UzbekAI

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг

қарори

Органик ва органик-минерал ўғитлар хавфсизлиги бўйича қўшимча талаблар белгиланганлиги муносабати билан Вазирлар Маҳкамасининг «Органик маҳсулотлар ва хом ашёлар ҳамда органик­минерал ўғитларнинг хавфсизлигига доир айрим норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тасдиқлаш тўғрисида» 2020 йил 18 ноябрдаги 729-сон қарорига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳақида

Ўзбекистон Республикасининг «Техник жиҳатдан тартибга солиш тўғрисида»ги Қонуни ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлигининг фаолиятини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида» 2024 йил 28 февралдаги ПҚ-91-сон қарорига мувофиқ органик ва органик-минерал ўғитлар хавфсизлиги, уларни ишлаб чиқариш, ташиш, сақлаш, йўқ қилиш, қайта ишлаш ҳамда сотишга доир талабларни такомиллаштириш ҳамда халқаро андозаларга уйғунлаштириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Вазирлар Маҳкамасининг «Органик маҳсулотлар ва хом ашёлар ҳамда органик-минерал ўғитларнинг хавфсизлигига доир айрим норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тасдиқлаш тўғрисида» 2020 йил 18 ноябрдаги 729-сон қарорига иловага мувофиқ қуйидагиларни назарда тутувчи ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:

Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги Вазирлар Маҳкамаси ҳузурига ўтказилганлиги муносабати билан унинг фаолиятини тартибга солувчи қонунчилик ҳужжатларини ўзаро мувофиқлаштириш;

Органик ва органик-минерал ўғитлар хавфсизлиги тўғрисидаги техник регламентни янги таҳрирда баён этиш;

Органик ва органик-минерал ўғитлар хавфсизлиги тўғрисидаги техник регламентни жорий этиш схемасини тасдиқлаш.

2. Белгилансинки, ушбу қарорга илованинг 2-банди 2025 йил 1 майдан эътиборан кучга киради.

3. Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги ва Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси Органик ва органик-минерал ўғитлар хавфсизлиги тўғрисидаги техник регламентнинг мақсади, мазмуни, уни қўллаш тартиби ҳақида аҳоли, давлат ва хўжалик бошқаруви органлари ҳамда тадбиркорлик субъектларининг кенг хабардор қилинишини таъминласин.

4. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари Ж.А. Ходжаев, Ўзбекистон Республикаси қишлоқ хўжалиги вазири И.Ю. Абдурахмонов ва Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги директори А.Р. Жуманазаров зиммасига юклансин.

Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 11 январдаги 9-сон қарорига ИЛОВА

Вазирлар Маҳкамасининг «Органик маҳсулотлар ва хом ашёлар ҳамда органик-минерал ўғитларнинг хавфсизлигига доир айрим норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тасдиқлаш тўғрисида» 2020 йил 18 ноябрдаги 729-сон қарорига киритилаётган ўзгартириш ва қўшимчалар

1. Қарорда :

3-банддаги «Ўзстандарт» сўзи «Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш» сўзлари билан алмаштирилсин;

5-банд чиқариб ташлансин.

2. 2-илова қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Органик ва органик-минерал ўғитлар хавфсизлиги тўғрисида ТЕХНИК РЕГЛАМЕНТ

1-боб. Умумий қоидалар

Мақсади ва қўлланиш соҳаси

1. Ушбу Техник регламент техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасида органик ва органик-минерал ўғитларнинг хавфсизлигига, уларнинг ишлаб чиқаришга, ташишга, сақлашга, йўқ қилишга, қайта ишлашга ҳамда сотишга қўйиладиган талабларни белгилайди.

2. Техник регламент қишлоқ хўжалигида фойдаланиладиган органик ва органик-минерал ўғитларга нисбатан қўлланилади.

3. Мазкур Техник регламент органик қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштирувчи субъектларга татбиқ этилади.

Ушбу Техник регламент қуйидаги органик ва органик-минерал ўғитларга нисбатан қўлланилади:

турли саноат ва коммунал-маиший хўжаликнинг чиқиндилари асосида ишлаб чиқариладиган органик ва органик-минерал ўғитлар (қаттиқ ва суюқ маиший чиқиндилар);

шахсий эҳтиёжларни қондириш учун хонаки ва маданий гуллар, буталар ва дарахтларни етиштириш учун ишлатиладиган ўғитлар.

4. Агар органик ва органик-минерал ўғитларнинг айрим турлари учун бошқа Техник регламентлар қабул қилинган бўлса, унда ушбу турдаги органик ва органик-минерал ўғитларга қўлланиладиган техник регламентларнинг талабларига жавоб бериши лозим.

Атама ва таърифлар

5. Мазкур Техник регламентда қуйидаги атама ва таърифлар қўлланилади:

ариза берувчи — мувофиқликни декларация қилиш мақсадида ваколатли давлат органларига ариза билан мурожаат қилган жисмоний ёки юридик шахс;

ваколатли давлат органи — мазкур Техник регламент талабларига риоя қилиниши устидан давлат назоратини амалга ошириш ваколати берилган давлат органи;

биогумус (вермикомпост) — ёмғир чувалчанглари органик чиқиндиларини қайта ишлаш натижасида олинган органик ўғит, чувалчангларнинг ҳаёт фаолиятида органик моддаларни (қорамол, чўчқа ва бошқа ҳайвонларнинг гўнги) қайта ишлаш жараёни орқали ҳосил бўлган юқори молекуляр органик бирикмалар (қуён, қушлар ахлатлари, хашак, дарахт барглари, озиқ-овқат саноати ва маиший чиқиндиларнинг ферментация қилингани бундан мустасно);

гени ўзгартирилган манбалар (ГУМ)-табиий ёки қайта ишланган шаклда одамлар томонидан ишлатиладиган, гени ўзгартирилган организмлардан (ГЎО) олинган ёки уларнинг таркибида бўлган хомашё ва озиқ-овқат маҳсулотлари (компонентлар);

гени ўзгартирилган организмлар (ГЎО) — генетик материали ген-муҳандислик усуллари ёрдамида ўзгартирилган организм;

гўнг — чорва моллари ва паррандаларнинг қаттиқ ва суюқ чиқиндилари аралашмаси;

компост — ўсимлик ёки ҳайвонлар органик чиқиндиларининг чириши натижасида ҳосил бўлган органик ўғит;

маҳсулот идентификацияси — муайян маҳсулотнинг намунасига ва (ёки) тавсифига мувофиқлигини аниқлаш;

мувофиқлик тўғрисидаги декларация — органик ва органик-минерал ўғитларнинг Техник регламент ва стандартлар талабларига мувофиқлигининг ҳужжатлаштирилган тасдиғи;

органик ўғит —келиб чиқиши ўсимлик ёки ҳайвонлар билан боғлиқ моддалардан ташкил топган ўғит;

органик-минерал ўғит — органик ёки ноорганик озиқа моддалари билан органик ва минерал ўғитларни аралаштириш ва (ёки) кимёвий бирикмаларни ҳосил қилиш орқали олинадиган ўғит;

органик ва органик-минерал ўғитлар учун хавфсизлик паспорти — истеъмолчи иш жойида инсон саломатлиги ва хавфсизлигини, атроф-муҳитни органик ва органик-минерал ўғитлар ҳаёт циклининг барча босқичларида атроф-муҳитни муҳофаза қилишни таъминлаш учун зарур чораларни кўриши учун қулай ва қисқа шаклдаги ишончли маълумотни ўз ичига олган ҳужжат;

тезак — қушларнинг, қуёнларнинг тўшамали ёки тўшамасиз чиқиндилари;

тўшама гўнг — тўшама ва ем-хашак қолдиқлари мавжуд бўлган гўнг;

тўшама — чиқиндиларни сингдириш ва иссиқ, қуруқ жой яратиш учун қишлоқ хўжалиги ҳайвонларига тўшаладиган намликни ютувчи материаллар;

эффлюент — метантенк ферментерларида органик чиқиндиларни анаэроб тарзда қайта ишлаш натижасида олинган органик ўғит;

яшил ўғит — ўсимликларнинг яшил массасини ўстириш ва уларни ҳайдаш натижасида олинган органик ўғит.

2-боб. Хавфсизлик талаблари

Органик ва органик-минерал ўғитлар хавфсизлигига қўйиладиган умумий талаблар

6. Ўғитлар хавфсизлигининг асосий қоидалари ушбу Техник регламент, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ва Ўзбекистон Республикасининг бошқа қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ тартибга солинади.

7. Техник регламент органик ва органик-минерал ўғитлар ҳаёт циклининг барча босқичларига қўйиладиган энг кам талабларни белгилайди. Уларнинг бажарилиши биологик, экологик, кимёвий ва радиациявий хавфсизликни таъминлайди.

8. Органик ва органик-минерал ўғитлар хавфсизлигини баҳолаш мезонлари қуйидагилардан иборат:

инсон ҳаёти ва соғлиғи учун биологик, кимёвий ва радиацияли хавфлар йўқлиги;

органик ва органик-минерал ўғитларнинг инсон яшаш муҳитига, озиқ-овқат маҳсулотлари сифати ва хавфсизлигига салбий таъсирини бартараф этиш;

токсиклик, шу жумладан, инсон саломатлигига ўзига хос ва узоқ муддатли таъсирларини баҳолаш (аллергенлик, иммунотоксинлик).

9. Хўжалик юритувчи субъектлар томонидан органик ва органик-минерал ўғитларни ишлаб чиқариш натижасида чиқариладиган ташламаларда ифлослантирувчи моддаларнинг рухсат этилган концентрациялари меъёрларини таъминлайдиган тозалаш иншоотларини ва уларнинг узлуксиз мониторингини юритиш учун автоматик тизимларни ўрнатмасдан органик ва органик-минерал ўғитларни ишлаб чиқариш (қайта ишлаш)га йўл қўйилмайди.

10. Органик ва органик-минерал ўғитларни ишлаб чиқариш, сотиш ва улардан фойдаланиш жараёнларида юзага келиши мумкин бўлган хавфларнинг олдини олиш чораларини кўрмасдан ҳамда уларни зарарсизлантирмасдан, ишлаб чиқариш ва сотишга йўл қўйилмайди.

Агар органик ва органик-минерал ўғитлар хавфсизлигини таъминлаш учун шароитлар бўлмаса, хўжалик юритувчи субъект уларни зарарсизлантириш ва қайта ишлашни ўзаро келишув асосида бошқа хўжалик юритувчи субъектларга топшириши зарур.

Органик ва органик-минерал ўғитлар ишлаб чиқаришга қўйиладиган хавфсизлик талаблари

11. Янги ва реконструкция қилинган иншоотга қўйиладиган жойлаштириш, лойиҳалаштириш, қуриш ва ишга туширишда ифлослантирувчи моддаларнинг ташламаларини максимал даражада камайтириш ва тозалаш, кам чиқимли ва чиқитсиз технологиядан, чиқиндиларни қайта ишлаш ҳамда табиий ресурслардан оқилона ва комплекс фойдаланиш чоралари кўрилиши лозим.

12. Санитария муҳофаза зонасининг ўлчами турар жой бинолари чегарасига қадар корхона, ишлаб чиқариш ва объектнинг санитария нормалари ва қоидаларига мувофиқ белгиланади.

13. Ҳудуд функционал хусусиятларига кўра ишлаб чиқариш, сақлаш, ёрдамчи ва маъмурий-хўжалик зоналарига бўлинади. Зона ўлчамларининг нисбати корхона қувватига боғлиқ. Зоналарни ўзаро жойлаштиришда шамол йўналишини ҳисобга олиш лозим, бунда заҳарли моддаларнинг саноат ташламалари (ташкилий ва уюштирилмаган) манбалари шамолли томонда жойлашган бўлиши лозим

14. Ускуналар ёнғин хавфсизлигини таъминлашнинг асосий қоидалари Ўзбекистон Республикасининг норматив-ҳуқуқий ҳужжатлари ва ёнғин хавфсизлигини таъминлаш соҳасидаги техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар билан белгиланади.

15. Органик ва органик-минерал ўғитларни ишлаб чиқариш тизимларини лойиҳалаштириш табиий-иқлим шароитлар, жойнинг рельефи ҳисобга олиниши, амалдаги қурилиш, санитария-гигиена ва ветеринария меъёрлари ва қоидаларига, технологик лойиҳалаштириш соҳасидаги меъёрларга амал қилиш лозим.

16. Чорвачилик чиқиндилари асосида ўғитларни ишлаб чиқариш ва (ёки) қайта ишлаш корхонасида:

жараённинг асосий босқичлари учун технологик режимлар ва меъёрий параметрлар, хомашё ва тайёр маҳсулотлар сифати ва хавфсизлиги кўрсаткичларига эътибор қаратиш;

атроф-муҳитга чиқарилган ташламаларнинг миқдорини камайтириш ва сифат кўрсаткичлари ва чиқиндилар ҳосил бўлишининг олдини олиш;

санитария-эпидемиология, ветеринария, гигиена талабларига ҳамда меҳнат муҳофазасига қўйиладиган талабларга риоя қилиш устидан доимий равишда ишлаб чиқариш назорати тизимини жорий қилиш лозим.

17. Ходимларнинг шахсий ҳимоя воситаларидан фойдаланмасдан ишларни бажаришига йўл қўйилмайди.

18. Технологик жараён ишлаб чиқариш қоидалари ва иш жойлари учун технологик йўриқномаларга қатъий мувофиқ равишда амалга оширилиши лозим.

19. Зарарли газлар ва буғларнинг чиқиш манбаи бўлган барча қурилмалар максимал даражада герметизация ёки аспирация қилинган пана жойлар билан таъминланган бўлиши лозим.

20. Ишлаб чиқариш хоналарининг деворлари ва шифтларининг ички юзаси моддаларнинг кимёвий таъсирига чидамли локлар ва бўёқлар ёрдамида ҳимояланган бўлиши лозим.

21. Ишлаб чиқариш хоналаридаги поллар сув билан ювишни енгиллаштирадиган қопламалардан тайёрланади.

22. Ўғитлар ишлаб чиқариладиган, қадоқланадиган ва сақланадиган ишлаб чиқариш хоналари тутунни тортиб зарарли газларни сўриб олиш вентиляцияси билан жиҳозланган бўлиши лозим.

23. Органик ва органик-минерал ўғитларни фойдаланишга чиқарилганда хавфсизлигига алоҳида эътибор қаратиш лозим.

24. Ўғитлардан илмий асосланган меъёрлар асосида:

тупроқнинг табиий микробиоценозининг бузилишига;

атроф-муҳитда патоген микрофлоранинг, инсон учун хавфли бўлган гелминтларнинг яшовчан тухумлари, патоген ичак содда бактерияларининг цисталари, энтерококклар ва бошқа хавфли биологик воситаларнинг пайдо бўлишига йўл қўймаган ҳолда фойдаланиш лозим.

25. Органик ўғитларда ГУО ва ГУМлардан фойдаланиш тақиқланади.

26. Органик ва органик-минерал ўғитлар ишлаб чиқариш объектлари уларнинг атроф-муҳитга таъсирини баҳолашдан ўтиши лозим.

Чорвачилик мажмуаси биноларидан суюқ гўнгни чиқариб ташлашга қўйиладиган талаблар

27. Чорвачилик мажмуаси биноларидан суюқ гўнгни чиқариб ташлаш тизимлари ходимлари гўнгни ўз вақтида чиқариб ташлаши, чорвачилик биноларининг максимал тозалигини ва тавсия этилган микроиқлимни таъминлаши лозим.

28. Чорвачилик биноларидан суюқ гўнг механик, гидравлик (сув билан ювиб ташлаш, оқар сув тизимлари) ёки пневматик усулда чиқариб ташланади.

29. Эпизоотия ҳолатида эпизоотик ҳолатларнинг олдини олиш мақсадида ҳар бир чорвачилик мажмуасида суюқ гўнгни зарарсизлантириш усуллари ва техник воситалар олдиндан назарда тутилган бўлиши лозим.

30. Саноат чорвачилик мажмуаларининг тозалаш иншоотларида суюқ гунгни олти кун сақлашни таъминлаб берувчи, карантинли сақлаш ёки секцияли гўнг сақлаш жойлари бўлиши лозим. Бу даврда мажмуадаги эпизоотик вазият аниқланади.

31. Эпизоотия содир бўлганда, эпизоотик ҳолатларда юқумли касалликларнинг қўзғатувчиси бўлган суюқ гўнгнинг барча массаси фракцияларга бўлинмасдан олдин дезинфекция қилиниши керак. Зарарсизлантирилган гўнг белгиланган тартибда тасдиқланган технологияга мувофиқ қайта ишланади ва фойдаланилади.

32. Агар суюқ гўнгни сақлаш ёки секцияли гўнгни сақлаш жойларида ҳайвонларнинг хавфли касалликлари қайд этилмаган бўлса, у ҳолда гўнг фракцияларга ажратишдан олдин дезинфекция қилинмайди ва қайта ишлаш ҳамда ундан фойдаланиш учун ташилади.

Органик ва органик-минерал ўғитларни ташишга қўйиладиган хавфсизлик талаблари

33. Хавфли юклар тоифасига кирувчи органик ва органик-минерал ўғитлар Ўзбекистон Республикасида хавфли юкларни автомобиль транспортида ташиш қоидалари талабларига мувофиқ ташилиши лозим.

34. Органик ва органик-минерал ўғитлар қадоқлар ва ўғитларнинг хавфсизлигини таъминлайдиган барча транспорт турларида ташилади.

35. Суюқ турдаги ўғитлар транспорт контейнерларида суюқ ҳолда, қадоқсиз ёки қадоқланган ҳолда ташилади.

36. Қаттиқ турдаги ўғитлар ёмғирдан ҳимояланган, атроф-муҳит ифлосланишини бартараф этувчи, сочилган ёки қадоқланган шаклда, тракторларда ёхуд автомашиналарда ташилади.

37. Органик ва органик-минерал ўғитларни ташишда атроф-муҳитни, уларни юклаш ва тушириш жойларини ифлосланишдан ҳимоя қилишни таъминловчи чоралар назарда тутилиши лозим.

38. Ўзбекистон Республикаси ҳудуди орқали органик ва органик-минерал ўғитларни экспорт, импорт ва транзит қилишга рухсатнома бериш, шунингдек, ветеринария сертификатларини (гувоҳномаларини) расмийлаштириш қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш қўмитаси томонидан амалга оширилади.

Органик ва органик-минерал ўғитларни сақлаш хавфсизлигига қўйиладиган талаблар

39. Органик ва органик-минерал ўғитлар қуруқ махсус ёпиқ хоналарда (омборларда), герметик сиғимларда (силослар, сақлаш жойларида) сақланади.

40. Муайян турдаги органик ва органик-минерал ўғит учун хавфсизлик паспортида кўрсатилган сақлаш шартларидаги махсус талаблар бажарилиши лозим. Сақлаш вақтида органик ва органик-минерал ўғитларнинг (уларнинг миқдори ва сифати) сақланиши ва ходимларнинг саломатлигига ва атроф-муҳитга зарар етказиш хавфи бўлмаслиги лозим.

41. Ўғитлар физик-кимёвий хоссалари фарқланадиган ва кучли оксидловчи, ёнғин ва портлаш хавфи мавжуд моддалардан алоҳида сақланиши лозим.

Органик ва органик-минерал ўғитлар ўсимликларни ҳимоя қилувчи кимёвий воситалар ва минерал ўғитлардан алоҳида сақланиши керак.

42. Органик ва органик-минерал ўғитларни сақлаш жойларида кўзга кўринадиган жойларда уларни сақлашнинг ўзига хос хусусиятлари, гигиена қоидалари, хавфсизлик чоралари, шу жумладан, фавқулодда вазиятларда амалга ошириладиган тадбирлар режаси ҳақида маълумот жойлаштирилади.

43. Сақланадиган органик ва органик-минерал ўғитлар миқдори лойиҳада назарда тутилган омборнинг сиғимидан катта бўлмаслиги лозим.

44. Озиқ-овқат маҳсулотларини сақлаш учун ўғитлар омборларидан фойдаланишга йўл қўйилмайди.

45. Омборда органик ва органик-минерал ўғитлар билан боғлиқ ишлар шахсий ҳимоя воситаларидан фойдаланган ҳолда амалга оширилади.

46. Суюқ органик ва органик-минерал ўғитлар билан тўлдирилган бочкаларни, бидонларни тўлдириш тешиклари тепага қаратилган бўлиши керак.

47. Органик ва органик-минерал ўғитларни сақлаш жойларига фавқулодда вазиятда ходимларнинг эркин киришлари таъминланади.

48. Суюқ органик ва органик-минерал ўғитлар билан сиғимларни сақлашда сиғим (намликка чидамли хоналар, сув ўтказмайдиган тагликлар ёки бошқа воситалар) фавқулодда емирилганда, тўкилган маҳсулотлар умумий ҳажмининг тарқалишини чекловчи тегишли техник чора-тадбирлар ва воситаларни олдиндан назарда тутиш зарур.

49. Органик ва органик-минерал ўғитлар қадоқлари стеллажларга ёки тагликларга жойлаштирилади. Тагликларда сақланадиган текис тахланган ўғитларнинг қадоқланган ҳолдаги баландлиги 2 метрдан ошмаслиги керак. Контейнерларда ўғитлар иккинчи қаватда сақланади.

50. Қадоқланган ўғитлар турлари бўйича алоҳида сақланади. Тагликлар ва сўриларсиз қадоқланган ўғитларни омборхонада устма-уст қилиб сақлашга йўл қўйилмайди.

51. Қадоқланган қуруқ органик ва органик-минерал ўғитлар стеллажларга тахланганда, устки қисмига кимёвий суюқ ўсимликларни ҳимоя қилиш воситалари ва суюқ минерал ўғитларни тахлашга рухсат этилмайди.

52. Омборхона ичида сўрилар ва тагликларда жойлаштирилган қадоқланган ўғитларнинг жойлашуви хоналарни тозалаш, юк ортгичларнинг эркин ҳаракатланиши, ходимларнинг эркин кириб-чиқиши, шунингдек, омборда ҳаво айланишини таъминлаши лозим.

53. Тўшама гўнг, компостлар, суюқ гўнгнинг қаттиқ фракцияси тупроқ ва ерости сувларига ўғитларнинг инфильтрациясининг олдини олиш учун қаттиқ қопламали майдонларда уюм қилиб сақланади. Сақлаш жойлари шалтоқ йиғиш ўралари билан жиҳозланган, ёмғир ва эриган қор сувлари қуйилишидан ҳимояланган бўлиши лозим.

54. Озиқа моддаларнинг йўқотилишини камайтириш мақсадида, шунингдек, заҳарли газлар билан ҳавонинг ифлосланиш даражасини камайтириш учун сақлаш вақтида қаттиқ органик ўғитларнинг уюмлари шимувчи материаллар қатлами — торф, ёғоч қипиғи ва сомон билан қопланган бўлиши лозим.

55. Ярим суюқ, суюқ гўнг, тезак, улардан оқиб чиққан сувлар монолит бетон ёки герметик тарзда пайвандланган плёнка қопламаларига эга бўлган махсус секцияли тўплагичларда сақланади.

56. Суюқ гўнгни қайта ишлаш иншоотлари жойлашган ҳудудда олти кун сақлаш учун карантинли сиғимлар бўлиши лозим.

57. Тўшама гўнг (тезак, компост) анаэроб шароитда зичланган ёки нотекис ётқизилган штабелларда, кейин уни иситгандан сўнг зичлаб қўйиш шарти билан сақланиши мумкин.

Штабель усти 15 — 20 см тупроқ қатлами билан қопланади.

58. Ерга чуқурлаштириб кўмилган гўнг омбори (тезак сақлаш жойи) полимер материаллардан ясалган ва сув ўтказмайдиган бўлиши лозим.

59. Гўнг омборларининг сиғими гўнгнинг кунлик миқдори ва унинг ишлатилишидан келиб чиқиб ҳисоблаб чиқилади.

60. Фракцияларга бўлинмаган гўнгни сақлаш учун мўлжалланган гўнг омборлари уни аралаштирувчи қурилмалар билан жиҳозланган бўлиши лозим. Гўнг омборларининг ёнбағирлари ва таги қаттиқ қопламага эга бўлиши лозим. Ёпиқ гўнг омборлари люклар, тутунни тортиб олувчи вентиляцияга эга бўлиши лозим.

61. Суюқ гўнг ва унинг қайта ишланган маҳсулотлари кўчма ёки стационар қурилма (гидромеханик транспорт) томонидан ташилади.

62. Органик ва органик-минерал ўғитларни ишлаб чиқарувчи улардан фойдаланиш учун сақлаш ва (ёки) яроқлилик муддатини белгилайди.

Органик ва органик-минерал ўғитларни йўқ қилиш ва қайта ишлаш хавфсизлигига қўйиладиган талаблар

63. Органик-минерал ўғитларнинг яроқлилик муддати тугагандан сўнг ўғит хавфсизлик паспортига мувофиқ йўқ қилинади.

64. Чорвачилик ва ўсимликлар чиқиндилари (қорамол, чўчқалар, отларнинг тўшамали ва тўшамасиз гўнги, парранда тезаклари, шунингдек, улар асосида ўсимлик биомассаси қўшилган компост аралашмалари) метантенк ферментерида ишлаб чиқилган органик ўғит, компостлаш ва бошқа усуллар билан қайта ишланиши мумкин.

65. Ўғитлар қонунчиликда белгиланган тартибда тасдиқланган техник регламентга мувофиқ зарарсизлантирилгандан кейин технологик қайта ишланиши лозим.

66. Метангенерация усули билан метантенк ферментери ёрдамида эффлюент ишлаб чиқариш учун чорвачилик чиқиндилари ва уларнинг ўсимлик биомассаси билан аралашмаси ишқорлилиги — 1500 мг дан 5000 мг CaCO 3 /дм 3 гача, водород кўрсаткичининг қиймати 6,5 — 7,5 pН бирлик, учувчан кислоталар миқдори — 600 дан 1500 мг/дм 3 гача бўлиши лозим.

67. Эффлюентни зарарсизлантириш бевосита метантенкда ферментация жараёнида амалга оширилади. Техник регламент талабларига мувофиқ бўлмаган ҳолатларда эффлюент қўшимча равишда зарарсизлантирилиши лозим.

68. Эффлюент ишлаб чиқариш жараёнининг хавфсизлигини таъминлаш учун қуйидагилар зарур:

технологик режимга ва ишлаб чиқариш йўриқномаларидаги нормаларга риоя қилиш;

жиҳозларнинг тўғри ишлашини кузатиб бориш;

ёнгин хавфсизлиги режимига риоя қилиш;

ишлаётган жиҳозда таъмирлаш ишларини бажаришга йўл қўймаслик;

барча ҳаракатланувчи механизмларнинг пана қилиб тўсиб қўйилганлигини кузатиб бориш;

махсус тайёргарликдан ўтган ходимларнинг ишлашига рухсат бериш.

69. Махсус кийимлар ва шахсий ҳимоя воситалари алоҳида шкафларда, махсус ажратилган тоза қуруқ хонада сақланади. Махсус кийимлар ҳафтасига камида бир марта совун-содали сувда; резина қўлқоплар, кўзойнаклар ҳар куни сув билан ювилиши лозим; респираторлар (ёки уларнинг сменали фильтрлари) зарур ҳолларда алмаштириб турилади.

70. Эффлюент ишлаб чиқариладиган, қадоқланадиган ва сақланадиган ишлаб чиқариш хоналари тутунни тортиб олувчи вентиляция тизими билан жиҳозланган бўлиши лозим.

Органик ва органик-минерал ўғитларни сотиш бўйича хавфсизлик талаблари

71. Органик ва органик-минерал ўғитлар махсус савдо шохобчаларида сотилиши ва бу ерда уларни сақлаш шартлари бажарилиши лозим.

72. Бир савдо бўлимида органик ва органик-минерал ўғитларни улар истеъмол хоссаларига салбий таъсир кўрсатиши мумкин бўлган товарлар билан биргаликда сотишга йўл қўйилмайди.

73. Чакана савдода органик ва органик-минерал маҳсулотлар қадоқланган шаклда сотилади.

3-боб. Органик ва органик-минерал ўғитлардан фойдаланиш бўйича хавфсизлик талаблари

Органик ва органик-минерал ўғитлардан фойдаланиш хавфсизлигига қўйиладиган умумий талаблар

74. Органик ва органик-минерал ўғитларнинг, шу жумладан, қайта ишланган ўғитларнинг хавфсизлик кўрсаткичлари мазкур Техник регламентга талабларига мувофиқ бўлиши лозим.

Ўғитлардан шахсий ҳимоя воситаларидан фойдаланган ҳамда деҳқончилик технологияси ва хавфсизлик паспортида кўрсатилган бошқа эҳтиёт чораларига риоя қилинган ҳолда фойдаланилади.

75. Органик ва органик-минерал ўғитларни ишлатишдан олдин уни ишлатиш бўйича тавсиялар билан танишиш билан бир қаторда:

ёнбағирларнинг нишаблиги;

об-ҳаво шароити;

тупроқнинг агрокимёвий хоссалари;

ерусти ва ерости сувларининг жойлашувини ўрганиш лозим.

76. Ўғитларни солиш тегишли мақбул қишлоқ хўжалиги ва экологик амалиётларга мувофиқ ўғитларни солиш режалаштирилаётган тегишли ҳудуднинг хусусиятлари ҳисобга олинган ҳолда чекланади, жумладан:

тупроқнинг ҳолати, агрокимёвий хоссалари ва жойнинг нишаблиги;

иқлим шароитлари, ёғингарчилик миқдори ва суғориш режими (усуллари);

ердан фойдаланиш ва қишлоқ хўжалигини юритиш усуллари, шу жумладан, экинларни алмашлаб экиш тизимлари ҳисобга олинади.

77. Органик ва органик-минерал ўғитлар солиш қуйидаги ҳолларда тақиқланади:

сув билан тўйинган, сув остида қолган, музлаган ёки қор билан қопланган тупроқни ўғитлаш;

ерусти сувига оқиб тушиши ва шимилиши ҳамда экинлардан ташқарига чиқиш хавфи мавжуд бўлган тик ёнбағирларни ўғитлаш;

суюқ органик ўғитларни ёмғирлатиб сепиш ёки электр узатиш линиялари орқали 30 метрли зонага сочиб юборган ҳолда ўғитлаш;

сув омборлари ва бошқа сув ҳавзалари, дарёлар, қуримайдиган сойлар, шунингдек, сув хўжалиги ва ичимлик сув таъминоти эҳтиёжлари учун ишлатиладиган каналларнинг сувни муҳофаза қилиш зоналари қор қоплами устидан ўғит солиш, таркибида маҳаллий гўнг бўлган оқова сувларни зарарсизлантирмасдан ўғит сифатида фойдаланиш.

78. Атроф-муҳитда нитратлар тўпланишини камайтириш учун:

муайян турдаги ўғитлардан фойдаланиш тақиқланган ёки мақсадга мувофиқ бўлмаган даврлар;

гўнг (тезак) сақланадиган омборларнинг сиғими ва қурилиши, шу жумладан, атроф-муҳитнинг таркибида гўнг мавжуд бўлган оқова сувлар билан ифлосланишининг олдини олиш бўйича чора-тадбирлар;

ўғитларни солиш тезлиги ва бир хилда ўғитлаш тартиби;

ердан фойдаланишнинг бошқаруви, шу жумладан, экинларни алмашлаб экиш тизимларидан фойдаланиш ҳисобга олиниши керак.

Ёғингарчилик мавсумида сувнинг нитратлар билан ифлосланишининг олдини олиш мақсадида сувнинг тупроқдан азотни ўзлаштирадиган ўсимлик қопламасининг минимал миқдорини сақлаб туриш лозим.

79. Ўғитлар алмашлаб экиш, тупроқни ҳимояловчи экинларни экиш, яшил ўғитларни солиш, оҳактошлар ва бошқа табиий ёки биологик хавфсиз ўғит ва қўшимчаларни қўшиш билан биргаликда ишлатилиши лозим.

80. Биологик қаттиқ моддалардан, оқова сувлар чўкмасидан, септик чиқиндилардан ва инсон ҳаёти ва фаолиятидаги бошқа чиқиндилардан, шунингдек, инсон ҳаёти ва фаолиятидаги чиқиндилардан иборат моддалардан ўғит сифатида фойдаланиш тақиқланади.

Суюқ гўнг ва унинг қайта ишланган маҳсулотларидан фойдаланишга қўйиладиган талаблар

81. Қудуққа ёки гўнг тўплагичга шлангли ёки кислородли изоляцияловчи газ ниқобларисиз ва арқонли хавфсизлик камарисиз тушиш қатъиян ман этилади.

Газ хавфи бўлган ишларни камида икки кишидан иборат бригада амалга ошириши керак, улардан бири раҳбар бўлиши керак. Дастлаб хавфсизлик чораларини кўрган ҳолда, қудуқда тўпланган газсимон моддалар ёндирмасдан чиқариб ташланади.

Ҳар бир масъул шахсга газ чиқиш хавфи бўлган ишларни амалга оширишга доир ишлар режасига асосан алоҳида наряд-рухсатнома берилади. Нарядда ишларни бажариш учун хавфсизликнинг асосий чоралари кўрсатилиши керак.

82. Чорвачилик комплексларидан чиқадиган зарарсизлантирилган гўнг ва оқова сувлардан Техник регламент талабларига мувофиқ органик ўғит сифатида қишлоқ хўжалигида ва (ёки) ўрмон хўжалигида фойдаланилади.

83. Чорвачилик комплексларининг зарарсизлантирилган гунг ва оқова сувлари ўсимликда ишлатилади, бунда ҳосилнинг зарарланиши ёки ифлосланишига, шунингдек, инсон ва ҳайвонларга салбий таъсир кўрсатилишига йўл қўйилмайди.

84. Ўсимликлар вегетация даврида ўғит сифатида суюқ гўнг солинганда, охирги солинган муддатдан теримгача ёки ундан фойдаланишгача бўлган вақтга риоя қилинади.

85. Атроф-муҳитнинг ифлосланишига йўл қўймаслик учун ўғитларни пуркаш мумкин эмас.

Қаттиқ органик ўғитлардан фойдаланишга қўйиладиган талаблар

86. Тупроқни азот ва бошқа озиқа моддалари билан бойитиш учун ишлатиладиган чорва моллари ва парранда гўнги олдиндан (термал қуритиш, компостлаш ва бошқа усуллар ёрдамида) зарарсизлантирилиши лозим.

87. Фақат ҳайвонлар (паррандалар) ва одамлар учун умумий бўлган зооантропоноз (чорва моллари орқали юқиши мумкин бўлган) касалликлардан холи бўлган чорвачилик хўжаликларидан келтирилган гўнглардан фойдаланишга йўл қўйилади.

88. Ўғитлар махсус агротехник машиналар (ўғитлагич плуглар, дискли плуглар) ёрдамида қисқа вақтда (12 соат ичида) қўлланилиши лозим.

Ўғит учун ишлатиладиган оқова сувлар лойқасига қўйиладиган талаблар

89. Тегишли санитария нормалари ва қоидалари билан белгилаган усулларнинг биридан фойдаланиб, оқова сувларнинг лойқалари зарарсизлантирилгандан сўнг улардан ўғит сифатида фойдаланишга (чорвачилик фермер хўжаликлари ва комплексларининг суюқ гўнг ва оқова сувларидан фойдаланувчи мелиоратив тизимлардан ташқари) рухсат берилиши мумкин.

90. Лойқалар қайта ишлаш ва сақлаш технологиясига қараб намлиги 92 — 96 фоиз бўлган суюқ шаклда ёки намлиги 50 — 70 фоиз бўлган сочилувчан масса, шунингдек, компост шаклида ишлатилиши мумкин. Компостлаш учун торф, сомон, гўнг, ёғоч ва бошқа органик чиқиндилар ишлатилади.

91. Лойқа билан ўғитлаш учун мўлжалланган майдонларда тупроқ қуйидаги кўрсаткичлар: pH, фосфор, калий, оғир металлар-қўрғошин, кадмий, хром, мис, никель, симоб, рухнинг ҳаракатчан шакллари бўйича агрокимёвий текширувдан ўтказилиши керак.

92. Сувни муҳофаза қилиш ва қўриқхона зоналарини, ўрмонлар ва дарахт билан қопланган майдонларни, шунингдек, оғир металлар билан ифлосланган тупроқларни лойқа билан ўғитлаш тақиқланади.

93. Пичанзор ва яйловларни ўғитлашга фақат (шудгорлаш чоғида) қайта ўтлоқ барпо этиш жараёнида рухсат этилади.

94. Ўғитлар хусусиятларига кўра органик-минерал компостлар, тўшамали ёки тўшамасиз (суюқ) гўнг каби оқова сув лойқалари органик-минерал ёхуд органик ўғитлар деб ҳисобланиши мумкин.

95. Лойқаларнинг ҳар бир туркумида келиб чиқиши бир хил бўлган ўғитлаш қийматини белгилаш учун pH туз, қуруқ моддалар, органик моддалар, кул, умумий ва минерал (нитратли H-HO 3 ва аммонийли H-HO 4 ) азот, фосфор, калий ва умумий калцийнинг умумий ва ҳаракатчан шакллари таркиби аниқланиши керак.

96. Тупроқ, маҳсулотлар ва атроф-муҳитнинг оғир металлар билан ифлосланиш хавфини бартараф этиш учун ўғит учун мўлжалланган оқова сувларнинг лойқаларида қўрғошин, кадмий, хром, мис, никель, симоб, рух каби оғир металларнинг миқдори таҳлил қилиниши зарур.

97. Лойқалардаги озиқа моддалари ва оғир металларнинг таркиби ўғитни етказиб бериш учун масъул бўлган ташкилот томонидан кимёвий таҳлил қилинади ва унинг натижалари фойдаланувчига илова қилинадиган ҳужжат (сертификат) шаклида берилади.

98. Лойқаларни сақлаш ва компостлаш улар солинадиган жойларда ёки бундай ҳудудларга яқин жойларда амалга оширилиши мумкин.

Қаттиқ ва суюқ лойқаларни солиш учун мос равишда қаттиқ ва суюқ органик ўғитларни солиш учун мўлжалланган машиналар ва технологиялардан фойдаланилади. Лойқалар далага шудгорлашдан олдин тўғридан-тўғри ағдарма плуглар билан солинади.

99. Оқова сувлар лойқаларини ёки улар асосида тайёрланган компостларни солиш қишлоқ хўжалиги экинлари учун бошқа органик ва минерал ўғитлардан фойдаланиш имкониятини истисно этмайди. Бунда лойқа билан тупроққа солинадиган элементларнинг миқдори ҳисобга олиниши керак.

4-боб. Хавфсизлик паспорти

100. Хавфсизлик паспорти истеъмолчига иш жойида одамлар саломатлиги ва хавфсизлигини, органик ва органик-минерал ўғитлар ҳаёт циклининг барча босқичларида, шу жумладан, уларни йўқ қилишда атроф-муҳитни муҳофаза қилишни таъминлаш учун зарур чоралар кўрилиши учун етарли бўлган, ушбу Техник регламентга 6-иловага мувофиқ тасдиқланган ҳамда қисқа шаклда тақдим этилган ҳаққоний маълумотларни ўз ичига олиши керак.

101. Хавфсизлик паспортини тузувчи ҳамда органик ва органик-минерал ўғитларни ишлаб чиқарувчи ва бозорга етказиб берувчи ташкилот (шахс) унинг таркибидаги маълумотларнинг тўлиқлиги ва ҳаққонийлиги учун жавобгардир.

Паспортни тузиш учун зарур маълумотлар норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ ўтказилган тадқиқотлар (синовлар) натижасига асосланиши керак.

102. Органик ва органик-минерал ўғитларни бозорда тақдим этишга масъул бўлган ташкилот (шахс) (ишлаб чиқарувчи, етказиб берувчи, импорт қилувчи ёки сотувчи) истеъмолчини хавфсизлик паспорти билан бепул таъминлаши шарт.

103. Истеъмолчининг талабига биноан хавфли хусусиятлар ёки органик ва органик-минерал ўғитларнинг зарарли таъсири турлари тўғрисидаги маълумотлар кўпчиликка маълум бўлган ҳолатларда ҳам мижозга хавфсизлик паспорти берилиши керак.

104. Муомалада бўлган органик ва органик-минерал ўғитлар хавфсизлик паспорти асосида рўйхатдан ўтказилади.

5-боб. Органик ва органик-минерал ўғитларни қадоқлаш ҳамда тамғалашга қўйиладиган талаблар

105. Органик ва органик-минерал ўғитларни қадоқлаш материаллари биологик жиҳатдан парчаланувчи ёки қайта ишланувчи материаллардан тайёрланади.

106. Қадоқ ва идишларни тайёрлаш учун ўғитларнинг емирувчи ёки бошқа зарарли таъсирига чидамли ва ўзаро таъсири вақтида:

ёниш ва (ёки) сезиларли миқдордаги иссиқлик ажралишига;

тез ёнувчан, токсик ёки нафасни сиқувчи газларнинг ажралишига;

бошқа кимёвий фаол ва хавфли моддаларнинг ҳосил бўлишига олиб келмайдиган материаллар қўлланилади.

107. Истеъмол қадоғи тўлиқ кафолат муддати давомида ўғитларнинг истеъмол хусусиятларининг ўзгармаслигини ва Техник регламент талабларига мувофиқлигини таъминлаши керак.

108. Истеъмол қадоғининг юза қисми уни Техник регламент талабларига мувофиқ тамғалаш имкониятини бериши керак.

109. Органик ва органик-минерал ўғитлар қадоғидаги ёрлиқда қуйидаги маълумотлар бўлиши керак:

номланиши;

ўғит ишлаб чиқариш учун асос бўлган норматив ҳужжатнинг номи;

ишлаб чиқарувчининг номи ва жойлашган жойи (юридик манзили, шу жумладан, мамлакат, агар юридик манзилига номувофиқ бўлса, ишлаб чиқариш(лар)нинг) ва импорт қилувчининг манзили;

ишлаб чиқарувчининг савдо белгиси (мавжуд бўлса);

штрихли идентификация қилиш коди (мавжуд бўлса);

мақсади (асосий истеъмол хусусиятлари тўғрисидаги маълумотлар);

кўллаш усули, фойдаланиш бўйича чекловлар, бошқа ўғитлар ва кимёвий моддалар билан мувофиқлиги тўғрисидаги маълумотлар;

моддаларнинг озиқавий элементлари масса улуши (таркиби);

ишлаб чиқарилган сана ва туркумнинг рақами;

кафолат муддати;

сақлаш, ташиш, фойдаланиш қоидалари ва шартлари;

хавфлилик даражаси;

соф оғирлиги (қаттиқ ўғитлар учун), идишдаги номинал ҳажми (суюқ ўғитлар учун);

биринчи тиббий ёрдам кўрсатиш чоралари;

«Намликдан сақлансин» ва «Қуёш нуридан сақлансин» белгилари;

ўғитлардан хавфсиз фойдаланиш бўйича қўшимча йўриқномалар.

110. Ҳар бир транспорт қадоғида қуйидаги маълумотларни ўз ичига олган тамғаси мавжуд бўлган этикетка бўлиши лозим:

номланиши;

ишлаб чиқарувчининг номи ва жойлашган жойи (юридик манзили, шу жумладан, мамлакат, агар юридик манзилига номувофиқ бўлса, ишлаб чиқариш(лар)нинг ва импорт қилувчининг манзили;

мақсади (асосий истеъмол хусусиятлари тўғрисидаги маълумотлар);

озиқавий моддаларнинг масса улуши (таркиби);

сақлаш, ташиш, фойдаланиш қоидалари ва шартлари;

ишлаб чиқарилган сана, яроқлилик муддати;

«Намликдан сақлансин» ва «Қуёш нуридан сақлансин» белгилари;

туркумнинг рақами;

хавфлилик даражаси;

қадоқланган ўғитнинг миқдори;

қадоқ бирликларининг сони;

қадоқловчининг рақами.

111. Тамғани босиш технологияси кафолат муддати давомида маҳсулотни ташиш, сақлаш ва сотиш давомида унинг ўчиб кетмаслигини таъминлаши керак.

112. Уюм ҳолда ташиладиган ўғитлар учун тамга илова қилинган ҳужжатларда кўрсатилади.

113. Тамғалаш давлат тилида, лотин ёзувига асосланган ўзбек алифбосидан фойдаланган ҳолда амалга оширилади ва бошқа тилларда ҳам такрорланиши мумкин.

114. Маҳсулотларни ихтиёрий экологик маркировкалаш тўғрисида сертификат мавжуд бўлмаган тақдирда, маҳсулотнинг номида, ўрамида, товарга илова қилинадиган ҳужжатларда ва маҳсулотни реклама қилишда «эко» ва «eco» сўзларидан фойдаланиш тақиқланади.

115. Органик ўғитларни маркалаш ва реклама қилишда органик маҳсулотнинг белгилари (логотиплари), агар улар «Органик» стандарт талабларига мувофиқ ишлаб чиқарилган бўлсагина ишлатилиши мумкин.

116. Ярим суюқ ва суюқ ўғитлар полимер материаллардан тайёрланган канистрлар, пластик идишлар (ПЭТ-идишлар), полимер бочкалар, пайвандланган пўлат бочкаларга солинади.

117. Қадоқлаш материаллари ўғитларни ташиш, сақлаш ва улардан фойдаланиш пайтида бут сақланишини ва сифатини ҳамда истеъмолчи хавфсизлигини таъминлаши керак. Алюминий қўшиб тайёрланган қадоқлардан фойдаланишга рухсат берилмайди.

6-боб. Мувофиқликни баҳолаш

118. Етказиб берилаётган органик ва органик-минерал ўғитларнинг мазкур Техник регламент талабларига мувофиқлиги қуйидагилар орқали баҳоланади:

ўғитнинг мувофиқлигини декларация қилиш;

ўғитнинг мувофиқлигини сертификатлаштириш.

7-боб. Мувофиқликни тасдиқлаш

Органик ва органик-минерал ўғитларни декларация қилиш

119. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида муомалага чиқариладиган органик ва органик-минерал ўғитларнинг мувофиқлиги декларация қилиш орқали тасдиқланиши шарт.

120. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида ишлаб чиқарилган ва импорт қилинадиган органик ва органик-минерал ўғитларнинг мувофиқлиги мазкур бобда белгиланган қоида ва схемаларга мувофиқ тасдиқланади.

121. Органик ва органик-минерал ўғитларнинг мувофиқлиги 1Д, 2Д, 3 Д, 4Д ва 6Д схемалар бўйича декларация қилинади:

1Д схема — туркуми ишлаб чиқарилган органик ва органик-минерал ўғитлар учун ариза берувчининг ўз далилларига асосланиб мувофиқликни эълон қилишда қўлланилади. Бунда ариза берувчи ишлаб чиқарувчи ёки у томондан ваколат берилган юридик шахс ҳисобланади;

2Д схема — органик ва органик-минерал ўғитлар тўпи учун ариза берувчининг ўз далиллари асосида мувофиқликни эълон қилишда қўлланилади. Бунда ариза берувчи ишлаб чиқарувчи (у томондан ваколат берилган юридик шахс) ёки сотувчи (импорт қилувчи) ҳисобланади;

3Д схема — туркум ишлаб чиқарилган органик ва органик-минерал ўғитлар учун аккредитациядан ўтказилган синов лабораториялари иштирокида олинган далиллар ва ариза берувчининг ўз далиллари (агар мавжуд бўлса) асосида мувофиқликни декларация қилишда қўлланилади. Бунда ариза берувчи ишлаб чиқарувчи ёки у томондан ваколат берилган юридик шахс ҳисобланади;

4Д схема — органик ва органик-минерал ўғитлар тўпи учун аккредитациядан ўтказилган синов лабораториялари иштирокида олинган далиллар ва ариза берувчининг ўз далиллари (агар мавжуд бўлса) асосида мувофиқликни декларация қилишда қўлланилади. Бунда ариза берувчи ишлаб чиқарувчи (у томондан ваколат берилган юридик шахс) ёки сотувчи (импорт қилувчи) ҳисобланади;

6Д схема — ишлаб чиқарувчи менежмент тизимларини сертификатлаштириш органи томонидан сертификатланиб, жорий этилган менежмент тизимига эга бўлган серияли ишлаб чиқарилган органик ва органик-минерал ўғитлар учун қўлланилади. Бунда ариза берувчи ишлаб чиқарувчи ёки у томондан ваколат берилган юридик шахс ҳисобланади.

122. Органик ва органик-минерал ўғитларнинг мазкур Техник регламент талабларига мувофиқлигини тасдиқловчи техник ҳужжатлар қуйидагиларни ўз ичига олади:

ишлаб чиқарувчи (тадбиркор) ва (ёки) аккредитациядан ўтказилган синов лабораториясининг ўғитни мазкур Техник регламент талабларига мувофиқлигини тасдиқлайдиган синов баённомалари;

қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ўғит хавфсизлигини тасдиқлайдиган ҳужжатлар;

менежмент тизимининг мувофиқлик сертификатлари;

ўғит хавфсизлигини тасдиқлайдиган бошқа ҳужжатлар.

123. Мувофиқлик тўғрисидаги декларация қонунчиликда белгиланган тартибда расмийлаштирилади.

124. Мувофиқлик тўғрисидаги декларация қуйидаги ҳолларда қайта расмийлаштирилади:

мазкур Техник регламент талаблари ўзгарганда;

ўғитнинг белгиланган талабларга мувофиқлигига таъсир кўрсатадиган ёки таъсир қилиши мумкин бўлган ишлаб чиқариш ва (ёки) сақлашнинг технологик жараёнлари ёки техник ҳужжатлар таркиби ўзгарганда.

Мувофиқлик тўғрисидаги декларация уни қабул қилиш тартиби бўйича қайта расмийлаштирилади.

125. Техник ҳужжатлар, шу жумладан, мувофиқликни тасдиқлайдиган ҳужжатлар қуйидаги муддатларда сақланади:

туркум ишлаб чиқарилган ўғит учун-ўғит ишлаб чиқариш олиб қўйилган (тугатилган) кундан бошлаб камида 10 йил;

менежмент тизимининг сертификатлаиггириш натижаларини тасдиқловчи далил материаллари, мувофиқлик сертификатини берган мувофиқликни баҳолаш органида, менежмент тизимининг мувофиқлик сертификати муддати тугагандан кейин камида 5 йил.

Ушбу банддаги ҳужжатлар давлат назорати органларига уларнинг талабига биноан тақдим этилади.

126. Органик ва органик-минерал ўғитлар ҳамда уларга боғлиқ бўлган ишлаб чиқариш, сақлаш, ташиш, сотиш ва утилизация қилиш жараёнлари бўйича мазкур Техник регламентда белгиланган талабларга риоя этилиши устидан давлат назорати қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади.

Органик ва органик-минерал ўғитларни идентификация қилиш

127. Органик ва органик-минерал ўғитларни идентификация қилишда тақдим этилган ўғит билан ёрлиқда кўрсатилган кўрсаткичлар бир хиллиги аниқланади.

128. Қуйидагилар ўғитларни идентификация қилиш тадбирини ўтказади:

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида муомалага чиқаришни таъминловчи ишлаб чиқарувчилар (сотувчилар);

сертификатлаштириш органи мувофиқликни баҳолаш ва тасдиқлаш мақсадида;

саноат хавфсизлиги экспертизаси доирасидаги эксперт ташкилоти хавфли ишлаб чиқариш объектини хавфли ишлаб чиқариш объектлари давлат рўйхатига олиш, шунингдек, зарарли моддаларни ишлаб чиқарувчи, қайта ишловчи ёки йўқ қилувчи ташкилотларнинг фуқаролик жавобгарлигини суғурталаш мақсадида ва хавфли ишлаб чиқариш объектида бахтсиз ҳодиса юз берганда, бошқа шахсларнинг ҳаётига, соғлиғига ва (ёки) мулкига ҳамда атроф-муҳитга зарар етказганлик учун;

давлат назорати органи Техник регламент талабларига мувофиқликни баҳолаш ва тасдиқлаш мақсадида.

129. Органик ва органик-минерал ўғитлар номи ва тури, бир хиллиги, шунингдек, аниқланадиган ўғит турининг ўзига хос хусусиятлари бўйича идентификация қилинади.

130. Органик ва органик-минерал ўғитлар қуйидаги усуллардан бири ёки улар биргаликда қўлланган ҳолда идентификация қилинади:

ҳужжатлар бўйича;

ташқи кўздан кечириш;

синовлар.

131. Органик ва органик-минерал ўғитлар хавфсизлик паспорти, етказиб бериш келишуви, шартномалар ва ёрлиғида келтирилган маълумотлардан фойдаланган ҳолда идентификация қилинади.

Органик ва органик-минерал ўғитларни рўйхатга олиш

132. Органик ва органик-минерал ўғитларни рўйхатдан ўтказишда ариза берувчилар якка тартибдаги тадбиркор, юридик ёки жисмоний шахс, ваколатли ишлаб чиқарувчи ёки импорт қилувчи бўлиши мумкин.

133. Органик ва органик-минерал ўғитлар Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Ўсимликлар карантини ва ҳимояси агентлиги томонидан рўйхатга олинади.

Кимёлаштириш ва ўсимликларни ҳимоя қилиш воситаларини синовдан ўтказиш ва рўйхатга олиш тартиби тўғрисидаги низомга 2-иловада келтирилган шаклга мувофиқ органик ва органик-минерал ўғитларга рўйхатга олганлик тўғрисида гувоҳнома берилади.

134. Органик ва органик-минерал ўғитларни рўйхатдан ўтказиш тўғрисидаги гувоҳноманинг амал қилиш муддати беш йил.

135. Республика ҳудудида фойдаланишга рухсат берилган ўсимликларни ҳимоя қилиш воситалари ва ўғитларнинг янгиланган давлат реестри ваколатли органнинг расмий сайтида жойлаштирилади.

Маҳсулот бозорда муомалага чиқарилишининг мувофиқлик белгиси билан тамғалаш

136. Мувофиқликни баҳолашдан ўтган, Техник регламент талабларига мувофиқ бўлган органик ва органик-минерал ўғитлар маҳсулот бозорда муомалага чиқарилишининг мувофиқлик белгиси билан тамғаланади.

137. Органик ва органик-минерал ўғитлар муомалага чиқарилишидан олдин маҳсулот бозорда муомалага чиқарилишининг мувофиқлик белгиси билан тамғаланади.

138. Органик ва органик-минерал ўғитларни қадоқлашнинг ҳар бир бирлигига ёки этикеткага/ёрлиққа (агар қадоққа белги туширишнинг иложи бўлмаса) маҳсулот бозорда муомалага чиқарилишининг мувофиқлик белгиси туширилади, шунингдек, ўғитлар туркумига илова қилинадиган ҳужжатларда кўрсатилади.

139. Маҳсулот бозорда муомалага чиқарилишининг мувофиқлик белгиси ўғитдан тўлиқ фойдаланилгунга қадар аниқ тасвирни таъминлайдиган усулда туширилиши лозим.

140. Мазкур Техник регламент талабларига номувофиқ бўлган органик ва органик-минерал ўғитларни Ўзбекистон Республикаси ҳудудида муомалага киритилишига йўл қўйилмайди.

141. Ваколатли давлат органи органик ва органик-минерал ўғитларнинг номувофиқлиги тўғрисидаги қарорни қабул қилгандан сўнг ишлаб чиқарувчини (тадбиркор) ўғитни Ўзбекистон Республикаси ҳудудида муомалага чиқаришни чеклаш, тақиқлаш ва бозордан қайтариб олиш чораларини кўриш зарурлигини тушунтирувчи далиллар ва сабабларни кўрсатган ҳолда хабардор қилади.

8-боб. Давлат назорати

142. Ушбу Техник регламент талабларига риоя қилиш устидан давлат назоратини Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш қўмитаси ҳамда Ўсимликлар карантини ва ҳимояси агентлиги, шунингдек, бошқа махсус ваколатли давлат органлари ўз ваколатлари доирасида амалга оширади.

143. Мазкур Техник регламент талабларига риоя қилиш устидан давлат назоратини амалга оширувчи органларнинг қароридан норози бўлган тадбиркорлик субъектлари Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш қўмитаси ҳамда Ўсимликлар карантини ва ҳимояси агентлиги, шунингдек, бошқа махсус ваколатли давлат органларининг мансабдор шахслари ҳаракати (ҳаракатсизлиги) устидан белгиланган тартибда юқори турувчи органга ёки судга шикоят қилиш ҳуқуқига эга.

9-боб. Якунловчи қоидалар

144. Ушбу Техник регламент кучга киргунга қадар органик ва органик-минерал ўғитларга белгиланган тартибда берилган хулосалар ва мувофиқлик сертификатлари амал қилиш муддати тугагунга қадар ҳақиқий ҳисобланади.

Мазкур Техник регламент кучга кирган кундан бошлаб органик ва органик-минерал ўғитлар хавфсизлиги бўйича амалдаги техник жиҳатдан тартибга солишга оид норматив ҳужжатларнинг ушбу Техник регламентга зид бўлмаган қисмлари қўлланилади.

145. Мазкур Техник регламент талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.

Органик ва органик-минерал ўғитлар хавфсизлиги тўғрисидаги техник регламентга ИЛОВА

Органик ва органик-минерал ўғитлар хавфсизлиги тўғрисидаги техник регламентни жорий этиш СХЕМАСИ

Босқичлари Субъект Тадбир номи Муддати 1-босқич Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги Техник регламентни органик ва органик-минерал ўғит ишлаб чиқарувчиларга, синов лабораторияси ва ваколатли органга етказади. Беш кун муддатда 2-босқич Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, «Ўзкимёсаноат» АЖ 1. Органик ва органик-минерал ўғитларга тааллуқли техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар рўйхатини шакллантиради ва хатловдан ўтказади. Бир ой муддатда 2. Органик ва органик-минерал ўғитларнинг Техник регламент талабларига риоя қилишни таъминлайдиган стандартлар рўйхатини тасдиқлаш бўйича қарор қабул қилади. Ўн беш кун муддатда 3. Органик ва органик-минерал ўғитларни синаш ва ўлчаш усуллари Техник регламентнинг талабларини қўллаш ва бажариш ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш объектларининг мувофиқлигини баҳолаш учун зарур синаш ва ўлчаш қоидалари ва усуллари, жумладан, намуналарни олиш қоидаларини ўз ичига олган стандартлар рўйхатини тасдиқлаш бўйича қарор қабул қилади. Ўн кун муддатда 3-босқич Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги Органик ва органик-минерал ўғитларнинг Техник регламент талабларига мувофиқлиги бўйича синовлардан ўтказиш учун синов лабораторияларининг аккредитация қамровини кенгайтириш бўйича чоралар кўради. Олти ой муддатда 4-босқич Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, «Ўзкимёсаноат» АЖ Техник регламентни қўллаш мақсадлари, мазмуни ва уни қўллаш тартиби тўғрисида жамоатчилик, давлат ва хўжалик бошқаруви органлари, тадбиркорлик субъектларининг кенг хабардор қилинишини таъминлайди. Режага мувофиқ 5-босқич Давлат назорати органлари Техник регламент талабларига риоя этилиши устидан давлат назоратини таъминлайди. Ўрнатилган тартибда 6-босқич Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, «Ўзкимёсаноат» АЖ Техник регламентни қўллаш амалиётини мониторинг қилади ҳамда тизимли асосда Вазирлар Маҳкамасига маълумотлар киритиб боради. Ҳар чоракда ».

Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ

Тошкент ш.,

2025 йил 11 январь,

9-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2025 й., 09/25/9/0024-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining

qarori

Organik va organik-mineral oʻgʻitlar xavfsizligi boʻyicha qoʻshimcha talablar belgilanganligi munosabati bilan Vazirlar Mahkamasining “Organik mahsulotlar va xom ashyolar hamda organik­mineral oʻgʻitlarning xavfsizligiga doir ayrim normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash toʻgʻrisida” 2020-yil 18-noyabrdagi 729-son qaroriga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida

Oʻzbekiston Respublikasining “Texnik jihatdan tartibga solish toʻgʻrisida”gi Qonuni hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligining faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2024-yil 28-fevraldagi PQ-91-son qaroriga muvofiq organik va organik-mineral oʻgʻitlar xavfsizligi, ularni ishlab chiqarish, tashish, saqlash, yoʻq qilish, qayta ishlash hamda sotishga doir talablarni takomillashtirish hamda xalqaro andozalarga uygʻunlashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Vazirlar Mahkamasining “Organik mahsulotlar va xom ashyolar hamda organik-mineral oʻgʻitlarning xavfsizligiga doir ayrim normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash toʻgʻrisida” 2020-yil 18-noyabrdagi 729-son qaroriga ilovaga muvofiq quyidagilarni nazarda tutuvchi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:

Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi Vazirlar Mahkamasi huzuriga oʻtkazilganligi munosabati bilan uning faoliyatini tartibga soluvchi qonunchilik hujjatlarini oʻzaro muvofiqlashtirish;

Organik va organik-mineral oʻgʻitlar xavfsizligi toʻgʻrisidagi texnik reglamentni yangi tahrirda bayon etish;

Organik va organik-mineral oʻgʻitlar xavfsizligi toʻgʻrisidagi texnik reglamentni joriy etish sxemasini tasdiqlash.

2. Belgilansinki, ushbu qarorga ilovaning 2-bandi 2025-yil 1-maydan eʼtiboran kuchga kiradi.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi va Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi Organik va organik-mineral oʻgʻitlar xavfsizligi toʻgʻrisidagi texnik reglamentning maqsadi, mazmuni, uni qoʻllash tartibi haqida aholi, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari hamda tadbirkorlik subyektlarining keng xabardor qilinishini taʼminlasin.

4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari J.A. Xodjayev, Oʻzbekiston Respublikasi qishloq xoʻjaligi vaziri I.Y. Abduraxmonov va Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi direktori A.R. Jumanazarov zimmasiga yuklansin.

Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 11-yanvardagi 9-son qaroriga ILOVA

Vazirlar Mahkamasining “Organik mahsulotlar va xom ashyolar hamda organik-mineral oʻgʻitlarning xavfsizligiga doir ayrim normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash toʻgʻrisida” 2020-yil 18-noyabrdagi 729-son qaroriga kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar

1. Qarorda :

3-banddagi “Oʻzstandart” soʻzi “Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish” soʻzlari bilan almashtirilsin;

5-band chiqarib tashlansin.

2. 2-ilova quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Organik va organik-mineral oʻgʻitlar xavfsizligi toʻgʻrisida TEXNIK REGLAMENT

1-bob. Umumiy qoidalar

Maqsadi va qoʻllanish sohasi

1. Ushbu Texnik reglament texnik jihatdan tartibga solish sohasida organik va organik-mineral oʻgʻitlarning xavfsizligiga, ularning ishlab chiqarishga, tashishga, saqlashga, yoʻq qilishga, qayta ishlashga hamda sotishga qoʻyiladigan talablarni belgilaydi.

2. Texnik reglament qishloq xoʻjaligida foydalaniladigan organik va organik-mineral oʻgʻitlarga nisbatan qoʻllaniladi.

3. Mazkur Texnik reglament organik qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtiruvchi subyektlarga tatbiq etiladi.

Ushbu Texnik reglament quyidagi organik va organik-mineral oʻgʻitlarga nisbatan qoʻllaniladi:

turli sanoat va kommunal-maishiy xoʻjalikning chiqindilari asosida ishlab chiqariladigan organik va organik-mineral oʻgʻitlar (qattiq va suyuq maishiy chiqindilar);

shaxsiy ehtiyojlarni qondirish uchun xonaki va madaniy gullar, butalar va daraxtlarni yetishtirish uchun ishlatiladigan oʻgʻitlar.

4. Agar organik va organik-mineral oʻgʻitlarning ayrim turlari uchun boshqa Texnik reglamentlar qabul qilingan boʻlsa, unda ushbu turdagi organik va organik-mineral oʻgʻitlarga qoʻllaniladigan texnik reglamentlarning talablariga javob berishi lozim.

Atama va taʼriflar

5. Mazkur Texnik reglamentda quyidagi atama va taʼriflar qoʻllaniladi:

ariza beruvchi — muvofiqlikni deklaratsiya qilish maqsadida vakolatli davlat organlariga ariza bilan murojaat qilgan jismoniy yoki yuridik shaxs;

vakolatli davlat organi — mazkur Texnik reglament talablariga rioya qilinishi ustidan davlat nazoratini amalga oshirish vakolati berilgan davlat organi;

biogumus (vermikompost) — yomgʻir chuvalchanglari organik chiqindilarini qayta ishlash natijasida olingan organik oʻgʻit, chuvalchanglarning hayot faoliyatida organik moddalarni (qoramol, choʻchqa va boshqa hayvonlarning goʻngi) qayta ishlash jarayoni orqali hosil boʻlgan yuqori molekulyar organik birikmalar (quyon, qushlar axlatlari, xashak, daraxt barglari, oziq-ovqat sanoati va maishiy chiqindilarning fermentatsiya qilingani bundan mustasno);

geni oʻzgartirilgan manbalar (GUM)-tabiiy yoki qayta ishlangan shaklda odamlar tomonidan ishlatiladigan, geni oʻzgartirilgan organizmlardan (GOʻO) olingan yoki ularning tarkibida boʻlgan xomashyo va oziq-ovqat mahsulotlari (komponentlar);

geni oʻzgartirilgan organizmlar (GOʻO) — genetik materiali gen-muhandislik usullari yordamida oʻzgartirilgan organizm;

goʻng — chorva mollari va parrandalarning qattiq va suyuq chiqindilari aralashmasi;

kompost — oʻsimlik yoki hayvonlar organik chiqindilarining chirishi natijasida hosil boʻlgan organik oʻgʻit;

mahsulot identifikatsiyasi — muayyan mahsulotning namunasiga va (yoki) tavsifiga muvofiqligini aniqlash;

muvofiqlik toʻgʻrisidagi deklaratsiya — organik va organik-mineral oʻgʻitlarning Texnik reglament va standartlar talablariga muvofiqligining hujjatlashtirilgan tasdigʻi;

organik oʻgʻit —kelib chiqishi oʻsimlik yoki hayvonlar bilan bogʻliq moddalardan tashkil topgan oʻgʻit;

organik-mineral oʻgʻit — organik yoki noorganik oziqa moddalari bilan organik va mineral oʻgʻitlarni aralashtirish va (yoki) kimyoviy birikmalarni hosil qilish orqali olinadigan oʻgʻit;

organik va organik-mineral oʻgʻitlar uchun xavfsizlik pasporti — isteʼmolchi ish joyida inson salomatligi va xavfsizligini, atrof-muhitni organik va organik-mineral oʻgʻitlar hayot siklining barcha bosqichlarida atrof-muhitni muhofaza qilishni taʼminlash uchun zarur choralarni koʻrishi uchun qulay va qisqa shakldagi ishonchli maʼlumotni oʻz ichiga olgan hujjat;

tezak — qushlarning, quyonlarning toʻshamali yoki toʻshamasiz chiqindilari;

toʻshama goʻng — toʻshama va yem-xashak qoldiqlari mavjud boʻlgan goʻng;

toʻshama — chiqindilarni singdirish va issiq, quruq joy yaratish uchun qishloq xoʻjaligi hayvonlariga toʻshaladigan namlikni yutuvchi materiallar;

efflyuyent — metantenk fermenterlarida organik chiqindilarni anaerob tarzda qayta ishlash natijasida olingan organik oʻgʻit;

yashil oʻgʻit — oʻsimliklarning yashil massasini oʻstirish va ularni haydash natijasida olingan organik oʻgʻit.

2-bob. Xavfsizlik talablari

Organik va organik-mineral oʻgʻitlar xavfsizligiga qoʻyiladigan umumiy talablar

6. Oʻgʻitlar xavfsizligining asosiy qoidalari ushbu Texnik reglament, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar va Oʻzbekiston Respublikasining boshqa qonunchilik hujjatlariga muvofiq tartibga solinadi.

7. Texnik reglament organik va organik-mineral oʻgʻitlar hayot siklining barcha bosqichlariga qoʻyiladigan eng kam talablarni belgilaydi. Ularning bajarilishi biologik, ekologik, kimyoviy va radiatsiyaviy xavfsizlikni taʼminlaydi.

8. Organik va organik-mineral oʻgʻitlar xavfsizligini baholash mezonlari quyidagilardan iborat:

inson hayoti va sogʻligʻi uchun biologik, kimyoviy va radiatsiyali xavflar yoʻqligi;

organik va organik-mineral oʻgʻitlarning inson yashash muhitiga, oziq-ovqat mahsulotlari sifati va xavfsizligiga salbiy taʼsirini bartaraf etish;

toksiklik, shu jumladan, inson salomatligiga oʻziga xos va uzoq muddatli taʼsirlarini baholash (allergenlik, immunotoksinlik).

9. Xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan organik va organik-mineral oʻgʻitlarni ishlab chiqarish natijasida chiqariladigan tashlamalarda ifloslantiruvchi moddalarning ruxsat etilgan konsentratsiyalari meʼyorlarini taʼminlaydigan tozalash inshootlarini va ularning uzluksiz monitoringini yuritish uchun avtomatik tizimlarni oʻrnatmasdan organik va organik-mineral oʻgʻitlarni ishlab chiqarish (qayta ishlash)ga yoʻl qoʻyilmaydi.

10. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni ishlab chiqarish, sotish va ulardan foydalanish jarayonlarida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan xavflarning oldini olish choralarini koʻrmasdan hamda ularni zararsizlantirmasdan, ishlab chiqarish va sotishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Agar organik va organik-mineral oʻgʻitlar xavfsizligini taʼminlash uchun sharoitlar boʻlmasa, xoʻjalik yurituvchi subyekt ularni zararsizlantirish va qayta ishlashni oʻzaro kelishuv asosida boshqa xoʻjalik yurituvchi subyektlarga topshirishi zarur.

Organik va organik-mineral oʻgʻitlar ishlab chiqarishga qoʻyiladigan xavfsizlik talablari

11. Yangi va rekonstruksiya qilingan inshootga qoʻyiladigan joylashtirish, loyihalashtirish, qurish va ishga tushirishda ifloslantiruvchi moddalarning tashlamalarini maksimal darajada kamaytirish va tozalash, kam chiqimli va chiqitsiz texnologiyadan, chiqindilarni qayta ishlash hamda tabiiy resurslardan oqilona va kompleks foydalanish choralari koʻrilishi lozim.

12. Sanitariya muhofaza zonasining oʻlchami turar joy binolari chegarasiga qadar korxona, ishlab chiqarish va obyektning sanitariya normalari va qoidalariga muvofiq belgilanadi.

13. Hudud funksional xususiyatlariga koʻra ishlab chiqarish, saqlash, yordamchi va maʼmuriy-xoʻjalik zonalariga boʻlinadi. Zona oʻlchamlarining nisbati korxona quvvatiga bogʻliq. Zonalarni oʻzaro joylashtirishda shamol yoʻnalishini hisobga olish lozim, bunda zaharli moddalarning sanoat tashlamalari (tashkiliy va uyushtirilmagan) manbalari shamolli tomonda joylashgan boʻlishi lozim

14. Uskunalar yongʻin xavfsizligini taʼminlashning asosiy qoidalari Oʻzbekiston Respublikasining normativ-huquqiy hujjatlari va yongʻin xavfsizligini taʼminlash sohasidagi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar bilan belgilanadi.

15. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni ishlab chiqarish tizimlarini loyihalashtirish tabiiy-iqlim sharoitlar, joyning relyefi hisobga olinishi, amaldagi qurilish, sanitariya-gigiyena va veterinariya meʼyorlari va qoidalariga, texnologik loyihalashtirish sohasidagi meʼyorlarga amal qilish lozim.

16. Chorvachilik chiqindilari asosida oʻgʻitlarni ishlab chiqarish va (yoki) qayta ishlash korxonasida:

jarayonning asosiy bosqichlari uchun texnologik rejimlar va meʼyoriy parametrlar, xomashyo va tayyor mahsulotlar sifati va xavfsizligi koʻrsatkichlariga eʼtibor qaratish;

atrof-muhitga chiqarilgan tashlamalarning miqdorini kamaytirish va sifat koʻrsatkichlari va chiqindilar hosil boʻlishining oldini olish;

sanitariya-epidemiologiya, veterinariya, gigiyena talablariga hamda mehnat muhofazasiga qoʻyiladigan talablarga rioya qilish ustidan doimiy ravishda ishlab chiqarish nazorati tizimini joriy qilish lozim.

17. Xodimlarning shaxsiy himoya vositalaridan foydalanmasdan ishlarni bajarishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

18. Texnologik jarayon ishlab chiqarish qoidalari va ish joylari uchun texnologik yoʻriqnomalarga qatʼiy muvofiq ravishda amalga oshirilishi lozim.

19. Zararli gazlar va bugʻlarning chiqish manbai boʻlgan barcha qurilmalar maksimal darajada germetizatsiya yoki aspiratsiya qilingan pana joylar bilan taʼminlangan boʻlishi lozim.

20. Ishlab chiqarish xonalarining devorlari va shiftlarining ichki yuzasi moddalarning kimyoviy taʼsiriga chidamli loklar va boʻyoqlar yordamida himoyalangan boʻlishi lozim.

21. Ishlab chiqarish xonalaridagi pollar suv bilan yuvishni yengillashtiradigan qoplamalardan tayyorlanadi.

22. Oʻgʻitlar ishlab chiqariladigan, qadoqlanadigan va saqlanadigan ishlab chiqarish xonalari tutunni tortib zararli gazlarni soʻrib olish ventilyatsiyasi bilan jihozlangan boʻlishi lozim.

23. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni foydalanishga chiqarilganda xavfsizligiga alohida eʼtibor qaratish lozim.

24. Oʻgʻitlardan ilmiy asoslangan meʼyorlar asosida:

tuproqning tabiiy mikrobiotsenozining buzilishiga;

atrof-muhitda patogen mikrofloraning, inson uchun xavfli boʻlgan gelmintlarning yashovchan tuxumlari, patogen ichak sodda bakteriyalarining sistalari, enterokokklar va boshqa xavfli biologik vositalarning paydo boʻlishiga yoʻl qoʻymagan holda foydalanish lozim.

25. Organik oʻgʻitlarda GUO va GUMlardan foydalanish taqiqlanadi.

26. Organik va organik-mineral oʻgʻitlar ishlab chiqarish obyektlari ularning atrof-muhitga taʼsirini baholashdan oʻtishi lozim.

Chorvachilik majmuasi binolaridan suyuq goʻngni chiqarib tashlashga qoʻyiladigan talablar

27. Chorvachilik majmuasi binolaridan suyuq goʻngni chiqarib tashlash tizimlari xodimlari goʻngni oʻz vaqtida chiqarib tashlashi, chorvachilik binolarining maksimal tozaligini va tavsiya etilgan mikroiqlimni taʼminlashi lozim.

28. Chorvachilik binolaridan suyuq goʻng mexanik, gidravlik (suv bilan yuvib tashlash, oqar suv tizimlari) yoki pnevmatik usulda chiqarib tashlanadi.

29. Epizootiya holatida epizootik holatlarning oldini olish maqsadida har bir chorvachilik majmuasida suyuq goʻngni zararsizlantirish usullari va texnik vositalar oldindan nazarda tutilgan boʻlishi lozim.

30. Sanoat chorvachilik majmualarining tozalash inshootlarida suyuq gungni olti kun saqlashni taʼminlab beruvchi, karantinli saqlash yoki seksiyali goʻng saqlash joylari boʻlishi lozim. Bu davrda majmuadagi epizootik vaziyat aniqlanadi.

31. Epizootiya sodir boʻlganda, epizootik holatlarda yuqumli kasalliklarning qoʻzgʻatuvchisi boʻlgan suyuq goʻngning barcha massasi fraksiyalarga boʻlinmasdan oldin dezinfeksiya qilinishi kerak. Zararsizlantirilgan goʻng belgilangan tartibda tasdiqlangan texnologiyaga muvofiq qayta ishlanadi va foydalaniladi.

32. Agar suyuq goʻngni saqlash yoki seksiyali goʻngni saqlash joylarida hayvonlarning xavfli kasalliklari qayd etilmagan boʻlsa, u holda goʻng fraksiyalarga ajratishdan oldin dezinfeksiya qilinmaydi va qayta ishlash hamda undan foydalanish uchun tashiladi.

Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni tashishga qoʻyiladigan xavfsizlik talablari

33. Xavfli yuklar toifasiga kiruvchi organik va organik-mineral oʻgʻitlar Oʻzbekiston Respublikasida xavfli yuklarni avtomobil transportida tashish qoidalari talablariga muvofiq tashilishi lozim.

34. Organik va organik-mineral oʻgʻitlar qadoqlar va oʻgʻitlarning xavfsizligini taʼminlaydigan barcha transport turlarida tashiladi.

35. Suyuq turdagi oʻgʻitlar transport konteynerlarida suyuq holda, qadoqsiz yoki qadoqlangan holda tashiladi.

36. Qattiq turdagi oʻgʻitlar yomgʻirdan himoyalangan, atrof-muhit ifloslanishini bartaraf etuvchi, sochilgan yoki qadoqlangan shaklda, traktorlarda yoxud avtomashinalarda tashiladi.

37. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni tashishda atrof-muhitni, ularni yuklash va tushirish joylarini ifloslanishdan himoya qilishni taʼminlovchi choralar nazarda tutilishi lozim.

38. Oʻzbekiston Respublikasi hududi orqali organik va organik-mineral oʻgʻitlarni eksport, import va tranzit qilishga ruxsatnoma berish, shuningdek, veterinariya sertifikatlarini (guvohnomalarini) rasmiylashtirish qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish qoʻmitasi tomonidan amalga oshiriladi.

Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni saqlash xavfsizligiga qoʻyiladigan talablar

39. Organik va organik-mineral oʻgʻitlar quruq maxsus yopiq xonalarda (omborlarda), germetik sigʻimlarda (siloslar, saqlash joylarida) saqlanadi.

40. Muayyan turdagi organik va organik-mineral oʻgʻit uchun xavfsizlik pasportida koʻrsatilgan saqlash shartlaridagi maxsus talablar bajarilishi lozim. Saqlash vaqtida organik va organik-mineral oʻgʻitlarning (ularning miqdori va sifati) saqlanishi va xodimlarning salomatligiga va atrof-muhitga zarar yetkazish xavfi boʻlmasligi lozim.

41. Oʻgʻitlar fizik-kimyoviy xossalari farqlanadigan va kuchli oksidlovchi, yongʻin va portlash xavfi mavjud moddalardan alohida saqlanishi lozim.

Organik va organik-mineral oʻgʻitlar oʻsimliklarni himoya qiluvchi kimyoviy vositalar va mineral oʻgʻitlardan alohida saqlanishi kerak.

42. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni saqlash joylarida koʻzga koʻrinadigan joylarda ularni saqlashning oʻziga xos xususiyatlari, gigiyena qoidalari, xavfsizlik choralari, shu jumladan, favqulodda vaziyatlarda amalga oshiriladigan tadbirlar rejasi haqida maʼlumot joylashtiriladi.

43. Saqlanadigan organik va organik-mineral oʻgʻitlar miqdori loyihada nazarda tutilgan omborning sigʻimidan katta boʻlmasligi lozim.

44. Oziq-ovqat mahsulotlarini saqlash uchun oʻgʻitlar omborlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.

45. Omborda organik va organik-mineral oʻgʻitlar bilan bogʻliq ishlar shaxsiy himoya vositalaridan foydalangan holda amalga oshiriladi.

46. Suyuq organik va organik-mineral oʻgʻitlar bilan toʻldirilgan bochkalarni, bidonlarni toʻldirish teshiklari tepaga qaratilgan boʻlishi kerak.

47. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni saqlash joylariga favqulodda vaziyatda xodimlarning erkin kirishlari taʼminlanadi.

48. Suyuq organik va organik-mineral oʻgʻitlar bilan sigʻimlarni saqlashda sigʻim (namlikka chidamli xonalar, suv oʻtkazmaydigan tagliklar yoki boshqa vositalar) favqulodda yemirilganda, toʻkilgan mahsulotlar umumiy hajmining tarqalishini cheklovchi tegishli texnik chora-tadbirlar va vositalarni oldindan nazarda tutish zarur.

49. Organik va organik-mineral oʻgʻitlar qadoqlari stellajlarga yoki tagliklarga joylashtiriladi. Tagliklarda saqlanadigan tekis taxlangan oʻgʻitlarning qadoqlangan holdagi balandligi 2 metrdan oshmasligi kerak. Konteynerlarda oʻgʻitlar ikkinchi qavatda saqlanadi.

50. Qadoqlangan oʻgʻitlar turlari boʻyicha alohida saqlanadi. Tagliklar va soʻrilarsiz qadoqlangan oʻgʻitlarni omborxonada ustma-ust qilib saqlashga yoʻl qoʻyilmaydi.

51. Qadoqlangan quruq organik va organik-mineral oʻgʻitlar stellajlarga taxlanganda, ustki qismiga kimyoviy suyuq oʻsimliklarni himoya qilish vositalari va suyuq mineral oʻgʻitlarni taxlashga ruxsat etilmaydi.

52. Omborxona ichida soʻrilar va tagliklarda joylashtirilgan qadoqlangan oʻgʻitlarning joylashuvi xonalarni tozalash, yuk ortgichlarning erkin harakatlanishi, xodimlarning erkin kirib-chiqishi, shuningdek, omborda havo aylanishini taʼminlashi lozim.

53. Toʻshama goʻng, kompostlar, suyuq goʻngning qattiq fraksiyasi tuproq va yerosti suvlariga oʻgʻitlarning infiltratsiyasining oldini olish uchun qattiq qoplamali maydonlarda uyum qilib saqlanadi. Saqlash joylari shaltoq yigʻish oʻralari bilan jihozlangan, yomgʻir va erigan qor suvlari quyilishidan himoyalangan boʻlishi lozim.

54. Oziqa moddalarning yoʻqotilishini kamaytirish maqsadida, shuningdek, zaharli gazlar bilan havoning ifloslanish darajasini kamaytirish uchun saqlash vaqtida qattiq organik oʻgʻitlarning uyumlari shimuvchi materiallar qatlami — torf, yogʻoch qipigʻi va somon bilan qoplangan boʻlishi lozim.

55. Yarim suyuq, suyuq goʻng, tezak, ulardan oqib chiqqan suvlar monolit beton yoki germetik tarzda payvandlangan plyonka qoplamalariga ega boʻlgan maxsus seksiyali toʻplagichlarda saqlanadi.

56. Suyuq goʻngni qayta ishlash inshootlari joylashgan hududda olti kun saqlash uchun karantinli sigʻimlar boʻlishi lozim.

57. Toʻshama goʻng (tezak, kompost) anaerob sharoitda zichlangan yoki notekis yotqizilgan shtabellarda, keyin uni isitgandan soʻng zichlab qoʻyish sharti bilan saqlanishi mumkin.

Shtabel usti 15 — 20 sm tuproq qatlami bilan qoplanadi.

58. Yerga chuqurlashtirib koʻmilgan goʻng ombori (tezak saqlash joyi) polimer materiallardan yasalgan va suv oʻtkazmaydigan boʻlishi lozim.

59. Goʻng omborlarining sigʻimi goʻngning kunlik miqdori va uning ishlatilishidan kelib chiqib hisoblab chiqiladi.

60. Fraksiyalarga boʻlinmagan goʻngni saqlash uchun moʻljallangan goʻng omborlari uni aralashtiruvchi qurilmalar bilan jihozlangan boʻlishi lozim. Goʻng omborlarining yonbagʻirlari va tagi qattiq qoplamaga ega boʻlishi lozim. Yopiq goʻng omborlari lyuklar, tutunni tortib oluvchi ventilyatsiyaga ega boʻlishi lozim.

61. Suyuq goʻng va uning qayta ishlangan mahsulotlari koʻchma yoki statsionar qurilma (gidromexanik transport) tomonidan tashiladi.

62. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni ishlab chiqaruvchi ulardan foydalanish uchun saqlash va (yoki) yaroqlilik muddatini belgilaydi.

Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni yoʻq qilish va qayta ishlash xavfsizligiga qoʻyiladigan talablar

63. Organik-mineral oʻgʻitlarning yaroqlilik muddati tugagandan soʻng oʻgʻit xavfsizlik pasportiga muvofiq yoʻq qilinadi.

64. Chorvachilik va oʻsimliklar chiqindilari (qoramol, choʻchqalar, otlarning toʻshamali va toʻshamasiz goʻngi, parranda tezaklari, shuningdek, ular asosida oʻsimlik biomassasi qoʻshilgan kompost aralashmalari) metantenk fermenterida ishlab chiqilgan organik oʻgʻit, kompostlash va boshqa usullar bilan qayta ishlanishi mumkin.

65. Oʻgʻitlar qonunchilikda belgilangan tartibda tasdiqlangan texnik reglamentga muvofiq zararsizlantirilgandan keyin texnologik qayta ishlanishi lozim.

66. Metangeneratsiya usuli bilan metantenk fermenteri yordamida efflyuyent ishlab chiqarish uchun chorvachilik chiqindilari va ularning oʻsimlik biomassasi bilan aralashmasi ishqorliligi — 1500 mg dan 5000 mg CaCO 3 /dm 3 gacha, vodorod koʻrsatkichining qiymati 6,5 — 7,5 rN birlik, uchuvchan kislotalar miqdori — 600 dan 1500 mg/dm 3 gacha boʻlishi lozim.

67. Efflyuyentni zararsizlantirish bevosita metantenkda fermentatsiya jarayonida amalga oshiriladi. Texnik reglament talablariga muvofiq boʻlmagan holatlarda efflyuyent qoʻshimcha ravishda zararsizlantirilishi lozim.

68. Efflyuyent ishlab chiqarish jarayonining xavfsizligini taʼminlash uchun quyidagilar zarur:

texnologik rejimga va ishlab chiqarish yoʻriqnomalaridagi normalarga rioya qilish;

jihozlarning toʻgʻri ishlashini kuzatib borish;

yongin xavfsizligi rejimiga rioya qilish;

ishlayotgan jihozda taʼmirlash ishlarini bajarishga yoʻl qoʻymaslik;

barcha harakatlanuvchi mexanizmlarning pana qilib toʻsib qoʻyilganligini kuzatib borish;

maxsus tayyorgarlikdan oʻtgan xodimlarning ishlashiga ruxsat berish.

69. Maxsus kiyimlar va shaxsiy himoya vositalari alohida shkaflarda, maxsus ajratilgan toza quruq xonada saqlanadi. Maxsus kiyimlar haftasiga kamida bir marta sovun-sodali suvda; rezina qoʻlqoplar, koʻzoynaklar har kuni suv bilan yuvilishi lozim; respiratorlar (yoki ularning smenali filtrlari) zarur hollarda almashtirib turiladi.

70. Efflyuyent ishlab chiqariladigan, qadoqlanadigan va saqlanadigan ishlab chiqarish xonalari tutunni tortib oluvchi ventilyatsiya tizimi bilan jihozlangan boʻlishi lozim.

Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni sotish boʻyicha xavfsizlik talablari

71. Organik va organik-mineral oʻgʻitlar maxsus savdo shoxobchalarida sotilishi va bu yerda ularni saqlash shartlari bajarilishi lozim.

72. Bir savdo boʻlimida organik va organik-mineral oʻgʻitlarni ular isteʼmol xossalariga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan tovarlar bilan birgalikda sotishga yoʻl qoʻyilmaydi.

73. Chakana savdoda organik va organik-mineral mahsulotlar qadoqlangan shaklda sotiladi.

3-bob. Organik va organik-mineral oʻgʻitlardan foydalanish boʻyicha xavfsizlik talablari

Organik va organik-mineral oʻgʻitlardan foydalanish xavfsizligiga qoʻyiladigan umumiy talablar

74. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarning, shu jumladan, qayta ishlangan oʻgʻitlarning xavfsizlik koʻrsatkichlari mazkur Texnik reglamentga talablariga muvofiq boʻlishi lozim.

Oʻgʻitlardan shaxsiy himoya vositalaridan foydalangan hamda dehqonchilik texnologiyasi va xavfsizlik pasportida koʻrsatilgan boshqa ehtiyot choralariga rioya qilingan holda foydalaniladi.

75. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni ishlatishdan oldin uni ishlatish boʻyicha tavsiyalar bilan tanishish bilan bir qatorda:

yonbagʻirlarning nishabligi;

ob-havo sharoiti;

tuproqning agrokimyoviy xossalari;

yerusti va yerosti suvlarining joylashuvini oʻrganish lozim.

76. Oʻgʻitlarni solish tegishli maqbul qishloq xoʻjaligi va ekologik amaliyotlarga muvofiq oʻgʻitlarni solish rejalashtirilayotgan tegishli hududning xususiyatlari hisobga olingan holda cheklanadi, jumladan:

tuproqning holati, agrokimyoviy xossalari va joyning nishabligi;

iqlim sharoitlari, yogʻingarchilik miqdori va sugʻorish rejimi (usullari);

yerdan foydalanish va qishloq xoʻjaligini yuritish usullari, shu jumladan, ekinlarni almashlab ekish tizimlari hisobga olinadi.

77. Organik va organik-mineral oʻgʻitlar solish quyidagi hollarda taqiqlanadi:

suv bilan toʻyingan, suv ostida qolgan, muzlagan yoki qor bilan qoplangan tuproqni oʻgʻitlash;

yerusti suviga oqib tushishi va shimilishi hamda ekinlardan tashqariga chiqish xavfi mavjud boʻlgan tik yonbagʻirlarni oʻgʻitlash;

suyuq organik oʻgʻitlarni yomgʻirlatib sepish yoki elektr uzatish liniyalari orqali 30 metrli zonaga sochib yuborgan holda oʻgʻitlash;

suv omborlari va boshqa suv havzalari, daryolar, qurimaydigan soylar, shuningdek, suv xoʻjaligi va ichimlik suv taʼminoti ehtiyojlari uchun ishlatiladigan kanallarning suvni muhofaza qilish zonalari qor qoplami ustidan oʻgʻit solish, tarkibida mahalliy goʻng boʻlgan oqova suvlarni zararsizlantirmasdan oʻgʻit sifatida foydalanish.

78. Atrof-muhitda nitratlar toʻplanishini kamaytirish uchun:

muayyan turdagi oʻgʻitlardan foydalanish taqiqlangan yoki maqsadga muvofiq boʻlmagan davrlar;

goʻng (tezak) saqlanadigan omborlarning sigʻimi va qurilishi, shu jumladan, atrof-muhitning tarkibida goʻng mavjud boʻlgan oqova suvlar bilan ifloslanishining oldini olish boʻyicha chora-tadbirlar;

oʻgʻitlarni solish tezligi va bir xilda oʻgʻitlash tartibi;

yerdan foydalanishning boshqaruvi, shu jumladan, ekinlarni almashlab ekish tizimlaridan foydalanish hisobga olinishi kerak.

Yogʻingarchilik mavsumida suvning nitratlar bilan ifloslanishining oldini olish maqsadida suvning tuproqdan azotni oʻzlashtiradigan oʻsimlik qoplamasining minimal miqdorini saqlab turish lozim.

79. Oʻgʻitlar almashlab ekish, tuproqni himoyalovchi ekinlarni ekish, yashil oʻgʻitlarni solish, ohaktoshlar va boshqa tabiiy yoki biologik xavfsiz oʻgʻit va qoʻshimchalarni qoʻshish bilan birgalikda ishlatilishi lozim.

80. Biologik qattiq moddalardan, oqova suvlar choʻkmasidan, septik chiqindilardan va inson hayoti va faoliyatidagi boshqa chiqindilardan, shuningdek, inson hayoti va faoliyatidagi chiqindilardan iborat moddalardan oʻgʻit sifatida foydalanish taqiqlanadi.

Suyuq goʻng va uning qayta ishlangan mahsulotlaridan foydalanishga qoʻyiladigan talablar

81. Quduqqa yoki goʻng toʻplagichga shlangli yoki kislorodli izolyatsiyalovchi gaz niqoblarisiz va arqonli xavfsizlik kamarisiz tushish qatʼiyan man etiladi.

Gaz xavfi boʻlgan ishlarni kamida ikki kishidan iborat brigada amalga oshirishi kerak, ulardan biri rahbar boʻlishi kerak. Dastlab xavfsizlik choralarini koʻrgan holda, quduqda toʻplangan gazsimon moddalar yondirmasdan chiqarib tashlanadi.

Har bir masʼul shaxsga gaz chiqish xavfi boʻlgan ishlarni amalga oshirishga doir ishlar rejasiga asosan alohida naryad-ruxsatnoma beriladi. Naryadda ishlarni bajarish uchun xavfsizlikning asosiy choralari koʻrsatilishi kerak.

82. Chorvachilik komplekslaridan chiqadigan zararsizlantirilgan goʻng va oqova suvlardan Texnik reglament talablariga muvofiq organik oʻgʻit sifatida qishloq xoʻjaligida va (yoki) oʻrmon xoʻjaligida foydalaniladi.

83. Chorvachilik komplekslarining zararsizlantirilgan gung va oqova suvlari oʻsimlikda ishlatiladi, bunda hosilning zararlanishi yoki ifloslanishiga, shuningdek, inson va hayvonlarga salbiy taʼsir koʻrsatilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

84. Oʻsimliklar vegetatsiya davrida oʻgʻit sifatida suyuq goʻng solinganda, oxirgi solingan muddatdan terimgacha yoki undan foydalanishgacha boʻlgan vaqtga rioya qilinadi.

85. Atrof-muhitning ifloslanishiga yoʻl qoʻymaslik uchun oʻgʻitlarni purkash mumkin emas.

Qattiq organik oʻgʻitlardan foydalanishga qoʻyiladigan talablar

86. Tuproqni azot va boshqa oziqa moddalari bilan boyitish uchun ishlatiladigan chorva mollari va parranda goʻngi oldindan (termal quritish, kompostlash va boshqa usullar yordamida) zararsizlantirilishi lozim.

87. Faqat hayvonlar (parrandalar) va odamlar uchun umumiy boʻlgan zooantroponoz (chorva mollari orqali yuqishi mumkin boʻlgan) kasalliklardan xoli boʻlgan chorvachilik xoʻjaliklaridan keltirilgan goʻnglardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.

88. Oʻgʻitlar maxsus agrotexnik mashinalar (oʻgʻitlagich pluglar, diskli pluglar) yordamida qisqa vaqtda (12 soat ichida) qoʻllanilishi lozim.

Oʻgʻit uchun ishlatiladigan oqova suvlar loyqasiga qoʻyiladigan talablar

89. Tegishli sanitariya normalari va qoidalari bilan belgilagan usullarning biridan foydalanib, oqova suvlarning loyqalari zararsizlantirilgandan soʻng ulardan oʻgʻit sifatida foydalanishga (chorvachilik fermer xoʻjaliklari va komplekslarining suyuq goʻng va oqova suvlaridan foydalanuvchi meliorativ tizimlardan tashqari) ruxsat berilishi mumkin.

90. Loyqalar qayta ishlash va saqlash texnologiyasiga qarab namligi 92 — 96 foiz boʻlgan suyuq shaklda yoki namligi 50 — 70 foiz boʻlgan sochiluvchan massa, shuningdek, kompost shaklida ishlatilishi mumkin. Kompostlash uchun torf, somon, goʻng, yogʻoch va boshqa organik chiqindilar ishlatiladi.

91. Loyqa bilan oʻgʻitlash uchun moʻljallangan maydonlarda tuproq quyidagi koʻrsatkichlar: pH, fosfor, kaliy, ogʻir metallar-qoʻrgʻoshin, kadmiy, xrom, mis, nikel, simob, ruxning harakatchan shakllari boʻyicha agrokimyoviy tekshiruvdan oʻtkazilishi kerak.

92. Suvni muhofaza qilish va qoʻriqxona zonalarini, oʻrmonlar va daraxt bilan qoplangan maydonlarni, shuningdek, ogʻir metallar bilan ifloslangan tuproqlarni loyqa bilan oʻgʻitlash taqiqlanadi.

93. Pichanzor va yaylovlarni oʻgʻitlashga faqat (shudgorlash chogʻida) qayta oʻtloq barpo etish jarayonida ruxsat etiladi.

94. Oʻgʻitlar xususiyatlariga koʻra organik-mineral kompostlar, toʻshamali yoki toʻshamasiz (suyuq) goʻng kabi oqova suv loyqalari organik-mineral yoxud organik oʻgʻitlar deb hisoblanishi mumkin.

95. Loyqalarning har bir turkumida kelib chiqishi bir xil boʻlgan oʻgʻitlash qiymatini belgilash uchun pH tuz, quruq moddalar, organik moddalar, kul, umumiy va mineral (nitratli H-HO 3 va ammoniyli H-HO 4 ) azot, fosfor, kaliy va umumiy kalsiyning umumiy va harakatchan shakllari tarkibi aniqlanishi kerak.

96. Tuproq, mahsulotlar va atrof-muhitning ogʻir metallar bilan ifloslanish xavfini bartaraf etish uchun oʻgʻit uchun moʻljallangan oqova suvlarning loyqalarida qoʻrgʻoshin, kadmiy, xrom, mis, nikel, simob, rux kabi ogʻir metallarning miqdori tahlil qilinishi zarur.

97. Loyqalardagi oziqa moddalari va ogʻir metallarning tarkibi oʻgʻitni yetkazib berish uchun masʼul boʻlgan tashkilot tomonidan kimyoviy tahlil qilinadi va uning natijalari foydalanuvchiga ilova qilinadigan hujjat (sertifikat) shaklida beriladi.

98. Loyqalarni saqlash va kompostlash ular solinadigan joylarda yoki bunday hududlarga yaqin joylarda amalga oshirilishi mumkin.

Qattiq va suyuq loyqalarni solish uchun mos ravishda qattiq va suyuq organik oʻgʻitlarni solish uchun moʻljallangan mashinalar va texnologiyalardan foydalaniladi. Loyqalar dalaga shudgorlashdan oldin toʻgʻridan-toʻgʻri agʻdarma pluglar bilan solinadi.

99. Oqova suvlar loyqalarini yoki ular asosida tayyorlangan kompostlarni solish qishloq xoʻjaligi ekinlari uchun boshqa organik va mineral oʻgʻitlardan foydalanish imkoniyatini istisno etmaydi. Bunda loyqa bilan tuproqqa solinadigan elementlarning miqdori hisobga olinishi kerak.

4-bob. Xavfsizlik pasporti

100. Xavfsizlik pasporti isteʼmolchiga ish joyida odamlar salomatligi va xavfsizligini, organik va organik-mineral oʻgʻitlar hayot siklining barcha bosqichlarida, shu jumladan, ularni yoʻq qilishda atrof-muhitni muhofaza qilishni taʼminlash uchun zarur choralar koʻrilishi uchun yetarli boʻlgan, ushbu Texnik reglamentga 6-ilovaga muvofiq tasdiqlangan hamda qisqa shaklda taqdim etilgan haqqoniy maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi kerak.

101. Xavfsizlik pasportini tuzuvchi hamda organik va organik-mineral oʻgʻitlarni ishlab chiqaruvchi va bozorga yetkazib beruvchi tashkilot (shaxs) uning tarkibidagi maʼlumotlarning toʻliqligi va haqqoniyligi uchun javobgardir.

Pasportni tuzish uchun zarur maʼlumotlar normativ hujjatlar talablariga muvofiq oʻtkazilgan tadqiqotlar (sinovlar) natijasiga asoslanishi kerak.

102. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni bozorda taqdim etishga masʼul boʻlgan tashkilot (shaxs) (ishlab chiqaruvchi, yetkazib beruvchi, import qiluvchi yoki sotuvchi) isteʼmolchini xavfsizlik pasporti bilan bepul taʼminlashi shart.

103. Isteʼmolchining talabiga binoan xavfli xususiyatlar yoki organik va organik-mineral oʻgʻitlarning zararli taʼsiri turlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar koʻpchilikka maʼlum boʻlgan holatlarda ham mijozga xavfsizlik pasporti berilishi kerak.

104. Muomalada boʻlgan organik va organik-mineral oʻgʻitlar xavfsizlik pasporti asosida roʻyxatdan oʻtkaziladi.

5-bob. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni qadoqlash hamda tamgʻalashga qoʻyiladigan talablar

105. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni qadoqlash materiallari biologik jihatdan parchalanuvchi yoki qayta ishlanuvchi materiallardan tayyorlanadi.

106. Qadoq va idishlarni tayyorlash uchun oʻgʻitlarning yemiruvchi yoki boshqa zararli taʼsiriga chidamli va oʻzaro taʼsiri vaqtida:

yonish va (yoki) sezilarli miqdordagi issiqlik ajralishiga;

tez yonuvchan, toksik yoki nafasni siquvchi gazlarning ajralishiga;

boshqa kimyoviy faol va xavfli moddalarning hosil boʻlishiga olib kelmaydigan materiallar qoʻllaniladi.

107. Isteʼmol qadogʻi toʻliq kafolat muddati davomida oʻgʻitlarning isteʼmol xususiyatlarining oʻzgarmasligini va Texnik reglament talablariga muvofiqligini taʼminlashi kerak.

108. Isteʼmol qadogʻining yuza qismi uni Texnik reglament talablariga muvofiq tamgʻalash imkoniyatini berishi kerak.

109. Organik va organik-mineral oʻgʻitlar qadogʻidagi yorliqda quyidagi maʼlumotlar boʻlishi kerak:

nomlanishi;

oʻgʻit ishlab chiqarish uchun asos boʻlgan normativ hujjatning nomi;

ishlab chiqaruvchining nomi va joylashgan joyi (yuridik manzili, shu jumladan, mamlakat, agar yuridik manziliga nomuvofiq boʻlsa, ishlab chiqarish(lar)ning) va import qiluvchining manzili;

ishlab chiqaruvchining savdo belgisi (mavjud boʻlsa);

shtrixli identifikatsiya qilish kodi (mavjud boʻlsa);

maqsadi (asosiy isteʼmol xususiyatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar);

koʻllash usuli, foydalanish boʻyicha cheklovlar, boshqa oʻgʻitlar va kimyoviy moddalar bilan muvofiqligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

moddalarning oziqaviy elementlari massa ulushi (tarkibi);

ishlab chiqarilgan sana va turkumning raqami;

kafolat muddati;

saqlash, tashish, foydalanish qoidalari va shartlari;

xavflilik darajasi;

sof ogʻirligi (qattiq oʻgʻitlar uchun), idishdagi nominal hajmi (suyuq oʻgʻitlar uchun);

birinchi tibbiy yordam koʻrsatish choralari;

“Namlikdan saqlansin” va “Quyosh nuridan saqlansin” belgilari;

oʻgʻitlardan xavfsiz foydalanish boʻyicha qoʻshimcha yoʻriqnomalar.

110. Har bir transport qadogʻida quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan tamgʻasi mavjud boʻlgan etiketka boʻlishi lozim:

nomlanishi;

ishlab chiqaruvchining nomi va joylashgan joyi (yuridik manzili, shu jumladan, mamlakat, agar yuridik manziliga nomuvofiq boʻlsa, ishlab chiqarish(lar)ning va import qiluvchining manzili;

maqsadi (asosiy isteʼmol xususiyatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar);

oziqaviy moddalarning massa ulushi (tarkibi);

saqlash, tashish, foydalanish qoidalari va shartlari;

ishlab chiqarilgan sana, yaroqlilik muddati;

“Namlikdan saqlansin” va “Quyosh nuridan saqlansin” belgilari;

turkumning raqami;

xavflilik darajasi;

qadoqlangan oʻgʻitning miqdori;

qadoq birliklarining soni;

qadoqlovchining raqami.

111. Tamgʻani bosish texnologiyasi kafolat muddati davomida mahsulotni tashish, saqlash va sotish davomida uning oʻchib ketmasligini taʼminlashi kerak.

112. Uyum holda tashiladigan oʻgʻitlar uchun tamga ilova qilingan hujjatlarda koʻrsatiladi.

113. Tamgʻalash davlat tilida, lotin yozuviga asoslangan oʻzbek alifbosidan foydalangan holda amalga oshiriladi va boshqa tillarda ham takrorlanishi mumkin.

114. Mahsulotlarni ixtiyoriy ekologik markirovkalash toʻgʻrisida sertifikat mavjud boʻlmagan taqdirda, mahsulotning nomida, oʻramida, tovarga ilova qilinadigan hujjatlarda va mahsulotni reklama qilishda “eko” va “eco” soʻzlaridan foydalanish taqiqlanadi.

115. Organik oʻgʻitlarni markalash va reklama qilishda organik mahsulotning belgilari (logotiplari), agar ular “Organik” standart talablariga muvofiq ishlab chiqarilgan boʻlsagina ishlatilishi mumkin.

116. Yarim suyuq va suyuq oʻgʻitlar polimer materiallardan tayyorlangan kanistrlar, plastik idishlar (PET-idishlar), polimer bochkalar, payvandlangan poʻlat bochkalarga solinadi.

117. Qadoqlash materiallari oʻgʻitlarni tashish, saqlash va ulardan foydalanish paytida but saqlanishini va sifatini hamda isteʼmolchi xavfsizligini taʼminlashi kerak. Alyuminiy qoʻshib tayyorlangan qadoqlardan foydalanishga ruxsat berilmaydi.

6-bob. Muvofiqlikni baholash

118. Yetkazib berilayotgan organik va organik-mineral oʻgʻitlarning mazkur Texnik reglament talablariga muvofiqligi quyidagilar orqali baholanadi:

oʻgʻitning muvofiqligini deklaratsiya qilish;

oʻgʻitning muvofiqligini sertifikatlashtirish.

7-bob. Muvofiqlikni tasdiqlash

Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni deklaratsiya qilish

119. Oʻzbekiston Respublikasi hududida muomalaga chiqariladigan organik va organik-mineral oʻgʻitlarning muvofiqligi deklaratsiya qilish orqali tasdiqlanishi shart.

120. Oʻzbekiston Respublikasi hududida ishlab chiqarilgan va import qilinadigan organik va organik-mineral oʻgʻitlarning muvofiqligi mazkur bobda belgilangan qoida va sxemalarga muvofiq tasdiqlanadi.

121. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarning muvofiqligi 1D, 2D, 3 D, 4D va 6D sxemalar boʻyicha deklaratsiya qilinadi:

1D sxema — turkumi ishlab chiqarilgan organik va organik-mineral oʻgʻitlar uchun ariza beruvchining oʻz dalillariga asoslanib muvofiqlikni eʼlon qilishda qoʻllaniladi. Bunda ariza beruvchi ishlab chiqaruvchi yoki u tomondan vakolat berilgan yuridik shaxs hisoblanadi;

2D sxema — organik va organik-mineral oʻgʻitlar toʻpi uchun ariza beruvchining oʻz dalillari asosida muvofiqlikni eʼlon qilishda qoʻllaniladi. Bunda ariza beruvchi ishlab chiqaruvchi (u tomondan vakolat berilgan yuridik shaxs) yoki sotuvchi (import qiluvchi) hisoblanadi;

3D sxema — turkum ishlab chiqarilgan organik va organik-mineral oʻgʻitlar uchun akkreditatsiyadan oʻtkazilgan sinov laboratoriyalari ishtirokida olingan dalillar va ariza beruvchining oʻz dalillari (agar mavjud boʻlsa) asosida muvofiqlikni deklaratsiya qilishda qoʻllaniladi. Bunda ariza beruvchi ishlab chiqaruvchi yoki u tomondan vakolat berilgan yuridik shaxs hisoblanadi;

4D sxema — organik va organik-mineral oʻgʻitlar toʻpi uchun akkreditatsiyadan oʻtkazilgan sinov laboratoriyalari ishtirokida olingan dalillar va ariza beruvchining oʻz dalillari (agar mavjud boʻlsa) asosida muvofiqlikni deklaratsiya qilishda qoʻllaniladi. Bunda ariza beruvchi ishlab chiqaruvchi (u tomondan vakolat berilgan yuridik shaxs) yoki sotuvchi (import qiluvchi) hisoblanadi;

6D sxema — ishlab chiqaruvchi menejment tizimlarini sertifikatlashtirish organi tomonidan sertifikatlanib, joriy etilgan menejment tizimiga ega boʻlgan seriyali ishlab chiqarilgan organik va organik-mineral oʻgʻitlar uchun qoʻllaniladi. Bunda ariza beruvchi ishlab chiqaruvchi yoki u tomondan vakolat berilgan yuridik shaxs hisoblanadi.

122. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarning mazkur Texnik reglament talablariga muvofiqligini tasdiqlovchi texnik hujjatlar quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

ishlab chiqaruvchi (tadbirkor) va (yoki) akkreditatsiyadan oʻtkazilgan sinov laboratoriyasining oʻgʻitni mazkur Texnik reglament talablariga muvofiqligini tasdiqlaydigan sinov bayonnomalari;

qonunchilik hujjatlariga muvofiq oʻgʻit xavfsizligini tasdiqlaydigan hujjatlar;

menejment tizimining muvofiqlik sertifikatlari;

oʻgʻit xavfsizligini tasdiqlaydigan boshqa hujjatlar.

123. Muvofiqlik toʻgʻrisidagi deklaratsiya qonunchilikda belgilangan tartibda rasmiylashtiriladi.

124. Muvofiqlik toʻgʻrisidagi deklaratsiya quyidagi hollarda qayta rasmiylashtiriladi:

mazkur Texnik reglament talablari oʻzgarganda;

oʻgʻitning belgilangan talablarga muvofiqligiga taʼsir koʻrsatadigan yoki taʼsir qilishi mumkin boʻlgan ishlab chiqarish va (yoki) saqlashning texnologik jarayonlari yoki texnik hujjatlar tarkibi oʻzgarganda.

Muvofiqlik toʻgʻrisidagi deklaratsiya uni qabul qilish tartibi boʻyicha qayta rasmiylashtiriladi.

125. Texnik hujjatlar, shu jumladan, muvofiqlikni tasdiqlaydigan hujjatlar quyidagi muddatlarda saqlanadi:

turkum ishlab chiqarilgan oʻgʻit uchun-oʻgʻit ishlab chiqarish olib qoʻyilgan (tugatilgan) kundan boshlab kamida 10 yil;

menejment tizimining sertifikatlaiggirish natijalarini tasdiqlovchi dalil materiallari, muvofiqlik sertifikatini bergan muvofiqlikni baholash organida, menejment tizimining muvofiqlik sertifikati muddati tugagandan keyin kamida 5 yil.

Ushbu banddagi hujjatlar davlat nazorati organlariga ularning talabiga binoan taqdim etiladi.

126. Organik va organik-mineral oʻgʻitlar hamda ularga bogʻliq boʻlgan ishlab chiqarish, saqlash, tashish, sotish va utilizatsiya qilish jarayonlari boʻyicha mazkur Texnik reglamentda belgilangan talablarga rioya etilishi ustidan davlat nazorati qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.

Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni identifikatsiya qilish

127. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni identifikatsiya qilishda taqdim etilgan oʻgʻit bilan yorliqda koʻrsatilgan koʻrsatkichlar bir xilligi aniqlanadi.

128. Quyidagilar oʻgʻitlarni identifikatsiya qilish tadbirini oʻtkazadi:

Oʻzbekiston Respublikasi hududida muomalaga chiqarishni taʼminlovchi ishlab chiqaruvchilar (sotuvchilar);

sertifikatlashtirish organi muvofiqlikni baholash va tasdiqlash maqsadida;

sanoat xavfsizligi ekspertizasi doirasidagi ekspert tashkiloti xavfli ishlab chiqarish obyektini xavfli ishlab chiqarish obyektlari davlat roʻyxatiga olish, shuningdek, zararli moddalarni ishlab chiqaruvchi, qayta ishlovchi yoki yoʻq qiluvchi tashkilotlarning fuqarolik javobgarligini sugʻurtalash maqsadida va xavfli ishlab chiqarish obyektida baxtsiz hodisa yuz berganda, boshqa shaxslarning hayotiga, sogʻligʻiga va (yoki) mulkiga hamda atrof-muhitga zarar yetkazganlik uchun;

davlat nazorati organi Texnik reglament talablariga muvofiqlikni baholash va tasdiqlash maqsadida.

129. Organik va organik-mineral oʻgʻitlar nomi va turi, bir xilligi, shuningdek, aniqlanadigan oʻgʻit turining oʻziga xos xususiyatlari boʻyicha identifikatsiya qilinadi.

130. Organik va organik-mineral oʻgʻitlar quyidagi usullardan biri yoki ular birgalikda qoʻllangan holda identifikatsiya qilinadi:

hujjatlar boʻyicha;

tashqi koʻzdan kechirish;

sinovlar.

131. Organik va organik-mineral oʻgʻitlar xavfsizlik pasporti, yetkazib berish kelishuvi, shartnomalar va yorligʻida keltirilgan maʼlumotlardan foydalangan holda identifikatsiya qilinadi.

Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni roʻyxatga olish

132. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni roʻyxatdan oʻtkazishda ariza beruvchilar yakka tartibdagi tadbirkor, yuridik yoki jismoniy shaxs, vakolatli ishlab chiqaruvchi yoki import qiluvchi boʻlishi mumkin.

133. Organik va organik-mineral oʻgʻitlar Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Oʻsimliklar karantini va himoyasi agentligi tomonidan roʻyxatga olinadi.

Kimyolashtirish va oʻsimliklarni himoya qilish vositalarini sinovdan oʻtkazish va roʻyxatga olish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 2-ilovada keltirilgan shaklga muvofiq organik va organik-mineral oʻgʻitlarga roʻyxatga olganlik toʻgʻrisida guvohnoma beriladi.

134. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi guvohnomaning amal qilish muddati besh yil.

135. Respublika hududida foydalanishga ruxsat berilgan oʻsimliklarni himoya qilish vositalari va oʻgʻitlarning yangilangan davlat reyestri vakolatli organning rasmiy saytida joylashtiriladi.

Mahsulot bozorda muomalaga chiqarilishining muvofiqlik belgisi bilan tamgʻalash

136. Muvofiqlikni baholashdan oʻtgan, Texnik reglament talablariga muvofiq boʻlgan organik va organik-mineral oʻgʻitlar mahsulot bozorda muomalaga chiqarilishining muvofiqlik belgisi bilan tamgʻalanadi.

137. Organik va organik-mineral oʻgʻitlar muomalaga chiqarilishidan oldin mahsulot bozorda muomalaga chiqarilishining muvofiqlik belgisi bilan tamgʻalanadi.

138. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni qadoqlashning har bir birligiga yoki etiketkaga/yorliqqa (agar qadoqqa belgi tushirishning iloji boʻlmasa) mahsulot bozorda muomalaga chiqarilishining muvofiqlik belgisi tushiriladi, shuningdek, oʻgʻitlar turkumiga ilova qilinadigan hujjatlarda koʻrsatiladi.

139. Mahsulot bozorda muomalaga chiqarilishining muvofiqlik belgisi oʻgʻitdan toʻliq foydalanilgunga qadar aniq tasvirni taʼminlaydigan usulda tushirilishi lozim.

140. Mazkur Texnik reglament talablariga nomuvofiq boʻlgan organik va organik-mineral oʻgʻitlarni Oʻzbekiston Respublikasi hududida muomalaga kiritilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

141. Vakolatli davlat organi organik va organik-mineral oʻgʻitlarning nomuvofiqligi toʻgʻrisidagi qarorni qabul qilgandan soʻng ishlab chiqaruvchini (tadbirkor) oʻgʻitni Oʻzbekiston Respublikasi hududida muomalaga chiqarishni cheklash, taqiqlash va bozordan qaytarib olish choralarini koʻrish zarurligini tushuntiruvchi dalillar va sabablarni koʻrsatgan holda xabardor qiladi.

8-bob. Davlat nazorati

142. Ushbu Texnik reglament talablariga rioya qilish ustidan davlat nazoratini Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish qoʻmitasi hamda Oʻsimliklar karantini va himoyasi agentligi, shuningdek, boshqa maxsus vakolatli davlat organlari oʻz vakolatlari doirasida amalga oshiradi.

143. Mazkur Texnik reglament talablariga rioya qilish ustidan davlat nazoratini amalga oshiruvchi organlarning qaroridan norozi boʻlgan tadbirkorlik subyektlari Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish qoʻmitasi hamda Oʻsimliklar karantini va himoyasi agentligi, shuningdek, boshqa maxsus vakolatli davlat organlarining mansabdor shaxslari harakati (harakatsizligi) ustidan belgilangan tartibda yuqori turuvchi organga yoki sudga shikoyat qilish huquqiga ega.

9-bob. Yakunlovchi qoidalar

144. Ushbu Texnik reglament kuchga kirgunga qadar organik va organik-mineral oʻgʻitlarga belgilangan tartibda berilgan xulosalar va muvofiqlik sertifikatlari amal qilish muddati tugagunga qadar haqiqiy hisoblanadi.

Mazkur Texnik reglament kuchga kirgan kundan boshlab organik va organik-mineral oʻgʻitlar xavfsizligi boʻyicha amaldagi texnik jihatdan tartibga solishga oid normativ hujjatlarning ushbu Texnik reglamentga zid boʻlmagan qismlari qoʻllaniladi.

145. Mazkur Texnik reglament talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.

Organik va organik-mineral oʻgʻitlar xavfsizligi toʻgʻrisidagi texnik reglamentga ILOVA

Organik va organik-mineral oʻgʻitlar xavfsizligi toʻgʻrisidagi texnik reglamentni joriy etish SXEMASI

Bosqichlari Subyekt Tadbir nomi Muddati 1-bosqich Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi Texnik reglamentni organik va organik-mineral oʻgʻit ishlab chiqaruvchilarga, sinov laboratoriyasi va vakolatli organga yetkazadi. Besh kun muddatda 2-bosqich Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, “Oʻzkimyosanoat” AJ 1. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarga taalluqli texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar roʻyxatini shakllantiradi va xatlovdan oʻtkazadi. Bir oy muddatda 2. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarning Texnik reglament talablariga rioya qilishni taʼminlaydigan standartlar roʻyxatini tasdiqlash boʻyicha qaror qabul qiladi. Oʻn besh kun muddatda 3. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni sinash va oʻlchash usullari Texnik reglamentning talablarini qoʻllash va bajarish hamda texnik jihatdan tartibga solish obyektlarining muvofiqligini baholash uchun zarur sinash va oʻlchash qoidalari va usullari, jumladan, namunalarni olish qoidalarini oʻz ichiga olgan standartlar roʻyxatini tasdiqlash boʻyicha qaror qabul qiladi. Oʻn kun muddatda 3-bosqich Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi Organik va organik-mineral oʻgʻitlarning Texnik reglament talablariga muvofiqligi boʻyicha sinovlardan oʻtkazish uchun sinov laboratoriyalarining akkreditatsiya qamrovini kengaytirish boʻyicha choralar koʻradi. Olti oy muddatda 4-bosqich Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, “Oʻzkimyosanoat” AJ Texnik reglamentni qoʻllash maqsadlari, mazmuni va uni qoʻllash tartibi toʻgʻrisida jamoatchilik, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, tadbirkorlik subyektlarining keng xabardor qilinishini taʼminlaydi. Rejaga muvofiq 5-bosqich Davlat nazorati organlari Texnik reglament talablariga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini taʼminlaydi. Oʻrnatilgan tartibda 6-bosqich Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, “Oʻzkimyosanoat” AJ Texnik reglamentni qoʻllash amaliyotini monitoring qiladi hamda tizimli asosda Vazirlar Mahkamasiga maʼlumotlar kiritib boradi. Har chorakda ”.

Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV

Toshkent sh.,

2025-yil 11-yanvar,

9-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 13.01.2025-y., 09/25/9/0024-son)

lex.uz