📅 2024-yil 27-dekabr · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2024-yil 27-dekabr · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2024 йил 27 декабрь · Қонунлар ва кодекслар
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 27 декабря 2024 г. · Законы и кодексы
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 27 December 2024 · Laws and codes
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикасининг Қонуни
Телекоммуникациялар тўғрисида
Қонунчилик палатаси томонидан 2024 йил 6 августда қабул қилинган Сенат томонидан 2024 йил 23 октябрда маъқулланган
1-боб. Умумий қоидалар
1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади
Ушбу Қонуннинг мақсади телекоммуникациялар соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат.
2-модда. Телекоммуникациялар тўғрисидаги қонунчилик
Телекоммуникациялар тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.
Телекоммуникациялар тармоқларининг мудофаа, давлат хавфсизлиги ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар эҳтиёжлари учун ишлаши билан боғлиқ муносабатлар алоҳида қонунчилик ҳужжатлари билан тартибга солинади.
Агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида Ўзбекистон Республикасининг телекоммуникациялар тўғрисидаги қонунчилигида назарда тутилганидан бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартнома қоидалари қўлланилади.
3-модда. Асосий тушунчалар
Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
алоқа линияси — сигналлар узатгичдан қабул қилгичга узатилишини ва тарқатилишини таъминловчи қурилмаларнинг, иншоотларнинг ҳамда кабель линияларининг ва (ёки) радиолинияларнинг мажмуи;
домен номи — ахборот ресурсига ёки ахборот тизимига берилган, уларни Интернет жаҳон ахборот тармоғида идентификациялаш учун хизмат қиладиган ноёб ном;
домен номлари тизими — Интернет жаҳон ахборот тармоғида домен номларини бериш, рўйхатдан ўтказиш ва улардан фойдаланиш тартиби;
тариф режаси — телекоммуникациялар оператори ва телекоммуникациялар хизматлари провайдери томонидан телекоммуникациялар хизматларидан фойдаланувчиларга бир ёки бир нечта хизматдан фойдаланиш учун тақдим этиладиган нархлар ва техник шартлар мажмуи;
тармоқлараро уланишлар — телекоммуникациялар хизматларидан фойдаланувчилар ўртасида ахборотнинг узатилиши ва қабул қилинишини таъминлайдиган турли телекоммуникациялар операторлари телекоммуникациялар тармоқларининг технологик ҳамкорлиги;
телекоммуникациялар — ахборотнинг белгилар, матнлар, тасвирлар, товушлар, видео тарзидаги ёки бошқа турдаги сигналларини ўтказгичли, радио, оптик ёки бошқа электромагнит тизимлардан фойдаланган ҳолда узатиш, қабул қилиш ва уларга ишлов бериш;
телекоммуникациялар воситалари (телекоммуникациялар инфратузилмаси) — телекоммуникациялар ускуналари, телекоммуникациялар иншоотлари, кабель линиялари ҳамда уларни бошқариш имконини берувчи тизимлар;
телекоммуникациялар иншоотлари (пассив телекоммуникациялар инфратузилмаси) — телекоммуникацияларнинг амалга оширилишини таъминловчи бинолар, мосламалар, таянчлар, мачталар, тарқатиш қутилари, шкафлар ва бошқалар;
телекоммуникациялар оператори (бундан буён матнда оператор деб юритилади) — мулк ҳуқуқи ёки бошқа ашёвий ҳуқуқлар асосида телекоммуникациялар инфратузилмасига эга бўлган, унинг ишлашини, ривожланишини таъминловчи ва телекоммуникациялар хизматларини кўрсатувчи юридик шахс;
телекоммуникациялар тармоғи — алоқа линиялари ёки алоқа каналлари орқали ўзаро боғланган, телекоммуникацияларни амалга оширадиган ускуналар мажмуи;
телекоммуникациялар тармоқларини аттестациядан ўтказиш — телекоммуникациялар тармоқлари ҳимояланганлик ҳолатининг ахборот хавфсизлиги соҳасидаги миллий стандартлар ва норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талабларига мувофиқлигини аниқлашга қаратилган ташкилий-техник тадбирлар мажмуи;
телекоммуникациялар тармоқларини рақамлаш режаси — операторлар, телекоммуникациялар хизматлари провайдерлари ва фойдаланувчи қурилмалари ўртасида аниқ рақамларнинг бириктирилиши;
телекоммуникациялар тармоқларини рақамлаш тизими — операторлар, телекоммуникациялар хизматлари провайдерлари ва фойдаланувчи қурилмалари ўртасида рақамларни тақсимлаш ва уларга рақам (рақамлар ёки белгилар комбинациясини) бириктириш тартиби;
телекоммуникацияларнинг технологик хизматлари (бундан буён матнда технологик хизматлар деб юритилади) — операторлар ва телекоммуникациялар хизматлари провайдерлари томонидан ўзининг техник воситалари ҳамда тармоқлари орқали бошқа операторлар ва провайдерларга тақдим этиладиган, телекоммуникацияларни амалга оширишнинг технологик жараёнини таъминлайдиган хизматлар;
телекоммуникациялар ускуналари (актив телекоммуникациялар инфратузилмаси) — телекоммуникацияларни амалга ошириш учун мўлжалланган техник ускуналар ва уларга ўрнатилган дастурий таъминот;
телекоммуникациялар хизматлари — фойдаланувчиларга оператор ва телекоммуникациялар хизматлари провайдери томонидан телекоммуникациялар асосида тақдим этиладиган хизматлар;
телекоммуникациялар хизматлари провайдери (бундан буён матнда провайдер деб юритилади) — фойдаланувчиларга операторлар тармоғи орқали тижорат асосида телекоммуникациялар хизматларини кўрсатувчи юридик шахс;
телекоммуникациялар хизматларидан фойдаланувчи (бундан буён матнда фойдаланувчи деб юритилади) — телекоммуникациялар хизматларининг истеъмолчиси бўлган юридик ёки жисмоний шахс;
телекоммуникацияларнинг универсал хизматлари (бундан буён матнда универсал хизматлар деб юритилади) — умумий фойдаланишдаги телекоммуникациялар тармоқлари орқали барча фойдаланувчиларга кўрсатиладиган белгиланган сифатдаги мажбурий хизматлар тўплами (фойдаланувчиларнинг ушбу тармоқдан фойдаланишини таъминлаш, маҳаллий, шаҳарлараро ва халқаро телефон сўзлашувлари, телеграммалар жўнатиш ва бошқалар);
фойдаланувчи қурилмаси — телекоммуникациялар тармоқлари билан ўзаро боғланадиган ва сигналларни шакллантириш, узатиш, қабул қилиш учун мўлжалланган фойдаланувчининг техник воситаси.
4-модда. Телекоммуникациялар тармоқларига бўлган мулкчилик
Ўзбекистон Республикасида телекоммуникациялар тармоқлари оммавий ёки хусусий мулкда бўлиши мумкин.
Телекоммуникациялар тармоқларининг барча мулкдорлари тенг ҳуқуқларга эга бўлади ва қонунда кафолатланган тенг ҳимоядан фойдаланади.
5-модда. Телекоммуникациялар тармоқларининг ерлари
Телекоммуникациялар ускуналари ва иншоотларидан фойдаланиш, уларни сақлаш, қуриш, қайта қуриш, реконструкция қилиш, таъмирлаш бўйича ўз зиммасига юклатилган вазифаларни бажариш учун операторларга ва провайдерларга берилган ерлар телекоммуникациялар тармоқларининг ерлари жумласига киради. Телекоммуникациялар тармоқларининг ерлари алоқа мақсадларига мўлжалланган ерлар таркибига киради.
Телекоммуникациялар фаолиятини таъминлаш учун ерлар қонунчиликда белгиланган тартибда берилади.
Телекоммуникацияларнинг кабель, радиореле ва ҳаво линияларидан фойдаланилишини таъминлаш мақсадида муҳофаза ҳудудлари белгиланади.
Муҳофаза ҳудудларини белгилаш тартиби, уларнинг ўлчамлари, ушбу мақсадлар учун ажратилган ерлардан фойдаланиш режими Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
6-модда. Телекоммуникациялар тармоқлари
Телекоммуникациялар тармоқлари белгиланган мақсадига кўра умумий фойдаланишдаги, идоравий ва ажратилган телекоммуникациялар тармоқларига бўлинади.
Алоқа линияси умумий фойдаланиш, идоравий, ажратилган, шу жумладан умумдавлат вазифаларини бажарувчи телекоммуникациялар тармоқларининг ажралмас қисмидир.
Телекоммуникациялар хизматларини кўрсатишнинг ягона принциплари, уларни тақдим этиш ва ҳақ тўлаш тартиби асосида Ўзбекистон Республикаси ҳудудида барча юридик ва жисмоний шахсларга телекоммуникациялар хизматларини кўрсатиш учун мўлжалланган телекоммуникациялар тармоқлари умумий фойдаланишдаги телекоммуникациялар тармоқлари жумласига киради. Умумий фойдаланишдаги телекоммуникациялар тармоғида телекоммуникациялар хизматлари кўрсатиш қоидалари телекоммуникациялар соҳасидаги ваколатли давлат органи томонидан белгиланади.
Юридик ва жисмоний шахсларнинг ишлаб чиқариш ва махсус эҳтиёжларини таъминлаш учун мўлжалланган, уларнинг ихтиёрида бўлган ва улар томонидан фойдаланиладиган телекоммуникациялар тармоқлари идоравий телекоммуникациялар тармоқлари жумласига киради. Идоравий телекоммуникациялар тармоқларидан бошқа фойдаланувчиларга телекоммуникациялар хизматларини кўрсатиш учун ҳам фойдаланилиши мумкин.
Ажратилган телекоммуникациялар тармоқлари жумласига фойдаланувчиларнинг муайян доирасига хизматлар кўрсатиш учун юридик шахсларнинг тижорат мақсадларида яратиладиган телекоммуникациялар тармоқлари киради.
Идоравий ва ажратилган телекоммуникациялар тармоқларининг операторлари томонидан хизматлар кўрсатиш қоидалари ушбу телекоммуникацияларнинг операторлари ёки провайдерлари томонидан қонунчиликка мувофиқ белгиланади.
Операторлар ва провайдерлар актив ҳамда пассив телекоммуникациялар инфратузилмасидан, шунингдек алоқа каналларидан, радиочастота спектридан қонунчиликка мувофиқ шартнома асосида биргаликда фойдаланиши мумкин.
Телекоммуникациялар тармоқларидаги йўлдош алоқа тизимлари ва каналларидан қонунчиликда белгиланган талаблар асосида фойдаланилади.
2-боб. Телекоммуникациялар соҳасини давлат томонидан тартибга солиш
7-модда. Телекоммуникациялар соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий йўналишлари
Телекоммуникациялар соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий йўналишлари қуйидагилардан иборат:
Интернет жаҳон ахборот тармоғидан фойдаланишни таъминлаш учун шарт-шароитлар яратиш;
телекоммуникацияларни ягона илмий-техника сиёсати асосида халқаро нормалар ва стандартларга мувофиқ ривожлантириш;
телекоммуникациялар соҳасидаги хизматлар сифатини таъминлаш;
мажбурий техник талаблар, нормалар ва қоидаларга риоя этилиши устидан давлат назоратини амалга ошириш;
инвестицияларни жалб этиш учун қулай шарт-шароитлар яратиш;
илғор инновацион, ахборот ва коммуникация технологиялари жорий этилишини рағбатлантириш;
халқаро ҳамкорликни ривожлантириш.
8-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг телекоммуникациялар соҳасидаги ваколатлари
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
телекоммуникациялар соҳасида ягона давлат сиёсати амалга оширилишини таъминлайди;
телекоммуникациялар соҳасида аҳоли, бизнес ва давлат ўртасида самарали ҳамкорликни йўлга қўйиш учун зарур шарт-шароитлар яратади;
телекоммуникациялар хизматлари турларини кенгайтириш, телекоммуникациялар инфратузилмасини модернизация қилиш чораларини амалга оширади;
телекоммуникациялар инфратузилмасини ҳимоя қилишнинг замонавий технологияларини жорий этиш чораларини кўради;
республика ижро этувчи ҳокимият органларининг ва хўжалик бошқаруви органларининг, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг телекоммуникациялар соҳасидаги фаолиятини мувофиқлаштиради;
лицензияларни ва рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатларни бериш тартиби ҳамда шартларини, шунингдек фаолиятнинг айрим турлари учун лицензиялар бериш бўйича танловлар (тендерлар) ўтказиш тартибини белгилайди;
телекоммуникациялар соҳасидаги тартибга солувчи органни (бундан буён матнда тартибга солувчи орган деб юритилади) белгилайди;
телекоммуникациялар соҳасидаги давлат дастурларини тасдиқлайди ва уларнинг амалга оширилишини таъминлайди;
Ўзбекистон Республикасининг телекоммуникациялар тармоқларидаги мобиль қурилмаларнинг ўзига хос халқаро идентификация кодларини рўйхатдан ўтказиш тартибини белгилайди.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
9-модда. Телекоммуникациялар соҳасидаги ваколатли давлат органи
Ўзбекистон Республикаси Рақамли технологиялар вазирлиги телекоммуникациялар соҳасидаги ваколатли давлат органидир (бундан буён матнда ваколатли давлат органи деб юритилади).
Ваколатли давлат органи:
телекоммуникациялар соҳасида ягона давлат сиёсатини амалга оширади;
телекоммуникациялар соҳасидаги давлат дастурларини ва бошқа дастурларни ишлаб чиқади;
телекоммуникациялар соҳасидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ва телекоммуникациялар фаолиятини техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларни ўз ваколатлари доирасида ишлаб чиқади;
телекоммуникациялар соҳасида метрология ва стандартлаштиришга доир ишларни мувофиқлаштиради;
телекоммуникацияларнинг техник воситаларини сертификатлаштиришга доир ишларни ташкил этади;
операторлар ва провайдерларнинг телекоммуникациялар тармоқларининг ахборот хавфсизлигини таъминлашга доир фаолиятини мувофиқлаштиради;
телекоммуникациялар соҳасидаги қонунчиликка риоя этилишини таъминлайди;
республика ижро этувчи ҳокимият органларининг, операторлар ва провайдерларнинг телекоммуникациялар тармоқлари ва хизматларини ривожлантириш масалаларига доир фаолиятини мувофиқлаштиради;
тармоққа рухсатсиз уланишда ва трафикни ўтказишда ҳимоя чораларининг четлаб ўтилиши устидан тегишли органлар билан биргаликда назорат ўрнатади;
телекоммуникациялар соҳасида инсон капиталининг яратилиши ва ривожлантирилишини ташкил этади;
телекоммуникациялар соҳасида халқаро ҳамкорликни амалга оширади;
давлат бошқаруви соҳасига замонавий телекоммуникациялар тармоқларини жорий этиш, уларни ривожлантириш ва улардан самарали фойдаланиш, ахборот-коммуникация технологияларидан фойдаланган ҳолда юридик ва жисмоний шахсларга интерактив давлат хизматлари кўрсатиш тизимини шакллантириш масалалари бўйича таклифлар ҳамда тавсиялар ишлаб чиқади;
телекоммуникациялар соҳасидаги атамалар ва таърифларни белгилайди ҳамда тасдиқлайди;
қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни амалга оширади.
Ваколатли давлат органининг ўз ваколатлари доирасида қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлари талаблари барча юридик ва жисмоний шахслар томонидан бажарилиши мажбурийдир.
10-модда. Телекоммуникациялар соҳасида давлат назорати
Ахборотлаштириш ва телекоммуникациялар соҳасида назорат бўйича инспекция телекоммуникациялар соҳасида давлат назоратини амалга оширувчи органдир (бундан буён матнда давлат назорати органи деб юритилади).
Давлат назорати органи:
телекоммуникациялар соҳасидаги қонунчилик, норматив ҳужжатлар ва миллий стандартлар талабларига риоя этилиши;
ўз ваколатлари доирасида фойдаланувчилар ҳуқуқларининг таъминланиши ва кўрсатиладиган телекоммуникациялар хизматларининг сифатига риоя этилиши;
телекоммуникациялар тармоқлари ва хизматларини ривожлантиришга доир чоралар амалга оширилиши устидан давлат назоратини амалга оширади.
Давлат назорати органи телекоммуникациялар соҳасида қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.
Давлат назорати органи ўз ваколатларига тааллуқли масалалар бўйича операторлар ва провайдерларнинг ўрганилиши ҳамда текширилишини (молиявий-хўжалик фаолиятига аралашмаган ҳолда) қонунчиликда белгиланган тартибда, давлат назорати органи бошлиғининг ўрганиш ва текшириш ўтказиш тўғрисидаги буйруғи асосида амалга ошириш ҳуқуқига эга.
11-модда. Телекоммуникациялар соҳасида тартибга солиш
Тартибга солувчи орган телекоммуникациялар соҳасини тартибга соладиган, молиявий, тузилмавий жиҳатдан ва қарор қабул қилиш борасида мустақил бўлган юридик шахсдир.
Тартибга солувчи орган:
юридик шахсларнинг телекоммуникациялар соҳасидаги фаолиятини лицензиялашни, рухсат бериш тартиб-таомилларини қонунчиликка мувофиқ амалга оширади;
табиий ва техноген хусусиятли фавқулодда вазиятларда ёки фавқулодда ҳолатда телекоммуникациялар инфратузилмаларидан устувор фойдаланиш ҳамда уларнинг фаолиятини тиклаш ва ривожлантиришга доир ишларни марказлаштирилган тарзда бошқаради, шунингдек уларнинг ишлашини белгиланган тартибда чеклайди ёки тўхтатиб туради;
телекоммуникациялар тармоқларини ва телекоммуникациялар иншоотларини қуриш учун лойиҳа-смета ҳужжатларининг экспертизасини ўтказувчи юридик шахсларни аккредитация қилишни амалга оширади;
телекоммуникациялар хизматларининг айрим турлари, шунингдек тармоқлараро уланишлар тарифларини тартибга солади;
универсал хизматлар рўйхатини ва уларнинг сифатига доир талабларни белгилайди;
операторлар ва провайдерларнинг фаолият кўрсатиши учун тенг ҳамда адолатли рақобат муҳитини таъминлашга кўмаклашади;
телекоммуникациялар хизматлари бозорини эркин рақобат асосида шакллантириш ва ривожлантиришга кўмаклашади;
фойдаланувчиларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилади, операторлар, провайдерлар ва фойдаланувчилар ўртасидаги ўзаро муносабатлар масалаларини кўриб чиқади;
телекоммуникациялар тармоқларини рақамлаш тизимини ишлаб чиқади ва телекоммуникациялар тармоқларини рақамлаш режасининг бошқарувини амалга оширади;
Интернет жаҳон ахборот тармоғи миллий сегментининг манзил майдонидан фойдаланиш тартибини ишлаб чиқади ва тасдиқлайди, домен номлари тизимини белгилайди;
телекоммуникациялар воситаларини мажбурий равишда рақамли маркировкалашни амалга оширади;
тармоққа рухсатсиз уланишда ва трафикни ўтказишда ҳимоя чораларининг четлаб ўтилиши устидан тегишли органлар билан биргаликда назорат ўрнатади;
кўрсатилаётган телекоммуникациялар хизматлари сифатининг белгиланган талаблар ва нормаларга мувофиқлиги юзасидан мониторингни амалга оширади.
12-модда. Республика ижро этувчи ҳокимият органларининг ва хўжалик бошқаруви органларининг, маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг телекоммуникациялар соҳасидаги мажбуриятлари
Республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва хўжалик бошқаруви органлари, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари юридик ва жисмоний шахсларга электрон давлат хизматлари кўрсатиш мақсадида умумий фойдаланишдаги телекоммуникациялар тармоқларининг самарали ишлаши ҳамда ривожлантирилиши учун ўз ваколатлари доирасида шарт-шароитлар яратади.
Шаҳарсозлик фаолияти соҳасидаги махсус ваколатли давлат органи манфаатдор республика ижро этувчи ҳокимият органлари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари билан биргаликда жамоат, маъмурий, уй-жой ва саноат мақсадларидаги бинолар ва иншоотларни лойиҳалаштириш учун топшириқларни ҳамда лойиҳа-смета ҳужжатларини ишлаб чиқиш ва келишиш босқичларида қуйидаги талабларни мажбурий тартибда назарда тутиши керак:
биноларда телекоммуникациялар воситаларини ўрнатиш учун тегишли майдонлар ва муҳандислик инфратузилмаси уларга электр таъминоти келтирилган ҳолда ажратилишини;
биноларнинг ичида телефония, маълумотлар узатиш тармоқлари ва Интернет жаҳон ахборот тармоғи, кабель ва эфир телевидениесини жамоавий қабул қилиш тизимлари, шунингдек «хавфсиз уй» тизими ҳамда қўриқлаш сигнализацияси кабелларини ўтказиш учун паст токли кабель шахталари мавжуд бўлишини;
жамоат, маъмурий, турар-жой ва саноат ҳудудларида алоқа линияларини ётқизиш ҳамда телекоммуникациялар воситаларини ўрнатиш учун тегишли ер участкалари ажратилишини;
вилоятлар ва туманлар марказларидаги мобиль алоқа тармоқлари базавий станцияларининг, шунингдек телекоммуникациялар операторлари ва провайдерлари марказий боғламаларининг, телерадиоэшиттириш объектларининг электр тармоқларидан ўчирилмайдиган объектлар рўйхатига киритилишини.
3-боб. Телекоммуникациялар соҳасида хизматлар кўрсатиш
13-модда. Телекоммуникациялар соҳасида лицензиялаш ва рухсат бериш тартиб-таомиллари
Юридик шахсларнинг телекоммуникациялар соҳасидаги айрим фаолият турлари лицензиялар ёки рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатлар асосида амалга оширилади.
Телекоммуникациялар соҳасидаги лицензиялар ёки рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатлар асосида амалга ошириладиган фаолият турлари рўйхати қонун билан белгиланади.
Умумий фойдаланиш пунктлари, шу жумладан қишлоқ жойлардаги кичик тадбиркорлик субъектларининг умумий фойдаланиш пунктлари томонидан маълумотларни узатиш тармоқлари хизматларини кўрсатишга, қишлоқ жойлардаги кичик тадбиркорлик субъектлари томонидан маҳаллий, шаҳарлараро ва халқаро телекоммуникациялар тармоқлари хизматларини кўрсатишга доир фаолият учун лицензия талаб этилмайди.
Маълумотлар узатиш тармоқларидан банк, тўлов тизими, тўлов ташкилоти, шунингдек электрон тижорат платформаси хизматларини кўрсатиш учун ишлаб чиқариш-технологик жараёнда ва (ёки) сигналларни етказиб бериш мақсадида фойдаланилганда маълумотлар узатиш тармоқларидан фойдаланиш ва (ёки) уларнинг хизматларини кўрсатиш учун лицензия талаб этилмайди.
Телекоммуникациялар соҳасидаги айрим фаолият турлари учун лицензиялар бериш танлов (тендер) асосида амалга оширилиши мумкин. Танловларни (тендерларни) ўтказиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
Операторлар ва провайдерлар томонидан лицензия, рухсат бериш талаблари ва шартларига риоя этилиши устидан назорат қонунчиликка мувофиқ амалга оширилади.
14-модда. Телекоммуникациялар соҳасида сертификатлаштириш
Ўзбекистон Республикасида телекоммуникациялар тармоқларида фойдаланиладиган телекоммуникацияларнинг техник воситалари, шу жумладан фойдаланувчи қурилмалари қонунчиликка ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга мувофиқлиги юзасидан сертификатлаштирилиши лозим.
Телекоммуникациялар тармоқларидаги мобиль қурилмаларнинг халқаро ўзига хос идентификация кодлари рўйхатдан ўтказилиши керак.
15-модда. Телекоммуникациялар тармоқларини аттестациядан ўтказиш
Давлат сирларини ёки махфий ахборотни ўз ичига олган ахборотга ишлов бериш учун мўлжалланган телекоммуникациялар тармоқлари ахборот хавфсизлиги талабларига мувофиқлиги юзасидан мажбурий аттестациядан ўтказилиши лозим.
Ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилмаган телекоммуникациялар тармоқларини аттестациядан ўтказиш ихтиёрий тусга эга бўлади.
Телекоммуникациялар тармоқларини аттестациядан ўтказиш қонунчиликда белгиланган тартибда амалга оширилади.
16-модда. Телекоммуникациялар тармоқларини рақамлаш тизими ва режаси, домен номлари тизими
Телекоммуникациялар тармоқларини рақамлаш тизими ва режаси, шунингдек Интернет жаҳон ахборот тармоғи миллий сегментининг домен номлари тизими тартибга солувчи орган томонидан тасдиқланади.
Телекоммуникациялар тармоқларини рақамлаш ресурсларини ва домен номларини ҳисобга олиш, тизимлаштириш ва улардан фойдаланилиши устидан назорат тартибга солувчи орган томонидан амалга оширилади.
Телекоммуникациялар тармоқларини рақамлаш ресурсларидан операторлар ва провайдерлар томонидан, шунингдек домен номларидан юридик ва жисмоний шахслар томонидан фойдаланиш пулли асосда амалга оширилади.
Телекоммуникациялар тармоқларини рақамлаш ресурсларидан ва домен номларидан фойдаланганлик учун тўловларнинг миқдорлари ҳамда уларни тўлаш тартиби, шунингдек уларга доир имтиёзлар қонунчиликда белгиланади.
17-модда. Телекоммуникациялар соҳасида рақобатни ривожлантириш
Телекоммуникациялар соҳасида инвестиция фаолиятини амалга оширувчи операторлар, провайдерлар, юридик ва жисмоний шахслар, шунингдек ускуналарни ишлаб чиқарувчилар ва етказиб берувчилар телекоммуникациялар инфратузилмасини ҳамда хизматлар бозорини ташкил этиш ва ривожлантиришда тенг равишда иштирок этиш имкониятини қўлга киритади.
Ваколатли давлат органи ва тартибга солувчи орган рақобат соҳасидаги ваколатли давлат органи билан биргаликда телекоммуникациялар соҳасида рақобатни ривожлантиришга кўмаклашади, инсофсиз рақобат ва рақобатни чеклаш фактларига барҳам бериш, шунингдек истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш юзасидан қонунчиликда белгиланган чора-тадбирларни кўради.
Инсофсиз рақобат, фойдаланувчиларнинг манфаатларини камситганлик, рақобатга тўсиқ бўлувчи ёки уни чекловчи бошқа бирор-бир ҳаракатга (ҳаракатсизликка) йўл қўйганлик учун операторлар ва провайдерлар қонунчиликда белгиланган тартибда жавобгар бўлади.
Тегишли давлат органларининг мансабдор шахслари бозор муносабатларига асоссиз равишда аралашганлиги, рақобатга тўсиқ бўлувчи ёки уни чекловчи бошқа бирор-бир ҳаракатга (ҳаракатсизликка) йўл қўйганлиги учун қонунчиликда белгиланган тартибда жавобгар бўлади.
18-модда. Универсал хизматлар
Умумий фойдаланишдаги телекоммуникациялар тармоқларининг операторлари ва провайдерлари барча фойдаланувчиларга белгиланган сифатга эга универсал хизматларни лицензия доирасида чекланмаган тарзда кўрсатади.
Универсал хизматлар рўйхати ва уларнинг сифатига доир талаблар тартибга солувчи орган томонидан белгиланади.
19-модда. Телекоммуникациялар хизматларига доир тарифлар
Телекоммуникациялар хизматларига доир тарифлар бундай хизматларни кўрсатиш харажатлари ҳисобга олинган ҳолда, шартнома асосида қонунчиликка мувофиқ белгиланади.
Универсал хизматларга доир тарифлар тартибга солувчи орган томонидан фойдаланувчиларнинг манфаатлари ҳисобга олинган ҳолда, қонунчиликда белгиланган тартибда тартибга солинади.
Технологик хизматларга доир тарифлар бундай хизматларни кўрсатиш харажатлари ҳисобга олинган ҳолда, операторлар ва (ёки) провайдерлар ўртасидаги шартномалар асосида қонунчиликка мувофиқ белгиланади.
Фавқулодда тезкор хизматларни (ёнғин-қутқарув бўлинмаларини, ички ишлар органларини, тез тиббий ёрдамни, газ тармоғининг авария хизматини ва бошқа хизматларни) чақириш ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президенти виртуал қабулхонасининг ишонч телефонларига қўнғироқлар барча фойдаланувчилар томонидан бепул асосда амалга оширилади. Фавқулодда тезкор хизматларнинг рўйхати қонунчиликда белгиланади.
20-модда. Телекоммуникациялар тармоқлари орқали узатиладиган телефон сўзлашувларининг, электрон ва бошқа хабарларнинг (маълумотларнинг) сир сақланиши
Телекоммуникациялар тармоқлари орқали узатиладиган телефон сўзлашувлари, шунингдек электрон ва бошқа хабарлар (маълумотлар) (бундан буён матнда хабарлар деб юритилади) сир сақланиши шарт.
Телекоммуникациялар тармоқлари орқали узатиладиган телефон сўзлашувлари ва хабарлар тўғрисидаги ахборот, шунингдек хабарлар операторлар ва провайдерлар томонидан фақат абонентларнинг ўзларига, бундай хабарларни жўнатувчиларга ва уларни олувчиларга ёки уларнинг қонуний вакилларига берилиши мумкин.
Телефонлар ва бошқа фойдаланувчи қурилмалари орқали олиб борилаётган сўзлашувларни эшитишга, телекоммуникациялар тармоқлари орқали узатиладиган хабарлар билан танишишга, улар тўғрисида ахборот олишга, шунингдек уларнинг сир сақланишини бошқача усулда чеклашга фақат қонунда назарда тутилган ҳолларда ва тартибда ҳамда суднинг қарорига асосан йўл қўйилади.
Телекоммуникациялар тармоғидан ўрнатилган ҳимоя тизимларини четлаб ўтган ҳолда фойдаланиш ва телекоммуникациялар тармоғидан халқаро трафикни ўтказиш мақсадида қонунга хилоф равишда (рухсатсиз) фойдаланиш тақиқланади.
Ушбу модда талабларининг бузилишига йўл қўйган мансабдор шахслар ва бошқа шахслар қонунга мувофиқ жавобгарликка тортилади.
21-модда. Телекоммуникациялар инфратузилмасини ривожлантириш
Телекоммуникациялар инфратузилмаси телекоммуникациялар воситалари мажмуидан иборатдир.
Телекоммуникациялар инфратузилмаси, мулк шаклидан қатъи назар, муҳандислик-коммуникация инфратузилмаси объектлари жумласига киради.
Телекоммуникациялар инфратузилмасини ривожлантириш ҳамда реконструкция қилиш уларнинг эгалари томонидан ўз маблағлари, манфаатдор юридик ва жисмоний шахсларнинг маблағлари ҳамда қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилади.
Умумдавлат вазифаларини ҳал этишга мўлжалланган телекоммуникациялар инфратузилмасини ривожлантириш ҳамда реконструкция қилиш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланадиган ва қонунчиликда белгиланган тартибда молиялаштириладиган давлат дастурларига ва бошқа дастурларга асосан амалга оширилади.
Телекоммуникациялар инфратузилмасини ривожлантириш ҳамда реконструкция қилиш лойиҳаларини амалга оширишда иштирок этувчи юридик ва жисмоний шахсларга қонунчиликда белгиланган тартибда солиққа оид ва бошқа имтиёзлар берилиши мумкин.
Шаҳарларни, шаҳарчаларни ва бошқа аҳоли пунктларини, турар-жой даҳалари ва мажмуаларини, алоҳида бинолар ва иншоотларни лойиҳалаштириш ҳамда ривожлантириш чоғида маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари белгиланган нормативларга мувофиқ телекоммуникациялар воситаларини жойлаштириш учун бинолар ёки алоҳида хоналар қурилишини, ер ости алоқа линияларини қуриш учун жойлар ажратилишини назарда тутиши керак. Ушбу мақсадлар учун ер (жой) ажратилишини асоссиз равишда рад этган маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ва мансабдор шахслар қонунда белгиланган тартибда жавобгарликка тортилади.
Телекоммуникациялар воситалари, шу жумладан кабель канализацияси, кучсиз токли кабель шахталари, телекоммуникациялар ускуналарини жойлаштириш учун майдонлар ва бошқа зарур пассив телекоммуникациялар инфратузилмаси билан таъминланмаган жамоат, маъмурий, турар жой ҳамда саноат бинолари ва иншоотларини қуришга ҳамда фойдаланишга қабул қилишга йўл қўйилмайди.
Юридик шахслар телекоммуникациялар иншоотлари қурилишини шу мақсад учун берилган ер участкаларида белгиланган тартибда амалга оширишга, шунингдек бинолар ва иншоотларнинг томларига (таянчларга, кўприкларга, коллекторларга, ер ости йўлларига ва бошқа иншоотларга) ушбу ер участкалари, бинолар ва иншоотларнинг мулкдорлари (эгалари, ижарачилари) билан келишилган ҳолда телекоммуникациялар воситаларини ўрнатишга ҳамда хизмат кўрсатишга ҳақлидир.
Аҳоли пунктларининг, бинолар, йўллар, кўприкларнинг ва бошқа объектларнинг янгидан қурилиши, кенгайтирилиши, реконструкция қилиниши, шунингдек янги ерлар ўзлаштирилиши, мелиорация тизимлари ўзгартирилиши, фойдали қазилмалар қазиб олиниши, уларнинг эгаси ўзгариши муносабати билан телекоммуникациялар инфратузилмасини кўчириш ёки қайта қуриш мазкур объект эгасининг, ушбу объект қурилиши буюртмачисининг ёки ташаббускорининг ўз маблағлари ҳисобидан, операторлар ва провайдерларнинг техник шартлари бўйича амалга оширилади.
Операторлар ва провайдерлар норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларда белгиланган талабларга мувофиқ Ўзбекистон Республикасининг бутун ҳудудида кабелларни ер остига ётқизиш ва кабелларни электр тармоқлари ҳамда юқори кучланишли линияларнинг таянчларига осиш йўли билан кабель алоқа линиялари қурилишини амалга ошириши мумкин.
Бинода яшовчилардан телекоммуникациялар хизматлари кўрсатилишига доир ариза мавжуд бўлган тақдирда, уй-жой мулкдорларининг ширкатлари ёки бошқарувчи ташкилотлар бино ичидаги мавжуд кабель шахталаридан, телекоммуникациялар ускуналарини ўрнатиш учун майдонлардан ва бошқа пассив телекоммуникациялар инфратузилмасидан операторлар ҳамда провайдерлар томонидан бепул фойдаланилишини рад этишга ёки бунга тўсқинлик қилишга ҳақли эмас.
22-модда. Тармоқлараро уланишлар
Тармоқлараро уланишлар технологик хизматларнинг бир туридир.
Тармоқлараро уланишлар турли телекоммуникациялар тармоқларидан фойдаланувчилар ўртасида ахборотни узатиш ва қабул қилиш учун амалга оширилади.
Уланаётган операторлар ва провайдерлар тармоқлараро уланишларни улаётган оператор ёки провайдернинг техник шартлари бўйича ҳамда телекоммуникациялар соҳасидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга ва телекоммуникациялар фаолиятини техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга мувофиқ амалга ошириши керак.
Тармоқлараро уланишлар тегишли телекоммуникациялар тармоқларининг операторлари ва провайдерлари ўртасидаги шартномалар асосида амалга оширилади.
Телекоммуникациялар тармоқларини ўзаро улаш, операторлар томонидан ўзаро хизмат кўрсатиш ҳамда улар ўртасидаги ўзаро ҳисоб-китобларни амалга ошириш тартиби ва шартлари тартибга солувчи орган томонидан тасдиқланади.
4-боб. Телекоммуникациялар тармоқларининг хавфсизлиги
23-модда. Операторлар ва провайдерларнинг махсус ваколатли давлат органи билан ўзаро муносабатлари
Ўзбекистон Республикаси ҳудудида фаолият кўрсатаётган операторлар ва провайдерлар телекоммуникациялар тармоқларида тезкор-қидирув тадбирларини ўтказиш учун фойдаланиладиган ускуналарни, дастурларни ҳамда аппарат-дастурий мажмуаларни қонунчиликда белгиланган тартибда махсус ваколатли давлат органи орқали ўз маблағлари ҳисобидан олиши, ўрнатиши ва уларнинг нормал ишлашини таъминлаши, шунингдек мазкур тадбирларни ўтказишнинг ташкилий, техник ва тактик усуллари ошкор этилишига йўл қўймаслик чораларини кўриши шарт.
Телекоммуникациялар тармоқларида тезкор-қидирув тадбирларини ўтказишда фойдаланиладиган ускуналарни, дастурларни ҳамда аппарат-дастурий мажмуаларни жорий этиш ва улардан фойдаланиш фақат махсус ваколатли давлат органи томонидан амалга оширилади.
Телекоммуникациялар тармоқларида тезкор-қидирув тадбирларини ўтказишда фойдаланиладиган ускуналар, дастурлар ҳамда аппарат-дастурий мажмуаларнинг миқдори ва таркиби операторлар ҳамда провайдерлар томонидан махсус ваколатли давлат органи билан келишилади.
Телекоммуникациялар тармоқларида тезкор-қидирув тадбирларини ташкил этиш ва ўтказиш бўйича махсус ваколатли давлат органининг кўрсатмалари операторлар ва провайдерлар томонидан бажарилиши, ушбу мақсадлар учун шарт-шароитлар яратилиши, шунингдек ўз ахборот тизимларига ва телекоммуникациялар тармоқларига бошқа ахборот тизимларини ҳамда телекоммуникациялар воситаларини ўрнатиш ва улаш масаласи махсус ваколатли давлат органи билан келишилиши шарт.
Операторлар ва провайдерларнинг махсус ваколатли давлат органи билан ўзаро муносабатлари тартиби қонунчиликда белгиланади.
Телекоммуникациялар тармоқларидан ёки воситаларидан шахс, жамият ва давлат манфаатларига зарар етказувчи жиноий мақсадларда фойдаланилган тақдирда, бундай телекоммуникациялар тармоқларининг ёки воситаларининг ишлаши тўхтатилади.
24-модда. Табиий ва техноген хусусиятли фавқулодда вазиятларда ёки фавқулодда ҳолатда телекоммуникациялар тармоқларини бошқариш
Одамларнинг қурбон бўлишига, уларнинг соғлиғига ёхуд атроф табиий муҳитга зарар етишига, жиддий моддий талафотларга ҳамда одамларнинг ҳаёт фаолияти шароитлари бузилишига олиб келиши мумкин бўлган ёки олиб келган табиий ва техноген хусусиятли фавқулодда вазиятларда ёки фавқулодда ҳолатда тартибга солувчи орган телекоммуникациялар инфратузилмасидан устувор фойдаланишга ҳамда уларнинг фаолиятини тиклаш ва ривожлантириш бўйича ишларни марказлаштирилган ҳолда бошқаришга, шунингдек уларнинг ишлашини чеклашга ёки тўхтатиб туришга ҳақли.
Операторлар ва провайдерлар ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган ҳоллар тўғрисида аҳолини хабардор қилишни ташкил этиш учун зарур бўлган воситалар ўрнатилишини ва улардан фойдаланилишини таъминлаши шарт.
Ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган ҳолларда телекоммуникациялар тармоқлари ҳамда воситаларидан фойдаланиш чоғида операторлар ва провайдерларга етказилган зарарларнинг ўрни давлат бюджети маблағлари ҳисобидан қопланади.
Операторлар ва провайдерлар одамларнинг денгиздаги, ердаги, ҳаводаги, космик фазодаги хавфсизлигига, мудофаа, хавфсизлик ва ҳуқуқ-тартиботни сақлаш соҳасидаги кечиктириб бўлмайдиган тадбирларни ўтказишга тааллуқли барча хабарларга, шунингдек йирик авариялар, фалокатлар, эпидемиялар, ёнғинлар ва бошқа фавқулодда вазиятлар ҳақидаги хабарларга мутлақ устуворлик бериши керак.
25-модда. Телекоммуникациялар тармоқларида рўй берган ҳодисалар оқибатларини бартараф этиш
Телекоммуникациялар тармоқларида рўй берган ҳодисалар (авариялар, шикастланишлар) оқибатларини бартараф этиш ушбу тармоқларнинг операторлари томонидан амалга оширилади.
Давлат органлари ва ташкилотлари операторларга телекоммуникациялар тармоқларида рўй берган ҳодисалар оқибатларини бартараф этишда кўмаклашади.
Телекоммуникациялар тармоқларида рўй берган ҳодисаларнинг оқибатларини бартараф этиш ишларини амалга ошириш телекоммуникациялар инфратузилмаси жойлашган ер участкаси, бино ёки иншоот мулкдорининг (эгасининг, ижарага олувчисининг) розилиги олинишини талаб этмайди. Ҳодисаларнинг оқибатларини бартараф этиш натижасида мулкдорга (эгалик қилувчига, ижарага олувчига) етказилган зарарларнинг ўрни тегишли оператор томонидан қопланиши лозим.
Телекоммуникациялар тармоқларида юридик ва жисмоний шахсларнинг айби билан рўй берган ҳодисалар натижасида операторлар ҳамда провайдерларга етказилган зарарларнинг ўрни қонунчиликда белгиланган тартибда ушбу шахслар томонидан қопланади.
5-боб. Операторлар ва провайдерларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
26-модда. Операторлар ва провайдерларнинг ҳуқуқлари
Операторлар ва провайдерлар қуйидаги ҳуқуқларга эга:
фойдаланувчиларга телекоммуникациялар хизматларини кўрсатиш;
фойдаланувчиларнинг муайян гуруҳига ёки маълум чекланган ҳудудда алоҳида тариф режаларини ва имтиёзларни тақдим этиш;
фойдаланувчилар телекоммуникациялардан фойдаланишнинг белгиланган қоидаларини бузган тақдирда уларга хизмат кўрсатишни тўхтатиш;
юридик ва жисмоний шахслардан уларнинг айби билан юзага келган зарарларнинг ўрни қопланишини талаб қилиш;
юридик ва жисмоний шахсларнинг қонунга хилоф ҳаракатлари устидан қонунчиликка мувофиқ шикоят қилиш;
давлат органларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги телекоммуникациялар хизматлари бозорига асоссиз аралашиши, эркин бозор муносабатларига ва рақобатга тўсқинлик қилиши устидан қонунчиликка мувофиқ шикоят қилиш ҳамда ўз манфаатларини ҳимоя қилиш.
Операторлар ва провайдерлар қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.
27-модда. Операторлар ва провайдерларнинг мажбуриятлари
Операторлар ва провайдерлар:
телекоммуникациялар соҳасидаги фаолиятни лицензия талаблари ва шартларига, шунингдек белгиланган қоидаларга мувофиқ амалга ошириши;
кўрсатилаётган хизматларнинг сифати қонунчилик ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ бўлишини таъминлаши;
кўрсатилаётган хизматлар сифатини баҳолаш услубларини очиқ манбаларда кўрсатиши;
телекоммуникациялар тармоқлари орқали узатиладиган барча турдаги сўзлашувларнинг, хабарларнинг сир сақланишига риоя этиши;
хизматлар кўрсатиш шартлари ва тартиби тўғрисидаги, шу жумладан телекоммуникациялар хизматларининг тарифлари ўзгариши тўғрисидаги тўлиқ ахборотни фойдаланувчиларга ўз вақтида тақдим этиши;
қонунчиликка, шунингдек лицензия талаблари ва шартларига мувофиқ ваколатли давлат органи билан келишувга кўра ўз тармоқларини изчиллик билан ривожлантириши ҳамда кенгайтириши;
телекоммуникациялар хизматлари кўрсатиш тўғрисидаги шартномалар бажарилмаганлиги ёки лозим даражада бажарилмаганлиги учун, шунингдек хизматларни кўрсатмаганлик ёки лозим даражада сифатли хизматлар кўрсатмаганлик оқибатида фойдаланувчиларга етказилган зарарларнинг ўрнини қонунчиликка мувофиқ қоплаши;
ўзи кўрсатаётган хизматлар тўғрисидаги ахборотни бепул тақдим этиши, шунингдек абонентларни қўллаб-қувватлаш маркази орқали абонентларнинг мурожаатларини бепул қабул қилиши ва уларнинг ижросини таъминлаши шарт.
Операторлар ва провайдерларнинг зиммасида қонунчиликка мувофиқ бошқа мажбуриятлар ҳам бўлиши мумкин.
6-боб. Фойдаланувчиларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
28-модда. Фойдаланувчиларнинг ҳуқуқлари
Фойдаланувчилар қуйидаги ҳуқуқларга эга:
умумий фойдаланишдаги телекоммуникациялар тармоқлари хизматларидан фойдаланиш;
ўз фойдаланувчи қурилмаларини қонунчиликда белгиланган шартлар асосида ва тартибда умумий фойдаланишдаги телекоммуникациялар тармоқларига улаш;
операторлар ва провайдерлар томонидан белгиланган қоидаларга мувофиқ ўз вақтида ва сифатли хизматлар кўрсатилишини талаб қилиш;
техник имкониятлар мавжуд бўлган тақдирда операторлар ва провайдерларни эркин танлаш;
муайян хизматларга доир алоҳида тариф режаларидан оператор томонидан белгиланган шартларга мувофиқ мақсадли фойдаланиш;
оператор ва провайдер шартномада келишилган шартларни бузган тақдирда телекоммуникациялар хизматларини рад этиш;
телекоммуникациялар хизматларини кўрсатмаганлик ёки лозим даражада сифатли хизматлар кўрсатмаганлик натижасида етказилган зарарларнинг ўрни қопланишини, маънавий зиённинг компенсация қилинишини талаб этиш;
ўз ҳуқуқлари бузилган тақдирда ваколатли давлат органларига ёки судга мурожаат қилиш.
Фойдаланувчилар қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.
29-модда. Фойдаланувчиларнинг мажбуриятлари
Фойдаланувчилар:
телекоммуникациялар хизматларидан фойдаланишнинг белгиланган қоидаларига риоя этиши;
техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқлик сертификатига эга бўлган, халқаро ўзига хос идентификация кодлари рўйхатдан ўтказилган мобиль қурилмалардан фойдаланиши;
ўзига кўрсатилган хизматлар учун ҳақни ўз вақтида тўлаши;
иш сифатини пасайтиришга ёки телекоммуникациялар тармоқларини шикастлантиришга қаратилган хатти-ҳаракатлар қилмаслиги шарт.
Фойдаланувчиларнинг зиммасида қонунчиликка мувофиқ бошқа мажбуриятлар ҳам бўлиши мумкин.
30-модда. Телекоммуникациялар хизматларидан фойдаланишдаги имтиёзлар
Қонунчиликда фойдаланувчиларнинг айрим тоифаларига телекоммуникациялар хизматларидан фойдаланишга доир имтиёзлар белгиланиши мумкин.
Фойдаланувчиларнинг айрим тоифаларига телекоммуникациялар хизматларидан фойдаланишга доир белгиланган имтиёзлар берилиши муносабати билан операторлар ва провайдерларнинг маблағларини компенсация қилиш қонунчиликда белгиланган тартибда амалга оширилади.
7-боб. Якунловчи қоидалар
31-модда. Телекоммуникациялар инфратузилмасини қўриқлаш
Телекоммуникациялар инфратузилмасини қўриқлаш тартиби қонунчиликда белгиланади.
Телекоммуникациялар инфратузилмасига шикаст етказилишига, унга рухсатсиз уланишга йўл қўйган юридик ва жисмоний шахслар қонунчиликда белгиланган тартибда жавобгар бўлади.
32-модда. Низоларни ҳал этиш
Ваколатли давлат органи, давлат назорати органи, тартибга солувчи орган, операторлар, провайдерлар ва фойдаланувчилар ўртасида юзага келадиган телекоммуникациялар соҳасидаги низолар қонунчиликда белгиланган тартибда ҳал этилади.
33-модда. Телекоммуникациялар тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик
Телекоммуникациялар тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.
34-модда. Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларини ўз кучини йўқотган деб топиш
Қуйидагилар ўз кучини йўқотган деб топилсин:
1) Ўзбекистон Республикасининг 1992 йил 13 январда қабул қилинган «Алоқа тўғрисида»ги 512-XII-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1992 йил, № 3, 159-модда);
2) Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 26 декабрда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги 549-I-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1998 йил, № 3, 38-модда) IV бўлими ;
3) Ўзбекистон Республикасининг 1999 йил 20 августда қабул қилинган «Телекоммуникациялар тўғрисида»ги 822-I-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1999 йил, № 9, 219-модда);
4) Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг 1999 йил 20 августда қабул қилинган «Телекоммуникациялар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунини амалга киритиш ҳақида»ги Қарори (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1999 йил, № 9, 220-модда);
5) Ўзбекистон Республикасининг 2000 йил 26 майда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги 82-II-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2000 йил, № 5-6, 153-модда) III бўлими ;
6) Ўзбекистон Республикасининг 2003 йил 25 апрелда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги 482-II-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2003 йил, № 5, 67-модда) II бўлими ;
7) Ўзбекистон Республикасининг 2004 йил 27 августда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги 671-II-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2004 йил, № 9, 171-модда) XIV бўлими ;
8) Ўзбекистон Республикасининг 2005 йил 22 сентябрда қабул қилинган «Тадбиркорлик субъектларининг фаолияти тартибга солиниши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-7-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2005 йил, № 9, 311-модда) 4-моддаси ;
9) Ўзбекистон Республикасининг 2006 йил 6 апрелда қабул қилинган «Маҳсулотлар ва хизматларни сертификатлаштириш тартиб-таомиллари соддалаштирилганлиги муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-31-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2006 йил, № 4, 157-модда) 6-моддаси ;
10) Ўзбекистон Республикасининг 2007 йил 5 сентябрда қабул қилинган «Телекоммуникациялар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 19-моддасига ўзгартиш киритиш ҳақида»ги ЎРҚ-107-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2007 йил, № 9, 414-модда);
11) Ўзбекистон Республикасининг 2011 йил 30 декабрда қабул қилинган «Телекоммуникациялар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги ЎРҚ-314-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2011 йил, № 12/2, 366-модда);
12) Ўзбекистон Республикасининг 2012 йил 29 декабрда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-345-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2012 йил, № 12, 336-модда) 11-моддаси ;
13) Ўзбекистон Республикасининг 2013 йил 30 апрелда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-352-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2013 йил, № 4, 98-модда) 31-моддаси ;
14) Ўзбекистон Республикасининг 2014 йил 14 майда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш, шунингдек айрим қонун ҳужжатларини ўз кучини йўқотган деб топиш тўғрисида»ги ЎРҚ-372-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2014 йил, № 5, 130-модда) 1-моддаси ;
15) Ўзбекистон Республикасининг 2017 йил 18 апрелда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-429-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2017 йил, № 4, 137-модда) 1-моддаси ;
16) Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 23 майда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига жиноят процесси иштирокчиларининг ҳуқуқлари ҳимоя қилинишини таъминлаш билан боғлиқ ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-542-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2019 йил, № 5, 267-модда) 20-моддаси ;
17) Ўзбекистон Республикасининг 2021 йил 21 апрелда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартишлар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-683-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2021 йил, 4-сонга илова) 12 ва 110-моддалари ;
18) Ўзбекистон Республикасининг 2021 йил 12 октябрда қабул қилинган «Лицензиялаш, рухсат бериш ва хабардор қилиш тартиб-таомиллари тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни қабул қилинганлиги муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги ЎРҚ-721-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2021 йил, № 10, 968-модда) 16-моддаси ;
19) Ўзбекистон Республикасининг 2022 йил 6 июнда қабул қилинган «Ер муносабатларида тенглик ва шаффофликни таъминлаш, ерга бўлган ҳуқуқларни ишончли ҳимоя қилиш ва уларни бозор активига айлантириш тизими такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-775-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2022 йил, № 6, 570-модда) 9-моддаси ;
20) Ўзбекистон Республикасининг 2022 йил 3 ноябрда қабул қилинган «Стандартлаштириш тўғрисида»ги ЎРҚ-800-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2022 йил, № 11, 1061-модда) 28-моддаси биринчи қисмининг 7-банди ;
21) Ўзбекистон Республикасининг 2023 йил 23 октябрда қабул қилинган «Ер тўғрисидаги қонунчилик такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги ЎРҚ-871-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2023 йил, № 10, 795-модда) 3-моддаси .
35-модда. Ушбу Қонуннинг ижросини, етказилишини, моҳияти ва аҳамияти тушунтирилишини таъминлаш
Ўзбекистон Республикаси Рақамли технологиялар вазирлиги ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.
36-модда. Қонунчиликни ушбу Қонунга мувофиқлаштириш
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;
республика ижро этувчи ҳокимият органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.
37-модда. Ушбу Қонуннинг кучга кириши
Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2024 йил 27 декабрь,
ЎРҚ-1015-сон
Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni
Telekommunikatsiyalar toʻgʻrisida
Qonunchilik palatasi tomonidan 2024-yil 6-avgustda qabul qilingan Senat tomonidan 2024-yil 23-oktabrda maʼqullangan
1-bob. Umumiy qoidalar
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi telekommunikatsiyalar sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
2-modda. Telekommunikatsiyalar toʻgʻrisidagi qonunchilik
Telekommunikatsiyalar toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarining mudofaa, davlat xavfsizligi va huquqni muhofaza qiluvchi organlar ehtiyojlari uchun ishlashi bilan bogʻliq munosabatlar alohida qonunchilik hujjatlari bilan tartibga solinadi.
Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining telekommunikatsiyalar toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.
3-modda. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
aloqa liniyasi — signallar uzatgichdan qabul qilgichga uzatilishini va tarqatilishini taʼminlovchi qurilmalarning, inshootlarning hamda kabel liniyalarining va (yoki) radioliniyalarning majmui;
domen nomi — axborot resursiga yoki axborot tizimiga berilgan, ularni Internet jahon axborot tarmogʻida identifikatsiyalash uchun xizmat qiladigan noyob nom;
domen nomlari tizimi — Internet jahon axborot tarmogʻida domen nomlarini berish, roʻyxatdan oʻtkazish va ulardan foydalanish tartibi;
tarif rejasi — telekommunikatsiyalar operatori va telekommunikatsiyalar xizmatlari provayderi tomonidan telekommunikatsiyalar xizmatlaridan foydalanuvchilarga bir yoki bir nechta xizmatdan foydalanish uchun taqdim etiladigan narxlar va texnik shartlar majmui;
tarmoqlararo ulanishlar — telekommunikatsiyalar xizmatlaridan foydalanuvchilar oʻrtasida axborotning uzatilishi va qabul qilinishini taʼminlaydigan turli telekommunikatsiyalar operatorlari telekommunikatsiyalar tarmoqlarining texnologik hamkorligi;
telekommunikatsiyalar — axborotning belgilar, matnlar, tasvirlar, tovushlar, video tarzidagi yoki boshqa turdagi signallarini oʻtkazgichli, radio, optik yoki boshqa elektromagnit tizimlardan foydalangan holda uzatish, qabul qilish va ularga ishlov berish;
telekommunikatsiyalar vositalari (telekommunikatsiyalar infratuzilmasi) — telekommunikatsiyalar uskunalari, telekommunikatsiyalar inshootlari, kabel liniyalari hamda ularni boshqarish imkonini beruvchi tizimlar;
telekommunikatsiyalar inshootlari (passiv telekommunikatsiyalar infratuzilmasi) — telekommunikatsiyalarning amalga oshirilishini taʼminlovchi binolar, moslamalar, tayanchlar, machtalar, tarqatish qutilari, shkaflar va boshqalar;
telekommunikatsiyalar operatori (bundan buyon matnda operator deb yuritiladi) — mulk huquqi yoki boshqa ashyoviy huquqlar asosida telekommunikatsiyalar infratuzilmasiga ega boʻlgan, uning ishlashini, rivojlanishini taʼminlovchi va telekommunikatsiyalar xizmatlarini koʻrsatuvchi yuridik shaxs;
telekommunikatsiyalar tarmogʻi — aloqa liniyalari yoki aloqa kanallari orqali oʻzaro bogʻlangan, telekommunikatsiyalarni amalga oshiradigan uskunalar majmui;
telekommunikatsiyalar tarmoqlarini attestatsiyadan oʻtkazish — telekommunikatsiyalar tarmoqlari himoyalanganlik holatining axborot xavfsizligi sohasidagi milliy standartlar va normativ-huquqiy hujjatlar talablariga muvofiqligini aniqlashga qaratilgan tashkiliy-texnik tadbirlar majmui;
telekommunikatsiyalar tarmoqlarini raqamlash rejasi — operatorlar, telekommunikatsiyalar xizmatlari provayderlari va foydalanuvchi qurilmalari oʻrtasida aniq raqamlarning biriktirilishi;
telekommunikatsiyalar tarmoqlarini raqamlash tizimi — operatorlar, telekommunikatsiyalar xizmatlari provayderlari va foydalanuvchi qurilmalari oʻrtasida raqamlarni taqsimlash va ularga raqam (raqamlar yoki belgilar kombinatsiyasini) biriktirish tartibi;
telekommunikatsiyalarning texnologik xizmatlari (bundan buyon matnda texnologik xizmatlar deb yuritiladi) — operatorlar va telekommunikatsiyalar xizmatlari provayderlari tomonidan oʻzining texnik vositalari hamda tarmoqlari orqali boshqa operatorlar va provayderlarga taqdim etiladigan, telekommunikatsiyalarni amalga oshirishning texnologik jarayonini taʼminlaydigan xizmatlar;
telekommunikatsiyalar uskunalari (aktiv telekommunikatsiyalar infratuzilmasi) — telekommunikatsiyalarni amalga oshirish uchun moʻljallangan texnik uskunalar va ularga oʻrnatilgan dasturiy taʼminot;
telekommunikatsiyalar xizmatlari — foydalanuvchilarga operator va telekommunikatsiyalar xizmatlari provayderi tomonidan telekommunikatsiyalar asosida taqdim etiladigan xizmatlar;
telekommunikatsiyalar xizmatlari provayderi (bundan buyon matnda provayder deb yuritiladi) — foydalanuvchilarga operatorlar tarmogʻi orqali tijorat asosida telekommunikatsiyalar xizmatlarini koʻrsatuvchi yuridik shaxs;
telekommunikatsiyalar xizmatlaridan foydalanuvchi (bundan buyon matnda foydalanuvchi deb yuritiladi) — telekommunikatsiyalar xizmatlarining isteʼmolchisi boʻlgan yuridik yoki jismoniy shaxs;
telekommunikatsiyalarning universal xizmatlari (bundan buyon matnda universal xizmatlar deb yuritiladi) — umumiy foydalanishdagi telekommunikatsiyalar tarmoqlari orqali barcha foydalanuvchilarga koʻrsatiladigan belgilangan sifatdagi majburiy xizmatlar toʻplami (foydalanuvchilarning ushbu tarmoqdan foydalanishini taʼminlash, mahalliy, shaharlararo va xalqaro telefon soʻzlashuvlari, telegrammalar joʻnatish va boshqalar);
foydalanuvchi qurilmasi — telekommunikatsiyalar tarmoqlari bilan oʻzaro bogʻlanadigan va signallarni shakllantirish, uzatish, qabul qilish uchun moʻljallangan foydalanuvchining texnik vositasi.
4-modda. Telekommunikatsiyalar tarmoqlariga boʻlgan mulkchilik
Oʻzbekiston Respublikasida telekommunikatsiyalar tarmoqlari ommaviy yoki xususiy mulkda boʻlishi mumkin.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarining barcha mulkdorlari teng huquqlarga ega boʻladi va qonunda kafolatlangan teng himoyadan foydalanadi.
5-modda. Telekommunikatsiyalar tarmoqlarining yerlari
Telekommunikatsiyalar uskunalari va inshootlaridan foydalanish, ularni saqlash, qurish, qayta qurish, rekonstruksiya qilish, taʼmirlash boʻyicha oʻz zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun operatorlarga va provayderlarga berilgan yerlar telekommunikatsiyalar tarmoqlarining yerlari jumlasiga kiradi. Telekommunikatsiyalar tarmoqlarining yerlari aloqa maqsadlariga moʻljallangan yerlar tarkibiga kiradi.
Telekommunikatsiyalar faoliyatini taʼminlash uchun yerlar qonunchilikda belgilangan tartibda beriladi.
Telekommunikatsiyalarning kabel, radiorele va havo liniyalaridan foydalanilishini taʼminlash maqsadida muhofaza hududlari belgilanadi.
Muhofaza hududlarini belgilash tartibi, ularning oʻlchamlari, ushbu maqsadlar uchun ajratilgan yerlardan foydalanish rejimi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
6-modda. Telekommunikatsiyalar tarmoqlari
Telekommunikatsiyalar tarmoqlari belgilangan maqsadiga koʻra umumiy foydalanishdagi, idoraviy va ajratilgan telekommunikatsiyalar tarmoqlariga boʻlinadi.
Aloqa liniyasi umumiy foydalanish, idoraviy, ajratilgan, shu jumladan umumdavlat vazifalarini bajaruvchi telekommunikatsiyalar tarmoqlarining ajralmas qismidir.
Telekommunikatsiyalar xizmatlarini koʻrsatishning yagona prinsiplari, ularni taqdim etish va haq toʻlash tartibi asosida Oʻzbekiston Respublikasi hududida barcha yuridik va jismoniy shaxslarga telekommunikatsiyalar xizmatlarini koʻrsatish uchun moʻljallangan telekommunikatsiyalar tarmoqlari umumiy foydalanishdagi telekommunikatsiyalar tarmoqlari jumlasiga kiradi. Umumiy foydalanishdagi telekommunikatsiyalar tarmogʻida telekommunikatsiyalar xizmatlari koʻrsatish qoidalari telekommunikatsiyalar sohasidagi vakolatli davlat organi tomonidan belgilanadi.
Yuridik va jismoniy shaxslarning ishlab chiqarish va maxsus ehtiyojlarini taʼminlash uchun moʻljallangan, ularning ixtiyorida boʻlgan va ular tomonidan foydalaniladigan telekommunikatsiyalar tarmoqlari idoraviy telekommunikatsiyalar tarmoqlari jumlasiga kiradi. Idoraviy telekommunikatsiyalar tarmoqlaridan boshqa foydalanuvchilarga telekommunikatsiyalar xizmatlarini koʻrsatish uchun ham foydalanilishi mumkin.
Ajratilgan telekommunikatsiyalar tarmoqlari jumlasiga foydalanuvchilarning muayyan doirasiga xizmatlar koʻrsatish uchun yuridik shaxslarning tijorat maqsadlarida yaratiladigan telekommunikatsiyalar tarmoqlari kiradi.
Idoraviy va ajratilgan telekommunikatsiyalar tarmoqlarining operatorlari tomonidan xizmatlar koʻrsatish qoidalari ushbu telekommunikatsiyalarning operatorlari yoki provayderlari tomonidan qonunchilikka muvofiq belgilanadi.
Operatorlar va provayderlar aktiv hamda passiv telekommunikatsiyalar infratuzilmasidan, shuningdek aloqa kanallaridan, radiochastota spektridan qonunchilikka muvofiq shartnoma asosida birgalikda foydalanishi mumkin.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlaridagi yoʻldosh aloqa tizimlari va kanallaridan qonunchilikda belgilangan talablar asosida foydalaniladi.
2-bob. Telekommunikatsiyalar sohasini davlat tomonidan tartibga solish
7-modda. Telekommunikatsiyalar sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari
Telekommunikatsiyalar sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:
Internet jahon axborot tarmogʻidan foydalanishni taʼminlash uchun shart-sharoitlar yaratish;
telekommunikatsiyalarni yagona ilmiy-texnika siyosati asosida xalqaro normalar va standartlarga muvofiq rivojlantirish;
telekommunikatsiyalar sohasidagi xizmatlar sifatini taʼminlash;
majburiy texnik talablar, normalar va qoidalarga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshirish;
investitsiyalarni jalb etish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish;
ilgʻor innovatsion, axborot va kommunikatsiya texnologiyalari joriy etilishini ragʻbatlantirish;
xalqaro hamkorlikni rivojlantirish.
8-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining telekommunikatsiyalar sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
telekommunikatsiyalar sohasida yagona davlat siyosati amalga oshirilishini taʼminlaydi;
telekommunikatsiyalar sohasida aholi, biznes va davlat oʻrtasida samarali hamkorlikni yoʻlga qoʻyish uchun zarur shart-sharoitlar yaratadi;
telekommunikatsiyalar xizmatlari turlarini kengaytirish, telekommunikatsiyalar infratuzilmasini modernizatsiya qilish choralarini amalga oshiradi;
telekommunikatsiyalar infratuzilmasini himoya qilishning zamonaviy texnologiyalarini joriy etish choralarini koʻradi;
respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining va xoʻjalik boshqaruvi organlarining, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining telekommunikatsiyalar sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtiradi;
litsenziyalarni va ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlarni berish tartibi hamda shartlarini, shuningdek faoliyatning ayrim turlari uchun litsenziyalar berish boʻyicha tanlovlar (tenderlar) oʻtkazish tartibini belgilaydi;
telekommunikatsiyalar sohasidagi tartibga soluvchi organni (bundan buyon matnda tartibga soluvchi organ deb yuritiladi) belgilaydi;
telekommunikatsiyalar sohasidagi davlat dasturlarini tasdiqlaydi va ularning amalga oshirilishini taʼminlaydi;
Oʻzbekiston Respublikasining telekommunikatsiyalar tarmoqlaridagi mobil qurilmalarning oʻziga xos xalqaro identifikatsiya kodlarini roʻyxatdan oʻtkazish tartibini belgilaydi.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
9-modda. Telekommunikatsiyalar sohasidagi vakolatli davlat organi
Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi telekommunikatsiyalar sohasidagi vakolatli davlat organidir (bundan buyon matnda vakolatli davlat organi deb yuritiladi).
Vakolatli davlat organi:
telekommunikatsiyalar sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshiradi;
telekommunikatsiyalar sohasidagi davlat dasturlarini va boshqa dasturlarni ishlab chiqadi;
telekommunikatsiyalar sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarni va telekommunikatsiyalar faoliyatini texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarni oʻz vakolatlari doirasida ishlab chiqadi;
telekommunikatsiyalar sohasida metrologiya va standartlashtirishga doir ishlarni muvofiqlashtiradi;
telekommunikatsiyalarning texnik vositalarini sertifikatlashtirishga doir ishlarni tashkil etadi;
operatorlar va provayderlarning telekommunikatsiyalar tarmoqlarining axborot xavfsizligini taʼminlashga doir faoliyatini muvofiqlashtiradi;
telekommunikatsiyalar sohasidagi qonunchilikka rioya etilishini taʼminlaydi;
respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining, operatorlar va provayderlarning telekommunikatsiyalar tarmoqlari va xizmatlarini rivojlantirish masalalariga doir faoliyatini muvofiqlashtiradi;
tarmoqqa ruxsatsiz ulanishda va trafikni oʻtkazishda himoya choralarining chetlab oʻtilishi ustidan tegishli organlar bilan birgalikda nazorat oʻrnatadi;
telekommunikatsiyalar sohasida inson kapitalining yaratilishi va rivojlantirilishini tashkil etadi;
telekommunikatsiyalar sohasida xalqaro hamkorlikni amalga oshiradi;
davlat boshqaruvi sohasiga zamonaviy telekommunikatsiyalar tarmoqlarini joriy etish, ularni rivojlantirish va ulardan samarali foydalanish, axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda yuridik va jismoniy shaxslarga interaktiv davlat xizmatlari koʻrsatish tizimini shakllantirish masalalari boʻyicha takliflar hamda tavsiyalar ishlab chiqadi;
telekommunikatsiyalar sohasidagi atamalar va taʼriflarni belgilaydi hamda tasdiqlaydi;
qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi.
Vakolatli davlat organining oʻz vakolatlari doirasida qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlari talablari barcha yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan bajarilishi majburiydir.
10-modda. Telekommunikatsiyalar sohasida davlat nazorati
Axborotlashtirish va telekommunikatsiyalar sohasida nazorat boʻyicha inspeksiya telekommunikatsiyalar sohasida davlat nazoratini amalga oshiruvchi organdir (bundan buyon matnda davlat nazorati organi deb yuritiladi).
Davlat nazorati organi:
telekommunikatsiyalar sohasidagi qonunchilik, normativ hujjatlar va milliy standartlar talablariga rioya etilishi;
oʻz vakolatlari doirasida foydalanuvchilar huquqlarining taʼminlanishi va koʻrsatiladigan telekommunikatsiyalar xizmatlarining sifatiga rioya etilishi;
telekommunikatsiyalar tarmoqlari va xizmatlarini rivojlantirishga doir choralar amalga oshirilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi.
Davlat nazorati organi telekommunikatsiyalar sohasida qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
Davlat nazorati organi oʻz vakolatlariga taalluqli masalalar boʻyicha operatorlar va provayderlarning oʻrganilishi hamda tekshirilishini (moliyaviy-xoʻjalik faoliyatiga aralashmagan holda) qonunchilikda belgilangan tartibda, davlat nazorati organi boshligʻining oʻrganish va tekshirish oʻtkazish toʻgʻrisidagi buyrugʻi asosida amalga oshirish huquqiga ega.
11-modda. Telekommunikatsiyalar sohasida tartibga solish
Tartibga soluvchi organ telekommunikatsiyalar sohasini tartibga soladigan, moliyaviy, tuzilmaviy jihatdan va qaror qabul qilish borasida mustaqil boʻlgan yuridik shaxsdir.
Tartibga soluvchi organ:
yuridik shaxslarning telekommunikatsiyalar sohasidagi faoliyatini litsenziyalashni, ruxsat berish tartib-taomillarini qonunchilikka muvofiq amalga oshiradi;
tabiiy va texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlarda yoki favqulodda holatda telekommunikatsiyalar infratuzilmalaridan ustuvor foydalanish hamda ularning faoliyatini tiklash va rivojlantirishga doir ishlarni markazlashtirilgan tarzda boshqaradi, shuningdek ularning ishlashini belgilangan tartibda cheklaydi yoki toʻxtatib turadi;
telekommunikatsiyalar tarmoqlarini va telekommunikatsiyalar inshootlarini qurish uchun loyiha-smeta hujjatlarining ekspertizasini oʻtkazuvchi yuridik shaxslarni akkreditatsiya qilishni amalga oshiradi;
telekommunikatsiyalar xizmatlarining ayrim turlari, shuningdek tarmoqlararo ulanishlar tariflarini tartibga soladi;
universal xizmatlar roʻyxatini va ularning sifatiga doir talablarni belgilaydi;
operatorlar va provayderlarning faoliyat koʻrsatishi uchun teng hamda adolatli raqobat muhitini taʼminlashga koʻmaklashadi;
telekommunikatsiyalar xizmatlari bozorini erkin raqobat asosida shakllantirish va rivojlantirishga koʻmaklashadi;
foydalanuvchilarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qiladi, operatorlar, provayderlar va foydalanuvchilar oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlar masalalarini koʻrib chiqadi;
telekommunikatsiyalar tarmoqlarini raqamlash tizimini ishlab chiqadi va telekommunikatsiyalar tarmoqlarini raqamlash rejasining boshqaruvini amalga oshiradi;
Internet jahon axborot tarmogʻi milliy segmentining manzil maydonidan foydalanish tartibini ishlab chiqadi va tasdiqlaydi, domen nomlari tizimini belgilaydi;
telekommunikatsiyalar vositalarini majburiy ravishda raqamli markirovkalashni amalga oshiradi;
tarmoqqa ruxsatsiz ulanishda va trafikni oʻtkazishda himoya choralarining chetlab oʻtilishi ustidan tegishli organlar bilan birgalikda nazorat oʻrnatadi;
koʻrsatilayotgan telekommunikatsiyalar xizmatlari sifatining belgilangan talablar va normalarga muvofiqligi yuzasidan monitoringni amalga oshiradi.
12-modda. Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining va xoʻjalik boshqaruvi organlarining, mahalliy davlat hokimiyati organlarining telekommunikatsiyalar sohasidagi majburiyatlari
Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari yuridik va jismoniy shaxslarga elektron davlat xizmatlari koʻrsatish maqsadida umumiy foydalanishdagi telekommunikatsiyalar tarmoqlarining samarali ishlashi hamda rivojlantirilishi uchun oʻz vakolatlari doirasida shart-sharoitlar yaratadi.
Shaharsozlik faoliyati sohasidagi maxsus vakolatli davlat organi manfaatdor respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari bilan birgalikda jamoat, maʼmuriy, uy-joy va sanoat maqsadlaridagi binolar va inshootlarni loyihalashtirish uchun topshiriqlarni hamda loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish va kelishish bosqichlarida quyidagi talablarni majburiy tartibda nazarda tutishi kerak:
binolarda telekommunikatsiyalar vositalarini oʻrnatish uchun tegishli maydonlar va muhandislik infratuzilmasi ularga elektr taʼminoti keltirilgan holda ajratilishini;
binolarning ichida telefoniya, maʼlumotlar uzatish tarmoqlari va Internet jahon axborot tarmogʻi, kabel va efir televideniyesini jamoaviy qabul qilish tizimlari, shuningdek “xavfsiz uy” tizimi hamda qoʻriqlash signalizatsiyasi kabellarini oʻtkazish uchun past tokli kabel shaxtalari mavjud boʻlishini;
jamoat, maʼmuriy, turar-joy va sanoat hududlarida aloqa liniyalarini yotqizish hamda telekommunikatsiyalar vositalarini oʻrnatish uchun tegishli yer uchastkalari ajratilishini;
viloyatlar va tumanlar markazlaridagi mobil aloqa tarmoqlari bazaviy stansiyalarining, shuningdek telekommunikatsiyalar operatorlari va provayderlari markaziy bogʻlamalarining, teleradioeshittirish obyektlarining elektr tarmoqlaridan oʻchirilmaydigan obyektlar roʻyxatiga kiritilishini.
3-bob. Telekommunikatsiyalar sohasida xizmatlar koʻrsatish
13-modda. Telekommunikatsiyalar sohasida litsenziyalash va ruxsat berish tartib-taomillari
Yuridik shaxslarning telekommunikatsiyalar sohasidagi ayrim faoliyat turlari litsenziyalar yoki ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlar asosida amalga oshiriladi.
Telekommunikatsiyalar sohasidagi litsenziyalar yoki ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlar asosida amalga oshiriladigan faoliyat turlari roʻyxati qonun bilan belgilanadi.
Umumiy foydalanish punktlari, shu jumladan qishloq joylardagi kichik tadbirkorlik subyektlarining umumiy foydalanish punktlari tomonidan maʼlumotlarni uzatish tarmoqlari xizmatlarini koʻrsatishga, qishloq joylardagi kichik tadbirkorlik subyektlari tomonidan mahalliy, shaharlararo va xalqaro telekommunikatsiyalar tarmoqlari xizmatlarini koʻrsatishga doir faoliyat uchun litsenziya talab etilmaydi.
Maʼlumotlar uzatish tarmoqlaridan bank, toʻlov tizimi, toʻlov tashkiloti, shuningdek elektron tijorat platformasi xizmatlarini koʻrsatish uchun ishlab chiqarish-texnologik jarayonda va (yoki) signallarni yetkazib berish maqsadida foydalanilganda maʼlumotlar uzatish tarmoqlaridan foydalanish va (yoki) ularning xizmatlarini koʻrsatish uchun litsenziya talab etilmaydi.
Telekommunikatsiyalar sohasidagi ayrim faoliyat turlari uchun litsenziyalar berish tanlov (tender) asosida amalga oshirilishi mumkin. Tanlovlarni (tenderlarni) oʻtkazish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
Operatorlar va provayderlar tomonidan litsenziya, ruxsat berish talablari va shartlariga rioya etilishi ustidan nazorat qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi.
14-modda. Telekommunikatsiyalar sohasida sertifikatlashtirish
Oʻzbekiston Respublikasida telekommunikatsiyalar tarmoqlarida foydalaniladigan telekommunikatsiyalarning texnik vositalari, shu jumladan foydalanuvchi qurilmalari qonunchilikka va texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga muvofiqligi yuzasidan sertifikatlashtirilishi lozim.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlaridagi mobil qurilmalarning xalqaro oʻziga xos identifikatsiya kodlari roʻyxatdan oʻtkazilishi kerak.
15-modda. Telekommunikatsiyalar tarmoqlarini attestatsiyadan oʻtkazish
Davlat sirlarini yoki maxfiy axborotni oʻz ichiga olgan axborotga ishlov berish uchun moʻljallangan telekommunikatsiyalar tarmoqlari axborot xavfsizligi talablariga muvofiqligi yuzasidan majburiy attestatsiyadan oʻtkazilishi lozim.
Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilmagan telekommunikatsiyalar tarmoqlarini attestatsiyadan oʻtkazish ixtiyoriy tusga ega boʻladi.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarini attestatsiyadan oʻtkazish qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
16-modda. Telekommunikatsiyalar tarmoqlarini raqamlash tizimi va rejasi, domen nomlari tizimi
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarini raqamlash tizimi va rejasi, shuningdek Internet jahon axborot tarmogʻi milliy segmentining domen nomlari tizimi tartibga soluvchi organ tomonidan tasdiqlanadi.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarini raqamlash resurslarini va domen nomlarini hisobga olish, tizimlashtirish va ulardan foydalanilishi ustidan nazorat tartibga soluvchi organ tomonidan amalga oshiriladi.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarini raqamlash resurslaridan operatorlar va provayderlar tomonidan, shuningdek domen nomlaridan yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan foydalanish pulli asosda amalga oshiriladi.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarini raqamlash resurslaridan va domen nomlaridan foydalanganlik uchun toʻlovlarning miqdorlari hamda ularni toʻlash tartibi, shuningdek ularga doir imtiyozlar qonunchilikda belgilanadi.
17-modda. Telekommunikatsiyalar sohasida raqobatni rivojlantirish
Telekommunikatsiyalar sohasida investitsiya faoliyatini amalga oshiruvchi operatorlar, provayderlar, yuridik va jismoniy shaxslar, shuningdek uskunalarni ishlab chiqaruvchilar va yetkazib beruvchilar telekommunikatsiyalar infratuzilmasini hamda xizmatlar bozorini tashkil etish va rivojlantirishda teng ravishda ishtirok etish imkoniyatini qoʻlga kiritadi.
Vakolatli davlat organi va tartibga soluvchi organ raqobat sohasidagi vakolatli davlat organi bilan birgalikda telekommunikatsiyalar sohasida raqobatni rivojlantirishga koʻmaklashadi, insofsiz raqobat va raqobatni cheklash faktlariga barham berish, shuningdek isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish yuzasidan qonunchilikda belgilangan chora-tadbirlarni koʻradi.
Insofsiz raqobat, foydalanuvchilarning manfaatlarini kamsitganlik, raqobatga toʻsiq boʻluvchi yoki uni cheklovchi boshqa biror-bir harakatga (harakatsizlikka) yoʻl qoʻyganlik uchun operatorlar va provayderlar qonunchilikda belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
Tegishli davlat organlarining mansabdor shaxslari bozor munosabatlariga asossiz ravishda aralashganligi, raqobatga toʻsiq boʻluvchi yoki uni cheklovchi boshqa biror-bir harakatga (harakatsizlikka) yoʻl qoʻyganligi uchun qonunchilikda belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
18-modda. Universal xizmatlar
Umumiy foydalanishdagi telekommunikatsiyalar tarmoqlarining operatorlari va provayderlari barcha foydalanuvchilarga belgilangan sifatga ega universal xizmatlarni litsenziya doirasida cheklanmagan tarzda koʻrsatadi.
Universal xizmatlar roʻyxati va ularning sifatiga doir talablar tartibga soluvchi organ tomonidan belgilanadi.
19-modda. Telekommunikatsiyalar xizmatlariga doir tariflar
Telekommunikatsiyalar xizmatlariga doir tariflar bunday xizmatlarni koʻrsatish xarajatlari hisobga olingan holda, shartnoma asosida qonunchilikka muvofiq belgilanadi.
Universal xizmatlarga doir tariflar tartibga soluvchi organ tomonidan foydalanuvchilarning manfaatlari hisobga olingan holda, qonunchilikda belgilangan tartibda tartibga solinadi.
Texnologik xizmatlarga doir tariflar bunday xizmatlarni koʻrsatish xarajatlari hisobga olingan holda, operatorlar va (yoki) provayderlar oʻrtasidagi shartnomalar asosida qonunchilikka muvofiq belgilanadi.
Favqulodda tezkor xizmatlarni (yongʻin-qutqaruv boʻlinmalarini, ichki ishlar organlarini, tez tibbiy yordamni, gaz tarmogʻining avariya xizmatini va boshqa xizmatlarni) chaqirish hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti virtual qabulxonasining ishonch telefonlariga qoʻngʻiroqlar barcha foydalanuvchilar tomonidan bepul asosda amalga oshiriladi. Favqulodda tezkor xizmatlarning roʻyxati qonunchilikda belgilanadi.
20-modda. Telekommunikatsiyalar tarmoqlari orqali uzatiladigan telefon soʻzlashuvlarining, elektron va boshqa xabarlarning (maʼlumotlarning) sir saqlanishi
Telekommunikatsiyalar tarmoqlari orqali uzatiladigan telefon soʻzlashuvlari, shuningdek elektron va boshqa xabarlar (maʼlumotlar) (bundan buyon matnda xabarlar deb yuritiladi) sir saqlanishi shart.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlari orqali uzatiladigan telefon soʻzlashuvlari va xabarlar toʻgʻrisidagi axborot, shuningdek xabarlar operatorlar va provayderlar tomonidan faqat abonentlarning oʻzlariga, bunday xabarlarni joʻnatuvchilarga va ularni oluvchilarga yoki ularning qonuniy vakillariga berilishi mumkin.
Telefonlar va boshqa foydalanuvchi qurilmalari orqali olib borilayotgan soʻzlashuvlarni eshitishga, telekommunikatsiyalar tarmoqlari orqali uzatiladigan xabarlar bilan tanishishga, ular toʻgʻrisida axborot olishga, shuningdek ularning sir saqlanishini boshqacha usulda cheklashga faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda va tartibda hamda sudning qaroriga asosan yoʻl qoʻyiladi.
Telekommunikatsiyalar tarmogʻidan oʻrnatilgan himoya tizimlarini chetlab oʻtgan holda foydalanish va telekommunikatsiyalar tarmogʻidan xalqaro trafikni oʻtkazish maqsadida qonunga xilof ravishda (ruxsatsiz) foydalanish taqiqlanadi.
Ushbu modda talablarining buzilishiga yoʻl qoʻygan mansabdor shaxslar va boshqa shaxslar qonunga muvofiq javobgarlikka tortiladi.
21-modda. Telekommunikatsiyalar infratuzilmasini rivojlantirish
Telekommunikatsiyalar infratuzilmasi telekommunikatsiyalar vositalari majmuidan iboratdir.
Telekommunikatsiyalar infratuzilmasi, mulk shaklidan qatʼi nazar, muhandislik-kommunikatsiya infratuzilmasi obyektlari jumlasiga kiradi.
Telekommunikatsiyalar infratuzilmasini rivojlantirish hamda rekonstruksiya qilish ularning egalari tomonidan oʻz mablagʻlari, manfaatdor yuridik va jismoniy shaxslarning mablagʻlari hamda qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.
Umumdavlat vazifalarini hal etishga moʻljallangan telekommunikatsiyalar infratuzilmasini rivojlantirish hamda rekonstruksiya qilish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan va qonunchilikda belgilangan tartibda moliyalashtiriladigan davlat dasturlariga va boshqa dasturlarga asosan amalga oshiriladi.
Telekommunikatsiyalar infratuzilmasini rivojlantirish hamda rekonstruksiya qilish loyihalarini amalga oshirishda ishtirok etuvchi yuridik va jismoniy shaxslarga qonunchilikda belgilangan tartibda soliqqa oid va boshqa imtiyozlar berilishi mumkin.
Shaharlarni, shaharchalarni va boshqa aholi punktlarini, turar-joy dahalari va majmualarini, alohida binolar va inshootlarni loyihalashtirish hamda rivojlantirish chogʻida mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari belgilangan normativlarga muvofiq telekommunikatsiyalar vositalarini joylashtirish uchun binolar yoki alohida xonalar qurilishini, yer osti aloqa liniyalarini qurish uchun joylar ajratilishini nazarda tutishi kerak. Ushbu maqsadlar uchun yer (joy) ajratilishini asossiz ravishda rad etgan mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va mansabdor shaxslar qonunda belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladi.
Telekommunikatsiyalar vositalari, shu jumladan kabel kanalizatsiyasi, kuchsiz tokli kabel shaxtalari, telekommunikatsiyalar uskunalarini joylashtirish uchun maydonlar va boshqa zarur passiv telekommunikatsiyalar infratuzilmasi bilan taʼminlanmagan jamoat, maʼmuriy, turar joy hamda sanoat binolari va inshootlarini qurishga hamda foydalanishga qabul qilishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Yuridik shaxslar telekommunikatsiyalar inshootlari qurilishini shu maqsad uchun berilgan yer uchastkalarida belgilangan tartibda amalga oshirishga, shuningdek binolar va inshootlarning tomlariga (tayanchlarga, koʻpriklarga, kollektorlarga, yer osti yoʻllariga va boshqa inshootlarga) ushbu yer uchastkalari, binolar va inshootlarning mulkdorlari (egalari, ijarachilari) bilan kelishilgan holda telekommunikatsiyalar vositalarini oʻrnatishga hamda xizmat koʻrsatishga haqlidir.
Aholi punktlarining, binolar, yoʻllar, koʻpriklarning va boshqa obyektlarning yangidan qurilishi, kengaytirilishi, rekonstruksiya qilinishi, shuningdek yangi yerlar oʻzlashtirilishi, melioratsiya tizimlari oʻzgartirilishi, foydali qazilmalar qazib olinishi, ularning egasi oʻzgarishi munosabati bilan telekommunikatsiyalar infratuzilmasini koʻchirish yoki qayta qurish mazkur obyekt egasining, ushbu obyekt qurilishi buyurtmachisining yoki tashabbuskorining oʻz mablagʻlari hisobidan, operatorlar va provayderlarning texnik shartlari boʻyicha amalga oshiriladi.
Operatorlar va provayderlar normativ-huquqiy hujjatlarda, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarda belgilangan talablarga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasining butun hududida kabellarni yer ostiga yotqizish va kabellarni elektr tarmoqlari hamda yuqori kuchlanishli liniyalarning tayanchlariga osish yoʻli bilan kabel aloqa liniyalari qurilishini amalga oshirishi mumkin.
Binoda yashovchilardan telekommunikatsiyalar xizmatlari koʻrsatilishiga doir ariza mavjud boʻlgan taqdirda, uy-joy mulkdorlarining shirkatlari yoki boshqaruvchi tashkilotlar bino ichidagi mavjud kabel shaxtalaridan, telekommunikatsiyalar uskunalarini oʻrnatish uchun maydonlardan va boshqa passiv telekommunikatsiyalar infratuzilmasidan operatorlar hamda provayderlar tomonidan bepul foydalanilishini rad etishga yoki bunga toʻsqinlik qilishga haqli emas.
22-modda. Tarmoqlararo ulanishlar
Tarmoqlararo ulanishlar texnologik xizmatlarning bir turidir.
Tarmoqlararo ulanishlar turli telekommunikatsiyalar tarmoqlaridan foydalanuvchilar oʻrtasida axborotni uzatish va qabul qilish uchun amalga oshiriladi.
Ulanayotgan operatorlar va provayderlar tarmoqlararo ulanishlarni ulayotgan operator yoki provayderning texnik shartlari boʻyicha hamda telekommunikatsiyalar sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarga va telekommunikatsiyalar faoliyatini texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga muvofiq amalga oshirishi kerak.
Tarmoqlararo ulanishlar tegishli telekommunikatsiyalar tarmoqlarining operatorlari va provayderlari oʻrtasidagi shartnomalar asosida amalga oshiriladi.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarini oʻzaro ulash, operatorlar tomonidan oʻzaro xizmat koʻrsatish hamda ular oʻrtasidagi oʻzaro hisob-kitoblarni amalga oshirish tartibi va shartlari tartibga soluvchi organ tomonidan tasdiqlanadi.
4-bob. Telekommunikatsiyalar tarmoqlarining xavfsizligi
23-modda. Operatorlar va provayderlarning maxsus vakolatli davlat organi bilan oʻzaro munosabatlari
Oʻzbekiston Respublikasi hududida faoliyat koʻrsatayotgan operatorlar va provayderlar telekommunikatsiyalar tarmoqlarida tezkor-qidiruv tadbirlarini oʻtkazish uchun foydalaniladigan uskunalarni, dasturlarni hamda apparat-dasturiy majmualarni qonunchilikda belgilangan tartibda maxsus vakolatli davlat organi orqali oʻz mablagʻlari hisobidan olishi, oʻrnatishi va ularning normal ishlashini taʼminlashi, shuningdek mazkur tadbirlarni oʻtkazishning tashkiliy, texnik va taktik usullari oshkor etilishiga yoʻl qoʻymaslik choralarini koʻrishi shart.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarida tezkor-qidiruv tadbirlarini oʻtkazishda foydalaniladigan uskunalarni, dasturlarni hamda apparat-dasturiy majmualarni joriy etish va ulardan foydalanish faqat maxsus vakolatli davlat organi tomonidan amalga oshiriladi.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarida tezkor-qidiruv tadbirlarini oʻtkazishda foydalaniladigan uskunalar, dasturlar hamda apparat-dasturiy majmualarning miqdori va tarkibi operatorlar hamda provayderlar tomonidan maxsus vakolatli davlat organi bilan kelishiladi.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarida tezkor-qidiruv tadbirlarini tashkil etish va oʻtkazish boʻyicha maxsus vakolatli davlat organining koʻrsatmalari operatorlar va provayderlar tomonidan bajarilishi, ushbu maqsadlar uchun shart-sharoitlar yaratilishi, shuningdek oʻz axborot tizimlariga va telekommunikatsiyalar tarmoqlariga boshqa axborot tizimlarini hamda telekommunikatsiyalar vositalarini oʻrnatish va ulash masalasi maxsus vakolatli davlat organi bilan kelishilishi shart.
Operatorlar va provayderlarning maxsus vakolatli davlat organi bilan oʻzaro munosabatlari tartibi qonunchilikda belgilanadi.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlaridan yoki vositalaridan shaxs, jamiyat va davlat manfaatlariga zarar yetkazuvchi jinoiy maqsadlarda foydalanilgan taqdirda, bunday telekommunikatsiyalar tarmoqlarining yoki vositalarining ishlashi toʻxtatiladi.
24-modda. Tabiiy va texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlarda yoki favqulodda holatda telekommunikatsiyalar tarmoqlarini boshqarish
Odamlarning qurbon boʻlishiga, ularning sogʻligʻiga yoxud atrof tabiiy muhitga zarar yetishiga, jiddiy moddiy talafotlarga hamda odamlarning hayot faoliyati sharoitlari buzilishiga olib kelishi mumkin boʻlgan yoki olib kelgan tabiiy va texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlarda yoki favqulodda holatda tartibga soluvchi organ telekommunikatsiyalar infratuzilmasidan ustuvor foydalanishga hamda ularning faoliyatini tiklash va rivojlantirish boʻyicha ishlarni markazlashtirilgan holda boshqarishga, shuningdek ularning ishlashini cheklashga yoki toʻxtatib turishga haqli.
Operatorlar va provayderlar ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan hollar toʻgʻrisida aholini xabardor qilishni tashkil etish uchun zarur boʻlgan vositalar oʻrnatilishini va ulardan foydalanilishini taʼminlashi shart.
Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan hollarda telekommunikatsiyalar tarmoqlari hamda vositalaridan foydalanish chogʻida operatorlar va provayderlarga yetkazilgan zararlarning oʻrni davlat budjeti mablagʻlari hisobidan qoplanadi.
Operatorlar va provayderlar odamlarning dengizdagi, yerdagi, havodagi, kosmik fazodagi xavfsizligiga, mudofaa, xavfsizlik va huquq-tartibotni saqlash sohasidagi kechiktirib boʻlmaydigan tadbirlarni oʻtkazishga taalluqli barcha xabarlarga, shuningdek yirik avariyalar, falokatlar, epidemiyalar, yongʻinlar va boshqa favqulodda vaziyatlar haqidagi xabarlarga mutlaq ustuvorlik berishi kerak.
25-modda. Telekommunikatsiyalar tarmoqlarida roʻy bergan hodisalar oqibatlarini bartaraf etish
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarida roʻy bergan hodisalar (avariyalar, shikastlanishlar) oqibatlarini bartaraf etish ushbu tarmoqlarning operatorlari tomonidan amalga oshiriladi.
Davlat organlari va tashkilotlari operatorlarga telekommunikatsiyalar tarmoqlarida roʻy bergan hodisalar oqibatlarini bartaraf etishda koʻmaklashadi.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarida roʻy bergan hodisalarning oqibatlarini bartaraf etish ishlarini amalga oshirish telekommunikatsiyalar infratuzilmasi joylashgan yer uchastkasi, bino yoki inshoot mulkdorining (egasining, ijaraga oluvchisining) roziligi olinishini talab etmaydi. Hodisalarning oqibatlarini bartaraf etish natijasida mulkdorga (egalik qiluvchiga, ijaraga oluvchiga) yetkazilgan zararlarning oʻrni tegishli operator tomonidan qoplanishi lozim.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarida yuridik va jismoniy shaxslarning aybi bilan roʻy bergan hodisalar natijasida operatorlar hamda provayderlarga yetkazilgan zararlarning oʻrni qonunchilikda belgilangan tartibda ushbu shaxslar tomonidan qoplanadi.
5-bob. Operatorlar va provayderlarning huquq va majburiyatlari
26-modda. Operatorlar va provayderlarning huquqlari
Operatorlar va provayderlar quyidagi huquqlarga ega:
foydalanuvchilarga telekommunikatsiyalar xizmatlarini koʻrsatish;
foydalanuvchilarning muayyan guruhiga yoki maʼlum cheklangan hududda alohida tarif rejalarini va imtiyozlarni taqdim etish;
foydalanuvchilar telekommunikatsiyalardan foydalanishning belgilangan qoidalarini buzgan taqdirda ularga xizmat koʻrsatishni toʻxtatish;
yuridik va jismoniy shaxslardan ularning aybi bilan yuzaga kelgan zararlarning oʻrni qoplanishini talab qilish;
yuridik va jismoniy shaxslarning qonunga xilof harakatlari ustidan qonunchilikka muvofiq shikoyat qilish;
davlat organlarining qonunga xilof qarorlari, harakatlari va harakatsizligi telekommunikatsiyalar xizmatlari bozoriga asossiz aralashishi, erkin bozor munosabatlariga va raqobatga toʻsqinlik qilishi ustidan qonunchilikka muvofiq shikoyat qilish hamda oʻz manfaatlarini himoya qilish.
Operatorlar va provayderlar qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.
27-modda. Operatorlar va provayderlarning majburiyatlari
Operatorlar va provayderlar:
telekommunikatsiyalar sohasidagi faoliyatni litsenziya talablari va shartlariga, shuningdek belgilangan qoidalarga muvofiq amalga oshirishi;
koʻrsatilayotgan xizmatlarning sifati qonunchilik va texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiq boʻlishini taʼminlashi;
koʻrsatilayotgan xizmatlar sifatini baholash uslublarini ochiq manbalarda koʻrsatishi;
telekommunikatsiyalar tarmoqlari orqali uzatiladigan barcha turdagi soʻzlashuvlarning, xabarlarning sir saqlanishiga rioya etishi;
xizmatlar koʻrsatish shartlari va tartibi toʻgʻrisidagi, shu jumladan telekommunikatsiyalar xizmatlarining tariflari oʻzgarishi toʻgʻrisidagi toʻliq axborotni foydalanuvchilarga oʻz vaqtida taqdim etishi;
qonunchilikka, shuningdek litsenziya talablari va shartlariga muvofiq vakolatli davlat organi bilan kelishuvga koʻra oʻz tarmoqlarini izchillik bilan rivojlantirishi hamda kengaytirishi;
telekommunikatsiyalar xizmatlari koʻrsatish toʻgʻrisidagi shartnomalar bajarilmaganligi yoki lozim darajada bajarilmaganligi uchun, shuningdek xizmatlarni koʻrsatmaganlik yoki lozim darajada sifatli xizmatlar koʻrsatmaganlik oqibatida foydalanuvchilarga yetkazilgan zararlarning oʻrnini qonunchilikka muvofiq qoplashi;
oʻzi koʻrsatayotgan xizmatlar toʻgʻrisidagi axborotni bepul taqdim etishi, shuningdek abonentlarni qoʻllab-quvvatlash markazi orqali abonentlarning murojaatlarini bepul qabul qilishi va ularning ijrosini taʼminlashi shart.
Operatorlar va provayderlarning zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.
6-bob. Foydalanuvchilarning huquq va majburiyatlari
28-modda. Foydalanuvchilarning huquqlari
Foydalanuvchilar quyidagi huquqlarga ega:
umumiy foydalanishdagi telekommunikatsiyalar tarmoqlari xizmatlaridan foydalanish;
oʻz foydalanuvchi qurilmalarini qonunchilikda belgilangan shartlar asosida va tartibda umumiy foydalanishdagi telekommunikatsiyalar tarmoqlariga ulash;
operatorlar va provayderlar tomonidan belgilangan qoidalarga muvofiq oʻz vaqtida va sifatli xizmatlar koʻrsatilishini talab qilish;
texnik imkoniyatlar mavjud boʻlgan taqdirda operatorlar va provayderlarni erkin tanlash;
muayyan xizmatlarga doir alohida tarif rejalaridan operator tomonidan belgilangan shartlarga muvofiq maqsadli foydalanish;
operator va provayder shartnomada kelishilgan shartlarni buzgan taqdirda telekommunikatsiyalar xizmatlarini rad etish;
telekommunikatsiyalar xizmatlarini koʻrsatmaganlik yoki lozim darajada sifatli xizmatlar koʻrsatmaganlik natijasida yetkazilgan zararlarning oʻrni qoplanishini, maʼnaviy ziyonning kompensatsiya qilinishini talab etish;
oʻz huquqlari buzilgan taqdirda vakolatli davlat organlariga yoki sudga murojaat qilish.
Foydalanuvchilar qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.
29-modda. Foydalanuvchilarning majburiyatlari
Foydalanuvchilar:
telekommunikatsiyalar xizmatlaridan foydalanishning belgilangan qoidalariga rioya etishi;
texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiqlik sertifikatiga ega boʻlgan, xalqaro oʻziga xos identifikatsiya kodlari roʻyxatdan oʻtkazilgan mobil qurilmalardan foydalanishi;
oʻziga koʻrsatilgan xizmatlar uchun haqni oʻz vaqtida toʻlashi;
ish sifatini pasaytirishga yoki telekommunikatsiyalar tarmoqlarini shikastlantirishga qaratilgan xatti-harakatlar qilmasligi shart.
Foydalanuvchilarning zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.
30-modda. Telekommunikatsiyalar xizmatlaridan foydalanishdagi imtiyozlar
Qonunchilikda foydalanuvchilarning ayrim toifalariga telekommunikatsiyalar xizmatlaridan foydalanishga doir imtiyozlar belgilanishi mumkin.
Foydalanuvchilarning ayrim toifalariga telekommunikatsiyalar xizmatlaridan foydalanishga doir belgilangan imtiyozlar berilishi munosabati bilan operatorlar va provayderlarning mablagʻlarini kompensatsiya qilish qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
7-bob. Yakunlovchi qoidalar
31-modda. Telekommunikatsiyalar infratuzilmasini qoʻriqlash
Telekommunikatsiyalar infratuzilmasini qoʻriqlash tartibi qonunchilikda belgilanadi.
Telekommunikatsiyalar infratuzilmasiga shikast yetkazilishiga, unga ruxsatsiz ulanishga yoʻl qoʻygan yuridik va jismoniy shaxslar qonunchilikda belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
32-modda. Nizolarni hal etish
Vakolatli davlat organi, davlat nazorati organi, tartibga soluvchi organ, operatorlar, provayderlar va foydalanuvchilar oʻrtasida yuzaga keladigan telekommunikatsiyalar sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.
33-modda. Telekommunikatsiyalar toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Telekommunikatsiyalar toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
34-modda. Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish
Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin:
1) Oʻzbekiston Respublikasining 1992-yil 13-yanvarda qabul qilingan “Aloqa toʻgʻrisida”gi 512-XII-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1992-yil, № 3, 159-modda);
2) Oʻzbekiston Respublikasining 1997-yil 26-dekabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 549-I-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1998-yil, № 3, 38-modda) IV boʻlimi ;
3) Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 20-avgustda qabul qilingan “Telekommunikatsiyalar toʻgʻrisida”gi 822-I-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-yil, № 9, 219-modda);
4) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 1999-yil 20-avgustda qabul qilingan “Telekommunikatsiyalar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunini amalga kiritish haqida”gi Qarori (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-yil, № 9, 220-modda);
5) Oʻzbekiston Respublikasining 2000-yil 26-mayda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 82-II-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2000-yil, № 5-6, 153-modda) III boʻlimi ;
6) Oʻzbekiston Respublikasining 2003-yil 25-aprelda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 482-II-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2003-yil, № 5, 67-modda) II boʻlimi ;
7) Oʻzbekiston Respublikasining 2004-yil 27-avgustda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 671-II-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2004-yil, № 9, 171-modda) XIV boʻlimi ;
8) Oʻzbekiston Respublikasining 2005-yil 22-sentabrda qabul qilingan “Tadbirkorlik subyektlarining faoliyati tartibga solinishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-7-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2005-yil, № 9, 311-modda) 4-moddasi ;
9) Oʻzbekiston Respublikasining 2006-yil 6-aprelda qabul qilingan “Mahsulotlar va xizmatlarni sertifikatlashtirish tartib-taomillari soddalashtirilganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-31-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2006-yil, № 4, 157-modda) 6-moddasi ;
10) Oʻzbekiston Respublikasining 2007-yil 5-sentabrda qabul qilingan “Telekommunikatsiyalar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 19-moddasiga oʻzgartish kiritish haqida”gi OʻRQ-107-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2007-yil, № 9, 414-modda);
11) Oʻzbekiston Respublikasining 2011-yil 30-dekabrda qabul qilingan “Telekommunikatsiyalar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi OʻRQ-314-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2011-yil, № 12/2, 366-modda);
12) Oʻzbekiston Respublikasining 2012-yil 29-dekabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-345-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2012-yil, № 12, 336-modda) 11-moddasi ;
13) Oʻzbekiston Respublikasining 2013-yil 30-aprelda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-352-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2013-yil, № 4, 98-modda) 31-moddasi ;
14) Oʻzbekiston Respublikasining 2014-yil 14-mayda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek ayrim qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-372-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2014-yil, № 5, 130-modda) 1-moddasi ;
15) Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 18-aprelda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-429-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2017-yil, № 4, 137-modda) 1-moddasi ;
16) Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 23-mayda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga jinoyat protsessi ishtirokchilarining huquqlari himoya qilinishini taʼminlash bilan bogʻliq oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-542-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, № 5, 267-modda) 20-moddasi ;
17) Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-aprelda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-683-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, 4-songa ilova) 12 va 110-moddalari ;
18) Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 12-oktabrda qabul qilingan “Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni qabul qilinganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi OʻRQ-721-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, № 10, 968-modda) 16-moddasi ;
19) Oʻzbekiston Respublikasining 2022-yil 6-iyunda qabul qilingan “Yer munosabatlarida tenglik va shaffoflikni taʼminlash, yerga boʻlgan huquqlarni ishonchli himoya qilish va ularni bozor aktiviga aylantirish tizimi takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-775-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2022-yil, № 6, 570-modda) 9-moddasi ;
20) Oʻzbekiston Respublikasining 2022-yil 3-noyabrda qabul qilingan “Standartlashtirish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-800-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2022-yil, № 11, 1061-modda) 28-moddasi birinchi qismining 7-bandi ;
21) Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 23-oktabrda qabul qilingan “Yer toʻgʻrisidagi qonunchilik takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-871-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2023-yil, № 10, 795-modda) 3-moddasi .
35-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash
Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.
36-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.
37-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2024-yil 27-dekabr,
OʻRQ-1015-son
Закон Республики Узбекистан
О телекоммуникациях
Принят Законодательной палатой 6 августа 2024 года Одобрен Сенатом 23 октября 2024 года
Глава 1. Общие положения
Статья 1. Цель настоящего Закона
Целью настоящего Закона является регулирование отношений в сфере телекоммуникаций.
Статья 2. Законодательство о телекоммуникациях
Законодательство о телекоммуникациях состоит из настоящего Закона и других актов законодательства.
Отношения, связанные с функционированием сетей телекоммуникаций для нужд обороны, государственной безопасности и правоохранительных органов, регулируются отдельными актами законодательства.
Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены законодательством Республики Узбекистан о телекоммуникациях, то применяются правила международного договора.
Статья 3. Основные понятия
В настоящем Законе применяются следующие основные понятия:
линия связи — совокупность устройств, сооружений и кабельных линий и (или) радиолиний, обеспечивающих передачу и распространение сигналов от передатчика к приемнику;
доменное имя — уникальное имя, присвоенное информационному ресурсу или информационной системе, служащее для их идентификации во всемирной информационной сети Интернет;
система доменных имен — порядок присвоения, регистрации и использования доменных имен во всемирной информационной сети Интернет;
тарифный план — совокупность цен и технических условий, предоставляемых оператором телекоммуникаций и провайдером услуг телекоммуникаций пользователям услуг телекоммуникаций для пользования одной или несколькими услугами;
межсетевые соединения — технологическое взаимодействие сетей телекоммуникаций различных операторов телекоммуникаций, обеспечивающее передачу и прием информации между пользователями услуг телекоммуникаций;
телекоммуникации — передача, прием и обработка сигналов информации в виде символов, текстов, изображений, звуков, видео или иных видов с использованием проводных, радио, оптических или других электромагнитных систем;
средства телекоммуникаций (телекоммуникационная инфраструктура) — телекоммуникационное оборудование, телекоммуникационные сооружения, кабельные линии и системы, позволяющие управлять ими;
телекоммуникационные сооружения (пассивная телекоммуникационная инфраструктура ) — здания, приспособления, опоры, мачты, распределительные коробки, шкафы и другое, обеспечивающие осуществление телекоммуникаций;
оператор телекоммуникаций (далее — оператор) — юридическое лицо, владеющее телекоммуникационной инфраструктурой на праве собственности или других вещных правах, обеспечивающее ее функционирование, развитие и оказывающее услуги телекоммуникаций;
сеть телекоммуникаций — совокупность соединенных между собой по линиям связи или каналам связи оборудований, осуществляющих телекоммуникации;
аттестация сетей телекоммуникаций — комплекс организационно-технических мероприятий, направленных на определение соответствия состояния защищенности сетей телекоммуникаций требованиям национальных стандартов и нормативно-правовых актов в области информационной безопасности;
план нумерации сетей телекоммуникаций — конкретное прикрепление нумерации между операторами, провайдерами услуг телекоммуникаций и пользовательскими устройствами;
система нумерации сетей телекоммуникаций — порядок распределения и прикрепления нумерации (комбинации цифр или знаков) между операторами, провайдерами услуг телекоммуникаций и пользовательскими устройствами;
технологические услуги телекоммуникаций (далее — технологические услуги) — услуги, предоставляемые операторами и провайдерами услуг телекоммуникаций посредством своих технических средств и сетей другим операторам и провайдерам, обеспечивающие технологический процесс осуществления телекоммуникаций;
телекоммуникационное оборудование (активная телекоммуникационная инфраструктура ) — техническое оборудование и установленное на него программное обеспечение, предназначенное для осуществления телекоммуникаций;
услуги телекоммуникаций — услуги на основе телекоммуникаций, предоставляемые пользователям оператором и провайдером услуг телекоммуникаций;
провайдер услуг телекоммуникаций (далее — провайдер) — юридическое лицо, оказывающее на коммерческой основе услуги телекоммуникаций пользователям через сети операторов;
пользователь услуг телекоммуникаций (далее — пользователь) — юридическое или физическое лицо, являющееся потребителем услуг телекоммуникаций;
универсальные услуги телекоммуникаций (далее — универсальные услуги) — набор обязательных услуг установленного качества, предоставляемых всем пользователям по сетям телекоммуникаций общего пользования (обеспечение доступа пользователей к этой сети, местные, междугородные и международные телефонные переговоры, отправка телеграмм и другие);
пользовательское устройство — техническое средство пользователя, взаимодействующее с сетями телекоммуникаций и предназначенное для формирования, передачи, приема сигналов.
Статья 4. Собственность на сети телекоммуникаций
Сети телекоммуникаций в Республике Узбекистан могут находиться в публичной или частной собственности.
Все собственники сетей телекоммуникаций имеют равные права и пользуются равной защитой, гарантированной законом.
Статья 5. Земли сетей телекоммуникаций
К землям сетей телекоммуникаций относятся земли, предоставленные операторам и провайдерам для осуществления возложенных на них задач по эксплуатации, содержанию, строительству, переустройству, реконструкции, ремонту телекоммуникационных оборудований и сооружений. Земли сетей телекоммуникаций входят в состав земель связи.
Земли для обеспечения деятельности телекоммуникаций предоставляются в порядке, установленном законодательством.
В целях обеспечения эксплуатации кабельных, радиорелейных и воздушных линий телекоммуникаций устанавливаются охранные зоны.
Порядок установления охранных зон, их размеры, режим использования земель, отведенных для этих целей, устанавливается Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Статья 6. Сети телекоммуникаций
Сети телекоммуникаций по своему назначению подразделяются на сети телекоммуникаций общего пользования, ведомственные и выделенные.
Линия связи является неотъемлемой частью сетей телекоммуникаций, выполняющих задачи общего пользования, ведомственные, обособленные, в том числе, общегосударственные задачи.
К сетям телекоммуникаций общего пользования относятся сети телекоммуникаций, предназначенные для оказания услуг телекоммуникаций всем юридическим и физическим лицам на территории Республики Узбекистан на основе единых принципов обслуживания, порядка их предоставления и оплаты. Правила оказания услуг телекоммуникаций на сети телекоммуникаций общего пользования устанавливаются уполномоченным государственным органом в сфере телекоммуникаций.
К ведомственным сетям телекоммуникаций относятся сети телекоммуникаций, предназначенные для обеспечения производственных и специальных нужд юридических и физических лиц, находящиеся в их ведении и эксплуатирующиеся ими. Ведомственные сети телекоммуникаций могут использоваться также для предоставления услуг телекоммуникаций и другим пользователям.
К выделенным сетям телекоммуникаций относятся сети телекоммуникаций юридических лиц, создаваемые в коммерческих целях для оказания услуг определенному кругу пользователей.
Правила оказания услуг операторами ведомственных и выделенных сетей телекоммуникаций устанавливаются операторами или провайдерами этих телекоммуникаций в соответствии с законодательством.
Операторы и провайдеры могут совместно использовать активную и пассивную телекоммуникационную инфраструктуру, а также каналы связи, радиочастотный спектр на договорной основе в соответствии с законодательством.
Системы и каналы спутниковой связи в сетях телекоммуникаций используются на основе требований, установленных законодательством.
Глава 2. Государственное регулирование в сфере телекоммуникаций
Статья 7. Основные направления государственной политики в сфере телекоммуникаций
Основными направлениями государственной политики в сфере телекоммуникаций являются:
создание условий для обеспечения доступа к всемирной информационной сети Интернет;
развитие телекоммуникаций на основе единой научно-технической политики в соответствии с международными нормами и стандартами;
обеспечение качества услуг в сфере телекоммуникаций;
осуществление государственного контроля за соблюдением обязательных технических требований, норм и правил;
создание благоприятных условий для привлечения инвестиций;
поощрение внедрения передовых инновационных, информационных и коммуникационных технологий;
развитие международного сотрудничества.
Статья 8. Полномочия Кабинета Министров Республики Узбекистан в сфере телекоммуникаций
Кабинет Министров Республики Узбекистан:
обеспечивает реализацию единой государственной политики в сфере телекоммуникаций;
создает необходимые условия для налаживания эффективного взаимодействия населения, бизнеса и государства в сфере телекоммуникаций;
осуществляет меры по расширению видов предоставляемых услуг телекоммуникаций, модернизации телекоммуникационной инфраструктуры;
принимает меры по внедрению современных технологий защиты телекоммуникационной инфраструктуры;
координирует деятельность республиканских органов исполнительной власти и органов хозяйственного управления, органов исполнительной власти на местах в сфере телекоммуникаций;
определяет порядок и условия выдачи лицензий и документов разрешительного характера, а также порядок проведения конкурсов (тендеров) по выдаче лицензий на отдельные виды деятельности;
определяет регулирующий орган в сфере телекоммуникаций (далее — регулирующий орган);
утверждает государственные программы в сфере телекоммуникаций и обеспечивает их реализацию;
определяет порядок регистрации международных уникальных идентификационных кодов мобильных устройств в сетях телекоммуникаций Республики Узбекистан.
Кабинет Министров Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.
Статья 9. Уполномоченный государственный орган в сфере телекоммуникаций
Министерство цифровых технологий Республики Узбекистан является уполномоченным государственным органом в сфере телекоммуникаций (далее — уполномоченный государственный орган).
Уполномоченный государственный орган:
реализует единую государственную политику в сфере телекоммуникаций;
разрабатывает государственные и иные программы в сфере телекоммуникаций;
разрабатывает в пределах своих полномочий нормативно-правовые акты в сфере телекоммуникаций и нормативные документы в области технического регулирования деятельности телекоммуникаций;
координирует работу по метрологии и стандартизации в сфере телекоммуникаций;
организует работу по сертификации технических средств телекоммуникаций;
координирует деятельность операторов и провайдеров по обеспечению информационной безопасности сетей телекоммуникаций;
обеспечивает соблюдение законодательства в сфере телекоммуникаций;
координирует деятельность республиканских органов исполнительной власти, операторов и провайдеров по вопросам развития сетей и услуг телекоммуникаций;
устанавливает совместно с соответствующими органами контроль за несанкционированным доступом в сеть и обходом мер защиты при передаче трафика;
организует создание и развитие человеческого капитала в сфере телекоммуникаций;
осуществляет международное сотрудничество в сфере телекоммуникаций;
разрабатывает предложения и рекомендации по вопросам внедрения, развития и эффективного использования современных сетей телекоммуникаций в сфере государственного управления, формирования системы оказания юридическим и физическим лицам интерактивных государственных услуг с использованием информационно-коммуникационных технологий;
определяет и утверждает термины и определения в сфере телекоммуникаций;
осуществляет иные полномочия в соответствии с законодательством.
Требования нормативно-правовых актов уполномоченного государственного органа, принятые в пределах его компетенции, обязательны для исполнения всеми юридическими и физическими лицами.
Статья 10. Государственный контроль в сфере телекоммуникаций
Инспекция по контролю в сфере информатизации и телекоммуникаций является органом, осуществляющим государственный контроль в сфере телекоммуникаций (далее — орган государственного контроля).
Орган государственного контроля осуществляет государственный контроль за:
соблюдением требований законодательства, нормативных документов и национальных стандартов в сфере телекоммуникаций;
обеспечением прав пользователей и соблюдением качества оказываемых услуг телекоммуникаций в пределах своих полномочий;
реализацией мер по развитию сетей и услуг телекоммуникаций.
Орган государственного контроля может осуществлять и иные полномочия в сфере телекоммуникаций в соответствии с законодательством.
Орган государственного контроля, по относящимся к его полномочиям вопросам, имеет право осуществлять в установленном законодательством порядке изучение и проверку операторов и провайдеров (без вмешательства в финансово-хозяйственную деятельность), на основе приказа начальника органа государственного контроля о проведении изучения и проверки.
Статья 11. Регулирование в сфере телекоммуникаций
Регулирующий орган является независимым по финансам, структуре и по принятию решений юридическим лицом, регулирующим сферу телекоммуникаций.
Регулирующий орган:
осуществляет лицензирование, разрешительные процедуры деятельности юридических лиц в сфере телекоммуникаций в соответствии с законодательством;
централизованно управляет работой по приоритетному пользованию телекоммуникационными инфраструктурами и восстановлению и развитию их деятельности при чрезвычайных ситуациях природного и техногенного характера или чрезвычайном положении, а также ограничивает или приостанавливает их функционирование в установленном порядке;
осуществляет аккредитацию юридических лиц, проводящих экспертизу проектно-сметной документации на строительство сетей телекоммуникаций и телекоммуникационного сооружения;
регулирует тарифы на отдельные виды услуг телекоммуникаций, а также на межсетевые соединения;
определяет перечень универсальных услуг и требования к их качеству;
содействует обеспечению равной и справедливой конкурентной среды для деятельности операторов и провайдеров;
содействует формированию и развитию рынка услуг телекоммуникаций на основе свободной конкуренции;
защищает права и законные интересы пользователей, рассматривает вопросы взаимоотношений между операторами, провайдерами и пользователями;
разрабатывает систему нумерации сетей телекоммуникаций и осуществляет управление планом нумерации сетей телекоммуникаций;
разрабатывает и утверждает порядок пользования адресным пространством, определяет систему доменных имен национального сегмента всемирной информационной сети Интернет;
осуществляет обязательную цифровую маркировку средств телекоммуникаций;
устанавливает совместно с соответствующими органами контроль за несанкционированным доступом в сеть и обходом мер защиты при передаче трафика;
осуществляет мониторинг соответствия качества оказываемых услуг телекоммуникаций установленным требованиям и нормам.
Статья 12. Обязанности республиканских органов исполнительной власти и органов хозяйственного управления, органов государственной власти на местах в сфере телекоммуникаций
Республиканские органы исполнительной власти и органы хозяйственного управления, органы государственной власти на местах в пределах своих полномочий создают условия для эффективного функционирования и развития сетей телекоммуникаций общего пользования в целях оказания юридическим и физическим лицам электронных государственных услуг.
Специально уполномоченный государственный орган в области градостроительной деятельности совместно с заинтересованными республиканскими органами исполнительной власти, органами исполнительной власти на местах на стадии разработки и согласования заданий на проектирование и проектно-сметной документации зданий и сооружений общественного, административного, жилищного и промышленного назначения в обязательном порядке должны предусматривать следующие требования:
выделение соответствующих площадей и инженерной инфраструктуры для установки средств телекоммуникаций в зданиях, с подведением к ним электроснабжения;
наличие внутри зданий слаботочных кабельных шахт для прокладки кабелей сетей телефонии, передачи данных и всемирной информационной сети Интернет, систем коллективного приема кабельного и эфирного телевидения, а также системы «безопасный дом» и охранной сигнализации;
выделение соответствующих земельных участков для прокладки линий связи и установки средств телекоммуникаций в общественных, административных, жилых и промышленных зонах;
включение базовых станций сетей мобильной связи в областных и районных центрах, а также центральных узлов операторов и провайдеров телекоммуникаций, объектов телерадиовещания в перечень объектов, неотключаемых от электрических сетей.
Глава 3. Оказание услуг в сфере телекоммуникаций
Статья 13. Лицензирование и разрешительные процедуры в сфере телекоммуникаций
Отдельные виды деятельности юридических лиц в сфере телекоммуникаций осуществляются на основе лицензий или документов разрешительного характера.
Перечень видов деятельности в сфере телекоммуникаций, осуществляемых на основе лицензий или документов разрешительного характера устанавливается законом.
Для деятельности по оказанию услуг сетей передачи данных пунктами общего пользования, в том числе пунктами общего пользования субъектов малого предпринимательства в сельской местности, оказанию услуг местных, междугородных и международных сетей телекоммуникаций субъектами малого предпринимательства в сельской местности лицензия не требуется.
Лицензия на эксплуатацию и (или) оказание услуг сетей передачи данных не требуется при использовании сетей передачи данных в производственно-технологическом процессе и (или) в целях доставки сигналов для оказания услуг банка, платежной системы, платежной организации, а также платформы электронной коммерции.
Выдача лицензий на некоторые виды деятельности в сфере телекоммуникаций может осуществляться на конкурсной (тендерной) основе. Порядок проведения конкурсов (тендеров) устанавливается Кабинетом Министров Республики Узбекистан.
Контроль за соблюдением операторами и провайдерами лицензионных, разрешительных требований и условий осуществляется в соответствии с законодательством.
Статья 14. Сертификация в сфере телекоммуникаций
Технические средства телекоммуникаций, в том числе пользовательские устройства, используемые на сетях телекоммуникаций в Республике Узбекистан, подлежат сертификации на соответствие законодательству и нормативным документам в области технического регулирования.
Международные уникальные идентификационные коды мобильных устройств в сетях телекоммуникаций должны быть зарегистрированы.
Статья 15. Аттестация сетей телекоммуникаций
Сети телекоммуникаций, предназначенные для обработки информации, содержащей государственные секреты или конфиденциальную информацию, подлежат обязательной аттестации на соответствие требованиям информационной безопасности.
Аттестация сетей телекоммуникаций, не предусмотренных в части первой настоящей статьи, носит добровольный характер.
Аттестация сетей телекоммуникаций осуществляется в порядке, установленном законодательством.
Статья 16. Система и план нумерации сетей телекоммуникаций, система доменных имен
Система и план нумерации сетей телекоммуникаций, а также система доменных имен национального сегмента всемирной информационной сети Интернет утверждаются регулирующим органом.
Учет, систематизация и контроль за использованием ресурсов нумерации сетей телекоммуникаций и доменных имен осуществляются регулирующим органом.
Использование ресурсов нумерации сетей телекоммуникаций операторами и провайдерами, а также доменных имен юридическими и физическими лицами осуществляется на платной основе.
Размеры и порядок оплаты за пользование ресурсами нумерации сетей телекоммуникаций и доменными именами, а также льготы по ним определяются законодательством.
Статья 17. Развитие конкуренции в сфере телекоммуникаций
Операторы, провайдеры, юридические и физические лица, осуществляющие инвестиционную деятельность в сфере телекоммуникаций, а также производители и поставщики оборудования получают равный доступ к участию в создании и развитии телекоммуникационной инфраструктуры и рынка услуг.
Уполномоченный государственный орган и регулирующий орган совместно с уполномоченным государственным органом в области конкуренции содействует развитию конкуренции, принимает установленные законодательством меры по пресечению фактов недобросовестной конкуренции и ограничения конкуренции, а также защите прав потребителей в сфере телекоммуникаций.
За недобросовестную конкуренцию, ущемление интересов пользователей, допущение каких-либо иных действий (бездействия) препятствующих конкуренции или ограничивающих ее, операторы и провайдеры несут ответственность в порядке, установленном законодательством.
Должностные лица соответствующих государственных органов несут ответственность в установленном законодательством порядке за необоснованное вмешательство в рыночные отношения, допущение каких-либо иных действий (бездействия), препятствующих или ограничивающих конкуренцию.
Статья 18. Универсальные услуги
Операторы и провайдеры сетей телекоммуникаций общего пользования в пределах лицензии оказывают универсальные услуги установленного качества всем пользователям без ограничения.
Перечень универсальных услуг и требования к их качеству определяются регулирующим органом.
Статья 19. Тарифы на услуги телекоммуникаций
Тарифы на услуги телекоммуникаций устанавливаются с учетом затрат на их оказание на договорной основе в соответствии с законодательством.
Тарифы на универсальные услуги регулируются регулирующим органом с учетом интересов пользователей в установленном законодательством порядке.
Тарифы на технологические услуги устанавливаются с учетом затрат на их оказание на основе договоров между операторами и (или) провайдерами в соответствии с законодательством.
Вызов экстренных оперативных служб (пожарно-спасательных подразделений, органов внутренних дел, скорой медицинской помощи, аварийной службы газовой сети и других служб) и звонки на телефоны доверия Виртуальной приемной Президента Республики Узбекистан всеми пользователями производится на бесплатной основе. Перечень экстренных оперативных служб определяется законодательством.
Статья 20. Тайна телефонных переговоров, электронных и иных сообщений (данных), передаваемых по сетям телекоммуникаций
Телефонные переговоры, а также электронные и иные сообщения (данные) (далее — сообщения), передаваемые по сетям телекоммуникаций, в обязательном порядке хранятся в тайне.
Информация о телефонных переговорах и сообщениях, передаваемых по сетям телекоммуникаций, а также сообщения могут передаваться операторами и провайдерами только самим абонентам, отправителям и получателям таких сообщений или их законным представителям.
Прослушивание переговоров, ведущихся с телефонов и других пользовательских устройств, ознакомление с сообщениями, передаваемыми по сетям телекоммуникаций, получение информации о них, а также ограничение их тайны иным способом допускаются только в случаях и порядке, предусмотренных законом, и на основании решения суда.
Запрещается использование сети телекоммуникаций в обход установленных систем защиты и незаконное (несанкционированное) использование сети телекоммуникаций с целью передачи международного трафика.
Должностные и иные лица, допустившие нарушение требований настоящей статьи привлекаются к ответственности в соответствии с законом.
Статья 21. Развитие телекоммуникационной инфраструктуры
Телекоммуникационная инфраструктура является совокупностью средств телекоммуникаций.
Телекоммуникационная инфраструктура независимо от формы собственности относится к объектам инженерно-коммуникационной инфраструктуры.
Развитие и реконструкция телекоммуникационной инфраструктуры осуществляются их владельцами за счет собственных средств, средств заинтересованных юридических и физических лиц и других источников, не запрещенных законодательством.
Развитие и реконструкция телекоммуникационной инфраструктуры, предназначенной для решения общегосударственных задач, осуществляются на основании государственных и иных программ, утверждаемых Кабинетом Министров Республики Узбекистан и финансируемых в установленном законодательством порядке.
Юридическим и физическим лицам, участвующим в осуществлении проектов развития и реконструкции телекоммуникационной инфраструктуры в установленном законодательством порядке могут предоставляться налоговые и иные льготы.
При проектировании и развитии городов, поселков и других населенных пунктов, жилых районов и комплексов, отдельных зданий и сооружений органы исполнительной власти на местах должны предусматривать в соответствии с установленными нормативами строительство зданий или отдельных помещений для размещения средств телекоммуникаций, выделение мест для строительства подземных линий связи. Органы исполнительной власти на местах и должностные лица, необоснованно отказавшие в выделении земли (места) для этих целей, привлекаются к ответственности в установленном законом порядке.
Не допускается строительство и принятие в эксплуатацию общественных, административных, жилых и промышленных зданий и сооружений, без обеспечения средствами телекоммуникаций, в том числе кабельной канализацией, слаботочными кабельными шахтами, площадями для размещения телекоммуникационного оборудования и другой необходимой пассивной телекоммуникационной инфраструктурой.
Юридические лица вправе осуществлять в установленном порядке строительство сооружений телекоммуникаций на предоставленных для этих целей земельных участках, а также устанавливать и обслуживать на крышах зданий и сооружениях (опорах, мостах, в коллекторах, туннелях и других сооружениях) средства телекоммуникаций по согласованию с собственниками (владельцами, арендаторами) указанных земельных участков, зданий и сооружений.
Перенос или переустройство телекоммуникационной инфраструктуры в связи с новым строительством, расширением, реконструкцией населенных пунктов, зданий, дорог, мостов и других объектов, а также освоением новых земель, переустройством систем мелиорации, добычей полезных ископаемых, со сменой их владельца производится за счет собственных средств владельца данного объекта, заказчика или инициатора строительства этого объекта по техническим условиям операторов и провайдеров.
Операторы и провайдеры могут осуществлять строительство кабельных линий связи на всей территории Республики Узбекистан путем прокладки кабелей под землей и подвески их на опорах электрических сетей и высоковольтных линий, в соответствии с требованиями, определенными в нормативно-правовых актах, нормативных документах в области технического регулирования.
При наличии от жителей здания заявления на оказание услуг телекоммуникаций, товарищества собственников жилья или управляющие организации не вправе отказать или воспрепятствовать операторам и провайдерам в использовании на безвозмездной основе существующих в здании кабельных шахт, площадей и иной пассивной телекоммуникационной инфраструктуры для установки телекоммуникационного оборудования.
Статья 22. Межсетевые соединения
Межсетевые соединения являются одним из видов технологических услуг.
Межсетевые соединения осуществляются для передачи и приема информации между пользователями различных сетей телекоммуникаций.
Присоединяющиеся операторы и провайдеры должны осуществлять межсетевые соединения по техническим условиям присоединяющего оператора или провайдера и в соответствии с нормативно-правовыми актами в сфере телекоммуникаций и нормативными документами в области технического регулирования деятельности телекоммуникаций.
Межсетевые соединения осуществляются на основе договоров между операторами и провайдерами соответствующих сетей телекоммуникаций.
Порядок и условия взаимного соединения сетей телекоммуникаций, предоставления операторами взаимных услуг и взаиморасчетов между ними утверждаются регулирующим органом.
Глава 4. Безопасность сетей телекоммуникаций
Статья 23. Взаимоотношения операторов и провайдеров со специально уполномоченным государственным органом
Операторы и провайдеры, действующие на территории Республики Узбекистан обязаны через специально уполномоченный государственный орган в установленном законодательством порядке обеспечивать за счет собственных средств приобретение, установку и нормальное функционирование оборудования, программ и аппаратно-программных комплексов, используемых для проведения оперативно-розыскных мероприятий на сетях телекоммуникаций, а также принимать меры по недопущению раскрытия организационных, технических и тактических приемов проведения указанных мероприятий.
Внедрение и использование оборудования, программ и аппаратно-программных комплексов, используемых при проведении оперативно-розыскных мероприятий на сетях телекоммуникаций, осуществляется только специально уполномоченным государственным органом.
Количество и состав оборудования, программ и аппаратно-программных комплексов, используемых при проведении оперативно-розыскных мероприятий на сетях телекоммуникаций, согласовываются операторами и провайдерами со специально уполномоченным государственным органом.
Выполнение операторами и провайдерами указаний специального уполномоченного государственного органа по организации и проведению оперативно-розыскных мероприятий на сетях телекоммуникаций, создание условий для этих целей, а также согласование со специальным уполномоченным государственным органом вопроса установки и подключения иных информационных систем и средств телекоммуникаций к своим информационным системам и сетям телекоммуникаций является обязательным.
Порядок взаимоотношений операторов и провайдеров со специально уполномоченным государственным органом устанавливается законодательством.
В случае использования сетей или средств телекоммуникаций в преступных целях, наносящих ущерб интересам личности, общества и государства, функционирование таких сетей или средств телекоммуникаций приостанавливается.
Статья 24. Управление сетями телекоммуникаций при чрезвычайных ситуациях природного и техногенного характера или чрезвычайном положении
При чрезвычайных ситуациях природного и техногенного характера или чрезвычайном положении, которые могут повлечь или повлекли за собой человеческие жертвы, причинение вреда здоровью людей либо окружающей природной среде, значительные материальные потери и нарушение условий жизнедеятельности людей, регулирующий орган вправе приоритетно использовать телекоммуникационную инфраструктуру и централизованно управлять работами по восстановлению и развитию их функционирования, а также ограничивать или приостанавливать их работу.
Операторы и провайдеры обязаны обеспечить установку и эксплуатацию необходимых средств для организации оповещения населения о случаях, предусмотренных частью первой настоящей статьи.
Убытки, причиненные операторам и провайдерам при использовании сетей и средств телекоммуникаций в случаях, предусмотренных частью первой настоящей статьи, возмещаются за счет средств государственного бюджета.
Операторы и провайдеры должны предоставлять абсолютный приоритет всем сообщениям, касающимся безопасности людей на море, на земле, в воздухе, космическом пространстве, проведения неотложных мероприятий в области обороны, безопасности и охраны правопорядка, а также сообщениям о крупных авариях, катастрофах, эпидемиях, пожарах и других чрезвычайных ситуациях.
Статья 25. Ликвидация последствий происшествий на сетях телекоммуникаций
Ликвидация последствий происшествий (аварии, повреждения) на сетях телекоммуникаций осуществляется операторами этих сетей.
Государственные органы и организации оказывают операторам содействие в ликвидации последствий происшествий на сетях телекоммуникаций.
Проведение работ по ликвидации последствий происшествий на сетях телекоммуникаций не требует согласия собственника (владельца, арендатора) земельного участка, здания или сооружения, где размещена телекоммуникационная инфраструктура. Убытки, причиненные собственнику (владельцу, арендатору) в результате ликвидации последствий происшествий, подлежат возмещению соответствующим оператором.
Убытки, причиненные операторам и провайдерам в результате происшествий на сетях телекоммуникаций, возникших по вине юридических и физических лиц, возмещаются ими в порядке, установленном законодательством.
Глава 5. Права и обязанности операторов и провайдеров
Статья 26. Права операторов и провайдеров
Операторы и провайдеры имеют следующие права:
оказывать услуги телекоммуникаций пользователям;
предоставлять отдельные тарифные планы и льготы определенной группе пользователей или в определенном ограниченном регионе;
приостанавливать оказание услуг пользователям в случае нарушения ими установленных правил пользования телекоммуникациями;
требовать от юридических и физических лиц возмещение убытков, возникших по их вине;
обжаловать незаконные действия юридических и физических лиц в соответствии с законодательством;
обжаловать в соответствии с законодательством незаконные решения, действия и бездействия государственных органов, необоснованное вмешательство на рынок услуг телекоммуникаций, воспрепятствование свободным рыночным отношениям и конкуренции, и защищать свои интересы.
Операторы и провайдеры могут иметь и иные права в соответствии с законодательством.
Статья 27. Обязанности операторов и провайдеров
Операторы и провайдеры обязаны:
осуществлять деятельность в сфере телекоммуникаций в соответствии с лицензионными требованиями и условиями, а также установленными правилами;
обеспечивать качество оказываемых услуг в соответствии с требованиями законодательства и нормативных документов в области технического регулирования;
указывать в открытых источниках методы оценки качества оказываемых услуг;
соблюдать тайну передаваемых по сетям телекоммуникаций всех видов переговоров, сообщений;
предоставлять пользователям своевременную полную информацию об условиях и порядке оказания услуг, в том числе об изменении тарифов на услуги телекоммуникаций;
последовательно развивать и расширять свои сети в соответствии с законодательством, а также лицензионными требованиями и условиями, по согласованию с уполномоченным государственным органом;
возмещать пользователям убытки за неисполнение или ненадлежащее исполнение договоров об оказании услуг телекоммуникаций, а также неоказание или оказание услуг ненадлежащего качества в соответствии с законодательством;
бесплатно предоставлять информацию об оказываемых ими услугах, а также бесплатно принимать обращения абонентов через центр поддержки абонентов и обеспечивать их исполнение.
Операторы и провайдеры могут нести и иные обязанности в соответствии с законодательством.
Глава 6. Права и обязанности пользователей
Статья 28. Права пользователей
Пользователи имеют право на:
доступ к услугам сети телекоммуникаций общего пользования;
подключение к сети телекоммуникаций общего пользования своего пользовательского устройства на условиях и в порядке, установленных законодательством;
требование своевременного и качественного обслуживания со стороны операторов и провайдеров в соответствии с установленными правилами;
свободный выбор операторов и провайдеров при наличии технических возможностей;
целевое использование отдельных тарифных планов на определенные услуги в соответствии с условиями, установленными оператором;
отказ от услуг телекоммуникаций в случае нарушений оператором и провайдером условий, оговоренных договором;
требование возмещения убытков, компенсации морального вреда в результате неоказания услуг телекоммуникаций или оказания услуг ненадлежащего качества;
обращение в уполномоченные государственные органы или в суд в случае нарушения их прав.
Пользователи могут иметь и иные права в соответствии с законодательством.
Статья 29. Обязанности пользователей
Пользователи обязаны:
соблюдать установленные правила пользования услугами телекоммуникаций;
пользоваться мобильными устройствами, имеющими сертификат соответствия требованиям нормативных документов в области технического регулирования, с зарегистрированными международными уникальными идентификационными кодами;
своевременно осуществлять плату за оказанные им услуги;
не предпринимать действий, направленных на снижение качества работы или повреждение сетей телекоммуникаций.
Пользователи могут нести и иные обязанности в соответствии с законодательством.
Статья 30. Льготы при пользовании услугами телекоммуникаций
Для отдельных категорий пользователей законодательством могут быть установлены льготы на пользование услугами телекоммуникаций.
Компенсация средств операторам и провайдерам в связи с предоставлением установленных льгот на пользование услугами телекоммуникаций отдельным категориям пользователей осуществляется в порядке, определяемом законодательством.
Глава 7. Заключительные положения
Статья 31. Охрана телекоммуникационной инфраструктуры
Порядок охраны телекоммуникационной инфраструктуры устанавливается законодательством.
Юридические и физические лица, допустившие повреждение телекоммуникационной инфраструктуры, несанкционированное подключение к ней, несут ответственность в порядке, установленном законодательством.
Статья 32. Разрешение споров
Споры в сфере телекоммуникаций, возникающие между уполномоченным государственным органом, органом государственного контроля, регулирующим органом, операторами, провайдерами и пользователями разрешаются в порядке, установленном законодательством.
Статья 33. Ответственность за нарушение законодательства о телекоммуникациях
Лица, виновные в нарушении законодательства о телекоммуникациях, несут ответственность в установленном порядке.
Статья 34. Признание утратившими силу некоторых законодательных актов Республики Узбекистан
Признать утратившим силу:
1) Закон Республики Узбекистан от 13 января 1992 года № 512-XII «О связи» (Ведомости Верховного Совета Республики Узбекистан, 1992 г., № 3, ст. 159);
2) раздел IV Закона Республики Узбекистан от 26 декабря 1997 года № 549-I «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1998 г., № 3, ст. 38);
3) Закон Республики Узбекистан от 20 августа 1999 года № 822-I «О телекоммуникациях» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1999 г., № 9, ст. 219);
4) Постановление Олий Мажлиса Республики Узбекистан от 20 августа 1999 года № 823-I «О введение в действие Закона Республики Узбекистан «О телекоммуникациях» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1999 г., № 9, ст. 220);
5) раздел III Закона Республики Узбекистан от 26 мая 2000 года № 82-II «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2000 г., № 5-6, ст. 153);
6) раздел II Закона Республики Узбекистан от 25 апреля 2003 года № 482-II «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2003 г., № 5, ст. 67);
7) раздел XIV Закона Республики Узбекистан от 27 августа 2004 года № 671-II «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2004 г., № 9, ст. 171);
8) статью 4 Закона Республики Узбекистан от 22 сентября 2005 года № ЗРУ-7 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан в связи с упорядочением деятельности субъектов предпринимательства» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2005 г., № 9, ст. 311);
9) статью 6 Закона Республики Узбекистан от 6 апреля 2006 года № ЗРУ-31 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан в связи с упрощением процедуры сертификации продукции и услуг» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2006 г., № 4, ст. 157);
10) Закон Республики Узбекистан от 5 сентября 2007 года № ЗРУ-107 «О внесении изменения в статью 19 Закона Республики Узбекистан «О телекоммуникациях» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2007 г., № 9, ст. 414);
11) Закон Республики Узбекистан от 30 декабря 2011 года № ЗРУ-314 «О внесении изменений и дополнений в Закон Республики Узбекистан «О телекоммуникациях» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2011 г., № 12/2, ст. 366);
12) статью 11 Закона Республики Узбекистан от 29 декабря 2012 года № ЗРУ-345 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2012 г., № 12, ст. 336);
13) статью 31 Закона Республики Узбекистан от 30 апреля 2013 года № ЗРУ-352 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2013 г., № 4, ст. 98);
14) статью 1 Закона Республики Узбекистан от 14 мая 2014 года № ЗРУ-372 «О внесении изменений и дополнений, а также признании утратившими силу некоторых законодательных актов Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2014 г., № 5, ст. 130);
15) статью 1 Закона Республики Узбекистан от 18 апреля 2017 года № ЗРУ-429 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2017 г., № 4, ст. 137);
16) статью 20 Закона Республики Узбекистан от 23 мая 2019 года № ЗРУ-542 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан, связанных с обеспечением защиты прав участников уголовного процесса» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2019 г., № 5, ст. 267);
17) статьи 12 и 110 Закона Республики Узбекистан от 21 апреля 2021 года № ЗРУ-683 «О внесении изменений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2021 г., приложение к № 4);
18) статью 16 Закона Республики Узбекистан от 12 октября 2021 года № ЗРУ-721 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан в связи с принятием Закона Республики Узбекистан «О лицензировании, разрешительных и уведомительных процедурах» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2021 г., № 10, ст. 968);
19) статью 9 Закона Республики Узбекистан от 6 июня 2022 года № ЗРУ-775 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан в связи с совершенствованием системы обеспечения равенства и прозрачности в земельных отношениях, надежной защиты прав на землю и превращению их в рыночный актив» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2022 г., № 6, ст. 570);
20) пункт 7 части первой статьи 28 Закона Республики Узбекистан от 3 ноября 2022 года № ЗРУ-800 «О стандартизации» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2022 г., № 11, ст. 1061);
21) статью 3 Закона Республики Узбекистан от 23 октября 2023 года № ЗРУ-871 «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Узбекистан в связи с совершенствованием земельного законодательства» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2023 г., № 10, ст. 795).
Статья 35. Обеспечение исполнения, доведения, разъяснения сути и значения настоящего Закона
Министерству цифровых технологий Республики Узбекистан и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.
Статья 36. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом
Кабинету Министров Республики Узбекистан:
привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;
обеспечить пересмотр и отмену республиканскими органами исполнительной власти их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.
Статья 37. Вступление в силу настоящего Закона
Настоящий Закон вступает в силу со дня его официального опубликования.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
27 декабря 2024 г.,
№ ЗРУ-1015