UzbekAI

← Qonunlar

📅 2024-yil 16-dekabr · Boshqa hujjatlar · Oliy sudi Plenumi

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2024 йил 16 декабрь · Бошқа ҳужжатлар · Олий суди Пленуми

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 16 декабря 2024 г. · Другие документы · Пленума Верховного суда

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 16 December 2024 · Other documents · Oliy sudi Plenumi

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг

Қарори

Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленуми ва Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида

Мамлакатимизда суд-ҳуқуқ соҳасини янада демократлаштиришга ва фуқароларнинг конституциявий ҳуқуқларини рўёбга чиқаришга қаратилган кенг кўламли ислоҳотлар амалга оширилмоқда.

Ушбу ислоҳотлар натижасида инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тизимини «Инсон қадри учун» тамойили асосида янги босқичга кўтариш, одил судлов сифатини тубдан ошириш, суд ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар фаолиятида шахснинг ҳуқуқ ва эркинликлари ҳимоясининг кафолатларини кучайтириш, шунингдек, аҳолининг ҳуқуқни муҳофаза қилиш тизимига бўлган ишончини мустаҳкамлашга қаратилган қонунчилик ҳужжатларига бир қатор ўзгартириш ва қўшимчалар киритилган.

Шу муносабат билан амалдаги Пленум қарорларини қайд этилган ўзгартириш ва қўшимчаларга мувофиқлаштириш ҳамда суд амалиётида келиб чиқаётган масалаларни тўғри ҳал этиш бўйича тушунтиришлар бериш зарурияти туфайли, «Судлар тўғрисида»ги Қонуннинг 22-моддасига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленуми қарор қилади:

I . Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг умумий масалалар бўйича қуйидаги қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:

1. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Суд ҳокимияти тўғрисида»ги 1996 йил 20 декабрдаги 1/60-сонли қарори :

муқаддимаси иккинчи хатбошисидаги «бошқа жамоат бирлашмаларидан» деган сўзлар «фуқаролик жамиятининг бошқа институтларидан» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

3-бандининг биринчи хатбошиси қуйидаги мазмундаги иккинчи жумла билан тўлдирилсин:

«Судьялар муайян ишлар бўйича ҳисобдор бўлмайди»;

5-банди биринчи жумласидаги «ёзма ёки оғзаки равишда» деган сўзлар «ёзма, электрон ёки оғзаки равишда» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

6-банди иккинчи жумласидаги «қонунда назарда тутилган тартибда» деган сўзлардан кейин «ошкора суд муҳокамаси йўли билан» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

12-банди қуйидаги мазмундаги тўртинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Судьяни ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга гувоҳ ёки гумон қилинувчи сифатида сўроқ қилиш учун чақиришга фақат тегишли судьялар малака ҳайъатининг розилиги билан йўл қўйилади»;

15-бандининг иккинчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Судья одоб ва ахлоқнинг умумэътироф этилган қоидаларга амал қилиши, ҳар қандай вазиятларда ҳақиқатпарвар бўлиши, суд ҳокимиятининг нуфузини туширадиган ва судьянинг обрў-эътиборига путур етказадиган ёки унинг холислиги, мустақиллиги ва беғаразлигига шубҳа туғдириши мумкин бўлган хатти-ҳаракатлардан ўзини тийиши, ўзининг судьялик лавозими нуфузидан шахсий манфаатлари ёки бошқа шахсларнинг манфаатлари йўлида фойдаланишдан ўзини сақлаши, ҳуқуқ соҳасида ўзининг касб малакасини ошириб бориши, суд процессида тарафларга сабр-тоқатлилигини ва обрўсини кўрсатиши, шахсий ҳаётда юксак ахлоқий қоидаларга амал қилиши шарт».

2. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Умумий юрисдикция судларида кадрлар билан ишлаш ҳолати ва судьялар томонидан судьялик қасамёдига риоя этилиши масалалари тўғрисида»ги 2007 йил 14 декабрдаги 19-сонли қарори :

7-бандидаги «апелляция, кассация» деган сўзлар «апелляция, кассация ва тафтиш» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

3. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Суд муҳокамаси ошкоралигини ва судлар фаолиятига доир ахборот олиш ҳуқуқини таъминлаш тўғрисида»ги 2020 йил 21 февралдаги 04-сонли қарори :

8-банд бешинчи хатбошисидаги «шакллантиришга» деган сўзидан кейин «шунингдек, суд қарорларини оммавий ахборот воситаларида эълон қилинишига» деган сўзлар билан тўлдирилсин.

9-банди иккинчи хатбошисидаги «Процесс иштирокчисининг илтимосномасига биноан» деган сўзлардан кейин «ёки суднинг ташаббусига кўра» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

30-банди :

биринчи хатбошисининг биринчи кичик хатбошиси чиқариб ташлансин;

биринчи хатбошисининг иккинчи кичик хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«судьяларнинг аҳоли билан учрашувларини ташкил этади, шунингдек жамоатчиликни ҳар чоракда суднинг фаолияти тўғрисида оммавий ахборот воситалари орқали хабардор қилиб боради»;

биринчи хатбошисининг иккинчи кичик хатбошиси тегишинча биринчи хатбошисининг биринчи кичик хатбошиси деб ҳисоблансин;

31-бандидаги «назорат, апелляция ва кассация тартибида» деган сўзлар «апелляция, кассация ва тафтиш тартибида» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

4. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судлар томонидан Ўзбекистон Республикаси ҳудудида коронавирус инфекцияси (COVID-19) тарқалишининг олдини олишга қаратилган чоралар жорий этилиши муносабати билан қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида»ги 2020 йил 28 апрелдаги 8-сонли қарори :

5-бандининг биринчи хатбошисидаги «иқтисодий» деган сўзлардан кейин «ва маъмурий ҳуқуқбузарликка оид» деган сўзлар билан тўлдирилсин.

5. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Жисмоний ва юридик шахслар ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини суд орқали ҳимоя қилиш тўғрисида»ги 2020 йил 3 июлдаги 11-сонли қарори :

2-бандининг учинчи кичик хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«апелляция, кассация ёки тафтиш инстанцияси судларига мурожаат этилганда — шикоят шаклида амалга оширилади»;

7-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Апелляция, кассация ёки тафтиш инстанцияси судига қонунда назарда тутилган ҳолларда мурожаат қилинганда, шикоятга давлат божи ва почта харажатлари тўланганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар илова қилиниши лозим»;

9-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Тушунтирилсинки, ишни биринчи инстанция судида кўришда раислик қилган судья мурожаатларни ўз вақтида рўйхатга олиш, ишларни расмийлаштириш ва апелляция, кассация ёки тафтиш инстанцияси судига юбориш муддатларига риоя этиши шарт.

Апелляция, кассация ёки тафтиш инстанцияси судида процесс иштирокчиларини ишни кўриш вақти ва жойи ҳақида хабардор қилиш масъулияти иш бўйича маърузачи бўлган судьяга юкланади»;

10-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Агар мурожаатда муайян ишни кўришда суд (судья) томонидан процессуал қонун нормалари бузилганлиги ҳақида важлар келтирилган бўлса ва шикоятни кўриш жараёнида ушбу важлар ўз тасдиғини топса, апелляция, кассация ёки тафтиш инстанцияси судлари ишни кўриш натижаси бўйича хусусий ажрим чиқариши ва унинг нусхаси тегишли судьялар малака ҳайъатига юборилиши лозим».

6. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Одил судловни амалга оширишда Ўзбекистон Республикаси Конституцияси нормаларини тўғридан-тўғри қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида»ги 2023 йил 23 июндаги 16-сонли қарори :

6-банди иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Бунда жиноят ёки ҳуқуқбузарлик содир этишда айбдор бўлган шахсга нисбатан қўлланиладиган жазо ёки бошқа ҳуқуқий таъсир чораси одилона бўлиши, яъни жиноят ёхуд ҳуқуқбузарликнинг оғир-енгиллигига, айбнинг ва шахснинг ижтимоий хавфлилик даражасига ҳамда инсонпарварлик тамойилларига мувофиқ бўлиши керак»;

8-банди иккинчи хатбошисидаги «далиллар билан исботланган тақдирдагина» деган сўзлар «далиллар мажмуи билан тасдиқланган тақдирдагина» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

II. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг қўшма масалалар бўйича қуйидаги қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:

1. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленуми ва Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Кредит шартномаларидан келиб чиқадиган мажбуриятлар бажарилишини таъминлаш тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ҳақида» 2006 йил 22 декабрдаги 13/150-сонли қарори :

10-банд қуйидаги мазмундаги олтинчи, еттинчи, саккизинчи ва тўққизинчи хатбошилар билан тўлдирилсин:

«Агар амалга оширилган тўлов суммаси пул мажбуриятини батамом бажариш учун етарли бўлмаганда, бошқа келишув бўлмаса, у энг аввало, кредиторнинг ижрони олишга қаратилган чиқимларини, сўнгра фоизларни, унинг қолган қисми эса — қарзнинг асосий суммасини узади, бундан ФК 248-моддасининг иккинчи қисмида назарда тутилган ҳоллар мустасно.

Судларнинг эътибори шунга қаратилсинки, ФК 248-моддасининг иккинчи қисмида назарда тутилган қарз олувчининг қарзини қоплаш тартиби фақатгина фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларига нисбатан татбиқ этилади.

Кредит бўйича қарздорликни ундириш тўғрисида суднинг ҳал қилув қарори қабул қилинганда суд қарорида кўрсатилган, кредит бўйича ундириладиган суммага ФК 327-моддасининг биринчи ва иккинчи қисмларида ҳамда 734-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган фоизлар, шунингдек неустойка ҳисобланиши тўхтатилади (ФК 744-моддасининг учинчи қисми).

Судларга тушунтирилсинки, бунда 2024 йилнинг 1 январига қадар кредит бўйича қарздорликни ундириш тўғрисида суднинг ҳал қилув қарори қабул қилинган бўлса, 2024 йил 1 январдан бошлаб ушбу ҳал қилув қарори билан ундириладиган суммага ФК 327-моддасининг биринчи ва иккинчи қисмларида ҳамда 734-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган фоизлар, шунингдек неустойка ҳисобланиши тўхтатилади»;

17-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«17. Кўчмас мулк, кўчар мол-мулк ёки мол-мулкка бўлган ҳуқуқлар гарови билан боғлиқ низоларни ҳал этишда, бундай ипотека ва гаров шартномаси гаров билан таъминланадиган шартнома ФК 271-моддасининг бешинчи қисмига мувофиқ нотариал шаклда тузилиши шарт бўлган ҳоллардагина нотариал тасдиқланишини, бундан бирламчи бозордан кўчмас мулк ва транспорт воситаларини олиш чоғидаги ипотека ва гаров тўғрисидаги шартномалар мустасно эканлигини инобатга олиш лозим.»

2. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Суд ҳужжатларини ижро этишга оид қонун ҳужжатларини қўллаш бўйича суд амалиётининг айрим масалалари тўғрисида» 2009 йил 10 апрелдаги 06/196-сонли қарори :

6-банднинг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Судларнинг эътибори қонунда (ИПКнинг 337-моддаси) ижро ҳужжатининг мазмунига нисбатан қатъий талаблар белгиланганлигига қаратилсин. Ижро варақаси суд ҳужжатининг қарор қисмига сўзма-сўз монанд бўлиши ва ундирувчи ҳамда қарздорга оид тўлиқ маълумотлар (фамилияси, исми, отасининг исми, туғилган йили, манзили, шахсий идентификация рақами, юридик шахсларга нисбатан эса унинг аниқ номланиши, солиқ тўловчи идентификация рақами) ни ўзида акс эттирган бўлиши шарт. Бундай талаблар бажарилмаган тақдирда давлат ижрочиси ижро варақани камчиликларни бартараф этиш учун қайтариши мумкин»;

11-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Судларга тушунтирилсинки, Қонуннинг 34-моддаси биринчи қисмига мувофиқ:

агар суд томонидан аниқланган ҳуқуқий муносабат ҳуқуқий ворисликка йўл қўйса, қарздор вафот этганда, у вафот этган деб эълон қилинганда ёки бедарак йўқолган деб топилганда;

агар қонунчиликда низолашишга йўл қўйилган бўлса, қарздор ижро ҳужжати юзасидан суд тартибида низолашганда;

маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги ишларни кўриб чиқиш ваколатига эга органларнинг қарорлари (мансабдор шахсларнинг ҳаракатлари) устидан судга шикоят берилганда;

ижро ҳужжати бўйича ундирув қаратилган мол-мулкни рўйхатдан чиқариш (хатлашдан озод қилиш) тўғрисида судга даъво аризаси берилганда;

ушбу модданинг иккинчи қисмида назарда тутилган бошқа асослар вужудга келганда ижро ишини юритиш тўхтатиб турилиши шарт.

Шуни назарда тутиш лозимки, Қонуннинг 35-моддаси биринчи қисмига кўра:

қарздор ёки ундирувчи ижро ҳужжатини берган тегишли судга ижро ҳужжатини кечиктириб ёки бўлиб-бўлиб ижро этиш, ижро этиш усули ва тартибини ўзгартириш тўғрисидаги ариза билан мурожаат қилганда;

қарздор узоқ муддатли хизмат сафарида бўлганда ёки стационар даволаш муассасасида даволанаётганда;

давлат ижрочисининг ҳаракатлари (қарорлари) устидан шикоят берилганда;

рўйхатга олинган мол-мулкни баҳолаш натижалари юзасидан низолашилганда суд томонидан ижро ишини юритиш тўхтатиб турилиши мумкин.

Судлар ижро иш юритишнинг тўхтатилиши келгусида ижро ҳужжатининг ижросини қийинлаштириши ёки уни бажариб бўлмайдиган қилиб қўйишини юзага келтирмаслиги лозимлигини назарда тутишлари керак.

Ижро иши юритишни тўхтатиб туриш ҳақидаги ариза, у келиб тушган кундан бошлаб фуқаролик ишлари бўйича суд томонидан ўн кунлик, иқтисодий ва маъмурий судлар томонидан эса йигирма кунлик муддат ичида тарафлар чақиртирилмасдан ва суд муҳокамаси ўтказилмасдан кўриб чиқилади.

Ижро иши юритишни тўхтатиб туриш ҳақида суд ажрим чиқаради. Ушбу ажрим устидан ФПК, ИПК ёки МСИЮтКда белгиланган тартибда шикоят ёки протест келтирилиши мумкин.

Қонун 36-моддасининг учинчи қисмига мувофиқ, ижро иши юритишни тўхтатиб туришга сабаб бўлган ҳолатлар бартараф қилинганидан кейин ижро иши юритиш уни тўхтатиб турган суд ёки давлат ижрочиси томонидан ундирувчининг аризасига ёки давлат ижрочисининг ташаббусига кўра тикланади.

Судларнинг эътибори, агар ижро иши юритишни тўхтатиб туриш ҳақидаги суднинг ажримида тўхтатишнинг муддати кўрсатилмаган бўлса, судлар ижро иши юритишни тиклашга ҳақли эканлигига қаратилсин»;

Ўзбек тилидаги матни 12-бандининг биринчи хатбошисидаги «суд ижрочисининг» деган сўзлар «давлат ижрочисининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

13-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Апелляция ва тафтиш инстанцияси суди низолашилаётган суд ҳужжатининг ижросини ишда иштирок этувчи шахсларнинг илтимосномасига кўра шикоят бўйича иш юритиш тамомлангунига қадар тўхтатиб туришга ҳақли (ИПКнинг 271-моддаси, МСИЮтКнинг 212-моддаси, ФПКнинг 419 13 -моддаси, МСИЮтКнинг 265-моддаси ва ИПКнинг 323-моддаси).

Судларнинг эътибори ФПКнинг 407 6 -моддаси, ИПКнинг 294-моддаси ва МСИЮтКнинг 236-моддасига кўра, кассация инстанцияси суди низолашилаётган суд ҳужжатининг ижросини ишда иштирок этувчи шахсларнинг илтимосномасига кўра кассация тартибида иш юритиш тамомлангунига қадар тўхтатиб туриши шартлигига қаратилсин.

Суд ҳужжатининг ижросини тўхтатиб туриш ҳақида илтимоснома шикоят билан бирга тақдим этилган бўлса, ушбу илтимосномани кўриб чиқиш натижаси ҳақида шикоятни иш юритишга қабул қилиш тўғрисидаги ажримда кўрсатилади.

Агар, суд ҳужжатининг ижросини тўхтатиб туриш ҳақида илтимоснома шикоятни иш юритишга қабул қилиш тўғрисидаги ажрим чиқарилгандан кейин тақдим қилинган ҳолда, бундай илтимоснома бўйича алоҳида ажрим чиқарилади.»

3. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Фуқаролик ва жиноят ишлари бўйича суд ишларини юритиш соҳасида халқаро ҳамкорликнинг айрим масалалари тўғрисида» 2012 йил 25 майдаги 6-сонли қарори :

16-бандидаги «Суд-ҳуқуқ соҳасидаги қонунчиликни таҳлил қилиш бошқармаси» деган сўзлар «Одил судлов соҳасидаги қонунчиликни таҳлил қилиш департаменти» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

4. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судлар томонидан солиқ қонунчилигини қўллашнинг айрим масалалари ҳақида» 2023 йил 20 февралдаги 4-сонли қарори :

20-бандининг биринчи хатбошисидаги «тўққизинчи қисмида» деган сўзлар «саккизинчи қисмида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

19-банди чиқариб ташлансин.

32-банди қуйидаги мазмундаги учинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Шу билан бирга судларнинг эътибори қонун ҳужжатларида солиқ органларининг зиммасига тадбиркорлик субъектларида қайта текшириш ўтказиш мажбуриятини юклаш назарда тутилмаганлигига қаратилсин»;

39-банди қуйидаги мазмундаги учинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Айни вақтда, олинган даромад Солиқ кодексининг 54-бобида назарда тутилган солиққа тортилмайдиган даромад турлари (солиқ имтиёзлари) рўйхатига киритилган-киритилмаганлигини судлар синчковлик билан текширишлари зарур».

5. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Интеллектуал мулкка оид ишларни кўриб чиқишнинг айрим масалалари тўғрисида» 2023 йил 23 июндаги 19-сонли қарори :

44-банди биринчи хатбошисидаги «Адлия вазирлиги томонидан 2009 йил 29 июлда 1988-сон билан давлат рўйхатидан ўтказилган «Товар белгиси ва хизмат кўрсатиш белгисини рўйхатдан ўтказиш учун талабнома тузиш, топшириш ва кўриб чиқиш қоидалари» деган сўзлар «Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 19 сентябрдаги 480-сонли қарори билан тасдиқланган «Товар белгилари ва хизмат кўрсатиш белгиларини рўйхатдан ўтказиш бўйича давлат хизматини кўрсатишнинг маъмурий регламенти» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

III. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг жиноят ишлари бўйича қуйидаги қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:

1. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Қонунга хилоф равишда қуролга эгалик қилиш тўғрисидаги ишлар бўйича суд амалиёти ҳақида»ги 1996 йил 27 февралдаги 3-сонли қарори :

14-бандидаги «ишларни апелляция тартибида кўришда» деган сўзлар «ишларини апелляция, кассация ва тафтиш тартибида кўришда» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

2. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Савдо соҳасидаги жиноятлар ва бошқа ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишлар бўйича суд амалиёти ҳақида»ги 1996 йил 15 мартдаги 9-сонли қарори :

2-бандининг биринчи хатбошисидаги «Рақобат тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикасининг 2012 йил 6 январдаги Қонунини» деган сўзлар «Рақобат тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикасининг 2023 йил 3 июлдаги Қонунини» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

13 1 -банди иккинчи хатбошисининг биринчи кичик хатбошисидаги «(биринчи, апелляция, кассация инстанцияларида)» деган сўзлар «(биринчи, апелляция, кассация, тафтиш инстанцияларида)» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

3. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Атроф муҳитни муҳофаза қилиш ва табиатдан фойдаланиш соҳасидаги жиноятлар ва бошқа ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишлар бўйича суд амалиёти ҳақида» 1996 йил 20 декабрдаги 36-сонли қарори :

6-бандидаги «Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

8-бандидаги «Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

4. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Транспорт воситаларини олиб қочиш ишлари бўйича суд амалиёти ҳақида»ги 1996 йил 20 декабрдаги 37-сонли қарори :

2-бандидаги «ўзиюрар машиналар (экскаватор, бульдозер, автопогрузчик, грейдер, автокран ва бошқалар) тушунилади» деган сўзлар «ўзиюрар машиналар (экскаватор, бульдозер, автопогрузчик, грейдер, автокран ва бошқалар) ҳамда скутерлар тушунилади» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

5. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Иқтисодиёт соҳасидаги жиноий ишлар бўйича суд амалиётида юзага келган айрим масалалар тўғрисида»ги 1998 йил 17 апрелдаги 11-сонли қарори :

31-бандидаги «жиноят ишларини апелляция, кассация тартибида кўраётганда» деган сўзлар «жиноят ишларини апелляция, кассация ва тафтиш тартибида кўраётганда» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

6. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Ўзгалар мулкини ўғрилик, талончилик ва босқинчилик билан талон-торож қилиш жиноят ишлари бўйича суд амалиёти тўғрисида»ги 1999 йил 30 апрелдаги 6-сонли қарори :

муқаддимаси биринчи хатбошисининг биринчи жумласи қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 65-моддасига мувофиқ мамлакат иқтисодиётининг негизини хилма-хил шаклдаги мулк ташкил этади»;

қуйидаги мазмундаги 9 1 -банд билан тўлдирилсин:

9 1 . Умумий фойдаланишдаги электр, иссиқлик, газ ёки водопровод тармоқларига тижорат мақсадларида ўзбошимчалик билан уланиш ёхуд электр энергиясини, табиий газни, совуқ ёки иссиқ сувни ҳисобга олиш асбобларига, шу жумладан уларнинг пломбаларига қасддан шикаст етказиш ёхуд ҳисобга олиш асбобларининг кўрсаткичларини ўзгартириш мақсадида уларга ташқаридан аралашиш йўли билан содир этилган тақдирда ЖКнинг 169-моддаси 2-қисми «д» бандида жавобгарлик кўзда тутилган.

Умумий фойдаланишдаги электр, иссиқлик, газ ёки водопровод тармоқларига электр энергияси, газ ёки сув таъминоти ташкилотларининг мансабдор шахслари ёки ходимлари томонидан олдиндан тил бириктириб, тижорат мақсадларида ўзбошимчалик билан уланиш ёхуд электр энергиясини, табиий газни, совуқ ёки иссиқ сувни ҳисобга олиш асбобларига, шу жумладан уларнинг пломбаларига қасддан шикаст етказиш ёхуд ҳисобга олиш асбобларининг кўрсаткичларини ўзгартириш мақсадида уларга ташқаридан аралашиш йўли билан содир этилган бўлса, ЖКнинг 169-моддаси 2-қисми «е» бандида жавобгарлик кўзда тутилган.

ЖКнинг 169-моддаси 2-қисми «д» ва «е» бандлари билан квалификация қилишнинг зарурий белгиси ушбу қилмишнинг тижорат мақсадларини кўзлаб содир этилиши ҳисобланиб, электр, иссиқлик энергияси, газ, водопроводдан фойдаланиш қоидалари тижорат мақсадларида бузилса, қилмиш ЖКнинг 185 2 -моддаси билан квалификация қилинмайди.

Тижорат мақсадлари мавжудлиги жисмоний ёки юридик шахслар томонидан ёрдамчи хўжаликларга (иссиқхона ва шу кабилар) қонунга хилоф равишда газни уланиши, қонунга хилоф равишда майнинг фаолияти билан шуғулланиши ва бошқа фойда ёки даромад олишга қаратилган ҳолатлар билан ҳам аниқланиши мумкин.

Шахс электр тармоқларига ноқонуний уланиш йўли орқали майнинг фаолиятини қонунга хилоф равишда амалга оширса, айбдор шахснинг ҳаракатлари ЖК 278 9 ва 169-моддаларининг тегишли қисмлари билан жиноятлар мажмуи тариқасида квалификация қилиниши лозим.

Судларга, тижорат мақсадларида электр, иссиқлик, газ ёки водопровод тармоқларида талон — тарож қилиш жиноятини содир этган шахснинг ҳаракатларида ЖКнинг 169-моддаси турли қисмларида назарда тутилган ўғрилик жинояти аломатлари аниқланса (масалан, кўп ёки жуда кўп миқдорда, ўта хавфли рецидивист томонидан ва бошқа), унинг қилмиши ушбу модданинг оғирроқ жазо белгиланган қисми билан квалификация қилиниши лозимлиги тушунтирилсин;

12-бандидаги «ушбу тоифадаги ишларни апелляция, кассация тартибида кўраётганда» деган сўзлар «ушбу тоифадаги ишларни апелляция, кассация ва тафтиш тартибида кўраётганда» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

7. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Вояга етмаганларнинг жиноятлари ҳақидаги ишлар бўйича суд амалиёти тўғрисида»ги 2000 йил 15 сентябрдаги 21-сонли қарори :

3-банди :

биринчи хатбошисидаги «бундай ишлар бўйича адвокат иштирок этиши шарт» деган сўзлар «бундай ишлар бўйича адвокат ҳамда қонуний вакил иштирок этиши шарт» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

иккинчи хатбошисидаги «ЖПК 497-22-моддасига асосан» деган сўзлар «ЖПК 488-моддасига асосан» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

8. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Безориликка оид ишлар бўйича суд амалиёти ҳақида»ги 2002 йил 14 июндаги 9-сонли қарори :

6-бандининг биринчи хатбошисидаги «ногирон» деган сўз «ногиронлиги бўлган» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

9. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Ярашув тўғрисидаги ишлар бўйича суд амалиёти ҳақида» 2002 йил 25 октябрдаги 27-сонли қарори :

3-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«3. Тушунтирилсинки, қонунда ярашув тўғрисидаги ариза суриштирув ва дастлабки терговнинг исталган босқичида, яъни шахс гумон қилинувчи ёки айбланувчи тариқасида ишда иштирок этишга жалб қилинган пайтдан бошлаб, судланувчи эса жиноят ишини кўриб чиқаётган биринчи инстанция суди маслаҳатхона (алоҳида хона)га киргунга қадар берилиши мумкин, бундан ЖПК 583-моддасининг иккинчи қисмида назарда тутилган ҳоллар мустасно.

Оилавий (маиший) зўравонлик билан боғлиқ ишлар юзасидан ярашув тўғрисидаги ариза суд муҳокамасининг исталган босқичида, аммо суд алоҳида хонага (маслаҳатхонага) киргунга қадар берилиши мумкин».

10. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Гумон қилинувчи ва айбланувчини ҳимоя ҳуқуқи билан таъминлашга оид қонунларни қўллаш бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2003 йил 19 декабрдаги 17-сонли қарори :

14-бандининг олтинчи хатбошисидаги «апелляция ва кассация инстанцияси» деган сўзлар «апелляция, кассация ва тафтиш инстанцияси» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

21-бандининг :

биринчи хатбошисидаги «(ЖПК 20, 51, 497 22 -моддалари)» деган сўзлар «(ЖПК 20, 51, 488-моддалари)» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

биринчи хатбошисининг иккинчи кичик хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«қонунга кўра ҳимоячи, қонуний вакил иштирок этиши шарт бўлса-ю, иш уларнинг иштирокисиз тергов қилинган ёки кўриб чиқилган бўлса»;

биринчи хатбошисининг саккизинчи кичик хатбошисидаги «дастлабки тергов» деган сўзлар «суриштирув, дастлабки тергов» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

24-бандининг биринчи хатбошисидаги «апелляция шикояти бериш» деган сўзлар «апелляция ва кассация шикояти бериш» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

26-бандининг биринчи хатбошисидаги «(ЖПК 497 6 , 509 1 -моддалари)» деган сўзлар «(ЖПК 497 6 , 503, 518-моддалари)» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

27-банднинг матнидаги «апелляция, кассация инстанцияси» деган сўзлар «апелляция, кассация ва тафтиш инстанцияси» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

29-бандидаги «ЖПК 500-моддасига биноан кассация тартибида» деган сўзлар «ЖПК 501, 514-моддаларига биноан кассация, тафтиш тартибида» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

11. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Жазоларни либераллаштириш тўғрисидаги қонунни иқтисодиёт соҳасидаги жиноятларга нисбатан қўллашнинг айрим масалалари ҳақида» 2004 йил 21 майдаги 4-сонли қарори :

1-банддаги «оқишмай» деган сўз «оғишмай» деган сўз билан алмаштирилсин;

9-банднинг тўртинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Шу муносабат билан қонуннинг мазкур нормаларида назарда тутилган шарт бажарилган ҳолларда тегишли апелляция, кассация ва тафтиш инстанцияси суди, моддий зарар қайси судлов инстанциясида қопланганлигидан қатъий назар, қамоқда сақланаётган шахсларга нисбатан эҳтиёт чораси турини, озодликдан маҳрум қилиш ёки озодликни чеклаш жазосини ўтаётган шахсларга нисбатан эса, жазо турини ўзгартириш масаласини дарҳол ҳал этиши шарт»;

10-банди чиқариб ташлансин;

17-банддаги «кассация инстанцияси суди» деган сўзлар «кассация ёки тафтиш инстанцияси суди» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

20-банддаги «апелляция, кассация инстанциялари судлари» деган сўзлар «апелляция, кассация ва тафтиш инстанциялари судлари» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

12. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Қасддан одам ўлдиришга оид ишлар бўйича суд амалиёти тўғрисида»ги 2004 йил 24 сентябрдаги 13-сонли қарори :

30-бандидаги «Апелляция, кассация» деган сўзлар «Апелляция, кассация, тафтиш» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

13. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судлар томонидан жиноят учун жазо тайинлаш амалиёти тўғрисида» 2006 йил 3 февралдаги 1-сонли қарори :

13-банди :

биринчи хатбошисидаги «апелляция ва кассация» деган сўзлар «апелляция, кассация ва тафтиш» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

иккинчи хатбошидаги «апелляция ва кассация» деган сўзлар «апелляция, кассация ва тафтиш» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

14-бандидаги «апелляция ва кассация» деган сўзлар «апелляция, кассация ва тафтиш» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

21-бандининг биринчи хатбошисидаги «ўндан бир қисмидан» деган сўзлар «ўттиз кундан» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

25 1 -бандининг биринчи ва иккинчи хатбошилари қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Озодликни чеклаш суд томонидан маҳкумга нисбатан уй-жойини у ёки бу сабаб билан тарк этишни бутунлай тақиқлашдан ёхуд ишлаш ёки ўқиш вақтидан, шунингдек иш ёки ўқиш жойигача бориши ва уй-жойига қайтиб келиши учун зарур бўлган вақтдан ташқари қолган вақтда уй-жойидан чиқишни чеклашдан иборат.

Тушунтирилсинки, суд ҳукмининг қарор қисмида: озодликни чеклаш тариқасидаги жазо, уй-жойини у ёки бу сабаб билан тарк этишни бутунлай тақиқлашдан ёхуд ишлаш ёки ўқиш вақтидан, шунингдек иш ёки ўқиш жойигача бориши ва уй-жойига қайтиб келиши учун зарур бўлган вақтдан ташқари қолган вақтда уй-жойидан чиқишни чеклашнинг мазмуни аниқ кўрсатилиши лозим»;

34-бандининг учинчи хатбошисидаги «апелляция ёки кассация инстанцияси суди» деган сўзлар «апелляция, кассация ёки тафтиш инстанцияси суди» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

43-бандидаги «Жиноят-процессуал кодекси 497 19 -моддасининг 4-банди ҳамда 497 23 -моддаси» деган сўзлар «Жиноят-процессуал кодекси 485 ва 489-моддалари» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

47-бандининг биринчи хатбошисидаги «апелляция, кассация» деган сўзлар «апелляция, кассация ва тафтиш» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

59-бандининг учинчи хатбошисидаги «апелляция ва кассация» деган сўзлар «апелляция, кассация ва тафтиш» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

14. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судлар томонидан амнистия актларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида»ги 2006 йил 22 декабрдаги 16-сонли қарори :

17-банднинг :

биринчи хатбошисидаги «апелляция, кассация» деган сўзлар «апелляция, кассация, тафтиш» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

иккинчи хатбошисидаги «Биринчи босқич» деган сўзлар «Биринчи инстанция» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

19-бандидаги «биринчи босқич» деган сўзлар «биринчи инстанция» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

23-бандидаги «Биринчи, апелляция, кассация инстанцияси» деган сўзлар «Биринчи, апелляция, кассация, тафтиш инстанцияси» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

29-банднинг :

биринчи хатбошисидаги «Апелляция, кассация» деган сўзлар «Апелляция, кассация, тафтиш» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

иккинчи хатбошисидаги «Кассация» деган сўз «Кассация, тафтиш» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

30-банднинг :

биринчи ва иккинчи хатбошисидаги «апелляция, кассация» деган сўзлар «апелляция, кассация, тафтиш» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

учинчи хатбошисидаги «ЖПК 500-моддасида белгиланган» деган сўзлар «ЖПК 501, 514-моддаларида белгиланган» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

15. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Баданга қасддан шикаст етказишга оид ишлар бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2007 йил 27 июндаги 6-сонли қарори :

14-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Жабрланувчига нисбатан диний таассублар замирида унинг диний эътиқоди муносабати билан, аксарият ҳолларда, муайян диний конфессия шаъни ва обрўсини камситиш, диний адоват ёки ихтилоф қўзғатиш мақсадида қасддан етказилган оғир, ўртача оғир, соғлиқни унча узоқ бўлмаган муддатга йўқотилишига сабаб бўлган енгил шикаст, тегишлича ЖК 104-моддаси иккинчи қисмининг «з» банди, 105-моддаси иккинчи қисмининг «з» банди, 109-моддаси иккинчи қисмининг «а» банди, 126 1 -моддаси бешинчи қисмининг «д» банди, 126 1 -моддаси еттинчи қисмининг «д» банди билан квалификация қилиниши лозим»;

15-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Судларнинг эътибори шунга қаратилсинки, жабрланувчи баданига унинг органлари ёки тўқималарини қонунсиз олиш пайтида етказилган оғир шикаст ҳам уни ўз органлари ёки тўқималарини беришга мажбурлаш пайтида етказилган оғир шикаст ҳам ЖК 104-моддаси иккинчи қисмининг «и» банди билан квалификация қилиниши лозим. Бунда айбдорнинг ҳаракатлари натижасида киши органи ёки тўқимаси олинган бўлиши шарт бўлмай, унда инсон аъзоларини ва (ёки) тўқималарини олиш мақсади борлиги аниқланишининг ўзи кифоя»;

16-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Баданга қасддан оғир, ўртача оғир, соғлиқни унча узоқ бўлмаган муддатга йўқотилишига сабаб бўлган қасддан баданга енгил шикаст етказган бир гуруҳ шахсларнинг ҳаракатлари, олдиндан тил бириктирилган ёки бириктирилмаганлигидан қатъий назар, тегишлича, ЖК 104-моддаси иккинчи қисмининг «к» банди, 105-моддаси иккинчи қисмининг «и» банди, 109-моддаси иккинчи қисмининг «б» банди билан квалификация қилиниши лозим.

Бунда баданга қасддан оғир, ўртача оғир, соғлиқни унча узоқ бўлмаган муддатга йўқотилишига сабаб бўлган қасддан баданга енгил шикаст бир гуруҳ шахслар томонидан етказилган деб топиш учун икки ва ундан ортиқ шахс бундай шикаст етказиш мақсадида биргаликда ҳаракат қилиб, уни содир этишда ҳам ижрочи сифатида қатнашган бўлиши керак. Бироқ, баданга шикаст улардан ҳар бири томонидан етказилган бўлиши шарт эмас (масалан, гуруҳ иштирокчиларидан бири жабрланувчининг қаршилигини бостирса, айни пайтда бошқаси унга жароҳат етказади). Баданга оғир, ўртача оғир, соғлиқни унча узоқ бўлмаган муддатга йўқотилишига сабаб бўлган қасддан баданга енгил шикаст етказишга қаратилган ҳаракатлар бир шахс томонидан содир этилиш жараёнида унга бошқа шахслар шу мақсадда келиб қўшилганда ҳам бундай жиноят бир гуруҳ шахслар томонидан содир этилган деб топилиши керак.

Хотинини (эрини), собиқ хотинини (собиқ эрини), бир рўзғор асосида биргаликда яшаётган шахсни ёки умумий фарзандга эга бўлган шахснинг баданига соғлиқни унча узоқ бўлмаган муддатга йўқотилишига сабаб бўлган қасддан баданга енгил, ўртача оғир ёки оғир шикаст етказиш жинояти махсус субъектли жиноят бўлганлиги учун жиноят содир этишда иштирок этган бошқа шахсларнинг ҳаракатлари ЖКнинг 28 ва 126 1 -моддасининг тегишли қисми билан квалификация қилиниши лозим»;

24-банднинг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Баданга қасддан бундай шикаст етказганлик учун жиноий жавобгарлик, фақат у шундай қилмиш учун шахсга нисбатан муқаддам маъмурий жазо қўллаш тўғрисидаги қарор чиқарилган пайтдан бошлаб бир йил мобайнида такроран содир этилган бўлса (ЖК 126 1 -моддасининг иккинчи қисми) ёки соғлиқнинг қисқа вақт давомида ёмонлашувига сабаб бўлган (ЖК 109-моддасининг биринчи қисми, 126 1 -моддасининг учинчи қисми) ҳолдагина келиб чиқади».

16. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Умрбод озодликдан маҳрум қилиш тариқасидаги жазони қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида» 2007 йил 14 ноябрдаги 15-сонли қарорининг 4-бандидаги «тугалланмаган жиноят учун» деган сўзлар «тамом бўлмаган жиноят учун» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

17. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судга қадар иш юритиш босқичида қамоққа олиш тарзидаги эҳтиёт чорасининг судлар томонидан қўлланилиши тўғрисида» 2007 йил 14 ноябрдаги 16-сонли қарори :

3-бандининг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Қонунчиликка мувофиқ, эҳтиёт чораси ушлаб турилган гумон қилинувчи, айбланувчи, судланувчи суриштирувдан, дастлабки терговдан ва суддан бўйин товлашининг олдини олиш, унинг бундан буёнги жиноий фаолиятининг олдини олиш, унинг иш бўйича ҳақиқатни аниқлашга халал берадиган уринишларига йўл қўймаслик, ҳукмнинг ижро этилишини таъминлаш мақсадида қўлланилади»;

8-бандидаги «гумон қилинувчи ёки айбланувчига нисбатан» деган сўзлар «фақат ушлаб турилган гумон қилинувчи ёки айбланувчига нисбатан» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

13-банд иккинчи хатбошисининг матнидаги «гумон қилинувчи ёки айбланувчи» деган сўзлар «ушлаб турилган гумон қилинувчи ёки айбланувчи» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

14-банднинг :

биринчи хатбошисидаги «гумон қилинувчи ёки айбланувчини» деган сўзлар «ушлаб турилган гумон қилинувчи ёки айбланувчини» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

иккинчи хатбошисидаги «гумон қилинувчи, айбланувчи, ҳимоячи бундан мустасно» деган сўзлар «ушлаб турилган гумон қилинувчи, айбланувчи, ҳимоячи бундан мустасно» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

16-банднинг иккинчи ва учинчи хатбошилари қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Суд мажлиси судья томонидан қандай илтимоснома кўриб чиқилишини эълон қилишдан бошланади. Сўнгра судья ўзининг, прокурор, ҳимоячи, қонуний вакил, ушлаб турилган гумон қилинувчи ёки айбланувчи, котиб, таржимон, терговчининг фамилияси, исми, шарифини эълон қилади, ушлаб турилган гумон қилинувчи, айбланувчининг шахсини аниқлайди ҳамда уларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини тушунтиради, рад этиш ҳақидаги арзлари бор-йўқлигини аниқлайди. Бундай арзлар мавжуд бўлса, улар юзасидан ЖПК 76, 80-моддаларига мувофиқ қарор қабул қилади.

Илтимосномани кўриб чиқиш прокурор маърузаси билан бошланади, у қамоққа олиш тарзидаги эҳтиёт чорасини қўллаш ёки қамоқда сақлаш муддатини узайтиришнинг заруратини асослаб беради. Сўнгра ушлаб турилган гумон қилинувчи ёки айбланувчи, унинг ҳимоячиси, қонуний вакили, шунингдек судда ҳозир бўлган бошқа шахслар эшитилади, тақдим этилган материаллар текширилади. Сўнгра судья ажрим чиқариш учун алоҳида хонага киради»;

30-банднинг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Суд мажлиси раислик этувчи томонидан қандай шикоят (протест) кўриб чиқилишини эълон қилиши билан бошланади. Сўнгра раислик этувчи судьялар, прокурор, ҳимоячи, қонуний вакил, ушлаб турилган гумон қилинувчи ёки айбланувчи, котиб, таржимон, терговчининг фамилияси, исми, шарифини эълон қилади, ушлаб турилган гумон қилинувчи, айбланувчининг шахсини аниқлайди ҳамда уларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини тушунтиради, рад этиш ҳақидаги арзлар бор-йўқлигини аниқлайди. Бундай арзлар мавжуд бўлса, суд ҳайъати улар бўйича ЖПК 76, 80-моддаларига мувофиқ қарор қабул қилади».

18. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Бир неча жиноят содир этилганда қилмишни квалификация қилишга доир масалалари тўғрисида» 2008 йил 15 майдаги 13-сонли қарори :

29-банди :

биринчи хатбошисидаги «юқори инстанция суди апелляция, кассация тартибида» ҳамда «(ЖПК 497 30 , 500-моддалари)» деган сўзлар тегишинча «юқори инстанция суди апелляция, кассация, тафтиш тартибида» ҳамда «(ЖПК 495-моддаси)» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Судларнинг эътибори шунга қаратилсинки, ЖПК 501, 514-моддаларига мувофиқ, маҳкумни ўта хавфли рецидивист деб топиш мақсадида ҳукмни кассация ва тафтиш тартибида қайта кўриб чиқишга у қонуний кучга киргандан кейин бир йил мобайнидагина йўл қўйилади».

19. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Руҳий ҳолати бузилган шахсларга нисбатан тиббий йўсиндаги мажбурлов чораларини қўллаш бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2008 йил 12 декабрдаги 23-сонли қарори :

5-банди биринчи хатбошисининг бешинчи кичик хатбошисидаги «маҳкумларга учун ихтисослашган шифохонада» деган сўзлар «маҳкумларга мўлжалланган ихтисослашган шифохонада» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

10-бандининг биринчи хатбошисидаги «жабрланувчилар, гувоҳлар» деган сўзлар «жабрланувчилар, фуқаровий даъвогарлар, фуқаровий жавобгарлар, гувоҳлар» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

11-бандининг иккинчи хатбошисидаги «ЖПК 497 22 -моддасига мувофиқ» деган сўзлар «ЖПК 488-моддасига мувофиқ» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

26-банди :

биринчи хатбошисидаги «Апелляция, кассация» деган сўзлар «Апелляция, кассация ёки тафтиш» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

иккинчи хатбошисидаги «апелляция, кассация» деган сўзлар «апелляция, кассация ёки тафтиш» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

20. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Суд ҳужжатларини бажаришдан бўйин товлаш ҳамда суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини мажбурий ижро этиш жараёнига аралашганлик учун жиноий жавобгарликка доир қонунларни қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида» 2009 йил 10 апрелдаги 7-сонли қарор :

17-бандидаги «ЖК 232 - моддаси билан» деган сўзлар «ЖК 232 1 -моддаси билан» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

21. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Одам савдосига оид ишлар бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2009 йил 24 ноябрдаги 12-сонли қарори :

5-банди :

биринчи ва иккинчи хатбошилари қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Одамлардан фойдаланиш (эксплуатация қилиш) бошқа шахсларнинг фоҳишалигидан фойдаланишни ёки улардан шаҳвоний фойдаланиш (эксплуатация қилиш)нинг ўзга шаклларини, мажбурий меҳнатни ёки хизматларни, қулликни ёхуд қулликка ўхшаш одатларни, эрксизлик ҳолатини ёхуд инсон аъзоларини ва (ёки) тўқималарини олишни англатади.

Бошқа шахсларнинг фоҳишалигидан фойдаланиш деганда, одамдан унинг ҳақ эвазига номуайян доирадаги жинсий шериклар билан шаҳвоний муносабатларга киришишидан муттасил фойдаланиш тушунилади. Бошқа кўринишдаги шаҳвоний эксплуатация деганда, одамнинг ундан порнографик тасвирлар тайёрлаш, бузуқ ҳаракатлар содир этиш ва ҳ.к. мақсадларда фойдаланиш учун берилиши тушунилади»;

қуйидаги мазмундаги учинчи, тўртинчи ва бешинчи хатбошилари билан тўлдирилсин:

« Бунда судлар, одам савдоси жиноятини бошқа шахсларнинг фоҳишалигидан фойдаланиш билан боғлиқ бўлган қўшмачилик қилиш ёки фоҳишахона сақлаш жиноятидан фарқлаш учун айбдорнинг қасди нимага қаратилганлигини, унинг ўз ҳаракатлари оқибати, яъни шахснинг эркинлиги чекланишига нисбатан субъектив муносабатини инобатга олишлари лозим.

Бошқа шахсни фоҳишалигидан фойдаланиш мақсадида ёллаганда, ташиганда, топширганда, яширганда ёки қабул қилганда айбдор одамни эксплуатация қилиш ниятида ҳаракат қилади, фоҳишалик билан шуғулланишга жалб қилиш тариқасидаги қўшмачилик қилиш ёки фоҳишахона сақлаш ҳолларида эса, айбдор тамагирликдан бошқа мақсадни кўзламайди. Бунда, фоҳишалик билан шуғулланишга ёки бошқа кўринишдаги шаҳвоний фойдаланишнинг ўзга шакллари учун жалб қилинган шахс ўзининг шахсий ҳуқуқ ва эркинликларига нисбатан барча ҳуқуқларини сақлаб қолади ва улардан фойдаланишда тўла мустақил бўлади.

Айбдорнинг одамни эксплуатация қилиш ниятида ҳаракат қилганлиги тўғрисидаги масалани ҳал этишда қилмишнинг барча ҳолатлари мажмуидан келиб чиқилиши, хусусан, шахснинг эркинлиги чекланганлиги, жабрланувчи учун ноқулай шароитга солиниб, бошқаларга қарам ҳолатда сақланганлиги, фоҳишалик билан ёки бошқа кўринишдаги шаҳвоний фаолият билан ўз эркига хилоф равишда шуғулланганлиги ҳолатлари эътиборга олиниши лозим»;

учинчи , тўртинчи ва бешинчи хатбошилари тегишинча олтинчи, еттинчи ва саккизинчи хатбошилари деб ҳисоблансин;

14-бандининг матни қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Судларнинг эътибори шунга қаратилсинки, одам савдоси жинояти одамларни куч билан таҳдид қилиш ёки куч ишлатиш ёхуд мажбурлашнинг бошқа шаклларидан фойдаланиш, ўғирлаш, алдаш йўли билан содир этилганда, шунингдек, қилмиш ЖК 135-моддаси иккинчи қисмининг «ж», «з», «и», «к» бандлари, учинчи қисмининг «б» банди билан квалификация қилинганда, қилмишни Жиноят кодексининг мазкур жиноятлар учун жавобгарлик белгиловчи моддалари билан қўшимча квалификация қилишга, фақат қонуннинг бошқа нормасида ЖК 135-моддаси тегишли қисми санкциясида белгиланган жазодан оғирроқ жазо белгиланган ҳоллардагина йўл қўйилади.

Мисол учун, агар одам савдосида шахс баданига қасддан оғир шикаст етказилган бўлса, қилмиш ЖК 135-моддаси иккинчи қисмининг «а» банди билан қамраб олинмайди. Бундай ҳолларда айбдорнинг ҳаракатлари ЖК 104-моддасининг тегишли қисми билан қўшимча квалификация қилиниши лозим».

22. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Жиноят ишлари бўйича процессуал чиқимларни ундириш амалиёти тўғрисида» 2009 йил 24 ноябрдаги 13-сонли қарори :

муқаддимасининг тўртинчи хатбошисидаги «апелляция, кассация тартибида» деган сўзлар «апелляция, кассация, тафтиш тартибида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

5-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«5. Судлар ҳар бир жиноят ишини ўз иш юритувига олиш пайтида дастлабки тергов органлари томонидан ЖПК 380-моддаси биринчи қисмининг айблов хулосасига ҳамда суриштирув органлари томонидан ЖПК 381 12 -моддаси учинчи қисмининг айблов далолатномасига процессуал чиқимлар тури ва миқдорига доир маълумотнома илова қилиниши тўғрисидаги талаби бажарилганлигини текширишлари лозим. Бундай маълумотнома ярашув тўғрисидаги ариза, ишни судга қадар юритиш босқичида амнистия актини қўллаш тўғрисидаги илтимоснома, тиббий йўсиндаги мажбурлов чораларини қўллаш тўғрисидаги қарор билан судга юбориладиган иш бўйича ҳам илова этилиши шарт.

Дастлабки тергов ва суриштирув даврида қонун ушбу нормаси талаби бажарилмаганлигини ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 28 октябрдаги «Жабрланувчилар, гувоҳлар, экспертлар, мутахассислар, таржимонлар ва холисларга тўланиши лозим бўлган маблағларни ҳисоблаш ва тўлаш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида»ги 570-сон қарори талабларига асосан ҳисобланмаганлиги аниқлаган тақдирда, судья қонун аналогияси бўйича (ЖПК 398-моддаси) суриштирувчи ва терговчи зиммасига тегишли маълумотномани тақдим этиш вазифасини юклайди»;

10-бандининг матни қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Процессуал чиқимларни ундириш масаласини ҳал этиш чоғида судлар процессуал қонунчилик билан бир қаторда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 28 октябрдаги «Жабрланувчилар, гувоҳлар, экспертлар, мутахассислар, таржимонлар ва холисларга тўланиши лозим бўлган маблағларни ҳисоблаш ва тўлаш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида»ги 570-сон қарори, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2008 йил 20 июндаги «Адвокатлар томонидан кўрсатилган юридик ёрдам учун давлат ҳисобидан ҳақ тўлаш механизмини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарори, Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ва Молия вазирлигининг 2008 йил 26 ноябрдаги қарори билан тасдиқланган «Гумон қилинувчи, айбланувчи ёки судланувчига адвокатлар томонидан юридик ёрдам кўрсатиш бўйича харажатларни давлат ҳисобига ўтказиш тартиби тўғрисида»ги Низомга риоя этишлари лозим»

қуйидаги мазмундаги 10 1 -банд билан тўлдирилсин:

«10 1 . Судлар жиноят ишлари юзасидан процессуал чиқимларни ундирилишида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 28 октябрдаги «Жабрланувчилар, гувоҳлар, экспертлар, мутахассислар, таржимонлар ва холисларга тўланиши лозим бўлган маблағларни ҳисоблаш ва тўлаш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида»ги 570-сон қарори талабларига риоя қилинишини таъминласин»;

11-бандининг биринчи хатбошисидаги «апелляция, кассация тартибида» деган сўзлар «апелляция, кассация ва тафтиш тартибида» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

23. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Номусга тегиш ва жинсий эҳтиёжни ғайритабиий усулда қондиришга доир ишлар бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2010 йил 29 октябрдаги 13-сонли қарори :

2-бандининг тўртинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Оиладаги жинсий зўравонлик деганда, кундалик биргаликдаги ҳаёт (турмуш)да оиланинг бир ёки бир гуруҳ аъзолари томонидан бошқа бир аъзосининг, бир рўзғор асосида биргаликда яшаётган шахснинг жинсий эркинлиги ёки жинсий дахлсизлигига тажовуз қилиш билан боғлиқ қилмиш тушунилиши лозим»;

иккинчи хатбоши тегишинча учинчи хатбоши деб ҳисоблансин;

қуйидаги мазмундаги 17 1 ва 17 2 -бандлар билан тўлдирилсин:

«17 1 . Судлар мазкур тоифадаги ишлар бўйича жазо тайинлашда Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2006 йил 3 февралдаги «Судлар томонидан жиноят учун жазо тайинлаш амалиёти тўғрисида»ги 1-сонли қарорда берилган тушунтиришларга амал қилишлари лозим.

Судлар вояга етмаган шахснинг жинсий эркинлиги ёки жинсий дахлсизлигига қарши жиноят содир этган муайян соҳада ишловчиларга (педагог, шифокор ва ҳ.к.) нисбатан муайян ҳуқуқдан маҳрум қилиш жазосини тайинлаш масаласини муҳокама қилишлари шарт.

17 2 . Вояга етмаган шахснинг жинсий эркинлиги ёки жинсий дахлсизлигига қарши жиноят содир этганларга нисбатан тиббий йўсиндаги мажбурлов чорасини қўллаш масаласини ҳал этиш учун бу тоифадаги жиноят ишлари бўйича суд-психиатрик экспертизаси ўтказилиши лозим.

ЖК 96-моддасига мувофиқ, ақли расоликни истисно этмайдиган тарзда руҳий ҳолати бузилган шахсни мажбурий даволаш нафақат озодликдан маҳрум қилинган маҳкумларга нисбатан, балки озодликдан маҳрум қилиш билан боғлиқ бўлмаган жазо тайинланган ҳолларда ҳам тайинланиши мумкин».

24. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2011 йил 25 ноябрдаги «Ўзбекистон Республикасининг Давлат чегарасини кесиб ўтиш тартибини бузишга оид ишлар бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2011 йил 25 ноябрдаги 9-сонли қарори :

1-бандининг :

биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 32-моддаси иккинчи қисмига кўра, ҳар ким Ўзбекистондан ташқарига эркин чиқиш ҳуқуқига эга, бундан қонунда белгиланган чекловлар мустасно. Ўзбекистон Республикаси фуқароси Ўзбекистонга тўсқинликсиз қайтиш ҳуқуқига эга»;

иккинчи хатбошисининг биринчи кичик хатбошисидаги «1999 йил 20 августдаги» деган сўзлар «2023 йил 6 апрелдаги» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

9-банднинг матнидаги «Давлат чегарасини ёриб ўтиш» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикасининг Давлат чегарасини ёриб ўтиш» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

25. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Жиноят ишлари бўйича ашёвий далилларга оид қонунчиликни қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида» 2012 йил 13 декабрдаги 17-сонли қарори :

1-бандидаги «ашёвий далилларга» деган сўзлар «ашёвий, ёзма ва рақамли далилларга» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

2-банд иккинчи хатбошисининг биринчи кичик хатбошисидаги «ашёвий» деган сўз чиқариб ташлансин;

3-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Шуни назарда тутиш лозимки, ашёвий далилларни олиш усуллари қонунда қатъий белгиланган. ЖПК 205-моддасига кўра, ашёвий, ёзма ва рақамли далиллар терговга қадар текширувни амалга ошираётган органнинг мансабдор шахси, суриштирувчи, терговчи, прокурор ёки суд томонидан (ҳодиса содир бўлган жойни ёки бошқа жойларни, биноларни, шунингдек техника воситаларини, телекоммуникация тармоқларини ёки Интернет жаҳон ахборот тармоғини кўздан кечириш чоғида, таниб олиш учун кўрсатиш, гувоҳлантириш, мурдани эксгумация қилиш, эксперт текшируви учун намуналар олиш, кўрсатувни ҳодиса юз берган жойда текшириш чоғида, олиб қўйиш, тинтув ёки эксперимент ўтказиш пайтида) олиниши ёинки терговга қадар текширувни амалга ошираётган органнинг мансабдор шахси, суриштирувчи, терговчи, прокурор ёки судга ЖПК 198 — 202-моддаларида назарда тутилган тартибда ҳимоячи ёхуд бошқа шахслар (фуқаролар, корхона, муассаса, ташкилотлар мансабдор шахслари) томонидан тақдим этилиши мумкин»;

4-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Судларга тушунтирилсинки, терговга қадар текширув, суриштирув, тергов ҳаракатларини юритиш пайтида топилган, олинган ёки бошқа шахслардан қабул қилинган нарсалар фақат қуйидаги процессуал ҳаракатлар амалга оширилганидан кейин ашёвий, ёзма ва рақамли далил маъносини касб этади:

иш учун аҳамиятли бўлган нарсаларни, ҳужжатларни ва электрон маълумотларни топиш, олиш ёки қабул қилиш факти расмийлаштирилганидан (баённома тузилганидан ёки суд баённомасида акс эттирилганидан);

нарсаларни, ҳужжатларни ва электрон маълумотларни ишга дахлдорлиги тўғрисида хулосага келиш ва уни индивидуаллаштириш учун зарур белгиларни аниқлаш мақсадида уни ЖПК 135 — 137, 139 ва 140-моддаларида назарда тутилган қоидаларга биноан дарҳол кўздан кечирилганидан;

нарсаларни, ҳужжатларни ва электрон маълумотларни ашёвий далил деб эътироф этиш тўғрисида қарор (ажрим) чиқарилганидан ва у ашёвий, ёзма ва рақамли далил сифатида ишга қўшиб қўйилганидан.

Терговга қадар текширув, суриштирув ёки дастлабки тергов органлари томонидан белгиланган тартибда олиб қўйилган ҳамда иш бўйича ҳақиқатни аниқлаш учун аҳамиятли бўлган, бироқ ашёвий, ёзма ва рақамли далил деб топилмаган нарсалар, ҳужжатлар ва электрон маълумотлар суд томонидан ЖПК 207-моддасига мувофиқ ашёвий далил деб эътироф этилиши ва жиноят ишига қўшиб қўйилиши керак»;

5-банди :

биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин

«Ашёвий далилларнинг жиноят ишини тўғри ҳал этиш учун муҳим аҳамиятга эга эканлигини инобатга олиб, терговга қадар текширув, суриштирув, дастлабки тергов органлари, прокурор, суд ашёвий, ёзма ва рақамли далилларнинг йўқотилиши, шикастланиши, бузилиши, бир-бирига қўшилиб ёки аралашиб кетишининг олдини олиш юзасидан ЖПК 208, 209-моддаларида назарда тутилган чораларни кўришга мажбурдирлар»;

иккинчи хатбошисидаги «ашёвий далиллар» деган сўзлар «ашёвий, ёзма ва рақамли далиллар» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

6-бандидаги «Ашёвий далиллар» деган сўзлар «Ашёвий, ёзма ва рақамли далиллар» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

7 — 9 , 11 ва 12-бандлардаги «ашёвий далилларни», «Ашёвий далиллар», «Ашёвий далилларни», «ашёвий далил» ҳамда «ашёвий далилларга» деган сўзлар «ашёвий, ёзма ва рақамли далилларни», «Ашёвий, ёзма ва рақамли далиллар», «Ашёвий, ёзма ва рақамли далилларни», «ашёвий, ёзма ва рақамли далил» ҳамда «ашёвий, ёзма ва рақамли далилларга» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

26. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Солиқлар ва йиғимларни тўлашдан бўйин товлаганлик учун жавобгарликка оид қонунчиликнинг судлар томонидан қўлланилиши тўғрисида» 2013 йил 31 майдаги 8-сонли қарори :

1-бандидаги «Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 51-моддаси» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 63-моддаси» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

6-банд иккинчи хатбошиси қуйидаги мазмундаги ўн учинчи ва ўн тўртинчи кичик хатбошилари билан тўлдирилсин:

«юкларни товар-кузатув ҳужжатларини расмийлаштирмасдан ёхуд сохта ҳужжатлар бўйича ташиш;

қазиб олинган фойдали қазилмалар ҳажмининг солиқ ҳисоботида тўлиқ акс эттирилмаганлиги»;

8-банднинг биринчи хатбошиси қуйидаги мазмундаги бешинчи кичик хатбоши билан тўлдирилсин:

«солиққа оид ҳуқуқбузарликни содир этганлик учун жавобгарликка тортиш муддатлари ўтиб кетганлиги»;

19 1 -бандининг иккинчи хатбошисидаги «биринчи, апелляция, кассация инстанцияларида» деган сўзлар «биринчи, апелляция, кассация ва тафтиш инстанцияларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

27. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Тадбиркорлик фаолияти билан боғлиқ ишлар бўйича суд амалиётининг айрим масалалари тўғрисида» 2013 йил 11 декабрдаги 20-сонли қарори :

1-бандининг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Судларга тушунтирилсинки, Ўзбекистон Республикаси Конституцияси 65-моддасига кўра, давлат бозор муносабатларини ривожлантириш ва ҳалол рақобат учун шарт-шароитлар яратади, истеъмолчиларнинг ҳуқуқлари устуворлигини ҳисобга олган ҳолда иқтисодий фаолият, тадбиркорлик ва меҳнат қилиш эркинлигини кафолатлайди»;

13-бандининг учинчи хатбошисидаги «(масалан, ўқотар қуроллар, ўқ-дорилар, портловчи моддалар ёки портловчи ускуналар, гиёҳвандлик воситалари, уларнинг аналоглари ёки психотроп моддаларни қонунга хилоф равишда ўтказиш)» деган сўзлар «(масалан, ўқотар қуроллар, ўқ-дорилар, портловчи моддалар ёки портловчи ускуналар, гиёҳвандлик воситалари, уларнинг аналоглари ёки психотроп моддаларни, кучли таъсир қилувчи ёхуд заҳарли моддаларни қонунга хилоф равишда ўтказиш)» деган сўзлар билан алмаштирилсин»;

13 3 -банди иккинчи хатбошисининг биринчи кичик хатбошисидаги «биринчи, апелляция, кассация инстанцияларида» деган сўзлар «биринчи, апелляция, кассация ва тафтиш инстанцияларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

28. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Суд ҳукми тўғрисида» 2014 йил 23 майдаги 07-сон қарори :

23-банд чиқариб ташлансин;

25-банди «141-1-моддасининг биринчи қисмида» деган сўзлар «141 1 -моддасининг биринчи қисмида, 141 3 -моддасида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

31-бандидаги «апелляция шикояти бериш» деган сўзлар «апелляция ёки кассация шикояти бериш» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

33-бандининг тўртинчи хатбошисидаги «апелляция тартибида шикоят бериш» сўзлари «апелляция ёки кассация тартибида шикоят бериш» сўзлари билан алмаштирилсин.

29. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Транспорт ҳаракати ва ундан фойдаланиш хавфсизлигига қарши жиноятлар билан боғлиқ ишлар юзасидан суд амалиётининг айрим масалалари тўғрисида» 2015 йил 26 июндаги 10-сонли қарори :

2-банди биринчи хатбошисининг тўртинчи кичик хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Йўл ҳаракати тўғрисида»ги 2024 йил 19 январь кунидаги Ўзбекистон Республикаси Қонуни»;

3-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Судлар транспорт ҳаракати ва ундан фойдаланиш хавфсизлигига қарши жиноятларга оид ишларни кўраётганда «Йўл ҳаракати тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 4-моддасида берилган, жумладан, қуйидаги атамаларга амал қилишлари лозим бўлиб, унга кўра:

йўл объектлари — йўлнинг конструктив элементлари бўлган йўл сунъий иншоотлари (кўприклар, йўл ўтказгичлар, осма кўприклар, қувурлар, туннеллар ва бошқа муҳандислик иншоотлари), ҳимоя қилиш иншоотлари (йўлларни қор кўчкиларидан, ер чўкишидан, ер кўчкиларидан ҳимоя қилиш қурилмалари ва бошқа қурилмалар), шунингдек йўлларни жиҳозлаш элементлари (тўхташ майдончалари, йўловчилар учун павильонлар, дам олиш майдончалари, транспорт воситаларининг тўхтаб туриш жойлари ва бошқалар);

йўл ҳаракати — йўл ҳаракатини ташкил этишда йўллар доирасида транспорт воситалари ва йўл ҳаракати иштирокчилари иштирокида юзага келадиган ижтимоий муносабатлар мажмуи;

транспорт воситаси — йўловчиларнинг, багажнинг, юк багажининг, юкларнинг, почта ва курьерлик жўнатмаларининг ёки махсус ишларни амалга ошириш учун ускуналарнинг йўлларда ҳаракатланиши ёки ташилиши учун мўлжалланган қурилма;

ҳайдовчи — транспорт воситасини бошқарувчи шахс. Транспорт воситасини бошқариш ўргатилаётганда ўргатувчи шахс ҳайдовчи деб ҳисобланади»;

7-банд биринчи хатбошисининг биринчи жумласи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Йўл ҳаракати қоидаларининг 1-бобига кўра, двигателининг иш ҳажми 50 см 3 дан ошмайдиган ёки электродвигателининг қуввати 4 киловаттдан ошмайдиган, конструктив тезлиги эса соатига 50 километрдан ошмайдиган икки ёки уч (тўрт) ғилдиракли транспорт воситаларини (мопед, (осма юргизгичли (двигателли) велосипед), мокика, скутер ҳамда худди шундай тавсифларга эга бўлган квадрицикл (квадроцикл), трицикл ҳамда йўлнинг қатнов қисмида ҳаракатланишга мослаштирилган бошқа транспорт воситаларини бошқариб бораётган шахс ЖК 266-моддасида назарда тутилган жиноят субъекти бўлиши мумкин эмас».

30. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судланганлик ҳолати тугалланиши ва олиб ташланишига оид қонунчиликни қўллаш бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2015 йил 18 сентябрдаги 13-сонли қарори :

2-банди биринчи хатбошисининг биринчи кичик хатбошисидаги «биринчи, апелляция, кассация инстанцияси суди» деган сўзлар «биринчи, апелляция, кассация, тафтиш инстанцияси суди» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

31. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Жиноят натижасида етказилган мулкий зиённи қоплашга оид қонунчиликни қўллаш бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2016 йил 27 декабрдаги 26-сонли қарори :

8-банднинг учинчи хатбошисидаги «апелляция, кассация тартибида» деган сўзлар «апелляция, кассация ва тафтиш тартибида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

10-банднинг тўртинчи хатбошисидаги «Меҳнат кодексининг 205-моддаси учинчи ва тўртинчи қисмлари» деган сўзлар «Меҳнат кодексининг 345-моддаси учинчи ва тўртинчи қисмлари» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

18-банднинг биринчи хатбошисидаги «апелляция, кассация босқичида» деган сўзлар «апелляция, кассация ва тафтиш тартибида» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

32. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Жиноят ишлари бўйича суд қарорларини ижро этишга оид қонунларни қўллаш амалиёти тўғрисида» 2016 йил 27 декабрдаги 27-сонли қарори :

15-бандининг иккинчи хатбошисидаги «апелляция, кассация» деган сўзлар «апелляция, кассация, тафтиш» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

33. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Жазони ўташдан муддатидан илгари озод қилиш ва жазони енгилроғи билан алмаштириш бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2016 йил 27 декабрдаги 28-сонли қарори :

2-банднинг учинчи хатбошиси чиқариб ташлансин;

тўртинчи хатбоши тегишинча учинчи хатбоши деб ҳисоблансин;

3 1 -банди қуйидаги мазмундаги «д» кичик банд билан тўлдирилсин:

«д) жазодан муддатидан илгари шартли озод қилинган ёки жазоси енгилроғи билан алмаштирилган ва жазонинг ўталмаган қисми мобайнида қасддан янги жиноят содир этган шахсга нисбатан қўлланилмайди»;

4-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Судларга тушунтирилсинки, жазони ўташдан муддатидан илгари шартли озод қилиш чоғида маҳкумнинг зиммасига ЖК 73-моддаси бешинчи қисмидаги мажбуриятлар етарли асослар мавжуд бўлган тақдирдагина юкланиши мумкин»;

11-банднинг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Жазони ижро этувчи органнинг жазони ўташдан муддатидан илгари шартли озод қилиш ёки жазони енгилроғи билан алмаштиришга оид тақдимномасини ўз иш юритувига қабул қилиш масаласини ҳал этишда, судья у ЖИК 164-моддаси иккинчи қисми талабларига жавоб бериш-бермаслигини ва тақдим этилган материалларда маҳкумнинг хулқ-атворини, унинг бутун жазони ўташ даврида меҳнатга ва ўқишга нисбатан бўлган муносабатини тавсифловчи маълумотлар, маҳкумнинг жазо ўташи учун асос бўлган ҳужжатлар нусхалари, жиноят оқибатида етказилган зарар тўлиқ ёки қисман қопланганлиги, маҳкум муқаддам ЖК 73 ва 74-моддаларига асосан жазони ўташдан муддатидан илгари шартли озод қилинганлиги ёки жазоси енгилроғи билан алмаштирилганлиги тўғрисида батафсил маълумотлар мавжуд-мавжуд эмаслигини текшириши лозим»;

19-банддаги «ЖК 73-моддасининг бешинчи қисмида» деган сўзлар «ЖК 73-моддасининг ўнинчи қисмида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

29-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Судлар шуни назарда тутишлари лозимки, жазони ижро этувчи орган раҳбари, шунингдек, унинг вакили суднинг ЖПК 534 ёки 536-моддасига мувофиқ чиқарилган ажрими устидан кассация тартибида шикоят бериш ҳуқуқига эга эмас, чунки қонунга (ЖПК 56-боби) кўра, суд қарори устидан шикоят (протест) бериш ҳуқуқи маҳкумга, унинг қонуний вакилига, адвокатга, прокурорга, шунингдек, жабрланувчи ва унинг қонуний вакилига (вакилига) тегишли».

34. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Гиёҳвандлик воситалари, уларнинг аналоглари ва психотроп моддалар билан қонунга хилоф равишда муомала қилишга оид жиноят ишлари бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2017 йил 28 апрелдаги 12-сонли қарори :

27-банддаги «ЖК 274-моддаси иккинчи қисми «а» банди» деган сўзлар «ЖК 274-моддаси тўртинчи қисми «а» банди» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

29-банднинг иккинчи хатбошисидаги «ЖК 274-моддаси иккинчи қисмининг «в» банди» деган сўзлар «ЖК 274-моддаси тўртинчи қисмининг «в» банди» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

35. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Далиллар мақбуллигига оид жиноят-процессуал қонуни нормаларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида» 2018 йил 24 августдаги 24-сонли қарори :

16-банддаги «Апелляция, кассация» деган сўзлар «Апелляция, кассация, тафтиш» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

36. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судлар томонидан маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги ишларни кўришни тартибга солувчи қонунларни қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида» 2018 йил 30 ноябрдаги 35-сонли қарори :

қуйидаги мазмундаги 4 1 -банд билан тўлдирилсин:

«4 1 . Ўзбекистон Республикаси МЖтКнинг 283-моддаси (маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисида баённома тузилмайдиган ҳоллар) 5 — 7-бандларида, маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисида баённома тузмасдан ўз аризасида ҳуқуқбузарнинг шахси тўғрисидаги маълумотларни, маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этилган жойни, вақтни ва бу ҳуқуқбузарликнинг моҳиятини, шунингдек ишни ҳал этиш учун зарур бўлган бошқа маълумотларни кўрсатган ҳолда судга мурожаат қилиш ҳуқуқи назарда тутилган.

Судларнинг эътибори, мазкур қонун талабларига кўра тақдим этилган ариза (шикоят)лар судлар томонидан маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги иш сифатида мазмунан кўриб тамомланиши, ушбу талабларга мувофиқ бўлмаган ариза (шикоят)лар эса мазкур Пленум қарори 4-банди талаби асосида ажрим чиқариш орқали қайтарилиши лозимлигига қаратилсин.

Судларга тушунтирилсинки, МЖтК ва бошқа меъёрий ҳужжатлар билан маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этган айрим шахсларни жавобгарликка тортишда алоҳида тартиб белгиланган.

Хусусан, ҳарбий хизматчилар ва йиғинга чақирилган ҳарбий хизматга мажбурлар, шунингдек ички ишлар органларининг ҳамда Ўзбекистон Республикаси Миллий гвардиясининг оддий аскарлар ва бошлиқлар таркибига мансуб шахслар маъмурий ҳуқуқбузарлик учун интизом уставларига мувофиқ жавобгар бўладилар (МЖтК 16-моддаси 1-қисми).

Интизом уставлари ёки интизом тўғрисидаги махсус қоидалар татбиқ этиладиган бошқа шахслар, ана шу устав ёки қоидаларда тўғридан-тўғри назарда тутилган ҳолларда, маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этганликлари учун интизомий, бошқа ҳолларда эса умумий асосларда маъмурий жавобгар бўладилар (МЖтК 16-моддаси 2-қисми).

Прокуратура органлари ходимларининг маъмурий ҳуқуқбузарликлари учун жавобгарлик масаласи Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори, унинг ўринбосарлари, Қорақалпоғистон Республикаси прокурори, вилоятлар, Тошкент шаҳар прокурорлари ва уларга тенглаштирилган прокурорлар томонидан ваколатлари доирасида қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда ҳал этилади (Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2013 йил 12 сентябрдаги ПҚ-2036-сонли қарори билан тасдиқланган «Ўзбекистон Республикаси Прокуратураси органлари ва муассасаларида хизматни ўташ тўғриси»да Низом 54-бандининг 2-хатбошиси).

Судья тегишли судьялар малака ҳайъатининг хулосаси олинмасдан маъмурий жавобгарликка тортилиши мумкин эмас («Судлар тўғрисида»ги Қонун 64-моддасининг, 5-банди).

Судлар юқоридаги шахсларга нисбатан, шунингдек шу каби алоҳида тартиб белгиланган бошқа шахсларга нисбатан келиб тушган ариза (шикоят)ларни ҳам мазмунан кўрмасдан ажрим чиқариш орқали қайтаришлари лозим»;

14-банди қуйидаги мазмундаги тўртинчи ва бешинчи хатбошилар билан тўлдирилсин:

«Тезкор ва махсус хизматларнинг транспорт воситалари, шунингдек улар кузатиб кетаётган транспорт воситалари томонидан йўл ҳаракати қоидаларига мувофиқ имтиёздан фойдаланган ҳолда содир этилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар махсус автоматлаштирилган фото ва видео қайд этиш техника воситалари орқали қайд этилган тақдирда ҳамда улар кечиктириб бўлмайдиган хизмат вазифаларини бажарганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар тақдим этилганда ҳайдовчиларнинг маъмурий қоидабузарлиги охирги зарурат ҳолатида содир этилган деб топилади ва маъмурий иш ушбу кодекснинг 271-моддасига мувофиқ тугатилади. Бунда тез тиббий ёрдам ва ёнғин-қутқарув бўлинмаларининг транспорт воситалари томонидан кечиктириб бўлмайдиган хизмат вазифаларини бажарганликни тасдиқловчи ҳужжатлар тақдим этилиши талаб қилинмайди.

Йўл ҳаракати қоидалари бузилганлиги тўғрисидаги маълумот жарима солиш ҳақидаги қарор чиқаришга ваколатли бўлган шахсга йўл қоидалари бузилганлиги махсус автоматлаштирилган фото ва видео қайд этиш техника воситалари орқали қайд этилган пайтдан эътиборан қирқ саккиз соат ичида юборилмаган тақдирда, маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги иш ушбу Кодекснинг 271-моддасига мувофиқ тугатилиши лозим».

37. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Жиноят сабаблари ва улар содир этилишига имкон берган шарт-шароитларни аниқлаш бўйича судлар ролини ошириш тўғрисида» 2020 йил 19 декабрдаги 34-сонли қарори :

7-банднинг иккинчи ва учинчи хатбошиларидан «(қарорда)» ва «(қарорни)» деган сўзлар чиқариб ташлансин;

8-бандидан «(қарор)» деган сўз чиқариб ташлансин;

9-бандидан «(қарорлар)» деган сўз чиқариб ташлансин;

14-бандидан «(қарорлар)» деган сўз чиқариб ташлансин;

15-бандидан «(қарорлар)» деган сўз чиқариб ташлансин;

38. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Жиноят ишларини биринчи инстанцияда кўриб чиқишга тайёрлаш бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2022 йил 14 майдаги 6-сонли қарори :

3-банди қўйидаги таҳрирда баён этилсин:

«3. Судья ЖПК 395-моддасининг биринчи қисмига кўра, жиноят ишини судда кўриш учун тайёрлаш чоғида қонуннинг ушбу нормасида назарда тутилган ажримлардан бирини ёки ЖПК 401 1 -моддасининг биринчи қисмига кўра, ишни дастлабки терговда йўл қўйилган техник йўсиндаги камчиликларни бартараф этиш учун прокурорга юбориш тўғрисида ажрим чиқариши мумкин».

5-бандидан «ЖПК 396-моддасининг 4-бандига амал қилган ҳолда,» деган сўзлар чиқариб ташлансин;

21-банддаги «ЖПК 395-моддаси» деган сўзлар «ЖПК 405 13 -моддаси» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

26-бандидаги «апелляция тартибида» деган сўзлар «апелляция, кассация ва тафтиш тартибида» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

39. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Жиноят ишларини биринчи инстанция судида муҳокама қилиш бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2022 йил 14 майдаги 7-сонли қарори :

24-бандидаги «ишларни апелляция тартибида кўраётганда» деган сўзлар «ишларни апелляция, кассация ва тафтиш тартибида кўраётганда» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

40. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Божхона тўғрисидаги қонунчиликни бузиш ва контрабандага оид ишлар бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2023 йил 20 февралдаги 2-сонли қарори :

1-банднинг иккинчи хатбошиси қуйидаги мазмундаги иккинчи жумла билан тўлдирилсин:

«Бунда уларга жойлаштирилган товарлар божхона тўловларини тўлаш мақсадида, шунингдек иқтисодий сиёсат чораларини қўллаш учун божхона ҳудудидан ташқарида жойлашган деб қаралади»;

қуйидаги мазмундаги 16 1 -банд билан тўлдирилсин:

«16 1 . Судлар шуни назарда тутишлари лозимки, шахснинг заргарлик буюмларини қонунга хилоф равишда божхона чегараси орқали ўтказиш бўйича айбдорлиги масаласини ҳал этишда, заргарлик буюмларини Ўзбекистон Республикасига эркин олиб кириш ва олиб чиқиш тартиби амалдаги қонунчиликка мувофиқ белгиланади.

Судлар заргарлик буюмларини ноқонуний олиб чиқиш билан боғлиқ ишларни кўриб чиқишда, қонунчиликда жисмоний шахслар томонидан фақат тайёр заргарлик буюмларини божхона чегарасидан олиб чиқишлари мумкинлигига, Ўзбекистон Республикаси давлат стандарти талабларига (ЎЗ ДСТнинг 2308:2019-сонли техник талаблари) жавоб бермайдиган заргарлик буюмлари (маҳсулотлари) бундан мустасно эканлигига эътибор қаратсинлар.

Шахснинг ҳаракатлари Ўзбекистон Республикасининг божхона чегараси орқали олиб кириладиган ёки олиб чиқиб кетиладиган заргарлик буюмларининг декларация қилиниши талаб қилинмайдиган қисмидан ошиқча бўлган миқдоридан келиб чиққан ҳолда квалификация қилинади ҳамда заргарлик буюмининг декларациялаш шарт бўлмаган қисми жиноят ёки маъмурий ҳуқуқбузарлик предмети ҳисобланмайди (Ўзбекистон Республикаси давлат стандарти (ЎЗ ДСТнинг 2308:2019-сонли техник талаблари) талабларига жавоб бермайдиган заргарлик буюмлари (маҳсулотлари) бундан мустасно).

Заргарлик буюми бир неча шахслар ўртасида тақсимланиб, божхона чегараси орқали ўтказиш ҳолати аниқланганида қилмиш заргарлик буюмининг умумий миқдоридан келиб чиқиб квалификация қилинади.

Бунда, шахс заргарлик буюмлари унга қонунга хилоф равишда олиб ўтиш учун топширилганлигини англаган ҳолдагина жиноятда иштирокчи сифатида жавобгарликка тортилиши мумкин»;

ўзбек тилидаги матнининг 17-банди қуйидаги мазмундаги тўртинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Агарда шахс контрабанда жинояти билан бирга контрабанда предметининг ноқонуний муомаласи билан боғлиқ бошқа жиноятларни ҳам содир этса, (ЖКнинг 247, 248, 273-моддалари ва бошқалар), унинг ҳаракатлари жиноятлар мажмуи билан квалификация қилиниши лозим».

41. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Ҳарбий хизматни ўташ тартибига қарши жиноятларга оид ишларни кўриш бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2023 йил 20 ноябрдаги 29-сонли қарори 62-бандининг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Ўзбекистон Республикаси Ҳарбий суди ҳарбий хизматни ўташ тартибига қарши жиноятлар учун жавобгарлик тўғрисидаги қонунларнинг судлар томонидан тўғри ва аниқ қўлланилиши устидан назоратни кучайтириши, ушбу масала юзасидан суд амалиётини мунтазам равишда умумлаштириб бориши ва натижаларига кўра аниқланган камчиликларни бартараф қилиш юзасидан тегишли тартибда тақдимнома киритиш чораларини кўриши лозим».

42. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судлар томонидан маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги ишларни тафтиш тартибида кўриб чиқишнинг айрим масалалари тўғрисида» 2024 йил 25 июндаги 19-сонли қарори :

18-банднинг иккинчи хатбошисидаги «324 16 -моддасининг 4-қисми» деган сўзлар «324 14 -моддасининг тўртинчи қисми» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

IV. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг фуқаролик ишлари бўйича қуйидаги қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:

1. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Фуқаролик ҳолати далолатномалари ёзувларидаги хатоликларни белгилашни тартибга солувчи қонунчиликни судлар томонидан қўлланиши ҳақида» 1992 йил 13 ноябрдаги 05-сонли қарори :

1-бандининг биринчи хатбошисидаги «Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2016 йил 14 ноябрдаги 387-сонли қарори билан тасдиқланган Фуқаролик ҳолати далолатномаларини қайд этиш қоидаларига» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 20 октябрдаги 550-сонли қарори билан тасдиқланган Фуқаролик ҳолати далолатномаларини қайд этиш қоидаларига» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

2-бандининг иккинчи хатбошисидаги «фуқаролик ҳолати далолатномаларини қайд этиш Қоидаларининг 5, 165-бандларида» деган сўзлар «фуқаролик ҳолати далолатномаларини қайд этиш Қоидаларининг 7, 8, 164-бандларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

2. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судлар томонидан мулкни рўйхат (арест)дан чиқариш ҳақидаги ишларни кўришда қонунчиликнинг қўлланиши тўғрисида» 1993 йил 16 апрелдаги 13-сонли қарори :

16-бандининг иккинчи хатбошисидаги «Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

3. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Хусусийлаштирилган турар жойларга эгалик қилиш, улардан фойдаланиш ва уларни тасарруф қилиш билан боғлиқ ишлар бўйича суд амалиёти ҳақида» 1997 йил 2 майдаги 3-сонли қарори :

ўзбекча матнида 1-бандининг иккинчи хатбошисидаги «қонун ҳужжатларида» деган сўзлар «қонунчиликда» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

10-бандининг биринчи хатбошисидаги «Давлат мулкини бошқариш қўмитасининг» деган сўзлар «Давлат активларини бошқариш агентлигининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

10-бандининг учинчи хатбошисидаги «Давлат мулки қўмитасининг» деган сўзлар «Давлат активларини бошқариш агентлигининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

4. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Болалар тарбияси билан боғлиқ низоларни ҳал қилишда судлар томонидан қонунларни қўллаш амалиёти тўғрисида» 1998 йил 11 сентябрдаги 23-сонли қарори :

3-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Суд оқилона ва мустақил фикрлаш қобилиятига эга боланинг ота-онасининг қайси бири билан яшаш истаги борлигини ҳам эътиборга олиши мумкин»;

ўзбекча матнида 5-бандининг биринчи хатбошисидаги «ҳуқуқга» деган сўзлар «ҳуқуққа» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

26-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Болалар тарбияси билан боғлиқ бўлган суддаги барча низоларни кўришда уларнинг ҳимояси юзасидан ким томонидан даъво қўзғатилганлигидан қатъий назар ишда иштирок этиш учун туман (шаҳар)лардаги «Инсон» ижтимоий хизматлар марказлари жалб қилиниши лозим. Қайд этилган орган даъво тақдим қилмаган бўлса, у суд томонидан давлат бошқарув органи сифатида ўзига юклатилган мажбуриятларини бажариш мақсадида хулоса бериш учун процессда иштирок этишга жалб қилинади (Оила кодексининг 88-моддаси).

Туман (шаҳар) лардаги «Инсон» ижтимоий хизматлар марказларининг, даъво талабларининг моҳияти бўйича хулосасини суд бошқа иш материаллари билан биргаликда баҳолайди. Бу хулоса билан келишмаганлик суд томонидан иш бўйича қабул қилинган ҳал қилув қарорида асослантирилган бўлиши лозим»;

27-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Болалар тарбияси билан боғлиқ бўлган ишларни ўз вақтида ва тўғри ҳал қилишни таъминлаш мақсадида, судлар, муайян низонинг хусусиятларини эътиборга олиб, уларни кўришга пухта тайёрлашлари керак. Болаларнинг туғилганлиги тўғрисидаги гувоҳноманинг нусхасини, мактабдан тавсифномани, нотинч оиланинг назорат қилинганлиги тўғрисидаги материалларни, васийлик ва ҳомийлик органларининг асослантирилган хулосасини, шунингдек болаларнинг тарбияланиш шароитларини ва ота-онани таърифловчи ҳужжатларни талаб қилиб олиш лозим. Бу ишлар фақат туман (шаҳар)лардаги «Инсон» ижтимоий хизматлар марказларидан боланинг яшаш шароитлари текширилганлиги тўғрисидаги далолатнома ва унга асосланган хулоса олингандан сўнг кўрилиши мумкин»;

28-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Болаларнинг фикрини, уларнинг тарафларга бўлган муносабатини аниқлаш, туман (шаҳар)лардаги «Инсон» ижтимоий хизматлар марказлари томонидан болаларнинг яшаш шароитини текшириш вақтида амалга оширилади. Иш ҳолатларига кўра суд томонидан болани сўраш зарур деб топилса, бундай сўровни боланинг ёшини ва ривожланганлигини эътиборга олиб, педагог иштирокида, унга манфаатдор шахслар таъсир этмайдиган вазиятда амалга ошириш лозим».

5. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Фуқаролик кодексини татбиқ қилишда суд амалиётида вужудга келадиган айрим масалалар тўғрисида» 1999 йил 24 сентябрдаги 16-сонли қарори :

16-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Ипотека тўғрисидаги шартнома, шунингдек нотариал тартибда тасдиқланиши керак бўлган шартнома бўйича мажбуриятларни таъминлаш юзасидан кўчар мол-мулкни ёки мол-мулкка бўлган ҳуқуқларни гаровга қўйиш тўғрисидаги шартнома нотариал тартибда тасдиқланиши лозим, бундан бирламчи бозордан кўчмас мулк ва транспорт воситаларини олиш чоғидаги ипотека ва гаров тўғрисидаги шартномалар мустасно (ФК 271-моддасининг 5-қисми)».

6. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Меҳнат вазифаларини бажариши муносабати билан ходимнинг ҳаёти ва соғлиғига етказилган зарарни қоплашга оид низолар бўйича суд амалиёти ҳақида» 2003 йил 19 декабрдаги 18-сонли қарори :

1-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Меҳнат вазифаларини бажариши муносабати билан ходимнинг ҳаёти ва соғлиғига етказилган зарарни қоплаш билан боғлиқ низоларни ҳал қилишда ушбу муносабатлар Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик, Меҳнат, Фуқаролик процессуал кодекслари ва ушбу муносабатларни тартибга солувчи Вазирлар Маҳкамасининг 2005 йил 11 февралдаги 60-сонли қарори билан тасдиқланган «Ходимларга уларнинг меҳнат вазифаларини бажариш билан боғлиқ ҳолда жароҳатланиши, касб касалликларига чалиниши ёки саломатликнинг бошқа хил шикастланиши туфайли етказилган зарарни тўлаш Қоидалари» (бундан буён матнда Қоидалар), Вазирлар Маҳкамасининг 1997 йил 6 июндаги 286-сонли қарори билан тасдиқланган «Ишлаб чиқаришдаги бахтсиз ҳодисаларни ва ходимлар саломатлигининг меҳнат вазифаларини бажариш билан боғлиқ бошқа хил зарарланишини текшириш ва ҳисобга олиш тўғрисида»ги Низом, Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 19 февралдаги 30-сонли қарори билан тасдиқланган «Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармаси тўғриси»даги Низом билан тартибга солиниши судларга тушунтирилсин»;

2-бандидаги «зарар» деган сўзлар, «зиён» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

3-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодексининг 336-моддасига мувофиқ, ҳаётига ва соғлиғига етказилган зиённинг ўрнини қоплаш тўғрисидаги ариза иш берувчига жабрланган ходим томонидан, у вафот этган тақдирда эса зиённинг ўрни қопланишига доир ҳуқуққа эга манфаатдор шахслар томонидан берилади.

Ходим ёки зиённинг ўрни қопланишига доир ҳуқуққа эга бўлган манфаатдор шахслар иш берувчининг қароридан рози бўлмаган ёки белгиланган муддатда жавоб олмаган тақдирда, улар ушбу низони ҳал қилиш учун судга мурожаат қилишга ҳақли.

Қайта тиббий гувоҳлантиришдан ўтгандан сўнг янги муддатга соғлиққа шикаст етказилганлиги оқибатида етказилган зиён тўловларини тўлаш ҳақидаги даъволар ҳам суд томонидан биринчи марта ариза қабул қилиш учун белгиланган тартибда қабул қилинади»;

8-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Судларга тушунтирилсинки, ходим меҳнатда майиб бўлиши, касб касаллиги ёки меҳнат вазифаларини бажариш билан боғлиқ ҳолда соғлиғига бошқача тарзда шикаст етиши сабабли вафот этган ҳолларда, Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодексининг 327-моддасида белгиланган, етказилган зиённи талаб қилиш ҳуқуқига эга бўлган шахслар доирасини кенгайтириб шарҳлашга йўл қўйилмайди.

Боқувчиси вафот этганлиги муносабати билан зарарни қоплашга бўлган ҳуқуқ, хотин(эр)нинг янгидан никоҳ тузган ҳолатларида ҳам сақланиб қолади. Чунки, қонунда бундай ҳолатларда ушбу шахсларга етказилган зарарни қоплаш мажбурияти бекор бўлиши назарда тутилмаган.

Вафот этганнинг вояга етмаган болалари бошқа шахс томонидан фарзандликка олинганда ҳам уларнинг зарар қопланишини талаб қилиш ҳуқуқи сақланиб қолади. (Оила кодексининг 166-моддаси)»;

10-бандининг иккинчи хатбошисидаги «тиббий-меҳнат экспертизаси комиссияси (ТМЭК)» деган сўзлар, «тиббий-ижтимоий эксперт комиссияси (ТИЭК)» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

10-бандининг учинчи хатбошисидаги «пенсияни ҳисоблашнинг базавий миқдорининг эллик фоизидан» деган сўзлар, «меҳнатга ҳақ тўлаш энг кам миқдорининг эллик фоизидан» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

11-бандининг учинчи хатбошисидаги «қонун ҳужжатларида белгиланган базавий ҳисоблаш миқдорининг эллик фоизидан» деган сўзлар, «қонунчиликда белгиланган меҳнатга ҳақ тўлаш энг кам миқдорининг эллик фоизидан» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

12-бандининг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодекси 323, 330-моддаларига мувофиқ, ходимнинг соғлиғига зиён етказилганлиги ҳамда меҳнатда майиб бўлганлик ёки касб касаллиги туфайли боқувчиси вафот этганлиги муносабати билан иш берувчи томонидан бир йўла тўланадиган нафақа миқдори жамоа шартномасида, агар у тузилмаган бўлса, иш берувчи ва касаба уюшмаси қўмитаси ўртасидаги келишувга биноан белгиланиши туфайли, меҳнат вазифаларини бажариш билан боғлиқ бўлмаган ҳолда соғлиққа шикаст етказилиши ёки боқувчининг вафоти туфайли етказилган зарарни ундириш ҳақидаги низоларни кўришда суд жамоа шартномасини, бундай шартнома тузилмаган бўлса, иш берувчи билан касаба уюшмаси қўмитаси ёки ходимларнинг бошқа органи ўртасидаги келишувни талаб қилиб олиши лозим»;

12-бандининг иккинчи хатбошисидаги «Меҳнат кодексининг 194-моддасининг иккинчи қисмига» деган сўзлар «Меҳнат кодексининг 323, 330-моддаларига» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

13-бандининг иккинчи ва олтинчи хатбошиларидаги «ТМЭК» деган сўзлар, «ТИЭК» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

14-банди иккинчи хатбошисидаги «(тиббий-меҳнат экспертиза комиссияси (ТМЭК)» деган сўзлар, «ТИЭК» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

15-бандининг иккинчи ва учинчи хатбошилари қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодексининг 326-моддаси талабига мувофиқ, агар жабрланувчининг қўпол эҳтиётсизлиги зиённинг келиб чиқишига ёки кўпайишига сабаб бўлса, ўрни қопланиши лозим бўлган зиён миқдори жабрланувчи айбининг даражасига қараб, мувофиқ равишда камайтирилади.

Бундай ҳолда зиённинг ўрнини қоплашни рад этишга йўл қўйилмайди»;

17-бандининг биринчи ва иккинчи хатбошилари қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодексининг 335-моддасига мувофиқ, иш берувчининг ғайриқонуний ҳаракатлари ёки ҳаракатсизлиги туфайли ходимга етказилган маънавий зиён ходимга меҳнат шартномаси тарафларининг келишувида белгиланган миқдорларда пул шаклида компенсация қилинади.

Низо юзага келган тақдирда, ходимга маънавий зиён етказилганлиги факти ва уни компенсация қилиш миқдорлари, ўрни қопланиши лозим бўлган моддий зарардан қатъий назар, суд томонидан Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг 1022-моддаси талабидан келиб чиқиб белгиланади».

7. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Якка тартибда қурилган уйга бўлган мулк ҳуқуқи билан боғлиқ низолар бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2004 йил 24 сентябрдаги 14-сонли қарори :

кириш қисмининг биринчи хатбошисидаги «Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 53-моддасига» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 65-моддасига» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

5-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Қурилиши тугалланмаган бино ва иншоотлар Ўзбекистон Республикаси «Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш тўғрисида»ги Қонунининг 37-моддасига асосан давлат рўйхатидан ўтказилмаган бўлса, бошқа шахсга бегоналаштирилиши мумкин эмас».

8. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Буйруқ тартибида иш юритишни тартибга солувчи қонун нормаларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида» 2006 йил 3 февралдаги 4-сонли қарори :

7-бандининг биринчи кичик хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«қарздор Ўзбекистон Республикаси судлари юрисдикцияси доирасидан четда бўлса»;

8-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Суд буйруғи чиқариш ҳақидаги аризада Ўзбекистон Республикаси ФПКнинг 171-моддасида белгиланган талаб билан биргаликда қарздор томонидан тан олинмаган талаблар қўйилган бўлиб, уларни алоҳида кўриш имкони бўлмаса, Ўзбекистон Республикаси ФПК 175-моддаси биринчи қисмининг 3-бандига мувофиқ суд буйруғи чиқариш тўғрисидаги ариза қабул қилишдан рад этилиши ва ундирувчига даъво ариза билан судга мурожаат қилиш ҳуқуқи тушунтирилиши лозим».

9. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Суд амалиётида битимларни тартибга солувчи қонунчилик нормаларини татбиқ қилишда вужудга келадиган айрим масалалар тўғрисида» 2006 йил 22 декабрдаги 17-сонли қарори :

9-банди қуйидаги мазмундаги тўртинчи ва бешинчи хатбошилари билан тўлдирилсин:

«Манфаатлар тўқнашувига йўл қўйилган ҳолда тузилган битим ҳақиқий эмас деб топилган тақдирда, ушбу битимни тузиш натижасида олинган фойда битим бўйича олинган ҳамма нарсани қайтариб бериш тўғрисида талаб қўйилмаган ҳолда, суд тартибида давлат даромадига ўтказилади. Бундай битимни ижро этиш билан боғлиқ харажатларнинг ўрни манфаатлар тўқнашувига йўл қўйган шахснинг ҳисобидан қопланади.

Коррупцияга йўл қўйилган ҳолда тузилган битим ҳақиқий эмас деб топилган тақдирда, бундай битимни тузиш натижасида жисмоний ва юридик шахсларга етказилган зарарнинг ўрни айбдор шахслар томонидан суд тартибида қопланади (ФК 114-моддаси учинчи ва тўртинчи қисмлари)».

10. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Фуқаролик ишлари бўйича экспертиза тайинлаш, ўтказиш ва эксперт хулосасига баҳо беришда суд амалиётида келиб чиқадиган айрим масалалар ҳақида» 2008 йил 12 декабрдаги 24-сонли қарори :

3-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Судлар экспертиза тайинлаш ва ўтказиш масаласини ҳал этишда Ўзбекистон Республикаси Конституциясига, ФПК, «Суд экспертизаси тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси қонуни, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 21 февралдаги 73-сонли қарори билан тасдиқланган «Суд экспертизаси тадқиқотларини ўтказиш тартиби тўғрисида»ги намунавий Низом, Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирининг 2022 йил 14 мартдаги 6-мҳ-сон буйруғи билан тасдиқланган «Одам ДНКси суд-биологик экспертизаси бўйича аноним мурожаат қилган шахсларнинг шахсига доир маълумотларни махсус белгилар асосида қайд этиш орқали тадқиқотларни ўтказиш тартиби тўғрисида»ги Низом, шунингдек бошқа норматив ҳуқуқий ҳужжатларга амал қилишлари лозим»;

4-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигига қарашли экспертиза муассасалари экспертизани Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги Х. Сулаймонова номидаги Республика суд экспертизаси маркази томонидан белгиланган хизмат кўрсатиш ҳудудларига мувофиқ амалга оширадилар».

11. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Вакилликка доир фуқаролик процессуал қонунчилиги нормаларининг судлар томонидан қўлланилиши тўғрисида» 2010 йил 14 майдаги 5-сонли қарори :

1-бандининг биринчи хатбошисидаги «Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 44, 116-моддаларида» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 29, 55-моддаларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

ўзбекча матнида 4-бандининг иккинчи хатбошисидаги «ўлган» деган сўз «вафот этган» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

5-банди қуйидаги мазмундаги тўртинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Суд даъвогарнинг ёки жавобгарнинг илтимосига кўра, «Давлат ҳисобидан юридик ёрдам кўрсатиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ давлат ҳисобидан юридик ёрдам кўрсатадиган адвокатнинг иштирок этишини таъминлаш чораларини кўриши шарт (ФПКнинг 67-моддаси)»;

8-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Судда вакил сифатида, шунингдек, нотижорат ташкилотларнинг ваколатли вакиллари ҳам иштирок этишлари мумкин, башарти бошқа шахсларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш вазифаси мазкур ташкилотларга бевосита қонунга биноан берилган бўлса (масалан, «Ўзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатаси тўғрисида»ги Қонуннинг 21-моддаси, «Касаба уюшмалари тўғрисида»ги Қонуннинг 27, 33, 45-моддалари ва бошқалар)»;

11-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Шахсни судда вакил сифатида қатнашишига ижозат бериш (қатнашишини рад этиш) тўғрисидаги ажрим устидан, у ишнинг кейинги ҳаракатланишига тўсқинлик қилмаганлиги сабабли шикоят қилиш мумкин эмас»;

12-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«боланинг туғилганлиги ҳақидаги гувоҳномаси»;

12-бандининг иккинчи кичик хатбошисидаги «мерос мулкини асровчини» деган сўзлар «меросни бошқарувчини» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

15-бандининг биринчи хатбошиси қуйидаги мазмундаги ўнинчи ва ўн биринчи кичик хатбошилар билан тўлдирилсин:

«медиация тартиб-таомилини амалга ошириш тўғрисидаги келишув ёки медиатив келишув тузиш;

аризаларни имзолаш».

12. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судлар томонидан мерос ҳуқуқига оид қонунчиликнинг қўлланилиши тўғрисида» 2011 йил 20 июлдаги 5-сонли қарори :

1-бандидаги «Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 36-моддаси» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 41-моддаси» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

3-бандининг биринчи хатбошисидаги «Деҳқон хўжалиги тўғрисида»ги Қонуннинг 9-моддаси)» деган сўзлар «Деҳқон хўжалиги тўғрисида»ги Қонуннинг 4-моддаси» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

13. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судлар томонидан никоҳдан ажратишга оид ишлар бўйича қонунчиликни қўллаш амалиёти тўғрисида» 2011 йил 20 июлдаги 6-сонли қарори :

6-бандининг иккинчи хатбошисидаги «апелляция ёки кассация инстанциясида» деган сўзлар «апелляция, кассация ёки тафтиш инстанциясида» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

14. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судлар томонидан оталикни белгилашга оид ишларни кўришда қонунчиликнинг қўлланилиши тўғрисида» 2011 йил 25 ноябрдаги 8-сонли қарори :

10-бандидаги «аудио-, видеоёзувлар» деган сўзлар «рақамли далиллар» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

15. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судлар томонидан фарзандликка олиш ҳақидаги ишлар бўйича қонунчиликни қўллаш амалиёти тўғрисида» 2013 йил 11 декабрдаги 21-сонли қарори :

5-бандининг учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Аҳолига сифатли ижтимоий хизмат ва ёрдам кўрсатиш ҳамда унинг самарали назорат тизимини йўлга қўйиш бўйича комплекс чора-тадбирлар тўғрисида»ги 2023 йил 1 июндаги ПФ-82-сонли Фармонига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузурида Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, шунингдек, унинг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар бошқармалари ҳамда туман (шаҳар)ларда «Инсон» ижтимоий хизматлар марказлари ташкил этилганлигини инобатга олиб, фарзандликка олишнинг асослилиги ва фарзандликка олинаётган боланинг манфаатларига мувофиқлиги тўғрисидаги хулосани судга тақдим этиш мажбурияти туман (шаҳар)лардаги «Инсон» ижтимоий хизматлар марказларининг зиммасига юклатилишини назарда тутиш лозим»;

22-бандининг иккинчи хатбошисидаги «ОК 165-моддасининг 3-қисми» деган сўзлар «ОК 165-моддасининг 4-қисми» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

16. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судлар томонидан вояга етмаган ва вояга етган меҳнатга лаёқатсиз болалар таъминоти учун алимент ундиришга оид ишлар бўйича қонунчиликни қўллаш амалиёти тўғрисида» 2016 йил 29 июлдаги 11-сонли қарори :

кириш қисмининг биринчи хатбошисидаги «Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 64-моддасига» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 77-моддасига» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

ўзбекча матнида 6-бандининг учинчи хатбошисидаги «қонун ҳужжатларида» деган сўзлар «қонунчиликда» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

14-бандининг учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Шунга кўра, қатъий суммада ундирилиши лозим бўлган алимент миқдори суд томонидан қонунчиликда ўрнатилган меҳнатга ҳақ тўлаш энг кам миқдорининг муайян қисмига мос равишда пул билан тўланадиган қатъий суммада (меҳнатга ҳақ тўлаш энг кам миқдорининг ярми, бир баравари, бир ярим баравари ва ҳоказо) белгиланиши лозим»;

23-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Суд ҳужжатларига биноан алимент ундирилиши юклатилган шахс томонидан жами бўлиб икки ойдан ортиқ муддат мобайнида алимент тўламаслик ҳолати аниқланса, суд маъмурий жавобгарликка тортиш ёки жиноят ишини қўзғатиш масаласини ҳал қилиш учун тегишли материалларни илова қилган ҳолда бу ҳақда прокурорга хабар қилиши шарт».

17. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Биринчи инстанция суди томонидан фуқаролик процессуал қонун нормаларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида» 2018 йил 19 майдаги 14-сонли қарори :

4-бандининг иккинчи хатбошисидаги «ФПК 44-бобида« деган сўзлар «ФПКнинг 44 ва 45-бобларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

13-бандининг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Суд мажлиси видеоконференцалоқа режимида ўтказилганда, шунингдек, суд мажлисини фототасвирга тушириш, суд мажлисида аудио ёки видеоёзув амалга оширилганда, суд бу ҳақда ишда иштирок этувчи шахсларни огоҳлантиради ва ФПК 208-моддасининг олтинчи қисмига мувофиқ суд мажлисида фототасвирга тушириш, аудио ёки видеоёзув тарафлар розилиги ва суд мажлисида раислик қилувчининг рухсати билан амалга оширилиши мумкинлигини тушунтиради»;

14-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Аризани ФПК 122-моддасининг 5, 6, 7 ва 10 2 -бандларида назарда тутилган асослар бўйича кўрмасдан қолдириш тўғрисидаги суд ажрими устидан хусусий шикоят (протест) берилиши мумкин»;

15-бандининг тўртинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Аноним хатлардаги маълумотлар ва келиб чиқиши номаълум бўлган бошқа маълумотлар далил ҳисобланмайди ва ФПКнинг 71, 74-моддаларига асосан суд уларни кўриш учун қабул қилмаслиги лозим»;

16-бандининг учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Бир тараф ўз талаб ва эътирозларига асос сифатида келтирган факт иккинчи тараф томонидан тан олинганлиги суд мажлиси баённомасига киритилиб, фактни тан олган тараф томонидан имзоланиши ёки бу ҳақда ёзма ариза олиниши лозим»;

22-бандидаги «ФПК 44-бобида» деган сўзлар «ФПКнинг 44 ва 45-бобларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

25-бандидан тўртинчи хатбошиси чиқариб ташлансин.

18. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Фуқаролик ишларини суд муҳокамасига тайёрлаш тўғрисида» 2018 йил 24 августдаги 26-сонли қарори :

7-бандининг тўртинчи ва бешинчи хатбошилари «келишув битимини» сўзларидан кейин «ёки медиатив келишув» сўзлари билан тўлдирилсин;

11-бандининг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«ФПКнинг 50-моддасига мувофиқ прокурор фақат қонунда назарда тутилган ҳолларда, шунингдек давлатнинг қонун билан қўриқланадиган манфаатларини ҳимоя қилиш мақсадида ерга оид ҳуқуқий муносабатлар, давлат мулки, давлатга етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш ва давлат бюджетидан ундирувлар билан боғлиқ ишларда ёки прокурорнинг даъво аризаси (аризаси) асосида қўзғатилган ишларда иштирок этиши мумкин»;

12-банди «келишув битимини» сўзларидан кейин «медиация тартиб-таомилларини амалга ошириш ҳақидаги келишув ёки медиатив келишув» сўзлари билан тўлдирилсин;

16 ва 17-бандларидаги «ёзма ёки ашёвий» деган сўзлар «ёзма, рақамли ёки ашёвий» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

19. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Суднинг ҳал қилув қарори ҳақида» 2019 йил 24 майдаги 12-сонли қарори :

5-бандининг биринчи хатбошисидаги «ФПК 249-моддасининг учинчи қисмига» деган сўзлар «ФПК 249-моддасининг тўртинчи қисмига» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

25-бандининг биринчи хатбошисидаги «ФПК 266-моддаси» деган сўзлар «ФПКнинг 265-моддаси» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

20. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Фуқаролик ишлари бўйича биринчи инстанция судининг ажримлари тўғрисида» 2019 йил 25 октябрдаги 19-сонли қарори :

1-бандининг биринчи хатбошисидаги «ФПК 6-моддасининг бешинчи қисми» деган сўзлар «ФПК 6-моддасининг олтинчи қисми» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

3-бандининг биринчи хатбошисидан ўттиз олтинчи кичик хатбоши чиқариб ташлансин;

9-бандининг учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Арз қилинган талаб фуқаролик ишлари бўйича судга, иқтисодий судга ёки маъмурий судга тааллуқли бўлмаганлиги сабабли аризани қабул қилиш рад қилинганда (ФПК 194-моддаси биринчи қисмининг 1-банди), агар низони ҳал этиш бошқа давлат органининг ваколатига тааллуқли бўлса, ажримда аризачининг қайси органга мурожаат қилиши кераклиги кўрсатилиши шарт»;

10-бандининг учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«ФПК 122-моддасининг 1, 3, 4 ва 10 3 -бандларида назарда тутилган асослар бўйича аризани кўрмасдан қолдиришда, суд ажримда иш бўйича қабул қилинган даъвони таъминлаш чоралари бекор қилинганлиги ҳақида кўрсатади»;

11-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Судларга тушунтирилсинки, «Давлат божи тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 18-моддаси талабларига мувофиқ:

аризани қайтариш ёки қабул қилишни рад этиш ҳақида;

суд буйруғи чиқариш тўғрисидаги аризани қабул қилишни рад этиш ҳақида;

иш фуқаролик ишлари бўйича судга, иқтисодий судга ёки маъмурий судга тааллуқли бўлмаганлиги сабабли иш юритишни тугатиш ҳақида;

тарафлар ўртасида медиатив келишув тузилганлиги сабабли аризани кўрмасдан қолдириш ҳақида;

ишда қатнашган шахс вафот этганлиги муносабати билан, агар низоли ҳуқуқий муносабат ҳуқуқий ворисликка йўл қўймаса, иш юритишни тугатиш ҳақидаги ажримларни чиқаришда суд давлат божини қайтариш масаласини ҳал қилиши лозим»;

14-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Суднинг ҳал қилув қароридан ажратилган ҳолда апелляция ёки кассация тартибида шикоят қилиниши (протест келтирилиши) мумкин бўлган ажримларни, суднинг ҳал қилув қарори билан бирга шикоят қилинадиган, хусусий шикоят ёки протест берилмайдиган, лекин эътирозлар апелляция ёки кассация тартибида шикоят (протест) келтирилиши мумкин бўлган ажримлардан фарқлаш лозим»;

15-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Қонунга мувофиқ (ФПКнинг 400, 419 1 -моддалари), биринчи инстанция суди ажрими устидан суднинг ҳал қилув қароридан алоҳида апелляция ёки кассация тартибида шикоят қилиниши мумкин, башарти процессуал қонунда бу тўғридан-тўғри назарда тутилган бўлса ёки ажрим ишнинг кейинги ҳаракатланишига тўсқинлик қилса.

Бундай ажримларга қуйидагилар киради:

аризани қабул қилишни рад этиш тўғрисидаги;

аризани қайтариш тўғрисидаги;

иш юритишни тўхтатиб туриш тўғрисидаги;

суд жаримасини солиш тўғрисидаги;

жаримадан озод қилиш ёки унинг миқдорини камайтиришни рад этиш тўғрисидаги;

иш юритишни тугатиш тўғрисидаги;

ўтказиб юборилган процессуал муддатни узайтиришни ёки тиклашни рад этиш тўғрисидаги;

ҳал қилув қарорининг ёзувидаги хатолар ва очиқ арифметик хатоларни тузатиш тўғрисидаги;

қўшимча ҳал қилув қарори қабул қилишни рад этиш тўғрисидаги;

ҳал қилув қарорини тушунтириш тўғрисидаги;

ҳал қилув қарори ижросини кечиктириш ва унинг бўлиб-бўлиб ижро этилиши, уни ижро этиш усули ва тартибини ўзгартириш тўғрисидаги;

ҳал қилув қарорининг қайтарма ижроси тўғрисидаги;

ижро варақасининг ёки суд буйруғининг дубликатини бериш тўғрисидаги;

ҳал қилув қарори, ажрим ёки қарорни янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриш ҳақидаги аризани қаноатлантириш ёки рад этиш тўғрисидаги;

даъвони таъминлаш масалалари бўйича;

суд буйруғини бекор қилиш ҳақидаги ва бекор қилишни рад этиш тўғрисидаги;

суд харажатлари билан боғлиқ масалалар бўйича;

ҳакамлик судининг ҳал қилув қарори билан боғлиқ иш бўйича;

чет давлат судларининг ва чет давлат ҳакамлик судларининг (арбитражларининг) ҳал қилув қарорларини тан олиш ва ижрога қаратиш тўғрисидаги;

ижро варақасини ижрога топширишнинг ўтказиб юборилган муддатини тиклашни рад этиш тўғрисидаги;

ижро ишини юритишни тўхтатиб туриш ва тугатиш ҳақидаги масалалар бўйича;

ижро ишини юритишни тиклашни рад этиш тўғрисидаги;

даъво ариза (ариза)ни судга тааллуқлилигига кўра, иқтисодий судга ёки маъмурий судга кўриб чиқиш учун ўтказиш тўғрисидаги;

фуқаролик ишлари бўйича суд иш материалларини судга тааллуқлилигига кўра, иқтисодий судга ёки маъмурий судга кўриб чиқиш учун ўтказиш ва фуқаролик суд ишини юритишни тугатиш тўғрисидаги ва бошқалар.

Судларнинг эътибори шунга қаратилсинки, қонунга мувофиқ ФПК 122-моддасининг 5, 6, 7 ва 10 2 -бандларида назарда тутилган асослар бўйича аризани кўрмасдан қолдириш ҳақидаги суд ажрими устидан хусусий шикоят (протест) берилиши мумкин (ФПК 123-моддасининг учинчи қисми)».

21. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судлар томонидан фуқаролик ишлари бўйича қонуний кучга кирган суд ҳужжатларини янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўришни тартибга солувчи қонун ҳужжатларини қўллаш тўғрисида» 2019 йил 24 декабрдаги 25-сонли қарори :

1-бандининг учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Апелляция, кассация, тафтиш инстанцияси судлари ўзлари томонидан чиқарилган ажримларни янги очилган ҳолатлар бўйича улар томонидан қуйи инстанциянинг суд ҳужжати ўзгартирилган ёхуд янги ҳал қилув қарори қабул қилинган бўлса, қайта кўришга ҳақли (ФПК 438-моддаси)»;

10-бандининг биринчи хатбошисидан «ашёвий» деган сўз чиқариб ташлансин;

12-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Суд ҳужжатини янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриш тўғрисидаги аризанинг қаноатлантирилиши тегишли суд томонидан ФПК билан ушбу инстанция суди учун белгиланган қоидалар бўйича ишни қайта кўриш учун асос бўлади (ФПК 445-моддаси)»;

13-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриш ҳақидаги аризани қаноатлантириш ёки рад қилиш тўғрисидаги ажрими устидан қонунда белгиланган муддатларда апелляция ёки кассация тартибида хусусий шикоят (протест) берилиши мумкин.

Апелляция, кассация инстанцияси судининг ажримларини янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриш ҳақидаги аризани қаноатлантириш ёки рад қилиш тўғрисидаги ажрими устидан тафтиш тартибида шикоят (протест) берилиши мумкин»;

14-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Биринчи инстанция судининг суд ҳужжатини бекор қилиш тўғрисидаги аризани рад қилиш ҳақидаги ажрими устидан берилган хусусий шикоят (протест) қаноатлантирилганда, апелляция ёки кассация инстанцияси суди ФПКнинг 47-боби тартибида ушбу ажримни, шунингдек, аризачи томонидан қайта кўриш масаласи қўйилган суд ҳужжатини, агар ушбу суд ҳужжатини қайта кўриш учун қонунда назарда тутилган асослар мавжуд бўлса, бекор қилади. Бундай ҳолда иш биринчи инстанция судига мазмунан кўриш учун юборилади».

22. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судлар томонидан фуқаролик ишлари бўйича далиллар ва исботлашга оид қонун нормаларини қўллаш амалиёти тўғрисида» 2020 йил 19 декабрдаги 35-сонли қарори :

1-бандидаги «аудио- ва видеоёзувлардан» деган сўзлар «рақамли далиллардан» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

10-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Процессуал қонун талабларига мувофиқ, далилларни тақдим этиш ва исботлаш мажбурияти тарафларга юклатилган. Шу билан бирга судлар назарда тутишлари лозимки, қонунда далилларни тақдим этиш мажбуриятини тақсимлашга оид умумий қоидалардан ташқари, айрим тоифадаги ишлар учун махсус қоидалар ҳам белгиланган. Жумладан, Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодексининг 111, 120, 146, 154, 174, 395-моддаларига мувофиқ, муддатли меҳнат шартномасини тузишнинг асослилиги, ишга қабул қилишни рад этишнинг қонунийлиги, ходимнинг иш берувчи билан бошқа жойга кўчиб ўтишни рад этганлиги, ходимни ишдан четлаштиришнинг қонунийлиги, меҳнат шартномаси бекор қилинишининг қонунийлиги, икки ёшга тўлмаган бола парваришини амалга ошираётган ходимни бошқа ишга ўтказиш мумкин эмаслигини исботлаш вазифаси иш берувчининг зиммасига юклатилади. Шу билан бирга, ходим ваколатли давлат органларининг талабига кўра ишдан четлаштирилган ҳолларда эса ходимни ишдан четлаштириш тўғрисида қарор қабул қилган тегишли давлат органининг зиммасига юклатилади.

Зарар етказишда айби йўқлигини тасдиқловчи далилларни тақдим этиш мажбурияти эса, Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг 985-моддасига мувофиқ жавобгарга юклатилади»;

ўзбекча матнида 11-бандининг иккинчи хатбошисидаги «қарори» деган сўзлар «ҳал қилув қарори» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

13-бандининг учинчи хатбошисидаги «ёзма ёки ашёвий» деган сўзлар «ёзма, рақамли ёки ашёвий» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

23. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судлар томонидан фуқаролик ишларини апелляция, кассация тартибида кўришнинг айрим масалалари тўғрисида» 2024 йил 25 мартдаги 9-сонли қарори :

2-бандининг олтинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Прокурор, юқори турувчи прокурор ва уларнинг ўринбосарлари прокурорнинг иштирокида кўрилган иш бўйича ҳамда қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган ишлар бўйича суд ҳужжати устидан апелляция, кассация протести келтиришга ҳақли. Шунингдек, прокурор ФПК 383-моддасининг биринчи қисми, 403-моддасининг биринчи қисмида кўрсатилган шахсларнинг мурожаати мавжуд бўлганда, апелляция, кассация протести келтириши мумкин»;

3-бандининг биринчи хатбошиси «Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил» сўзларидан кейин «ҳамда Ўзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатаси ва унинг ҳудудий бошқармалари» сўзлари билан тўлдирилсин.

24. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судлар томонидан фуқаролик ишларини тафтиш тартибида кўришнинг айрим масалалари тўғрисида» 2024 йил 25 июндаги 20-сонли қарори :

2-бандининг бешинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори, вилоят прокурори, унга тенглаштирилган прокурор ва уларнинг ўринбосарлари прокурор иштирокида кўрилган ҳамда қонунда прокурорнинг иштирок этиши назарда тутилган бўлиб, бироқ у суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинмасдан кўрилган ишлар бўйича тафтиш тартибида протест келтиришга ҳақли. Прокурор иштироки назарда тутилмаган ишлар бўйича тафтиш тартибидаги протест ишда иштирок этувчи шахслар, шунингдек ишда иштирок этишга жалб қилинмаган, аммо ҳуқуқ ва мажбуриятлари ҳақидаги масала суд томонидан ҳал этилган шахсларнинг мурожаати мавжуд бўлганда, келтирилиши мумкин».

V. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленуми ва Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг иқтисодий ишларга оид қуйидаги қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:

1. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Қонуний кучга кирган суд ҳужжатларини янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўришда иқтисодий процессуал қонун ҳужжатларини қўллаш бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2003 йил 25 июлдаги 111-сонли қарори :

1-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Ишда иштирок этишга жалб қилинмаган шахслар, уларнинг қонуний ҳуқуқ ва мажбуриятларига дахлдор суд ҳужжатлари қабул қилинган тақдирда, шу асосда қонуний кучга кирган суд ҳужжатини янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриш тўғрисидаги ариза беришга ҳақли эмас, бундай ҳолатда улар фақат суд ҳужжатлари устидан апелляция ёки кассация ёхуд тафтиш тартибида шикоят бериши мумкин. Бундай шахслар қонуний кучга кирган суд ҳужжатини янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриш тўғрисидаги ариза билан мурожаат этганида аризани қабул қилиш ИПК 268-моддаси биринчи қисмининг 1-банди ёки 291-моддаси биринчи қисмининг 1-банди ёхуд 316-моддаси биринчи қисмининг 1-бандига мос ҳолда рад этилади, агар ариза иш юритишга қабул қилинган бўлса, ариза бўйича иш юритиш ИПК 273-моддаси биринчи қисмининг 3-банди ёки 296-моддаси биринчи қисмининг 3-банди ёхуд 324 2 -моддаси биринчи қисмининг 1-бандига мос ҳолда тугатилади»

3-банддаги «апелляция ва кассация» деган сўзлар «апелляция, кассация ва тафтиш» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

4-банднинг учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Янги очилган ҳолатлар мавжуд бўлмасдан, суд ҳужжатини апелляция ёки кассация ва тафтиш тартибида кўриб чиқиш асослари мавжуд бўлган тақдирда суд ҳужжатини янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриш ҳақида берилган аризани қаноатлантириш мумкин эмас. Бунда иқтисодий суд кўрсатиб ўтилган ҳолатлар мавжуд эмаслигига асосланиб, суд ҳужжатини янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриш тўғрисидаги аризани қаноатлантиришни рад этиши лозим»;

7-банд қуйидаги мазмундаги иккинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Бунда бошқа орган қарори бекор қилинган деганда ушбу ҳужжатнинг ҳақиқий эмас деб топилганлигини тушуниш лозим»;

8-банднинг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Қонуний кучга кирган суд ҳужжатини янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриш ҳақидаги ариза ушбу суд ҳужжатини қабул қилган иқтисодий судга, агар суд ҳужжати апелляция, кассация ёки тафтиш инстанцияси суди томонидан ўзгартирилган ёки бекор қилинган ҳамда янги суд ҳужжати қабул қилинган бўлса, ариза иқтисодий суднинг суд ҳужжати ўзгартирилган ёки янги суд ҳужжати қабул қилинган тегишли инстанциясига берилади. Ушбу тартиб бузилган ҳолда берилган ариза ИПК 331-моддаси биринчи қисмининг 1-бандига асосан қайтарилади. Агар кўрсатилган ҳолат ариза иш юритишга қабул қилинганидан сўнг аниқланса, ариза иш ҳужжатлари билан бирга тегишли инстанция судига юборилади»;

11-банднинг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Биринчи инстанция судининг суд ҳужжатини, агар у апелляция, кассация ёки тафтиш инстанцияларида ўзгартирилмаган ёки янги қарор қабул қилинмаган бўлса, фақат шу суд инстанцияси қайта кўриб чиқишга ҳақли. Башарти биринчи инстанция судининг суд ҳужжати ўзгартирилган ёки бекор қилинган бўлса, янги очилган ҳолатлар бўйича апелляция, кассация ёки тафтиш инстанцияларининг суд ҳужжати ИПК 326-моддасининг иккинчи қисмига биноан ўзгартирган ёки бекор қилган инстанция томонидан қайта кўриб чиқилади»;

13-банд қуйидаги мазмундаги тўртинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Бунда аризадан воз кечган шахс айни шу асос билан мурожаат қилишга ҳақли эмас»;

14-банд :

қуйидаги мазмундаги иккинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Судларга тушунтирилсинки, суд ҳужжатини янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриш ҳақидаги аризани ИПК 107-моддасининг 3 ва 8-бандларига мос ҳолда кўрмасдан қолдириш ёки ариза бўйича иш юритишни ИПК 110-моддасининг 4 — 6-бандларига мос ҳолда тугатиш мумкин;

учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

Қонуний кучга кирган суд ҳужжатини янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриш тўғрисидаги аризани кўриб чиқиш натижалари бўйича чиқарилган ажрим устидан умумий тартибда шикоят қилиниши (протест келтирилиши) мумкин. Қонуний кучга кирган суд ҳужжатини янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриш тўғрисидаги аризани кўриб чиқиш натижалари бўйича чиқарилган апелляция ёки кассация инстанцияси судининг ажрими устидан тафтиш тартибида шикоят (протест) берилиши мумкин. Қонуний кучга кирган суд ҳужжатини янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриш тўғрисидаги аризани кўриб чиқиш натижалари бўйича чиқарилган Қорақалпоғистон Республикаси судининг, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судлари тафтиш инстанциясининг ажрими устидан Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига тафтиш тартибида шикоят (протест) берилиши мумкин»;

иккинчи хатбоши учинчи хатбоши деб ҳисоблансин.

15-банднинг биринчи хатбошиси «кассация» деган сўздан кейин «ва тафтиш» деган сўз билан тўлдирилсин;

16-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«16. Иш апелляция, кассация ёки тафтиш инстанцияси судининг иш юритувида бўлган вақтда янги очилган ҳолат бўйича ишни қайта кўриб чиқиш ҳақида ариза келиб тушса, бу суд шикоятни кўриб чиқишни янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриш натижалари олингунга қадар тўхтатиб туради ва ишни суд ҳужжатини янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриб чиқиш ҳақидаги ариза келиб тушган тегишли инстанция судига юборади.

Агар суд ҳужжати янги очилган ҳолат бўйича бекор қилинса, юқори инстанция суди шикоят бўйича иш юритишни ИПК 273-моддаси биринчи қисмининг 1-банди, 296-моддаси биринчи қисмининг 1-банди, 324 2 -моддаси биринчи қисмининг 2-бандига мос ҳолда тугатади»;

қуйидаги мазмундаги 16 1 , 16 2 -бандлар билан тўлдирилсин:

«16 1 . Суд ҳужжатининг янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриш тўғрисидаги аризани қаноатлантиришни рад этиш ҳақидаги ажрим бекор қилинган тақдирда, юқори турувчи суд бир вақтнинг ўзида аризада янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриш сўралган қонуний кучга кирган суд ҳужжатини ҳам бекор қилади ва ишни суд ҳужжати бекор қилинган тегишли судга мазмунан кўриш учун юборади.

16 2 . Агар юқори инстанция суди суд ҳужжатини янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриш тўғрисидаги аризани қаноатлантириш ҳақидаги ажрим устидан берилган шикоят (протест)ни кўришда ушбу ажримни асоссиз эканлиги ҳақида хулосага келса, уни бекор қилиш тўғрисида қарор қабул қилади ва шу билан бирга суд ҳужжатини янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриш тўғрисидаги аризани қаноатлантиришни рад этади.

Агар суд ҳужжатини янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриш тўғрисидаги аризани қаноатлантириш ҳақидаги ажрим устидан берилган шикоят (протест) кўрилгунга қадар иш бўйича янги суд ҳужжати қабул қилинган бўлса, янги суд ҳужжатига нисбатан шикоят (протест) берилган ёки берилмаганлигидан қатъий назар ушбу суд ҳужжати бекор қилинган ажрим асосида қабул қилинганлиги сабабли у ҳам бекор қилинади.»

2. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Мажбуриятларни бажармаганлик ёки лозим даражада бажармаганлик учун мулкий жавобгарлик тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ҳақида» 2007 йил 15 июндаги 163-сонли қарори :

қуйидаги мазмундаги 3 1 -банд билан тўлдирилсин:

«3 1 . Шартнома тузилмаган ёки ҳақиқий эмас деб топилганда бундай шартнома бўйича мулкий жавобгарлик чорасини қўллаш тўғрисидаги талабни қаноатлантиришни рад этиш лозим бўлади»;

қуйидаги мазмундаги 3 2 -банд билан тўлдирилсин:

«3 2 . Агар қонун ҳужжатлари билан давлат харидлари тўғрисидаги шартномаларни фақат электрон дўкон орқали, танлов ёки тендер, шунингдек Ягона етказиб берувчилар реестрига киритилган ягона етказиб берувчи билан тузилиши назарда тутилган бўлиб, шартнома эса кўрсатилган талабларга амалга қилинмасдан тузилган бўлса, бундай битим ФКнинг 116-моддасига асосан ўз-ўзидан ҳақиқий эмас бўлади.

Судлар шуни инобатга олишлари лозимки, агар қонун ҳужжатларида шартнома тузишда танлов (тендер) савдолари ўтказилиши назарда тутилган бўлса, бундай шартнома шартларини ўзгартириш юзасидан қўшимча келишув тузиш учун танлов (тендер) комиссиясининг белгиланган тартибда кўриб чиқилган ва расмийлаштирилган баённомаси асос бўлади.

Агар қонун ҳужжатларида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, танлов (тендер) савдолари натижалари бўйича тузилган шартнома шартларини тарафларнинг келишуви билан ўзгартиришга йўл қўйилмайди.

Судларнинг эътибори ушбу талабларга риоя қилинмасдан тузилган шартномалар ўз-ўзидан ҳақиқий эмаслигига қаратилсин.

Танлов (тендер) савдолари натижалари юзасидан тузилган шартномага тарафларнинг келишувига асосан киритилган ўзгартиришлар ўз-ўзидан ҳақиқий эмас.»

3. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Иқтисодий судлар томонидан келишув битимини тасдиқлашда процессуал қонун нормаларининг қўлланилишига оид айрим масалалар тўғрисида» 2009 йил 18 декабрдаги 204-сонли қарори :

4-банд қуйидаги мазмундаги учинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Судлар эътиборга олишлари лозимки, суд ҳужжатини ижро этиш босқичи деганда, суд ҳужжати асосида ижро варақаси берилганидан кейинги босқич тушунилади. Суд ҳужжати қонуний кучга киргунига қадар ишда иштирок этувчи шахслар томонидан тузилган келишув битимини тасдиқлашга йўл қўйилмайди. Суд ҳужжати қонуний кучга киргунига қадар судга тақдим этилган келишув битимини тасдиқлаш рад этилади»;

Ўзбек тилидаги матнининг 13-бандидаги «ИПК 134-моддасининг тўртинчи қисмига» деган сўзлар «ИПК 134-моддасига» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

Ўзбек тилидаги матни 19-бандининг биринчи хатбошисидаги «ИПК 173-моддасининг» деган сўзлар «ИПК 73-моддасининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

23-банд қуйидаги мазмундаги иккинчи хатбошиси билан тўлдирилсин:

«ИПК 133-моддасининг бешинчи қисмига мувофиқ ижро босқичида тузилган келишув битимини тасдиқлаш масаласи келишув битими судга тақдим этилган кундан эътиборан ўн беш кунлик муддатда кўрилади»

24-бандидаги «Банкротлик тўғрисида» деган сўзлар «Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

4. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Иқтисодий судлар томонидан ҳакамлик муҳокамаси билан боғлиқ ишларни кўришда қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида» 2012 йил 15 июндаги 238-сонли қарори :

3-банд қуйидаги мазмундаги иккинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Судларнинг эътибори, давлат ҳокимияти ва бошқарув органлари ҳамда уларнинг таркибий тузулмалари ҳам ҳакамлик битими тарафлари бўлиши мумкин эмаслигига қаратилсин»

иккинчи хатбоши учинчи хатбоши деб ҳисоблансин;

Ўзбек тилидаги матни 4-бандининг учинчи хатбошисидаги «хўжалик судида» деган сўзлар «иқтисодий судда» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

5-банд қуйидаги мазмундаги учинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Ишда иштирок этишга жалб қилинмаган, аммо ҳуқуқлари ва мажбуриятлари тўғрисида ҳакамлик суди ҳал қилув қарори қабул қилган шахслар учун ИПК 223-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган муддат уларга ҳал қилув қарори қабул қилинганлиги маълум бўлган кундан эътиборан ҳисобланади.»;

қуйидаги мазмундаги 10.1-банд билан тўлдирилсин:

«10.1. Ҳакамлик судининг қарздорликни ундириш тўғрисидаги ҳал қилув қарори асосида ижро варақаси бериш тўғрисидаги аризаларни кўриб чиқишда иқтисодий суд ушбу қарздорлик ўз-ўзидан ҳақиқий бўлмаган ёки тузилмаган битимлардан келиб чиққанлигини аниқласа, ИПК 231-моддаси биринчи қисмининг 1-бандига асосан ижро варақаси беришни рад этиши лозим»;

15.6-банднинг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Маъмурий, оила ва меҳнат муносабатларидан келиб чиқадиган низолар, хусусан, давлат органлари ва фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органларининг қонунчиликка мувофиқ бўлмаган, ташкилотлар ва фуқароларнинг ҳуқуқлари ва қонун билан қўриқланадиган манфаатларини бузадиган ҳужжатларини (бутунлай ёки қисман) ҳақиқий эмас деб топиш тўғрисидаги; ундириш сўзсиз (акцептсиз) тартибда амалга ошириладиган ижро ҳужжатини ёки бошқа ҳужжатни ижро этилиши мумкин эмас деб топиш тўғрисидаги; давлат рўйхатига олишни рад этганлик ёки белгиланган муддатда давлат рўйхатига олишдан бош тортганлик устидан берилган шикоят; агар қонунда сўзсиз (акцептсиз) тартибда жарима ундирилиши назарда тутилмаган бўлса назорат қилувчи органлар томонидан ташкилотлар ва фуқаролардан жарималар ундириш тўғрисидаги; назорат қилувчи органлар томонидан қонунчилик талабларини бузган ҳолда сўзсиз (акцептсиз) тартибда ҳисобдан чиқарилган пул маблағларини бюджетдан қайтариш тўғрисидаги низолар; ҳуқуқий таъсир чорасини қўллаш; юридик аҳамиятга эга бўлган фактларни аниқлаш тўғрисидаги; ер билан боғлиқ, бино — иншоотларга эгалик ҳуқуқини белгилаш; мулк ҳуқуқини тан олиш; бюджет тизими бюджетларидан пул ундириш ҳақидаги низолар ҳакамлик суди муҳокамаси предмети бўла олмайди.»

5. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Суд буйруғи бериш тўғрисидаги ишларни кўришда иқтисодий судлар томонидан процессуал қонун нормаларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида» 2013 йил 5 декабрдаги 254-сонли қарори :

2.2-банднинг биринчи хатбошисидаги «сувни чиқариб юбориш (канализация)» деган сўзлар «оқова сувларни чиқариб юбориш» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

8-банддаги «тасдиқловчи далиллар» деган сўзлардан кейин «давлат харидлари билан боғлиқ шартномалар бўйича харид қилиш тартиб-таомилига риоя этилганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

13-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Суд буйруғини бериш тўғрисидаги аризани қабул қилишни рад этиш ёки қайтариш тўғрисида ажрим чиқарилади. Мазкур ажрим устидан шикоят қилиниши (протест келтирилиши) мумкин»;

Ўзбек тилидаги матни 15.1-бандининг биринчи хатбошисидаги «ИПК 143-моддасининг иккинчи қисмига» деган сўзлар «ИПК 144-моддасининг иккинчи қисмига» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

15.1-банднинг учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Суд буйруғини беришни рад этиш тўғрисидаги ажрим устидан берилган апелляция ёки кассация шикояти (протести) ёхуд тафтиш тартибидаги шикоят (протест) ИПКнинг 34, 35 ва 36-бобларига мувофиқ кўриб чиқилади. Ажрим апелляция ёки кассация ёхуд тафтиш инстанцияси суди томонидан бекор қилинган тақдирда, иш ҳал қилиш учун биринчи инстанция судига юборилади»;

17-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Суд буйруғи апелляция, кассация ва тафтиш инстанцияларида ва янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўрилмайди. Шу муносабат билан суд буйруғи устидан берилган апелляция, кассация ва тафтиш шикоятини қабул қилиш ИПК 268-моддаси биринчи қисмининг 2-банди, 291-моддаси биринчи қисмининг 2-банди, 316-моддаси биринчи қисмининг 2-бандига асосан, суд буйруғини янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриш тўғрисидаги аризани қабул қилиш эса, ИПК 154-моддаси биринчи қисмининг 1-бандига мос ҳолда рад этилади. Агар шикоят ёки ариза иш юритишга қабул қилинган бўлса, апелляция ёки кассация шикояти (протести) ёхуд тафтиш тартибидаги шикоят (протест) бўйича иш юритиш ИПК 273-моддаси биринчи қисмининг 1-банди ёки 296-моддаси биринчи қисмининг 1-банди ёхуд 324²-моддаси биринчи қисмининг 2-бандига асосан, янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриш тўғрисидаги ариза бўйича эса, иш юритиш ИПК 110-моддасининг 1-бандига мос ҳолда тугатилади»;

20-банднинг тўққизинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Суд буйруғини бекор қилишни рад этиш тўғрисидаги ажрим устидан шикоят қилиниши (протест келтирилиши) мумкин»;

20-банд ўнинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Суд буйруғини бекор қилишни рад этиш тўғрисидаги ажрим устидан берилган апелляция ёки кассация шикояти (протести) ёхуд тафтиш тартибидаги шикоят (протест) ИПКнинг 34, 35 ва 36-бобларига мувофиқ кўриб чиқилади. Ажрим апелляция ёки кассация ёхуд тафтиш инстанцияси суди томонидан бекор қилинган тақдирда, биринчи инстанция суди томонидан берилган суд буйруғи ҳам бекор қилиниши лозим»;

қарорнинг ўзбек тилидаги матни 22-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Судларга тушунтирилсинки, суд буйруғини бериш тўғрисидаги ишлар юзасидан ажримлар чиқарилгандан кейин беш кунлик муддатда тарафларга юборилади ёки уларга тилхат олиб топширилади, уларнинг электрон манзили мавжуд бўлган тақдирда эса, ажримлар ахборот тизими орқали электрон шаклда юборилиши мумкин».

6. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Иқтисодий судлар томонидан экспертизага оид қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида» 2014 йил 20 июндаги 261-сонли қарори :

7-банди «апелляция» деган сўздан кейин «кассация ва тафтиш» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

9-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«ИПКда экспертиза тайинлаш тўғрисидаги ажрим устидан шикоят берилиши (протест келтирилиши) назарда тутилмаганлиги муносабати билан судлар шуни инобатга олиши лозимки, экспертиза тайинлаш тўғрисидаги ажримда иш юритишни тўхтатиб туриш ҳам кўрсатилган бўлиб, ушбу ажрим устидан шикоят берилган (протест келтирилган) бўлса, шикоят (протест)нинг фақат иш юритишни тўхтатиб туришга оид қисми кўриб чиқилади. Агар шикоят (протест) суд ажримининг экспертизани тайинлашга оид қисми устидан берилган бўлса, уни қабул қилиш ИПК 268-моддаси биринчи қисмининг 2-банди ёки 291-моддаси биринчи қисмининг 2-банди ёхуд 316-моддаси биринчи қисмининг 2-бандига асосан рад этилади. Агар ариза (протест) иш юритишга қабул қилинган бўлса, у бўйича иш юритиш ИПК 273-моддаси биринчи қисмининг 1-банди ёки 296-моддаси биринчи қисмининг 1-банди ёхуд 324 2 -модда биринчи қисмининг 2-бандига асосан, шикоят (протест) кўриб чиқилаётган суд инстанциясида тугатилади»

7. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Иқтисодий судлар томонидан видеоконференцалоқа режимида суд мажлисларини ўтказишда процессуал қонун нормаларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида»ги 2014 йил 28 ноябрдаги 270-сонли қарори :

4-банди «кассация» деган сўздан кейин «ва тафтиш» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

Ўзбек тилидаги матнининг 12.1-банди қуйидаги мазмундаги жумла билан тўлдирилсин:

«Маслаҳатдан сўнг суд ҳужжати ИПКда белгиланган тартибда эълон қилинади»

8. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Иқтисодий судлар томонидан фуқаролик қонун ҳужжатларининг даъво муддатига оид нормаларини қўллашнинг айрим масалалари ҳақида» 2015 йил 19 июндаги 282-сонли қарори :

9-банднинг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Судларга тушунтирилсинки, даъво муддатини қўллаш ҳақидаги ариза фақатгина биринчи инстанция суди томонидан ишни кўриш якуни бўйича суд ҳужжати қабул қилингунга қадар берилиши мумкин. Агар бундай ариза ишни апелляция, кассация ва тафтиш инстанцияси судларида кўриш жараёнида берилса, у қаноатлантирилмайди ва бу ҳақида суд ҳужжатининг асослантирувчи қисмида кўрсатилади, бундан иш апелляция ёки кассация инстанциялари томонидан ишни биринчи инстанция судида иш юритиш қоидалари бўйича кўриш ҳолати мустасно»;

16.1-банднинг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Даъвогар томонидан ўтказиб юборилган даъво муддатини узрли деб топиш ва уни тиклаш ҳақида ариза фақатгина биринчи инстанция судига берилиши мумкин, яъни даъво муддатининг ўтказиб юборилганлиги фақат биринчи инстанция суди томонидан узрли деб топилиши мумкин. Бундай аризанинг апелляция, кассация ва тафтиш инстанцияси судида кўрилаётган пайтда берилиши ўтказиб юборилган даъво муддатини тиклаш ва бузилган ҳуқуқни ҳимоя қилиниши учун асос бўла олмайди, бундан иш апелляция ёки кассация инстанциялари томонидан ишни биринчи инстанция судида иш юритиш қоидалари бўйича кўриш ҳолати мустасно»

9. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Иқтисодий судлар томонидан процессуал муддатларга оид қонун нормаларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида» 2015 йил 19 июндаги 283-сонли қарори :

3-банднинг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Судлар инобатга олишлари керакки, йиллар, ойлар ва кунлар билан ҳисобланадиган процессуал муддатларга иш куни бўлмаган кунлар ҳам киради, ИПК 203 10 -моддасининг олтинчи қисми ва 222-моддасининг олтинчи қисмида назарда тутилган ҳоллар бундан мустасно»;

11-банднинг биринчи хатбошиси «(ИПК 300-моддасининг биринчи ва иккинчи қисмлари)» деган сўзлардан кейин «тафтиш тартибидаги шикоят (протест) (ИПКнинг 324 3 -моддаси)» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

12-банднинг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Судья ишни судда кўришга тайёрлаш пайтида даъво аризаси (ариза) судга келиб тушган кундан бошлаб беш кундан кечиктирмасдан ИПКнинг 163-моддасида назарда тутилган тегишли процессуал ҳаракатларни амалга ошириши лозим. Ишни суд муҳокамасига тайёрлаш чоғида судгача мажлис ўтказиш ҳоллари бундан мустасно»;

15-банднинг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«ИПК 17-моддасининг тўртинчи қисми, 24-моддаси, 45-моддасининг тўртинчи қисми, 47 ва 48-моддалари, 158-моддасининг биринчи ва учинчи қисмлари, 160-моддасининг биринчи қисми, 171-моддасининг саккизинчи қисмида назарда тутилган ҳолларда ишни кўриш янгидан бошланади»;

ўзбек тилидаги матнининг 21.1-бандидаги «ИПКнинг 17 ва 128-моддаларига» деган сўзлар «ИПКнинг 17 ва 172-моддаларига» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

24-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«24. Биринчи инстанция судининг апелляция тартибида кўрилмаган ҳал қилув қарори устидан ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация шикояти (протести) берилиши мумкин.

Ҳал қилув қарорини қабул қилган суд шикоят (протест) келиб тушган кундан эътиборан беш кунлик муддатда уни кассация инстанцияси судига иш билан бирга юбориши шарт. Шуни инобатга олиш лозимки, беш кунлик муддат кассация шикояти (протести) ҳал қилув қарори (ажрим)ни қабул қилган биринчи инстанция судига келиб тушган кундан ҳисобланади»;

25.1 , 25.2 ва 25.3-бандлар қуйидаги мазмундаги 27, 27.1, 27.2-бандлар билан алмаштирилсин:

«27. Ишда иштирок этишга жалб қилинмаган, аммо ҳуқуқ ва мажбуриятлари тўғрисида ҳал қилув қарори қабул қилинган шахслар ҳамда ишни кўриш вақти ва жойи тўғрисида тегишли равишда хабардор қилинмаганлиги сабабли ишни кўришда қатнашмаган ишда иштирок этувчи шахслар томонидан берилган апелляция шикоятини бериш учун ўтказиб юборилган процессуал муддатни тиклаш ҳақидаги илтимосномани қаноатлантириш ИПКнинг 262-моддасида назарда тутилган бир ойлик муддат ўтказиб юборилганлиги сабабли рад этилиши мумкин эмас.

Судлар аризачининг суд мажлиси вақти ва жойи тўғрисида тегишли равишда хабардор қилинмаганлиги ҳақидаги важларига баҳо беришда, тарафларнинг хабардор қилинганлиги тўғрисидаги ишда мавжуд далилларни текширишлари, агарда шикоят ишга жалб қилинмаган шахслар томонидан берилган бўлса, улар суд ҳужжати билан ўзларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатлари бузилганлигини қачондан бошлаб билган ёки билишлари лозим бўлганлигини аниқлашлари керак.

Бунда судлар инобатга олишлари лозимки, ИПК 262-моддасининг учинчи қисми, 285-моддасининг иккинчи қисми ва 310-моддаси бешинчи қисмида назарда тутилган апелляция, кассация шикояти (протести) ва тафтиш тартибидаги шикоят (протест) беришнинг ўтказиб юборилган муддатини тиклаш ҳақидаги аризани бериш учун белгиланган муддат қатъий ҳисобланади.

27.1. Суд томонидан ишда иштирок этувчи шахсга шикоят қилинаётган суд ҳужжатининг юборилмаганлиги ёки ўз вақтида юборилмаганлиги оқибатида шикоятни бериш муддати ўтказиб юборилган бўлса, апелляция ёки кассация шикояти ва тафтиш тартибидаги шикоят беришнинг ўтказиб юборилган муддати, агар апелляция, кассация шикояти ва тафтиш тартибидаги шикоят беришнинг ўтказиб юборилган муддатини тиклаш ҳақидаги ариза ИПК 262-моддасининг учинчи қисми, 285-моддасининг иккинчи қисми ва 310-моддаси бешинчи қисмида назарда тутилган муддатда берилган бўлса, тикланиши лозим.

27.2. Апелляция, кассация ва тафтиш шикоятини беришнинг ўтказиб юборилган процессуал муддатини тиклаш учун апелляция, кассация ва тафтиш тартибидаги шикоятни бериш тўғрисидаги масалани юқори турувчи орган (мансабдор шахс) билан келишиш лозимлиги, раҳбар ёки вакилнинг хизмат сафарида, меҳнат таътилида ёхуд даволанишда бўлганлиги, ҳуқуқшунос лавозимининг вакантлиги ёки ушбу штат бирлигининг мавжуд эмаслиги, раҳбарнинг алмашганлиги, шунингдек юридик шахснинг бошқа турли ички ташкилий муаммолари каби бошқа ҳолатлар узрли сабаблар деб баҳоланмаслиги лозим»;

қуйидаги мазмундаги 26, 26.1 ва 26.2-бандлар билан тўлдирилсин:

«26. Тафтиш тартибидаги шикоят (протест) биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори, ажрими, қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан бир йил ичида берилади.

Қорақалпоғистон Республикаси судига, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларига тафтиш тартибидаги шикоят (протест) бериш муддати кассация инстанцияси суди томонидан қарор қабул қилингунига қадар ўтган бўлса, тафтиш тартибдаги шикоят (протест) кассация инстанцияси суди қарор қабул қилган кундан эътиборан уч ой ичида берилиши мумкин.

Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига тафтиш тартибида шикоят (протест) бериш муддати Қорақалпоғистон Республикаси суди, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судлари томонидан ишни тафтиш тартибида кўриш натижалари бўйича қарор қабул қилингунига қадар ўтган бўлса, тафтиш тартибидаги шикоят (протест) ушбу судлар томонидан ишни кўриш натижалари бўйича қарор қабул қилинган кундан эътиборан уч ой ичида берилиши мумкин.

Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Раёсатига Ўзбекистон Республикаси Олий суди раисининг, Бош прокурорининг протести ушбу Кодекс 307-моддаси биринчи қисмининг иккинчи ва учинчи хатбошиларида кўрсатилган шахсларнинг мурожаати келиб тушган кундан эътиборан уч ой ичида, лекин Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати томонидан ишни тафтиш тартибида кўриш натижалари бўйича қарор қабул қилинган кундан эътиборан олти ойдан ортиқ бўлмаган муддатда киритилиши мумкин.

26.1. Тафтиш тартибидаги шикоят (протест) беришнинг ўтказиб юборилган муддати тафтиш тартибида шикоят (протест) берган шахснинг илтимосномаси бўйича суд томонидан, агар илтимоснома шикоятни (протестни) бериш муддати ўтган кундан эътиборан уч ойдан кечиктирмай берилган ва тафтиш тартибида шикоятни (протестни) бериш муддати ўтказиб юборилишининг сабаблари суд томонидан узрли деб топилган бўлса, тикланиши мумкин.

26.2. Тафтиш шикояти (протести) суд муҳокамасида кўриб чиқиш учун тайинланган кундан эътиборан бир ойдан ортиқ бўлмаган муддатда кўриб чиқилади.

Ишни тафтиш инстанцияси судида кўриш учун белгиланган бир ойлик муддат тафтиш шикоятини (протестини) суд муҳокамасига кўриб чиқиш учун тайинлаш ҳақида ажрим чиқарилган кундан ҳисобланади ва кейинги ойнинг тегишли кунида тугайди.

Алоҳида ҳолларда тафтиш шикоятини (протестини) кўриб чиқиш муддати ишни кўраётган судлов ҳайъати томонидан кўпи билан бир ойга узайтирилиши мумкин.»

10. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Лизинг муносабатларини тартибга солувчи қонунчилик нормаларини иқтисодий судлар томонидан қўлланилишининг айрим масалалари ҳақида» 2015 йил 27 ноябрдаги 289-сонли қарори :

рус тилидаги матни қуйидаги мазмундаги 8.1-банд билан тўлдирилсин:

«8.1. Разъяснить судам, при удовлетворения искового требования о возврате лизингового объекта государственная пошлина исчисляется из цены лизингового объекта».

11. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг «Иқтисодий судлар томонидан қурилиш пудрати шартномасидан келиб чиқадиган низоларни ҳал этишда қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида» 2016 йил 23 декабрдаги 306-сонли қарори :

20-бандининг биринчи хатбошисидаги «хўжалик судларида» деган сўзлар «иқтисодий судларда» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

12. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Биринчи инстанция суди томонидан иқтисодий процессуал қонун нормаларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида» 2019 йил 24 майдаги 13-сонли қарори :

7-банднинг биринчи хатбошиси «кассация» деган сўздан кейин «ёхуд тафтиш» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

11-банд :

учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Шартнома шартларини ўзгартириш ёки бекор қилиш ҳақидаги иқтисодий низолар ҳам судга тааллуқлидир. Бундай турдаги низоларни суд ўз иш юритишига қабул қилиши учун шартноманинг тури ҳам, уни тузиш тартиби ҳам аҳамиятга эга эмас. Шу билан бирга ФК шартномани бекор қилиш ва ўзгартириш, агар ФК, бошқа қонунлар ёки шартнома билан бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, тарафларнинг келишуви бўйича мумкинлиги тўғрисидаги қоидани белгилайди (ФК 382-моддасининг биринчи қисми). Тарафлардан бирининг талаби билан эса шартнома суд томонидан фақат иккинчи тараф уни жиддий равишда бузса ҳамда ФК, бошқа қонунлар ва шартномада назарда тутилган ўзга ҳолларда ўзгартирилиши ёки бекор қилиниши мумкин (ФК 382-моддасининг иккинчи қисми)»;

тўртинчи хатбошиси билан тўлдирилсин.

«Судлар шартномани бекор қилиш тўғрисидаги даъволарни қабул қилиш масаласини ҳал этишда бир тарафнинг шартномани ўзгартириш ёки бекор қилиш тўғрисидаги таклифи шартноманинг барча тарафларига юборилганлигига, шартномани ўзгартириш ёки бекор қилиш ҳақидаги таклифга иккинчи тарафдан, агар шартнома уч ва ундан ортиқ тарафлар иштирокида тузилган бўлса, қолган барча тарафлардан рад жавоби олинганидан ёки таклифда кўрсатилган ёхуд қонунда ёинки шартномада белгиланган муддатда, бундай муддат бўлмаганида эса — ўттиз кунлик муддатда жавоб олинмаганидан кейингина шартномани ўзгартириш ёки бекор қилиш ҳуқуқи пайдо бўлишига эътибор қаратсин»;

14-бандининг олтинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Биринчи инстанция судида иштирок этувчи вакиллар апелляция ёки кассация шикояти, шунингдек, тафтиш тартибидаги шикоят беришга, агар бундай процессуал ҳаракатларни амалга ошириш ишонч билдирган шахс томонидан берилган ишончномада махсус қайд этилган бўлса, ҳақли»;

қуйидаги мазмундаги 30 2 -банд билан тўлдирилсин:

«30 2 . Судлар давлат харидлари тўғрисидаги шартномалардан келиб чиққан низоларни кўриб чиқишда тегишли иқтисодиёт ва молия бўлими ҳамда ғазначилик бўлинмасини учинчи шахс сифатида ишга жалб этиш чорасини кўришга эътибор қаратишлари лозим»;

32 1 -банд қуйидаги мазмундаги иккинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Ушбу қоида Ўзбекистон Республикасининг «Медиация тўғрисида»ги Қонуни талабига риоя қилинмаган ҳолда тузилган медиатив келишувга ҳам қўлланилади»;

41-банднинг бешинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Ҳал қилув қарори устидан апелляция, кассация шикояти (протести) ва тафтиш тартибидаги шикоят (протест) келиб тушганидан кейин йўл қўйилган ёзувдаги хатолар, ҳарфий хатолар ва ҳисоб-китобдаги янглишишларни тузатишга йўл қўйилмайди».

13. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Чет эллик шахслар иштирокидаги ишларни иқтисодий судлар томонидан кўришда қонунчилик ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ҳақида» 2023 йил 20 ноябрдаги 27-сонли қарори :

34-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«34. Чет эллик шахслар иштирокидаги ишлар апелляция ёки кассация ва тафтиш инстанциясида ИПКда белгиланган муддатларда тегишли тартибда кўриб чиқилади».

14. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Судлар томонидан иқтисодий ишларни тафтиш тартибида кўришнинг айрим масалалари тўғрисида» 2024 йил 25 июндаги 21-сонли қарори :

Рус тили матнидаги 6-банднинг тўртинчи хатбошисидаги «ИПК» деган сўз «ЭПК» деган сўз билан алмаштирилсин.

VI. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг маъмурий ишлар бўйича қуйидаги қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:

1. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Давлат пенсия таъминоти билан боғлиқ ишлар бўйича суд амалиёти тўғрисида» 2017 йил 29 ноябрдаги 44-сонли қарори :

1-бандининг биринчи хатбошисидаги «39-моддаси» деган сўзлар «46-моддасига» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

2-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти билан боғлиқ ишларини кўришда Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси, Фуқаролик кодекси, Меҳнат кодекси, Ўзбекистон Республикасининг «Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида»ги Қонуни (бундан буён матнда Қонун деб юритилади), Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «Давлат пенсияларини тайинлаш ва тўлаш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида»ги 2022 йил 13 октябрдаги 592-сонли қарори, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 5 декабрдаги 971-сон қарори билан тасдиқланган ««Ягона миллий меҳнат тизими» идоралараро дастурий-аппарат комплексида меҳнат шартномаларини рўйхатдан ўтказиш, электрон меҳнат дафтарчаларини шакллантириш ва юритиш тартиби тўғрисида»ги низом, Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 1998 йил 29 январда 402-сон билан рўйхатдан ўтказилган «Меҳнат дафтарчаларини юритиш тўғрисида»ги Йўриқнома ва ушбу соҳага оид бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар нормалари қўлланиши лозим»;

4-бандининг :

биринчи хатбошисидаги «2011 йил 8 сентябрдаги 252-сонли» деган сўзлар «2022 йил 13 октябрдаги 592-сонли» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

биринчи ва иккинчи хатбошисидаги «Молия вазирлиги» деган сўзлар «Иқтисодиёт ва молия вазирлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

8-бандининг :

биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Судларга тушунтирилсинки, Қонуннинг 37-моддасига асосан, ёшга доир умумий асосларга кўра пенсия тайинлаш учун фаолият тури, мулк ва хўжалик юритиш шаклларидан қатъий назар, ходим давлат томонидан ижтимоий суғурталанган ҳолда бажарган ҳар қандай иш, агар у 2019 йил 1 январга қадар бўлган давр учун Пенсия жамғармасига суғурта бадаллари тўлаган бўлса, 2019 йил 1 январдан кейинги давр учун ходим томонидан бажарилган ҳар қандай иш, башарти меҳнатга ҳақ тўлаш тарзидаги даромадлар ҳисобланган бўлса, иш стажига қўшиб ҳисобланади»;

иккинчи хатбошисидаги «2011 йил 7 апрелдаги 107-сонли қарори билан тасдиқланган ««Пенсия тайинлаш учун зарур бўлган иш стажига эга бўлмаган қарияларга ва меҳнатга лаёқатсиз фуқароларга нафақалар тайинлаш ва тўлаш тартиби тўғрисида»ги» деган сўзлар «2023 йил 23 мартдаги 119-сонли қарори билан тасдиқланган «Ижтимоий ҳимояга муҳтож бўлган айрим тоифадаги шахсларга нафақа тайинлаш ва тўлаш тартиби тўғрисида»ги» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

9-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Судлар назарда тутиши лозимки, 2019 йил 1 январга қадар бўлган давр учун Пенсия жамғармасига суғурта бадаллари ходимга тўланадиган иш ҳақи шаклидаги даромадлардан ҳисобланади ва ушлаб қолинади 2019 йил 1 январдан кейинги давр учун эса ходимнинг меҳнатга ҳақ тўлаш тарзидаги даромадларидан ҳисобланади (Ўзбекистон Республикаси Солиқ кодексининг 371-моддаси).

Пенсия жамғармасига ҳисобланган суғурта бадаллари тўғрисидаги ва ходимнинг меҳнатига ҳақ тўлаш тарзидаги даромадлари солиқ органларида шакллантирилган маълумотлар асосида аниқланади.

Шундан келиб чиққан ҳолда, судлар иш берувчининг ижтимоий солиқ, ягона ижтимоий тўлов ва суғурта бадаллари бўйича қарздорлиги мавжудлиги сабабли иш даврини стажга қўшмаганлик билан боғлиқ низоларни ҳал қилишда, бу ҳолат иш фаолияти даврини ходимнинг иш стажидан чиқариш учун асос бўлмаслигини инобатга олишлари лозим»;

10-бандининг иккинчи хатбошисидаги ««а», «б», «в» ва «г» бандларида» деган сўзлар ««а» — «г» ва «к» бандларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

11-бандининг иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Хусусан, иш стажига қуйидагилар қўшиб ҳисобланади:

а) 2019 йил 1 январга қадар бўлган давр учун — фаолият тури, мулк ва хўжалик юритиш шаклларидан қатъий назар, ходим давлат томонидан ижтимоий суғурталанган ҳолда бажарган ҳар қандай иш, агар у Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасига суғурта бадаллари тўлаган бўлса;

2019 йил 1 январдан кейинги давр учун — ходим томонидан бажарилган ҳар қандай иш, башарти меҳнатга ҳақ тўлаш тарзидаги даромадлар ҳисобланган бўлса, шунингдек жисмоний шахснинг 2021 йил 1 июндан кейинги ишламаган даври учун унинг эри (хотини) меҳнатга ҳақ тўлаш тарзидаги ўз даромадларидан ихтиёрий асосда ижтимоий солиқ тўлаган давр;

б) ҳарбий хизмат ва партизан отрядлари ҳамда қўшилмаларида бўлиш, давлат хавфсизлиги органларида, Ўзбекистон Республикаси Миллий гвардиясида ва ички ишлар органларида хизмат қилиш;

в) идоравий бўйсунувидан қатъий назар, ҳарбийлаштирилган соқчиликдаги, махсус алоқа органлари ва тоғ-кон-қутқарув қисмларидаги хизмат;

г) якка тартибдаги меҳнат ва оилавий тадбиркорлик фаолияти, шу жумладан шахсий ёрдамчи хўжаликдаги ва юридик шахс ташкил этилмаган ҳолдаги деҳқон хўжалигидаги фаолият:

2019 йил 1 январга қадар давр учун — Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасига суғурта бадаллари тўланган тақдирда;

2019 йил 1 январдан 2019 йил 31 декабрга қадар бўлган давр учун — ягона ижтимоий тўлов тўланган тақдирда;

2020 йил 1 январдан — ижтимоий солиқ тўланган тақдирда.

д) I гуруҳ ногиронига ёки 18 ёшгача бўлган ногирон болага, шунингдек ўзгаларнинг парваришига муҳтож бўлган (даволаш муассасасининг хулосасига кўра) 80 ёшга тўлган қарияларга қараб турилган вақт;

е) олий таълим муассасаларида, аспирантурада, стажёр-тадқиқотчи-изланувчилар институтида, докторантурада, катта илмий ходим-изланувчилар институтида ва клиник ординатурада кундузги ўқиш, шу жумладан, чет элда ўқиш;

ж) бола 3 ёшга тўлгунча болани парваришлаш таътилларида бўлиш вақти, лекин ҳаммасини жамлаганда кўпи билан 6 йил;

з) офицерлар таркибидан бўлган шахсларнинг, прапоршикларнинг, мичманларнинг ва муддатдан ташқари хизмат ҳарбий хизматчиларининг хотинлари, уларни ишга жойлаштириш имконияти бўлмаган жойларда эрлари билан яшаган вақт, лекин 10 йилдан ошмаган давр;

и) Ўзбекистон Республикасининг дипломатик ваколатхоналари ва консуллик муассасалари ходимларининг, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлиги томонидан халқаро ҳукуматлараро ташкилотларга квота қилинган лавозимларга хизмат сафарига юборилган шахсларнинг хотини (эри) чет элда бўлган, лекин 10 йилдан ошмаган давр;

к) озодликдан маҳрум этишга ҳукм қилинган шахсларнинг жазони ижро этиш муассасаларида жазони ўташ даврида бажарадиган ҳар қандай иши, агар ушбу иш бажарилган давр учун жазони ижро этиш муассасаси томонидан ижтимоий солиқ тўланган бўлса.

Қайд этилган «д» — «и» бандларида назарда тутилган даврлар ушбу банднинг «а» — «г» ва «к» бандларида кўрсатиб ўтилган умумий иш стажи камида 7 йил бўлган тақдирда иш стажига қўшиб ҳисобланади.

Ногиронлиги бўлган шахс деб топилган фуқаролар стажига «д» — «и» бандларда назарда тутилган даврлар қайд этилган банднинг «а» — «г» ва «к» бандларида кўрсатиб ўтилган стаж муддатидан қатъий назар қўшилади.

Меҳнатда майибланиш ёки касб касаллиги оқибатида I ва II гуруҳ ногиронлигида бўлинган вақт ёшга доир ёки боқувчисини йўқотганлик пенсияси тайинланаётганида стажга қўшиб ҳисобланади. Ёшга доир пенсия тайинланганидан кейинги ишланган вақт пенсияни ҳисоблаб чиқариш учун стажга қўшиб ҳисобланмайди.

I ва II гуруҳ ногиронлик пенсияси тайинланганидан кейинги ишланган вақт иш стажига қўшиб ҳисобланади.

Ота-онасидан жудо бўлган (чин етим) болаларга тайинланадиган боқувчисини йўқотганлик пенсия миқдорини ошириш ҳам ота, ҳам онанинг умумий иш стажига қараб, Қонун 27-моддасининг «г» бандида кўрсатиб ўтилган миқдорларда амалга оширилади»;

12-бандининг :

биринчи хатбошисидаги «2011 йил 8 сентябрдаги 252-сонли» деган сўзлар «2022 йил 13 октябрдаги 592-сонли» деган, «Низомнинг 35-бандига» деган сўзлар «Низомнинг 27-бандига» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

иккинчи хатбошисидаги «115 ва 139-моддаларига» деган сўзлар «182 ва 221-моддаларига» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

14-бандининг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Якка тартибдаги меҳнат фаолияти, шу жумладан, якка (гуруҳли) ижара шароитидаги ёки шахсий ёрдамчи, деҳқон, фермер хўжаликларидаги фаолият даврини пенсия олишга ҳуқуқ берувчи иш стажига қўшиш билан боғлиқ низоларни ҳал қилишда, судлар Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «Давлат пенсияларини тайинлаш ва тўлаш тартиби тўғрисидаги Низомни тасдиқлаш ҳақида»ги 2022 йил 13 октябрдаги 592-сон қарори талабларидан келиб чиқиши лозим»;

15-бандининг иккинчи ва учинчи хатбошилари қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Чет элда ёлланган ҳолда ишлаган даврни иш стажига қўшмаслик билан боғлиқ низоларни ҳал қилишда, судлар Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 13 октябрдаги 592-сонли қарори билан тасдиқланган «Давлат пенсияларини тайинлаш ва тўлаш тартиби тўғрисида»ги Низом талабларини қўллашлари талаб этилади.

Судларга тушунтирилсинки, меҳнат шартномаси (контракти) асосида, шу жумладан, Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги ҳузуридаги Ташқи меҳнат миграцияси масалалари агентлиги ёки фуқароларни чет элларда ишга жойлаштириш бўйича хўжалик ҳисобидаги минтақавий Бюролардан чет элда меҳнат фаолиятини амалга ошириш учун қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда рухсатнома олган чет элда ёлланган ҳолда ишловчи Ўзбекистон Республикаси фуқароси, шунингдек Ўзбекистон Республикаси давлат органлари ва бошқа ташкилотлари томонидан хорижий давлатларда ташкил этилган (очилган) савдо уйлари, ваколатхоналар (шу жумладан юридик шахс ташкил этмаган ҳолда), ташкилотларда ишловчи Ўзбекистон Республикаси фуқароси чет элда ёлланган ҳолда ишловчи шахс ҳисобланади»;

16-банди қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Ўзбекистон Республикаси Солиқ кодексининг 20-моддасига асосан, зиммасига белгиланган солиқлар ҳамда йиғимларни тўлаш мажбурияти юклатилган юридик ва жисмоний шахслар солиқ тўловчилар деб эътироф этилади.

Шуни инобатга олиш лозимки, солиқ тўловчиларга ижтимоий солиқ ҳисоблаш ва ушлаб қолиш мажбурияти, шунингдек, уларнинг ҳисоблаб чиқариш тўғрилиги учун жавобгарлик ҳам юклатилган»;

17-бандининг биринчи хатбошисидаги «2011 йил 8 сентябрдаги 252-сонли» деган сўзлар «2022 йил 13 октябрдаги 592-сонли» деган, «35-бандининг «ж» кичик банди, 66-банди» деган сўзлар «27-бандининг «ж» кичик банди, 62-банди» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

20-бандининг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:

«Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодексининг 352-моддасига мувофиқ иш берувчилар хавфсизлик ва гигиена талабларига жавоб берадиган меҳнат шароитларини таъминлаши шартлиги белгиланган»;

23-бандининг :

биринчи хатбошисидаги «81-моддаси» деган сўзлар «125-моддаси» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

«меҳнат дафтарчаси» деган сўзларидан кейин «(электрон меҳнат дафтарчаси)» деган сўзлари билан тўлдирилсин;

Қуйидаги мазмундаги олтинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«2021 йил 1 июндан бошлаб пенсия тайинлаш учун мурожаат қилган шахснинг 2005 йил 1 январдан аввалги даврлар учун иш стажи меҳнат дафтарчасидаги (электрон меҳнат дафтарчасидаги) мавжуд ёзувлар асосида қўшимча тасдиқловчи ҳужжатлар талаб этилмасдан белгиланади».

2. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Маъмурий ишларни кўришда биринчи инстанция суди томонидан процессуал қонун нормаларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида» 2018 йил 19 майдаги 15-сонли қарори :

24-бандининг биринчи хатбошисидаги «аризачи» деган сўздан кейин «биринчи» деган сўзи билан тўлдирилсин;

26-бандидаги «тушунтириб бериш тавсия этилсин» деган сўзлар «тушунтириб беришлари лозим» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

рус тилидаги матнининг 26-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«В целях повышения правосознания граждан судам следует после объявления судебного акта разъяснять суть и основания его принятия».

3. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Маъмурий органлар ва улар мансабдор шахсларининг қарорлари, ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) устидан шикоят қилиш тўғрисидаги ишларни кўриб чиқиш бўйича суд амалиёти ҳақида» 2019 йил 24 декабрдаги 24-сонли қарори :

9-банди қуйидаги мазмундаги иккинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Судлар шуни инобатга олишлари лозимки, давлат ижрочиларининг ижро ҳужжатини Ўзбекистон Республикасининг «Суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш тўғрисида»ги Қонуни ва бошқа қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда ва муддатда ижро этмасликда ифодаланган ҳаракатсизлиги устидан низолашишга доир ишлар ҳам маъмурий судга тааллуқлидир»;

10-бандининг биринчи хатбошисидаги «20-моддасининг тўққизинчи қисми» деган сўзлар «20 2 -моддасининг саккизинчи қисми» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

14-бандининг биринчи хатбошисидаги «давлат божи» деган сўзлардан кейин «ва почта харажати» деган сўзи билан тўлдирилсин;

17-бандининг биринчи хатбошисидаги «иккинчи қисмига» деган сўзлар «учинчи қисмига» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

25-банди қуйидаги мазмундаги тўртинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Суд ҳужжати унда кўрсатилган муддатда ижро этилмаган тақдирда, тегишли орган мансабдор шахсига биринчи инстанция суди томонидан суд жаримаси солинади ва суд ҳужжатини ижро этиш учун бир ойдан ошмайдиган такрорий муддат берилади. Суд ҳужжатининг такроран ижро этилмаслиги дастлабки солинган жариманинг ўн баравари миқдорида жарима солишга асос бўлади (МСИЮтКнинг 122-моддаси)».

VII. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг қуйидаги қарори ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин:

1. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг «Суд қарорларини қайта кўриш институти такомиллаштирилиши муносабати билан процессуал қонун нормаларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида»ги 2021 йил 15 январдаги 1-сонли қарори .

Ўзбекистон Республикаси Олий суди раиси Б. ИСЛАМОВ

Пленум котиби, Олий суд судьяси Н. ХАКИМОВА

Тошкент ш.,

2024 йил 16 декабрь,

39-сон

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining

Qarori

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida

Mamlakatimizda sud-huquq sohasini yanada demokratlashtirishga va fuqarolarning konstitutsiyaviy huquqlarini roʻyobga chiqarishga qaratilgan keng koʻlamli islohotlar amalga oshirilmoqda.

Ushbu islohotlar natijasida inson huquqlarini himoya qilish tizimini “Inson qadri uchun” tamoyili asosida yangi bosqichga koʻtarish, odil sudlov sifatini tubdan oshirish, sud va huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyatida shaxsning huquq va erkinliklari himoyasining kafolatlarini kuchaytirish, shuningdek, aholining huquqni muhofaza qilish tizimiga boʻlgan ishonchini mustahkamlashga qaratilgan qonunchilik hujjatlariga bir qator oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilgan.

Shu munosabat bilan amaldagi Plenum qarorlarini qayd etilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalarga muvofiqlashtirish hamda sud amaliyotida kelib chiqayotgan masalalarni toʻgʻri hal etish boʻyicha tushuntirishlar berish zaruriyati tufayli, “Sudlar toʻgʻrisida”gi Qonunning 22-moddasiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi qaror qiladi:

I . Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining umumiy masalalar boʻyicha quyidagi qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sud hokimiyati toʻgʻrisida”gi 1996-yil 20-dekabrdagi 1/60-sonli qarori :

muqaddimasi ikkinchi xatboshisidagi “boshqa jamoat birlashmalaridan” degan soʻzlar “fuqarolik jamiyatining boshqa institutlaridan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

3-bandining birinchi xatboshisi quyidagi mazmundagi ikkinchi jumla bilan toʻldirilsin:

“Sudyalar muayyan ishlar boʻyicha hisobdor boʻlmaydi”;

5-bandi birinchi jumlasidagi “yozma yoki ogʻzaki ravishda” degan soʻzlar “yozma, elektron yoki ogʻzaki ravishda” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

6-bandi ikkinchi jumlasidagi “qonunda nazarda tutilgan tartibda” degan soʻzlardan keyin “oshkora sud muhokamasi yoʻli bilan” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

12-bandi quyidagi mazmundagi toʻrtinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“Sudyani huquqni muhofaza qiluvchi organlarga guvoh yoki gumon qilinuvchi sifatida soʻroq qilish uchun chaqirishga faqat tegishli sudyalar malaka hayʼatining roziligi bilan yoʻl qoʻyiladi”;

15-bandining ikkinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Sudya odob va axloqning umumeʼtirof etilgan qoidalarga amal qilishi, har qanday vaziyatlarda haqiqatparvar boʻlishi, sud hokimiyatining nufuzini tushiradigan va sudyaning obroʻ-eʼtiboriga putur yetkazadigan yoki uning xolisligi, mustaqilligi va begʻarazligiga shubha tugʻdirishi mumkin boʻlgan xatti-harakatlardan oʻzini tiyishi, oʻzining sudyalik lavozimi nufuzidan shaxsiy manfaatlari yoki boshqa shaxslarning manfaatlari yoʻlida foydalanishdan oʻzini saqlashi, huquq sohasida oʻzining kasb malakasini oshirib borishi, sud protsessida taraflarga sabr-toqatliligini va obroʻsini koʻrsatishi, shaxsiy hayotda yuksak axloqiy qoidalarga amal qilishi shart”.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Umumiy yurisdiksiya sudlarida kadrlar bilan ishlash holati va sudyalar tomonidan sudyalik qasamyodiga rioya etilishi masalalari toʻgʻrisida”gi 2007-yil 14-dekabrdagi 19-sonli qarori :

7-bandidagi “apellyatsiya, kassatsiya” degan soʻzlar “apellyatsiya, kassatsiya va taftish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sud muhokamasi oshkoraligini va sudlar faoliyatiga doir axborot olish huquqini taʼminlash toʻgʻrisida”gi 2020-yil 21-fevraldagi 04-sonli qarori :

8-band beshinchi xatboshisidagi “shakllantirishga” degan soʻzidan keyin “shuningdek, sud qarorlarini ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinishiga” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin.

9-bandi ikkinchi xatboshisidagi “Protsess ishtirokchisining iltimosnomasiga binoan” degan soʻzlardan keyin “yoki sudning tashabbusiga koʻra” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

30-bandi :

birinchi xatboshisining birinchi kichik xatboshisi chiqarib tashlansin;

birinchi xatboshisining ikkinchi kichik xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“sudyalarning aholi bilan uchrashuvlarini tashkil etadi, shuningdek jamoatchilikni har chorakda sudning faoliyati toʻgʻrisida ommaviy axborot vositalari orqali xabardor qilib boradi”;

birinchi xatboshisining ikkinchi kichik xatboshisi tegishincha birinchi xatboshisining birinchi kichik xatboshisi deb hisoblansin;

31-bandidagi “nazorat, apellyatsiya va kassatsiya tartibida” degan soʻzlar “apellyatsiya, kassatsiya va taftish tartibida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi hududida koronavirus infeksiyasi (COVID-19) tarqalishining oldini olishga qaratilgan choralar joriy etilishi munosabati bilan qonun hujjatlarini qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida”gi 2020-yil 28-apreldagi 8-sonli qarori :

5-bandining birinchi xatboshisidagi “iqtisodiy” degan soʻzlardan keyin “va maʼmuriy huquqbuzarlikka oid” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Jismoniy va yuridik shaxslar huquqlari va qonuniy manfaatlarini sud orqali himoya qilish toʻgʻrisida”gi 2020-yil 3-iyuldagi 11-sonli qarori :

2-bandining uchinchi kichik xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“apellyatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyasi sudlariga murojaat etilganda — shikoyat shaklida amalga oshiriladi”;

7-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Apellyatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyasi sudiga qonunda nazarda tutilgan hollarda murojaat qilinganda, shikoyatga davlat boji va pochta xarajatlari toʻlanganligini tasdiqlovchi hujjatlar ilova qilinishi lozim”;

9-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Tushuntirilsinki, ishni birinchi instansiya sudida koʻrishda raislik qilgan sudya murojaatlarni oʻz vaqtida roʻyxatga olish, ishlarni rasmiylashtirish va apellyatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyasi sudiga yuborish muddatlariga rioya etishi shart.

Apellyatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyasi sudida protsess ishtirokchilarini ishni koʻrish vaqti va joyi haqida xabardor qilish masʼuliyati ish boʻyicha maʼruzachi boʻlgan sudyaga yuklanadi”;

10-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Agar murojaatda muayyan ishni koʻrishda sud (sudya) tomonidan protsessual qonun normalari buzilganligi haqida vajlar keltirilgan boʻlsa va shikoyatni koʻrish jarayonida ushbu vajlar oʻz tasdigʻini topsa, apellyatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyasi sudlari ishni koʻrish natijasi boʻyicha xususiy ajrim chiqarishi va uning nusxasi tegishli sudyalar malaka hayʼatiga yuborilishi lozim”.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Odil sudlovni amalga oshirishda Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi normalarini toʻgʻridan-toʻgʻri qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida”gi 2023-yil 23-iyundagi 16-sonli qarori :

6-bandi ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Bunda jinoyat yoki huquqbuzarlik sodir etishda aybdor boʻlgan shaxsga nisbatan qoʻllaniladigan jazo yoki boshqa huquqiy taʼsir chorasi odilona boʻlishi, yaʼni jinoyat yoxud huquqbuzarlikning ogʻir-yengilligiga, aybning va shaxsning ijtimoiy xavflilik darajasiga hamda insonparvarlik tamoyillariga muvofiq boʻlishi kerak”;

8-bandi ikkinchi xatboshisidagi “dalillar bilan isbotlangan taqdirdagina” degan soʻzlar “dalillar majmui bilan tasdiqlangan taqdirdagina” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

II. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining qoʻshma masalalar boʻyicha quyidagi qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Kredit shartnomalaridan kelib chiqadigan majburiyatlar bajarilishini taʼminlash toʻgʻrisidagi fuqarolik qonun hujjatlarini qoʻllashning ayrim masalalari haqida” 2006-yil 22-dekabrdagi 13/150-sonli qarori :

10-band quyidagi mazmundagi oltinchi, yettinchi, sakkizinchi va toʻqqizinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin:

“Agar amalga oshirilgan toʻlov summasi pul majburiyatini batamom bajarish uchun yetarli boʻlmaganda, boshqa kelishuv boʻlmasa, u eng avvalo, kreditorning ijroni olishga qaratilgan chiqimlarini, soʻngra foizlarni, uning qolgan qismi esa — qarzning asosiy summasini uzadi, bundan FK 248-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno.

Sudlarning eʼtibori shunga qaratilsinki, FK 248-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan qarz oluvchining qarzini qoplash tartibi faqatgina fuqarolar va tadbirkorlik subyektlariga nisbatan tatbiq etiladi.

Kredit boʻyicha qarzdorlikni undirish toʻgʻrisida sudning hal qiluv qarori qabul qilinganda sud qarorida koʻrsatilgan, kredit boʻyicha undiriladigan summaga FK 327-moddasining birinchi va ikkinchi qismlarida hamda 734-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan foizlar, shuningdek neustoyka hisoblanishi toʻxtatiladi (FK 744-moddasining uchinchi qismi).

Sudlarga tushuntirilsinki, bunda 2024-yilning 1-yanvariga qadar kredit boʻyicha qarzdorlikni undirish toʻgʻrisida sudning hal qiluv qarori qabul qilingan boʻlsa, 2024-yil 1-yanvardan boshlab ushbu hal qiluv qarori bilan undiriladigan summaga FK 327-moddasining birinchi va ikkinchi qismlarida hamda 734-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan foizlar, shuningdek neustoyka hisoblanishi toʻxtatiladi”;

17-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“17. Koʻchmas mulk, koʻchar mol-mulk yoki mol-mulkka boʻlgan huquqlar garovi bilan bogʻliq nizolarni hal etishda, bunday ipoteka va garov shartnomasi garov bilan taʼminlanadigan shartnoma FK 271-moddasining beshinchi qismiga muvofiq notarial shaklda tuzilishi shart boʻlgan hollardagina notarial tasdiqlanishini, bundan birlamchi bozordan koʻchmas mulk va transport vositalarini olish chogʻidagi ipoteka va garov toʻgʻrisidagi shartnomalar mustasno ekanligini inobatga olish lozim.”

2. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Sud hujjatlarini ijro etishga oid qonun hujjatlarini qoʻllash boʻyicha sud amaliyotining ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2009-yil 10-apreldagi 06/196-sonli qarori :

6-bandning birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sudlarning eʼtibori qonunda (IPKning 337-moddasi) ijro hujjatining mazmuniga nisbatan qatʼiy talablar belgilanganligiga qaratilsin. Ijro varaqasi sud hujjatining qaror qismiga soʻzma-soʻz monand boʻlishi va undiruvchi hamda qarzdorga oid toʻliq maʼlumotlar (familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan yili, manzili, shaxsiy identifikatsiya raqami, yuridik shaxslarga nisbatan esa uning aniq nomlanishi, soliq toʻlovchi identifikatsiya raqami) ni oʻzida aks ettirgan boʻlishi shart. Bunday talablar bajarilmagan taqdirda davlat ijrochisi ijro varaqani kamchiliklarni bartaraf etish uchun qaytarishi mumkin”;

11-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sudlarga tushuntirilsinki, Qonunning 34-moddasi birinchi qismiga muvofiq:

agar sud tomonidan aniqlangan huquqiy munosabat huquqiy vorislikka yoʻl qoʻysa, qarzdor vafot etganda, u vafot etgan deb eʼlon qilinganda yoki bedarak yoʻqolgan deb topilganda;

agar qonunchilikda nizolashishga yoʻl qoʻyilgan boʻlsa, qarzdor ijro hujjati yuzasidan sud tartibida nizolashganda;

maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqish vakolatiga ega organlarning qarorlari (mansabdor shaxslarning harakatlari) ustidan sudga shikoyat berilganda;

ijro hujjati boʻyicha undiruv qaratilgan mol-mulkni roʻyxatdan chiqarish (xatlashdan ozod qilish) toʻgʻrisida sudga daʼvo arizasi berilganda;

ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan boshqa asoslar vujudga kelganda ijro ishini yuritish toʻxtatib turilishi shart.

Shuni nazarda tutish lozimki, Qonunning 35-moddasi birinchi qismiga koʻra:

qarzdor yoki undiruvchi ijro hujjatini bergan tegishli sudga ijro hujjatini kechiktirib yoki boʻlib-boʻlib ijro etish, ijro etish usuli va tartibini oʻzgartirish toʻgʻrisidagi ariza bilan murojaat qilganda;

qarzdor uzoq muddatli xizmat safarida boʻlganda yoki statsionar davolash muassasasida davolanayotganda;

davlat ijrochisining harakatlari (qarorlari) ustidan shikoyat berilganda;

roʻyxatga olingan mol-mulkni baholash natijalari yuzasidan nizolashilganda sud tomonidan ijro ishini yuritish toʻxtatib turilishi mumkin.

Sudlar ijro ish yuritishning toʻxtatilishi kelgusida ijro hujjatining ijrosini qiyinlashtirishi yoki uni bajarib boʻlmaydigan qilib qoʻyishini yuzaga keltirmasligi lozimligini nazarda tutishlari kerak.

Ijro ishi yuritishni toʻxtatib turish haqidagi ariza, u kelib tushgan kundan boshlab fuqarolik ishlari boʻyicha sud tomonidan oʻn kunlik, iqtisodiy va maʼmuriy sudlar tomonidan esa yigirma kunlik muddat ichida taraflar chaqirtirilmasdan va sud muhokamasi oʻtkazilmasdan koʻrib chiqiladi.

Ijro ishi yuritishni toʻxtatib turish haqida sud ajrim chiqaradi. Ushbu ajrim ustidan FPK, IPK yoki MSIYUtKda belgilangan tartibda shikoyat yoki protest keltirilishi mumkin.

Qonun 36-moddasining uchinchi qismiga muvofiq, ijro ishi yuritishni toʻxtatib turishga sabab boʻlgan holatlar bartaraf qilinganidan keyin ijro ishi yuritish uni toʻxtatib turgan sud yoki davlat ijrochisi tomonidan undiruvchining arizasiga yoki davlat ijrochisining tashabbusiga koʻra tiklanadi.

Sudlarning eʼtibori, agar ijro ishi yuritishni toʻxtatib turish haqidagi sudning ajrimida toʻxtatishning muddati koʻrsatilmagan boʻlsa, sudlar ijro ishi yuritishni tiklashga haqli ekanligiga qaratilsin”;

Oʻzbek tilidagi matni 12-bandining birinchi xatboshisidagi “sud ijrochisining” degan soʻzlar “davlat ijrochisining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

13-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Apellyatsiya va taftish instansiyasi sudi nizolashilayotgan sud hujjatining ijrosini ishda ishtirok etuvchi shaxslarning iltimosnomasiga koʻra shikoyat boʻyicha ish yuritish tamomlanguniga qadar toʻxtatib turishga haqli (IPKning 271-moddasi, MSIYUtKning 212-moddasi, FPKning 419 13 -moddasi, MSIYUtKning 265-moddasi va IPKning 323-moddasi).

Sudlarning eʼtibori FPKning 407 6 -moddasi, IPKning 294-moddasi va MSIYUtKning 236-moddasiga koʻra, kassatsiya instansiyasi sudi nizolashilayotgan sud hujjatining ijrosini ishda ishtirok etuvchi shaxslarning iltimosnomasiga koʻra kassatsiya tartibida ish yuritish tamomlanguniga qadar toʻxtatib turishi shartligiga qaratilsin.

Sud hujjatining ijrosini toʻxtatib turish haqida iltimosnoma shikoyat bilan birga taqdim etilgan boʻlsa, ushbu iltimosnomani koʻrib chiqish natijasi haqida shikoyatni ish yuritishga qabul qilish toʻgʻrisidagi ajrimda koʻrsatiladi.

Agar, sud hujjatining ijrosini toʻxtatib turish haqida iltimosnoma shikoyatni ish yuritishga qabul qilish toʻgʻrisidagi ajrim chiqarilgandan keyin taqdim qilingan holda, bunday iltimosnoma boʻyicha alohida ajrim chiqariladi.”

3. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Fuqarolik va jinoyat ishlari boʻyicha sud ishlarini yuritish sohasida xalqaro hamkorlikning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2012-yil 25-maydagi 6-sonli qarori :

16-bandidagi “Sud-huquq sohasidagi qonunchilikni tahlil qilish boshqarmasi” degan soʻzlar “Odil sudlov sohasidagi qonunchilikni tahlil qilish departamenti” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan soliq qonunchiligini qoʻllashning ayrim masalalari haqida” 2023-yil 20-fevraldagi 4-sonli qarori :

20-bandining birinchi xatboshisidagi “toʻqqizinchi qismida” degan soʻzlar “sakkizinchi qismida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

19-bandi chiqarib tashlansin.

32-bandi quyidagi mazmundagi uchinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“Shu bilan birga sudlarning eʼtibori qonun hujjatlarida soliq organlarining zimmasiga tadbirkorlik subyektlarida qayta tekshirish oʻtkazish majburiyatini yuklash nazarda tutilmaganligiga qaratilsin”;

39-bandi quyidagi mazmundagi uchinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“Ayni vaqtda, olingan daromad Soliq kodeksining 54-bobida nazarda tutilgan soliqqa tortilmaydigan daromad turlari (soliq imtiyozlari) roʻyxatiga kiritilgan-kiritilmaganligini sudlar sinchkovlik bilan tekshirishlari zarur”.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Intellektual mulkka oid ishlarni koʻrib chiqishning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2023-yil 23-iyundagi 19-sonli qarori :

44-bandi birinchi xatboshisidagi “Adliya vazirligi tomonidan 2009-yil 29-iyulda 1988-son bilan davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan “Tovar belgisi va xizmat koʻrsatish belgisini roʻyxatdan oʻtkazish uchun talabnoma tuzish, topshirish va koʻrib chiqish qoidalari” degan soʻzlar “Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 19-sentabrdagi 480-sonli qarori bilan tasdiqlangan “Tovar belgilari va xizmat koʻrsatish belgilarini roʻyxatdan oʻtkazish boʻyicha davlat xizmatini koʻrsatishning maʼmuriy reglamenti” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

III. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining jinoyat ishlari boʻyicha quyidagi qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Qonunga xilof ravishda qurolga egalik qilish toʻgʻrisidagi ishlar boʻyicha sud amaliyoti haqida”gi 1996-yil 27-fevraldagi 3-sonli qarori :

14-bandidagi “ishlarni apellyatsiya tartibida koʻrishda” degan soʻzlar “ishlarini apellyatsiya, kassatsiya va taftish tartibida koʻrishda” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

2. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Savdo sohasidagi jinoyatlar va boshqa huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlar boʻyicha sud amaliyoti haqida”gi 1996-yil 15-martdagi 9-sonli qarori :

2-bandining birinchi xatboshisidagi “Raqobat toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining 2012-yil 6-yanvardagi Qonunini” degan soʻzlar “Raqobat toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 3-iyuldagi Qonunini” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

13 1 -bandi ikkinchi xatboshisining birinchi kichik xatboshisidagi “(birinchi, apellyatsiya, kassatsiya instansiyalarida)” degan soʻzlar “(birinchi, apellyatsiya, kassatsiya, taftish instansiyalarida)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Atrof muhitni muhofaza qilish va tabiatdan foydalanish sohasidagi jinoyatlar va boshqa huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlar boʻyicha sud amaliyoti haqida” 1996-yil 20-dekabrdagi 36-sonli qarori :

6-bandidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

8-bandidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Transport vositalarini olib qochish ishlari boʻyicha sud amaliyoti haqida”gi 1996-yil 20-dekabrdagi 37-sonli qarori :

2-bandidagi “oʻziyurar mashinalar (ekskavator, buldozer, avtopogruzchik, greyder, avtokran va boshqalar) tushuniladi” degan soʻzlar “oʻziyurar mashinalar (ekskavator, buldozer, avtopogruzchik, greyder, avtokran va boshqalar) hamda skuterlar tushuniladi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Iqtisodiyot sohasidagi jinoiy ishlar boʻyicha sud amaliyotida yuzaga kelgan ayrim masalalar toʻgʻrisida”gi 1998-yil 17-apreldagi 11-sonli qarori :

31-bandidagi “jinoyat ishlarini apellyatsiya, kassatsiya tartibida koʻrayotganda” degan soʻzlar “jinoyat ishlarini apellyatsiya, kassatsiya va taftish tartibida koʻrayotganda” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Oʻzgalar mulkini oʻgʻrilik, talonchilik va bosqinchilik bilan talon-toroj qilish jinoyat ishlari boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida”gi 1999-yil 30-apreldagi 6-sonli qarori :

muqaddimasi birinchi xatboshisining birinchi jumlasi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 65-moddasiga muvofiq mamlakat iqtisodiyotining negizini xilma-xil shakldagi mulk tashkil etadi”;

quyidagi mazmundagi 9 1 -band bilan toʻldirilsin:

9 1 . Umumiy foydalanishdagi elektr, issiqlik, gaz yoki vodoprovod tarmoqlariga tijorat maqsadlarida oʻzboshimchalik bilan ulanish yoxud elektr energiyasini, tabiiy gazni, sovuq yoki issiq suvni hisobga olish asboblariga, shu jumladan ularning plombalariga qasddan shikast yetkazish yoxud hisobga olish asboblarining koʻrsatkichlarini oʻzgartirish maqsadida ularga tashqaridan aralashish yoʻli bilan sodir etilgan taqdirda JKning 169-moddasi 2-qismi “d” bandida javobgarlik koʻzda tutilgan.

Umumiy foydalanishdagi elektr, issiqlik, gaz yoki vodoprovod tarmoqlariga elektr energiyasi, gaz yoki suv taʼminoti tashkilotlarining mansabdor shaxslari yoki xodimlari tomonidan oldindan til biriktirib, tijorat maqsadlarida oʻzboshimchalik bilan ulanish yoxud elektr energiyasini, tabiiy gazni, sovuq yoki issiq suvni hisobga olish asboblariga, shu jumladan ularning plombalariga qasddan shikast yetkazish yoxud hisobga olish asboblarining koʻrsatkichlarini oʻzgartirish maqsadida ularga tashqaridan aralashish yoʻli bilan sodir etilgan boʻlsa, JKning 169-moddasi 2-qismi “e” bandida javobgarlik koʻzda tutilgan.

JKning 169-moddasi 2-qismi “d” va “e” bandlari bilan kvalifikatsiya qilishning zaruriy belgisi ushbu qilmishning tijorat maqsadlarini koʻzlab sodir etilishi hisoblanib, elektr, issiqlik energiyasi, gaz, vodoprovoddan foydalanish qoidalari tijorat maqsadlarida buzilsa, qilmish JKning 185 2 -moddasi bilan kvalifikatsiya qilinmaydi.

Tijorat maqsadlari mavjudligi jismoniy yoki yuridik shaxslar tomonidan yordamchi xoʻjaliklarga (issiqxona va shu kabilar) qonunga xilof ravishda gazni ulanishi, qonunga xilof ravishda mayning faoliyati bilan shugʻullanishi va boshqa foyda yoki daromad olishga qaratilgan holatlar bilan ham aniqlanishi mumkin.

Shaxs elektr tarmoqlariga noqonuniy ulanish yoʻli orqali mayning faoliyatini qonunga xilof ravishda amalga oshirsa, aybdor shaxsning harakatlari JK 278 9 va 169-moddalarining tegishli qismlari bilan jinoyatlar majmui tariqasida kvalifikatsiya qilinishi lozim.

Sudlarga, tijorat maqsadlarida elektr, issiqlik, gaz yoki vodoprovod tarmoqlarida talon — taroj qilish jinoyatini sodir etgan shaxsning harakatlarida JKning 169-moddasi turli qismlarida nazarda tutilgan oʻgʻrilik jinoyati alomatlari aniqlansa (masalan, koʻp yoki juda koʻp miqdorda, oʻta xavfli retsidivist tomonidan va boshqa), uning qilmishi ushbu moddaning ogʻirroq jazo belgilangan qismi bilan kvalifikatsiya qilinishi lozimligi tushuntirilsin;

12-bandidagi “ushbu toifadagi ishlarni apellyatsiya, kassatsiya tartibida koʻrayotganda” degan soʻzlar “ushbu toifadagi ishlarni apellyatsiya, kassatsiya va taftish tartibida koʻrayotganda” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

7. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Voyaga yetmaganlarning jinoyatlari haqidagi ishlar boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida”gi 2000-yil 15-sentabrdagi 21-sonli qarori :

3-bandi :

birinchi xatboshisidagi “bunday ishlar boʻyicha advokat ishtirok etishi shart” degan soʻzlar “bunday ishlar boʻyicha advokat hamda qonuniy vakil ishtirok etishi shart” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

ikkinchi xatboshisidagi “JPK 497-22-moddasiga asosan” degan soʻzlar “JPK 488-moddasiga asosan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

8. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Bezorilikka oid ishlar boʻyicha sud amaliyoti haqida”gi 2002-yil 14-iyundagi 9-sonli qarori :

6-bandining birinchi xatboshisidagi “nogiron” degan soʻz “nogironligi boʻlgan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

9. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Yarashuv toʻgʻrisidagi ishlar boʻyicha sud amaliyoti haqida” 2002-yil 25-oktabrdagi 27-sonli qarori :

3-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“3. Tushuntirilsinki, qonunda yarashuv toʻgʻrisidagi ariza surishtiruv va dastlabki tergovning istalgan bosqichida, yaʼni shaxs gumon qilinuvchi yoki ayblanuvchi tariqasida ishda ishtirok etishga jalb qilingan paytdan boshlab, sudlanuvchi esa jinoyat ishini koʻrib chiqayotgan birinchi instansiya sudi maslahatxona (alohida xona)ga kirgunga qadar berilishi mumkin, bundan JPK 583-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno.

Oilaviy (maishiy) zoʻravonlik bilan bogʻliq ishlar yuzasidan yarashuv toʻgʻrisidagi ariza sud muhokamasining istalgan bosqichida, ammo sud alohida xonaga (maslahatxonaga) kirgunga qadar berilishi mumkin”.

10. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Gumon qilinuvchi va ayblanuvchini himoya huquqi bilan taʼminlashga oid qonunlarni qoʻllash boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2003-yil 19-dekabrdagi 17-sonli qarori :

14-bandining oltinchi xatboshisidagi “apellyatsiya va kassatsiya instansiyasi” degan soʻzlar “apellyatsiya, kassatsiya va taftish instansiyasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

21-bandining :

birinchi xatboshisidagi “(JPK 20, 51, 497 22 -moddalari)” degan soʻzlar “(JPK 20, 51, 488-moddalari)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

birinchi xatboshisining ikkinchi kichik xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“qonunga koʻra himoyachi, qonuniy vakil ishtirok etishi shart boʻlsa-yu, ish ularning ishtirokisiz tergov qilingan yoki koʻrib chiqilgan boʻlsa”;

birinchi xatboshisining sakkizinchi kichik xatboshisidagi “dastlabki tergov” degan soʻzlar “surishtiruv, dastlabki tergov” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

24-bandining birinchi xatboshisidagi “apellyatsiya shikoyati berish” degan soʻzlar “apellyatsiya va kassatsiya shikoyati berish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

26-bandining birinchi xatboshisidagi “(JPK 497 6 , 509 1 -moddalari)” degan soʻzlar “(JPK 497 6 , 503, 518-moddalari)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

27-bandning matnidagi “apellyatsiya, kassatsiya instansiyasi” degan soʻzlar “apellyatsiya, kassatsiya va taftish instansiyasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

29-bandidagi “JPK 500-moddasiga binoan kassatsiya tartibida” degan soʻzlar “JPK 501, 514-moddalariga binoan kassatsiya, taftish tartibida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

11. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Jazolarni liberallashtirish toʻgʻrisidagi qonunni iqtisodiyot sohasidagi jinoyatlarga nisbatan qoʻllashning ayrim masalalari haqida” 2004-yil 21-maydagi 4-sonli qarori :

1-banddagi “oqishmay” degan soʻz “ogʻishmay” degan soʻz bilan almashtirilsin;

9-bandning toʻrtinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Shu munosabat bilan qonunning mazkur normalarida nazarda tutilgan shart bajarilgan hollarda tegishli apellyatsiya, kassatsiya va taftish instansiyasi sudi, moddiy zarar qaysi sudlov instansiyasida qoplanganligidan qatʼiy nazar, qamoqda saqlanayotgan shaxslarga nisbatan ehtiyot chorasi turini, ozodlikdan mahrum qilish yoki ozodlikni cheklash jazosini oʻtayotgan shaxslarga nisbatan esa, jazo turini oʻzgartirish masalasini darhol hal etishi shart”;

10-bandi chiqarib tashlansin;

17-banddagi “kassatsiya instansiyasi sudi” degan soʻzlar “kassatsiya yoki taftish instansiyasi sudi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

20-banddagi “apellyatsiya, kassatsiya instansiyalari sudlari” degan soʻzlar “apellyatsiya, kassatsiya va taftish instansiyalari sudlari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

12. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Qasddan odam oʻldirishga oid ishlar boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida”gi 2004-yil 24-sentabrdagi 13-sonli qarori :

30-bandidagi “Apellyatsiya, kassatsiya” degan soʻzlar “Apellyatsiya, kassatsiya, taftish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

13. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan jinoyat uchun jazo tayinlash amaliyoti toʻgʻrisida” 2006-yil 3-fevraldagi 1-sonli qarori :

13-bandi :

birinchi xatboshisidagi “apellyatsiya va kassatsiya” degan soʻzlar “apellyatsiya, kassatsiya va taftish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

ikkinchi xatboshidagi “apellyatsiya va kassatsiya” degan soʻzlar “apellyatsiya, kassatsiya va taftish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

14-bandidagi “apellyatsiya va kassatsiya” degan soʻzlar “apellyatsiya, kassatsiya va taftish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

21-bandining birinchi xatboshisidagi “oʻndan bir qismidan” degan soʻzlar “oʻttiz kundan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

25 1 -bandining birinchi va ikkinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Ozodlikni cheklash sud tomonidan mahkumga nisbatan uy-joyini u yoki bu sabab bilan tark etishni butunlay taqiqlashdan yoxud ishlash yoki oʻqish vaqtidan, shuningdek ish yoki oʻqish joyigacha borishi va uy-joyiga qaytib kelishi uchun zarur boʻlgan vaqtdan tashqari qolgan vaqtda uy-joyidan chiqishni cheklashdan iborat.

Tushuntirilsinki, sud hukmining qaror qismida: ozodlikni cheklash tariqasidagi jazo, uy-joyini u yoki bu sabab bilan tark etishni butunlay taqiqlashdan yoxud ishlash yoki oʻqish vaqtidan, shuningdek ish yoki oʻqish joyigacha borishi va uy-joyiga qaytib kelishi uchun zarur boʻlgan vaqtdan tashqari qolgan vaqtda uy-joyidan chiqishni cheklashning mazmuni aniq koʻrsatilishi lozim”;

34-bandining uchinchi xatboshisidagi “apellyatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudi” degan soʻzlar “apellyatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyasi sudi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

43-bandidagi “Jinoyat-protsessual kodeksi 497 19 -moddasining 4-bandi hamda 497 23 -moddasi” degan soʻzlar “Jinoyat-protsessual kodeksi 485 va 489-moddalari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

47-bandining birinchi xatboshisidagi “apellyatsiya, kassatsiya” degan soʻzlar “apellyatsiya, kassatsiya va taftish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

59-bandining uchinchi xatboshisidagi “apellyatsiya va kassatsiya” degan soʻzlar “apellyatsiya, kassatsiya va taftish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

14. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan amnistiya aktlarini qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida”gi 2006-yil 22-dekabrdagi 16-sonli qarori :

17-bandning :

birinchi xatboshisidagi “apellyatsiya, kassatsiya” degan soʻzlar “apellyatsiya, kassatsiya, taftish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

ikkinchi xatboshisidagi “Birinchi bosqich” degan soʻzlar “Birinchi instansiya” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

19-bandidagi “birinchi bosqich” degan soʻzlar “birinchi instansiya” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

23-bandidagi “Birinchi, apellyatsiya, kassatsiya instansiyasi” degan soʻzlar “Birinchi, apellyatsiya, kassatsiya, taftish instansiyasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

29-bandning :

birinchi xatboshisidagi “Apellyatsiya, kassatsiya” degan soʻzlar “Apellyatsiya, kassatsiya, taftish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

ikkinchi xatboshisidagi “Kassatsiya” degan soʻz “Kassatsiya, taftish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

30-bandning :

birinchi va ikkinchi xatboshisidagi “apellyatsiya, kassatsiya” degan soʻzlar “apellyatsiya, kassatsiya, taftish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

uchinchi xatboshisidagi “JPK 500-moddasida belgilangan” degan soʻzlar “JPK 501, 514-moddalarida belgilangan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

15. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Badanga qasddan shikast yetkazishga oid ishlar boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2007-yil 27-iyundagi 6-sonli qarori :

14-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Jabrlanuvchiga nisbatan diniy taassublar zamirida uning diniy eʼtiqodi munosabati bilan, aksariyat hollarda, muayyan diniy konfessiya shaʼni va obroʻsini kamsitish, diniy adovat yoki ixtilof qoʻzgʻatish maqsadida qasddan yetkazilgan ogʻir, oʻrtacha ogʻir, sogʻliqni uncha uzoq boʻlmagan muddatga yoʻqotilishiga sabab boʻlgan yengil shikast, tegishlicha JK 104-moddasi ikkinchi qismining “z” bandi, 105-moddasi ikkinchi qismining “z” bandi, 109-moddasi ikkinchi qismining “a” bandi, 126 1 -moddasi beshinchi qismining “d” bandi, 126 1 -moddasi yettinchi qismining “d” bandi bilan kvalifikatsiya qilinishi lozim”;

15-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Sudlarning eʼtibori shunga qaratilsinki, jabrlanuvchi badaniga uning organlari yoki toʻqimalarini qonunsiz olish paytida yetkazilgan ogʻir shikast ham uni oʻz organlari yoki toʻqimalarini berishga majburlash paytida yetkazilgan ogʻir shikast ham JK 104-moddasi ikkinchi qismining “i” bandi bilan kvalifikatsiya qilinishi lozim. Bunda aybdorning harakatlari natijasida kishi organi yoki toʻqimasi olingan boʻlishi shart boʻlmay, unda inson aʼzolarini va (yoki) toʻqimalarini olish maqsadi borligi aniqlanishining oʻzi kifoya”;

16-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Badanga qasddan ogʻir, oʻrtacha ogʻir, sogʻliqni uncha uzoq boʻlmagan muddatga yoʻqotilishiga sabab boʻlgan qasddan badanga yengil shikast yetkazgan bir guruh shaxslarning harakatlari, oldindan til biriktirilgan yoki biriktirilmaganligidan qatʼiy nazar, tegishlicha, JK 104-moddasi ikkinchi qismining “k” bandi, 105-moddasi ikkinchi qismining “i” bandi, 109-moddasi ikkinchi qismining “b” bandi bilan kvalifikatsiya qilinishi lozim.

Bunda badanga qasddan ogʻir, oʻrtacha ogʻir, sogʻliqni uncha uzoq boʻlmagan muddatga yoʻqotilishiga sabab boʻlgan qasddan badanga yengil shikast bir guruh shaxslar tomonidan yetkazilgan deb topish uchun ikki va undan ortiq shaxs bunday shikast yetkazish maqsadida birgalikda harakat qilib, uni sodir etishda ham ijrochi sifatida qatnashgan boʻlishi kerak. Biroq, badanga shikast ulardan har biri tomonidan yetkazilgan boʻlishi shart emas (masalan, guruh ishtirokchilaridan biri jabrlanuvchining qarshiligini bostirsa, ayni paytda boshqasi unga jarohat yetkazadi). Badanga ogʻir, oʻrtacha ogʻir, sogʻliqni uncha uzoq boʻlmagan muddatga yoʻqotilishiga sabab boʻlgan qasddan badanga yengil shikast yetkazishga qaratilgan harakatlar bir shaxs tomonidan sodir etilish jarayonida unga boshqa shaxslar shu maqsadda kelib qoʻshilganda ham bunday jinoyat bir guruh shaxslar tomonidan sodir etilgan deb topilishi kerak.

Xotinini (erini), sobiq xotinini (sobiq erini), bir roʻzgʻor asosida birgalikda yashayotgan shaxsni yoki umumiy farzandga ega boʻlgan shaxsning badaniga sogʻliqni uncha uzoq boʻlmagan muddatga yoʻqotilishiga sabab boʻlgan qasddan badanga yengil, oʻrtacha ogʻir yoki ogʻir shikast yetkazish jinoyati maxsus subyektli jinoyat boʻlganligi uchun jinoyat sodir etishda ishtirok etgan boshqa shaxslarning harakatlari JKning 28 va 126 1 -moddasining tegishli qismi bilan kvalifikatsiya qilinishi lozim”;

24-bandning ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Badanga qasddan bunday shikast yetkazganlik uchun jinoiy javobgarlik, faqat u shunday qilmish uchun shaxsga nisbatan muqaddam maʼmuriy jazo qoʻllash toʻgʻrisidagi qaror chiqarilgan paytdan boshlab bir yil mobaynida takroran sodir etilgan boʻlsa (JK 126 1 -moddasining ikkinchi qismi) yoki sogʻliqning qisqa vaqt davomida yomonlashuviga sabab boʻlgan (JK 109-moddasining birinchi qismi, 126 1 -moddasining uchinchi qismi) holdagina kelib chiqadi”.

16. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Umrbod ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoni qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2007-yil 14-noyabrdagi 15-sonli qarorining 4-bandidagi “tugallanmagan jinoyat uchun” degan soʻzlar “tamom boʻlmagan jinoyat uchun” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

17. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudga qadar ish yuritish bosqichida qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasining sudlar tomonidan qoʻllanilishi toʻgʻrisida” 2007-yil 14-noyabrdagi 16-sonli qarori :

3-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Qonunchilikka muvofiq, ehtiyot chorasi ushlab turilgan gumon qilinuvchi, ayblanuvchi, sudlanuvchi surishtiruvdan, dastlabki tergovdan va suddan boʻyin tovlashining oldini olish, uning bundan buyongi jinoiy faoliyatining oldini olish, uning ish boʻyicha haqiqatni aniqlashga xalal beradigan urinishlariga yoʻl qoʻymaslik, hukmning ijro etilishini taʼminlash maqsadida qoʻllaniladi”;

8-bandidagi “gumon qilinuvchi yoki ayblanuvchiga nisbatan” degan soʻzlar “faqat ushlab turilgan gumon qilinuvchi yoki ayblanuvchiga nisbatan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

13-band ikkinchi xatboshisining matnidagi “gumon qilinuvchi yoki ayblanuvchi” degan soʻzlar “ushlab turilgan gumon qilinuvchi yoki ayblanuvchi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

14-bandning :

birinchi xatboshisidagi “gumon qilinuvchi yoki ayblanuvchini” degan soʻzlar “ushlab turilgan gumon qilinuvchi yoki ayblanuvchini” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

ikkinchi xatboshisidagi “gumon qilinuvchi, ayblanuvchi, himoyachi bundan mustasno” degan soʻzlar “ushlab turilgan gumon qilinuvchi, ayblanuvchi, himoyachi bundan mustasno” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

16-bandning ikkinchi va uchinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sud majlisi sudya tomonidan qanday iltimosnoma koʻrib chiqilishini eʼlon qilishdan boshlanadi. Soʻngra sudya oʻzining, prokuror, himoyachi, qonuniy vakil, ushlab turilgan gumon qilinuvchi yoki ayblanuvchi, kotib, tarjimon, tergovchining familiyasi, ismi, sharifini eʼlon qiladi, ushlab turilgan gumon qilinuvchi, ayblanuvchining shaxsini aniqlaydi hamda ularning huquq va majburiyatlarini tushuntiradi, rad etish haqidagi arzlari bor-yoʻqligini aniqlaydi. Bunday arzlar mavjud boʻlsa, ular yuzasidan JPK 76, 80-moddalariga muvofiq qaror qabul qiladi.

Iltimosnomani koʻrib chiqish prokuror maʼruzasi bilan boshlanadi, u qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasini qoʻllash yoki qamoqda saqlash muddatini uzaytirishning zaruratini asoslab beradi. Soʻngra ushlab turilgan gumon qilinuvchi yoki ayblanuvchi, uning himoyachisi, qonuniy vakili, shuningdek sudda hozir boʻlgan boshqa shaxslar eshitiladi, taqdim etilgan materiallar tekshiriladi. Soʻngra sudya ajrim chiqarish uchun alohida xonaga kiradi”;

30-bandning birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sud majlisi raislik etuvchi tomonidan qanday shikoyat (protest) koʻrib chiqilishini eʼlon qilishi bilan boshlanadi. Soʻngra raislik etuvchi sudyalar, prokuror, himoyachi, qonuniy vakil, ushlab turilgan gumon qilinuvchi yoki ayblanuvchi, kotib, tarjimon, tergovchining familiyasi, ismi, sharifini eʼlon qiladi, ushlab turilgan gumon qilinuvchi, ayblanuvchining shaxsini aniqlaydi hamda ularning huquq va majburiyatlarini tushuntiradi, rad etish haqidagi arzlar bor-yoʻqligini aniqlaydi. Bunday arzlar mavjud boʻlsa, sud hayʼati ular boʻyicha JPK 76, 80-moddalariga muvofiq qaror qabul qiladi”.

18. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Bir necha jinoyat sodir etilganda qilmishni kvalifikatsiya qilishga doir masalalari toʻgʻrisida” 2008-yil 15-maydagi 13-sonli qarori :

29-bandi :

birinchi xatboshisidagi “yuqori instansiya sudi apellyatsiya, kassatsiya tartibida” hamda “(JPK 497 30 , 500-moddalari)” degan soʻzlar tegishincha “yuqori instansiya sudi apellyatsiya, kassatsiya, taftish tartibida” hamda “(JPK 495-moddasi)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sudlarning eʼtibori shunga qaratilsinki, JPK 501, 514-moddalariga muvofiq, mahkumni oʻta xavfli retsidivist deb topish maqsadida hukmni kassatsiya va taftish tartibida qayta koʻrib chiqishga u qonuniy kuchga kirgandan keyin bir yil mobaynidagina yoʻl qoʻyiladi”.

19. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Ruhiy holati buzilgan shaxslarga nisbatan tibbiy yoʻsindagi majburlov choralarini qoʻllash boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2008-yil 12-dekabrdagi 23-sonli qarori :

5-bandi birinchi xatboshisining beshinchi kichik xatboshisidagi “mahkumlarga uchun ixtisoslashgan shifoxonada” degan soʻzlar “mahkumlarga moʻljallangan ixtisoslashgan shifoxonada” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

10-bandining birinchi xatboshisidagi “jabrlanuvchilar, guvohlar” degan soʻzlar “jabrlanuvchilar, fuqaroviy daʼvogarlar, fuqaroviy javobgarlar, guvohlar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

11-bandining ikkinchi xatboshisidagi “JPK 497 22 -moddasiga muvofiq” degan soʻzlar “JPK 488-moddasiga muvofiq” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

26-bandi :

birinchi xatboshisidagi “Apellyatsiya, kassatsiya” degan soʻzlar “Apellyatsiya, kassatsiya yoki taftish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

ikkinchi xatboshisidagi “apellyatsiya, kassatsiya” degan soʻzlar “apellyatsiya, kassatsiya yoki taftish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

20. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sud hujjatlarini bajarishdan boʻyin tovlash hamda sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini majburiy ijro etish jarayoniga aralashganlik uchun jinoiy javobgarlikka doir qonunlarni qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2009-yil 10-apreldagi 7-sonli qaror :

17-bandidagi “JK 232 - moddasi bilan” degan soʻzlar “JK 232 1 -moddasi bilan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

21. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Odam savdosiga oid ishlar boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2009-yil 24-noyabrdagi 12-sonli qarori :

5-bandi :

birinchi va ikkinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Odamlardan foydalanish (ekspluatatsiya qilish) boshqa shaxslarning fohishaligidan foydalanishni yoki ulardan shahvoniy foydalanish (ekspluatatsiya qilish)ning oʻzga shakllarini, majburiy mehnatni yoki xizmatlarni, qullikni yoxud qullikka oʻxshash odatlarni, erksizlik holatini yoxud inson aʼzolarini va (yoki) toʻqimalarini olishni anglatadi.

Boshqa shaxslarning fohishaligidan foydalanish deganda, odamdan uning haq evaziga nomuayyan doiradagi jinsiy sheriklar bilan shahvoniy munosabatlarga kirishishidan muttasil foydalanish tushuniladi. Boshqa koʻrinishdagi shahvoniy ekspluatatsiya deganda, odamning undan pornografik tasvirlar tayyorlash, buzuq harakatlar sodir etish va h.k. maqsadlarda foydalanish uchun berilishi tushuniladi”;

quyidagi mazmundagi uchinchi, toʻrtinchi va beshinchi xatboshilari bilan toʻldirilsin:

“ Bunda sudlar, odam savdosi jinoyatini boshqa shaxslarning fohishaligidan foydalanish bilan bogʻliq boʻlgan qoʻshmachilik qilish yoki fohishaxona saqlash jinoyatidan farqlash uchun aybdorning qasdi nimaga qaratilganligini, uning oʻz harakatlari oqibati, yaʼni shaxsning erkinligi cheklanishiga nisbatan subyektiv munosabatini inobatga olishlari lozim.

Boshqa shaxsni fohishaligidan foydalanish maqsadida yollaganda, tashiganda, topshirganda, yashirganda yoki qabul qilganda aybdor odamni ekspluatatsiya qilish niyatida harakat qiladi, fohishalik bilan shugʻullanishga jalb qilish tariqasidagi qoʻshmachilik qilish yoki fohishaxona saqlash hollarida esa, aybdor tamagirlikdan boshqa maqsadni koʻzlamaydi. Bunda, fohishalik bilan shugʻullanishga yoki boshqa koʻrinishdagi shahvoniy foydalanishning oʻzga shakllari uchun jalb qilingan shaxs oʻzining shaxsiy huquq va erkinliklariga nisbatan barcha huquqlarini saqlab qoladi va ulardan foydalanishda toʻla mustaqil boʻladi.

Aybdorning odamni ekspluatatsiya qilish niyatida harakat qilganligi toʻgʻrisidagi masalani hal etishda qilmishning barcha holatlari majmuidan kelib chiqilishi, xususan, shaxsning erkinligi cheklanganligi, jabrlanuvchi uchun noqulay sharoitga solinib, boshqalarga qaram holatda saqlanganligi, fohishalik bilan yoki boshqa koʻrinishdagi shahvoniy faoliyat bilan oʻz erkiga xilof ravishda shugʻullanganligi holatlari eʼtiborga olinishi lozim”;

uchinchi , toʻrtinchi va beshinchi xatboshilari tegishincha oltinchi, yettinchi va sakkizinchi xatboshilari deb hisoblansin;

14-bandining matni quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Sudlarning eʼtibori shunga qaratilsinki, odam savdosi jinoyati odamlarni kuch bilan tahdid qilish yoki kuch ishlatish yoxud majburlashning boshqa shakllaridan foydalanish, oʻgʻirlash, aldash yoʻli bilan sodir etilganda, shuningdek, qilmish JK 135-moddasi ikkinchi qismining “j”, “z”, “i”, “k” bandlari, uchinchi qismining “b” bandi bilan kvalifikatsiya qilinganda, qilmishni Jinoyat kodeksining mazkur jinoyatlar uchun javobgarlik belgilovchi moddalari bilan qoʻshimcha kvalifikatsiya qilishga, faqat qonunning boshqa normasida JK 135-moddasi tegishli qismi sanksiyasida belgilangan jazodan ogʻirroq jazo belgilangan hollardagina yoʻl qoʻyiladi.

Misol uchun, agar odam savdosida shaxs badaniga qasddan ogʻir shikast yetkazilgan boʻlsa, qilmish JK 135-moddasi ikkinchi qismining “a” bandi bilan qamrab olinmaydi. Bunday hollarda aybdorning harakatlari JK 104-moddasining tegishli qismi bilan qoʻshimcha kvalifikatsiya qilinishi lozim”.

22. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Jinoyat ishlari boʻyicha protsessual chiqimlarni undirish amaliyoti toʻgʻrisida” 2009-yil 24-noyabrdagi 13-sonli qarori :

muqaddimasining toʻrtinchi xatboshisidagi “apellyatsiya, kassatsiya tartibida” degan soʻzlar “apellyatsiya, kassatsiya, taftish tartibida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

5-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“5. Sudlar har bir jinoyat ishini oʻz ish yurituviga olish paytida dastlabki tergov organlari tomonidan JPK 380-moddasi birinchi qismining ayblov xulosasiga hamda surishtiruv organlari tomonidan JPK 381 12 -moddasi uchinchi qismining ayblov dalolatnomasiga protsessual chiqimlar turi va miqdoriga doir maʼlumotnoma ilova qilinishi toʻgʻrisidagi talabi bajarilganligini tekshirishlari lozim. Bunday maʼlumotnoma yarashuv toʻgʻrisidagi ariza, ishni sudga qadar yuritish bosqichida amnistiya aktini qoʻllash toʻgʻrisidagi iltimosnoma, tibbiy yoʻsindagi majburlov choralarini qoʻllash toʻgʻrisidagi qaror bilan sudga yuboriladigan ish boʻyicha ham ilova etilishi shart.

Dastlabki tergov va surishtiruv davrida qonun ushbu normasi talabi bajarilmaganligini hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 28-oktabrdagi “Jabrlanuvchilar, guvohlar, ekspertlar, mutaxassislar, tarjimonlar va xolislarga toʻlanishi lozim boʻlgan mablagʻlarni hisoblash va toʻlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi 570-son qarori talablariga asosan hisoblanmaganligi aniqlagan taqdirda, sudya qonun analogiyasi boʻyicha (JPK 398-moddasi) surishtiruvchi va tergovchi zimmasiga tegishli maʼlumotnomani taqdim etish vazifasini yuklaydi”;

10-bandining matni quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Protsessual chiqimlarni undirish masalasini hal etish chogʻida sudlar protsessual qonunchilik bilan bir qatorda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 28-oktabrdagi “Jabrlanuvchilar, guvohlar, ekspertlar, mutaxassislar, tarjimonlar va xolislarga toʻlanishi lozim boʻlgan mablagʻlarni hisoblash va toʻlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi 570-son qarori, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2008-yil 20-iyundagi “Advokatlar tomonidan koʻrsatilgan yuridik yordam uchun davlat hisobidan haq toʻlash mexanizmini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va Moliya vazirligining 2008-yil 26-noyabrdagi qarori bilan tasdiqlangan “Gumon qilinuvchi, ayblanuvchi yoki sudlanuvchiga advokatlar tomonidan yuridik yordam koʻrsatish boʻyicha xarajatlarni davlat hisobiga oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida”gi Nizomga rioya etishlari lozim”

quyidagi mazmundagi 10 1 -band bilan toʻldirilsin:

“10 1 . Sudlar jinoyat ishlari yuzasidan protsessual chiqimlarni undirilishida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 28-oktabrdagi “Jabrlanuvchilar, guvohlar, ekspertlar, mutaxassislar, tarjimonlar va xolislarga toʻlanishi lozim boʻlgan mablagʻlarni hisoblash va toʻlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi 570-son qarori talablariga rioya qilinishini taʼminlasin”;

11-bandining birinchi xatboshisidagi “apellyatsiya, kassatsiya tartibida” degan soʻzlar “apellyatsiya, kassatsiya va taftish tartibida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

23. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Nomusga tegish va jinsiy ehtiyojni gʻayritabiiy usulda qondirishga doir ishlar boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2010-yil 29-oktabrdagi 13-sonli qarori :

2-bandining toʻrtinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Oiladagi jinsiy zoʻravonlik deganda, kundalik birgalikdagi hayot (turmush)da oilaning bir yoki bir guruh aʼzolari tomonidan boshqa bir aʼzosining, bir roʻzgʻor asosida birgalikda yashayotgan shaxsning jinsiy erkinligi yoki jinsiy daxlsizligiga tajovuz qilish bilan bogʻliq qilmish tushunilishi lozim”;

ikkinchi xatboshi tegishincha uchinchi xatboshi deb hisoblansin;

quyidagi mazmundagi 17 1 va 17 2 -bandlar bilan toʻldirilsin:

“17 1 . Sudlar mazkur toifadagi ishlar boʻyicha jazo tayinlashda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining 2006-yil 3-fevraldagi “Sudlar tomonidan jinoyat uchun jazo tayinlash amaliyoti toʻgʻrisida”gi 1-sonli qarorda berilgan tushuntirishlarga amal qilishlari lozim.

Sudlar voyaga yetmagan shaxsning jinsiy erkinligi yoki jinsiy daxlsizligiga qarshi jinoyat sodir etgan muayyan sohada ishlovchilarga (pedagog, shifokor va h.k.) nisbatan muayyan huquqdan mahrum qilish jazosini tayinlash masalasini muhokama qilishlari shart.

17 2 . Voyaga yetmagan shaxsning jinsiy erkinligi yoki jinsiy daxlsizligiga qarshi jinoyat sodir etganlarga nisbatan tibbiy yoʻsindagi majburlov chorasini qoʻllash masalasini hal etish uchun bu toifadagi jinoyat ishlari boʻyicha sud-psixiatrik ekspertizasi oʻtkazilishi lozim.

JK 96-moddasiga muvofiq, aqli rasolikni istisno etmaydigan tarzda ruhiy holati buzilgan shaxsni majburiy davolash nafaqat ozodlikdan mahrum qilingan mahkumlarga nisbatan, balki ozodlikdan mahrum qilish bilan bogʻliq boʻlmagan jazo tayinlangan hollarda ham tayinlanishi mumkin”.

24. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining 2011-yil 25-noyabrdagi “Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasini kesib oʻtish tartibini buzishga oid ishlar boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2011-yil 25-noyabrdagi 9-sonli qarori :

1-bandining :

birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 32-moddasi ikkinchi qismiga koʻra, har kim Oʻzbekistondan tashqariga erkin chiqish huquqiga ega, bundan qonunda belgilangan cheklovlar mustasno. Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi Oʻzbekistonga toʻsqinliksiz qaytish huquqiga ega”;

ikkinchi xatboshisining birinchi kichik xatboshisidagi “1999-yil 20-avgustdagi” degan soʻzlar “2023-yil 6-apreldagi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

9-bandning matnidagi “Davlat chegarasini yorib oʻtish” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasini yorib oʻtish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

25. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Jinoyat ishlari boʻyicha ashyoviy dalillarga oid qonunchilikni qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2012-yil 13-dekabrdagi 17-sonli qarori :

1-bandidagi “ashyoviy dalillarga” degan soʻzlar “ashyoviy, yozma va raqamli dalillarga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

2-band ikkinchi xatboshisining birinchi kichik xatboshisidagi “ashyoviy” degan soʻz chiqarib tashlansin;

3-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Shuni nazarda tutish lozimki, ashyoviy dalillarni olish usullari qonunda qatʼiy belgilangan. JPK 205-moddasiga koʻra, ashyoviy, yozma va raqamli dalillar tergovga qadar tekshiruvni amalga oshirayotgan organning mansabdor shaxsi, surishtiruvchi, tergovchi, prokuror yoki sud tomonidan (hodisa sodir boʻlgan joyni yoki boshqa joylarni, binolarni, shuningdek texnika vositalarini, telekommunikatsiya tarmoqlarini yoki Internet jahon axborot tarmogʻini koʻzdan kechirish chogʻida, tanib olish uchun koʻrsatish, guvohlantirish, murdani eksgumatsiya qilish, ekspert tekshiruvi uchun namunalar olish, koʻrsatuvni hodisa yuz bergan joyda tekshirish chogʻida, olib qoʻyish, tintuv yoki eksperiment oʻtkazish paytida) olinishi yoinki tergovga qadar tekshiruvni amalga oshirayotgan organning mansabdor shaxsi, surishtiruvchi, tergovchi, prokuror yoki sudga JPK 198 — 202-moddalarida nazarda tutilgan tartibda himoyachi yoxud boshqa shaxslar (fuqarolar, korxona, muassasa, tashkilotlar mansabdor shaxslari) tomonidan taqdim etilishi mumkin”;

4-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sudlarga tushuntirilsinki, tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv, tergov harakatlarini yuritish paytida topilgan, olingan yoki boshqa shaxslardan qabul qilingan narsalar faqat quyidagi protsessual harakatlar amalga oshirilganidan keyin ashyoviy, yozma va raqamli dalil maʼnosini kasb etadi:

ish uchun ahamiyatli boʻlgan narsalarni, hujjatlarni va elektron maʼlumotlarni topish, olish yoki qabul qilish fakti rasmiylashtirilganidan (bayonnoma tuzilganidan yoki sud bayonnomasida aks ettirilganidan);

narsalarni, hujjatlarni va elektron maʼlumotlarni ishga daxldorligi toʻgʻrisida xulosaga kelish va uni individuallashtirish uchun zarur belgilarni aniqlash maqsadida uni JPK 135 — 137, 139 va 140-moddalarida nazarda tutilgan qoidalarga binoan darhol koʻzdan kechirilganidan;

narsalarni, hujjatlarni va elektron maʼlumotlarni ashyoviy dalil deb eʼtirof etish toʻgʻrisida qaror (ajrim) chiqarilganidan va u ashyoviy, yozma va raqamli dalil sifatida ishga qoʻshib qoʻyilganidan.

Tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv yoki dastlabki tergov organlari tomonidan belgilangan tartibda olib qoʻyilgan hamda ish boʻyicha haqiqatni aniqlash uchun ahamiyatli boʻlgan, biroq ashyoviy, yozma va raqamli dalil deb topilmagan narsalar, hujjatlar va elektron maʼlumotlar sud tomonidan JPK 207-moddasiga muvofiq ashyoviy dalil deb eʼtirof etilishi va jinoyat ishiga qoʻshib qoʻyilishi kerak”;

5-bandi :

birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin

“Ashyoviy dalillarning jinoyat ishini toʻgʻri hal etish uchun muhim ahamiyatga ega ekanligini inobatga olib, tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv, dastlabki tergov organlari, prokuror, sud ashyoviy, yozma va raqamli dalillarning yoʻqotilishi, shikastlanishi, buzilishi, bir-biriga qoʻshilib yoki aralashib ketishining oldini olish yuzasidan JPK 208, 209-moddalarida nazarda tutilgan choralarni koʻrishga majburdirlar”;

ikkinchi xatboshisidagi “ashyoviy dalillar” degan soʻzlar “ashyoviy, yozma va raqamli dalillar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

6-bandidagi “Ashyoviy dalillar” degan soʻzlar “Ashyoviy, yozma va raqamli dalillar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

7 — 9 , 11 va 12-bandlardagi “ashyoviy dalillarni”, “Ashyoviy dalillar”, “Ashyoviy dalillarni”, “ashyoviy dalil” hamda “ashyoviy dalillarga” degan soʻzlar “ashyoviy, yozma va raqamli dalillarni”, “Ashyoviy, yozma va raqamli dalillar”, “Ashyoviy, yozma va raqamli dalillarni”, “ashyoviy, yozma va raqamli dalil” hamda “ashyoviy, yozma va raqamli dalillarga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

26. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Soliqlar va yigʻimlarni toʻlashdan boʻyin tovlaganlik uchun javobgarlikka oid qonunchilikning sudlar tomonidan qoʻllanilishi toʻgʻrisida” 2013-yil 31-maydagi 8-sonli qarori :

1-bandidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 51-moddasi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 63-moddasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

6-band ikkinchi xatboshisi quyidagi mazmundagi oʻn uchinchi va oʻn toʻrtinchi kichik xatboshilari bilan toʻldirilsin:

“yuklarni tovar-kuzatuv hujjatlarini rasmiylashtirmasdan yoxud soxta hujjatlar boʻyicha tashish;

qazib olingan foydali qazilmalar hajmining soliq hisobotida toʻliq aks ettirilmaganligi”;

8-bandning birinchi xatboshisi quyidagi mazmundagi beshinchi kichik xatboshi bilan toʻldirilsin:

“soliqqa oid huquqbuzarlikni sodir etganlik uchun javobgarlikka tortish muddatlari oʻtib ketganligi”;

19 1 -bandining ikkinchi xatboshisidagi “birinchi, apellyatsiya, kassatsiya instansiyalarida” degan soʻzlar “birinchi, apellyatsiya, kassatsiya va taftish instansiyalarida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

27. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Tadbirkorlik faoliyati bilan bogʻliq ishlar boʻyicha sud amaliyotining ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2013-yil 11-dekabrdagi 20-sonli qarori :

1-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Sudlarga tushuntirilsinki, Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi 65-moddasiga koʻra, davlat bozor munosabatlarini rivojlantirish va halol raqobat uchun shart-sharoitlar yaratadi, isteʼmolchilarning huquqlari ustuvorligini hisobga olgan holda iqtisodiy faoliyat, tadbirkorlik va mehnat qilish erkinligini kafolatlaydi”;

13-bandining uchinchi xatboshisidagi “(masalan, oʻqotar qurollar, oʻq-dorilar, portlovchi moddalar yoki portlovchi uskunalar, giyohvandlik vositalari, ularning analoglari yoki psixotrop moddalarni qonunga xilof ravishda oʻtkazish)” degan soʻzlar “(masalan, oʻqotar qurollar, oʻq-dorilar, portlovchi moddalar yoki portlovchi uskunalar, giyohvandlik vositalari, ularning analoglari yoki psixotrop moddalarni, kuchli taʼsir qiluvchi yoxud zaharli moddalarni qonunga xilof ravishda oʻtkazish)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin”;

13 3 -bandi ikkinchi xatboshisining birinchi kichik xatboshisidagi “birinchi, apellyatsiya, kassatsiya instansiyalarida” degan soʻzlar “birinchi, apellyatsiya, kassatsiya va taftish instansiyalarida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

28. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sud hukmi toʻgʻrisida” 2014-yil 23-maydagi 07-son qarori :

23-band chiqarib tashlansin;

25-bandi “141-1-moddasining birinchi qismida” degan soʻzlar “141 1 -moddasining birinchi qismida, 141 3 -moddasida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

31-bandidagi “apellyatsiya shikoyati berish” degan soʻzlar “apellyatsiya yoki kassatsiya shikoyati berish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

33-bandining toʻrtinchi xatboshisidagi “apellyatsiya tartibida shikoyat berish” soʻzlari “apellyatsiya yoki kassatsiya tartibida shikoyat berish” soʻzlari bilan almashtirilsin.

29. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Transport harakati va undan foydalanish xavfsizligiga qarshi jinoyatlar bilan bogʻliq ishlar yuzasidan sud amaliyotining ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2015-yil 26-iyundagi 10-sonli qarori :

2-bandi birinchi xatboshisining toʻrtinchi kichik xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Yoʻl harakati toʻgʻrisida”gi 2024-yil 19-yanvar kunidagi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni”;

3-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sudlar transport harakati va undan foydalanish xavfsizligiga qarshi jinoyatlarga oid ishlarni koʻrayotganda “Yoʻl harakati toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 4-moddasida berilgan, jumladan, quyidagi atamalarga amal qilishlari lozim boʻlib, unga koʻra:

yoʻl obyektlari — yoʻlning konstruktiv elementlari boʻlgan yoʻl sunʼiy inshootlari (koʻpriklar, yoʻl oʻtkazgichlar, osma koʻpriklar, quvurlar, tunnellar va boshqa muhandislik inshootlari), himoya qilish inshootlari (yoʻllarni qor koʻchkilaridan, yer choʻkishidan, yer koʻchkilaridan himoya qilish qurilmalari va boshqa qurilmalar), shuningdek yoʻllarni jihozlash elementlari (toʻxtash maydonchalari, yoʻlovchilar uchun pavilonlar, dam olish maydonchalari, transport vositalarining toʻxtab turish joylari va boshqalar);

yoʻl harakati — yoʻl harakatini tashkil etishda yoʻllar doirasida transport vositalari va yoʻl harakati ishtirokchilari ishtirokida yuzaga keladigan ijtimoiy munosabatlar majmui;

transport vositasi — yoʻlovchilarning, bagajning, yuk bagajining, yuklarning, pochta va kuryerlik joʻnatmalarining yoki maxsus ishlarni amalga oshirish uchun uskunalarning yoʻllarda harakatlanishi yoki tashilishi uchun moʻljallangan qurilma;

haydovchi — transport vositasini boshqaruvchi shaxs. Transport vositasini boshqarish oʻrgatilayotganda oʻrgatuvchi shaxs haydovchi deb hisoblanadi”;

7-band birinchi xatboshisining birinchi jumlasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Yoʻl harakati qoidalarining 1-bobiga koʻra, dvigatelining ish hajmi 50 sm 3 dan oshmaydigan yoki elektrodvigatelining quvvati 4 kilovattdan oshmaydigan, konstruktiv tezligi esa soatiga 50 kilometrdan oshmaydigan ikki yoki uch (toʻrt) gʻildirakli transport vositalarini (moped, (osma yurgizgichli (dvigatelli) velosiped), mokika, skuter hamda xuddi shunday tavsiflarga ega boʻlgan kvadritsikl (kvadrotsikl), tritsikl hamda yoʻlning qatnov qismida harakatlanishga moslashtirilgan boshqa transport vositalarini boshqarib borayotgan shaxs JK 266-moddasida nazarda tutilgan jinoyat subyekti boʻlishi mumkin emas”.

30. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlanganlik holati tugallanishi va olib tashlanishiga oid qonunchilikni qoʻllash boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2015-yil 18-sentabrdagi 13-sonli qarori :

2-bandi birinchi xatboshisining birinchi kichik xatboshisidagi “birinchi, apellyatsiya, kassatsiya instansiyasi sudi” degan soʻzlar “birinchi, apellyatsiya, kassatsiya, taftish instansiyasi sudi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

31. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Jinoyat natijasida yetkazilgan mulkiy ziyonni qoplashga oid qonunchilikni qoʻllash boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2016-yil 27-dekabrdagi 26-sonli qarori :

8-bandning uchinchi xatboshisidagi “apellyatsiya, kassatsiya tartibida” degan soʻzlar “apellyatsiya, kassatsiya va taftish tartibida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

10-bandning toʻrtinchi xatboshisidagi “Mehnat kodeksining 205-moddasi uchinchi va toʻrtinchi qismlari” degan soʻzlar “Mehnat kodeksining 345-moddasi uchinchi va toʻrtinchi qismlari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

18-bandning birinchi xatboshisidagi “apellyatsiya, kassatsiya bosqichida” degan soʻzlar “apellyatsiya, kassatsiya va taftish tartibida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

32. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Jinoyat ishlari boʻyicha sud qarorlarini ijro etishga oid qonunlarni qoʻllash amaliyoti toʻgʻrisida” 2016-yil 27-dekabrdagi 27-sonli qarori :

15-bandining ikkinchi xatboshisidagi “apellyatsiya, kassatsiya” degan soʻzlar “apellyatsiya, kassatsiya, taftish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

33. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari ozod qilish va jazoni yengilrogʻi bilan almashtirish boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2016-yil 27-dekabrdagi 28-sonli qarori :

2-bandning uchinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;

toʻrtinchi xatboshi tegishincha uchinchi xatboshi deb hisoblansin;

3 1 -bandi quyidagi mazmundagi “d” kichik band bilan toʻldirilsin:

“d) jazodan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan yoki jazosi yengilrogʻi bilan almashtirilgan va jazoning oʻtalmagan qismi mobaynida qasddan yangi jinoyat sodir etgan shaxsga nisbatan qoʻllanilmaydi”;

4-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sudlarga tushuntirilsinki, jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilish chogʻida mahkumning zimmasiga JK 73-moddasi beshinchi qismidagi majburiyatlar yetarli asoslar mavjud boʻlgan taqdirdagina yuklanishi mumkin”;

11-bandning birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Jazoni ijro etuvchi organning jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilish yoki jazoni yengilrogʻi bilan almashtirishga oid taqdimnomasini oʻz ish yurituviga qabul qilish masalasini hal etishda, sudya u JIK 164-moddasi ikkinchi qismi talablariga javob berish-bermasligini va taqdim etilgan materiallarda mahkumning xulq-atvorini, uning butun jazoni oʻtash davrida mehnatga va oʻqishga nisbatan boʻlgan munosabatini tavsiflovchi maʼlumotlar, mahkumning jazo oʻtashi uchun asos boʻlgan hujjatlar nusxalari, jinoyat oqibatida yetkazilgan zarar toʻliq yoki qisman qoplanganligi, mahkum muqaddam JK 73 va 74-moddalariga asosan jazoni oʻtashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilinganligi yoki jazosi yengilrogʻi bilan almashtirilganligi toʻgʻrisida batafsil maʼlumotlar mavjud-mavjud emasligini tekshirishi lozim”;

19-banddagi “JK 73-moddasining beshinchi qismida” degan soʻzlar “JK 73-moddasining oʻninchi qismida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

29-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sudlar shuni nazarda tutishlari lozimki, jazoni ijro etuvchi organ rahbari, shuningdek, uning vakili sudning JPK 534 yoki 536-moddasiga muvofiq chiqarilgan ajrimi ustidan kassatsiya tartibida shikoyat berish huquqiga ega emas, chunki qonunga (JPK 56-bobi) koʻra, sud qarori ustidan shikoyat (protest) berish huquqi mahkumga, uning qonuniy vakiliga, advokatga, prokurorga, shuningdek, jabrlanuvchi va uning qonuniy vakiliga (vakiliga) tegishli”.

34. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Giyohvandlik vositalari, ularning analoglari va psixotrop moddalar bilan qonunga xilof ravishda muomala qilishga oid jinoyat ishlari boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2017-yil 28-apreldagi 12-sonli qarori :

27-banddagi “JK 274-moddasi ikkinchi qismi “a” bandi” degan soʻzlar “JK 274-moddasi toʻrtinchi qismi “a” bandi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

29-bandning ikkinchi xatboshisidagi “JK 274-moddasi ikkinchi qismining “v” bandi” degan soʻzlar “JK 274-moddasi toʻrtinchi qismining “v” bandi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

35. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Dalillar maqbulligiga oid jinoyat-protsessual qonuni normalarini qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2018-yil 24-avgustdagi 24-sonli qarori :

16-banddagi “Apellyatsiya, kassatsiya” degan soʻzlar “Apellyatsiya, kassatsiya, taftish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

36. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrishni tartibga soluvchi qonunlarni qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2018-yil 30-noyabrdagi 35-sonli qarori :

quyidagi mazmundagi 4 1 -band bilan toʻldirilsin:

“4 1 . Oʻzbekiston Respublikasi MJtKning 283-moddasi (maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisida bayonnoma tuzilmaydigan hollar) 5 — 7-bandlarida, maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisida bayonnoma tuzmasdan oʻz arizasida huquqbuzarning shaxsi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni, maʼmuriy huquqbuzarlik sodir etilgan joyni, vaqtni va bu huquqbuzarlikning mohiyatini, shuningdek ishni hal etish uchun zarur boʻlgan boshqa maʼlumotlarni koʻrsatgan holda sudga murojaat qilish huquqi nazarda tutilgan.

Sudlarning eʼtibori, mazkur qonun talablariga koʻra taqdim etilgan ariza (shikoyat)lar sudlar tomonidan maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi ish sifatida mazmunan koʻrib tamomlanishi, ushbu talablarga muvofiq boʻlmagan ariza (shikoyat)lar esa mazkur Plenum qarori 4-bandi talabi asosida ajrim chiqarish orqali qaytarilishi lozimligiga qaratilsin.

Sudlarga tushuntirilsinki, MJtK va boshqa meʼyoriy hujjatlar bilan maʼmuriy huquqbuzarlik sodir etgan ayrim shaxslarni javobgarlikka tortishda alohida tartib belgilangan.

Xususan, harbiy xizmatchilar va yigʻinga chaqirilgan harbiy xizmatga majburlar, shuningdek ichki ishlar organlarining hamda Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasining oddiy askarlar va boshliqlar tarkibiga mansub shaxslar maʼmuriy huquqbuzarlik uchun intizom ustavlariga muvofiq javobgar boʻladilar (MJtK 16-moddasi 1-qismi).

Intizom ustavlari yoki intizom toʻgʻrisidagi maxsus qoidalar tatbiq etiladigan boshqa shaxslar, ana shu ustav yoki qoidalarda toʻgʻridan-toʻgʻri nazarda tutilgan hollarda, maʼmuriy huquqbuzarlik sodir etganliklari uchun intizomiy, boshqa hollarda esa umumiy asoslarda maʼmuriy javobgar boʻladilar (MJtK 16-moddasi 2-qismi).

Prokuratura organlari xodimlarining maʼmuriy huquqbuzarliklari uchun javobgarlik masalasi Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori, uning oʻrinbosarlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi prokurori, viloyatlar, Toshkent shahar prokurorlari va ularga tenglashtirilgan prokurorlar tomonidan vakolatlari doirasida qonun hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2013-yil 12-sentabrdagi PQ-2036-sonli qarori bilan tasdiqlangan “Oʻzbekiston Respublikasi Prokuraturasi organlari va muassasalarida xizmatni oʻtash toʻgʻrisi”da Nizom 54-bandining 2-xatboshisi).

Sudya tegishli sudyalar malaka hayʼatining xulosasi olinmasdan maʼmuriy javobgarlikka tortilishi mumkin emas (“Sudlar toʻgʻrisida”gi Qonun 64-moddasining, 5-bandi).

Sudlar yuqoridagi shaxslarga nisbatan, shuningdek shu kabi alohida tartib belgilangan boshqa shaxslarga nisbatan kelib tushgan ariza (shikoyat)larni ham mazmunan koʻrmasdan ajrim chiqarish orqali qaytarishlari lozim”;

14-bandi quyidagi mazmundagi toʻrtinchi va beshinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin:

“Tezkor va maxsus xizmatlarning transport vositalari, shuningdek ular kuzatib ketayotgan transport vositalari tomonidan yoʻl harakati qoidalariga muvofiq imtiyozdan foydalangan holda sodir etilgan maʼmuriy huquqbuzarliklar maxsus avtomatlashtirilgan foto va video qayd etish texnika vositalari orqali qayd etilgan taqdirda hamda ular kechiktirib boʻlmaydigan xizmat vazifalarini bajarganligini tasdiqlovchi hujjatlar taqdim etilganda haydovchilarning maʼmuriy qoidabuzarligi oxirgi zarurat holatida sodir etilgan deb topiladi va maʼmuriy ish ushbu kodeksning 271-moddasiga muvofiq tugatiladi. Bunda tez tibbiy yordam va yongʻin-qutqaruv boʻlinmalarining transport vositalari tomonidan kechiktirib boʻlmaydigan xizmat vazifalarini bajarganlikni tasdiqlovchi hujjatlar taqdim etilishi talab qilinmaydi.

Yoʻl harakati qoidalari buzilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumot jarima solish haqidagi qaror chiqarishga vakolatli boʻlgan shaxsga yoʻl qoidalari buzilganligi maxsus avtomatlashtirilgan foto va video qayd etish texnika vositalari orqali qayd etilgan paytdan eʼtiboran qirq sakkiz soat ichida yuborilmagan taqdirda, maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi ish ushbu Kodeksning 271-moddasiga muvofiq tugatilishi lozim”.

37. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Jinoyat sabablari va ular sodir etilishiga imkon bergan shart-sharoitlarni aniqlash boʻyicha sudlar rolini oshirish toʻgʻrisida” 2020-yil 19-dekabrdagi 34-sonli qarori :

7-bandning ikkinchi va uchinchi xatboshilaridan “(qarorda)” va “(qarorni)” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

8-bandidan “(qaror)” degan soʻz chiqarib tashlansin;

9-bandidan “(qarorlar)” degan soʻz chiqarib tashlansin;

14-bandidan “(qarorlar)” degan soʻz chiqarib tashlansin;

15-bandidan “(qarorlar)” degan soʻz chiqarib tashlansin;

38. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Jinoyat ishlarini birinchi instansiyada koʻrib chiqishga tayyorlash boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2022-yil 14-maydagi 6-sonli qarori :

3-bandi qoʻyidagi tahrirda bayon etilsin:

“3. Sudya JPK 395-moddasining birinchi qismiga koʻra, jinoyat ishini sudda koʻrish uchun tayyorlash chogʻida qonunning ushbu normasida nazarda tutilgan ajrimlardan birini yoki JPK 401 1 -moddasining birinchi qismiga koʻra, ishni dastlabki tergovda yoʻl qoʻyilgan texnik yoʻsindagi kamchiliklarni bartaraf etish uchun prokurorga yuborish toʻgʻrisida ajrim chiqarishi mumkin”.

5-bandidan “JPK 396-moddasining 4-bandiga amal qilgan holda,” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

21-banddagi “JPK 395-moddasi” degan soʻzlar “JPK 405 13 -moddasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

26-bandidagi “apellyatsiya tartibida” degan soʻzlar “apellyatsiya, kassatsiya va taftish tartibida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

39. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Jinoyat ishlarini birinchi instansiya sudida muhokama qilish boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2022-yil 14-maydagi 7-sonli qarori :

24-bandidagi “ishlarni apellyatsiya tartibida koʻrayotganda” degan soʻzlar “ishlarni apellyatsiya, kassatsiya va taftish tartibida koʻrayotganda” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

40. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Bojxona toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzish va kontrabandaga oid ishlar boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2023-yil 20-fevraldagi 2-sonli qarori :

1-bandning ikkinchi xatboshisi quyidagi mazmundagi ikkinchi jumla bilan toʻldirilsin:

“Bunda ularga joylashtirilgan tovarlar bojxona toʻlovlarini toʻlash maqsadida, shuningdek iqtisodiy siyosat choralarini qoʻllash uchun bojxona hududidan tashqarida joylashgan deb qaraladi”;

quyidagi mazmundagi 16 1 -band bilan toʻldirilsin:

“16 1 . Sudlar shuni nazarda tutishlari lozimki, shaxsning zargarlik buyumlarini qonunga xilof ravishda bojxona chegarasi orqali oʻtkazish boʻyicha aybdorligi masalasini hal etishda, zargarlik buyumlarini Oʻzbekiston Respublikasiga erkin olib kirish va olib chiqish tartibi amaldagi qonunchilikka muvofiq belgilanadi.

Sudlar zargarlik buyumlarini noqonuniy olib chiqish bilan bogʻliq ishlarni koʻrib chiqishda, qonunchilikda jismoniy shaxslar tomonidan faqat tayyor zargarlik buyumlarini bojxona chegarasidan olib chiqishlari mumkinligiga, Oʻzbekiston Respublikasi davlat standarti talablariga (OʻZ DSTning 2308:2019-sonli texnik talablari) javob bermaydigan zargarlik buyumlari (mahsulotlari) bundan mustasno ekanligiga eʼtibor qaratsinlar.

Shaxsning harakatlari Oʻzbekiston Respublikasining bojxona chegarasi orqali olib kiriladigan yoki olib chiqib ketiladigan zargarlik buyumlarining deklaratsiya qilinishi talab qilinmaydigan qismidan oshiqcha boʻlgan miqdoridan kelib chiqqan holda kvalifikatsiya qilinadi hamda zargarlik buyumining deklaratsiyalash shart boʻlmagan qismi jinoyat yoki maʼmuriy huquqbuzarlik predmeti hisoblanmaydi (Oʻzbekiston Respublikasi davlat standarti (OʻZ DSTning 2308:2019-sonli texnik talablari) talablariga javob bermaydigan zargarlik buyumlari (mahsulotlari) bundan mustasno).

Zargarlik buyumi bir necha shaxslar oʻrtasida taqsimlanib, bojxona chegarasi orqali oʻtkazish holati aniqlanganida qilmish zargarlik buyumining umumiy miqdoridan kelib chiqib kvalifikatsiya qilinadi.

Bunda, shaxs zargarlik buyumlari unga qonunga xilof ravishda olib oʻtish uchun topshirilganligini anglagan holdagina jinoyatda ishtirokchi sifatida javobgarlikka tortilishi mumkin”;

oʻzbek tilidagi matnining 17-bandi quyidagi mazmundagi toʻrtinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“Agarda shaxs kontrabanda jinoyati bilan birga kontrabanda predmetining noqonuniy muomalasi bilan bogʻliq boshqa jinoyatlarni ham sodir etsa, (JKning 247, 248, 273-moddalari va boshqalar), uning harakatlari jinoyatlar majmui bilan kvalifikatsiya qilinishi lozim”.

41. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Harbiy xizmatni oʻtash tartibiga qarshi jinoyatlarga oid ishlarni koʻrish boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2023-yil 20-noyabrdagi 29-sonli qarori 62-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy sudi harbiy xizmatni oʻtash tartibiga qarshi jinoyatlar uchun javobgarlik toʻgʻrisidagi qonunlarning sudlar tomonidan toʻgʻri va aniq qoʻllanilishi ustidan nazoratni kuchaytirishi, ushbu masala yuzasidan sud amaliyotini muntazam ravishda umumlashtirib borishi va natijalariga koʻra aniqlangan kamchiliklarni bartaraf qilish yuzasidan tegishli tartibda taqdimnoma kiritish choralarini koʻrishi lozim”.

42. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi ishlarni taftish tartibida koʻrib chiqishning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2024-yil 25-iyundagi 19-sonli qarori :

18-bandning ikkinchi xatboshisidagi “324 16 -moddasining 4-qismi” degan soʻzlar “324 14 -moddasining toʻrtinchi qismi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

IV. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining fuqarolik ishlari boʻyicha quyidagi qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Fuqarolik holati dalolatnomalari yozuvlaridagi xatoliklarni belgilashni tartibga soluvchi qonunchilikni sudlar tomonidan qoʻllanishi haqida” 1992-yil 13-noyabrdagi 05-sonli qarori :

1-bandining birinchi xatboshisidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2016-yil 14-noyabrdagi 387-sonli qarori bilan tasdiqlangan Fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish qoidalariga” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 20-oktabrdagi 550-sonli qarori bilan tasdiqlangan Fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish qoidalariga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

2-bandining ikkinchi xatboshisidagi “fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish Qoidalarining 5, 165-bandlarida” degan soʻzlar “fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish Qoidalarining 7, 8, 164-bandlarida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan mulkni roʻyxat (arest)dan chiqarish haqidagi ishlarni koʻrishda qonunchilikning qoʻllanishi toʻgʻrisida” 1993-yil 16-apreldagi 13-sonli qarori :

16-bandining ikkinchi xatboshisidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Xususiylashtirilgan turar joylarga egalik qilish, ulardan foydalanish va ularni tasarruf qilish bilan bogʻliq ishlar boʻyicha sud amaliyoti haqida” 1997-yil 2-maydagi 3-sonli qarori :

oʻzbekcha matnida 1-bandining ikkinchi xatboshisidagi “qonun hujjatlarida” degan soʻzlar “qonunchilikda” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

10-bandining birinchi xatboshisidagi “Davlat mulkini boshqarish qoʻmitasining” degan soʻzlar “Davlat aktivlarini boshqarish agentligining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

10-bandining uchinchi xatboshisidagi “Davlat mulki qoʻmitasining” degan soʻzlar “Davlat aktivlarini boshqarish agentligining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Bolalar tarbiyasi bilan bogʻliq nizolarni hal qilishda sudlar tomonidan qonunlarni qoʻllash amaliyoti toʻgʻrisida” 1998-yil 11-sentabrdagi 23-sonli qarori :

3-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Sud oqilona va mustaqil fikrlash qobiliyatiga ega bolaning ota-onasining qaysi biri bilan yashash istagi borligini ham eʼtiborga olishi mumkin”;

oʻzbekcha matnida 5-bandining birinchi xatboshisidagi “huquqga” degan soʻzlar “huquqqa” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

26-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Bolalar tarbiyasi bilan bogʻliq boʻlgan suddagi barcha nizolarni koʻrishda ularning himoyasi yuzasidan kim tomonidan daʼvo qoʻzgʻatilganligidan qatʼiy nazar ishda ishtirok etish uchun tuman (shahar)lardagi “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari jalb qilinishi lozim. Qayd etilgan organ daʼvo taqdim qilmagan boʻlsa, u sud tomonidan davlat boshqaruv organi sifatida oʻziga yuklatilgan majburiyatlarini bajarish maqsadida xulosa berish uchun protsessda ishtirok etishga jalb qilinadi (Oila kodeksining 88-moddasi).

Tuman (shahar) lardagi “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlarining, daʼvo talablarining mohiyati boʻyicha xulosasini sud boshqa ish materiallari bilan birgalikda baholaydi. Bu xulosa bilan kelishmaganlik sud tomonidan ish boʻyicha qabul qilingan hal qiluv qarorida asoslantirilgan boʻlishi lozim”;

27-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Bolalar tarbiyasi bilan bogʻliq boʻlgan ishlarni oʻz vaqtida va toʻgʻri hal qilishni taʼminlash maqsadida, sudlar, muayyan nizoning xususiyatlarini eʼtiborga olib, ularni koʻrishga puxta tayyorlashlari kerak. Bolalarning tugʻilganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning nusxasini, maktabdan tavsifnomani, notinch oilaning nazorat qilinganligi toʻgʻrisidagi materiallarni, vasiylik va homiylik organlarining asoslantirilgan xulosasini, shuningdek bolalarning tarbiyalanish sharoitlarini va ota-onani taʼriflovchi hujjatlarni talab qilib olish lozim. Bu ishlar faqat tuman (shahar)lardagi “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlaridan bolaning yashash sharoitlari tekshirilganligi toʻgʻrisidagi dalolatnoma va unga asoslangan xulosa olingandan soʻng koʻrilishi mumkin”;

28-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Bolalarning fikrini, ularning taraflarga boʻlgan munosabatini aniqlash, tuman (shahar)lardagi “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari tomonidan bolalarning yashash sharoitini tekshirish vaqtida amalga oshiriladi. Ish holatlariga koʻra sud tomonidan bolani soʻrash zarur deb topilsa, bunday soʻrovni bolaning yoshini va rivojlanganligini eʼtiborga olib, pedagog ishtirokida, unga manfaatdor shaxslar taʼsir etmaydigan vaziyatda amalga oshirish lozim”.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Fuqarolik kodeksini tatbiq qilishda sud amaliyotida vujudga keladigan ayrim masalalar toʻgʻrisida” 1999-yil 24-sentabrdagi 16-sonli qarori :

16-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Ipoteka toʻgʻrisidagi shartnoma, shuningdek notarial tartibda tasdiqlanishi kerak boʻlgan shartnoma boʻyicha majburiyatlarni taʼminlash yuzasidan koʻchar mol-mulkni yoki mol-mulkka boʻlgan huquqlarni garovga qoʻyish toʻgʻrisidagi shartnoma notarial tartibda tasdiqlanishi lozim, bundan birlamchi bozordan koʻchmas mulk va transport vositalarini olish chogʻidagi ipoteka va garov toʻgʻrisidagi shartnomalar mustasno (FK 271-moddasining 5-qismi)”.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Mehnat vazifalarini bajarishi munosabati bilan xodimning hayoti va sogʻligʻiga yetkazilgan zararni qoplashga oid nizolar boʻyicha sud amaliyoti haqida” 2003-yil 19-dekabrdagi 18-sonli qarori :

1-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Mehnat vazifalarini bajarishi munosabati bilan xodimning hayoti va sogʻligʻiga yetkazilgan zararni qoplash bilan bogʻliq nizolarni hal qilishda ushbu munosabatlar Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik, Mehnat, Fuqarolik protsessual kodekslari va ushbu munosabatlarni tartibga soluvchi Vazirlar Mahkamasining 2005-yil 11-fevraldagi 60-sonli qarori bilan tasdiqlangan “Xodimlarga ularning mehnat vazifalarini bajarish bilan bogʻliq holda jarohatlanishi, kasb kasalliklariga chalinishi yoki salomatlikning boshqa xil shikastlanishi tufayli yetkazilgan zararni toʻlash Qoidalari” (bundan buyon matnda Qoidalar), Vazirlar Mahkamasining 1997-yil 6-iyundagi 286-sonli qarori bilan tasdiqlangan “Ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisalarni va xodimlar salomatligining mehnat vazifalarini bajarish bilan bogʻliq boshqa xil zararlanishini tekshirish va hisobga olish toʻgʻrisida”gi Nizom, Vazirlar Mahkamasining 2010-yil 19-fevraldagi 30-sonli qarori bilan tasdiqlangan “Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi toʻgʻrisi”dagi Nizom bilan tartibga solinishi sudlarga tushuntirilsin”;

2-bandidagi “zarar” degan soʻzlar, “ziyon” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

3-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat kodeksining 336-moddasiga muvofiq, hayotiga va sogʻligʻiga yetkazilgan ziyonning oʻrnini qoplash toʻgʻrisidagi ariza ish beruvchiga jabrlangan xodim tomonidan, u vafot etgan taqdirda esa ziyonning oʻrni qoplanishiga doir huquqqa ega manfaatdor shaxslar tomonidan beriladi.

Xodim yoki ziyonning oʻrni qoplanishiga doir huquqqa ega boʻlgan manfaatdor shaxslar ish beruvchining qaroridan rozi boʻlmagan yoki belgilangan muddatda javob olmagan taqdirda, ular ushbu nizoni hal qilish uchun sudga murojaat qilishga haqli.

Qayta tibbiy guvohlantirishdan oʻtgandan soʻng yangi muddatga sogʻliqqa shikast yetkazilganligi oqibatida yetkazilgan ziyon toʻlovlarini toʻlash haqidagi daʼvolar ham sud tomonidan birinchi marta ariza qabul qilish uchun belgilangan tartibda qabul qilinadi”;

8-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Sudlarga tushuntirilsinki, xodim mehnatda mayib boʻlishi, kasb kasalligi yoki mehnat vazifalarini bajarish bilan bogʻliq holda sogʻligʻiga boshqacha tarzda shikast yetishi sababli vafot etgan hollarda, Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat kodeksining 327-moddasida belgilangan, yetkazilgan ziyonni talab qilish huquqiga ega boʻlgan shaxslar doirasini kengaytirib sharhlashga yoʻl qoʻyilmaydi.

Boquvchisi vafot etganligi munosabati bilan zararni qoplashga boʻlgan huquq, xotin(er)ning yangidan nikoh tuzgan holatlarida ham saqlanib qoladi. Chunki, qonunda bunday holatlarda ushbu shaxslarga yetkazilgan zararni qoplash majburiyati bekor boʻlishi nazarda tutilmagan.

Vafot etganning voyaga yetmagan bolalari boshqa shaxs tomonidan farzandlikka olinganda ham ularning zarar qoplanishini talab qilish huquqi saqlanib qoladi. (Oila kodeksining 166-moddasi)”;

10-bandining ikkinchi xatboshisidagi “tibbiy-mehnat ekspertizasi komissiyasi (TMEK)” degan soʻzlar, “tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyasi (TIEK)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

10-bandining uchinchi xatboshisidagi “pensiyani hisoblashning bazaviy miqdorining ellik foizidan” degan soʻzlar, “mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining ellik foizidan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

11-bandining uchinchi xatboshisidagi “qonun hujjatlarida belgilangan bazaviy hisoblash miqdorining ellik foizidan” degan soʻzlar, “qonunchilikda belgilangan mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining ellik foizidan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

12-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat kodeksi 323, 330-moddalariga muvofiq, xodimning sogʻligʻiga ziyon yetkazilganligi hamda mehnatda mayib boʻlganlik yoki kasb kasalligi tufayli boquvchisi vafot etganligi munosabati bilan ish beruvchi tomonidan bir yoʻla toʻlanadigan nafaqa miqdori jamoa shartnomasida, agar u tuzilmagan boʻlsa, ish beruvchi va kasaba uyushmasi qoʻmitasi oʻrtasidagi kelishuvga binoan belgilanishi tufayli, mehnat vazifalarini bajarish bilan bogʻliq boʻlmagan holda sogʻliqqa shikast yetkazilishi yoki boquvchining vafoti tufayli yetkazilgan zararni undirish haqidagi nizolarni koʻrishda sud jamoa shartnomasini, bunday shartnoma tuzilmagan boʻlsa, ish beruvchi bilan kasaba uyushmasi qoʻmitasi yoki xodimlarning boshqa organi oʻrtasidagi kelishuvni talab qilib olishi lozim”;

12-bandining ikkinchi xatboshisidagi “Mehnat kodeksining 194-moddasining ikkinchi qismiga” degan soʻzlar “Mehnat kodeksining 323, 330-moddalariga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

13-bandining ikkinchi va oltinchi xatboshilaridagi “TMEK” degan soʻzlar, “TIEK” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

14-bandi ikkinchi xatboshisidagi “(tibbiy-mehnat ekspertiza komissiyasi (TMEK)” degan soʻzlar, “TIEK” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

15-bandining ikkinchi va uchinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat kodeksining 326-moddasi talabiga muvofiq, agar jabrlanuvchining qoʻpol ehtiyotsizligi ziyonning kelib chiqishiga yoki koʻpayishiga sabab boʻlsa, oʻrni qoplanishi lozim boʻlgan ziyon miqdori jabrlanuvchi aybining darajasiga qarab, muvofiq ravishda kamaytiriladi.

Bunday holda ziyonning oʻrnini qoplashni rad etishga yoʻl qoʻyilmaydi”;

17-bandining birinchi va ikkinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat kodeksining 335-moddasiga muvofiq, ish beruvchining gʻayriqonuniy harakatlari yoki harakatsizligi tufayli xodimga yetkazilgan maʼnaviy ziyon xodimga mehnat shartnomasi taraflarining kelishuvida belgilangan miqdorlarda pul shaklida kompensatsiya qilinadi.

Nizo yuzaga kelgan taqdirda, xodimga maʼnaviy ziyon yetkazilganligi fakti va uni kompensatsiya qilish miqdorlari, oʻrni qoplanishi lozim boʻlgan moddiy zarardan qatʼiy nazar, sud tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 1022-moddasi talabidan kelib chiqib belgilanadi”.

7. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Yakka tartibda qurilgan uyga boʻlgan mulk huquqi bilan bogʻliq nizolar boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2004-yil 24-sentabrdagi 14-sonli qarori :

kirish qismining birinchi xatboshisidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 53-moddasiga” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 65-moddasiga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

5-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Qurilishi tugallanmagan bino va inshootlar Oʻzbekiston Respublikasi “Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisida”gi Qonunining 37-moddasiga asosan davlat roʻyxatidan oʻtkazilmagan boʻlsa, boshqa shaxsga begonalashtirilishi mumkin emas”.

8. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Buyruq tartibida ish yuritishni tartibga soluvchi qonun normalarini qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2006-yil 3-fevraldagi 4-sonli qarori :

7-bandining birinchi kichik xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“qarzdor Oʻzbekiston Respublikasi sudlari yurisdiksiyasi doirasidan chetda boʻlsa”;

8-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Sud buyrugʻi chiqarish haqidagi arizada Oʻzbekiston Respublikasi FPKning 171-moddasida belgilangan talab bilan birgalikda qarzdor tomonidan tan olinmagan talablar qoʻyilgan boʻlib, ularni alohida koʻrish imkoni boʻlmasa, Oʻzbekiston Respublikasi FPK 175-moddasi birinchi qismining 3-bandiga muvofiq sud buyrugʻi chiqarish toʻgʻrisidagi ariza qabul qilishdan rad etilishi va undiruvchiga daʼvo ariza bilan sudga murojaat qilish huquqi tushuntirilishi lozim”.

9. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sud amaliyotida bitimlarni tartibga soluvchi qonunchilik normalarini tatbiq qilishda vujudga keladigan ayrim masalalar toʻgʻrisida” 2006-yil 22-dekabrdagi 17-sonli qarori :

9-bandi quyidagi mazmundagi toʻrtinchi va beshinchi xatboshilari bilan toʻldirilsin:

“Manfaatlar toʻqnashuviga yoʻl qoʻyilgan holda tuzilgan bitim haqiqiy emas deb topilgan taqdirda, ushbu bitimni tuzish natijasida olingan foyda bitim boʻyicha olingan hamma narsani qaytarib berish toʻgʻrisida talab qoʻyilmagan holda, sud tartibida davlat daromadiga oʻtkaziladi. Bunday bitimni ijro etish bilan bogʻliq xarajatlarning oʻrni manfaatlar toʻqnashuviga yoʻl qoʻygan shaxsning hisobidan qoplanadi.

Korrupsiyaga yoʻl qoʻyilgan holda tuzilgan bitim haqiqiy emas deb topilgan taqdirda, bunday bitimni tuzish natijasida jismoniy va yuridik shaxslarga yetkazilgan zararning oʻrni aybdor shaxslar tomonidan sud tartibida qoplanadi (FK 114-moddasi uchinchi va toʻrtinchi qismlari)”.

10. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Fuqarolik ishlari boʻyicha ekspertiza tayinlash, oʻtkazish va ekspert xulosasiga baho berishda sud amaliyotida kelib chiqadigan ayrim masalalar haqida” 2008-yil 12-dekabrdagi 24-sonli qarori :

3-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Sudlar ekspertiza tayinlash va oʻtkazish masalasini hal etishda Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, FPK, “Sud ekspertizasi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonuni, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 21-fevraldagi 73-sonli qarori bilan tasdiqlangan “Sud ekspertizasi tadqiqotlarini oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida”gi namunaviy Nizom, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirining 2022-yil 14-martdagi 6-mh-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan “Odam DNKsi sud-biologik ekspertizasi boʻyicha anonim murojaat qilgan shaxslarning shaxsiga doir maʼlumotlarni maxsus belgilar asosida qayd etish orqali tadqiqotlarni oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida”gi Nizom, shuningdek boshqa normativ huquqiy hujjatlarga amal qilishlari lozim”;

4-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga qarashli ekspertiza muassasalari ekspertizani Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi X. Sulaymonova nomidagi Respublika sud ekspertizasi markazi tomonidan belgilangan xizmat koʻrsatish hududlariga muvofiq amalga oshiradilar”.

11. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Vakillikka doir fuqarolik protsessual qonunchiligi normalarining sudlar tomonidan qoʻllanilishi toʻgʻrisida” 2010-yil 14-maydagi 5-sonli qarori :

1-bandining birinchi xatboshisidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 44, 116-moddalarida” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 29, 55-moddalarida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

oʻzbekcha matnida 4-bandining ikkinchi xatboshisidagi “oʻlgan” degan soʻz “vafot etgan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

5-bandi quyidagi mazmundagi toʻrtinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“Sud daʼvogarning yoki javobgarning iltimosiga koʻra, “Davlat hisobidan yuridik yordam koʻrsatish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq davlat hisobidan yuridik yordam koʻrsatadigan advokatning ishtirok etishini taʼminlash choralarini koʻrishi shart (FPKning 67-moddasi)”;

8-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Sudda vakil sifatida, shuningdek, notijorat tashkilotlarning vakolatli vakillari ham ishtirok etishlari mumkin, basharti boshqa shaxslarning huquq va manfaatlarini himoya qilish vazifasi mazkur tashkilotlarga bevosita qonunga binoan berilgan boʻlsa (masalan, “Oʻzbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi toʻgʻrisida”gi Qonunning 21-moddasi, “Kasaba uyushmalari toʻgʻrisida”gi Qonunning 27, 33, 45-moddalari va boshqalar)”;

11-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Shaxsni sudda vakil sifatida qatnashishiga ijozat berish (qatnashishini rad etish) toʻgʻrisidagi ajrim ustidan, u ishning keyingi harakatlanishiga toʻsqinlik qilmaganligi sababli shikoyat qilish mumkin emas”;

12-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“bolaning tugʻilganligi haqidagi guvohnomasi”;

12-bandining ikkinchi kichik xatboshisidagi “meros mulkini asrovchini” degan soʻzlar “merosni boshqaruvchini” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

15-bandining birinchi xatboshisi quyidagi mazmundagi oʻninchi va oʻn birinchi kichik xatboshilar bilan toʻldirilsin:

“mediatsiya tartib-taomilini amalga oshirish toʻgʻrisidagi kelishuv yoki mediativ kelishuv tuzish;

arizalarni imzolash”.

12. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan meros huquqiga oid qonunchilikning qoʻllanilishi toʻgʻrisida” 2011-yil 20-iyuldagi 5-sonli qarori :

1-bandidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 36-moddasi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 41-moddasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

3-bandining birinchi xatboshisidagi “Dehqon xoʻjaligi toʻgʻrisida”gi Qonunning 9-moddasi)” degan soʻzlar “Dehqon xoʻjaligi toʻgʻrisida”gi Qonunning 4-moddasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

13. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan nikohdan ajratishga oid ishlar boʻyicha qonunchilikni qoʻllash amaliyoti toʻgʻrisida” 2011-yil 20-iyuldagi 6-sonli qarori :

6-bandining ikkinchi xatboshisidagi “apellyatsiya yoki kassatsiya instansiyasida” degan soʻzlar “apellyatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyasida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

14. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan otalikni belgilashga oid ishlarni koʻrishda qonunchilikning qoʻllanilishi toʻgʻrisida” 2011-yil 25-noyabrdagi 8-sonli qarori :

10-bandidagi “audio-, videoyozuvlar” degan soʻzlar “raqamli dalillar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

15. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan farzandlikka olish haqidagi ishlar boʻyicha qonunchilikni qoʻllash amaliyoti toʻgʻrisida” 2013-yil 11-dekabrdagi 21-sonli qarori :

5-bandining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Aholiga sifatli ijtimoiy xizmat va yordam koʻrsatish hamda uning samarali nazorat tizimini yoʻlga qoʻyish boʻyicha kompleks chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi 2023-yil 1-iyundagi PF-82-sonli Farmoniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzurida Ijtimoiy himoya milliy agentligi, shuningdek, uning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar boshqarmalari hamda tuman (shahar)larda “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari tashkil etilganligini inobatga olib, farzandlikka olishning asosliligi va farzandlikka olinayotgan bolaning manfaatlariga muvofiqligi toʻgʻrisidagi xulosani sudga taqdim etish majburiyati tuman (shahar)lardagi “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlarining zimmasiga yuklatilishini nazarda tutish lozim”;

22-bandining ikkinchi xatboshisidagi “OK 165-moddasining 3-qismi” degan soʻzlar “OK 165-moddasining 4-qismi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

16. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan voyaga yetmagan va voyaga yetgan mehnatga layoqatsiz bolalar taʼminoti uchun aliment undirishga oid ishlar boʻyicha qonunchilikni qoʻllash amaliyoti toʻgʻrisida” 2016-yil 29-iyuldagi 11-sonli qarori :

kirish qismining birinchi xatboshisidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 64-moddasiga” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 77-moddasiga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

oʻzbekcha matnida 6-bandining uchinchi xatboshisidagi “qonun hujjatlarida” degan soʻzlar “qonunchilikda” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

14-bandining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Shunga koʻra, qatʼiy summada undirilishi lozim boʻlgan aliment miqdori sud tomonidan qonunchilikda oʻrnatilgan mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining muayyan qismiga mos ravishda pul bilan toʻlanadigan qatʼiy summada (mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining yarmi, bir baravari, bir yarim baravari va hokazo) belgilanishi lozim”;

23-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Sud hujjatlariga binoan aliment undirilishi yuklatilgan shaxs tomonidan jami boʻlib ikki oydan ortiq muddat mobaynida aliment toʻlamaslik holati aniqlansa, sud maʼmuriy javobgarlikka tortish yoki jinoyat ishini qoʻzgʻatish masalasini hal qilish uchun tegishli materiallarni ilova qilgan holda bu haqda prokurorga xabar qilishi shart”.

17. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Birinchi instansiya sudi tomonidan fuqarolik protsessual qonun normalarini qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2018-yil 19-maydagi 14-sonli qarori :

4-bandining ikkinchi xatboshisidagi “FPK 44-bobida“ degan soʻzlar “FPKning 44 va 45-boblarida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

13-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Sud majlisi videokonferensaloqa rejimida oʻtkazilganda, shuningdek, sud majlisini fototasvirga tushirish, sud majlisida audio yoki videoyozuv amalga oshirilganda, sud bu haqda ishda ishtirok etuvchi shaxslarni ogohlantiradi va FPK 208-moddasining oltinchi qismiga muvofiq sud majlisida fototasvirga tushirish, audio yoki videoyozuv taraflar roziligi va sud majlisida raislik qiluvchining ruxsati bilan amalga oshirilishi mumkinligini tushuntiradi”;

14-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Arizani FPK 122-moddasining 5, 6, 7 va 10 2 -bandlarida nazarda tutilgan asoslar boʻyicha koʻrmasdan qoldirish toʻgʻrisidagi sud ajrimi ustidan xususiy shikoyat (protest) berilishi mumkin”;

15-bandining toʻrtinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Anonim xatlardagi maʼlumotlar va kelib chiqishi nomaʼlum boʻlgan boshqa maʼlumotlar dalil hisoblanmaydi va FPKning 71, 74-moddalariga asosan sud ularni koʻrish uchun qabul qilmasligi lozim”;

16-bandining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Bir taraf oʻz talab va eʼtirozlariga asos sifatida keltirgan fakt ikkinchi taraf tomonidan tan olinganligi sud majlisi bayonnomasiga kiritilib, faktni tan olgan taraf tomonidan imzolanishi yoki bu haqda yozma ariza olinishi lozim”;

22-bandidagi “FPK 44-bobida” degan soʻzlar “FPKning 44 va 45-boblarida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

25-bandidan toʻrtinchi xatboshisi chiqarib tashlansin.

18. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Fuqarolik ishlarini sud muhokamasiga tayyorlash toʻgʻrisida” 2018-yil 24-avgustdagi 26-sonli qarori :

7-bandining toʻrtinchi va beshinchi xatboshilari “kelishuv bitimini” soʻzlaridan keyin “yoki mediativ kelishuv” soʻzlari bilan toʻldirilsin;

11-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“FPKning 50-moddasiga muvofiq prokuror faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda, shuningdek davlatning qonun bilan qoʻriqlanadigan manfaatlarini himoya qilish maqsadida yerga oid huquqiy munosabatlar, davlat mulki, davlatga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash va davlat budjetidan undiruvlar bilan bogʻliq ishlarda yoki prokurorning daʼvo arizasi (arizasi) asosida qoʻzgʻatilgan ishlarda ishtirok etishi mumkin”;

12-bandi “kelishuv bitimini” soʻzlaridan keyin “mediatsiya tartib-taomillarini amalga oshirish haqidagi kelishuv yoki mediativ kelishuv” soʻzlari bilan toʻldirilsin;

16 va 17-bandlaridagi “yozma yoki ashyoviy” degan soʻzlar “yozma, raqamli yoki ashyoviy” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

19. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudning hal qiluv qarori haqida” 2019-yil 24-maydagi 12-sonli qarori :

5-bandining birinchi xatboshisidagi “FPK 249-moddasining uchinchi qismiga” degan soʻzlar “FPK 249-moddasining toʻrtinchi qismiga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

25-bandining birinchi xatboshisidagi “FPK 266-moddasi” degan soʻzlar “FPKning 265-moddasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

20. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Fuqarolik ishlari boʻyicha birinchi instansiya sudining ajrimlari toʻgʻrisida” 2019-yil 25-oktabrdagi 19-sonli qarori :

1-bandining birinchi xatboshisidagi “FPK 6-moddasining beshinchi qismi” degan soʻzlar “FPK 6-moddasining oltinchi qismi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

3-bandining birinchi xatboshisidan oʻttiz oltinchi kichik xatboshi chiqarib tashlansin;

9-bandining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Arz qilingan talab fuqarolik ishlari boʻyicha sudga, iqtisodiy sudga yoki maʼmuriy sudga taalluqli boʻlmaganligi sababli arizani qabul qilish rad qilinganda (FPK 194-moddasi birinchi qismining 1-bandi), agar nizoni hal etish boshqa davlat organining vakolatiga taalluqli boʻlsa, ajrimda arizachining qaysi organga murojaat qilishi kerakligi koʻrsatilishi shart”;

10-bandining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“FPK 122-moddasining 1, 3, 4 va 10 3 -bandlarida nazarda tutilgan asoslar boʻyicha arizani koʻrmasdan qoldirishda, sud ajrimda ish boʻyicha qabul qilingan daʼvoni taʼminlash choralari bekor qilinganligi haqida koʻrsatadi”;

11-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Sudlarga tushuntirilsinki, “Davlat boji toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 18-moddasi talablariga muvofiq:

arizani qaytarish yoki qabul qilishni rad etish haqida;

sud buyrugʻi chiqarish toʻgʻrisidagi arizani qabul qilishni rad etish haqida;

ish fuqarolik ishlari boʻyicha sudga, iqtisodiy sudga yoki maʼmuriy sudga taalluqli boʻlmaganligi sababli ish yuritishni tugatish haqida;

taraflar oʻrtasida mediativ kelishuv tuzilganligi sababli arizani koʻrmasdan qoldirish haqida;

ishda qatnashgan shaxs vafot etganligi munosabati bilan, agar nizoli huquqiy munosabat huquqiy vorislikka yoʻl qoʻymasa, ish yuritishni tugatish haqidagi ajrimlarni chiqarishda sud davlat bojini qaytarish masalasini hal qilishi lozim”;

14-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Sudning hal qiluv qaroridan ajratilgan holda apellyatsiya yoki kassatsiya tartibida shikoyat qilinishi (protest keltirilishi) mumkin boʻlgan ajrimlarni, sudning hal qiluv qarori bilan birga shikoyat qilinadigan, xususiy shikoyat yoki protest berilmaydigan, lekin eʼtirozlar apellyatsiya yoki kassatsiya tartibida shikoyat (protest) keltirilishi mumkin boʻlgan ajrimlardan farqlash lozim”;

15-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Qonunga muvofiq (FPKning 400, 419 1 -moddalari), birinchi instansiya sudi ajrimi ustidan sudning hal qiluv qaroridan alohida apellyatsiya yoki kassatsiya tartibida shikoyat qilinishi mumkin, basharti protsessual qonunda bu toʻgʻridan-toʻgʻri nazarda tutilgan boʻlsa yoki ajrim ishning keyingi harakatlanishiga toʻsqinlik qilsa.

Bunday ajrimlarga quyidagilar kiradi:

arizani qabul qilishni rad etish toʻgʻrisidagi;

arizani qaytarish toʻgʻrisidagi;

ish yuritishni toʻxtatib turish toʻgʻrisidagi;

sud jarimasini solish toʻgʻrisidagi;

jarimadan ozod qilish yoki uning miqdorini kamaytirishni rad etish toʻgʻrisidagi;

ish yuritishni tugatish toʻgʻrisidagi;

oʻtkazib yuborilgan protsessual muddatni uzaytirishni yoki tiklashni rad etish toʻgʻrisidagi;

hal qiluv qarorining yozuvidagi xatolar va ochiq arifmetik xatolarni tuzatish toʻgʻrisidagi;

qoʻshimcha hal qiluv qarori qabul qilishni rad etish toʻgʻrisidagi;

hal qiluv qarorini tushuntirish toʻgʻrisidagi;

hal qiluv qarori ijrosini kechiktirish va uning boʻlib-boʻlib ijro etilishi, uni ijro etish usuli va tartibini oʻzgartirish toʻgʻrisidagi;

hal qiluv qarorining qaytarma ijrosi toʻgʻrisidagi;

ijro varaqasining yoki sud buyrugʻining dublikatini berish toʻgʻrisidagi;

hal qiluv qarori, ajrim yoki qarorni yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish haqidagi arizani qanoatlantirish yoki rad etish toʻgʻrisidagi;

daʼvoni taʼminlash masalalari boʻyicha;

sud buyrugʻini bekor qilish haqidagi va bekor qilishni rad etish toʻgʻrisidagi;

sud xarajatlari bilan bogʻliq masalalar boʻyicha;

hakamlik sudining hal qiluv qarori bilan bogʻliq ish boʻyicha;

chet davlat sudlarining va chet davlat hakamlik sudlarining (arbitrajlarining) hal qiluv qarorlarini tan olish va ijroga qaratish toʻgʻrisidagi;

ijro varaqasini ijroga topshirishning oʻtkazib yuborilgan muddatini tiklashni rad etish toʻgʻrisidagi;

ijro ishini yuritishni toʻxtatib turish va tugatish haqidagi masalalar boʻyicha;

ijro ishini yuritishni tiklashni rad etish toʻgʻrisidagi;

daʼvo ariza (ariza)ni sudga taalluqliligiga koʻra, iqtisodiy sudga yoki maʼmuriy sudga koʻrib chiqish uchun oʻtkazish toʻgʻrisidagi;

fuqarolik ishlari boʻyicha sud ish materiallarini sudga taalluqliligiga koʻra, iqtisodiy sudga yoki maʼmuriy sudga koʻrib chiqish uchun oʻtkazish va fuqarolik sud ishini yuritishni tugatish toʻgʻrisidagi va boshqalar.

Sudlarning eʼtibori shunga qaratilsinki, qonunga muvofiq FPK 122-moddasining 5, 6, 7 va 10 2 -bandlarida nazarda tutilgan asoslar boʻyicha arizani koʻrmasdan qoldirish haqidagi sud ajrimi ustidan xususiy shikoyat (protest) berilishi mumkin (FPK 123-moddasining uchinchi qismi)”.

21. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan fuqarolik ishlari boʻyicha qonuniy kuchga kirgan sud hujjatlarini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrishni tartibga soluvchi qonun hujjatlarini qoʻllash toʻgʻrisida” 2019-yil 24-dekabrdagi 25-sonli qarori :

1-bandining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Apellyatsiya, kassatsiya, taftish instansiyasi sudlari oʻzlari tomonidan chiqarilgan ajrimlarni yangi ochilgan holatlar boʻyicha ular tomonidan quyi instansiyaning sud hujjati oʻzgartirilgan yoxud yangi hal qiluv qarori qabul qilingan boʻlsa, qayta koʻrishga haqli (FPK 438-moddasi)”;

10-bandining birinchi xatboshisidan “ashyoviy” degan soʻz chiqarib tashlansin;

12-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Sud hujjatini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish toʻgʻrisidagi arizaning qanoatlantirilishi tegishli sud tomonidan FPK bilan ushbu instansiya sudi uchun belgilangan qoidalar boʻyicha ishni qayta koʻrish uchun asos boʻladi (FPK 445-moddasi)”;

13-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Birinchi instansiya sudining hal qiluv qarorini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish haqidagi arizani qanoatlantirish yoki rad qilish toʻgʻrisidagi ajrimi ustidan qonunda belgilangan muddatlarda apellyatsiya yoki kassatsiya tartibida xususiy shikoyat (protest) berilishi mumkin.

Apellyatsiya, kassatsiya instansiyasi sudining ajrimlarini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish haqidagi arizani qanoatlantirish yoki rad qilish toʻgʻrisidagi ajrimi ustidan taftish tartibida shikoyat (protest) berilishi mumkin”;

14-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Birinchi instansiya sudining sud hujjatini bekor qilish toʻgʻrisidagi arizani rad qilish haqidagi ajrimi ustidan berilgan xususiy shikoyat (protest) qanoatlantirilganda, apellyatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudi FPKning 47-bobi tartibida ushbu ajrimni, shuningdek, arizachi tomonidan qayta koʻrish masalasi qoʻyilgan sud hujjatini, agar ushbu sud hujjatini qayta koʻrish uchun qonunda nazarda tutilgan asoslar mavjud boʻlsa, bekor qiladi. Bunday holda ish birinchi instansiya sudiga mazmunan koʻrish uchun yuboriladi”.

22. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan fuqarolik ishlari boʻyicha dalillar va isbotlashga oid qonun normalarini qoʻllash amaliyoti toʻgʻrisida” 2020-yil 19-dekabrdagi 35-sonli qarori :

1-bandidagi “audio- va videoyozuvlardan” degan soʻzlar “raqamli dalillardan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

10-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Protsessual qonun talablariga muvofiq, dalillarni taqdim etish va isbotlash majburiyati taraflarga yuklatilgan. Shu bilan birga sudlar nazarda tutishlari lozimki, qonunda dalillarni taqdim etish majburiyatini taqsimlashga oid umumiy qoidalardan tashqari, ayrim toifadagi ishlar uchun maxsus qoidalar ham belgilangan. Jumladan, Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat kodeksining 111, 120, 146, 154, 174, 395-moddalariga muvofiq, muddatli mehnat shartnomasini tuzishning asosliligi, ishga qabul qilishni rad etishning qonuniyligi, xodimning ish beruvchi bilan boshqa joyga koʻchib oʻtishni rad etganligi, xodimni ishdan chetlashtirishning qonuniyligi, mehnat shartnomasi bekor qilinishining qonuniyligi, ikki yoshga toʻlmagan bola parvarishini amalga oshirayotgan xodimni boshqa ishga oʻtkazish mumkin emasligini isbotlash vazifasi ish beruvchining zimmasiga yuklatiladi. Shu bilan birga, xodim vakolatli davlat organlarining talabiga koʻra ishdan chetlashtirilgan hollarda esa xodimni ishdan chetlashtirish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan tegishli davlat organining zimmasiga yuklatiladi.

Zarar yetkazishda aybi yoʻqligini tasdiqlovchi dalillarni taqdim etish majburiyati esa, Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 985-moddasiga muvofiq javobgarga yuklatiladi”;

oʻzbekcha matnida 11-bandining ikkinchi xatboshisidagi “qarori” degan soʻzlar “hal qiluv qarori” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

13-bandining uchinchi xatboshisidagi “yozma yoki ashyoviy” degan soʻzlar “yozma, raqamli yoki ashyoviy” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

23. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan fuqarolik ishlarini apellyatsiya, kassatsiya tartibida koʻrishning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2024-yil 25-martdagi 9-sonli qarori :

2-bandining oltinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Prokuror, yuqori turuvchi prokuror va ularning oʻrinbosarlari prokurorning ishtirokida koʻrilgan ish boʻyicha hamda qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ishlar boʻyicha sud hujjati ustidan apellyatsiya, kassatsiya protesti keltirishga haqli. Shuningdek, prokuror FPK 383-moddasining birinchi qismi, 403-moddasining birinchi qismida koʻrsatilgan shaxslarning murojaati mavjud boʻlganda, apellyatsiya, kassatsiya protesti keltirishi mumkin”;

3-bandining birinchi xatboshisi “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil” soʻzlaridan keyin “hamda Oʻzbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi va uning hududiy boshqarmalari” soʻzlari bilan toʻldirilsin.

24. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan fuqarolik ishlarini taftish tartibida koʻrishning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2024-yil 25-iyundagi 20-sonli qarori :

2-bandining beshinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori, viloyat prokurori, unga tenglashtirilgan prokuror va ularning oʻrinbosarlari prokuror ishtirokida koʻrilgan hamda qonunda prokurorning ishtirok etishi nazarda tutilgan boʻlib, biroq u sud muhokamasining vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli tarzda xabardor qilinmasdan koʻrilgan ishlar boʻyicha taftish tartibida protest keltirishga haqli. Prokuror ishtiroki nazarda tutilmagan ishlar boʻyicha taftish tartibidagi protest ishda ishtirok etuvchi shaxslar, shuningdek ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan, ammo huquq va majburiyatlari haqidagi masala sud tomonidan hal etilgan shaxslarning murojaati mavjud boʻlganda, keltirilishi mumkin”.

V. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining iqtisodiy ishlarga oid quyidagi qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Qonuniy kuchga kirgan sud hujjatlarini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrishda iqtisodiy protsessual qonun hujjatlarini qoʻllash boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2003-yil 25-iyuldagi 111-sonli qarori :

1-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan shaxslar, ularning qonuniy huquq va majburiyatlariga daxldor sud hujjatlari qabul qilingan taqdirda, shu asosda qonuniy kuchga kirgan sud hujjatini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish toʻgʻrisidagi ariza berishga haqli emas, bunday holatda ular faqat sud hujjatlari ustidan apellyatsiya yoki kassatsiya yoxud taftish tartibida shikoyat berishi mumkin. Bunday shaxslar qonuniy kuchga kirgan sud hujjatini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish toʻgʻrisidagi ariza bilan murojaat etganida arizani qabul qilish IPK 268-moddasi birinchi qismining 1-bandi yoki 291-moddasi birinchi qismining 1-bandi yoxud 316-moddasi birinchi qismining 1-bandiga mos holda rad etiladi, agar ariza ish yuritishga qabul qilingan boʻlsa, ariza boʻyicha ish yuritish IPK 273-moddasi birinchi qismining 3-bandi yoki 296-moddasi birinchi qismining 3-bandi yoxud 324 2 -moddasi birinchi qismining 1-bandiga mos holda tugatiladi”

3-banddagi “apellyatsiya va kassatsiya” degan soʻzlar “apellyatsiya, kassatsiya va taftish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

4-bandning uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Yangi ochilgan holatlar mavjud boʻlmasdan, sud hujjatini apellyatsiya yoki kassatsiya va taftish tartibida koʻrib chiqish asoslari mavjud boʻlgan taqdirda sud hujjatini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish haqida berilgan arizani qanoatlantirish mumkin emas. Bunda iqtisodiy sud koʻrsatib oʻtilgan holatlar mavjud emasligiga asoslanib, sud hujjatini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish toʻgʻrisidagi arizani qanoatlantirishni rad etishi lozim”;

7-band quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“Bunda boshqa organ qarori bekor qilingan deganda ushbu hujjatning haqiqiy emas deb topilganligini tushunish lozim”;

8-bandning birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Qonuniy kuchga kirgan sud hujjatini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish haqidagi ariza ushbu sud hujjatini qabul qilgan iqtisodiy sudga, agar sud hujjati apellyatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyasi sudi tomonidan oʻzgartirilgan yoki bekor qilingan hamda yangi sud hujjati qabul qilingan boʻlsa, ariza iqtisodiy sudning sud hujjati oʻzgartirilgan yoki yangi sud hujjati qabul qilingan tegishli instansiyasiga beriladi. Ushbu tartib buzilgan holda berilgan ariza IPK 331-moddasi birinchi qismining 1-bandiga asosan qaytariladi. Agar koʻrsatilgan holat ariza ish yuritishga qabul qilinganidan soʻng aniqlansa, ariza ish hujjatlari bilan birga tegishli instansiya sudiga yuboriladi”;

11-bandning ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Birinchi instansiya sudining sud hujjatini, agar u apellyatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyalarida oʻzgartirilmagan yoki yangi qaror qabul qilinmagan boʻlsa, faqat shu sud instansiyasi qayta koʻrib chiqishga haqli. Basharti birinchi instansiya sudining sud hujjati oʻzgartirilgan yoki bekor qilingan boʻlsa, yangi ochilgan holatlar boʻyicha apellyatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyalarining sud hujjati IPK 326-moddasining ikkinchi qismiga binoan oʻzgartirgan yoki bekor qilgan instansiya tomonidan qayta koʻrib chiqiladi”;

13-band quyidagi mazmundagi toʻrtinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“Bunda arizadan voz kechgan shaxs ayni shu asos bilan murojaat qilishga haqli emas”;

14-band :

quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“Sudlarga tushuntirilsinki, sud hujjatini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish haqidagi arizani IPK 107-moddasining 3 va 8-bandlariga mos holda koʻrmasdan qoldirish yoki ariza boʻyicha ish yuritishni IPK 110-moddasining 4 — 6-bandlariga mos holda tugatish mumkin;

uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

Qonuniy kuchga kirgan sud hujjatini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqish natijalari boʻyicha chiqarilgan ajrim ustidan umumiy tartibda shikoyat qilinishi (protest keltirilishi) mumkin. Qonuniy kuchga kirgan sud hujjatini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqish natijalari boʻyicha chiqarilgan apellyatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudining ajrimi ustidan taftish tartibida shikoyat (protest) berilishi mumkin. Qonuniy kuchga kirgan sud hujjatini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqish natijalari boʻyicha chiqarilgan Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudining, viloyatlar va Toshkent shahar sudlari taftish instansiyasining ajrimi ustidan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatiga taftish tartibida shikoyat (protest) berilishi mumkin”;

ikkinchi xatboshi uchinchi xatboshi deb hisoblansin.

15-bandning birinchi xatboshisi “kassatsiya” degan soʻzdan keyin “va taftish” degan soʻz bilan toʻldirilsin;

16-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“16. Ish apellyatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyasi sudining ish yurituvida boʻlgan vaqtda yangi ochilgan holat boʻyicha ishni qayta koʻrib chiqish haqida ariza kelib tushsa, bu sud shikoyatni koʻrib chiqishni yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish natijalari olingunga qadar toʻxtatib turadi va ishni sud hujjatini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrib chiqish haqidagi ariza kelib tushgan tegishli instansiya sudiga yuboradi.

Agar sud hujjati yangi ochilgan holat boʻyicha bekor qilinsa, yuqori instansiya sudi shikoyat boʻyicha ish yuritishni IPK 273-moddasi birinchi qismining 1-bandi, 296-moddasi birinchi qismining 1-bandi, 324 2 -moddasi birinchi qismining 2-bandiga mos holda tugatadi”;

quyidagi mazmundagi 16 1 , 16 2 -bandlar bilan toʻldirilsin:

“16 1 . Sud hujjatining yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish toʻgʻrisidagi arizani qanoatlantirishni rad etish haqidagi ajrim bekor qilingan taqdirda, yuqori turuvchi sud bir vaqtning oʻzida arizada yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish soʻralgan qonuniy kuchga kirgan sud hujjatini ham bekor qiladi va ishni sud hujjati bekor qilingan tegishli sudga mazmunan koʻrish uchun yuboradi.

16 2 . Agar yuqori instansiya sudi sud hujjatini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish toʻgʻrisidagi arizani qanoatlantirish haqidagi ajrim ustidan berilgan shikoyat (protest)ni koʻrishda ushbu ajrimni asossiz ekanligi haqida xulosaga kelsa, uni bekor qilish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi va shu bilan birga sud hujjatini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish toʻgʻrisidagi arizani qanoatlantirishni rad etadi.

Agar sud hujjatini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish toʻgʻrisidagi arizani qanoatlantirish haqidagi ajrim ustidan berilgan shikoyat (protest) koʻrilgunga qadar ish boʻyicha yangi sud hujjati qabul qilingan boʻlsa, yangi sud hujjatiga nisbatan shikoyat (protest) berilgan yoki berilmaganligidan qatʼiy nazar ushbu sud hujjati bekor qilingan ajrim asosida qabul qilinganligi sababli u ham bekor qilinadi.”

2. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Majburiyatlarni bajarmaganlik yoki lozim darajada bajarmaganlik uchun mulkiy javobgarlik toʻgʻrisidagi fuqarolik qonun hujjatlarini qoʻllashning ayrim masalalari haqida” 2007-yil 15-iyundagi 163-sonli qarori :

quyidagi mazmundagi 3 1 -band bilan toʻldirilsin:

“3 1 . Shartnoma tuzilmagan yoki haqiqiy emas deb topilganda bunday shartnoma boʻyicha mulkiy javobgarlik chorasini qoʻllash toʻgʻrisidagi talabni qanoatlantirishni rad etish lozim boʻladi”;

quyidagi mazmundagi 3 2 -band bilan toʻldirilsin:

“3 2 . Agar qonun hujjatlari bilan davlat xaridlari toʻgʻrisidagi shartnomalarni faqat elektron doʻkon orqali, tanlov yoki tender, shuningdek Yagona yetkazib beruvchilar reyestriga kiritilgan yagona yetkazib beruvchi bilan tuzilishi nazarda tutilgan boʻlib, shartnoma esa koʻrsatilgan talablarga amalga qilinmasdan tuzilgan boʻlsa, bunday bitim FKning 116-moddasiga asosan oʻz-oʻzidan haqiqiy emas boʻladi.

Sudlar shuni inobatga olishlari lozimki, agar qonun hujjatlarida shartnoma tuzishda tanlov (tender) savdolari oʻtkazilishi nazarda tutilgan boʻlsa, bunday shartnoma shartlarini oʻzgartirish yuzasidan qoʻshimcha kelishuv tuzish uchun tanlov (tender) komissiyasining belgilangan tartibda koʻrib chiqilgan va rasmiylashtirilgan bayonnomasi asos boʻladi.

Agar qonun hujjatlarida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, tanlov (tender) savdolari natijalari boʻyicha tuzilgan shartnoma shartlarini taraflarning kelishuvi bilan oʻzgartirishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Sudlarning eʼtibori ushbu talablarga rioya qilinmasdan tuzilgan shartnomalar oʻz-oʻzidan haqiqiy emasligiga qaratilsin.

Tanlov (tender) savdolari natijalari yuzasidan tuzilgan shartnomaga taraflarning kelishuviga asosan kiritilgan oʻzgartirishlar oʻz-oʻzidan haqiqiy emas.”

3. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Iqtisodiy sudlar tomonidan kelishuv bitimini tasdiqlashda protsessual qonun normalarining qoʻllanilishiga oid ayrim masalalar toʻgʻrisida” 2009-yil 18-dekabrdagi 204-sonli qarori :

4-band quyidagi mazmundagi uchinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“Sudlar eʼtiborga olishlari lozimki, sud hujjatini ijro etish bosqichi deganda, sud hujjati asosida ijro varaqasi berilganidan keyingi bosqich tushuniladi. Sud hujjati qonuniy kuchga kirguniga qadar ishda ishtirok etuvchi shaxslar tomonidan tuzilgan kelishuv bitimini tasdiqlashga yoʻl qoʻyilmaydi. Sud hujjati qonuniy kuchga kirguniga qadar sudga taqdim etilgan kelishuv bitimini tasdiqlash rad etiladi”;

Oʻzbek tilidagi matnining 13-bandidagi “IPK 134-moddasining toʻrtinchi qismiga” degan soʻzlar “IPK 134-moddasiga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

Oʻzbek tilidagi matni 19-bandining birinchi xatboshisidagi “IPK 173-moddasining” degan soʻzlar “IPK 73-moddasining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

23-band quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshisi bilan toʻldirilsin:

“IPK 133-moddasining beshinchi qismiga muvofiq ijro bosqichida tuzilgan kelishuv bitimini tasdiqlash masalasi kelishuv bitimi sudga taqdim etilgan kundan eʼtiboran oʻn besh kunlik muddatda koʻriladi”

24-bandidagi “Bankrotlik toʻgʻrisida” degan soʻzlar “Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Iqtisodiy sudlar tomonidan hakamlik muhokamasi bilan bogʻliq ishlarni koʻrishda qonun hujjatlarini qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2012-yil 15-iyundagi 238-sonli qarori :

3-band quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“Sudlarning eʼtibori, davlat hokimiyati va boshqaruv organlari hamda ularning tarkibiy tuzulmalari ham hakamlik bitimi taraflari boʻlishi mumkin emasligiga qaratilsin”

ikkinchi xatboshi uchinchi xatboshi deb hisoblansin;

Oʻzbek tilidagi matni 4-bandining uchinchi xatboshisidagi “xoʻjalik sudida” degan soʻzlar “iqtisodiy sudda” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

5-band quyidagi mazmundagi uchinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“Ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan, ammo huquqlari va majburiyatlari toʻgʻrisida hakamlik sudi hal qiluv qarori qabul qilgan shaxslar uchun IPK 223-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan muddat ularga hal qiluv qarori qabul qilinganligi maʼlum boʻlgan kundan eʼtiboran hisoblanadi.”;

quyidagi mazmundagi 10.1-band bilan toʻldirilsin:

“10.1. Hakamlik sudining qarzdorlikni undirish toʻgʻrisidagi hal qiluv qarori asosida ijro varaqasi berish toʻgʻrisidagi arizalarni koʻrib chiqishda iqtisodiy sud ushbu qarzdorlik oʻz-oʻzidan haqiqiy boʻlmagan yoki tuzilmagan bitimlardan kelib chiqqanligini aniqlasa, IPK 231-moddasi birinchi qismining 1-bandiga asosan ijro varaqasi berishni rad etishi lozim”;

15.6-bandning ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Maʼmuriy, oila va mehnat munosabatlaridan kelib chiqadigan nizolar, xususan, davlat organlari va fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining qonunchilikka muvofiq boʻlmagan, tashkilotlar va fuqarolarning huquqlari va qonun bilan qoʻriqlanadigan manfaatlarini buzadigan hujjatlarini (butunlay yoki qisman) haqiqiy emas deb topish toʻgʻrisidagi; undirish soʻzsiz (akseptsiz) tartibda amalga oshiriladigan ijro hujjatini yoki boshqa hujjatni ijro etilishi mumkin emas deb topish toʻgʻrisidagi; davlat roʻyxatiga olishni rad etganlik yoki belgilangan muddatda davlat roʻyxatiga olishdan bosh tortganlik ustidan berilgan shikoyat; agar qonunda soʻzsiz (akseptsiz) tartibda jarima undirilishi nazarda tutilmagan boʻlsa nazorat qiluvchi organlar tomonidan tashkilotlar va fuqarolardan jarimalar undirish toʻgʻrisidagi; nazorat qiluvchi organlar tomonidan qonunchilik talablarini buzgan holda soʻzsiz (akseptsiz) tartibda hisobdan chiqarilgan pul mablagʻlarini budjetdan qaytarish toʻgʻrisidagi nizolar; huquqiy taʼsir chorasini qoʻllash; yuridik ahamiyatga ega boʻlgan faktlarni aniqlash toʻgʻrisidagi; yer bilan bogʻliq, bino — inshootlarga egalik huquqini belgilash; mulk huquqini tan olish; budjet tizimi budjetlaridan pul undirish haqidagi nizolar hakamlik sudi muhokamasi predmeti boʻla olmaydi.”

5. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Sud buyrugʻi berish toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrishda iqtisodiy sudlar tomonidan protsessual qonun normalarini qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2013-yil 5-dekabrdagi 254-sonli qarori :

2.2-bandning birinchi xatboshisidagi “suvni chiqarib yuborish (kanalizatsiya)” degan soʻzlar “oqova suvlarni chiqarib yuborish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

8-banddagi “tasdiqlovchi dalillar” degan soʻzlardan keyin “davlat xaridlari bilan bogʻliq shartnomalar boʻyicha xarid qilish tartib-taomiliga rioya etilganligini tasdiqlovchi hujjatlar” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

13-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sud buyrugʻini berish toʻgʻrisidagi arizani qabul qilishni rad etish yoki qaytarish toʻgʻrisida ajrim chiqariladi. Mazkur ajrim ustidan shikoyat qilinishi (protest keltirilishi) mumkin”;

Oʻzbek tilidagi matni 15.1-bandining birinchi xatboshisidagi “IPK 143-moddasining ikkinchi qismiga” degan soʻzlar “IPK 144-moddasining ikkinchi qismiga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

15.1-bandning uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sud buyrugʻini berishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrim ustidan berilgan apellyatsiya yoki kassatsiya shikoyati (protesti) yoxud taftish tartibidagi shikoyat (protest) IPKning 34, 35 va 36-boblariga muvofiq koʻrib chiqiladi. Ajrim apellyatsiya yoki kassatsiya yoxud taftish instansiyasi sudi tomonidan bekor qilingan taqdirda, ish hal qilish uchun birinchi instansiya sudiga yuboriladi”;

17-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sud buyrugʻi apellyatsiya, kassatsiya va taftish instansiyalarida va yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrilmaydi. Shu munosabat bilan sud buyrugʻi ustidan berilgan apellyatsiya, kassatsiya va taftish shikoyatini qabul qilish IPK 268-moddasi birinchi qismining 2-bandi, 291-moddasi birinchi qismining 2-bandi, 316-moddasi birinchi qismining 2-bandiga asosan, sud buyrugʻini yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish toʻgʻrisidagi arizani qabul qilish esa, IPK 154-moddasi birinchi qismining 1-bandiga mos holda rad etiladi. Agar shikoyat yoki ariza ish yuritishga qabul qilingan boʻlsa, apellyatsiya yoki kassatsiya shikoyati (protesti) yoxud taftish tartibidagi shikoyat (protest) boʻyicha ish yuritish IPK 273-moddasi birinchi qismining 1-bandi yoki 296-moddasi birinchi qismining 1-bandi yoxud 324²-moddasi birinchi qismining 2-bandiga asosan, yangi ochilgan holatlar boʻyicha qayta koʻrish toʻgʻrisidagi ariza boʻyicha esa, ish yuritish IPK 110-moddasining 1-bandiga mos holda tugatiladi”;

20-bandning toʻqqizinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sud buyrugʻini bekor qilishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrim ustidan shikoyat qilinishi (protest keltirilishi) mumkin”;

20-band oʻninchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sud buyrugʻini bekor qilishni rad etish toʻgʻrisidagi ajrim ustidan berilgan apellyatsiya yoki kassatsiya shikoyati (protesti) yoxud taftish tartibidagi shikoyat (protest) IPKning 34, 35 va 36-boblariga muvofiq koʻrib chiqiladi. Ajrim apellyatsiya yoki kassatsiya yoxud taftish instansiyasi sudi tomonidan bekor qilingan taqdirda, birinchi instansiya sudi tomonidan berilgan sud buyrugʻi ham bekor qilinishi lozim”;

qarorning oʻzbek tilidagi matni 22-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Sudlarga tushuntirilsinki, sud buyrugʻini berish toʻgʻrisidagi ishlar yuzasidan ajrimlar chiqarilgandan keyin besh kunlik muddatda taraflarga yuboriladi yoki ularga tilxat olib topshiriladi, ularning elektron manzili mavjud boʻlgan taqdirda esa, ajrimlar axborot tizimi orqali elektron shaklda yuborilishi mumkin”.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Iqtisodiy sudlar tomonidan ekspertizaga oid qonun hujjatlarini qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2014-yil 20-iyundagi 261-sonli qarori :

7-bandi “apellyatsiya” degan soʻzdan keyin “kassatsiya va taftish” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

9-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“IPKda ekspertiza tayinlash toʻgʻrisidagi ajrim ustidan shikoyat berilishi (protest keltirilishi) nazarda tutilmaganligi munosabati bilan sudlar shuni inobatga olishi lozimki, ekspertiza tayinlash toʻgʻrisidagi ajrimda ish yuritishni toʻxtatib turish ham koʻrsatilgan boʻlib, ushbu ajrim ustidan shikoyat berilgan (protest keltirilgan) boʻlsa, shikoyat (protest)ning faqat ish yuritishni toʻxtatib turishga oid qismi koʻrib chiqiladi. Agar shikoyat (protest) sud ajrimining ekspertizani tayinlashga oid qismi ustidan berilgan boʻlsa, uni qabul qilish IPK 268-moddasi birinchi qismining 2-bandi yoki 291-moddasi birinchi qismining 2-bandi yoxud 316-moddasi birinchi qismining 2-bandiga asosan rad etiladi. Agar ariza (protest) ish yuritishga qabul qilingan boʻlsa, u boʻyicha ish yuritish IPK 273-moddasi birinchi qismining 1-bandi yoki 296-moddasi birinchi qismining 1-bandi yoxud 324 2 -modda birinchi qismining 2-bandiga asosan, shikoyat (protest) koʻrib chiqilayotgan sud instansiyasida tugatiladi”

7. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Iqtisodiy sudlar tomonidan videokonferensaloqa rejimida sud majlislarini oʻtkazishda protsessual qonun normalarini qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida”gi 2014-yil 28-noyabrdagi 270-sonli qarori :

4-bandi “kassatsiya” degan soʻzdan keyin “va taftish” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

Oʻzbek tilidagi matnining 12.1-bandi quyidagi mazmundagi jumla bilan toʻldirilsin:

“Maslahatdan soʻng sud hujjati IPKda belgilangan tartibda eʼlon qilinadi”

8. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Iqtisodiy sudlar tomonidan fuqarolik qonun hujjatlarining daʼvo muddatiga oid normalarini qoʻllashning ayrim masalalari haqida” 2015-yil 19-iyundagi 282-sonli qarori :

9-bandning birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sudlarga tushuntirilsinki, daʼvo muddatini qoʻllash haqidagi ariza faqatgina birinchi instansiya sudi tomonidan ishni koʻrish yakuni boʻyicha sud hujjati qabul qilingunga qadar berilishi mumkin. Agar bunday ariza ishni apellyatsiya, kassatsiya va taftish instansiyasi sudlarida koʻrish jarayonida berilsa, u qanoatlantirilmaydi va bu haqida sud hujjatining asoslantiruvchi qismida koʻrsatiladi, bundan ish apellyatsiya yoki kassatsiya instansiyalari tomonidan ishni birinchi instansiya sudida ish yuritish qoidalari boʻyicha koʻrish holati mustasno”;

16.1-bandning birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Daʼvogar tomonidan oʻtkazib yuborilgan daʼvo muddatini uzrli deb topish va uni tiklash haqida ariza faqatgina birinchi instansiya sudiga berilishi mumkin, yaʼni daʼvo muddatining oʻtkazib yuborilganligi faqat birinchi instansiya sudi tomonidan uzrli deb topilishi mumkin. Bunday arizaning apellyatsiya, kassatsiya va taftish instansiyasi sudida koʻrilayotgan paytda berilishi oʻtkazib yuborilgan daʼvo muddatini tiklash va buzilgan huquqni himoya qilinishi uchun asos boʻla olmaydi, bundan ish apellyatsiya yoki kassatsiya instansiyalari tomonidan ishni birinchi instansiya sudida ish yuritish qoidalari boʻyicha koʻrish holati mustasno”

9. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Iqtisodiy sudlar tomonidan protsessual muddatlarga oid qonun normalarini qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2015-yil 19-iyundagi 283-sonli qarori :

3-bandning ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sudlar inobatga olishlari kerakki, yillar, oylar va kunlar bilan hisoblanadigan protsessual muddatlarga ish kuni boʻlmagan kunlar ham kiradi, IPK 203 10 -moddasining oltinchi qismi va 222-moddasining oltinchi qismida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno”;

11-bandning birinchi xatboshisi “(IPK 300-moddasining birinchi va ikkinchi qismlari)” degan soʻzlardan keyin “taftish tartibidagi shikoyat (protest) (IPKning 324 3 -moddasi)” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

12-bandning birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sudya ishni sudda koʻrishga tayyorlash paytida daʼvo arizasi (ariza) sudga kelib tushgan kundan boshlab besh kundan kechiktirmasdan IPKning 163-moddasida nazarda tutilgan tegishli protsessual harakatlarni amalga oshirishi lozim. Ishni sud muhokamasiga tayyorlash chogʻida sudgacha majlis oʻtkazish hollari bundan mustasno”;

15-bandning birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“IPK 17-moddasining toʻrtinchi qismi, 24-moddasi, 45-moddasining toʻrtinchi qismi, 47 va 48-moddalari, 158-moddasining birinchi va uchinchi qismlari, 160-moddasining birinchi qismi, 171-moddasining sakkizinchi qismida nazarda tutilgan hollarda ishni koʻrish yangidan boshlanadi”;

oʻzbek tilidagi matnining 21.1-bandidagi “IPKning 17 va 128-moddalariga” degan soʻzlar “IPKning 17 va 172-moddalariga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

24-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“24. Birinchi instansiya sudining apellyatsiya tartibida koʻrilmagan hal qiluv qarori ustidan hal qiluv qarori qonuniy kuchga kirgan kundan eʼtiboran olti oy ichida kassatsiya shikoyati (protesti) berilishi mumkin.

Hal qiluv qarorini qabul qilgan sud shikoyat (protest) kelib tushgan kundan eʼtiboran besh kunlik muddatda uni kassatsiya instansiyasi sudiga ish bilan birga yuborishi shart. Shuni inobatga olish lozimki, besh kunlik muddat kassatsiya shikoyati (protesti) hal qiluv qarori (ajrim)ni qabul qilgan birinchi instansiya sudiga kelib tushgan kundan hisoblanadi”;

25.1 , 25.2 va 25.3-bandlar quyidagi mazmundagi 27, 27.1, 27.2-bandlar bilan almashtirilsin:

“27. Ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan, ammo huquq va majburiyatlari toʻgʻrisida hal qiluv qarori qabul qilingan shaxslar hamda ishni koʻrish vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli ravishda xabardor qilinmaganligi sababli ishni koʻrishda qatnashmagan ishda ishtirok etuvchi shaxslar tomonidan berilgan apellyatsiya shikoyatini berish uchun oʻtkazib yuborilgan protsessual muddatni tiklash haqidagi iltimosnomani qanoatlantirish IPKning 262-moddasida nazarda tutilgan bir oylik muddat oʻtkazib yuborilganligi sababli rad etilishi mumkin emas.

Sudlar arizachining sud majlisi vaqti va joyi toʻgʻrisida tegishli ravishda xabardor qilinmaganligi haqidagi vajlariga baho berishda, taraflarning xabardor qilinganligi toʻgʻrisidagi ishda mavjud dalillarni tekshirishlari, agarda shikoyat ishga jalb qilinmagan shaxslar tomonidan berilgan boʻlsa, ular sud hujjati bilan oʻzlarining huquqlari va qonuniy manfaatlari buzilganligini qachondan boshlab bilgan yoki bilishlari lozim boʻlganligini aniqlashlari kerak.

Bunda sudlar inobatga olishlari lozimki, IPK 262-moddasining uchinchi qismi, 285-moddasining ikkinchi qismi va 310-moddasi beshinchi qismida nazarda tutilgan apellyatsiya, kassatsiya shikoyati (protesti) va taftish tartibidagi shikoyat (protest) berishning oʻtkazib yuborilgan muddatini tiklash haqidagi arizani berish uchun belgilangan muddat qatʼiy hisoblanadi.

27.1. Sud tomonidan ishda ishtirok etuvchi shaxsga shikoyat qilinayotgan sud hujjatining yuborilmaganligi yoki oʻz vaqtida yuborilmaganligi oqibatida shikoyatni berish muddati oʻtkazib yuborilgan boʻlsa, apellyatsiya yoki kassatsiya shikoyati va taftish tartibidagi shikoyat berishning oʻtkazib yuborilgan muddati, agar apellyatsiya, kassatsiya shikoyati va taftish tartibidagi shikoyat berishning oʻtkazib yuborilgan muddatini tiklash haqidagi ariza IPK 262-moddasining uchinchi qismi, 285-moddasining ikkinchi qismi va 310-moddasi beshinchi qismida nazarda tutilgan muddatda berilgan boʻlsa, tiklanishi lozim.

27.2. Apellyatsiya, kassatsiya va taftish shikoyatini berishning oʻtkazib yuborilgan protsessual muddatini tiklash uchun apellyatsiya, kassatsiya va taftish tartibidagi shikoyatni berish toʻgʻrisidagi masalani yuqori turuvchi organ (mansabdor shaxs) bilan kelishish lozimligi, rahbar yoki vakilning xizmat safarida, mehnat taʼtilida yoxud davolanishda boʻlganligi, huquqshunos lavozimining vakantligi yoki ushbu shtat birligining mavjud emasligi, rahbarning almashganligi, shuningdek yuridik shaxsning boshqa turli ichki tashkiliy muammolari kabi boshqa holatlar uzrli sabablar deb baholanmasligi lozim”;

quyidagi mazmundagi 26, 26.1 va 26.2-bandlar bilan toʻldirilsin:

“26. Taftish tartibidagi shikoyat (protest) birinchi instansiya sudining hal qiluv qarori, ajrimi, qarori qonuniy kuchga kirgan kundan eʼtiboran bir yil ichida beriladi.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudiga, viloyatlar va Toshkent shahar sudlariga taftish tartibidagi shikoyat (protest) berish muddati kassatsiya instansiyasi sudi tomonidan qaror qabul qilinguniga qadar oʻtgan boʻlsa, taftish tartibdagi shikoyat (protest) kassatsiya instansiyasi sudi qaror qabul qilgan kundan eʼtiboran uch oy ichida berilishi mumkin.

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼatiga taftish tartibida shikoyat (protest) berish muddati Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlari tomonidan ishni taftish tartibida koʻrish natijalari boʻyicha qaror qabul qilinguniga qadar oʻtgan boʻlsa, taftish tartibidagi shikoyat (protest) ushbu sudlar tomonidan ishni koʻrish natijalari boʻyicha qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran uch oy ichida berilishi mumkin.

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Rayosatiga Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisining, Bosh prokurorining protesti ushbu Kodeks 307-moddasi birinchi qismining ikkinchi va uchinchi xatboshilarida koʻrsatilgan shaxslarning murojaati kelib tushgan kundan eʼtiboran uch oy ichida, lekin Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining Iqtisodiy ishlar boʻyicha sudlov hayʼati tomonidan ishni taftish tartibida koʻrish natijalari boʻyicha qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran olti oydan ortiq boʻlmagan muddatda kiritilishi mumkin.

26.1. Taftish tartibidagi shikoyat (protest) berishning oʻtkazib yuborilgan muddati taftish tartibida shikoyat (protest) bergan shaxsning iltimosnomasi boʻyicha sud tomonidan, agar iltimosnoma shikoyatni (protestni) berish muddati oʻtgan kundan eʼtiboran uch oydan kechiktirmay berilgan va taftish tartibida shikoyatni (protestni) berish muddati oʻtkazib yuborilishining sabablari sud tomonidan uzrli deb topilgan boʻlsa, tiklanishi mumkin.

26.2. Taftish shikoyati (protesti) sud muhokamasida koʻrib chiqish uchun tayinlangan kundan eʼtiboran bir oydan ortiq boʻlmagan muddatda koʻrib chiqiladi.

Ishni taftish instansiyasi sudida koʻrish uchun belgilangan bir oylik muddat taftish shikoyatini (protestini) sud muhokamasiga koʻrib chiqish uchun tayinlash haqida ajrim chiqarilgan kundan hisoblanadi va keyingi oyning tegishli kunida tugaydi.

Alohida hollarda taftish shikoyatini (protestini) koʻrib chiqish muddati ishni koʻrayotgan sudlov hayʼati tomonidan koʻpi bilan bir oyga uzaytirilishi mumkin.”

10. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Lizing munosabatlarini tartibga soluvchi qonunchilik normalarini iqtisodiy sudlar tomonidan qoʻllanilishining ayrim masalalari haqida” 2015-yil 27-noyabrdagi 289-sonli qarori :

rus tilidagi matni quyidagi mazmundagi 8.1-band bilan toʻldirilsin:

“8.1. Razʼyasnit sudam, pri udovletvoreniya iskovogo trebovaniya o vozvrate lizingovogo obyekta gosudarstvennaya poshlina ischislyayetsya iz seni lizingovogo obyekta”.

11. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Iqtisodiy sudlar tomonidan qurilish pudrati shartnomasidan kelib chiqadigan nizolarni hal etishda qonun hujjatlarini qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2016-yil 23-dekabrdagi 306-sonli qarori :

20-bandining birinchi xatboshisidagi “xoʻjalik sudlarida” degan soʻzlar “iqtisodiy sudlarda” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

12. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Birinchi instansiya sudi tomonidan iqtisodiy protsessual qonun normalarini qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2019-yil 24-maydagi 13-sonli qarori :

7-bandning birinchi xatboshisi “kassatsiya” degan soʻzdan keyin “yoxud taftish” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

11-band :

uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Shartnoma shartlarini oʻzgartirish yoki bekor qilish haqidagi iqtisodiy nizolar ham sudga taalluqlidir. Bunday turdagi nizolarni sud oʻz ish yuritishiga qabul qilishi uchun shartnomaning turi ham, uni tuzish tartibi ham ahamiyatga ega emas. Shu bilan birga FK shartnomani bekor qilish va oʻzgartirish, agar FK, boshqa qonunlar yoki shartnoma bilan boshqacha tartib nazarda tutilgan boʻlmasa, taraflarning kelishuvi boʻyicha mumkinligi toʻgʻrisidagi qoidani belgilaydi (FK 382-moddasining birinchi qismi). Taraflardan birining talabi bilan esa shartnoma sud tomonidan faqat ikkinchi taraf uni jiddiy ravishda buzsa hamda FK, boshqa qonunlar va shartnomada nazarda tutilgan oʻzga hollarda oʻzgartirilishi yoki bekor qilinishi mumkin (FK 382-moddasining ikkinchi qismi)”;

toʻrtinchi xatboshisi bilan toʻldirilsin.

“Sudlar shartnomani bekor qilish toʻgʻrisidagi daʼvolarni qabul qilish masalasini hal etishda bir tarafning shartnomani oʻzgartirish yoki bekor qilish toʻgʻrisidagi taklifi shartnomaning barcha taraflariga yuborilganligiga, shartnomani oʻzgartirish yoki bekor qilish haqidagi taklifga ikkinchi tarafdan, agar shartnoma uch va undan ortiq taraflar ishtirokida tuzilgan boʻlsa, qolgan barcha taraflardan rad javobi olinganidan yoki taklifda koʻrsatilgan yoxud qonunda yoinki shartnomada belgilangan muddatda, bunday muddat boʻlmaganida esa — oʻttiz kunlik muddatda javob olinmaganidan keyingina shartnomani oʻzgartirish yoki bekor qilish huquqi paydo boʻlishiga eʼtibor qaratsin”;

14-bandining oltinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Birinchi instansiya sudida ishtirok etuvchi vakillar apellyatsiya yoki kassatsiya shikoyati, shuningdek, taftish tartibidagi shikoyat berishga, agar bunday protsessual harakatlarni amalga oshirish ishonch bildirgan shaxs tomonidan berilgan ishonchnomada maxsus qayd etilgan boʻlsa, haqli”;

quyidagi mazmundagi 30 2 -band bilan toʻldirilsin:

“30 2 . Sudlar davlat xaridlari toʻgʻrisidagi shartnomalardan kelib chiqqan nizolarni koʻrib chiqishda tegishli iqtisodiyot va moliya boʻlimi hamda gʻaznachilik boʻlinmasini uchinchi shaxs sifatida ishga jalb etish chorasini koʻrishga eʼtibor qaratishlari lozim”;

32 1 -band quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“Ushbu qoida Oʻzbekiston Respublikasining “Mediatsiya toʻgʻrisida”gi Qonuni talabiga rioya qilinmagan holda tuzilgan mediativ kelishuvga ham qoʻllaniladi”;

41-bandning beshinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Hal qiluv qarori ustidan apellyatsiya, kassatsiya shikoyati (protesti) va taftish tartibidagi shikoyat (protest) kelib tushganidan keyin yoʻl qoʻyilgan yozuvdagi xatolar, harfiy xatolar va hisob-kitobdagi yanglishishlarni tuzatishga yoʻl qoʻyilmaydi”.

13. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Chet ellik shaxslar ishtirokidagi ishlarni iqtisodiy sudlar tomonidan koʻrishda qonunchilik hujjatlarini qoʻllashning ayrim masalalari haqida” 2023-yil 20-noyabrdagi 27-sonli qarori :

34-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“34. Chet ellik shaxslar ishtirokidagi ishlar apellyatsiya yoki kassatsiya va taftish instansiyasida IPKda belgilangan muddatlarda tegishli tartibda koʻrib chiqiladi”.

14. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan iqtisodiy ishlarni taftish tartibida koʻrishning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2024-yil 25-iyundagi 21-sonli qarori :

Rus tili matnidagi 6-bandning toʻrtinchi xatboshisidagi “IPK” degan soʻz “EPK” degan soʻz bilan almashtirilsin.

VI. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining maʼmuriy ishlar boʻyicha quyidagi qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Davlat pensiya taʼminoti bilan bogʻliq ishlar boʻyicha sud amaliyoti toʻgʻrisida” 2017-yil 29-noyabrdagi 44-sonli qarori :

1-bandining birinchi xatboshisidagi “39-moddasi” degan soʻzlar “46-moddasiga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

2-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti bilan bogʻliq ishlarini koʻrishda Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, Fuqarolik kodeksi, Mehnat kodeksi, Oʻzbekiston Respublikasining “Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida”gi Qonuni (bundan buyon matnda Qonun deb yuritiladi), Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Davlat pensiyalarini tayinlash va toʻlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi 2022-yil 13-oktabrdagi 592-sonli qarori, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 5-dekabrdagi 971-son qarori bilan tasdiqlangan ““Yagona milliy mehnat tizimi” idoralararo dasturiy-apparat kompleksida mehnat shartnomalarini roʻyxatdan oʻtkazish, elektron mehnat daftarchalarini shakllantirish va yuritish tartibi toʻgʻrisida”gi nizom, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 1998-yil 29-yanvarda 402-son bilan roʻyxatdan oʻtkazilgan “Mehnat daftarchalarini yuritish toʻgʻrisida”gi Yoʻriqnoma va ushbu sohaga oid boshqa normativ-huquqiy hujjatlar normalari qoʻllanishi lozim”;

4-bandining :

birinchi xatboshisidagi “2011-yil 8-sentabrdagi 252-sonli” degan soʻzlar “2022-yil 13-oktabrdagi 592-sonli” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

birinchi va ikkinchi xatboshisidagi “Moliya vazirligi” degan soʻzlar “Iqtisodiyot va moliya vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

8-bandining :

birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Sudlarga tushuntirilsinki, Qonunning 37-moddasiga asosan, yoshga doir umumiy asoslarga koʻra pensiya tayinlash uchun faoliyat turi, mulk va xoʻjalik yuritish shakllaridan qatʼiy nazar, xodim davlat tomonidan ijtimoiy sugʻurtalangan holda bajargan har qanday ish, agar u 2019-yil 1-yanvarga qadar boʻlgan davr uchun Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari toʻlagan boʻlsa, 2019-yil 1-yanvardan keyingi davr uchun xodim tomonidan bajarilgan har qanday ish, basharti mehnatga haq toʻlash tarzidagi daromadlar hisoblangan boʻlsa, ish stajiga qoʻshib hisoblanadi”;

ikkinchi xatboshisidagi “2011-yil 7-apreldagi 107-sonli qarori bilan tasdiqlangan ““Pensiya tayinlash uchun zarur boʻlgan ish stajiga ega boʻlmagan qariyalarga va mehnatga layoqatsiz fuqarolarga nafaqalar tayinlash va toʻlash tartibi toʻgʻrisida”gi” degan soʻzlar “2023-yil 23-martdagi 119-sonli qarori bilan tasdiqlangan “Ijtimoiy himoyaga muhtoj boʻlgan ayrim toifadagi shaxslarga nafaqa tayinlash va toʻlash tartibi toʻgʻrisida”gi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

9-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Sudlar nazarda tutishi lozimki, 2019-yil 1-yanvarga qadar boʻlgan davr uchun Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari xodimga toʻlanadigan ish haqi shaklidagi daromadlardan hisoblanadi va ushlab qolinadi 2019-yil 1-yanvardan keyingi davr uchun esa xodimning mehnatga haq toʻlash tarzidagi daromadlaridan hisoblanadi (Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 371-moddasi).

Pensiya jamgʻarmasiga hisoblangan sugʻurta badallari toʻgʻrisidagi va xodimning mehnatiga haq toʻlash tarzidagi daromadlari soliq organlarida shakllantirilgan maʼlumotlar asosida aniqlanadi.

Shundan kelib chiqqan holda, sudlar ish beruvchining ijtimoiy soliq, yagona ijtimoiy toʻlov va sugʻurta badallari boʻyicha qarzdorligi mavjudligi sababli ish davrini stajga qoʻshmaganlik bilan bogʻliq nizolarni hal qilishda, bu holat ish faoliyati davrini xodimning ish stajidan chiqarish uchun asos boʻlmasligini inobatga olishlari lozim”;

10-bandining ikkinchi xatboshisidagi ““a”, “b”, “v” va “g” bandlarida” degan soʻzlar ““a” — “g” va “k” bandlarida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

11-bandining ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Xususan, ish stajiga quyidagilar qoʻshib hisoblanadi:

a) 2019-yil 1-yanvarga qadar boʻlgan davr uchun — faoliyat turi, mulk va xoʻjalik yuritish shakllaridan qatʼiy nazar, xodim davlat tomonidan ijtimoiy sugʻurtalangan holda bajargan har qanday ish, agar u Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari toʻlagan boʻlsa;

2019-yil 1-yanvardan keyingi davr uchun — xodim tomonidan bajarilgan har qanday ish, basharti mehnatga haq toʻlash tarzidagi daromadlar hisoblangan boʻlsa, shuningdek jismoniy shaxsning 2021-yil 1-iyundan keyingi ishlamagan davri uchun uning eri (xotini) mehnatga haq toʻlash tarzidagi oʻz daromadlaridan ixtiyoriy asosda ijtimoiy soliq toʻlagan davr;

b) harbiy xizmat va partizan otryadlari hamda qoʻshilmalarida boʻlish, davlat xavfsizligi organlarida, Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasida va ichki ishlar organlarida xizmat qilish;

v) idoraviy boʻysunuvidan qatʼiy nazar, harbiylashtirilgan soqchilikdagi, maxsus aloqa organlari va togʻ-kon-qutqaruv qismlaridagi xizmat;

g) yakka tartibdagi mehnat va oilaviy tadbirkorlik faoliyati, shu jumladan shaxsiy yordamchi xoʻjalikdagi va yuridik shaxs tashkil etilmagan holdagi dehqon xoʻjaligidagi faoliyat:

2019-yil 1-yanvarga qadar davr uchun — Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari toʻlangan taqdirda;

2019-yil 1-yanvardan 2019-yil 31-dekabrga qadar boʻlgan davr uchun — yagona ijtimoiy toʻlov toʻlangan taqdirda;

2020-yil 1-yanvardan — ijtimoiy soliq toʻlangan taqdirda.

d) I guruh nogironiga yoki 18 yoshgacha boʻlgan nogiron bolaga, shuningdek oʻzgalarning parvarishiga muhtoj boʻlgan (davolash muassasasining xulosasiga koʻra) 80 yoshga toʻlgan qariyalarga qarab turilgan vaqt;

e) oliy taʼlim muassasalarida, aspiranturada, stajyor-tadqiqotchi-izlanuvchilar institutida, doktoranturada, katta ilmiy xodim-izlanuvchilar institutida va klinik ordinaturada kunduzgi oʻqish, shu jumladan, chet elda oʻqish;

j) bola 3 yoshga toʻlguncha bolani parvarishlash taʼtillarida boʻlish vaqti, lekin hammasini jamlaganda koʻpi bilan 6 yil;

z) ofitserlar tarkibidan boʻlgan shaxslarning, praporshiklarning, michmanlarning va muddatdan tashqari xizmat harbiy xizmatchilarining xotinlari, ularni ishga joylashtirish imkoniyati boʻlmagan joylarda erlari bilan yashagan vaqt, lekin 10 yildan oshmagan davr;

i) Oʻzbekiston Respublikasining diplomatik vakolatxonalari va konsullik muassasalari xodimlarining, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi tomonidan xalqaro hukumatlararo tashkilotlarga kvota qilingan lavozimlarga xizmat safariga yuborilgan shaxslarning xotini (eri) chet elda boʻlgan, lekin 10 yildan oshmagan davr;

k) ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan shaxslarning jazoni ijro etish muassasalarida jazoni oʻtash davrida bajaradigan har qanday ishi, agar ushbu ish bajarilgan davr uchun jazoni ijro etish muassasasi tomonidan ijtimoiy soliq toʻlangan boʻlsa.

Qayd etilgan “d” — “i” bandlarida nazarda tutilgan davrlar ushbu bandning “a” — “g” va “k” bandlarida koʻrsatib oʻtilgan umumiy ish staji kamida 7 yil boʻlgan taqdirda ish stajiga qoʻshib hisoblanadi.

Nogironligi boʻlgan shaxs deb topilgan fuqarolar stajiga “d” — “i” bandlarda nazarda tutilgan davrlar qayd etilgan bandning “a” — “g” va “k” bandlarida koʻrsatib oʻtilgan staj muddatidan qatʼiy nazar qoʻshiladi.

Mehnatda mayiblanish yoki kasb kasalligi oqibatida I va II guruh nogironligida boʻlingan vaqt yoshga doir yoki boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi tayinlanayotganida stajga qoʻshib hisoblanadi. Yoshga doir pensiya tayinlanganidan keyingi ishlangan vaqt pensiyani hisoblab chiqarish uchun stajga qoʻshib hisoblanmaydi.

I va II guruh nogironlik pensiyasi tayinlanganidan keyingi ishlangan vaqt ish stajiga qoʻshib hisoblanadi.

Ota-onasidan judo boʻlgan (chin yetim) bolalarga tayinlanadigan boquvchisini yoʻqotganlik pensiya miqdorini oshirish ham ota, ham onaning umumiy ish stajiga qarab, Qonun 27-moddasining “g” bandida koʻrsatib oʻtilgan miqdorlarda amalga oshiriladi”;

12-bandining :

birinchi xatboshisidagi “2011-yil 8-sentabrdagi 252-sonli” degan soʻzlar “2022-yil 13-oktabrdagi 592-sonli” degan, “Nizomning 35-bandiga” degan soʻzlar “Nizomning 27-bandiga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

ikkinchi xatboshisidagi “115 va 139-moddalariga” degan soʻzlar “182 va 221-moddalariga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

14-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Yakka tartibdagi mehnat faoliyati, shu jumladan, yakka (guruhli) ijara sharoitidagi yoki shaxsiy yordamchi, dehqon, fermer xoʻjaliklaridagi faoliyat davrini pensiya olishga huquq beruvchi ish stajiga qoʻshish bilan bogʻliq nizolarni hal qilishda, sudlar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Davlat pensiyalarini tayinlash va toʻlash tartibi toʻgʻrisidagi Nizomni tasdiqlash haqida”gi 2022-yil 13-oktabrdagi 592-son qarori talablaridan kelib chiqishi lozim”;

15-bandining ikkinchi va uchinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Chet elda yollangan holda ishlagan davrni ish stajiga qoʻshmaslik bilan bogʻliq nizolarni hal qilishda, sudlar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 13-oktabrdagi 592-sonli qarori bilan tasdiqlangan “Davlat pensiyalarini tayinlash va toʻlash tartibi toʻgʻrisida”gi Nizom talablarini qoʻllashlari talab etiladi.

Sudlarga tushuntirilsinki, mehnat shartnomasi (kontrakti) asosida, shu jumladan, Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi huzuridagi Tashqi mehnat migratsiyasi masalalari agentligi yoki fuqarolarni chet ellarda ishga joylashtirish boʻyicha xoʻjalik hisobidagi mintaqaviy Byurolardan chet elda mehnat faoliyatini amalga oshirish uchun qonun hujjatlarida belgilangan tartibda ruxsatnoma olgan chet elda yollangan holda ishlovchi Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi davlat organlari va boshqa tashkilotlari tomonidan xorijiy davlatlarda tashkil etilgan (ochilgan) savdo uylari, vakolatxonalar (shu jumladan yuridik shaxs tashkil etmagan holda), tashkilotlarda ishlovchi Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi chet elda yollangan holda ishlovchi shaxs hisoblanadi”;

16-bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 20-moddasiga asosan, zimmasiga belgilangan soliqlar hamda yigʻimlarni toʻlash majburiyati yuklatilgan yuridik va jismoniy shaxslar soliq toʻlovchilar deb eʼtirof etiladi.

Shuni inobatga olish lozimki, soliq toʻlovchilarga ijtimoiy soliq hisoblash va ushlab qolish majburiyati, shuningdek, ularning hisoblab chiqarish toʻgʻriligi uchun javobgarlik ham yuklatilgan”;

17-bandining birinchi xatboshisidagi “2011-yil 8-sentabrdagi 252-sonli” degan soʻzlar “2022-yil 13-oktabrdagi 592-sonli” degan, “35-bandining “j” kichik bandi, 66-bandi” degan soʻzlar “27-bandining “j” kichik bandi, 62-bandi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

20-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat kodeksining 352-moddasiga muvofiq ish beruvchilar xavfsizlik va gigiyena talablariga javob beradigan mehnat sharoitlarini taʼminlashi shartligi belgilangan”;

23-bandining :

birinchi xatboshisidagi “81-moddasi” degan soʻzlar “125-moddasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

“mehnat daftarchasi” degan soʻzlaridan keyin “(elektron mehnat daftarchasi)” degan soʻzlari bilan toʻldirilsin;

Quyidagi mazmundagi oltinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“2021-yil 1-iyundan boshlab pensiya tayinlash uchun murojaat qilgan shaxsning 2005-yil 1-yanvardan avvalgi davrlar uchun ish staji mehnat daftarchasidagi (elektron mehnat daftarchasidagi) mavjud yozuvlar asosida qoʻshimcha tasdiqlovchi hujjatlar talab etilmasdan belgilanadi”.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Maʼmuriy ishlarni koʻrishda birinchi instansiya sudi tomonidan protsessual qonun normalarini qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida” 2018-yil 19-maydagi 15-sonli qarori :

24-bandining birinchi xatboshisidagi “arizachi” degan soʻzdan keyin “birinchi” degan soʻzi bilan toʻldirilsin;

26-bandidagi “tushuntirib berish tavsiya etilsin” degan soʻzlar “tushuntirib berishlari lozim” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

rus tilidagi matnining 26-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“V selyax povisheniya pravosoznaniya grajdan sudam sleduyet posle obʼyavleniya sudebnogo akta razʼyasnyat sut i osnovaniya yego prinyatiya”.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Maʼmuriy organlar va ular mansabdor shaxslarining qarorlari, harakatlari (harakatsizligi) ustidan shikoyat qilish toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqish boʻyicha sud amaliyoti haqida” 2019-yil 24-dekabrdagi 24-sonli qarori :

9-bandi quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“Sudlar shuni inobatga olishlari lozimki, davlat ijrochilarining ijro hujjatini Oʻzbekiston Respublikasining “Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish toʻgʻrisida”gi Qonuni va boshqa qonun hujjatlarida belgilangan tartibda va muddatda ijro etmaslikda ifodalangan harakatsizligi ustidan nizolashishga doir ishlar ham maʼmuriy sudga taalluqlidir”;

10-bandining birinchi xatboshisidagi “20-moddasining toʻqqizinchi qismi” degan soʻzlar “20 2 -moddasining sakkizinchi qismi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

14-bandining birinchi xatboshisidagi “davlat boji” degan soʻzlardan keyin “va pochta xarajati” degan soʻzi bilan toʻldirilsin;

17-bandining birinchi xatboshisidagi “ikkinchi qismiga” degan soʻzlar “uchinchi qismiga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

25-bandi quyidagi mazmundagi toʻrtinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“Sud hujjati unda koʻrsatilgan muddatda ijro etilmagan taqdirda, tegishli organ mansabdor shaxsiga birinchi instansiya sudi tomonidan sud jarimasi solinadi va sud hujjatini ijro etish uchun bir oydan oshmaydigan takroriy muddat beriladi. Sud hujjatining takroran ijro etilmasligi dastlabki solingan jarimaning oʻn baravari miqdorida jarima solishga asos boʻladi (MSIYUtKning 122-moddasi)”.

VII. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining quyidagi qarori oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sud qarorlarini qayta koʻrish instituti takomillashtirilishi munosabati bilan protsessual qonun normalarini qoʻllashning ayrim masalalari toʻgʻrisida”gi 2021-yil 15-yanvardagi 1-sonli qarori .

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi B. ISLAMOV

Plenum kotibi, Oliy sud sudyasi N. XAKIMOVA

Toshkent sh.,

2024-yil 16-dekabr,

39-son

lex.uz

Пленума Верховного суда Республики Узбекистан

Постановление

О внесении изменений и дополнений в некоторые постановления Пленума Верховного суда Республики Узбекистан и Пленума Высшего хозяйственного суда Республики Узбекистан

В стране проводятся масштабные реформы, направленные на дальнейшее углубление демократизации судебно-правовой сферы и защиты конституционных прав граждан.

В целях реализации данных реформ в законодательные акты внесен ряд изменений и дополнений, направленных на поднятие защиты прав человека на новый уровень на основе принципа «Человеческого достоинства», усиление гарантий защиты прав и свобод граждан, повышение качества правосудия и доверия населения судебной системе страны.

В связи с этим, с целью приведения действующих Постановлений Пленумов в соответствие с данными изменениями и дополнениями, а также дачи разъяснений по вопросам, возникающим в судебной практике, на основании статьи 22 Закона «О судах», Пленум Верховного суда постановляет:

I. Внести изменения и дополнения в следующие Постановления Пленума Верховного суда по общим вопросам:

1. Постановление Пленума Верховного Суда Республики Узбекистан от 20 декабря 1996 года № 1/60 «О Судебной власти»:

во втором абзаце преамбулы слова «иных общественных объединений.» заменить словами «иных институтов гражданского общества.»;

абзац первый пункта 3 дополнить вторым предложением следующего содержания «По конкретным делам судьи не подотчетны.»;

в первом предложении пункта 5 слова «Письменные или устные» заменить словами:

«Письменные, электронные или устные»;

во втором предложении пункта 6 после слов «в предусмотренном законом порядке» дополнить словами «путем гласного судебного разбирательства»;

пункт 12 дополнить абзацем четвёртым следующего содержания:

«Вызов судьи в правоохранительные органы для допроса в качестве свидетеля или подозреваемого допускается исключительно с согласия соответствующей квалификационной коллегии судей»;

абзац второй пункта 15 изложить в следующей редакции:

«Судья должен следовать общепризнанным правилам порядочности и нравственности, быть правдивым в любой ситуации, воздерживаться от действий, которые могут подорвать авторитет судебной власти, нанести ущерб репутации судьи либо вызвать сомнения в его беспристрастности, независимости и объективности, избегать использование авторитета своей судейской должности в личных интересах или интересах других лиц, поддерживать свою профессиональную компетентность в области права, собственное достоинство, проявлять терпение к сторонам в судебном процессе, придерживаться высоких моральных устоев в личной жизни.».

2. Постановление Пленума Верховного Суда Республики Узбекистан от 14 декабря 2007 года № 19 «О состоянии кадровой работы в судах общей юрисдикции и вопросах соблюдения судьями судейской присяги»:

в пункте 7 слова «апелляционной, кассационной инстанциях» заменить словами «апелляционном, кассационном и ревизионном порядке».

3. Постановление Пленума Верховного Суда Республики Узбекистан от 21 февраля 2020 года № 04 «Об обеспечении открытости судебного разбирательства и права на получение информации о деятельности судов»:

в абзаце пятом пункта 8 после слов «формирование дела в электронной форме» дополнить словами «а также публикация судебных решений в средствах массовой информации»;

в абзаце втором пункта 9 после слов «По ходатайству участника процесса» дополнить словами «или инициативе суда»;

в пункте 30 :

первый подабзац первого абзаца исключить;

второй подабзац первого абзаца изложить в следующей редакции:

«организовать встречи судей с населением, а также каждый квартал информировать общественность о деятельности судов через средства массовой информации»;

второй подабзац первого абзаца соответственно считать первым подабзац первого абзаца;

в пункте 31 слова «в порядке надзора, в апелляционном и кассационном порядке.» заменить словами «в апелляционном, кассационном и ревизионном порядке.».

4. Постановление Пленума Верховного Суда Республики Узбекистан от 28 апреля 2020 года № 8 «О некоторых вопросах применения судами законодательства в связи с введением на территории республики Узбекистан мер по предотвращению распространения коронавирусной инфекции (COVID-19)»:

в абзаце первом пункта 5 после слова «экономическом» дополнить словами «по делам об административных правонарушениях».

5. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 3 июля 2020 года № 11 «О судебной защите прав и законных интересов физических и юридических лиц»:

подабзац третий пункта 2 изложить в следующей редакции:

«осуществляется в форме жалобы — при обращении в суды апелляционной, кассационной либо ревизионной инстанции»;

пункт 7 изложить в следующей редакции:

«При обращении в суд апелляционной, кассационной либо ревизионной инстанции в предусмотренных законом случаях к жалобе должны быть приложены документы, подтверждающие уплату государственной пошлины и почтовых расходов»;

пункт 9 изложить в следующей редакции:

«Разъяснить, что судья, председательствовавший при рассмотрении дела в суде первой инстанции, лично ответственен за своевременную регистрацию обращений, соблюдение сроков оформления и направления дела в суд апелляционной, кассационной или ревизионной инстанции.

Ответственность за извещение участников процесса о времени и месте рассмотрения дела в суде апелляционной, кассационной или ревизионной инстанции возлагается на судью, являющегося докладчиком по делу»;

пункт 10 изложить в следующей редакции:

«Если в обращении приведены доводы о нарушении судом (судьей) норм процессуального закона при рассмотрении конкретного дела и в ходе рассмотрения жалобы эти доводы нашли свое подтверждение, то по результатам рассмотрения дела судам апелляционной, кассационной или ревизионной инстанции следует выносить частное определение, копия которого направляется в соответствующую квалификационную коллегию судей».

6. Постановление Пленума Верховного Суда Республики Узбекистан от 23 июня 2023 года № 16 «О некоторых вопросах прямого применения норм Конституции Республики Узбекистан при осуществлении правосудия»:

абзац второй пункта 6 изложить в следующей редакции:

«6. При этом, наказание либо иная мера правового воздействия, применяемая в отношении лица, виновного в совершении преступления или правонарушения, должна быть справедливой, то есть соответствовать тяжести преступления или правонарушения, степени вины и общественной опасности его личности, а также принципам гуманизма»;

в абзаце втором пункта 8 слова «доказана другими проверенными в суде доказательствами» заменить словами «доказана совокупностью других проверенных в суде доказательств».

II. Внести изменения и дополнения в следующие Постановления Пленума Верховного суда по совместным вопросам:

1. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан и Пленума Высшего хозяйственного суда Республики Узбекистан от 22 декабря 2006 года № 13/150 «О некоторых вопросах применения норм гражданского законодательства об обеспечении исполнения обязательств, вытекающих из кредитных договоров»:

пункт 10 дополнить абзацами шестым, седьмым, восьмым и девятым следующего содержания:

«Сумма произведенного платежа, недостаточная для исполнения денежного обязательства полностью, при отсутствии иного соглашения погашает прежде всего издержки кредитора по получению исполнения, затем — проценты, а в оставшейся части — основную сумму долга, за исключением случаев, предусмотренных частью второй статьи 248 ГК.

Обратить внимание судов, что порядок погашения задолженности заемщика, предусмотренный частью второй статьи 248 ГК, распространяется только на граждан и субъектов предпринимательства.

При принятии решения суда о взыскании задолженности по кредиту прекращается начисление по отношению к взыскиваемой сумме по кредиту, указанной в решении суда, процентов, предусмотренных частями первой и второй статьи 327 и частью первой статьи 734 ГК, а также неустойки (часть третья статьи 744 ГК).

Разъяснить судам, что если до 1 января 2024 года было принято решение суда о взыскании задолженности по кредиту, то с 1 января 2024 года на сумму, взыскиваемую данным решением, начисление процентов, предусмотренных частями первой и второй статьи 327 и частью первой статьи 734 ГК, а также неустойки прекращается»;

пункт 17 изложить в следующей редакции:

«17. При разрешении споров, связанных с залогом недвижимого имущества, движимого имущества или прав на имущество, следует учитывать, что такой договор ипотеки и залога подлежит нотариальному удостоверению лишь в случаях, когда обеспечиваемый залогом договор в соответствии с частью пятой статьи 271 ГК должен быть заключен в нотариальной форме, за исключением договоров об ипотеке и залоге при приобретении недвижимости и транспортных средств на первичном рынке».

2. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан и Высшего хозяйственного суда Республики Узбекистан от 10 апреля 2009 года № 06/196 «О некоторых вопросах судебной практики по применению законодательства об исполнении судебных актов»:

Абзац первый пункта 6 изложить в следующей редакции:

«Обратить внимание судов на то, что Законом (статья 337 ЭПК) установлены обязательные требования к содержанию исполнительного документа. Исполнительный лист должен дословно соответствовать резолютивной части судебного акта и содержать полные данные, касающиеся взыскателя и должника (фамилия, имя, отчество, год рождения, адрес, персональный идентификационный номер должника — физического лица, а в отношении юридического лица — его точное наименование, идентификационный номер налогоплательщика). В случае невыполнения данных требований государственный исполнитель может возвратить исполнительный лист для устранения недостатков»;

пункт 11 изложить в следующей редакции:

«11. Разъяснить судам, что в соответствии с частью первой статьи 34 Закона исполнительное производство подлежит обязательному приостановлению в случае:

- смерти должника, объявления его умершим или признания безвестно отсутствующим, если установленное судом правоотношение допускает правопреемство;

- оспаривания должником исполнительного документа в судебном порядке, если такое оспаривание допускается законодательством;

- подачи жалобы в суд на решение органов (действия должностных лиц), уполномоченных рассматривать дела об административных правонарушениях;

- предъявления в суд иска об исключении из описи (освобождении от ареста) имущества, на которое обращено взыскание по исполнительному документу;

возникновения оснований, предусмотренных частью второй настоящей статьи.

Следует иметь в виду, что в соответствии с частью первой статьи 35 Закона исполнительное производство может быть приостановлено судом в случае:

- обращения должника или взыскателя в соответствующий суд выдавший исполнительный документ, с заявлением об отсрочке или рассрочке исполнения исполнительного документа, изменении способа и порядка его исполнения;

- нахождения должника в длительной служебной командировке или на лечении в стационарном лечебном учреждении;

- подачи жалобы на действия (постановления) государственного исполнителя;

- оспаривания результатов оценки описанного имущества;

Суды должны иметь в виду, что приостановление исполнительного производства не должно в дальнейшем затруднить или сделать невозможным исполнение решения.

Заявление о приостановлении исполнительного производства рассматривается судом по гражданским делам в десятидневный срок, а экономическим и административными судами — в двадцатидневный срок со дня его поступления без вызова сторон и судебного разбирательства.

О приостановлении исполнительного производства суд выносит определение. На данное определение может быть подана жалоба или принесен протест в порядке, установленном ГПК, ЭПК или КоАС.

Согласно части третьей статьи 36 Закона после устранения обстоятельств, послуживших основанием для приостановления исполнения, исполнительное производство возобновляется судом, приостановившим его, или государственным исполнителем на основании заявления взыскателя или по инициативе государственного исполнителя.

Обратить внимание судов, что если в определении суда о приостановлении исполнительного производства не указан срок приостановления, суды вправе возобновить исполнительное производство.»;

В тексте на узбекском языке в первом абзаце пункта 12 слова «суд ижрочисининг» заменить на слова «давлат ижрочисининг»;

пункт 13 изложить в следующей редакции:

«13. Суд апелляционной и ревизионной инстанции по ходатайству лиц, участвующих в деле, вправе приостановить исполнение оспариваемого судебного акта до окончания производства по жалобе (статья 271 ЭПК, статья 212 КоАС, статья 419 13 ГПК, статья 265 КоАС и статья 323 ЭПК).

Обратить внимание судов, что согласно статье 407 6 ГПК, статье 236 КоАС и статьи 294 ЭПК по ходатайству лиц, участвующих в деле, суд кассационной инстанции обязан приостановить исполнение оспариваемого судебного акта до окончания производства по делу в кассационном порядке.

В случае заявления ходатайства о приостановлении исполнения судебного акта вместе с жалобой о результатах рассмотрения данного ходатайства указывается в определении о принятии жалобы к производству.

В случае подачи ходатайства о приостановлении исполнения судебного акта после принятия жалобы к производству, по этому ходатайству выносится отдельное определение.».

3. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 25 мая 2012 года № 6 «О некоторых вопросах международного сотрудничества в сфере гражданского и уголовного судопроизводства»:

в пункте 16 слова «Управлению анализа законодательства в судебно-правовой сфере» заменить словами «Департаменту по анализу законодательства в сфере правосудия».

4. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 февраля 2023 года № 4 «О некоторых вопросах применения судами налогового законодательства»:

в абзаце первом пункта 20 слова «части девятой» заменить словами «части восьмой»;

пункт 19 исключить;

пункт 32 дополнить третьим абзацем следующего содержания:

«При этом следует обратить внимание судов на то, что законодательством не предусмотрена возможность возложения на налоговые органы обязанности проведения повторной проверки субъектов предпринимательства»

пункт 39 дополнить третьим абзацем следующего содержания:

«При этом судам необходимо тщательно проверять, включен ли полученный доход в перечень видов необлагаемых налогом доходов (налоговых льгот), предусмотренных главой 54 Налогового кодекса».

5. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 23 июня 2023 года № 19 «О некоторых вопросах рассмотрения дел, связанных с интеллектуальной собственностью»:

в абзаце первом пункта 44 слова ««Правил составления, подачи и рассмотрения заявки на регистрацию товарного знака и знака обслуживания», зарегистрированных Министерством юстиции Республики Узбекистан от 29 июля 2009 года за № 1988» заменить словами «Административного регламента оказания государственной услуги по регистрации товарных знаков и знаков обслуживания», утвержденного постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 19 сентября 2023 года № 480».

III. Внести изменения и дополнения в следующие Постановления Пленума Верховного суда по уголовным делам:

1. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 27 февраля 1996 года № 3 «О судебной практике по делам о незаконном владении оружием»:

в пункте 14 слова «при рассмотрении дел в апелляционном порядке» заменить словами «при рассмотрении дел в апелляционном, кассационном и ревизионном порядке».

2. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 15 марта 1996 года № 9 «О судебной практике по делам о преступлениях и иных правонарушениях в сфере торговли»:

в абзаце первом пункта 2 слова «Закона Республики Узбекистан от 6 января 2012 года «О конкуренции» заменить словами «Закона Республики Узбекистан от 3 июля 2023 года «О конкуренции»;

в первом подабзаце второго абзаца пункта 13 1 слова «(первой, апелляционной, кассационной инстанций)» заменить словами (первой, апелляционной, кассационной, ревизионной)».

3. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 декабря 1996 года № 36 «О судебной практике по делам о преступлениях и иных правонарушениях в сфере охраны окружающей среды и природопользования»:

в пункте 6 слова «Государственного комитета Республики Узбекистан по экологии и охране окружающей среды» заменить словами «Министерства Экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан»;

в пункте 8 слова «Государственным комитетом Республики Узбекистан по экологии и охране окружающей среды» заменить словами «Министерством Экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Республики Узбекистан».

4. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 декабря 1996 года № 37 «О судебной практике об угоне транспортных средств»:

в пункте 2 слова «самодвижущиеся машины (экскаваторы, бульдозеры, автопогрузчики, грейдера, автокраны, скрепера и др.)» заменить словами «самодвижущиеся машины (экскаваторы, бульдозеры, автопогрузчики, грейдера, автокраны, скрепера и др.) а также скутеры».

5. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 14 апреля 1998 года № 11 «О некоторых вопросах, возникших в судебной практике по делам о преступлениях в сфере экономики»:

в пункте 31 слова «при рассмотрении дел в апелляционном, кассационном порядке» заменить словами «при рассмотрении дел в апелляционном, кассационном и ревизионном порядке».

6. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 30 апреля 1999 года № 6 «О судебной практике по делам о хищениях чужого имущества путем кражи, грабежа и разбоя»:

первое предложение первого абзаца преамбулы изложить в следующей редакции:

«В соответствии со статьей 65 Конституции Республики Узбекистан основу экономики страны составляет собственность в ее различных формах»;

дополнить пунктом 9 1 следующего содержания:

9 1 . За совершение самовольного подключения к электрическим, тепловым, газовым или водопроводным сетям общего пользования в коммерческих целях либо умышленную порчу приборов учета электрической энергии, природного газа, холодной или горячей воды, в том числе их пломб, либо вмешательства в приборы учета извне с целью изменения их показателей предусмотрена ответственность по пункту «д» части 2 статьи 169 УК.

За совершение в коммерческих целях по предварительному сговору должностных лиц или работников электро-, газо- или водоснабжающих организаций самовольного подключения к электрическим, тепловым, газовым или водопроводным сетям общего пользования либо умышленного повреждения приборов учета электроэнергии, природного газа, холодной или горячей воды, в том числе их пломб, либо вмешательства в приборы учета извне с целью изменения их показателей, предусмотрена ответственность по пункту «е» части 2 статьи 169 УК.

Обязательным признаком для квалификации деяния по пунктам «д» и «е» части 2 статьи 169 УК, является совершение такого деяния в коммерческих целях, при нарушении порядка пользования электрической, тепловой энергией, газом, водопроводом в коммерческих целях деяние не квалифицируется по статье 185 2 УК.

Наличие коммерческих целей также может определяться незаконным подключением газа к подсобным хозяйствам (теплицам и т.п.), незаконным осуществлением деятельности по майнингу и другими действиями, направленным на получение прибыли или дохода.

Действия виновного лица, незаконно осуществляющего деятельность по майнингу путём незаконного подключения к электрическим сетям, должны квалифицироваться по совокупности преступлений соответствующими частями статей 278 9 и 169 УК.

Разъяснить судам, если в действиях лица, совершившего хищение в коммерческих целях в электрических, тепловых, газовых или водопроводных сетях установлены признаки кражи, предусмотренные различными частями статьи 169 УК (например, крупного или особо крупного размера, совершённые особым рецидивистом и т. д.), его действия подлежат квалификации по той части статьи 169 УК, которая предусматривает более строгое наказание.

в пункте 12 слова «при рассмотрении дел данной категории в апелляционном, кассационном порядках» заменить словами «при рассмотрении дел в апелляционном, кассационном и ревизионном порядках».

7. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 15 сентября 2000 года № 21 «О судебной практике по делам о преступлениях несовершеннолетних»:

пункт 3 :

в абзаце первом слова «участие адвоката по таким делам обязательно,» заменить словами «участие адвоката, а также законного представителя по таким делам обязательно,»;

в абзаце втором слова «в соответствии со статьей 497-22 УПК» заменить словами «в соответствии со статьей 488 УПК».

8. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 14 июня 2002 года № 9 «О судебной практике по делам о хулиганстве»:

в первом абзаце пункта 6 слова «инвалидами» заменить словами «лицами с инвалидностью».

9. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 25 октября 2002 года № 27 «О судебной практике по делам о примирении»:

пункт 3 изложить в следующей редакции:

«3. Разъяснить, что законом предусмотрена возможность подачи заявления о примирении на любой стадии дознания и предварительного следствия, то есть с момента привлечения лица к участию в деле в качестве подозреваемого или обвиняемого, а также в судебном заседании до удаления суда, рассматривающего уголовное дело по первой инстанции, в совещательную (отдельную) комнату, за исключением случаев, предусмотренных в части второй статьи 583 УПК.

Заявление о примирении по делам, связанным с семейным (бытовым) насилием, может быть подано на любой стадии судебного разбирательства, но до того, как суд удалится в отдельную комнату (совещательную комнату)».

10. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 19 декабря 2003 года № 17 «О практике применения судами законов, обеспечивающих подозреваемому, обвиняемому право на защиту»:

в абзаце шестом пункта 14 слова «апелляционной и кассационной инстанции» заменить словами «апелляционной, кассационной и ревизионной инстанции»;

в пункте 21 :

в первом абзаце слова «(статьи 20, 51, 497 22 УПК)» заменить словами «(статьи 20, 51, 488 УПК)»;

второй подабзац первого абзаца изложить в следующей редакции:

«дело расследовано или рассмотрено судом без участия защитника, законного представителя, когда по закону их участие обязательно»;

в восьмом подабзаце первого абзаца слова «предварительное следствие и судебное разбирательство» заменить словами «дознание, предварительное следствие и судебное разбирательство»;

в первом абзаце 24 пункта слова «обжалования в апелляционном порядке» заменить словами «обжалования в апелляционном и кассационном порядке»;

в первом абзаце пункта 26 слова «(статьи 497 6 , 509 1 УПК)» заменить словами «(статьи 497 6 , 503, 518 УПК)»;

в тексте пункта 27 слова «апелляционной, кассационной инстанции» заменить словами «апелляционной, кассационной и ревизионной инстанции»;

в пункте 29 слова «в соответствии со статьей 500 УПК пересмотр судебных постановлений в кассационном порядке» заменить словами «в соответствии со статьями 501, 514 УПК пересмотр судебных постановлений в кассационном, ревизионном порядке».

11. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 21 мая 2004 года № 4 «О некоторых вопросах применения закона о либерализации наказаний за преступления в сфере экономики»:

в пункте 1 редакции на узбекском языке слово «оқишмай» заменить словом «оғишмай»;

абзац четвёртый пункта 9 изложить в следующей редакции:

«В связи с этим, в случаях выполнения условий, предусмотренных указанными нормами закона, суд соответствующей апелляционной, кассационной и ревизионной инстанции обязан незамедлительно решить вопрос о замене меры пресечения в отношении лиц, содержащихся под стражей, либо наказания, лицам, отбывающим наказание в виде лишения свободы или ограничения свободы, независимо от того, в какой инстанции судопроизводства возмещен материальный ущерб»;

пункт 10 исключить;

в пункте 17 слова «суд кассационной инстанции» заменить словами «суд кассационной или ревизионной инстанции»;

в пункте 20 слова «суды апелляционной, кассационной инстанций» заменить словами «суды апелляционной, кассационной и ревизионной инстанций».

12. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 24 сентября 2004 года № 13 «О судебной практике по делам об умышленном убийстве»:

в пункте 30 слова «апелляционной, кассационной инстанций» заменить словами «апелляционной, кассационной и ревизионной инстанций».

13. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 3 февраля 2006 года № 1 «ся»:

пункт 13 :

в абзаце первом слова «апелляционном и кассационном» заменить словами «апелляционном, кассационном и ревизионном»;

в абзаце втором слова «апелляционной и кассационной» заменить словами «апелляционной, кассационной и ревизионной»;

в пункте 14 слова «апелляционных и кассационных» заменить словами «апелляционной, кассационной и ревизионной»;

в абзаце первом пункта 21 слова «одной десятой» заменить словами «тридцати дней»;

абзацы первый и второй пункта 25 1 изложить в следующей редакции:

«Наказание в виде ограничения свободы состоит в установлении судом в отношении осужденного полного запрета на покидание жилища под тем или иным предлогом, либо в ограничении возможности покидать жильё за исключением времени работы или учёбы, а также времени, необходимого для перемещения к месту работы или учёбы и возвращения домой.

Разъяснить, что в резолютивной части приговора суда должно быть конкретно указано содержание наказания в виде ограничения свободы: полный запрет на покидание жилища под тем или иным предлогом, либо ограничения на выход из жилища кроме времени работы или учебы, а также времени необходимого для поездки до места работы или учебы и для возвращения обратно в жилище»;

в абзаце третьем пункта 34 слова «судом апелляционной или кассационной инстанции» заменить словами «судом апелляционной, кассационной или ревизионной инстанции»;

в пункте 43 слова «пункту 4 статьи 497 19 и статьи 497 23 Уголовно-процессуального кодекса» заменить словами «статьи 485 и 489 Уголовно-процессуального кодекса»;

в абзаце первом пункта 47 слова «апелляционной, кассационной» заменить словами «апелляционной, кассационной и ревизионной»;

в абзаце третьем пункта 59 слова «апелляционном и кассационном» заменить словами «апелляционном, кассационном и ревизионном».

14. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 22 декабря 2006 года № 16 «О некоторых вопросах применения судами актов об амнистии»:

пункт 17 :

в абзаце первом слова «в апелляционном, кассационном» заменить словами «в апелляционном, кассационном или ревизионном»;

в абзаце втором редакции на узбекском языке слова «Биринчи босқич» заменить словами «Биринчи инстанция»;

в пункте 19 редакции на узбекском языке слова «биринчи босқич» заменить словами «биринчи инстанция»;

в пункте 23 слова «первой, апелляционной, кассационной инстанций» заменить словами «первой, апелляционной, кассационной или ревизионной инстанций»;

пункт 29 :

в абзаце первом слова «апелляционная, кассационная» заменить словами «апелляционная, кассационная, ревизионная»;

в абзаце втором слово «кассационной» заменить словами «кассационной, ревизионной»;

пункт 30 :

в абзаце первом и втором слова «апелляционная, кассационная» заменить словами «апелляционная, кассационная, ревизионная»;

в абзаце третьем слова «установленный статьей 500 УПК» заменить словами «установленный в статьях 501 и 514 УПК».

15. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 27 июня 2007 года № 6 «О судебной практике по делам о причинении умышленного телесного повреждения»:

пункт 14 изложить в следующей редакции:

«По пункту «з» части второй статьи 104 УК, пункту «з» части второй статьи 105 УК, пункту «а» части второй статьи 109 УК, пункту «д» части пятой статьи 126 1 УК, пункту «д» части седьмой статьи 126 1 УК следует квалифицировать соответственно причинение умышленного тяжкого, средней тяжести, повлекшего кратковременное расстройство здоровья легкого телесного повреждения, совершенного из религиозных предрассудков в отношении потерпевшего в связи с его вероисповеданием, зачастую, с целью унизить честь и достоинство определенной конфессии, спровоцировать религиозную вражду или рознь»;

пункт 15 изложить в следующей редакции:

«Судам необходимо иметь в виду, что по пункту «и» части второй статьи 104 УК подлежит квалификации умышленное тяжкое телесное повреждение, причиненное как при незаконном изъятии у потерпевшего его органов или тканей, так и в результате принуждения его к даче органов или тканей. При этом не обязательно, чтобы действия виновного привели к изъятию органа или ткани человека, достаточно установления лишь цели получения органа (или) и ткани человека»;

пункт 16 изложить в следующей редакции:

«По пункту «к» части второй статьи 104, пункту «и» части второй статьи 105 УК, пункту «б» части второй статьи 109 УК, подлежат соответственно квалификации действия группы лиц, умышленно причинивших тяжкое, средней тяжести, повлекшее кратковременное расстройство здоровья легкое телесное повреждение, как без предварительного сговора, так и по предварительному сговору.

При этом для признания умышленного причинения тяжкого, менее тяжкого, повлекшего кратковременное расстройство здоровья легкого телесного повреждения совершенным группой лиц необходимо, чтобы два и более лица, действуя совместно, с умыслом, направленным на причинение такого повреждения, участвовали в его совершении в качестве соисполнителей. Однако необязательно, чтобы телесные повреждения были причинены каждым из них (например, один из участников группы подавляет сопротивление потерпевшего, в то время как другой причиняет повреждения). Подобное преступление следует признавать совершенным группой лиц и тогда, когда в процессе совершения одним лицом действий, направленных на причинение тяжкого, менее тяжкого, повлекшее кратковременное расстройство здоровья легкого телесного повреждения, к нему с той же целью присоединились другие лица.

Поскольку причинение виновным тяжкого, средней тяжести, повлекшее кратковременное расстройство здоровья легкого телесного повреждения супруге (супругу), бывшей супруге (бывшему супругу), совместно проживающему на основе единого хозяйства лицу либо лицу, имеющему общего ребенка, является преступлением со специальным субъектом, действия других лиц, участвовавших в совершении преступления, подлежат квалификации по соответствующей части статьей 28 и 126 1 УК»;

абзац второй пункта 24 изложить в следующей редакции:

«Уголовная ответственность за умышленное причинение такого телесного повреждения наступает лишь в случае, если оно совершено повторно в течение года с момента вынесения постановления о применении административного взыскания за такое же деяние (часть вторая статьи 126 1 УК) либо повлекло кратковременное расстройство здоровья (часть первая статьи 109, часть третья статьи 126 1 УК».

16. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 14 ноября 2007 года № 15 «О некоторых вопросах применения наказания в виде пожизненного лишения свободы»:

в пункте 4 редакции на узбекском языке слова «тугалланмаган жиноят учун» заменить словами «тамом бўлмаган жиноят учун».

17. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 14 ноября 2007 года № 16 «О применении судами меры пресечения в виде заключения под стражу на стадии досудебного производства»:

первый абзац пункта 3 изложить в следующей редакции:

«В соответствии с законодательством мера пресечения применяется в целях предотвращения уклонения, задержанного подозреваемого, обвиняемого, от дознания, предварительного следствия и суда, пресечения его дальнейшей преступной деятельности, воспрепятствования его попыткам помешать установлению истины по делу обеспечения исполнения приговора»;

в пункте 8 слова «в отношении подозреваемого или обвиняемого» заменить словами «лишь в отношении задержанного подозреваемого или обвиняемого»;

во втором абзаце пункта 13 слова «подозреваемого или обвиняемого» заменить словами «задержанного подозреваемого или обвиняемого»;

пункт 14 :

в абзаце первом слова «подозреваемого или обвиняемого» заменить словами «задержанного подозреваемого или обвиняемого»;

в абзаце втором слова «(за исключением подозреваемого, обвиняемого, защитника)» заменить словами «(за исключением задержанного подозреваемого, обвиняемого, защитника)»;

абзацы второй и третий пункта 16 изложить в следующей редакции:

«Судебное заседание начинается с объявления судьей о том, какое ходатайство подлежит рассмотрению. Затем судья объявляет фамилию, имя, отчество судьи, прокурора, защитника, законного представителя задержанного подозреваемого или обвиняемого, секретаря, переводчика, следователя, устанавливает личность задержанного подозреваемого, обвиняемого и разъясняет их права и обязанности, выясняет, не имеются ли заявления об отводе. При наличии таких заявлений судья принимает по ним решение в соответствии со статьями 76, 80 УПК.

Рассмотрение ходатайства начинается с доклада прокурора, который обосновывает необходимость применения меры пресечения в виде заключения под стражу или продления срока содержания под стражей. Затем заслушиваются задержанный подозреваемый или обвиняемый, его защитник, законный представитель, а также другие явившиеся в суд лица, исследуются представленные материалы. Затем судья удаляется в отдельную комнату для вынесения определения»;

абзац первый пункта 30 изложить в следующей редакции:

«Судебное заседание начинается с объявления председательствующим о том, какая жалоба (протест) подлежит рассмотрению. Затем председательствующий объявляет фамилию, имя, отчество судей, прокурора, защитника, законного представителя задержанного подозреваемого или обвиняемого, секретаря, переводчика, следователя, устанавливает личность задержанного подозреваемого, обвиняемого и разъясняет их права и обязанности, выясняет, имеются ли заявления об отводе. При наличии таких заявлений суд принимает по ним решения в соответствии со статьями 76, 80 УПК».

18. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 15 мая 2008 года № 13 «О вопросах квалификации деяний при множественности преступлений»:

пункт 29 :

в первом абзаце слова «суд вышестоящей инстанции в апелляционном, кассационном порядке», а также слова «(статьи 497 30 , 500 УПК)» заменить словами «суд вышестоящей инстанции в апелляционном, кассационном, ревизионном порядке», а также словами «(статьи 495 УПК)»;

третий абзац изложить в следующей редакции:

«Обратить внимание судов, что в соответствии со статьями 501, 514 УПК пересмотр в кассационном и ревизионном порядке приговора с целью признания осужденного особо опасным рецидивистом допускается лишь в течение года по вступлении приговора в законную силу».

19. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 12 декабря 2008 года № 23 «О судебной практике по применению принудительных мер медицинского характера в отношении лиц, страдающих психическими расстройствами»:

в пятом подабзаце первого абзаца пункта 5 текста на узбекском языке слова «маҳкумларга учун ихтисослашган шифохонада» заменить словами «маҳкумларга мўлжалланган ихтисослашган шифохонада»;

в абзаце первом пункта 10 слова «потерпевшие, свидетели» заменить словами «потерпевшие, гражданские истцы, гражданские ответчики, свидетели»;

в абзаце втором пункта 11 слова «в соответствии со статьей 497 22 УПК» заменить словами в соответствии со статьей 488 УПК»;

пункт 26 :

в абзаце первом слова «апелляционной, кассационной» заменить словами «апелляционной, кассационной или ревизионной»;

в абзаце втором слова «апелляционной, кассационной» заменить словами «апелляционной, кассационной или ревизионной».

20. Постановления Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 10 апреля 2009 года № 7 «О некоторых вопросах применения законодательства об уголовной ответственности за уклонение от исполнения судебных актов и вмешательство в процесс принудительного исполнения судебных актов и актов иных органов»:

В пункте 17 слова «по статье 232 УК» заменить словами «по статье 232 1 УК».

21. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 24 ноября 2009 года № 12 «О судебной практике по делам о торговле людьми»:

пункт 5 :

абзацы первый и второй изложить в следующей редакции:

«Эксплуатация людей означает эксплуатацию проституции других лиц или другие формы сексуальной эксплуатации, принудительный труд или услуги, рабство или обычаи, сходные с рабством, подневольное состояние либо изъятие органов и (или) тканей человека.

Под эксплуатацией проституции других лиц понимается систематическое использование человека для вступления в сексуальные отношения с неопределенным кругом партнеров за вознаграждение. Под иными формами сексуальной эксплуатации понимаются передача человека для его использования в целях изготовления порнографических изображений, развращения и т. п.»;

дополнить абзацами третьим, четвёртым и пятым следующего содержания:

«При этом, чтобы отличить преступление торговля людьми от преступлений сводничество с использованием проституции других лиц или содержанием притонов разврата, суды должны учитывать умысел виновного, последствие его действий, то есть его субъективное отношение к ограничению свободы человека.

В случаях, когда виновный с целью эксплуатации другого лица нанимает, перевозит, передаёт, укрывает или принимает его для использования в проституции, либо для сводничества или содержания притона для занятия проституцией, виновный действует исключительно с целью получения материальной выгоды. При этом лицо, вовлечённое в проституцию или другие формы сексуальной эксплуатации, сохраняет все свои личные права и свободы и полностью независимо в их использовании.

При рассмотрении вопроса о том, действовал ли виновный с целью эксплуатации, должны учитываться все обстоятельства дела, в частности: ограничение свободы лица, создание для потерпевшего неудобных условий, его нахождение в зависимости от других, вовлечение его в проституцию или иную форму сексуальной деятельности против его воли»;

абзацы третий , четвёртый и пятый соответственно считать абзацами шестым, седьмым и восьмым;

пункт 14 изложить в следующей редакции:

«14. Обратить внимание судов, что при совершении торговли людьми путем угрозы силой или ее применения либо других форм принуждения, похищения, обмана, а также при квалификации деяния по пунктам «ж», «з», «и», «к» части второй, пункту «б» части третьей статьи 135 УК, дополнительная квалификация деяния по статьям УК, предусматривающим ответственность за эти преступления, возможно лишь в случаях, если другой нормой закона предусмотрено более строгое наказание, чем санкцией соответствующей части статьи 135 УК.

К примеру, если при торговли людьми потерпевшему были умышленно причинены тяжкие телесные повреждения, деяние не охватывается пунктом «а» части второй статьи 135 УК. В таких случаях действия виновного подлежат дополнительной квалификации по соответствующей части статьи 104 УК».

22. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 24 ноября 2009 года № 13 «О практике взыскания процессуальных издержек по уголовным делам»:

в абзаце четвертом преамбулы слова «в апелляционном, кассационном порядке» заменить словами «в апелляционном, кассационном, ревизионном порядке»;

пункт 5 изложить в следующей редакции:

«5. Суды при принятии каждого уголовного дела к производству должны проверять, выполнено ли требование части первой статьи 380 УПК Республики Узбекистан о приложении к обвинительному заключению следственными органами, а также части третьей статьи 381 12 УПК Республики Узбекистан о приложении к обвинительному акту органами дознания справки о видах и размерах процессуальных издержек. Такая справка также должна прилагаться к делу о примирении сторон, ходатайстве об амнистии на стадии досудебного производства или по делу о применении принудительных мер медицинского характера.

Выяснив, что при производстве предварительного следствия и дознания не были выполнены требования данной нормы закона, а также не произведен расчёт процессуальных издержек в соответствии с Постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан № 570 от 28 октября 2023 года «Об утверждении Положения о порядке расчёта и выплаты средств потерпевшим, свидетелям, экспертам, специалистам, переводчикам и понятым», судья по аналогии закона (статья 398 УПК) обязывает следователя, дознавателя представить соответствующую справку»;

пункт 10 изложить в следующей редакции:

«При рассмотрении вопроса о взыскании процессуальных издержек суды должны руководствоваться не только процессуальным законодательством, но и Постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан № 570 от 28 октября 2023 года «Об утверждении Положения о порядке расчёта и выплаты средств потерпевшим, свидетелям, экспертам, специалистам, переводчикам и понятым», Постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 20 июня 2008 года «О мерах по совершенствованию механизма оплаты юридической помощи, оказываемой адвокатами за счёт государства», а также Положением «О порядке компенсации государством расходов на юридическую помощь, оказываемую адвокатами подозреваемым, обвиняемым или подсудимым», утверждённым совместным постановлением Министерства юстиции и Министерства финансов Республики Узбекистан от 26 ноября 2008 года»;

дополнить пунктом 10 1 следующего содержания:

«10 1 . Суды при взыскании процессуальных издержек по уголовным делам должны обеспечить соблюдение требований Постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан № 570 от 28 октября 2023 года «Об утверждении Положения о порядке расчёта и выплаты средств потерпевшим, свидетелям, экспертам, специалистам, переводчикам и понятым.»;

в абзаце первом пункта 11 слова «в апелляционном, кассационном порядке» заменить словами «в апелляционном, кассационном и ревизионном порядке».

23. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 29 октября 2010 года № 13 «О судебной практике по делам об изнасиловании и удовлетворении половой потребности в противоестественной форме»:

абзац четвёртый пункта 2 изложить в следующей редакции:

«Под сексуальным насилием в семье понимаются действия, связанные с посягательством на сексуальную свободу или неприкосновенность члена семьи, лица, проживающего на основе общего хозяйства, одним или несколькими членами семьи в ходе их повседневной совместной жизни»;

абзац второй соответственно считать абзацем третьим;

дополнить пунктами 17 1 и 17 2 следующего содержания:

«17 1 . Суды при назначении наказания по делам данной категории должны руководствоваться разъяснениями, изложенными в Постановлении Пленума Верховного суда Республики Узбекистан № 1 от 3 февраля 2006 года «О практике назначения наказания по уголовным делам».

Суды также обязаны обсудить вопрос о назначении наказания в виде лишения определенного права работникам определенной сферы (педагога, врача и т.п.) совершившим преступления против половой свободы или половой неприкосновенности несовершеннолетних.

17 2 . Для решения вопроса о применении принудительной меры медицинского характера в отношении лиц, совершивших преступление против половой свободы или половой неприкосновенности несовершеннолетнего, по уголовным делам данной категории должна проводиться судебно-психиатрическая экспертиза.

В соответствии со статьёй 96 УК, принудительное лечение лица, страдающего психическим расстройством, не исключающим вменяемости, может быть назначено не только лицам, осуждённым к лишению свободы, но и лицам, осуждённым к наказаниям, не связанным с лишением свободы».

24. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 25 ноября 2011 года № 9 «О судебной практике по делам о нарушении порядка пересечения государственной границы Республики Узбекистан»:

пункт 1 :

первый абзац изложить в следующей редакции:

«В соответствии с частью второй статьи 32 Конституции Республики Узбекистан каждый имеет право на свободный выезд за пределы Узбекистана, за исключением ограничений, установленных законом. Гражданин Республики Узбекистан имеет право беспрепятственного возвращения в Узбекистан.

в первом подабзаце второго абзаца слова «от 20 августа 1999 года» заменить словами «от 6 апреля 2023 года»;

в тексте пункта 9 слова «прорыв Государственной границы», а также «прорыва через Государственную границу» заменить словами «прорыв Государственной границы Республики Узбекистан», а также «прорыва через Государственную границу Республики Узбекистан».

25. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 13 декабря 2012 года № 17 «О некоторых вопросах применения законодательства о вещественных доказательствах по уголовным делам»:

в пункте 1 слова «вещественных доказательствах» заменить словами «вещественных, письменных и цифровых доказательствах»;

в первом подабзаце второго абзаца пункта 2 исключить слово «вещественными»;

пункт 3 изложить в следующей редакции:

«Следует иметь в виду, что способы получения вещественных доказательств строго регламентированы в законе. В соответствии со статьей 205 УПК вещественные, письменные и цифровых доказательства могут быть получены должностным лицом органа осуществляющего доследственную проверку, дознавателем, следователем, прокурором или судом (при осмотре места происшествия или других мест, помещений, а также технических средств, сетей телекоммуникации или всемирной информационной сети Интернет, предъявлении для опознания, освидетельствовании, эксгумации трупа, изъятии образцов для экспертного исследования, проверке показания на месте, производства выемки, обыска или эксперимента) либо могут быть представлены должностному лицу органа осуществляющего доследственную проверку, дознавателю, следователю, прокурору или суду защитником либо другими лицами (гражданами, должностными лицами предприятий, учреждений, организаций) в порядке, предусмотренном статьями 198 — 202 УПК»;

пункт 4 изложить в следующей редакции:

«Разъяснить, что предметы, обнаруженные, изъятые при производстве доследственной проверки, дознания или следственных действий или принятые от других лиц, приобретают значение вещественного, письменного и цифрового доказательства, лишь после совершения следующих процессуальных действий:

оформления (составления протокола или отражения в протоколе судебного заседания) факта обнаружения, изъятия или получения предметов, документов и электронных данных, имеющих значение по делу;

безотлагательного осмотра по правилам, предусмотренным статьями 135 — 137, 139 и 140 УПК, с целью установления признаков, позволяющих сделать вывод об относимости предметов, документов и электронных данных, к делу и необходимых для их индивидуализации;

вынесения постановления (определения) о признании предметов, документов и электронных данных вещественным, письменным и цифровым доказательством и приобщении его к делу в качестве вещественного доказательства.

Предметы, документы и электронных данные, изъятые в установленном порядке органами доследственной проверки, дознания или предварительного следствия и имеющие значение для установления истины по делу, но не признанные вещественными, письменными и цифровыми доказательствами, должны быть признаны вещественными доказательствами судом в соответствии со статьей 207 УПК и приобщены к уголовному делу»;

пункт 5 :

абзац первый изложить в следующей редакции:

«Учитывая важное значение вещественных доказательств для правильного разрешения уголовного дела, органы доследственной проверки, дознания, предварительного следствия, прокурор, суд обязаны принять меры по предупреждению утраты, повреждения, порчи, взаимоприкосновения или смешения вещественных, письменных и цифровых доказательств, предусмотренные статьями 208, 209 УПК»;

в абзаце втором слова «вещественных доказательств» заменить словами «вещественных, письменных и цифровых доказательств»;

в пункте 6 слова «Вещественные доказательства» заменить словами «Вещественные, письменные и цифровые доказательства»;

в пунктах 7 — 9 , 11 и 12 слова «Вещественные доказательства», «вещественные доказательства», «вещественных доказательств», а также слова «о вещественных доказательствах» заменить словами «Вещественные, письменные и цифровые доказательства», «вещественные, письменные и цифровые доказательства», «вещественных, письменных и цифровых доказательств», а также «о вещественных, письменных и цифровых доказательствах».

26. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 31 мая 2013 года № 8 «О применении судами законодательства об ответственности за уклонение от уплаты налогов и сборов»:

в пункте 1 слова «статья 51 Конституции Республики Узбекистан» заменить словами «статья 63 Конституции Республики Узбекистан»;

абзац второй пункта 6 дополнить подабзацами тринадцать и четырнадцать следующего содержания:

«перевозка грузов без оформления товарно-сопроводительных документов либо по подложным документам;

неполное отражение в налоговой отчетности объема добытых полезных ископаемых»;

абзац первый пункта 8 дополнить пятым подабзацем следующего содержания:

«истечение сроков привлечения к ответственности за совершение налогового правонарушения»;

в абзаце втором пункта 19 1 слова «первой, апелляционной, кассационной инстанций» заменить словами «первой, апелляционной, кассационной и ревизионной инстанций».

27. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 11 декабря 2013 года № 20 «О некоторых вопросах судебной практики по делам, связанным с предпринимательской деятельностью»:

первый абзац пункта 1 изложить в следующей редакции:

«Разъяснить судам, что согласно статьи 65 Конституции Республики Узбекистан, государство создает условия для развития рыночных отношений и добросовестной конкуренции, гарантирует свободу экономической деятельности, предпринимательства и труда с учетом приоритетности прав потребителей»;

в абзаце третьем пункта 13 слова «(например, незаконный сбыт огнестрельного оружия, боевых припасов, взрывчатых веществ или взрывных устройств, наркотических средств, их аналогов или психотропных веществ)» заменить словами «(например, незаконный сбыт огнестрельного оружия, боевых припасов, взрывчатых веществ или взрывных устройств, наркотических средств, их аналогов или психотропных веществ, сильнодействующих или ядовитых веществ)»;

в подабзаце первом абзаца второго пункта 13 3 слова «первой, апелляционной, кассационной инстанций» заменить словами «первой, апелляционной, кассационной и ревизионной инстанций».

28. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 23 мая 2014 года № 07 «О судебном приговоре»:

пункт 23 исключить;

в пункте 25 после слов «частью первой статьи 141-1» заменить словами «частью первой статьи 141 1 и статьей 141 3 »;

в пункте 31 слова «апелляционного обжалования» заменить словами «апелляционного или кассационного обжалования»;

в абзаце четвертом пункта 33 слова «обжалования в апелляционном порядке» заменить словами «обжалования в апелляционном или кассационном порядке».

29. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 26 июня 2015 года № 10 «О некоторых вопросах судебной практики по делам, связанным с преступлениями против безопасности движения и эксплуатации транспорта»:

четвертый подабзац первого абзаца пункта 2 изложить в следующей редакции:

«Законом Республики Узбекистан от 19 января 2024 года «О дорожном движении»;

пункт 3 изложить в следующей редакции:

«Судам при рассмотрении дел о преступлениях против безопасности движения и эксплуатации транспорта следует руководствоваться, в частности, терминами, данными в статье 4 Закона Республики Узбекистан «О дорожном движении», согласно которым:

дорожные объекты — искусственные дорожные сооружения (мосты, путепроводы, эстакады, трубы, тоннели и иные инженерные сооружения), защитные сооружения (устройства для защиты дорог от снежных лавин, обвалов, оползней и иные устройства), являющиеся конструктивными элементами дороги, а также элементы обустройства дорог (остановочные площадки, павильоны для пассажиров, площадки отдыха, места стоянок транспортных средств и другие);

дорожное движение — совокупность общественных отношений, возникающих с участием транспортных средств и участников дорожного движения в пределах дорог при организации дорожного движения;

транспортное средство — устройство, предназначенное для передвижения или перевозки по дорогам пассажиров, багажа, грузобагажа, грузов, почтовых и курьерских отправлений или оборудования для осуществления специальных работ;

водитель — лицо, управляющее транспортным средством. При обучении управлению транспортным средством водителем считается обучающее лицо.

первое предложение первого абзаца пункта 7 изложить в следующей редакции:

«В силу раздела I Правил дорожного движения не может быть субъектом преступления, предусмотренного статьей 266 УК, лицо, управляющее транспортным средством рабочий объем двигателя не превышающий 50 см 3 или мощностью электродвигателя не более 4 киловатт, расчетной скоростью не более 50 километров в час двух- или трех (четырех) колесным транспортным средством (мопед, (велосипеды с подвесным двигателем), мокика, скутер, а также имеющие аналогичные характеристики квадрицикл (квадроцикл), трициклом, а также другими транспортными средствами, приспособленными для передвижения по дороге».

30. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 18 сентября 2015 года № 13 «О судебной практике по применению законодательства о погашении и снятии судимости»:

в подабзаце первом абзаца первого пункта 2 слова «судом первой, апелляционной, кассационной инстанции» заменить словами «судом первой, апелляционной, кассационной, ревизионной инстанции».

31. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 27 декабря 2016 года № 26 «О судебной практике по применению законодательства о возмещении имущественного вреда, причиненного преступлением»:

в абзаце третьем пункта 8 слова «в апелляционном, кассационном порядке» заменить словами «в апелляционном, кассационном и ревизионном порядке»;

в абзаце четвёртом пункта 10 слова «части третья и четвертая статьи 205 Трудового кодекса» заменить словами «части третья и четвертая статьи 345 Трудового кодекса»;

в абзаце первом пункта 18 слова «в апелляционном, кассационном порядке» заменить словами «в апелляционном, кассационном и ревизионном порядке».

32. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 27 декабря 2016 года № 27 «О практике применения законодательства об исполнении постановлений судов по уголовным делам»:

в абзаце втором пункта 15 слова «апелляционной, кассационной» заменить словами «апелляционной, кассационной, ревизионной».

33. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 27 декабря 2016 года № 28 «О судебной практике по досрочному освобождению от отбывания наказания и замене наказания более мягким»:

абзац третий пункта 2 исключить;

абзац четвертый соответственно считать абзацем третьим;

пункт 3 1 дополнить подпунктом «д» следующего содержания:

«д) лицу, ранее условно-досрочно освобождавшемуся от наказания или которому наказание было заменено более мягким и совершившему новое умышленное преступление в течение неотбытой части наказания»;

пункт 4 изложить в следующей редакции:

«Разъяснить судам, что при условно-досрочном освобождении от отбывания наказания, только при наличии достаточных оснований на осужденного могут быть возложены обязанности, предусмотренные частью пятой статьи 73 УК»;

абзац первый пункта 11 изложить в следующей редакции:

«При решении вопроса о принятии к своему производству представление органа, исполняющего наказание, об условно-досрочном освобождении или замене наказания более мягким судье надлежит проверить, отвечает ли оно требованиям части второй статьи 164 УИК и содержатся ли в представленных материалах полные данные, характеризующие поведение осужденного, его отношение к труду и обучению за все время отбывания наказания, имеются ли копии документов, на основании которых осужденный отбывает наказание, подробные сведения о полном или частичном возмещении вреда, причиненного преступлениями, об условно-досрочном освобождении осужденного от отбывания наказания или замены ему наказания более мягким ранее на основании статей 73 и 74 УК»;

в пункте 19 слова «частью пятой статьи 73 УК» заменить словами «частью десятой статьи 73 УК»;

пункт 29 изложить в следующей редакции:

«29. Судам следует иметь в виду, что руководитель органа, исполняющего наказание, а также его представитель не вправе обжаловать определение суда, вынесенное в соответствии со статьей 534 или 536 УПК, в кассационном порядке, так как по закону (глава 56 УПК) право обжалования (опротестования) судебного решения принадлежит осужденному, его законному представителю, адвокату, прокурору, а также потерпевшему и его законному представителю (представителю)».

34. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 28 апреля 2017 года № 12 «О судебной практике по уголовным делам, связанным с незаконным оборотом наркотических средств, их аналогов и психотропных веществ»:

в пункте 27 слова «пункту «а» части второй статьи 274» заменить словами «пункту «а» части четвертой статьи 274»;

в абзаце втором пункта 29 слова «по пункту «в» части второй статьи 274 УК» заменить словами «по пункту «в» части четвертой статьи 274 УК».

35. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 24 августа 2018 года № 24 «О некоторых вопросах применения норм уголовно-процессуального закона о допустимости доказательств»:

в пункте 16 слова «апелляционной, кассационной» заменить словами «апелляционной, кассационной, ревизионной».

36. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 30 ноября 2018 года № 35 «О некоторых вопросах применения судами законодательства, регулирующего рассмотрение дел об административных правонарушениях»:

дополнить пунктом 4 1 следующего содержания:

«4 1 . В пунктах 5 — 7 статьи 283 КоАО Республики Узбекистан (случаи, когда протокол об административном правонарушении не составляется), предусмотрено право на обращение в суд без составления протокола об административном правонарушении с указанием в своем заявлении сведений о личности правонарушителя, месте совершения административного правонарушения, времени и характера данного нарушения, а также иных сведений, необходимых для разрешения дела.

Следует обратить внимание судов на то, что заявления (жалобы), поданные в соответствии с требованиями Закона, должны рассматриваться судами как дела об административном правонарушении, а заявления (жалобы), не соответствующие указанным требованиям, подлежат возвращению, путем вынесения определения на основании требований пункта 4 настоящего Пленума.

Судам следует разъяснить, что КоАО и другими нормативными документами, установлен особый порядок привлечения к ответственности отдельных лиц, совершивших административное правонарушение.

В частности, военнослужащие и призванные на сборы военнообязанные, а также лица рядового и начальствующего состава органов внутренних дел и Национальной гвардии Республики Узбекистан несут ответственность за административные правонарушения по дисциплинарным уставам (КоАО часть 1 статья 16).

Лица, на которых распространяется действие дисциплинарных уставов или специальных положений о дисциплине, в случаях, прямо предусмотренных ими, несут за совершение административных правонарушений дисциплинарную ответственность, а в остальных случаях — административную ответственность на общих основаниях (КоАО часть 2 статья 16).

Вопрос ответственности сотрудников органов прокуратуры за административные правонарушения, решается Генеральным прокурором Республики Узбекистан, его заместителями, прокурором Республики Каракалпакстан, прокурорами областей, города Ташкента и приравненными к ним прокурорами в пределах их компетенции в порядке, предусмотренном законодательством ( второй абзац пункта 54 Положения о прохождении службы в органах и учреждениях прокуратуры Республики Узбекистан, утвержденный Постановлением Президента Республики Узбекистан от 12 сентября 2013 года № ПП-2036)

Судья не может быть привлечен к административной ответственности без получения заключения соответствующей квалификационной коллегии судей (Закон «О судах» статья 64, пункт 5).

Суды должны возвращать заявления (жалобы), поступившие в отношении указанных лиц, а также иных лиц, в отношении которых установлен такой особый порядок, путем вынесения определения не рассматривая их по существу»;

пункт 14 дополнить абзацами четвёртым и пятым следующего содержания:

«В случае фиксации специальными автоматизированными техническими средствами фото- и видеофиксации административных правонарушений, совершенных транспортными средствами оперативных и специальных служб, а также сопровождаемыми ими транспортными средствами с использованием приоритета в соответствии с правилами дорожного движения, и при предъявлении документов, удостоверяющих выполнение неотложных служебных заданий, административное правонарушение водителей признается совершенным в состоянии крайней необходимости, и административное дело прекращается в соответствии со статьей 271 настоящего Кодекса. При этом не требуется предъявление документов, подтверждающих выполнение неотложных служебных заданий с использованием транспортных средств скорой медицинской помощи и пожарно-спасательных подразделений.

Дело об административном правонарушении подлежит прекращению в соответствии со статьей 271 настоящего Кодекса в случае, если сведение о нарушении правил дорожного движения не направлено лицу, уполномоченному выносить постановления о наложении штрафа, в течение сорока восьми часов с момента фиксации нарушения правил дорожного движения специальными автоматизированными техническими средствами фото- и видеофиксации».

37. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 19 декабря 2020 года № 34 «О повышении роли судов по выявлению причин и условий, способствовавших совершению преступлений»:

в абзацах втором и третьем пункта 7 слова «(постановлении), (постановления)» исключить;

из пункта 8 слово «(постановление)» исключить;

из пункта 9 слово «(постановлений)» исключить;

из пункта 14 слово «(постановлений)» исключить;

из пункта 15 слово «(постановлений)» исключить.

38. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 14 мая 2022 года № 6 «О судебной практике по подготовке уголовных дел к рассмотрению по первой инстанции»:

пункт 3 изложить в следующей редакции:

«3. Судья в силу части первой статьи 395 УПК при подготовке уголовного дела к судебному разбирательству может вынести одно из определений, предусмотренных данной нормой закона или определение о передаче дела прокурору для устранения недостатков предварительного следствия технического характера по части первой статьи 401 1 УПК»;

из пункта 5 слова «руководствуясь пунктом 4 статьи 396 УПК,» исключить;

в пункте 21 слова «статьи 395 УПК» заменить словами «статьи 405 13 УПК.»;

в пункте 26 слова «в апелляционном порядке» заменить словами «в апелляционном, кассационном и ревизионном порядке».

39. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 14 мая 2022 года № 7 «О судебной практике по разбирательству уголовных дел в суде первой инстанции»:

в пункте 24 слова «при рассмотрении дел в апелляционном порядке» заменить словами «при рассмотрении дел в апелляционном, кассационном и ревизионном порядке».

40. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 февраля 2023 года № 2 «О судебной практике по делам о нарушении таможенного законодательства и контрабанде»:

абзац второй пункта 1 дополнить вторым предложением следующего содержания:

«При этом помещенные в них товары рассматриваются как находящиеся за пределами таможенной территории в целях уплаты таможенных платежей, а также для применения мер экономической политики»;

дополнить пунктом 16 1 следующего содержания:

«16 1 . Суды должны иметь в виду, что при решении вопроса о виновности лица в незаконном перемещении ювелирных изделий через таможенную границу порядок свободного ввоза в Республику Узбекистан и вывоза ювелирных изделий, определяется в соответствии с действующим законодательством.

Суды при рассмотрении дел, связанных с незаконным вывозом ювелирных изделий, должны обратить внимание на, то что физические лица могут перемещать через таможенную границу только готовые ювелирные изделия, за исключением ювелирных изделий (продукции), которые не соответствуют требованиям государственного стандарта Республики Узбекистан (УЗ ГСТ 2308:2019).

Действия лица квалифицируются исходя из количества превышающей части ввезенных или вывезенных через таможенную границу Республики Узбекистан ювелирных изделий, которая не подлежит декларированию. Изделия, не подлежащие декларированию, не считаются предметом преступления или административного правонарушения (за исключением ювелирных изделий (продукции), которые не соответствуют требованиям государственного стандарта Республики Узбекистан (УЗ ГСТ 2308:2019).

Ели установлено, что ювелирные изделия перемещались через таможенную границу несколькими лицами и распределялись между ними, квалификация деяния осуществляется исходя из общего количества ювелирных изделий.

При этом лицо может быть привлечено к ответственности как соучастник преступления только в том случае, если оно осознавало, что ювелирное изделие было передано ему для незаконной перевозки»;

в редакции на узбекском языке пункт 17 дополнить абзацем четвертым следующего содержания:

«Агарда шахс контрабанда жинояти билан бирга контрабанда предметининг ноқонуний муомаласи билан боғлиқ бошқа жиноятларни ҳам содир этса, (ЖКнинг 247, 248, 273-моддалари ва бошқалар), унинг ҳаракатлари жиноятлар мажмуи билан квалификация қилиниши лозим».

41. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 ноября 2023 года № 29 «О судебной практике по рассмотрению дел о преступлениях против порядка несения военной службы»:

абзац первый пункта 62 изложить в следующей редакции:

«Военному суду Республики Узбекистан следует усилить надзор за точным соблюдением судами требований законодательства об ответственности за преступления против порядка несения воинской службы, систематически обобщать судебную практику по этому вопросу и по результатам принимать меры по внесенею в соответсвующем порядке представлений для устранения выявленных недостатков».

42. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 25 июня 2024 года № 19 «О некоторых вопросах рассмотрения судами дел об административных правонарушениях в ревизионном порядке»:

в абзаце втором пункта 18 слова «часть четвертая статьи 324 16 » заменить словами «часть четвертая статьи 324 14 ».

IV. Внести изменения и дополнения в следующие Постановления Пленума Верховного суда Республики Узбекистан по гражданским делам:

1. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 13 ноября 1992 года № 5 «О применении судами законодательства, регулирующего установление неправильностей записей актов гражданского состояния»:

в абзаце первом пункта 1 слова «Правилами регистрации актов гражданского состояния, утвержденными постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 14 ноября 2016 года № 387» заменить словами «Правилами регистрации актов гражданского состояния, утвержденными постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 20 октября 2023 года № 550»;

в абзаце втором пункта 2 слова «пунктами 5, 165 Правил регистрации актов гражданского состояния» заменить словами «пунктами 7, 8, 164 Правил регистрации актов гражданского состояния»;

2. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 16 апреля 1993 года № 13 «О применении законодательства при рассмотрении судами дел об освобождении имущества от ареста (исключении из описи)»:

в абзаце втором пункта 16 слова «Министерства финансов Республики Узбекистан» заменить словами «Министерства экономики и финансов Республики Узбекистан».

3. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 2 мая 1997 года № 3 «О судебной практике по делам, связанным с владением, пользованием и распоряжением приватизированными жилыми помещениями»:

в абзаце втором пункта 1 текста на узбекском слова «қонун ҳужжатларида» заменить словами «қонунчиликда»;

в абзаце первом пункта 10 слова «Госкомимущества» заменить словами «Агентства по управлению государственными активами»;

в абзаце третьем пункта 10 слова «Госкомимущества» заменить словами «Агентства по управлению государственными активами».

4. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 11 сентября 1998 года № 23 «О практике применения судами законодательства при разрешении споров, связанных с воспитанием детей»:

абзац второй пункта 3 изложить в следующей редакции:

«Суд может принять во внимание и желание разумно и самостоятельно мыслящего ребенка, проживать с одним из родителей»;

в абзаце первом пункта 5 текста на узбекском слова «ҳуқуқга» заменить словами «ҳуқуққа»;

пункт 26 изложить в следующей редакции:

«При рассмотрении всех судебных споров, связанных с воспитанием детей, независимо от того, кем предъявлен иск в их защиту, к участию в деле должны быть привлечены центры социальных услуг «Инсон» районов (городов). Если указанный орган не предъявил исковые требования, то он привлекается судом к участию в деле как орган государственного управления для дачи заключения в целях выполнения возложенных на него обязанностей (ст. 88 Семейного кодекса).

Заключение центра социальных услуг «Инсон» районов (городов) по существу исковых требований суд оценивает в совокупности с другими материалами дела. Несогласие с этим заключением судом должно быть мотивировано в решении, принятом по делу»;

пункт 27 изложить в следующей редакции:

«В целях обеспечения своевременного и правильного разрешения дел, связанных с воспитанием детей, судам надлежит проводить их тщательную подготовку с учетом особенностей конкретного спора. Для этого необходимо истребовать копию свидетельства о рождении детей, характеристику из школ, материалы наблюдения за неблагополучной семьей, мотивированное заключение органов опеки и попечительства, а также другие документы, характеризующие родителей и условия воспитания детей. Эти дела могут быть рассмотрены лишь после получения от центра социальных услуг «Инсон» районов (городов) акта обследования условий жизни ребенка и основанного на нем заключения»;

пункт 28 изложить в следующей редакции:

«Выяснение мнения детей, их отношения к сторонам производится центром социальных услуг «Инсон» районов (городов) при проведении обследования жилищных условий детей. Если же по обстоятельствам дела судом будет признано необходимым опросить ребенка, то такой опрос следует производить с учетом возраста и развития ребенка, в присутствии педагога, в обстановке, исключающей влияние на него заинтересованных лиц».

5. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 24 сентября 1999 года № 16 «О некоторых вопросах, возникающих в судебной практике в связи с применением Гражданского кодекса»:

пункт 16 изложить в следующей редакции:

«Договор об ипотеке, а также договор о залоге движимого имущества или прав на имущество в обеспечение обязательств по договору, который должен быть нотариально удостоверен, подлежат нотариальному удостоверению, за исключением договоров об ипотеке и залоге при приобретении недвижимости и транспортных средств на первичном рынке (ч. 5 ст. 271 ГК)».

6. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 19 декабря 2003 года № 18 «О судебной практике по спорам о возмещении вреда, причинённого жизни и здоровью работника в связи с исполнением им трудовых обязанностей»:

пункт 1 изложить в следующей редакции:

«При рассмотрении споров о возмещении вреда, причинённого жизни и здоровью работника в связи с исполнением им своих трудовых обязанностей суды обязаны руководствоваться Гражданским, Трудовым и Гражданским процессуальным кодексами Республики Узбекистан, Правилами «Возмещения вреда, причиненного работникам увечьем, профессиональным заболеванием либо иным повреждением здоровья, связанным с исполнением ими трудовых обязанностей», утверждёнными постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 11 февраля 2005 года № 60 (в дальнейшем — Правила), Положением «О расследовании и учете несчастных случаев на производстве и иных повреждений здоровья работников, связанных с исполнением ими трудовых обязанностей», утверждённым постановлением Кабинета Министров от 6 июня 1997 года № 286, Положением «О внебюджетном Пенсионном фонде при Министерстве экономики и финансов Республики Узбекистан согласно приложению», утвержденным постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 19 февраля 2010 года № 30»;

в пункте 2 текста на узбекском слова «зарар» заменить словами «зиён»;

пункт 3 изложить в следующей редакции:

«В соответствии со статьей 336 Трудового кодекса Республики Узбекистан заявление о возмещении вреда жизни и здоровью подается работодателю пострадавшим работником, а в случае смерти работника — заинтересованными лицами, имеющими право на возмещение вреда.

При несогласии работника или заинтересованных лиц, имеющих право на возмещение вреда, с решением работодателя или неполучении ответа в установленный срок, они могут обратиться в суд за разрешением данного спора.

Исковое заявление о присуждении сумм в возмещение вреда, причиненного здоровью, на новый срок после медицинского переосвидетельствования принимается судом в таком же порядке, как и первичное заявление»;

пункт 8 изложить в следующей редакции:

«Разъяснить судам, что круг лиц, имеющих право на возмещение вреда в связи со смертью кормильца, в случае смерти работника в связи с трудовым увечьем, профессиональным заболеванием или иным повреждением здоровья, связанным с исполнением трудовых обязанностей, определённый статьей 327 Трудового Кодекса Республики Узбекистан, расширительному толкованию не подлежит.

Следует иметь в виду, что право на возмещение вреда в связи со смертью кормильца, сохраняется за супругом умершего при вступлении в новый брак, поскольку прекращение обязательства по возмещению вреда при наступлении указанных обстоятельств законом не предусмотрено.

Право на возмещение вреда сохраняется также за несовершеннолетними детьми умершего при их усыновлении другими лицами (статья 166 Семейного кодекса)»;

в абзаце втором пункта 10 слова «врачебно-трудовой экспертной комиссией (ВТЭК)» заменить словами «медико-социальной экспертной комиссией (МСЭК)»;

в абзаце третьем пункта 10 слова «пятидесяти процентов установленной базовой величины исчисления пенсии» заменить словами «пятидесяти процентов установленного законодательством минимального размера оплаты труда»;

в абзаце третьем пункта 11 слова «пятидесяти процентов размера базовой расчетной величины, установленного законодательством» заменить словами «пятидесяти процентов установленного законодательством минимального размера оплаты труда»;

абзац первый пункта 12 изложить в следующей редакции:

«В соответствии со статьями 323, 330 ТК Республики Узбекистан размер единовременного пособия, выплачиваемого работодателем в связи с причинением вреда здоровью работника или в связи со смертью кормильца определяется в коллективном договоре, а если он не заключен, — по соглашению между работодателем и профсоюзным комитетом или иным представительным органом работников (далее соглашение), в связи с чем при рассмотрении спора о возмещении вреда, причинённого повреждением здоровья либо смертью кормильца, при исполнении им трудовых обязанностей, суду необходимо истребовать коллективный договор, при его отсутствии-соглашение»;

в абзаце втором пункта 12 слова «ч.2. ст.194 ТК Республики Узбекистан» заменить словами «статьями 323, 330 Трудового Кодекса Республики Узбекистан»;

в абзацах втором и шестом пункта 13 слова «ВТЭК» заменить словами «МСЭК»;

в абзаце втором пункта 14 слова «ВТЭК» заменить словами «МСЭК»;

абзацы второй и третий пункта 15 изложить в следующей редакции:

«В соответствии со статьей 326 Трудового кодекса Республики Узбекистан, если грубая неосторожность потерпевшего содействовала возникновению или увеличению вреда, то в зависимости от степени вины потерпевшего размер возмещения соответственно уменьшается.

При этом отказ в возмещении вреда не допускается»;

абзацы первый и второй пункта 17 изложить в следующей редакции:

«В соответствии со статьей 335 Трудового кодекса Республики Узбекистан моральный вред, причиненный работнику неправомерными действиями или бездействием работодателя, компенсируется работнику в денежной форме в размерах, определяемых соглашением сторон трудового договора.

В случае возникновения спора факт причинения работнику морального вреда и размеры его компенсации определяются судом исходя из требований статьи 1022 Гражданского кодекса Республики Узбекистан независимо от подлежащего возмещению материального ущерба».

7. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 24 сентября 2004 года № 14 «О судебной практике по спорам, связанным с правом собственности на жилой дом индивидуального строительства»:

в абзаце первом вводной части слова «ст. 53 Конституции Республики Узбекистан» заменить словами «статьей 65 Конституции Республики Узбекистан»;

абзац второй пункта 5 изложить в следующей редакции:

«Здания и сооружения, строительство которых не завершено, не могут быть отчуждены другим лицам, если не прошли государственную регистрацию на основании статьи 37 Закона Республики Узбекистан «О государственной регистрации прав на недвижимое имущество»«;

8. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 3 февраля 2006 года № 4 «О некоторых вопросах, связанных с применением законодательства, регулирующего приказное производство»:

подабзац первый пункта 7 изложить в следующей редакции:

«если должник находится вне пределов юрисдикции судов Республики Узбекистан»;

пункт 8 изложить в следующей редакции:

«Если заявление о вынесении судебного приказа наряду с требованиями, установленными статьей 171 ГПК Республики Узбекистан, содержит требования, не признанные должником, и их отдельное разрешение не представляется возможным, заявление о вынесении судебного приказа подлежит отказу в принятии на основании пункта 3 части первой статьи 175 ГПК Республики Узбекистан с разъяснением взыскателю права обращения в суд с исковым заявлением».

9. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 22 декабря 2006 года № 17 «О некоторых вопросах, возникающих в судебной практике в связи с применением норм законодательства, регулирующих сделки»:

пункт 9 дополнить абзацами четвертым и пятым следующего содержания:

«В случае признания сделки, заключенной с допущением конфликта интересов, недействительной, прибыль, полученная в результате заключения этой сделки, обращается в доход государства в судебном порядке без требования о возврате всего полученного по сделке. Расходы, связанные с исполнением такой сделки, возмещается за счет лица, допустившего конфликт интересов.

В случае признания сделки, заключенной с допущением коррупции, недействительной, ущерб, причиненный физическим и юридическим лицам в результате его заключения, возмещается виновными лицами в судебном порядке (части третий и четвертый статьи 114 ГК)».

10. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 12 декабря 2008 года № 24 «О некоторых вопросах, возникающих в судебной практике в связи с назначением, производством судебной экспертизы и оценкой заключения эксперта по гражданским делам»:

пункт 3 изложить в следующей редакции:

«При рассмотрении вопроса о назначении и производстве экспертизы судам следует руководствоваться нормами Конституции, ГПК, Закона Республики Узбекистан «О судебной экспертизе», Типового положения «О порядке проведения исследований судебной экспертизы», утвержденного постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 21 февраля 2023 года за № 73, Положения «О порядке проведения исследований с фиксацией на основании специальных знаков сведений о личности лиц, обратившихся анонимно по вопросам судебно-биологической экспертизы ДНК человека» утвержденного приказом министра Юстиции Республики Узбекистан от 14 марта 2022 года за № 6-мх, а также другими нормативно-правовыми актами»;

Абзац второй пункта 4 изложить в следующей редакции:

«Экспертные учреждения Министерства юстиции Республики Узбекистан осуществляют производство экспертизы в соответствии с зонами обслуживания, установленными центром судебной экспертизы имени Х.Сулеймановой при Министерстве юстиции Республики Узбекистан».

11. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 14 мая 2010 года № 5 «О применении судами норм гражданского процессуального законодательства о представительстве»:

в абзаце первом пункта 1 слова «в статьях 44, 116 Конституции Республики Узбекистан» заменить словами «в статьях 29, 55 Конституции Республики Узбекистан»;

в абзаце втором пункта 4 текста на узбекском слова «ўлган» заменить словами «вафот этган»;

пункт 5 дополнить абзацем четвертым следующего содержания:

«По просьбе истца или ответчика суд обязан принять меры по обеспечению участия адвоката, оказывающего юридическую помощь за счет государства, в соответствии с Законом Республики Узбекистан «Об оказании юридической помощи за счет государства» (статья 67 ГПК)»;

абзац второй пункта 8 изложить в следующей редакции:

«В суде в качестве представителей могут участвовать также уполномоченные представители некоммерческих организаций, если функция организаций по защите прав и охраняемых законом интересов других лиц прямо предусмотрена в законе (например, статья 21 Закона «О Торгово-промышленной палате Республики Узбекистан», статьи 27, 33, 45 Закона «О профессиональных союзах» и другие)»;

абзац второй пункта 11 изложить в следующей редакции:

«Определение о допуске (отказе в допуске) лица к участию в деле в качестве представителя в суде не может быть обжаловано, поскольку оно не препятствует дальнейшему движению дела»;

абзац второй пункта 12 изложить в следующей редакции:

«свидетельство о рождении ребенка»;

в подабзаце втором пункта 12 слова «хранителя наследственного имущества» заменить словами «управляющего наследством»;

абзац первый пункта 15 дополнить десятыми и одиннадцатыми подабзацами следующего содержания:

«заключение соглашения о проведении процедуры медиации или медиативного соглашения;

подписание заявлений».

12. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 июля 2011 года № 5 «О применении судами законодательства о праве наследования»:

в пункте 1 слова «статья 36 Конституции Республики Узбекистан» заменить словами «статья 41 Конституции Республики Узбекистан»;

в абзаце первом пункта 3 слова «статья 9 Закона «О дехканском хозяйстве»« заменить словами «статья 4 Закона «О дехканском хозяйстве»«.

13. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 июля 2011 года № 6 «О практике применения судами законодательства по делам о расторжении брака»:

в абзаце втором пункта 6 слова «апелляционной или кассационной инстанции» заменить словами «апелляционной, кассационной или ревизионной инстанции».

14. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 25 ноября 2011 года № 8 «О применении судами законодательства при рассмотрении дел об установлении отцовства»:

в пункте 10 слова «аудио- и видеозаписи» заменить словами «цифровые доказательства».

15. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 11 декабря 2013 года № 21 «О практике применения судами законодательства по делам об усыновлении»:

абзац третий пункта 5 изложить в следующей редакции:

«Принимая во внимание, что Указом Президента Республики Узбекистан «О комплексе мер по оказанию качественных социальных услуг и помощи населению, а также налаживанию системы их эффективного контроля» от 1 июня 2023 года за №ПФ-82 образовано Национальное агентство социальной защиты при Президенте Республики Узбекистан (далее — Агентство), его Каракалпакское Республиканское, областные и Ташкентское городское управления, а также центры социальных услуг «Инсон» в районах (городах), следует иметь в виду, что обязанность представления в суд заключения об обоснованности и соответствии усыновления интересам усыновляемого ребенка возлагается на центры социальных услуг «Инсон» районов (городов)»;

в абзаце втором пункта 22 слова «ч.3. ст.165 СК» заменить словами «части 4 статьи 165 СК».

16. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 29 июня 2016 года № 11 «О практике применения судами законодательства по делам о взыскании алиментов на содержание несовершеннолетних и нетрудоспособных совершеннолетних детей»:

в абзаце первом вводной части слова «статьёй 64 Конституции Республики Узбекистан» заменить словами «статьёй 77 Конституции Республики Узбекистан»;

в абзаце третьем пункта 6 текста на узбекском слова «қонун ҳужжатларида» заменить словами «қонунчиликда»;

абзац третий пункта 14 изложить в следующей редакции:

«В связи с этим, размер алиментов, взыскиваемых в твердой денежной сумме, должен определяться судом в виде твердой денежной суммы, соответствующей определенной части установленного законодательством минимального размера оплаты труда (половина минимального размера оплаты труда, однократный, полуторакратный и т.д.)»;

абзац второй пункта 23 изложить в следующей редакции:

«В случае установления обстоятельств неуплаты алиментов в течение срока свыше двух месяцев лицом, взыскание алиментов с которого производится на основании судебного акта, суд должен сообщить об этом прокурору для решения вопроса привлечения к административной ответственности или возбуждения уголовного дела с приложением соответствующих материалов».

17. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 19 мая 2018 года № 14 «О некоторых вопросах применения судом первой инстанции норм гражданского процессуального законодательства»:

в абзаце втором пункта 4 слова «главой 44 ГПК» заменить словами «главами 44 и 45 ГПК»;

абзац первый пункта 13 изложить в следующей редакции:

«При проведении судебного заседания в режиме видеоконференцсвязи, а также фотосъемки, аудио- или видеозаписи судебного заседания, суд предупреждает об этом лиц, участвующих в деле, разъясняя при этом, что фотосъемка, аудио- или видеозапись судебного заседания согласно части шестой статьи 208 ГПК может осуществляться с согласия сторон и разрешения председательствующего в судебном заседании»;

абзац второй пункта 14 изложить в следующей редакции:

«На определение суда об оставлении заявления без рассмотрения по основаниям, указанным в пунктах 5, 6, 7 и 10 2 статьи 122 ГПК, может быть подана частная жалоба (протест)»;

абзац четвертый пункта 15 изложить в следующей редакции:

«Не являются доказательствами данные, содержащиеся в анонимных письмах и другие сведения, происхождение которых неизвестно и суд на основании статей 71, 74 ГПК не должен принимать их к рассмотрению»;

абзац третий пункта 16 изложить в следующей редакции:

«Признание стороной факта, на котором другая сторона основывает свои требования или возражения, должно быть занесено в протокол судебного заседания и подписано стороной, признавшей факт или получено письменное заявление об этом»;

в пункте 22 слова «главой 44 ГПК» заменить словами «главами 44 и 45 ГПК»;

в пункте 25 абзац четвертый исключить.

18. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 24 августа 2018 года № 26 «О подготовке гражданских дел к судебному разбирательству»:

абзацы четвертый и пятый пункта 7 после слов «мирового соглашения» дополнить словами:

«или медиативного соглашения»;

абзац первый пункта 11 изложить в следующей редакции:

«В соответствии со статьей 50 ГПК прокурор вправе участвовать в разбирательстве дел только в случаях, когда это предусмотрено законом, а также в целях защиты охраняемых законом интересов государства по делам, связанным с земельными правоотношениями, государственной собственностью, возмещением ущерба, причиненного государству и взысканиями из государственного бюджета или по делам, возбужденным по исковому заявлению (заявлению) прокурора»;

пункт 12 после слов «мирового соглашения» дополнить словами:

«соглашения о проведении процедуры медиации или медиативного соглашения»;

в пунктах 16 и 17 слова «письменных или вещественных» заменить словами «письменных, цифровых или вещественных».

19. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 24 мая 2019 года № 12 «О решении суда»:

в абзаце первом пункта 5 слова «части третьей статьи 249 ГПК» заменить словами «части четвертой статьи 249 ГПК»;

в абзаце первом пункта 25 слова «статья 266 ГПК» заменить словами «статья 265 ГПК».

20. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 25 октября 2019 года № 19 «Об определениях суда первой инстанции по гражданским делам»:

в абзаце первом пункта 1 слова «часть пятая статьи 6 ГПК» заменить словами «часть шестая статьи 6 ГПК»;

в абзаце первом пункта 3 подабзац тридцать шестой исключить;

абзац третий пункта 9 изложить в следующей редакции:

«При отказе в принятии заявления в виду неподведомственности заявленного требования суду по гражданским делам, экономическому суду или административному суду (пункт 1 части первой статьи 194 ГПК) в определении должно быть указано, в какой орган следует обратиться заявителю, если разрешение спора относено к компетенции другого государственного органа»;

абзац третий пункта 10 изложить в следующей редакции:

«Оставляя заявление без рассмотрения по основаниям, предусмотренным пунктами 1, 3, 4 и 10 3 статьи 122 ГПК, суд в определении указывает об отмене принятых по делу мер по обеспечению иска»;

пункт 11 изложить в следующей редакции:

«Разъяснить судам, что в соответствии с требованиями статьи 18 Закона Республики Узбекистан «О государственной пошлине» суд должен решить вопрос о возврате государственной пошлины при вынесении определения:

о возвращении или отказе в принятии заявления;

об отказе в принятии заявления о вынесении судебного приказа;

о прекращении производства по делу в связи с неподведомственностью его суду по гражданским делам, экономическому суду или административному суду;

об оставлении заявления без рассмотрения, если между сторонами заключено медиативное соглашение;

о прекращении производства по делу в связи со смертью лица, участвовавшего в деле, если спорное правоотношение не допускает правопреемства»;

пункт 14 изложить в следующей редакции:

«Следует различать определения, которые могут быть обжалованы (опротестованы) в апелляционном или кассационном порядке отдельно от решения суда, от определений, обжалуемых вместе с решением суда, частные жалобы или протесты, на которые не подаются, но возражения на которые могут быть приведены в апелляционной или кассационной жалобе (протесте)»;

пункт 15 изложить в следующей редакции:

«В соответствии с законом (статьи 400, 419 1 ГПК) определение суда первой инстанции может быть обжаловано в апелляционном или кассационном порядке отдельно от решения суда в случаях, если это прямо предусмотрено процессуальным законом, или если определение препятствует дальнейшему движению дела.

К таким относятся определения:

об отказе в принятии заявления;

о возвращении заявления;

о приостановлении производства по делу;

о наложении судебного штрафа;

об отказе в освобождении от штрафа или уменьшении его размера;

о прекращении производства по делу;

об отказе в продлении или в восстановлении пропущенного процессуального срока;

об исправлении описок и явных арифметических ошибок в решении;

об отказе в принятии дополнительного решения;

о разъяснении решения суда;

об отсрочке и рассрочке исполнения решения, изменении порядка и способа исполнения решения;

о повороте исполнения решения;

о выдаче дубликата исполнительного листа или судебного приказа;

об удовлетворении или отклонении заявления о пересмотре решения, определения или постановления по вновь открывшимся обстоятельствам;

по вопросам обеспечения иска;

об отмене судебного приказа и отказе в отмене;

по вопросам, связанным с судебными расходами;

по делу, связанному с решением третейского суда;

о признании и приведении в исполнение решения иностранных судов и иностранных третейских судов (арбитражей);

об отказе в восстановлении пропущенного срока для предъявления исполнительного листа к исполнению;

по вопросам о приостановлении и прекращении исполнительного производства;

об отказе в возобновлении исполнительного производства и другие.

о передаче искового заявления (заявления) на рассмотрение экономического суда или административного суда по подведомственности;

о передаче материалов дела на рассмотрение экономического суда или административного суда по подведомственности и прекращении гражданского судопроизводства и другие.

Обратить внимание судов, что в соответствии с законом (часть третья статьи 123 ГПК) частная жалоба (протест) может быть подана на определение суда об оставлении заявления без рассмотрения по основаниям, предусмотренным в пунктах 5, 6, 7 и 10 2 статьи 122 ГПК».

21. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 24 декабря 2019 года № 25 «О применении судами законодательства, регламентирующего пересмотр вступивших в законную силу судебных актов по гражданским делам по вновь открывшимся обстоятельствам»:

абзац третий пункта 1 изложить в следующей редакции:

«Суды апелляционной, кассационной, ревизионной инстанций вправе пересмотреть вынесенные ими определения по вновь открывшимся обстоятельствам в случае, когда ими был изменен судебный акт нижестоящей инстанции либо принято новое решение (статья 438 ГПК)»;

в абзаце первом пункта 10 слова «вещественных» исключить;

абзац второй пункта 12 изложить в следующей редакции:

«Удовлетворение заявления о пересмотре судебного акта по вновь открывшимся обстоятельствам является основанием для повторного рассмотрения дела соответствующим судом по правилам, установленным ГПК для суда данной инстанции (статья 445 ГПК)»;

пункт 13 изложить в следующей редакции:

«На определение, суда первой инстанции об удовлетворении или отклонении заявления о пересмотре решения по вновь открывшимся обстоятельствам может быть подана частная жалоба (протест) в апелляционном или кассационном порядке, в установленные законом сроки.

На определения суда апелляционной или кассационной инстанции об удовлетворении либо отказе в удовлетворении заявления о пересмотре судебного акта по вновь открывшимся обстоятельствам, может быть подана жалоба (протест) в ревизионном порядке»;

пункт 14 изложить в следующей редакции:

«При удовлетворении частной жалобы (протеста) на определение суда первой инстанции об отказе в пересмотре судебного акта суд апелляционной или кассационной инстанции в порядке главы 47 ГПК отменяет данное определение, а также судебный акт, о пересмотре которого ставился вопрос заявителем, если имелись предусмотренные законом основания для пересмотра данного судебного акта. Дело в указанном случае направляется в суд первой инстанции, для рассмотрения по существу».

22. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 19 декабря 2020 года № 35 «О практике применения судами норм закона о доказательствах и доказывании по гражданским делам»:

в пункте 1 слова «аудио- и видеозаписей» заменить словами «цифровых доказательств»;

пункт 10 изложить в следующей редакции:

«В соответствии с требованиями процессуального закона обязанность представления доказательств и доказывания возложена на стороны. Вместе с тем, судам следует иметь в виду, что законом, кроме общих правил распределения обязанности представления доказательств, установлены и специальные правила для отдельных категорий дел. В частности, в соответствии со статьями 111, 120, 146, 154, 174, 395 Трудового кодекса Республики Узбекистан бремя доказывания обоснованности заключения срочного трудового договора, законности отказа в приеме на работу, отказа работника от переезда вместе с работодателем в другую местность, законности отстранения работника от работы, законности прекращения трудового договора с работником, невозможности перевода работника, осуществляющего уход за ребенком в возрасте до двух лет, на другую работу возлагается на работодателя. Вместе с этим, в случае отстранения работника от работы по требованию уполномоченного государственного органа, бремя доказывания возлагается на орган принявший решение об отстранении работника от работы.

Обязанность представления доказательств отсутствия вины в причинении вреда в соответствии со статьей 985 Гражданского кодекса Республики Узбекистан возлагается на ответчика»;

в абзаце втором пункта 11 текста на узбекском слова «қарори» заменить словами «ҳал қилув қарори»;

в абзаце третьем пункта 13 слова «письменными или вещественными» заменить словами «письменными, цифровыми или вещественными».

23. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 25 марта 2024 года № 9 «О некоторых вопросах рассмотрения судами гражданских дел в апелляционном, кассационном порядке»:

абзац шестой пункта 2 изложить в следующей редакции:

«Прокурор, вышестоящий прокурор и их заместители вправе принести апелляционный, кассационный протест на судебный акт по делам, рассмотренным с участием прокурора, а также по делам, в которых законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренным без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства. А также протест может быть принесен при наличии обращения лиц, указанных в части первой статьи 383, части первой статьи 403 ГПК»;

абзац первый пункта 3 после слов «Уполномоченного при Президенте Республики Узбекистан по защите прав и законных интересов субъектов предпринимательства» дополнить словами:

«а также Торгово-промышленной палаты Республики Узбекистан и его территориальных управлений».

24. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 25 июня 2024 года № 20 «О некоторых вопросах рассмотрения судами гражданских дел в ревизионном порядке»:

абзац пятый пункта 2 изложить в следующей редакции:

«Генеральный прокурор Республики Узбекистан, прокурор области, приравненный к нему прокурор и их заместители вправе принести протест в ревизионном порядке по делам, рассмотренным с участием прокурора, а также по делам, в которых законом предусмотрено участие прокурора, но рассмотренным без его надлежащего извещения о времени и месте судебного разбирательства. По делам, рассмотренным без участия прокурора, протест в ревизионном порядке может быть принесен при наличии обращений лиц, участвующих в деле, а также лиц, не привлеченных к участию в деле, но вопрос о правах и обязанностях которых был разрешен судом».

V. Внести изменения и дополнения в следующие Постановления Пленума Верховного суда и Пленума Высшего Хозяйственного суда Республики Узбекистан по экономическим делам:

1. Постановление Пленума Высшего хозяйственного суда Республики Узбекистан от 25 июля 2003 года № 111 «О судебной практике по применению экономического процессуального законодательства при пересмотре вступивших в законную силу судебных актов по вновь открывшимся обстоятельствам»:

Абзац второй пункта 1 изложить в следующей редакции:

«Лица, в отношении которых приняты судебные акты, затрагивающие их законные права и обязанности, не привлеченные к участию в деле, не вправе на этом основании подавать заявление о пересмотре вступившего в законную силу судебного акта по вновь открывшимся обстоятельствам, в этом случае они вправе лишь обжаловать судебные акты в апелляционном или кассационном либо ревизионном порядке. При обращении таких лиц с заявлением о пересмотре вступившего в законную силу судебного акта по вновь открывшимся обстоятельствам заявление подлежит отказу в принятии применительно к пункту 1 части первой статьи 268 или пункту 1 части первой статьи 291 ЭПК, либо пункту 1 части первой статьи 316, а если заявление принято к производству, производство по заявлению подлежит прекращению применительно к пункту 3 части первой статьи 273 или пункту 3 части первой статьи 296 ЭПК, либо к пункту 1 части первой статьи 324 2 »;

в пункте 3 слова «апелляционной и кассационной» заменить словами «апелляционной, кассационной и ревизионной»;

абзац третий пункта 4 изложить в следующей редакции:

«Пересмотр по вновь открывшимся обстоятельствам судебного акта недопустим, когда такие обстоятельства отсутствуют, а имеются основания для пересмотра судебного акта в апелляционном или кассационном и ревизионном порядке. При этом экономический суд должен отказать в удовлетворении заявления о пересмотре по вновь открывшимся обстоятельствам судебного акта, обосновывая свой отказ отсутствием указанных обстоятельств»;

Пункт 7 дополнить абзацем вторым следующего содержания:

«При этом под отменой постановления другого органа следует понимать недействительность этого документа»

абзац первый пункта 8 изложить в следующей редакции:

«Заявление о пересмотре вступившего в законную силу судебного акта подается в экономический суд, принявший этот судебный акт, а если судебный акт изменен или отменен и принят новый судебный акт судом апелляционной, кассационной или ревизионной инстанции, заявление подается в соответствующую инстанцию экономического суда, в которой изменен судебный акт или принят новый судебный акт. Заявление, поданное с нарушением данного порядка, подлежит возврату на основании пункта 1 части первой статьи 331 ЭПК. Если указанное обстоятельство будет установлено после принятия заявления к производству, то заявление с материалами дела направляется в соответствующую судебную инстанцию»;

абзац второй пункта 11 изложить в следующей редакции:

«Судебный акт суда первой инстанции вправе пересмотреть только суд этой инстанции, если он не был изменен или не принято новое решение в апелляционной, кассационной или ревизионной инстанции. В случае, когда судебный акт суда первой инстанции был изменен или отменен, пересмотр по вновь открывшимся обстоятельствам судебного акта апелляционной, кассационной или ревизионной инстанции производится в соответствии с частью второй статьи 326 ЭПК в той инстанции, в которой судебный акт изменен или отменен»;

Дополнить пункт 13 абзацем четвертым следующего содержания:

«При этом лицо, отказавшееся от заявления, не вправе обратится по тому же основанию»;

Пункт 14 :

Дополнить вторым абзацем следующего содержания:

«Разъяснить судам, что заявление о пересмотре судебного акта по вновь открывшимся обстоятельствам можно оставить без рассмотрения применительно к пунктам 3 и 8 статьи 107 ЭПК или прекратить производство по заявлению применительно к пунктам 4 — 6 статьи 110 ЭПК»;

третий абзац изложить в следующей редакции:

«Определение, вынесенное по результатам рассмотрения заявления о пересмотре вступившего в законную силу судебного акта по вновь открывшимся обстоятельствам, может быть обжаловано (опротестовано) на общих основаниях. На определение суда апелляционной или кассационной инстанции, вынесенное по результатам рассмотрения заявления о пересмотре вступившего в законную силу судебного акта по вновь открывшимся обстоятельствам, может быть подана жалоба (протест) в ревизионном порядке. На определение ревизионной инстанции Суда Республики Каракалпакстан, областных и Ташкентского городского судов, вынесенное по результатам рассмотрения заявления о пересмотре вступившего в законную силу судебного акта по вновь открывшимся обстоятельствам, может быть подана жалоба (протест) в ревизионном порядке в Судебную коллегию по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан»;

второй абзац считать третьим.

абзац первый пункта 15 после слова «кассационной» дополнить словом «и ревизионной»;

пункт 16 изложить в следующей редакции:

«16. При поступлении в экономический суд заявления о пересмотре по вновь открывшимся обстоятельствам судебного акта в случаях, когда дело находится в производстве суда апелляционной, кассационной или ревизионной инстанции, этот суд приостанавливает рассмотрение жалобы до получения результатов пересмотра судебного акта по вновь открывшимся обстоятельствам и направляет дело в суд той инстанции, куда поступило заявление о пересмотре судебного акта по вновь открывшимся обстоятельствам.

В случае отмены судебного акта по вновь открывшимся обстоятельствам суд вышестоящей инстанции прекращает производство по жалобе применительно к пункту 1 части первой статьи 273, пункту 1 части первой статьи 296, пункта 2 части первой статьи 324 2 ЭПК»

дополнить пунктами 16 1 , 16 2 следующего содержания:

«16 1 . В случае отмены определения суда об отказе в удовлетворении заявления о пересмотре судебного акта по вновь открывшимся обстоятельствам суд вышестоящей инстанции одновременно отменяет вступившее в законную силу судебный акт о пересмотре которого было подано заявление, и направляет дело для рассмотрения по существу в соответствующий суд»;

«16 2 . Если суд вышестоящей инстанции при рассмотрении жалобы (протеста) на определение об удовлетворении заявления о пересмотре судебного акта по вновь открывшимся обстоятельствам придет к выводу, что это определение не обосновано, то принимает постановление об его отмене и одновременно отказывает в удовлетворении заявления о пересмотре судебного акта по вновь открывшимся обстоятельствам.

Если до рассмотрения жалобы (протеста) на определение об удовлетворении заявления о пересмотре судебного акта по вновь открывшимся обстоятельствам по делу был принят новый судебный акт, то он также отменяется в связи с тем, что данный судебный акт был принят на основании отмененного определения, независимо от того, был ли он обжалован (опротестован) или нет.».

2. Постановление Пленума Высшего хозяйственного суда Республики Узбекистан от 15 июня 2007 года № 163 «О некоторых вопросах применения актов гражданского законодательства об имущественной ответственности за неисполнение или ненадлежащее исполнение обязательств»

дополнить пунктом 3 1 следующего содержания:

«3 1 . В случае признания договора не заключенным или недействительным в удовлетворении требования о применении меры имущественной ответственности по такому договору следует отказать»;

дополнить пунктом 3 2 следующего содержания:

«3 2 . Если законодательными актами предусмотрено заключение договоров о государственных закупках только через электронный магазин, по результатам конкурса или тендера, а также с единственным поставщиком, включенным в Реестр единых поставщиков, а договор был заключен без соблюдения указанных требований, такой договор является ничтожным в силу статьи 116 ГК.

Судам следует иметь в виду, что если в законодательных актах предусмотрено заключение договора по результатам конкурсных (тендерных) торгов, основанием для заключения дополнительного соглашения об изменении условий такого договора является рассмотренный и оформленный в установленном порядке протокол конкурсной (тендерной) комиссии.

Если в законодательных актах не предусмотрено иное правило, не допускается изменение условий договора, заключенного по результатам конкурсных (тендерных) торгов, соглашением сторон.

Обратить внимание судов на то, что договоры, заключенные без соблюдения указанных требований, ничтожны.

Изменения, внесенные в договор, заключенный по результатам конкурсных (тендерных) торгов на основании соглашения сторон, ничтожны.».

3. Постановление Пленума Высшего хозяйственного суда Республики Узбекистан от 18 декабря 2009 года № 204 «О некоторых вопросах применения экономическими судами норм процессуального законодательства при утверждении мирового соглашения»:

пункт 4 дополнить абзацем третьим следующего содержания:

«Судам следует иметь в виду, что под стадией исполнения судебного акта понимается этап после выдачи исполнительного листа на основании судебного акта. Не допускается до вступления судебного акта в законную силу утверждение мирового соглашения, заключенного лицами, участвующими в деле. В утверждении мирового соглашения, представленного в суд до вступления судебного акта в законную силу, отказывается.»;

в пункте 13 текста на узбекском языке слова «ИПК 134-моддасининг тўртинчи қисмига» заменить словами «ИПК 134-моддасига»;

в абзаце первом пункта 19 текста на узбекском языке слова «ИПК 173-моддасининг» заменить словами «ИПК 73-моддасининг»;

пункт 23 дополнить абзацем вторым следующего содержания:

«В соответствии с частью пятой статьи 133 ЭПК вопрос утверждения мирового соглашения, заключенного в стадии исполнения, рассматривается в пятнадцатидневный срок со дня его представления в суд»;

в пункте 24 слова «О банкротстве» заменить словами «О неплатежеспособности».

4. Постановление Пленума Высшего хозяйственного суда Республики Узбекистан от 15 июня 2012 года № 238 «О некоторых вопросах применения законодательства при рассмотрении экономическими судами дел, связанных с третейским разбирательством»

Пункт 3 дополнить абзацем вторым следующего содержания:

«Обратить внимание судов на то, что органы государственной власти и управления, а также их структурные подразделения также не могут быть сторонами третейского соглашения»

Второй абзац считать третьим абзацем;

В тексте на узбекском языке в третьем абзаце пункта 4 слова «хўжалик судида» заменить на слова «иқтисодий судда»;

пункт 5 дополнить абзацем третьим следующего содержания:

«Для лиц, не привлеченных к участию в деле, в отношении прав и обязанностей которых третейским судом принято решение, исчисление срока, предусмотренного частью первой статьи 223 ЭПК, начинается со дня, когда им стало известно о принятии решения»;

дополнить пунктом 10.1 следующего содержания:

«10.1. Если при рассмотрении заявления о выдаче исполнительного листа на основании решения третейского суда о взыскании задолженности экономическим судом установлено, что эта задолженность возникла из ничтожных или незаключенных сделок, в выдаче исполнительного листа следует отказывать на основании пункта 1 части первой статьи 231 ЭПК.»;

абзац второй пункта 15.6 изложить в следующей редакции:

«Предметом третейского судебного разбирательства не могут быть споры, вытекающие из административных, семейных и трудовых отношений, в частности, споры: о признании недействительными (полностью или частично) актов государственных органов и органов самоуправления граждан, не соответствующих законодательству, нарушающие права и охраняемые законом интересы организаций и граждан; о признании не подлежащим исполнению исполнительного или иного документа, по которому взыскание производится в бесспорном (безакцептном) порядке; об обжаловании отказа в государственной регистрации либо уклонении от государственной регистрации в установленный срок; о взыскании с организаций и граждан штрафов контролирующими органами, если законом не предусмотрен бесспорный (безакцептный) порядок их взыскания; о возврате из бюджета денежных средств, списанных с нарушением требований законодательства контролирующими органами в бесспорном (безакцептном) порядке; а также заявления о применении мер правового воздействия; об установлении фактов, имеющих юридическое значение, земельные споры, споры об установление права собственности на здания-сооружения, споры о признании права собственности, о взыскании денежных средств с бюджетов бюджетной системы».

5. Постановление Пленума Высшего хозяйственного суда Республики Узбекистан от 5 декабря 2013 года № 254 «О некоторых вопросах применения экономическими судами норм процессуального законодательства при рассмотрении дел о выдаче судебного приказа»:

в абзаце первом пункта 2.2 слова «водоотведение (канализацию)» заменить словами «отведение сточных вод»;

пункт 8 после слов «доказательства, подтверждающие соблюдение этих требований,» дополнить словами «по договорам, связанным с государственными закупками — документы, подтверждающие соблюдение процедуры закупок»;

пункт 13 изложить в следующей редакции:

«Об отказе в принятии или о возвращении заявления о выдаче судебного приказа суд выносит определение. Данное определение может быть обжаловано (опротестовано)»;

в абзаце первом пункта 15.1 текста на узбекском языке слова «ИПК 143-моддасининг иккинчи қисмига» заменить словами «ИПК 144-моддасининг иккинчи қисмига»;

абзац третий пункта 15.1 изложить в следующей редакции:

«Апелляционная или кассационная жалоба либо жалоба в ревизионном порядке на определение об отказе в выдаче судебного приказа рассматриваются в соответствии с главами 34, 35, 36 ЭПК. В случае отмены определения судом апелляционной или кассационной либо ревизионной инстанции дело направляется для разрешения в суд первой инстанции»;

пункт 17 изложить в следующей редакции:

«17. Судебный приказ в апелляционной, кассационной и ревизионной инстанциях и по вновь открывшимся обстоятельствам не пересматривается. В связи с этим, в принятии поданной на судебный приказ апелляционной, кассационной и ревизионной жалобы следует отказывать на основании пункта 2 части первой статьи 268, пункта 2 части первой статьи 291, пункта 2 части первой статьи 316 ЭПК, а в принятии заявления о пересмотре судебного приказа по вновь открывшимся обстоятельствам следует отказывать применительно к пункту 1 части первой статьи 154 ЭПК. Если жалоба или заявление приняты к производству, производство по апелляционной или кассационной жалобе (протесту) либо жалобе (протесту) в ревизионном порядке подлежит прекращению на основании пункта 1 части первой статьи 273 или пункта 1 части первой статьи 296 либо пункта 2 части первой статьи 324 2 ЭПК, а по заявлению о пересмотре по вновь открывшимся обстоятельствам подлежит прекращению применительно к пункту 1 статьи 110 ЭПК»;

абзац девятый пункта 20 изложить в следующей редакции:

«Определение об отказе в отмене судебного приказа может быть обжаловано (опротестовано)»;

абзац десятый пункта 20 изложить в следующей редакции:

«Апелляционная или кассационная жалоба (протест) либо жалоба (протест) в ревизионном порядке на определение об отказе в отмене судебного приказа рассматривается в соответствии с нормами глав 34, 35, 36 ЭПК. В случае отмены определения судом апелляционной или кассационной либо ревизионной инстанцией, выданный судом первой инстанции судебный приказ также подлежит отмене»;

пункт 22 постановления на узбекском языке изложить в следующей редакции:

«Судларга тушунтирилсинки, суд буйруғини бериш тўғрисидаги ишлар юзасидан ажримлар чиқарилгандан кейин беш кунлик муддатда тарафларга юборилади ёки уларга тилхат олиб топширилади, уларнинг электрон манзили мавжуд бўлган тақдирда эса, ажримлар ахборот тизими орқали электрон шаклда юборилиши мумкин».

6. Постановления Пленума Высшего хозяйственного суда Республики Узбекистан от 20 июня 2014 года № 261 «О некоторых вопросах применения экономическими судами законодательства об экспертизе»:

пункт 7 после слова «апелляционной» дополнить словами «кассационной и ревизионной»;

абзац второй пункта 9 изложить в следующей редакции:

«В связи с тем, что обжалование (опротестование) определения о назначении экспертизы в ЭПК не предусмотрено, судам следует иметь в виду, что в случае обжалования (опротестования) определения суда о назначении экспертизы, которым также приостановлено производство по делу, жалоба (протест) рассматривается только в части приостановления производства по делу. Если жалоба (протест) подана на определение суда в части назначения экспертизы, в ее принятии следует отказывать на основании пункта 2 части первой статьи 268 или пункта 2 части первой статьи 291 либо пункта 2 части первой статьи 316 ЭПК. Если же жалоба (протест) принята к производству, то производство по ней прекращается на основании пункта 1 части первой статьи 273 или пункта 1 части первой статьи 296 либо пункта 2 части первой статьи 324 2 ЭПК в судебной инстанции, в которой рассматривается дело».

7. Постановления Пленума Высшего хозяйственного суда Республики Узбекистан от 28 ноября 2014 года № 270 «О некоторых вопросах применения экономическими судами норм процессуального законодательства при проведении судебных заседаний в режиме видеоконференцсвязи»:

пункт 4 после слова «кассационной» дополнить словами «и ревизионной»;

пункт 12.1 текста на узбекском языке дополнить предложением следующего содержания:

«Маслаҳатдан сўнг суд ҳужжати ИПКда белгиланган тартибда эълон қилинади».

8. Постановление Пленума Высшего хозяйственного суда Республики Узбекистан от 19 июня 2015 года № 282 «О некоторых вопросах применения экономическими судами норм гражданского законодательства об исковой давности»:

абзац первый пункта 9 изложить в следующей редакции:

«9. Разъяснить судам, что о применении исковой давности может быть заявлено только до принятия судом первой инстанции судебного акта по завершению рассмотрения дела. Если такое заявление подано при рассмотрении дел судами апелляционной, кассационной и ревизионной инстанции, оно оставляется без удовлетворения, о чем указывается в мотивировочной части судебного акта, за исключением случая рассмотрения дела судами апелляционной или кассационной инстанции по правилам производства в суде первой инстанции»;

абзац первый пункта 16.1 изложить в следующей редакции:

«16.1. Заявление о признании причины пропуска срока исковой давности уважительной и о его восстановлении может быть подано только в суд первой инстанции, то есть причина пропуска срока исковой давности может быть признана уважительной только судом первой инстанции. Такое заявление, поданное при рассмотрения дела в суде апелляционной, кассационной и ревизионной инстанции, не может быть основанием для восстановления пропущенного срока исковой давности и защиты нарушенного права, за исключением случая рассмотрения дела судами апелляционной или кассационной инстанции по правилам производства в суде первой инстанции».

9. Постановление Пленума Высшего хозяйственного суда Республики Узбекистан от 19 июня 2015 года № 283 «О некоторых вопросах применения экономическими судами норм законодательства о процессуальных сроках»:

абзац второй пункта 3 изложить в следующей редакции:

«Судам следует иметь в виду, что в процессуальные сроки, исчисляемые годами, месяцами и днями, включаются также нерабочие дни, за исключением случаев, предусмотренных частью шестой статьи 203 10 и частью шестой статьи 222 ЭПК»;

абзац первый пункта 11 после слов «(части первая и вторая статьи 300 ЭПК)» дополнить словами «жалоба (протест) в ревизионном порядке (статья 324 3 ЭПК)»;

абзац первый пункта 12 изложить в следующей редакции:

«При подготовке дела к судебному разбирательству судья не позднее пяти дней со дня поступления искового заявления (заявления) в суд должен произвести процессуальные действия, предусмотренные в статье 163 ЭПК, за исключением случаев проведения досудебного заседания при подготовке дела к судебному разбирательству»;

абзац первый пункта 15 изложить в следующей редакции:

«В случаях, указанных в части четвертой статьи 17, статье 24, части четвертой статьи 45, статьях 47 и 48, частей первой и третьей статьи 158, части первой статьи 160, части восьмой статьи 171 ЭПК, рассмотрение дела начинается с самого начала»;

в пункте 21.1 текста на узбекском языке слова «ИПКнинг 17 ва 128-моддаларига» заменить словами «ИПКнинг 17 ва 172-моддаларига»;

пункт 24 изложить в следующей редакции:

«24. На решение суда первой инстанции, не рассмотренное в апелляционном порядке, в течение шести месяцев со дня его вступления в законную силу может быть подана кассационная жалоба (протест).

Суд, принявший решение, обязан направить жалобу (протест) вместе с делом в суд кассационной инстанции в пятидневный срок со дня ее поступления. Следует иметь в виду, что пятидневный срок исчисляется со дня поступления кассационной жалобы (протеста) в суд, принявший решение (определение) в первой инстанции»;

пункты 25.1 , 25.2 и 25.3 заменить пунктами 27, 27.1, 27.2 следующего содержания:

«27. В удовлетворении ходатайства о восстановлении пропущенного процессуального срока для подачи апелляционной жалобы лиц, не привлеченных к участию в деле, о правах и обязанностях которых суд принял решение, а также лиц, участвующих в деле, не принявших участия в рассмотрении дела вследствие ненадлежащего их извещения о времени и месте судебного заседания, не может быть отказано по причине пропуска месячного срока, предусмотренного в статье 262 ЭПК.

Суды, давая оценку доводам заявителя о ненадлежащем их извещении о времени и месте судебного заседания, должны проверять имеющиеся в деле доказательства извещения сторон, а если жалоба подано лицами, не привлеченными к участию в деле, — выяснять, с какого момента они узнали или должны были узнать о нарушении судебным актом своих прав и законных интересов.

При этом судам следует иметь в виду, что предусмотренные в части третьей статьи 262, части второй статьи 285 и части пятой статьи 310 ЭПК сроки, в пределах которых может быть подано заявление о восстановлении пропущенного срока подачи апелляционной, кассационной жалобы (протеста) и жалобы (протеста) в ревизионном порядке, являются пресекательными.

27.1. В случае не направления или несвоевременного направления судом обжалуемого судебного акта лицу, участвующему в деле, повлекшего пропуск срока подачи жалобы, пропущенный срок подачи апелляционной или кассационной жалобы либо жалобы в ревизионном порядке восстанавливается, если заявление о восстановлении пропущенного срока подачи апелляционной, кассационной жалобы и жалобы в ревизионном порядке подано в сроки, предусмотренные в части третьей статьи 262, части второй статьи 285 и части пятой статьи 310 ЭПК.

27.2. Согласование с вышестоящим органом (должностным лицом) вопроса подачи апелляционной, кассационной и ревизионной жалобы, нахождение руководителя или представителя в служебной командировке, трудовом отпуске либо на лечении, наличие вакансии юрисконсульта или отсутствие такой штатной единицы, смена руководителя, а также наличие у юридического лица внутренних организационных проблем и другие подобные обстоятельства при решении вопроса о восстановлении пропущенного процессуального срока подачи апелляционной, кассационной жалобы и жалобы в ревизионном порядке не должны расцениваться как уважительные причины»;

дополнить пунктами 26, 26.1 и 26.2 следующего содержания:

«26. Жалоба (протест) в ревизионном порядке подается в течение одного года со дня вступления в законную силу решения, определения, постановления суда первой инстанции.

В случае истечения срока подачи жалобы (протеста) в ревизионном порядке в Суд Республики Каракалпакстан, областные и Ташкентский городской суды до принятия постановления судом кассационной инстанции, жалоба (протест) в ревизионном порядке может быть подана в течение трех месяцев со дня принятия постановления судом кассационной инстанции.

В случае истечения срока подачи жалобы (протеста) в ревизионном порядке в Судебную коллегию по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан до принятия Судом Республики Каракалпакстан, областными и Ташкентским городским судами постановления по результатам рассмотрения дела в ревизионном порядке, жалоба (протест) в ревизионном порядке может быть подана в течение трех месяцев со дня принятия постановления по результатам рассмотрения дела этими судами.

Протест Председателя Верховного суда, Генерального прокурора Республики Узбекистан в Президиум Верховного суда Республики Узбекистан может быть принесен в течение трех месяцев со дня поступления обращения лиц, указанных в абзацах втором и третьем части первой статьи 307 настоящего Кодекса, но не более шести месяцев со дня принятия постановления Судебной коллегией по экономическим делам Верховного суда Республики Узбекистан по результатам рассмотрения дела в ревизионном порядке.

26.1. По ходатайству лица, подающего жалобу (протест) в ревизионном порядке, пропущенный срок подачи жалобы (протеста) в ревизионном порядке может быть восстановлен судом при условии, если ходатайство заявлено не позднее трех месяцев со дня истечения срока подачи жалобы (протеста) и причины пропуска срока подачи жалобы (протеста) в ревизионном порядке судом признаны уважительными.

26.2. Ревизионная жалоба (протест) рассматривается в срок, не превышающий один месяц со дня назначения к судебному разбирательству.

Месячный срок, установленный для рассмотрения дела в суде ревизионной инстанции, исчисляется со дня вынесения определения о назначении ревизионной жалобы (протеста) для рассмотрения в судебном разбирательстве и оканчивается в соответствующий день следующего месяца.

В исключительных случаях срок рассмотрения ревизионной жалобы (протеста) может быть продлен судебной коллегией, рассматривающей дело, но не более чем на один месяц.»

10. Постановления Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 27 ноября 2015 года № 289 «О некоторых вопросах применения экономическими судами норм законодательства, регулирующих лизинговые отношения»:

дополнить пунктом 8.1 следующего содержания:

«8.1. Разъяснить судам, при удовлетворения искового требования о возврате лизингового объекта государственная пошлина исчисляется из цены лизингового объекта».

11. Постановления Пленума Высшего хозяйственного суда Республики Узбекистан от 23 декабря 2016 года № 306 «О некоторых вопросах применения экономическими судами законодательства при разрешении споров, вытекающих из договора строительного подряда»:

в абзаце первом пункта 20 слова «в хозяйственных судах» заменить словами «в экономических судах».

12. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 24 мая 2019 года № 13 «О некоторых вопросах применения судом первой инстанции норм экономического процессуального законодательства»:

абзац первый пункта 7 после слова «кассационной» дополнить словами «либо ревизионной»;

пункт 11 :

абзац третий изложить в следующей редакции:

«Суду также подведомственны экономические споры об изменении условий или о расторжении договора. Для принятия судом к своему производству спора данной категории не имеет значения ни вид договора, ни порядок его заключения. Вместе с тем ГК устанавливает правило, согласно которому изменение и расторжение договора возможны по соглашению сторон, если иное не предусмотрено ГК, другими законами или договором (часть первая статьи 382 ГК). По требованию же одной из сторон договор может быть изменен или расторгнут судом только при существенном его нарушении другой стороной, а также в иных случаях, предусмотренных ГК, другими законами или договором (часть вторая статьи 382 ГК).

дополнить абзацем четвертым

При разрешении вопроса о принятии иска о расторжении договора судам следует иметь в виду, что предложение одной стороны об изменении или расторжении договора должно быть направлено всем сторонам договора, и право на изменение или расторжение договора возникает только после получения отказа на предложение об изменении или расторжении договора от другой стороны, а если договор заключен с участием трех и более сторон — получения отказа от всех остальных сторон либо неполучения ответа в срок, указанный в предложении или установленный законом либо договором, а при его отсутствии — в тридцатидневный срок»;

абзац шестой пункта 14 изложить в следующей редакции:

«Участвующие в суде первой инстанции представители вправе подать апелляционную или кассационную жалобу, а также жалобу в ревизионном порядке при условии, если полномочия на совершение этих процессуальных действий специально предусмотрены в доверенности, выданной представляемым»;

дополнить пунктом 30 2 следующего содержания:

«30 2 . При рассмотрении споров, вытекающих из договоров о государственных закупках, судам следует обратить внимание на принятие мер по привлечению к участию в деле в качестве третьих лиц соответствующего отдела экономики и финансов и подразделения казначейства»;

пункт 32 1 дополнить абзацем вторым следующего содержания:

«Данное правило применяется также к медиативному соглашению, заключенному без соблюдения требований Закона Республики Узбекистан «О медиации»;

абзац пятый пункта 41 изложить в следующей редакции:

«Не допускается исправление допущенных описок, опечаток и арифметических ошибок после поступления апелляционной, кассационной жалобы (протеста) и жалобы (протеста) в ревизионном порядке на решение суда».

13. Постановления Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 ноября 2023 года № 27 «О некоторых вопросах применения законодательных актов при рассмотрении экономическими судами дел с участием иностранных лиц»:

пункт 34 изложить в следующей редакции:

«34. Дела с участием иностранных лиц рассматриваются в апелляционной или кассационной и ревизионной инстанциях согласно срокам установленным ЭПК».

14. Постановления Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 25 июня 2024 года № 21 «О некоторых вопросах рассмотрения судами экономических дел в ревизионном порядке»:

в абзаце четвертом пункта 6 слово «ИПК» заменить словом «ЭПК».

VI. Внести изменения и дополнения в следующие Постановления Пленума Верховного суда Республики Узбекистан по административным делам:

1. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 29 ноября 2017 года № 44 «О судебной практике по делам, связанным с государственным пенсионным обеспечением»:

в абзаце первом пункта 1 слова «статьей 39» заменить словами «статьей 46»;

пункт 2 изложить в следующей редакции:

«При рассмотрении дел, связанных с государственным пенсионным обеспечением граждан, судам следует руководствоваться нормами Конституции Республики Узбекистан, Гражданского кодекса Республики Узбекистан, Трудового кодекса Республики Узбекистан, Закона Республики Узбекистан «О государственном пенсионном обеспечении граждан» (далее — Закон), постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан от 13 октября 2022 года № 592 «Об утверждении Положения о порядке назначения и выплаты государственных пенсий», Положения «о порядке регистрации трудовых договоров, формирования и ведения электронных трудовых книжек в Межведомственном аппаратно-программном комплексе «Единая национальная система труда», утвержденного постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 5 декабря 2019 года № 971, зарегистрированной Министерством юстиции Республики Узбекистан 29 января 1998 года № 402, и других нормативно-правовых актов, принятых в этой сфере»

пункт 4 :

в абзаце первом слова «8 сентября 2011 года № 252» заменить словами «13 октября 2012 года № 592»;

в абзацах первом и втором слова «Министерстве финансов» заменить словами «Министерстве экономики и финансов»;

пункт 8 :

абзац первый изложить в следующей редакции:

«При назначении пенсии по возрасту на общих основаниях в силу статьи 37 Закона в стаж работы засчитывается любая работа, на которой работник подлежал государственному социальному страхованию, независимо от вида деятельности, форм собственности и хозяйствования, если он уплатил страховые взносы в Пенсионный фонд за период до 1 января 2019 года, за период после 1 января 2019 года — любая работа, выполненная работником, при условии начисления доходов в виде оплаты труда»

в абзаце втором слова ««О порядке назначения и выплаты пособий престарелым и нетрудоспособным гражданам, не имеющим стажа работы, необходимого для назначения пенсии», утвержденным постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 7 апреля 2011 года № 107» заменить словами ««О порядке назначения и выплаты пособий отдельным категориям лиц, нуждающихся в социальной защите», утвержденным постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 23 марта 2023 года № 119»;

пункт 9 изложить в следующей редакции:

«Судам следует иметь в виду, что за период до 1 января 2019 года страховые взносы в Пенсионный фонд начисляются и удерживаются из доходов в виде заработной платы, выплачиваемых работнику, а за период после 1 января 2019 года — начисляются от доходов работника в виде оплаты труда (статья 371 Налогового кодекса Республики Узбекистан).

Сведения о начисленных страховых взносах и доходов работника в виде оплаты труда в Пенсионный фонд устанавливаются на основе сформированных сведений в налоговых органах.

Исходя из изложенного, при разрешении споров, связанных с не включением в стаж периода работы в связи с наличием задолженности работодателя по социальному налогу, единому социальному платежу и страховым взносам, судам следует иметь в виду, что данное обстоятельство не является основанием для исключения периодов трудовой деятельности из стажа работы работника»

в абзаце втором пункта 10 слова ««а», «б», «в» и «г»« заменить словами ««а-г» и «к»»;

в пункте 11 вторую часть изложить в следующей редакции:

«В частности, в стаж работы засчитываются:

а) за период до 1 января 2019 года — любая работа, на которой работник подлежал государственному социальному страхованию, независимо от вида деятельности, форм собственности и хозяйствования при условии уплаты страховых взносов во внебюджетный Пенсионный фонд при Министерстве экономики и финансов Республики Узбекистан;

за период после 1 января 2019 года — любая работа, выполненная работником, при условии начисления ему доходов в виде оплаты труда, а также период после 1 июня 2021 года при условии оплаты на добровольной основе социального налога работающими гражданами, осуществляющими уплату налога за их неработающих супругов со своих доходов в виде оплаты труда;

б) военная служба и пребывание в партизанских отрядах и соединениях, служба в органах государственной безопасности, Национальной гвардии Республики Узбекистан и в органах внутренних дел;

в) служба в военизированной охране, в органах специальной связи и в горноспасательных частях независимо от ведомственной подчиненности;

г) индивидуальная трудовая и семейная предпринимательская деятельность, в том числе в личном подсобном и дехканском хозяйстве без образования юридического лица:

за период до 1 января 2019 года — при условии уплаты страховых взносов во внебюджетный Пенсионный фонд при Министерстве финансов Республики Узбекистан;

за период с 1 января 2019 года по 31 декабря 2019 года — при условии уплаты единого социального платежа;

с 1 января 2020 года — при условии уплаты социального налога.

д) время ухода за инвалидом I группы или ребенком-инвалидом в возрасте до 18 лет, а также за престарелым, достигшим 80-летнего возраста, нуждающимся в постороннем уходе (по заключению лечебного учреждения);

е) очное обучение в высших образовательных учреждениях, аспирантуре, институте стажеров-исследователей-соискателей, докторантуре, институте старших научных сотрудников-соискателей и клинической ординатуре, в том числе за границей;

ж) время нахождения в отпусках по уходу за ребенком до достижения им возраста 3 лет, но не более 6 лет в общей сложности;

з) период проживания жен лиц офицерского состава, прапорщиков, мичманов и военнослужащих сверхсрочной службы с мужьями в местностях, где отсутствует возможность их трудоустройства, но не более 10 лет;

и) время пребывания за границей супругов работников дипломатических представительств и консульских учреждений Республики Узбекистан, а также лиц, прикомандированных Министерством иностранных дел Республики Узбекистан на квотные должности в международные межправительственные организации, но не более 10 лет;

к) любая работа, выполняемая осужденными к лишению свободы в период отбывания наказания в учреждениях по исполнению наказания, если за период выполнения этой работы учреждением по исполнению наказания уплачивался социальный налог.

Периоды, предусмотренные в подпунктах «д» — «и», засчитываются в стаж работы при наличии общего стажа работы не менее 7 лет, указанного в подпунктах «а» — «г» и «к» настоящего пункта.

Лицам, ставшим инвалидами, в периоды, предусмотренные в подпунктах «д» — «и», засчитываются в стаж работы независимо от продолжительности стажа, указанного в подпунктах «а» — «г» и «к» настоящего пункта.

Время нахождения на инвалидности I и II группы, вследствие трудового увечья или профессионального заболевания, засчитывается в стаж работы при назначении пенсии по возрасту и по случаю потери кормильца. Время работы после назначения пенсии по возрасту не засчитывается в стаж работы для исчисления пенсии.

Время работы после назначения пенсии по инвалидности I и II групп засчитывается в стаж работы;

Повышение пенсий по случаю потери кормильца, назначаемых на детей, потерявших обоих родителей (круглых сирот), производится исходя из общей продолжительности стажа работы обоих родителей в размерах, указанных в пункте «г» статьи 27 Закона»

пункт 12 :

в абзаце первом слова «8 сентября 2011 года № 252» заменить словами «13 октября 2012 года № 592», «Согласно пункта 35 Положения» заменить словами «Согласно пункта 37 Положения»;

в абзаце втором слова «статей 115 и 139» заменить словами «статей 182 и 221»;

абзац первый пункта 14 изложить в следующей редакции:

«При разрешении споров о включении периода индивидуальной трудовой деятельности, в том числе на условиях индивидуальной (групповой) аренды или в личном подсобном, дехканском, фермерском хозяйстве, в трудовой стаж, дающий право на пенсию, судам следует исходить из требований постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан от 13 октября 2022 года № 592 «Об утверждении Положения о порядке назначения и выплаты государственных пенсий»«

абзацы второй и третий пункта 15 изложить в следующей редакции:

«При разрешении споров, связанных с не включением в трудовой стаж периода работы за границей по найму, судам следует руководствоваться требованиями Постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан от 13 октября 2022 года № 592.

Разъяснить судам, что лицом, работающим за границей по найму является гражданин Республики Узбекистан, работающий за границей по найму на основе трудового договора (контракта), в том числе получивший разрешение на осуществление трудовой деятельности за рубежом от Агентства по вопросам внешней трудовой миграции при Министерстве занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан или региональных хозрасчетных Бюро по трудоустройству граждан за рубежом в установленном законодательством порядке, а также гражданин Республики Узбекистан, работающий в торговых домах, представительствах (в том числе без создания юридического лица), организациях, созданных в иностранных государствах государственными органами и другими организациями Республики Узбекистан»

пункт 16 изложить в следующей редакции:

«Разъяснить судам, что в соответствии со статьей 20 Налогового кодекса Республики налогоплательщиками признаются юридические и физические лица, на которых возложена обязанность уплачивать установленные налоги и сборы.

Следует принимать во внимание, что на налогоплательщиков возложена обязанность по исчислению и удержанию социального налога, а также ответственность за правильность его расчета»

в абзаце первом пункта 17 слова «8 сентября 2011 года № 252» заменить словами «13 октября 2012 года № 592», слова ««ж» пункта 35, пункта 66» заменить словами ««ж» пункта 27, пункта 62»;

абзац второй пункта 20 изложить в следующей редакции:

«В соответствии со статьей 352 Трудового кодекса Республики Узбекистан работодатели обязаны обеспечивать условия труда, отвечающие требованиям безопасности и гигиены»

пункт 23 :

в абзаце первом слова «статьей 81» заменить словами «статьей 125»;

в абзаце первом после слов «трудовая книжка» дополнить словами «(электронная трудовая книжка)»;

дополнить шестым абзацем следующего содержания:

«Трудовой стаж за периоды до 1 января 2005 года лица, обратившегося за назначением пенсии начиная с 1 июня 2021 года, устанавливается на основании записей, имеющихся в трудовой книжке (электронной трудовой книжке), без истребования дополнительных подтверждающих документов».

2. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 19 мая 2018 года № 15 «О некоторых вопросах применения судом первой инстанции норм процессуального законодательства при рассмотрении административных дел»:

в абзаце первом пункта 24 после слов «не явился на» дополнить словами «первое»;

В тексте на русском языке пункт 26 изложить в следующей редакции:

«В целях повышения правосознания граждан судам следует после объявления судебного акта разъяснять суть и основания его принятия»;

3. Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 24 декабря 2019 года № 24 «О судебной практике по рассмотрению дел об обжаловании решений, действий (бездействия) административных органов и их должностных лиц»:

пункт 9 дополнить вторым абзацем следующего содержания:

«Судам следует имет в виду, что дела об оспаривании бездействия государственного исполнителя, выразившиеся в неисполнении исполнительного документа в порядке и сроки, определенные Законом Республики Узбекистан «Об исполнении судебных актов и актов иных органов» и другими законодательными актами также подведомственны административному суду»

в абзаце первом пункта 10 слова «часть девятая статьи 20» заменить словами «часть восьмая статьи 20 2 »;

в абзаце первом пункта 14 после слов «государственной пошлиной» дополнить словами «и почтовых расходов»;

в абзаце первом пункта 17 слова «частью второй» заменить словами «частью третьей»;

пункт 25 дополнить четвертым абзацем следующего содержания:

«В случае неисполнения судебного акта в указанный в нем срок суд первой инстанции налагает на должностное лицо соответствующего органа штраф и предоставляет ему для исполнения судебного акта повторный срок, не превышающий один месяц. Повторное неисполнение судебного акта является основанием для наложения штрафа в десятикратном размере первоначально наложенного штрафа (статья 122 КоАС)»

VII. Признать утратившим силу следующее Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан:

1. Постановление Пленума Верховного Суда Республики от 15 января 2021 года № 1 Узбекистан «О некоторых вопросах применения судами норм процессуального закона в связи с усовершенствованием института пересмотра судебных решений».

Председатель Верховного суда Республика Узбекистан Б. ИСЛАМОВ

Секретарь Пленума, Судья Верховного суда Н. ХАКИМОВА

г. Ташкент,

16 декабря 2024 г.,

№ 39

lex.uz