопасности, относятся:

1) сведения, раскрывающие силы, средства, методы, планы, формы и результаты разведывательной, контрразведывательной, оперативно-розыскной деятельности, а также данные о финансировании разведывательной, контрразведывательной, оперативно-розыскной деятельности;

2) сведения, раскрывающие принадлежность конкретных лиц к кадровому составу органов, осуществляющих разведывательную, контрразведывательную, оперативно-розыскную деятельность;

3) сведения о мероприятиях по подготовке или распределению кадров по направлению обеспечения государственной безопасности Республики Узбекистан;

4) сведения о лицах, оказывающих (оказывавших) на конфиденциальной основе содействие органам, осуществляющим разведывательную, контрразведывательную, оперативно-розыскную деятельность, и сотрудничающих (сотрудничавших) с данными органами на конфиденциальной основе, а также членах их семей;

5) сведения об оперативно-мобилизационных мероприятиях, их состоянии и результатах;

6) сведения о внутриведомственных и международных защищенных сетях и системах связи (размещенные объекты и устройства) Президента Республики Узбекистан и Кабинета Министров Республики Узбекистан, а также государственных органов, ключевых документах (создания, производства и обеспечения) средств криптографической защиты, методах или инструментах анализа средств криптографической защиты и об информационно-аналитических системах специального назначения;

7) сведения, раскрывающие силы, средства и методы осуществления следствия по уголовным делам, связанным с посягательством на конституционный строй Республики Узбекистан, преступлениями против мира и безопасности человечества, если они связаны с расследованием ситуаций, содержащих сведения, составляющие государственные секреты;

8) сведения об организации защиты государственных секретов, состоянии их защищенности, а также о финансировании данной деятельности;

9) сведения о силах, средствах, методах, планах, организации обеспечения безопасности охраняемых государством лиц.

Статья 12. Сведения в области экономики, образования, науки и техники, относимые к государственным секретам

К государственным секретам в области экономики, образования, науки и техники относятся:

1) сведения о показателях, определяющих подготовку экономики Республики Узбекистан к устойчивому функционированию в военное время;

2) сведения, раскрывающие существо новейших достижений в области науки и техники, которые могут быть использованы в создании принципиально новых изделий, технологических процессов в различных отраслях экономики, а также определяющие качественно новый уровень возможностей вооружения и военной техники, повышения их боевой эффективности;

3) сведения, раскрывающие содержание и направленность научно-исследовательских, опытно-конструкторских или проектных работ, проводимых в интересах обороны и безопасности Республики Узбекистан;

4) сведения, раскрывающие результаты работ в области гидрометеорологии или гелиогеофизики, а также результаты специальных геолого-геофизических исследований, проводимых в интересах обеспечения безопасности Республики Узбекистан;

5) сведения о производстве металлургической промышленностью отдельных видов редких металлов и других материалов, имеющих стратегическое значение;

6) сведения, раскрывающие ресурсный потенциал, балансовые запасы в недрах или информацию о добыче отдельных видов полезных ископаемых;

7) сведения, раскрывающие расходы на содержание войск по отдельным статьям смет государственных органов;

8) сведения о способах защиты государственных документов от подделок и способах определения их подлинности;

9) сведения о мобилизационных мощностях по производству продукции общего пользования, стратегических видов сырья, создании и развитии этих мощностей;

10) сведения, раскрывающие работы, проводимые в целях создания средств индикации, дегазации, химической защиты населения от оружия массового уничтожения или новых сорбционных и других материалов для этих средств;

11) сведения, раскрывающие результаты топографической, геодезической или картографической деятельности, имеющие важное оборонное или экономическое значение;

12) сведения, раскрывающие возможности и (или) резервы железных дорог по обеспечению железнодорожных перевозок грузов при мобилизации, организацию и объемы воинских перевозок, объемы перевозок и маршруты транспортировки стратегических видов энергетического, минерального и сельскохозяйственного сырья, топлива, материалов, отдельных видов вооружения или военной техники, а также специальные меры по обеспечению безопасности железнодорожного движения и сохранности грузов;

13) сведения, раскрывающие дислокацию, специализацию, мощности и пропускную способность пунктов погрузки и выгрузки войск, информацию об их продовольственном обеспечении, медико-санитарном обслуживании;

14) сведения, раскрывающие мобилизационную потребность в транспортных средствах, в том числе в отдельных видах транспорта, и состояние обеспеченности ими;

15) сведения, раскрывающие состояние сил или средств гражданской обороны по Республике Узбекистан;

16) сведения, раскрывающие структурную организацию и показатели мобилизационного плана экономики Республики Узбекистан, а также состояние мобилизационной подготовки государственных органов или отдельных организаций;

17) сведения, раскрывающие фактический объем и дислокацию материальных запасов, находящихся в постоянном резерве Республики Узбекистан, предназначенных для использования только в чрезвычайных ситуациях;

18) сведения, раскрывающие состояние, оборудование, подготовку для военных целей транспортной сети, транспортных средств, маршруты транспортировки вооружения и военной техники, объемы перевозок специальных и военных грузов;

19) сведения, характеризующие создание и сохранение страхового фонда технической документации на изделия вооружения и военной техники, важнейшую гражданскую продукцию, а также проектной документации на объекты повышенного риска, системы жизнеобеспечения населения и сведения о дислокации объектов (баз) хранения страхового фонда технической документации в целом по Республике Узбекистан;

20) сведения, раскрывающие планы, содержание или результаты научно-исследовательских работ в области мобилизационной подготовки и мобилизации промышленности Республики Узбекистан;

21) сведения о горных выработках, естественных полостях, метрополитене или других сооружениях, которые могут быть использованы в интересах обороны Республики Узбекистан, а также сведения, раскрывающие схемы питьевого водоснабжения городов с населением более 200 тысяч человек, схемы железнодорожных узлов, объектов, имеющих стратегическое и оборонное значение, и (или) расположение головных сооружений питьевого водоснабжения, водоотводов их питающих;

22) сведения об обеспечении физической защиты ядерных материалов и ядерных установок, за исключением сведений, подпадающих под действие международных договоров, ратифицированных Республикой Узбекистан и предусматривающих их обмен, и сведений, которые могут быть получены из открытых источников;

23) сведения, раскрывающие содержание тестов и кодов правильных ответов к ним, используемых в национальной, коллективных и иных тестовых системах, проводимых за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан;

24) сводные сведения со схемами и описаниями, содержащими географические координаты магистральных междугородных и внутризональных линий связи;

25) сведения о способах защиты бланков национальной валюты и государственных ценных бумаг Республики Узбекистан от подделок и способах определения их подлинности.

Глава 4. Отнесение сведений к государственным секретам и их засекречивание

Статья 13. Порядок определения перечня сведений, подлежащих засекречиванию в Республике Узбекистан

Отнесение сведений к государственным секретам и их засекречивание, осуществляются на основании перечня сведений, подлежащих засекречиванию в Республике Узбекистан.

Меры по распространению, предоставлению и (или) установлению ограничений, исходя из степени секретности сведений, осуществляются в пределах требований законодательства о государственных секретах.

Перечень сведений, подлежащих засекречиванию в Республике Узбекистан, утверждается Кабинетом Министров Республики Узбекистан по согласованию со специально уполномоченным государственным органом на основании сведений, относимых к государственным секретам, предусмотренных в главе 3 настоящего Закона и исходя из предложений центральных органов организаций, пользующихся государственными секретами.

Перечни сведений, подлежащих засекречиванию, организаций, пользующихся государственными секретами, разрабатываются и утверждаются их центральными органами по согласованию со специально уполномоченным государственным органом на основе перечня сведений, подлежащих засекречиванию в Республике Узбекистан.

Статья 14. Принципы отнесения сведений к государственным секретам и их засекречивания

Сведения, отнесенные к государственным секретам Республики Узбекистан, и их носители засекречиваются в соответствии с принципами законности, обоснованности и своевременности.

Законность означает соответствие засекречивания сведений и их носителей Конституции и законам Республики Узбекистан, а также иным актам законодательства в области государственных секретов.

Обоснованность заключается в установлении путем экспертной оценки целесообразности засекречивания конкретных сведений, составляющих государственные секреты, и их носителей, вероятных экономических и иных последствий этого действия, исходя из баланса жизненно важных интересов граждан, организаций, общества и государства.

Своевременность предполагает установление ограничений на распространение сведений, составляющих государственные секреты, и их носителей, с момента их получения (разработки).

Статья 15. Порядок отнесения сведений к государственным секретам

Отнесение сведений к государственным секретам осуществляется организациями, пользующимися государственными секретами, на основании перечня сведений, подлежащих засекречиванию в Республике Узбекистан. Руководители организаций, пользующихся государственными секретами, несут персональную ответственность за свои решения об отнесении сведений к государственным секретам.

Статья 16. Основы засекречивания сведений

Степень секретности информации определяется исходя из степени секретности сведений, полученных (разработанных) в результате управленческой, производственной, научной и иных видов деятельности организаций, пользующихся государственными секретами, на основании перечня сведений, подлежащих засекречиванию в Республике Узбекистан.

В случаях невозможности идентификации подготовленной (разработанной) информации с перечнем сведений, подлежащих засекречиванию в Республике Узбекистан, а также наличия риска причинения какого-либо вреда при открытом использовании данной информации, руководители организаций, пользующихся государственными секретами, должны предварительно засекретить подготовленную (разработанную) информацию с учетом предполагаемой степени секретности и в последующем на основании заключения специально уполномоченного государственного органа внести в Кабинет Министров Республики Узбекистан обоснованные предложения о внесении дополнений (изменений) в перечень сведений, подлежащих засекречиванию в Республике Узбекистан.

Организации, пользующиеся государственными секретами, обязаны периодически, но не реже чем один раз в пять лет пересматривать содержание действующих в этих организациях перечни сведений, подлежащих засекречиванию, в части обоснованности засекречивания сведений и их соответствия установленной ранее степени секретности.

Статья 17. Степени секретности сведений, составляющих государственные секреты, и грифы секретности носителей этих сведений

Устанавливаются следующие три степени секретности сведений, составляющих государственные секреты, и соответствующие этим степеням грифы секретности для носителей указанных сведений:

первая степень секретности — «Особая важность» (соответствует первой форме допуска на использование государственных секретов);

вторая степень секретности — «Совершенно секретно» (соответствует второй форме допуска на использование государственных секретов);

третья степень секретности — «Секретно» (соответствует третьей форме допуска на использование государственных секретов).

Сведениям, составляющим тайну государственного значения, присваивается один из грифов секретности «Особая важность» или «Совершенно секретно».

Сведениям, составляющим служебную тайну, может быть присвоен один из грифов секретности «Совершенно секретно» или «Секретно».

Не допускается использование вышеуказанных грифов секретности для сведений, не отнесенных к государственным секретам.

Доступ к государственным секретам, имеющим степени секретности «Особая важность», «Совершенно секретно» и «Секретно», осуществляется при наличии допуска на использование государственных секретов первой формы.

Доступ к государственным секретам, имеющим степени секретности «Совершенно секретно» и «Секретно», осуществляется при наличии допуска на использование государственных секретов второй формы.

Доступ к государственным секретам, имеющим степень секретности «Секретно», осуществляется при наличии допуска на использование государственных секретов третьей формы.

Степень секретности сведений, составляющих государственные секреты, должна соответствовать степени тяжести ущерба, который может быть нанесен безопасности Республики Узбекистан или интересам организаций, пользующихся государственными секретами, в результате разглашения этих сведений.

Статья 18. Сроки засекречивания сведений, составляющих государственные секреты

Соответствующие сведения считаются засекреченными с момента принятия решения об отнесении сведений к государственным секретам.

Срок засекречивания сведений, составляющих государственные секреты, не должен превышать тридцати лет — для тайны государственного значения и десяти лет — для служебной тайны.

В отдельных случаях срок засекречивания тайны государственного значения может быть продлен решением Кабинета Министров Республики Узбекистан, а срок засекречивания служебной тайны — решением организации, пользующейся служебной тайной. В данных случаях требуется заключение соответствующей экспертной комиссии.

Статья 19. Сведения, не подлежащие засекречиванию

Следующие сведения не подлежат засекречиванию:

сведения о чрезвычайных ситуациях и других случаях, угрожающих жизни, здоровью и безопасности граждан, и их последствиях, а также о стихийных бедствиях, их официальных прогнозах и их последствиях;

сведения о состоянии экологии, здравоохранения, санитарии, демографии, образования, культуры, медицинского обслуживания, социального обеспечения и сельского хозяйства;

сведения о состоянии преступности;

макроэкономические показатели, параметры Государственного бюджета Республики Узбекистан, а также сводные статистические сведения о социально-экономическом развитии Республики Узбекистан;

сведения о нарушениях прав и свобод человека;

сведения о нарушениях законодательства государственными органами, иными организациями и их должностными лицами;

иные сведения, использование, распространение и представление которых не ограничено законом.

Должностные лица, принявшие необоснованное решение о засекречивании указанных в части первой настоящей статьи сведений, несут ответственность в соответствии с законодательством, исходя из материального и (или) морального ущерба, причиненного гражданам, организациям, обществу или государству.

Граждане имеют право обжаловать в суд необоснованные решения о засекречивании сведений, указанных в части первой настоящей статьи.

Статья 20. Ограничение права собственности физических лиц и организаций в связи с засекречиванием сведений и их носителей

Руководители организаций, пользующихся государственными секретами, вправе принимать решения о засекречивании сведений и их носителей, находящихся в собственности физических лиц или организаций (далее — собственник носителей сведений). Засекречивание указанных сведений и их носителей осуществляется на основании договора об отчуждении этих сведений между собственником носителей сведений и организациями, пользующимися государственными секретами, в распоряжение которых переходят эти сведения и их носители.

В договоре указываются:

размер компенсации, выплачиваемой собственнику носителей сведений в связи с засекречиванием сведений и их носителей;

обязательства собственника носителей сведений по неразглашению этих сведений.

В случае отказа собственника носителей сведений от отчуждения эти сведения, по решению суда, подлежат принудительному отчуждению и засекречиванию с возмещением собственнику стоимости отчуждаемых сведений, за вычетом затрат по их отчуждению, и он предупреждается о привлечении к ответственности за разглашение сведений, составляющих государственные секреты, в соответствии с законодательством.

Не может быть ограничено право собственности на сведения и их носители, принадлежащие иностранным гражданам, иностранным и международным организациям, если эти сведения подготовлены (разработаны) без нарушения требований настоящего Закона.

Граждане имеют право обжаловать в суд решения об ограничении их права собственности в связи с засекречиванием сведений и их носителей.

Ущерб, нанесенный собственнику носителей сведений, в результате засекречивания сведений и их носителей возмещается в порядке, установленном Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Глава 5. Рассекречивание сведений и их носителей

Статья 21. Основания рассекречивания сведений

Основаниями для рассекречивания сведений являются:

принятие Республикой Узбекистан международных обязательств по обмену отдельными сведениями, составляющими в Республике Узбекистан государственные секреты;

признание нецелесообразным дальнейшую защиту сведений, составляющих государственные секреты, в результате изменения объективных обстоятельств;

внесение изменения или дополнения в перечень сведений, подлежащих засекречиванию в Республике Узбекистан;

внесение изменения или дополнения в перечень сведений, подлежащих засекречиванию, организаций, пользующихся государственными секретами;

истечение срока засекречивания сведений, составляющих государственные секреты.

Законодательством могут быть установлены и иные основания рассекречивания сведений.

Статья 22. Рассекречивание сведений, составляющих государственные секреты, и их носителей

Рассекречивание сведений и их носителей в организациях, пользующихся государственными секретами, осуществляется по решению руководителей этих организаций, которые несут персональную ответственность за обоснованность принятого решения.

По истечении установленного срока засекречивания сведений и их носителей или в случае принятия решения о рассекречивании сведений и их носителей, руководители организаций, пользующихся государственными секретами, обязаны в трехмесячный срок рассекретить данные сведения и их носители.

Полномочия руководителям государственных архивов на рассекречивание носителей сведений, составляющих государственные секреты, хранящихся в закрытых фондах данных архивов, предоставляются организацией, формирующей архивный фонд, или ее правопреемником. В случае если организация, формирующая архивный фонд, ликвидирована и ее правопреемник отсутствует, вопрос рассекречивания носителей сведений, составляющих государственные секреты, рассматривается Кабинетом Министров Республики Узбекистан по согласованию со специально уполномоченным государственным органом.

Изменение степени секретности или рассекречивание сведений должны быть осуществлены путем отмены существующего грифа секретности и указания на их носителях новых учетных реквизитов.

Порядок рассекречивания сведений и их носителей определяется Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Статья 23. Рассмотрение предложений государственных органов и иных организаций, а также физических лиц о рассекречивании сведений и их носителей

Государственные органы и иные организации, а также физические лица имеют право в порядке, установленном законодательством, обращаться в организации, пользующиеся государственными секретами, с предложением о рассекречивании сведений, составляющих государственные секреты, и их носителей.

Глава 6. Выдача допуска на использование государственных секретов

Статья 24. Основания выдачи допуска на использование государственных секретов гражданам Республики Узбекистан, иностранным гражданам и лицам без гражданства

Выдача гражданам Республики Узбекистан, иностранным гражданам и лицам без гражданства допуска на использование государственных секретов осуществляется специально уполномоченным государственным органом на основании номенклатуры должностей, которым необходимо оформление допуска на использование государственных секретов, организации, пользующейся государственными секретами.

Номенклатура должностей, которым необходимо оформление допуска на использование государственных секретов, организации, пользующейся государственными секретами, утверждается руководителем данной организации по согласованию со специально уполномоченным государственным органом.

Лицам, назначаемым на должности, включенные в данную номенклатуру должностей, оформляется допуск на использование государственных секретов по соответствующей форме и с ними подписывается соглашение о неразглашении сведений, составляющих государственные секреты.

Не допускается назначение лиц, не имеющих соответствующей формы допуска на использование государственных секретов, на должности, включенные в номенклатуру должностей, которым необходимо оформление допуска на использование государственных секретов.

Допуск на использование государственных секретов может быть выдан иностранным гражданам и лицам без гражданства с условием соблюдения требований международных договоров Республики Узбекистан и на основании иных актов законодательства.

Порядок выдачи и отмены допуска на использование государственных секретов иностранным гражданам и лицам без гражданства определяется Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Допуск на использование государственных секретов оформляется лицам, достигшим восемнадцатилетнего возраста, за исключением случаев предусмотренных частью восьмой настоящей статьи.

В отдельных случаях, установленных законодательством, лицам, достигшим шестнадцатилетнего возраста, может быть оформлен допуск на использование государственных секретов второй или третьей формы, а лицам, достигшим семнадцатилетнего возраста, — первой или второй формы.

Статья 25. Требования к выдаче допуска на использование государственных секретов гражданам Республики Узбекистан, иностранным гражданам и лицам без гражданства

При оформлении допуска на использование государственных секретов гражданам Республики Узбекистан, иностранным гражданам и лицам без гражданства требуется:

принятие лицом письменного обязательства перед Республикой Узбекистан о неразглашении доверенных ему сведений, составляющих государственные секреты;

дача лицом письменного согласия на ограничение своих прав в соответствии со статьей 30 настоящего Закона;

дача лицом письменного согласия на проведение в отношении себя проверочных мероприятий специально уполномоченным государственным органом до выдачи допуска на использование государственных секретов;

ознакомление с законодательством о государственных секретах, в том числе в части ответственности за его нарушение.

Статья 26. Особый порядок выдачи допуска на использование государственных секретов

Следующим лицам допуск на использование государственных секретов по соответствующей форме оформляется без проведения проверочных мероприятий:

Президенту Республики Узбекистан — с момента вступления в должность и на срок полномочий;

Премьер-министру Республики Узбекистан — со дня назначения на должность и на срок полномочий;

депутатам Законодательной палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан — со дня их избрания и на срок их полномочий;

членам Сената Олий Мажлиса Республики Узбекистан — со дня их избрания (назначения) и на срок их полномочий;

судьям Республики Узбекистан — со дня их избрания (назначения) и на срок их полномочий;

лицам, избранным палатами Олий Мажлиса Республики Узбекистан или избранным и назначенным Сенатом Олий Мажлиса Республики Узбекистан по представлению Президента Республики Узбекистан, — на период их служебной деятельности;

лицам, назначенным на должности в Государственную службу безопасности Президента Республики Узбекистан, — на период их служебной деятельности;

лицам, назначенным на должности в Службу государственной безопасности Республики Узбекистан, — на период их служебной деятельности;

лицам, назначенным на должность Президентом Республики Узбекистан, — на период их служебной деятельности.

Статья 27. Основания для отказа гражданину Республики Узбекистан или должностному лицу в оформлении допуска на использование государственных секретов

Основаниями для отказа гражданину Республики Узбекистан или должностному лицу в оформлении допуска на использование государственных секретов являются:

наличие у лица непогашенной или неснятой судимости за совершение умышленного преступления;

наличие уголовного, гражданского, экономического или административного дела, связанного с нарушением этим лицом законодательства о государственных секретах;

вступление в законную силу решения суда о признании лица недееспособным или ограниченно дееспособным;

выявление в результате проверочных мероприятий действий лица, угрожающих безопасности Республики Узбекистан (перечень таких угроз определяется специально уполномоченным государственным органом);

уклонение от проверочных мероприятий и (или) умышленное предоставление лицом ложных сведений о себе или своих близких родственниках.

Лицо, которому отказано в оформлении допуска на использование государственных секретов, имеет право обжаловать данное решение в вышестоящий орган или в суд.

Мотивированное заключение специально уполномоченного государственного органа об отказе в оформлении допуска на использование государственных секретов кандидату, рекомендованному руководителем организации, пользующейся государственными секретами, является основанием для ограничения его права пользования государственными секретами. Однако в случае изменения обстоятельств, послуживших основанием для отказа в оформлении допуска на использование государственных секретов, лицо, которому было отказано в оформлении такого допуска, имеет право повторно обратиться для оформления допуска на использование государственных секретов.

Статья 28. Основания оформления права пользования государственными секретами

Предоставление гражданам Республики Узбекистан права пользования государственными секретами предполагает:

определение необходимости работы со сведениями, составляющими государственные секреты;

наличие допуска на использование государственных секретов;

принятие руководителем организации, пользующейся государственными секретами, решения о предоставлении права непосредственного пользования государственными секретами.

Решение об отказе в выдаче права пользования государственными секретами принимается руководителем организации, пользующейся государственными секретами, на основании настоящего Закона. Данное решение принимается также в случае отказа лица от принятия на себя письменного обязательства о неразглашении доверенных ему сведений, составляющих государственные секреты.

Порядок оформления права пользования государственными секретами определяется Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Статья 29. Основания отмены права пользования государственными секретами

Право гражданина Республики Узбекистан или должностного лица на пользование государственными секретами может быть отменено по решению руководителя организации, пользующейся государственными секретами, в случаях:

нарушения лицом взятых на себя обязательств и ограничений, связанных с пользованием и защитой государственных секретов;

возникновения обстоятельств, являющихся основанием для отказа в оформлении допуска на использование государственных секретов, предусмотренных частью первой статьи 27 настоящего Закона;

прекращения трудового договора с организацией, пользующейся государственными секретами;

завершения участия в выполнении работ, связанных с использованием государственных секретов, либо прекращения таких работ;

прекращения полномочий должностных лиц, указанных в статье 26 настоящего Закона;

внесения специально уполномоченным государственным органом указания организации, пользующейся государственными секретами, об отмене выданного лицу допуска на использование государственных секретов.

Право пользования государственными секретами прекращается при отмене выданного лицу допуска на использование государственных секретов. Основанием для отмены допуска на использование государственных секретов является решение специально уполномоченного государственного органа.

Отмена допуска на использование государственных секретов является основанием для:

перевода лица на другую работу, не связанную с государственными секретами;

прекращения трудового договора с лицом, если выполняемая работа требует такого допуска.

Отмена допуска на использование государственных секретов не освобождает лиц от исполнения взятых ими обязательств по неразглашению сведений, составляющих государственные секреты.

Решение руководителя организации, пользующейся государственными секретами, об отмене права пользования государственными секретами может быть обжаловано в вышестоящий орган или суд.

Статья 30. Ограничение прав лиц, осведомленных о государственных секретах

Права лиц, осведомленных о государственных секретах, могут быть временно ограничены.

Ограничения могут распространяться на:

право выезда за пределы Республики Узбекистан в течение действия оформленного допуска на использование государственных секретов и предусмотренного трудовым договором (контрактом) срока (исключительно для граждан Республики Узбекистан);

право на использование открытий и изобретений, содержащих сведения, составляющие государственные секреты, и на распространение таких сведений;

право на неприкосновенность частной жизни при проведении проверочных мероприятий в период оформления допуска на использование государственных секретов.

Срок действия ограничения на выезд за пределы Республики Узбекистан после прекращения действия допуска на использование государственных секретов определяется в каждом случае в зависимости от характера секретных сведений, которые известны лицу, следующим образом:

для секретных сведений с грифом «Особая важность» — не более трех лет;

для секретных сведений с грифом «Совершенно секретно» — не более двух лет;

для секретных сведений с грифом «Секретно» — не более одного года.

Исключения по ограничению на выезд за пределы Республики Узбекистан после прекращения действия допуска на использование государственных секретов устанавливаются Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Глава 7. Распоряжение сведениями, составляющими государственные секреты

Статья 31. Владение, пользование и распоряжение государственными секретами

Организации, пользующиеся государственными секретами, владеют, пользуются и распоряжаются государственными секретами в соответствии с законодательством о государственных секретах.

Организации, пользующиеся государственными секретами, получающие (запрашивающие) государственные секреты и их носители, обязаны создать условия, обеспечивающие соответствующий режим секретности при их использовании.

Статья 32. Передача сведений, составляющих государственные секреты

Порядок передачи сведений, составляющих государственные секреты, в рамках осуществления совместной и иной деятельности организаций, пользующихся государственными секретами, определяется Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Глава 8. Защита государственных секретов

Статья 33. Обеспечение защиты государственных секретов в организациях, пользующихся государственными секретами

Государственные секреты являются собственностью Республики Узбекистан и находятся под ее защитой.

Защита государственных секретов является одной из основных задач организаций, пользующихся государственными секретами.

Организация защиты государственных секретов в организациях, пользующихся государственными секретами, возлагается на их руководителей.

Защита государственных секретов осуществляется путем проведения комплексных организационных, правовых, инженерно-технических, криптографических и иных мер, направленных на предотвращение разглашения и утраты государственных секретов, в соответствии с законодательством.

Статья 34. Защита государственных секретов при изменении формы собственности или направлений деятельности организаций, пользующихся государственными секретами

Организации, пользующиеся государственными секретами, при изменении их формы собственности или направлений деятельности, в том числе при приостановлении или прекращении работ, связанных с использованием государственных секретов, должны принять меры по защите сведений, составляющих государственные секреты, и их носителей.

При этом носители сведений, составляющих государственные секреты, уничтожаются, сдаются на хранение в ведомственные или государственные архивы либо передаются в установленном порядке:

правопреемнику организации, пользующейся государственными секретами, если этот правопреемник имеет полномочия на выполнение работ с использованием указанных сведений;

другой организации, пользующейся государственными секретами, распоряжающейся соответствующей информацией.

Организация, пользующаяся государственными секретами, должна письменно информировать специально уполномоченный государственный орган об уничтожении носителей государственных секретов, о передаче сведений, составляющих государственные секреты, на хранение в архив или передаче их правопреемнику или другой организации, пользующейся государственными секретами, распоряжающейся соответствующей информацией.

Порядок защиты государственных секретов при изменении форм собственности и направлений деятельности организаций, пользующихся государственными секретами, определяется Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Статья 35. Защита секретных сведений иностранных государств и международных организаций

Защита секретных сведений иностранных государств и международных организаций, предоставленных Республике Узбекистан на основании международных договоров или в связи с ее членством в международных организациях, а также секретных сведений, сформированных в ходе их совместной деятельности, осуществляется в соответствии с законодательством и международными договорами Республики Узбекистан.

Статья 36. Требования к защите государственных секретов

Средства криптографической и технической защиты государственных секретов, а также технические средства информатизации должны иметь сертификат, подтверждающий соответствие требованиям защиты информации, соответствующей степени секретности, установленным Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Исследование, проектирование, разработка, производство, реализация, ремонт, транспортировка, использование, хранение и утилизация средств защиты государственных секретов, должны осуществляться в соответствии с законодательством.

Статья 37. Разработка, производство и реализация средств криптографической защиты государственных секретов

Деятельность по разработке, производству и реализации средств криптографической защиты государственных секретов осуществляется на основании лицензии, выдаваемой специально уполномоченным государственным органом по результатам соответствующих проверочных мероприятий.

Порядок лицензирования деятельности по разработке, производству и реализации средств криптографической защиты государственных секретов, определяется Кабинетом Министров Республики Узбекистан.

Статья 38. Финансирование мероприятий по защите государственных секретов

Деятельность государственных органов и организаций, а также их структурных подразделений по защите государственных секретов финансируется за счет Государственного бюджета Республики Узбекистан, а деятельность других организаций, пользующихся государственными секретами, — за счет доходов от основных направлений деятельности.

Контроль за расходованием бюджетных средств, выделяемых на реализацию мероприятий по защите государственных секретов, осуществляется в порядке, установленном законодательством. Если осуществление этого контроля связано с доступом к сведениям, составляющим государственные секреты, то лица, осуществляющие контроль, должны иметь соответствующую форму допуска на использование государственных секретов.

Статья 39. Контроль за обеспечением защиты государственных секретов

Защита государственных секретов в организациях, пользующихся государственными секретами, контролируется специально уполномоченным государственным органом.

Организации, пользующиеся государственными секретами, обязаны контролировать эффективность системы защиты государственных секретов во всех подведомственных организациях.

Контроль за обеспечением защиты государственных секретов осуществляется в порядке, установленном законодательством.

Глава 9. Заключительные положения

Статья 40. Льготы, предоставляемые для сотрудников организаций, пользующихся государственными секретами

Для сотрудников организаций, пользующихся государственными секретами, устанавливаются следующие льготы:

право на выплату процентных надбавок к заработной плате за работу с государственными секретами и за период службы в режимно-секретных органах в установленном законодательством порядке;

право на сохранение места работы за сотрудниками режимно-секретных органов при проведении организационно-штатных изменений и при наличии других равных условий в организациях, пользующихся государственными секретами.

Статья 41. Ответственность за нарушение законодательства о государственных секретах

Лица, виновные в нарушении законодательства о государственных секретах, несут ответственность в установленном порядке.

Статья 42. Признание утратившими силу некоторых законодательных актов Республики Узбекистан

Признать утратившими силу:

1) Закон Республики Узбекистан от 7 мая 1993 года № 848-XII «О защите государственных секретов» (Ведомости Верховного Совета Республики Узбекистан, 1993 г., № 5, ст. 232);

2) Постановление Верховного Совета Республики Узбекистан от 7 мая 1993 года № 849-XII «О введении в действие Закона Республики Узбекистан «О защите государственных секретов» (Ведомости Верховного Совета Республики Узбекистан, 1993 г., № 5, ст. 233);

3) статью 7 Закона Республики Узбекистан от 18 февраля 2019 года № ЗРУ-522 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан в связи с совершенствованием деятельности отдельных государственных органов в сфере безопасности и обороны» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2019 г., № 2, ст. 47);

4) статью 28 Закона Республики Узбекистан от 21 апреля 2021 года № ЗРУ-683 «О внесении изменений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2021 г., приложение к № 4).

Статья 43. Обеспечение исполнения, доведения и разъяснения сути и значения настоящего Закона

Службе государственной безопасности Республики Узбекистан и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.

Грифы секретности документов, содержащих сведения, составляющие государственные секреты, действовавшие до вступления в силу настоящего Закона, должны быть пересмотрены специальными комиссиями организаций, пользующихся государственными секретами, которые подготовили (разработали) данные документы.

Статья 44. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом

Кабинету Министров Республики Узбекистан:

в трехмесячный срок со дня официального опубликования настоящего Закона разработать и утвердить порядок предоставления государственных секретов зарубежным государствам и международным организациям, предусмотренный статьей 6 настоящего Закона;

в трехмесячный срок со дня официального опубликования настоящего Закона разработать и утвердить порядок формирования и организации деятельности экспертной и специальной комиссий в организациях, пользующихся государственными секретами, предусмотренный статьей 6 настоящего Закона;

в трехмесячный срок со дня официального опубликования настоящего Закона разработать и утвердить порядок определения размера ущерба, который нанесен или может быть нанесен безопасности Республики Узбекистан или интересам организаций, пользующихся государственными секретами, вследствие разглашения или утраты государственных секретов, предусмотренный статьей 6 настоящего Закона;

в трехмесячный срок со дня официального опубликования настоящего Закона разработать и утвердить порядок определения размера ущерба, наносимого собственнику носителей сведений, в результате засекречивания сведений и их носителей, предусмотренный статьями 6 и 20 настоящего Закона;

в трехмесячный срок со дня официального опубликования настоящего Закона разработать и утвердить размеры надбавок к должностным окладам сотрудников режимно-секретных органов за работу с государственными секретами и выслугу лет в данных органах, а также порядок их выплаты, предусмотренные статьей 6 настоящего Закона;

в трехмесячный срок со дня официального опубликования настоящего Закона разработать и утвердить порядок выдачи и отмены допуска на использование государственных секретов иностранным гражданам и лицам без гражданства, предусмотренный статьей 24 настоящего Закона;

в шестимесячный срок со дня официального опубликования настоящего Закона разработать и утвердить порядок по исключениям на ограничение на выезд за пределы Республики Узбекистан после прекращения действия допуска на использование государственных секретов, предусмотренный в статье 30 настоящего Закона;

в трехмесячный срок со дня официального опубликования настоящего Закона разработать и утвердить порядок передачи сведений, составляющих государственные секреты, в рамках осуществления совместной и иной деятельности организаций, пользующихся государственными секретами, предусмотренный статьей 32 настоящего Закона;

в трехмесячный срок со дня официального опубликования настоящего Закона разработать и утвердить порядок защиты государственных секретов при изменении форм собственности и направлений деятельности организаций, пользующихся государственными секретами, предусмотренный статьей 34 настоящего Закона;

привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;

обеспечить пересмотр и отмену республиканскими органами исполнительной власти их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.

Статья 45. Вступление в силу настоящего Закона

Настоящий Закон вступает в силу по истечении трех месяцев со дня его официального опубликования.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

27 декабря 2024 г.,

№ ЗРУ-1016

(Национальная база данных законодательства, 28.12.2024 г., № 03/24/1016/1076)

lex.uz