UzbekAI

← Qonunlar

📅 2025-yil 13-yanvar · Qonunlar va kodekslar

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2025 йил 13 январь · Қонунлар ва кодекслар

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 13 января 2025 г. · Законы и кодексы

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 13 January 2025 · Laws and codes

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикасининг Қонуни

Космик фаолият тўғрисида

Қонунчилик палатаси томонидан 2024 йил 30 сентябрда қабул қилинган Сенат томонидан 2024 йил 21 декабрда маъқулланган

1-боб. Умумий қоидалар

1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади

Ушбу Қонуннинг мақсади космик фаолият соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат.

2-модда. Космик фаолият тўғрисидаги қонунчилик

Космик фаолият тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.

Агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида Ўзбекистон Республикасининг космик фаолият тўғрисидаги қонунчилигида назарда тутилганидан бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартнома қоидалари қўлланилади.

3-модда. Асосий тушунчалар

Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

ер усти космик инфратузилмаси объектлари — космик фаолиятни амалга оширишда фойдаланиладиган ер усти иншоотлари, бинолари ва техникалари;

Ерни масофадан зондлаш — космик аппаратларга ва бошқа қурилмаларга (самолёт, вертолёт, учувчисиз учиш аппаратлари ва бошқаларга) ўрнатилган ускуналар орқали ер устидаги ва ер қаъридаги объектлар тўғрисидаги маълумотларни олиш жараёни;

Ерни масофадан зондлаш миллий оператори (бундан буён матнда Миллий оператор деб юритилади) — космик тизимларни бошқариш ва (ёки) улардан фойдаланиш бўйича фаолиятни амалга оширадиган, космик фаолият соҳасидаги махсус ваколатли давлат органи томонидан белгиланадиган юридик шахс;

космик аппарат — космик фазони ва Ерни тадқиқ этиш имконини берадиган, космик фазога учириш учун мўлжалланган техник қурилма, шу жумладан сунъий йўлдош аппарати;

космик мониторинг — космик хизматларнинг космик мониторинг объектлари ҳолатини космик аппаратлар ёрдамида олинган космик суратларга, шунингдек бошқа қўшимча маълумотларга ишлов бериш ҳамда уларни таҳлил қилиш орқали ўрганишга қаратилган таркибий қисми;

космик объект — космик фазода ишлаш учун мўлжалланган техник қурилма, шу жумладан космик аппарат ва (ёки) уни космик фазога олиб чиқиш воситаси ҳамда уларнинг таркибий қисмлари;

космик сурат — космик аппаратларга ўрнатилган махсус қурилмалар ёрдамида электромагнит спектрининг турли диапазонларида олинган ва маълум бир алгоритм бўйича визуаллаштириладиган икки ўлчовли тасвир;

космик технологиялар — космик фаолиятни амалга ошириш, шунингдек ушбу фаолият натижаларини олиш ва улардан фойдаланиш учун зарур бўлган ахборотни ва (ёки) маълумотларни тўплаш, сақлаш, излаш, уларга ишлов бериш ҳамда уларни тарқатиш учун фойдаланиладиган услублар, қурилмалар, воситалар, усуллар ва жараёнлар мажмуи;

космик тизим — космик фазони ва Ерни тадқиқ этиш ҳамда унинг натижаларидан фойдаланиш учун мўлжалланган, космик объектларни ва ер усти космик инфратузилмаси объектларини ўз ичига оладиган, функционал жиҳатдан ўзаро боғлиқ бўлган техник воситалар ҳамда амалий ишлар мажмуи;

космик фазо — Ер атмосферасидан ташқаридаги ҳаво ҳудудини ўзининг табиий хусусиятига кўра ўраб турадиган, космик объектлар ўз функционал вазифаларини амалга ошира оладиган фазо;

космик фаолият — илм-фан, ижтимоий-иқтисодий, экологияга, ахборотга, тижоратга, мудофаага, хавфсизликка оид мақсадларга ва бошқа соҳаларга оид мақсадларга эришиш учун космик технологиялар воситасида космик фазони ва Ерни тадқиқ этишга ҳамда улардан фойдаланишга қаратилган фаолият;

космик фаолият объектлари — космик фаолиятни амалга оширишда фойдаланиладиган космик инфратузилма объектлари;

космик фаолият субъектлари — космик фаолиятни амалга оширувчи юридик шахслар, шу жумладан ушбу Қонунга ҳамда Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси ҳудудида космик фаолиятни амалга оширувчи халқаро ташкилотлар;

космик хизматлар — космик маълумотлардан, космик ва рақамли технологиялардан иборат бўлган геоахборот тизимларидан фойдаланган ҳолда, шу жумладан космик мониторинг орқали кўрсатиладиган хизматлар.

4-модда. Космик фаолиятнинг асосий принциплари

Космик фаолиятнинг асосий принциплари қуйидагилардан иборат:

мамлакатнинг илмий-техник салоҳиятидан ва космик фаолият имкониятларидан самарали фойдаланиш;

космик технологиялардан фойдаланган ҳолда соҳаларнинг рақамлаштирилиш даражасини ҳамда шаффофлигини оширишга кўмаклашиш;

тенг ҳуқуқлилик ва ўзаро манфаатдорлик асосида халқаро ҳамкорликни амалга ошириш;

космик фаолиятни ривожлантиришнинг устувор йўналишларини қўллаб-қувватлаш ва уни рағбатлантириш;

космик фаолиятни амалга оширишда экологик талабларга, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига ва аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталигини таъминлашга доир талабларга риоя этилиши устуворлиги.

5-модда. Космик фаолиятни амалга оширишнинг асосий мақсадлари

Космик фаолиятни амалга оширишнинг асосий мақсадлари қуйидагилардан иборат:

Ўзбекистон Республикасининг барқарор ижтимоий-иқтисодий ривожланишига, мудофаа қобилиятини ва хавфсизлигини мустаҳкамлашга кўмаклашиш;

Ерни, космик фазони ва самовий жисмларни тадқиқ этиш, шунингдек улар тўғрисидаги илмий билимларни тўплаш ва ривожлантириш;

космик технологиялар ёрдамида соҳаларнинг рақамлаштирилишини жадаллаштириш;

илмий, ижтимоий-иқтисодий, экологияга, тижоратга оид соҳалар ва бошқа соҳаларнинг манфаатларини кўзлаган ҳолда мамлакат ҳудудини космик технологиялар ёрдамида тадқиқ этиш;

космик фаолият соҳасида космик хизматлар кўрсатиш;

иқлим ўзгаришининг олдини олиш ва унинг таъсирини юмшатиш мақсадида Ўзбекистон Республикаси ҳудудини доимий равишда мониторинг қилиб боришга кўмаклашиш;

космик фаолият соҳасидаги халқаро ҳамкорликни ривожлантириш.

2-боб. Космик фаолият соҳасини давлат томонидан тартибга солиш

6-модда. Космик фаолият соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий йўналишлари

Космик фаолият соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий йўналишлари қуйидагилардан иборат:

космик фаолият соҳасидаги ягона давлат сиёсатини ва стратегик йўналишларни ишлаб чиқиш ҳамда амалга ошириш;

космик фазони ва сайёраларни тинчлик мақсадларида тадқиқ этиш ҳамда космик технологиялардан фойдаланиш бўйича халқаро ҳамкорликда иштирок этиш;

мамлакатни ижтимоий-иқтисодий жиҳатдан барқарор ривожлантириш, шунингдек унинг мудофаасини ва хавфсизлигини мустаҳкамлаш мақсадида космик фаолият натижаларидан фойдаланиш, космик объектларни яратиш ва (ёки) учириш;

космик хизматларнинг миллий бозорини яратиш ва ривожлантириш;

космик фаолият тўғрисидаги қонунчиликни такомиллаштириш бўйича таклифлар тайёрлаш, шу жумладан норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва космик фаолият тўғрисидаги қонунчиликка риоя этилиши устидан давлат назоратини амалга ошириш;

космик инфратузилмани, космик тадқиқотлар ва технологияларни, илмий-тадқиқот ҳамда тажриба-конструкторлик ишларини ривожлантириш бўйича комплекс чора-тадбирларни ишлаб чиқиш ва амалга ошириш;

таълим ташкилотларида, шу жумладан етакчи хорижий таълим ташкилотларида космик фаолият йўналишлари бўйича кадрларни тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини оширишни ташкил этиш;

ижтимоий-иқтисодий соҳаларда фаолиятни амалга оширувчи вазирликлар ва идораларнинг зиммасига юклатилган вазифаларни бажариш самарадорлигини Ерни масофадан зондлашдан, геоахборот тизимларидан, космик ва рақамли технологиялардан фойдаланган ҳолда оширишга кўмаклашиш;

ўз бўйсунувида Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучларининг таркибига кирадиган ҳарбий тузилмаларга эга бўлган вазирликлар ва идораларга мамлакатнинг мудофаа қобилиятини мустаҳкамлаш ҳамда хавфсизлигини таъминлаш билан боғлиқ махсус топшириқлар ва вазифаларни бажаришда геоахборот тизимларидан, космик ва рақамли технологиялардан фойдаланган ҳолда амалий ёрдам кўрсатиш;

иқтисодиётнинг тармоқларидаги қонунчилик бузилиши ҳолларини космик суратларга ишлов бериш ва уларни таҳлил қилиш орқали аниқлашга кўмаклашиш;

космик фаолият соҳасидаги давлат дастурларини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш;

вазирликлар ва идоралар томонидан фаолиятнинг тегишли соҳаларида амалга ошириладиган мониторинг жараёнларида космик технологияларни қўллашга доир таклифларни ишлаб чиқиш ва ишларни мувофиқлаштириш;

тармоқларда вазирликлар ва идоралар томонидан космик технологияларнинг қўлланилиш даражасини мониторинг қилиш ҳамда уларнинг жорий этилишини жадаллаштириш;

космик фаолиятни оммалаштиришга доир ишларни илм-фан ва инновацион технологиялардан фойдаланган ҳолда ташкил этиш;

геоахборот маълумотлар базасини тўлдириш ва янгилаб бориш.

7-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг космик фаолият соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

космик фаолият соҳасидаги ягона давлат сиёсати амалга оширилишини таъминлайди;

космик фаолият соҳасидаги давлат дастурларини тасдиқлайди ва уларнинг амалга оширилишини таъминлайди;

космик фаолият соҳасидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ўз ваколатлари доирасида қабул қилади;

фойдаланишдан чиқарилган космик объектларни ва техник воситаларни утилизация қилиш тартибини белгилайди;

космик фаолиятни амалга ошириш тартибини белгилайди.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

8-модда. Ўзбекистон Республикаси Рақамли технологиялар вазирлиги ҳузуридаги Космик тадқиқотлар ва технологиялар агентлигининг космик фаолият соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Рақамли технологиялар вазирлиги ҳузуридаги Космик тадқиқотлар ва технологиялар агентлиги космик фаолият соҳасидаги махсус ваколатли давлат органидир (бундан буён матнда махсус ваколатли давлат органи деб юритилади).

Махсус ваколатли давлат органи:

космик тадқиқотлар ва технологиялар соҳасидаги ягона давлат сиёсатини амалга оширишда ҳамда стратегик йўналишларни ишлаб чиқишда Ўзбекистон Республикаси Рақамли технологиялар вазирлигига кўмаклашади;

космик фаолият тўғрисидаги қонунчиликни такомиллаштириш бўйича таклифлар тайёрлайди ва норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқади;

космик инфратузилмани, космик тадқиқотларни ва технологияларни, илмий-тадқиқот ҳамда тажриба-конструкторлик ишларини ривожлантириш бўйича комплекс чора-тадбирларни ишлаб чиқади ва амалга оширади;

таълим ташкилотларида, шу жумладан етакчи хорижий таълим ташкилотларида космик фаолиятнинг йўналишлари бўйича кадрларни тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини оширишни ташкил этади;

ижтимоий-иқтисодий соҳаларда фаолиятни амалга оширувчи вазирликлар ва идораларнинг зиммасига юклатилган вазифаларни бажариш самарадорлигини Ерни масофадан зондлашдан, геоахборот тизимларидан, космик ва рақамли технологиялардан фойдаланган ҳолда оширишга кўмаклашади;

ўз бўйсунувида Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучларининг таркибига кирадиган ҳарбий тузилмаларга эга бўлган вазирликлар ва идораларга мамлакатнинг мудофаа қобилиятини мустаҳкамлаш ҳамда хавфсизлигини таъминлаш билан боғлиқ махсус топшириқлар ва вазифаларни бажаришда геоахборот тизимларидан, космик ҳамда рақамли технологиялардан фойдаланган ҳолда амалий ёрдам кўрсатади;

космик мониторинг объектларида космик мониторинг, шу жумладан давлат космик мониторинги амалга оширилишини таъминлайди;

тармоққа мансублилиги бўйича вазирликлар ва идоралар томонидан амалга ошириладиган мониторинг жараёнларида космик технологияларни қўллашга доир таклифларни ишлаб чиқади ва ишларни мувофиқлаштиради;

тармоқларда вазирликлар ва идоралар томонидан космик технологияларнинг қўлланилиш даражасини мониторинг қилади ва уларнинг жорий этилишини жадаллаштиради;

космик фаолиятни оммалаштириш бўйича ишларни илм-фан ва инновацион технологиялардан фойдаланган ҳолда ташкил этади;

космик фаолиятни амалга ошириш чоғида кузатишларни олиб боради, олинган маълумотларни тўплайди, уларга ишлов беради, уларни таҳлил қилади, сақлайди ва улардан фойдаланади;

космик фаолият соҳасида халқаро ҳамкорликни амалга оширади, шунингдек космик фазони тадқиқ этиш ва ундан фойдаланиш билан боғлиқ халқаро-ҳуқуқий масалаларни ҳал қилишга кўмаклашади ҳамда халқаро мажбуриятларнинг бажарилишини таъминлайди;

космик суратларни қабул қилиш, уларга ишлов бериш ва уларни тарқатиш тартибини ишлаб чиқади ҳамда амалга оширади;

космик фазога учириладиган Ўзбекистон Республикасининг космик объектларини халқаро стандартларга ва қонунчиликка мувофиқ тамғалашни амалга оширади;

ҳарбий мақсадга ва икки хил мақсадга мўлжалланган космик технологияларни ишлаб чиқишга, ишлаб чиқаришга ва етказиб беришга ҳамда космик инфратузилма объектларини ривожлантиришга доир давлат мудофаа буюртмасини Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги билан биргаликда шакллантиради;

икки хил мақсадга мўлжалланган космик технологияларни ривожлантиришнинг асосий йўналишларини Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги билан биргаликда белгилайди ва тегишли тадқиқотларни ташкил этади;

космик фаолият соҳасидаги дастурларни ишлаб чиқади ва амалга оширади;

космик фаолият соҳасидаги давлат назоратини амалга оширади;

Миллий операторни белгилайди.

Махсус ваколатли давлат органи қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

9-модда. Ўзбекистон Республикаси Рақамли технологиялар вазирлигининг космик фаолият соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Рақамли технологиялар вазирлиги:

космик фаолият, космик тадқиқотлар ва технологиялар соҳасида ягона давлат сиёсатини амалга оширади ҳамда стратегик йўналишларни ишлаб чиқади, шунингдек махсус ваколатли давлат органининг фаолиятини мувофиқлаштиради;

космик фаолият соҳасидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларининг ишлаб чиқилиши ва тасдиқланишини ташкил этади;

Ўзбекистон Республикасида космик фаолият соҳасидаги дастурлар ишлаб чиқилиши ва амалга оширилишини мувофиқлаштиради;

халқаро ҳамкорлик доирасида махсус ваколатли давлат органи билан биргаликда Ўзбекистон Республикасининг космик фаолият соҳасидаги манфаатларини ифода этади ва амалга ошириладиган ишларни мувофиқлаштиради;

космик фаолият соҳасидаги давлат назоратини амалга ошириш бўйича ишларни мувофиқлаштиради ва ушбу йўналишни такомиллаштириш юзасидан таклифлар ишлаб чиқади;

вазирликлар ва идораларнинг космик фаолият соҳасидаги фаолиятини мувофиқлаштиради.

10-модда. Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлигининг космик фаолият соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги мамлакат мудофааси ва хавфсизлиги манфаатларини кўзлаган ҳолда, космик фаолият имкониятларидан фойдаланади, шунингдек ҳарбий космик технологияларни яратиш бўйича ишларни ташкил этади.

Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги:

ҳарбий мақсадга мўлжалланган космик технологияларни ҳамда махсус ваколатли давлат органи билан биргаликда икки хил мақсадга мўлжалланган космик технологияларни яратиш бўйича ишларни ташкил этади;

мамлакат мудофааси ва хавфсизлиги манфаатларини кўзлаган ҳолда, космик технологиялардан фойдаланишни режалаштиради ва амалга оширади;

қўлланилиши космик фаолият билан боғлиқ бўлган қурол-яроғ, ҳарбий ва махсус техникани яратишга, ишлаб чиқаришга ва етказиб беришга доир давлат мудофаа буюртмасини шакллантиришни амалга оширади;

ҳарбий мақсадга мўлжалланган космик технологияларни ҳамда махсус ваколатли давлат органи билан биргаликда икки хил мақсадга мўлжалланган космик технологияларни яратиш бўйича илмий-тадқиқот ва тажриба-конструкторлик ишлари амалга оширилишини таъминлайди;

ҳарбий мақсадга мўлжалланган космик технологияларни ҳамда махсус ваколатли давлат органи билан биргаликда икки хил мақсадга мўлжалланган космик технологияларни ривожлантиришнинг асосий йўналишлари ва истиқболларини белгилаш бўйича тизимли тадқиқотларни ташкил этади;

ҳарбий мақсадга мўлжалланган космик технологияларнинг синовдан ўтказилишини махсус ваколатли давлат органи ҳамда бошқа манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда ташкил этади;

мамлакат мудофааси ва хавфсизлиги манфаатларини кўзлаган ҳолда, космик фаолият соҳасидаги давлат сиёсати бўйича таклифлар тайёрлайди;

Ўзбекистон Республикасининг халқаро космик лойиҳалари ва дастурларини амалга оширишда махсус ваколатли давлат органи ҳамда бошқа манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда иштирок этади;

космик технологияларнинг ҳарбий мақсадларга мувофиқлиги тўғрисидаги хулосани тайёрлайди ва махсус ваколатли давлат органига тақдим этади;

мамлакат мудофааси ва хавфсизлиги манфаатларини кўзлаган ҳолда, космик фаолият соҳасидаги истиқболли йўналишларни ривожлантиришга доир таклифларни ишлаб чиқади ва махсус ваколатли давлат органига киритади.

3-боб. Космик фаолиятни ташкил этиш

11-модда. Космик фаолият соҳасида илмий тадқиқотлар олиб бориш

Космик фаолият соҳасидаги илмий тадқиқотлар космик фаолиятнинг илмий жиҳатдан кузатиб борилишини таъминлашни, космик технологияларнинг янги намуналарини ишлаб чиқишни, космик технологияларни ривожлантиришга, жорий этишга ва улардан фойдаланишга йўналтирилган космик синовларни, фундаментал ва илмий-амалий тадқиқотларни ўз ичига олади.

Космик фаолият соҳасидаги илмий тадқиқотлар илмий ва илмий-техникавий лойиҳалар доирасида амалга оширилади ҳамда Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси томонидан мувофиқлаштирилади.

Космик тизимларни яратиш бўйича лойиҳалар илмий тадқиқотларни, ишланмаларни ҳамда космик фаолият объектларини ва уларнинг таркибий қисмларини илмий жиҳатдан ишлаб чиқиш, лойиҳалаштириш, ишлаб чиқариш, ўрнатиш, қуриш, синовдан ўтказиш, шунингдек улардан фойдаланиш жараёнларини ўз ичига олади.

Космик фаолият соҳасидаги илмий ва илмий-техникавий лойиҳалар ҳамда космик тизимларни яратиш бўйича лойиҳалар олимларни, юқори малакали мутахассисларни, жамоат ташкилотларини, Ўзбекистон Республикасининг олий таълим ташкилотларини, шунингдек халқаро экспертларни ва чет давлатларнинг олимларини жалб этган ҳолда амалга оширилади.

12-модда. Космик тизимларнинг турлари

Қуйидагилар космик тизимларнинг турлари жумласига киради:

Ерни масофадан зондлаш;

космик мониторинг;

давлат космик мониторинги;

космик алоқа тизими;

юқори аниқликдаги сунъий йўлдош навигация тизими;

космик тизимларнинг илмий, иқтисодий, экологияга, ахборотга ва тижоратга оид мақсадларда, шунингдек Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларига мувофиқ яратилган бошқа турлари.

13-модда. Ерни масофадан зондлаш

Миллий оператор илмий, ижтимоий-иқтисодий, экологияга, ахборотга, тижоратга оид мақсадларда, шунингдек мамлакат мудофааси ва хавфсизлиги эҳтиёжлари учун Ерни масофадан зондлаш маълумотларини олишни режалаштириш, олиш, уларга ишлов беришни, уларни сақлаш ва тарқатишни амалга оширади.

Зарурат бўлганда Миллий оператор Ерни масофадан зондлашга доир маълумотларни вазирликлар ҳамда идораларга, шунингдек юридик ва жисмоний шахсларга тақдим этади.

14-модда. Космик мониторинг

Космик мониторинг Миллий оператор томонидан маҳаллий ва (ёки) хорижий космик аппаратлар ва технологиялар воситасида амалга оширилади.

Қонунчиликка мувофиқ мулкчилик шакли, ҳуқуқий режими ва хусусиятидан қатъи назар, ер усти, космик фазо ва уларда жойлашган барча объектлар, шунингдек табиий ва техноген хусусиятли ҳодисалар космик мониторинг объектлари деб ҳисобланади.

Космик мониторинг вазирликлар ва идораларга, шунингдек юридик ва жисмоний шахсларга космик хизматлар кўрсатиш мақсадида амалга оширилади.

Космик мониторинг қуйидаги тартибда амалга оширилади:

вазирликлар ва идоралар келгуси йил учун космик хизматларга, жумладан ушбу хизматларнинг ҳажми, даврийлиги ва уларни тақдим этиш муддатлари ҳақидаги, шу жумладан космик мониторингга бўлган эҳтиёж тўғрисидаги маълумотларни (шундай эҳтиёж мавжуд бўлганда) ҳар йили 20 июлга қадар махсус ваколатли давлат органига тақдим этади;

махсус ваколатли давлат органи тақдим этилган маълумотлар асосида эҳтиёжларни ўрганади ва мақбуллаштиради ҳамда келгуси йилнинг охирига қадар космик хизматлар кўрсатилишини ташкил этади.

15-модда. Давлат космик мониторинги

Давлат космик мониторинги космик мониторинг объектларида содир бўлаётган жараёнлар ва ўзгаришлар тамойилларини давлат манфаатларини кўзлаган, космик технологиялардан фойдаланган ҳолда ўрганишдан, шу жумладан Ерни масофадан зондлаш маълумотларига ва бошқа маълумотларга ишлов беришдан ҳамда уларни таҳлил қилишдан, шунингдек қонунчиликнинг бузилиши ҳолларини аниқлашга кўмаклашишдан иборатдир.

Давлат космик мониторинги фақат Миллий оператор томонидан амалга оширилади ва махсус ваколатли давлат органи томонидан мувофиқлаштирилади.

Давлат космик мониторинги ушбу модданинг тўртинчи — саккизинчи қисмларида белгиланган тартибда амалга оширилади.

Махсус ваколатли давлат органи давлат космик мониторингини амалга ошириш мақсадида зарур бирламчи маълумотларни тегишли вазирликлар ва идоралардан сўраб олади ҳамда уларни Миллий операторга узатади.

Миллий оператор давлат космик мониторингини амалга оширади ва тақдим этилган маълумотлар билан солиштириб, космик мониторинг объектларида содир бўлаётган жараёнлар ва ўзгаришлар тамойилларини аниқлайди.

Миллий оператор давлат космик мониторинги натижалари асосида тегишли маълумотларни тайёрлайди ва махсус ваколатли давлат органига тақдим этади.

Махсус ваколатли давлат органи Миллий оператор томонидан тақдим этилган маълумотларни таҳлил қилади ва мувофиқлаштиради, ахборот-таҳлилий маълумотномани тайёрлайди ҳамда тегишли вазирликлар ва идораларга тақдим этади, шунингдек ушбу маълумотнома асосида вазирликлар ва идоралар томонидан кўрилган чоралар тўғрисидаги ахборотни сўров бўйича олади.

Махсус ваколатли давлат органи давлат космик мониторингининг натижадорлиги тўғрисидаги ахборотни Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига киритади.

16-модда. Космик алоқа тизими

Космик алоқа тизими маълумотлар, аудио- ва видеосигналлар ҳамда бошқа турдаги ахборотни космик аппаратлар орқали узатишни таъминлаш учун мўлжалланган космик ва ердаги компонентлар мажмуидан иборатдир.

Космик алоқа тизими юридик ва (ёки) жисмоний шахсларнинг космик аппаратлар транспондерларига бўлган эҳтиёжларини таъминлаш учун мўлжаллангандир.

Космик аппаратлар транспондери деганда сигналларни қабул қилиш, кучайтириш ва қайта узатиш учун мўлжалланган электрон қурилма тушунилади.

17-модда. Юқори аниқликдаги сунъий йўлдош навигация тизими

Юқори аниқликдаги сунъий йўлдош навигация тизими деганда космик аппаратларнинг сигналлари ёрдамида космик фазо ва Ердаги объектларнинг координаталари, тезлиги ва вақтини аниқ белгилашни таъминлаш учун мўлжалланган техника воситалари, дастурий таъминот ва амалий ишлар мажмуи тушунилади.

Юқори аниқликдаги сунъий йўлдош навигация тизимидан космик фазодаги ва Ердаги объектларнинг жойлашувини ҳамда ҳаракатини юқори даражадаги аниқлик ва ишончлилик билан аниқлаш ҳамда кузатиш учун фойдаланилади.

18-модда. Космик ракета комплексларидан (космодромлардан) фойдаланиш

Космик ракета комплексларидан (космодромлардан) космик объектларни космик фазога олиб чиқиш учун фойдаланилади.

Космик объектларни космик ракета комплексларидан (космодромлардан) фойдаланган ҳолда космик фазога учириш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарорига асосан амалга оширилади.

19-модда. Космик фаолиятни лицензиялаш

Космик технологияларни қўлловчи ташкилотларнинг фаолиятини лицензиялаш «Лицензиялаш, рухсат бериш ва хабардор қилиш тартиб-таомиллари тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ амалга оширилади.

20-модда. Космик тизимларни яратиш

Космик тизимларни яратиш илмий-тадқиқот ва тажриба-конструкторлик ишларини, космик тизимларни ҳамда уларнинг таркибий қисмларини лойиҳалаштиришни, ишлаб чиқаришни, ўрнатишни, қуришни ва синовдан ўтказишни, шунингдек уларни фойдаланишга топширишни ўз ичига олади.

21-модда. Ўзбекистон Республикасининг космик объектларини тамғалаш

Ўзбекистон Республикасининг космик фазога учирилган космик объектлари халқаро стандартларга ва Ўзбекистон Республикаси қонунчилигига мувофиқ махсус ваколатли давлат органи томонидан белгиланган тамғага эга бўлиши керак.

22-модда. Космик объектларни ва техника воситаларини утилизация қилиш

Космик фаолиятни амалга оширувчи юридик шахслар космик объектларни ва техника воситаларини утилизация қилиш учун утилизация қилиниши лозим бўлган космик объектларнинг ва техника воситаларининг рўйхатини махсус ваколатли давлат органига тақдим этади.

Космик объектларни ва техника воситаларини утилизация қилиш танланган технологияларга ҳамда иқтисодий мақсадга мувофиқлигига қараб, улардан фойдаланиш (уларни сақлаш) жойида ёки космик объектларни ва техника воситаларини утилизация қилиш билан шуғулланувчи ихтисослаштирилган ташкилотларда амалга оширилади.

Космик объектларни ва техника воситаларини утилизация қилишга доир ишлар, экология, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар, ўлчовларнинг бир хиллигини таъминлаш ва аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталигини таъминлаш соҳасидаги талабларга риоя этилган ҳолда амалга оширилади.

Фойдаланишдан чиқарилган космик объектларни ва техника воситаларини утилизация қилиш тартиби халқаро шартномаларга мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.

23-модда. Космик фаолият объектларини ижарага бериш

Космик фаолият объектларини космик фаолият субъектларига ижарага бериш, агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, Ўзбекистон Республикасининг қонунчилик ҳужжатлари билан тартибга солинади.

4-боб. Космик инфратузилма

24-модда. Ўзбекистон Республикасининг космик инфратузилма объектлари

Ўзбекистон Республикасининг космик инфратузилма объектлари космик фаолиятнинг асосини ташкил этади ва қуйидагиларни ўз ичига олади:

ер усти космик инфратузилмаси объектларини;

космик объектларни.

Ўзбекистон Республикасининг космик инфратузилма объектлари муҳим стратегик аҳамиятга эга объектлардир.

25-модда. Ер усти космик инфратузилмаси объектлари

Ер усти космик инфратузилмаси объектлари жумласига қуйидагилар киради:

илмий-техник ва тажриба-экспериментал космик тадқиқотлар базаси;

космик фаолиятни амалга ошириш учун мўлжалланган космик технологиялар ва космик ракета комплексларини ишлаб чиқариш воситалари;

космодромлар;

космик ракеталардан ажралиб чиқувчи қисмларнинг қулаш ҳудудлари;

космик объектларни ердан бошқариш комплекслари;

космик объектлардан маълумотларни олиш, уларга ишлов бериш ва уларни тарқатиш учун мўлжалланган ер усти мажмуалари;

космик фаолиятда фойдаланиладиган бошқа ер усти иншоотлари ва техника воситалари.

Ер усти космик инфратузилмасининг хавфсизлигини ва ундан хавфсиз фойдаланилишини таъминлаш учун қўриқланадиган ер участкалари ташкил этилади.

5-боб. Космик фаолият хавфсизлиги

26-модда. Космик фаолият хавфсизлигини таъминлаш

Космик фаолият одамларнинг соғлиғи сақланишини, атроф-муҳит муҳофаза қилинишини ҳамда юридик ёки жисмоний шахсларнинг мол-мулки ҳимоя қилинишини таъминлаш шарти билан амалга оширилади.

Космик фаолият хавфсизлиги белгиланган хавфсизлик қоидаларига мувофиқ махсус ваколатли давлат органи, шунингдек тегишли тармоқлардаги ваколатли органлар томонидан таъминланади.

Космик фаолият натижасида жисмоний шахсларнинг соғлиғига, атроф-муҳитга, юридик ёки жисмоний шахсларнинг мол-мулкига, шунингдек давлатнинг мулкига етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш ихтиёрий равишда ёки суднинг қарорига кўра амалга оширилади.

Фуқаро жароҳат олганда ёки соғлиғи бошқача тарзда шикастланганда унга у оладиган ёки бирор-бир тарзда олиши мумкин бўлган, йўқотилган иш ҳақи (даромади), шунингдек соғлиғига шикаст етказилганлиги билан боғлиқ қўшимча харажатлар, шу жумладан даволаниш, қўшимча овқатланиш, дори-дармонлар сотиб олиш, протезлар ўрнатиш, уни парваришлаш, санаторийда даволаниш, махсус транспорт воситасини сотиб олиш ҳамда бошқа касбга тайёрланиши харажатлари, агар жабрланувчининг ушбу ёрдам ва парваришлаш турларига муҳтожлиги ҳамда уларни бепул олиш ҳуқуқига эга эмаслиги аниқланса, компенсация қилиниши керак.

Космик объект учирилгунига қадар космик фаолият субъектлари экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши соҳасидаги ваколатли давлат органига ракетадан ажралиб чиқувчи қисмларнинг Ўзбекистон Республикаси ҳудудига қулаш жойлари координаталарини юбориши шарт.

Космик объект учирилиши натижасида одамлар ёки ҳайвонлар ҳалок бўлган, шунингдек фуқароларга ва атроф-муҳитга зарар етказилган тақдирда, космик фаолият субъектлари етказилган зарарнинг ўрнини қонунчиликда белгиланган тартибда қоплаши шарт.

Чет эл юридик ёки жисмоний шахсларига тегишли бўлган космик объект космик фазога учирилганда ёки у Ерга қайтаётганда фақат махсус ваколатли давлат органи, Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳамда Фавқулодда вазиятлар вазирлиги билан олдиндан келишилганидан кейин Ўзбекистон Республикасининг ҳаво ҳудуди орқали хавфсиз учиб ўтиши мумкин.

27-модда. Космик фаолиятни амалга ошириш натижасида рўй берган фавқулодда вазиятларни бартараф этиш

Космик фаолиятни амалга ошириш натижасида рўй берган фавқулодда вазиятларни бартараф этиш «Аҳолини ва ҳудудларни табиий ҳамда техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ амалга оширилади.

28-модда. Космик фаолият таъсир қилган ҳудудларда атроф-муҳитнинг ва аҳоли соғлиғининг ҳолатини экологик назорат қилиш

Космик фаолиятнинг атроф-муҳитга, табиий ресурсларга ва аҳоли соғлиғига таъсирини назорат қилиш экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши ҳамда соғлиқни сақлаш соҳасидаги ваколатли давлат органлари томонидан амалга оширилади.

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида космик фаолиятни амалга ошириш чоғида атроф-муҳитни муҳофаза қилиш билан боғлиқ фавқулодда вазият юзага келиши хавфи тўғрисида ёки фавқулодда вазият юзага келганлиги ҳақида аҳолини хабардор қилиш аҳолига хабар бериш ва уни хабардор қилишнинг автоматлаштирилган тизими, шунингдек оммавий ахборот воситалари орқали амалга оширилади.

29-модда. Космик фаолиятни амалга оширишдаги чекловлар

Космик фаолиятни амалга оширишда қуйидагилар тақиқланади:

одамларнинг ҳаёти ва соғлиғига бевосита таҳдидни юзага келтириш;

оммавий қирғин қуролини космик фазога чиқариш, жойлаштириш ёки синовдан ўтказиш;

атроф-муҳитга салбий таъсир кўрсатиш учун космик технологиялардан ва (ёки) самовий жисмлардан фойдаланиш;

космик фазони ифлослантиришнинг олдини олишга доир халқаро нормалар ва стандартларни бузиш.

6-боб. Якунловчи қоидалар

30-модда. Космик фаолиятни молиялаштириш

Космик фаолиятни молиялаштириш Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари, бюджетдан ташқари жамғармалар, шунингдек Космик тармоқни ривожлантириш жамғармаси ва Ўзбекистон Республикаси Рақамли технологиялар вазирлиги ҳузуридаги Рақамли технологияларни ривожлантириш жамғармаси маблағлари, шунингдек қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилади.

31-модда. Космик фаолият соҳасидаги халқаро ҳамкорлик

Ўзбекистон Республикасининг космик фаолият соҳасидаги халқаро ҳамкорлиги халқаро ҳуқуқнинг умумэътироф этилган принциплари ва нормаларига риоя қилиш асосида амалга оширилади.

Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги халқаро космик фаолият билан боғлиқ муносабатлар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномалари, ушбу Қонун ва Ўзбекистон Республикасининг бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлари билан тартибга солинади.

Космик фаолият соҳасидаги халқаро космик хизматлар учун ҳақ тўлаш тартиби халқаро шартномалар асосида, халқаро космик ташкилотлар ва Халқаро электралоқа иттифоқининг тавсиялари инобатга олинган ҳолда белгиланади.

Ўзбекистон Республикасининг космик фаолият соҳасидаги халқаро мажбуриятларининг бажарилишини таъминлаш махсус ваколатли давлат органи томонидан амалга оширилади.

32-модда. Низоларни ҳал этиш

Космик фаолият соҳасида юзага келадиган низолар қонунчиликда белгиланган тартибда ҳал этилади.

33-модда. Космик фаолият тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик

Космик фаолият тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.

34-модда. «Лицензиялаш, рухсат бериш ва хабардор қилиш тартиб-таомиллари тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартириш киритиш

Ўзбекистон Республикасининг 2021 йил 14 июлда қабул қилинган «Лицензиялаш, рухсат бериш ва хабардор қилиш тартиб-таомиллари тўғрисида»ги ЎРҚ-701-сонли Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2021 йил, № 7, 661-модда; 2022 йил, № 4, 340-модда, № 5, 465-модда; 2023 йил, № 2, 103-модда, № 3, 185-модда, № 7, 533-модда, № 9, 710-модда, № 11, 921, 923-моддалар; 2024 йил, № 1, 5, 7-моддалар, № 2, 105, 112-моддалар, № 7, 628-модда, № 8, 819-модда, № 9, 957, 958-моддалар) 1-илова 41-позициясининг «Лицензиялаш соҳасидаги ваколатли органлар» устунидаги «Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Космик тадқиқотлар ва технологиялар агентлиги» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Рақамли технологиялар вазирлиги ҳузуридаги Космик тадқиқотлар ва технологиялар агентлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

35-модда. Ушбу Қонуннинг ижросини, етказилишини, моҳияти ва аҳамияти тушунтирилишини таъминлаш

Ўзбекистон Республикаси Рақамли технологиялар вазирлиги ҳузуридаги Космик тадқиқотлар ва технологиялар агентлиги ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.

36-модда. Қонунчиликни ушбу Қонунга мувофиқлаштириш

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

ушбу Қонун 22-моддасининг тўртинчи қисмида назарда тутилган фойдаланишдан чиқарилган космик объектларни ва техника воситаларини утилизация қилиш тартибини ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ичида белгиласин;

ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;

республика ижро этувчи ҳокимият органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.

37-модда. Ушбу Қонуннинг кучга кириши

Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.

Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2025 йил 13 январь,

ЎРҚ-1017-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 15.01.2025 й., 03/25/1017/0033-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni

Kosmik faoliyat toʻgʻrisida

Qonunchilik palatasi tomonidan 2024-yil 30-sentabrda qabul qilingan Senat tomonidan 2024-yil 21-dekabrda maʼqullangan

1-bob. Umumiy qoidalar

1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi

Ushbu Qonunning maqsadi kosmik faoliyat sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

2-modda. Kosmik faoliyat toʻgʻrisidagi qonunchilik

Kosmik faoliyat toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.

Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining kosmik faoliyat toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

3-modda. Asosiy tushunchalar

Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

yer usti kosmik infratuzilmasi obyektlari — kosmik faoliyatni amalga oshirishda foydalaniladigan yer usti inshootlari, binolari va texnikalari;

Yerni masofadan zondlash — kosmik apparatlarga va boshqa qurilmalarga (samolyot, vertolyot, uchuvchisiz uchish apparatlari va boshqalarga) oʻrnatilgan uskunalar orqali yer ustidagi va yer qaʼridagi obyektlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni olish jarayoni;

Yerni masofadan zondlash milliy operatori (bundan buyon matnda Milliy operator deb yuritiladi) — kosmik tizimlarni boshqarish va (yoki) ulardan foydalanish boʻyicha faoliyatni amalga oshiradigan, kosmik faoliyat sohasidagi maxsus vakolatli davlat organi tomonidan belgilanadigan yuridik shaxs;

kosmik apparat — kosmik fazoni va Yerni tadqiq etish imkonini beradigan, kosmik fazoga uchirish uchun moʻljallangan texnik qurilma, shu jumladan sunʼiy yoʻldosh apparati;

kosmik monitoring — kosmik xizmatlarning kosmik monitoring obyektlari holatini kosmik apparatlar yordamida olingan kosmik suratlarga, shuningdek boshqa qoʻshimcha maʼlumotlarga ishlov berish hamda ularni tahlil qilish orqali oʻrganishga qaratilgan tarkibiy qismi;

kosmik obyekt — kosmik fazoda ishlash uchun moʻljallangan texnik qurilma, shu jumladan kosmik apparat va (yoki) uni kosmik fazoga olib chiqish vositasi hamda ularning tarkibiy qismlari;

kosmik surat — kosmik apparatlarga oʻrnatilgan maxsus qurilmalar yordamida elektromagnit spektrining turli diapazonlarida olingan va maʼlum bir algoritm boʻyicha vizuallashtiriladigan ikki oʻlchovli tasvir;

kosmik texnologiyalar — kosmik faoliyatni amalga oshirish, shuningdek ushbu faoliyat natijalarini olish va ulardan foydalanish uchun zarur boʻlgan axborotni va (yoki) maʼlumotlarni toʻplash, saqlash, izlash, ularga ishlov berish hamda ularni tarqatish uchun foydalaniladigan uslublar, qurilmalar, vositalar, usullar va jarayonlar majmui;

kosmik tizim — kosmik fazoni va Yerni tadqiq etish hamda uning natijalaridan foydalanish uchun moʻljallangan, kosmik obyektlarni va yer usti kosmik infratuzilmasi obyektlarini oʻz ichiga oladigan, funksional jihatdan oʻzaro bogʻliq boʻlgan texnik vositalar hamda amaliy ishlar majmui;

kosmik fazo — Yer atmosferasidan tashqaridagi havo hududini oʻzining tabiiy xususiyatiga koʻra oʻrab turadigan, kosmik obyektlar oʻz funksional vazifalarini amalga oshira oladigan fazo;

kosmik faoliyat — ilm-fan, ijtimoiy-iqtisodiy, ekologiyaga, axborotga, tijoratga, mudofaaga, xavfsizlikka oid maqsadlarga va boshqa sohalarga oid maqsadlarga erishish uchun kosmik texnologiyalar vositasida kosmik fazoni va Yerni tadqiq etishga hamda ulardan foydalanishga qaratilgan faoliyat;

kosmik faoliyat obyektlari — kosmik faoliyatni amalga oshirishda foydalaniladigan kosmik infratuzilma obyektlari;

kosmik faoliyat subyektlari — kosmik faoliyatni amalga oshiruvchi yuridik shaxslar, shu jumladan ushbu Qonunga hamda Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi hududida kosmik faoliyatni amalga oshiruvchi xalqaro tashkilotlar;

kosmik xizmatlar — kosmik maʼlumotlardan, kosmik va raqamli texnologiyalardan iborat boʻlgan geoaxborot tizimlaridan foydalangan holda, shu jumladan kosmik monitoring orqali koʻrsatiladigan xizmatlar.

4-modda. Kosmik faoliyatning asosiy prinsiplari

Kosmik faoliyatning asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat:

mamlakatning ilmiy-texnik salohiyatidan va kosmik faoliyat imkoniyatlaridan samarali foydalanish;

kosmik texnologiyalardan foydalangan holda sohalarning raqamlashtirilish darajasini hamda shaffofligini oshirishga koʻmaklashish;

teng huquqlilik va oʻzaro manfaatdorlik asosida xalqaro hamkorlikni amalga oshirish;

kosmik faoliyatni rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlarini qoʻllab-quvvatlash va uni ragʻbatlantirish;

kosmik faoliyatni amalga oshirishda ekologik talablarga, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga va aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligini taʼminlashga doir talablarga rioya etilishi ustuvorligi.

5-modda. Kosmik faoliyatni amalga oshirishning asosiy maqsadlari

Kosmik faoliyatni amalga oshirishning asosiy maqsadlari quyidagilardan iborat:

Oʻzbekiston Respublikasining barqaror ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishiga, mudofaa qobiliyatini va xavfsizligini mustahkamlashga koʻmaklashish;

Yerni, kosmik fazoni va samoviy jismlarni tadqiq etish, shuningdek ular toʻgʻrisidagi ilmiy bilimlarni toʻplash va rivojlantirish;

kosmik texnologiyalar yordamida sohalarning raqamlashtirilishini jadallashtirish;

ilmiy, ijtimoiy-iqtisodiy, ekologiyaga, tijoratga oid sohalar va boshqa sohalarning manfaatlarini koʻzlagan holda mamlakat hududini kosmik texnologiyalar yordamida tadqiq etish;

kosmik faoliyat sohasida kosmik xizmatlar koʻrsatish;

iqlim oʻzgarishining oldini olish va uning taʼsirini yumshatish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi hududini doimiy ravishda monitoring qilib borishga koʻmaklashish;

kosmik faoliyat sohasidagi xalqaro hamkorlikni rivojlantirish.

2-bob. Kosmik faoliyat sohasini davlat tomonidan tartibga solish

6-modda. Kosmik faoliyat sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari

Kosmik faoliyat sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:

kosmik faoliyat sohasidagi yagona davlat siyosatini va strategik yoʻnalishlarni ishlab chiqish hamda amalga oshirish;

kosmik fazoni va sayyoralarni tinchlik maqsadlarida tadqiq etish hamda kosmik texnologiyalardan foydalanish boʻyicha xalqaro hamkorlikda ishtirok etish;

mamlakatni ijtimoiy-iqtisodiy jihatdan barqaror rivojlantirish, shuningdek uning mudofaasini va xavfsizligini mustahkamlash maqsadida kosmik faoliyat natijalaridan foydalanish, kosmik obyektlarni yaratish va (yoki) uchirish;

kosmik xizmatlarning milliy bozorini yaratish va rivojlantirish;

kosmik faoliyat toʻgʻrisidagi qonunchilikni takomillashtirish boʻyicha takliflar tayyorlash, shu jumladan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish va kosmik faoliyat toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshirish;

kosmik infratuzilmani, kosmik tadqiqotlar va texnologiyalarni, ilmiy-tadqiqot hamda tajriba-konstruktorlik ishlarini rivojlantirish boʻyicha kompleks chora-tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirish;

taʼlim tashkilotlarida, shu jumladan yetakchi xorijiy taʼlim tashkilotlarida kosmik faoliyat yoʻnalishlari boʻyicha kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etish;

ijtimoiy-iqtisodiy sohalarda faoliyatni amalga oshiruvchi vazirliklar va idoralarning zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish samaradorligini Yerni masofadan zondlashdan, geoaxborot tizimlaridan, kosmik va raqamli texnologiyalardan foydalangan holda oshirishga koʻmaklashish;

oʻz boʻysunuvida Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining tarkibiga kiradigan harbiy tuzilmalarga ega boʻlgan vazirliklar va idoralarga mamlakatning mudofaa qobiliyatini mustahkamlash hamda xavfsizligini taʼminlash bilan bogʻliq maxsus topshiriqlar va vazifalarni bajarishda geoaxborot tizimlaridan, kosmik va raqamli texnologiyalardan foydalangan holda amaliy yordam koʻrsatish;

iqtisodiyotning tarmoqlaridagi qonunchilik buzilishi hollarini kosmik suratlarga ishlov berish va ularni tahlil qilish orqali aniqlashga koʻmaklashish;

kosmik faoliyat sohasidagi davlat dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirish;

vazirliklar va idoralar tomonidan faoliyatning tegishli sohalarida amalga oshiriladigan monitoring jarayonlarida kosmik texnologiyalarni qoʻllashga doir takliflarni ishlab chiqish va ishlarni muvofiqlashtirish;

tarmoqlarda vazirliklar va idoralar tomonidan kosmik texnologiyalarning qoʻllanilish darajasini monitoring qilish hamda ularning joriy etilishini jadallashtirish;

kosmik faoliyatni ommalashtirishga doir ishlarni ilm-fan va innovatsion texnologiyalardan foydalangan holda tashkil etish;

geoaxborot maʼlumotlar bazasini toʻldirish va yangilab borish.

7-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining kosmik faoliyat sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

kosmik faoliyat sohasidagi yagona davlat siyosati amalga oshirilishini taʼminlaydi;

kosmik faoliyat sohasidagi davlat dasturlarini tasdiqlaydi va ularning amalga oshirilishini taʼminlaydi;

kosmik faoliyat sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarni oʻz vakolatlari doirasida qabul qiladi;

foydalanishdan chiqarilgan kosmik obyektlarni va texnik vositalarni utilizatsiya qilish tartibini belgilaydi;

kosmik faoliyatni amalga oshirish tartibini belgilaydi.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

8-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi huzuridagi Kosmik tadqiqotlar va texnologiyalar agentligining kosmik faoliyat sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi huzuridagi Kosmik tadqiqotlar va texnologiyalar agentligi kosmik faoliyat sohasidagi maxsus vakolatli davlat organidir (bundan buyon matnda maxsus vakolatli davlat organi deb yuritiladi).

Maxsus vakolatli davlat organi:

kosmik tadqiqotlar va texnologiyalar sohasidagi yagona davlat siyosatini amalga oshirishda hamda strategik yoʻnalishlarni ishlab chiqishda Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligiga koʻmaklashadi;

kosmik faoliyat toʻgʻrisidagi qonunchilikni takomillashtirish boʻyicha takliflar tayyorlaydi va normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqadi;

kosmik infratuzilmani, kosmik tadqiqotlarni va texnologiyalarni, ilmiy-tadqiqot hamda tajriba-konstruktorlik ishlarini rivojlantirish boʻyicha kompleks chora-tadbirlarni ishlab chiqadi va amalga oshiradi;

taʼlim tashkilotlarida, shu jumladan yetakchi xorijiy taʼlim tashkilotlarida kosmik faoliyatning yoʻnalishlari boʻyicha kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etadi;

ijtimoiy-iqtisodiy sohalarda faoliyatni amalga oshiruvchi vazirliklar va idoralarning zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish samaradorligini Yerni masofadan zondlashdan, geoaxborot tizimlaridan, kosmik va raqamli texnologiyalardan foydalangan holda oshirishga koʻmaklashadi;

oʻz boʻysunuvida Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining tarkibiga kiradigan harbiy tuzilmalarga ega boʻlgan vazirliklar va idoralarga mamlakatning mudofaa qobiliyatini mustahkamlash hamda xavfsizligini taʼminlash bilan bogʻliq maxsus topshiriqlar va vazifalarni bajarishda geoaxborot tizimlaridan, kosmik hamda raqamli texnologiyalardan foydalangan holda amaliy yordam koʻrsatadi;

kosmik monitoring obyektlarida kosmik monitoring, shu jumladan davlat kosmik monitoringi amalga oshirilishini taʼminlaydi;

tarmoqqa mansubliligi boʻyicha vazirliklar va idoralar tomonidan amalga oshiriladigan monitoring jarayonlarida kosmik texnologiyalarni qoʻllashga doir takliflarni ishlab chiqadi va ishlarni muvofiqlashtiradi;

tarmoqlarda vazirliklar va idoralar tomonidan kosmik texnologiyalarning qoʻllanilish darajasini monitoring qiladi va ularning joriy etilishini jadallashtiradi;

kosmik faoliyatni ommalashtirish boʻyicha ishlarni ilm-fan va innovatsion texnologiyalardan foydalangan holda tashkil etadi;

kosmik faoliyatni amalga oshirish chogʻida kuzatishlarni olib boradi, olingan maʼlumotlarni toʻplaydi, ularga ishlov beradi, ularni tahlil qiladi, saqlaydi va ulardan foydalanadi;

kosmik faoliyat sohasida xalqaro hamkorlikni amalga oshiradi, shuningdek kosmik fazoni tadqiq etish va undan foydalanish bilan bogʻliq xalqaro-huquqiy masalalarni hal qilishga koʻmaklashadi hamda xalqaro majburiyatlarning bajarilishini taʼminlaydi;

kosmik suratlarni qabul qilish, ularga ishlov berish va ularni tarqatish tartibini ishlab chiqadi hamda amalga oshiradi;

kosmik fazoga uchiriladigan Oʻzbekiston Respublikasining kosmik obyektlarini xalqaro standartlarga va qonunchilikka muvofiq tamgʻalashni amalga oshiradi;

harbiy maqsadga va ikki xil maqsadga moʻljallangan kosmik texnologiyalarni ishlab chiqishga, ishlab chiqarishga va yetkazib berishga hamda kosmik infratuzilma obyektlarini rivojlantirishga doir davlat mudofaa buyurtmasini Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi bilan birgalikda shakllantiradi;

ikki xil maqsadga moʻljallangan kosmik texnologiyalarni rivojlantirishning asosiy yoʻnalishlarini Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi bilan birgalikda belgilaydi va tegishli tadqiqotlarni tashkil etadi;

kosmik faoliyat sohasidagi dasturlarni ishlab chiqadi va amalga oshiradi;

kosmik faoliyat sohasidagi davlat nazoratini amalga oshiradi;

Milliy operatorni belgilaydi.

Maxsus vakolatli davlat organi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

9-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligining kosmik faoliyat sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi:

kosmik faoliyat, kosmik tadqiqotlar va texnologiyalar sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshiradi hamda strategik yoʻnalishlarni ishlab chiqadi, shuningdek maxsus vakolatli davlat organining faoliyatini muvofiqlashtiradi;

kosmik faoliyat sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarining ishlab chiqilishi va tasdiqlanishini tashkil etadi;

Oʻzbekiston Respublikasida kosmik faoliyat sohasidagi dasturlar ishlab chiqilishi va amalga oshirilishini muvofiqlashtiradi;

xalqaro hamkorlik doirasida maxsus vakolatli davlat organi bilan birgalikda Oʻzbekiston Respublikasining kosmik faoliyat sohasidagi manfaatlarini ifoda etadi va amalga oshiriladigan ishlarni muvofiqlashtiradi;

kosmik faoliyat sohasidagi davlat nazoratini amalga oshirish boʻyicha ishlarni muvofiqlashtiradi va ushbu yoʻnalishni takomillashtirish yuzasidan takliflar ishlab chiqadi;

vazirliklar va idoralarning kosmik faoliyat sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtiradi.

10-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligining kosmik faoliyat sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi mamlakat mudofaasi va xavfsizligi manfaatlarini koʻzlagan holda, kosmik faoliyat imkoniyatlaridan foydalanadi, shuningdek harbiy kosmik texnologiyalarni yaratish boʻyicha ishlarni tashkil etadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi:

harbiy maqsadga moʻljallangan kosmik texnologiyalarni hamda maxsus vakolatli davlat organi bilan birgalikda ikki xil maqsadga moʻljallangan kosmik texnologiyalarni yaratish boʻyicha ishlarni tashkil etadi;

mamlakat mudofaasi va xavfsizligi manfaatlarini koʻzlagan holda, kosmik texnologiyalardan foydalanishni rejalashtiradi va amalga oshiradi;

qoʻllanilishi kosmik faoliyat bilan bogʻliq boʻlgan qurol-yarogʻ, harbiy va maxsus texnikani yaratishga, ishlab chiqarishga va yetkazib berishga doir davlat mudofaa buyurtmasini shakllantirishni amalga oshiradi;

harbiy maqsadga moʻljallangan kosmik texnologiyalarni hamda maxsus vakolatli davlat organi bilan birgalikda ikki xil maqsadga moʻljallangan kosmik texnologiyalarni yaratish boʻyicha ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlari amalga oshirilishini taʼminlaydi;

harbiy maqsadga moʻljallangan kosmik texnologiyalarni hamda maxsus vakolatli davlat organi bilan birgalikda ikki xil maqsadga moʻljallangan kosmik texnologiyalarni rivojlantirishning asosiy yoʻnalishlari va istiqbollarini belgilash boʻyicha tizimli tadqiqotlarni tashkil etadi;

harbiy maqsadga moʻljallangan kosmik texnologiyalarning sinovdan oʻtkazilishini maxsus vakolatli davlat organi hamda boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda tashkil etadi;

mamlakat mudofaasi va xavfsizligi manfaatlarini koʻzlagan holda, kosmik faoliyat sohasidagi davlat siyosati boʻyicha takliflar tayyorlaydi;

Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro kosmik loyihalari va dasturlarini amalga oshirishda maxsus vakolatli davlat organi hamda boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda ishtirok etadi;

kosmik texnologiyalarning harbiy maqsadlarga muvofiqligi toʻgʻrisidagi xulosani tayyorlaydi va maxsus vakolatli davlat organiga taqdim etadi;

mamlakat mudofaasi va xavfsizligi manfaatlarini koʻzlagan holda, kosmik faoliyat sohasidagi istiqbolli yoʻnalishlarni rivojlantirishga doir takliflarni ishlab chiqadi va maxsus vakolatli davlat organiga kiritadi.

3-bob. Kosmik faoliyatni tashkil etish

11-modda. Kosmik faoliyat sohasida ilmiy tadqiqotlar olib borish

Kosmik faoliyat sohasidagi ilmiy tadqiqotlar kosmik faoliyatning ilmiy jihatdan kuzatib borilishini taʼminlashni, kosmik texnologiyalarning yangi namunalarini ishlab chiqishni, kosmik texnologiyalarni rivojlantirishga, joriy etishga va ulardan foydalanishga yoʻnaltirilgan kosmik sinovlarni, fundamental va ilmiy-amaliy tadqiqotlarni oʻz ichiga oladi.

Kosmik faoliyat sohasidagi ilmiy tadqiqotlar ilmiy va ilmiy-texnikaviy loyihalar doirasida amalga oshiriladi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi tomonidan muvofiqlashtiriladi.

Kosmik tizimlarni yaratish boʻyicha loyihalar ilmiy tadqiqotlarni, ishlanmalarni hamda kosmik faoliyat obyektlarini va ularning tarkibiy qismlarini ilmiy jihatdan ishlab chiqish, loyihalashtirish, ishlab chiqarish, oʻrnatish, qurish, sinovdan oʻtkazish, shuningdek ulardan foydalanish jarayonlarini oʻz ichiga oladi.

Kosmik faoliyat sohasidagi ilmiy va ilmiy-texnikaviy loyihalar hamda kosmik tizimlarni yaratish boʻyicha loyihalar olimlarni, yuqori malakali mutaxassislarni, jamoat tashkilotlarini, Oʻzbekiston Respublikasining oliy taʼlim tashkilotlarini, shuningdek xalqaro ekspertlarni va chet davlatlarning olimlarini jalb etgan holda amalga oshiriladi.

12-modda. Kosmik tizimlarning turlari

Quyidagilar kosmik tizimlarning turlari jumlasiga kiradi:

Yerni masofadan zondlash;

kosmik monitoring;

davlat kosmik monitoringi;

kosmik aloqa tizimi;

yuqori aniqlikdagi sunʼiy yoʻldosh navigatsiya tizimi;

kosmik tizimlarning ilmiy, iqtisodiy, ekologiyaga, axborotga va tijoratga oid maqsadlarda, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq yaratilgan boshqa turlari.

13-modda. Yerni masofadan zondlash

Milliy operator ilmiy, ijtimoiy-iqtisodiy, ekologiyaga, axborotga, tijoratga oid maqsadlarda, shuningdek mamlakat mudofaasi va xavfsizligi ehtiyojlari uchun Yerni masofadan zondlash maʼlumotlarini olishni rejalashtirish, olish, ularga ishlov berishni, ularni saqlash va tarqatishni amalga oshiradi.

Zarurat boʻlganda Milliy operator Yerni masofadan zondlashga doir maʼlumotlarni vazirliklar hamda idoralarga, shuningdek yuridik va jismoniy shaxslarga taqdim etadi.

14-modda. Kosmik monitoring

Kosmik monitoring Milliy operator tomonidan mahalliy va (yoki) xorijiy kosmik apparatlar va texnologiyalar vositasida amalga oshiriladi.

Qonunchilikka muvofiq mulkchilik shakli, huquqiy rejimi va xususiyatidan qatʼi nazar, yer usti, kosmik fazo va ularda joylashgan barcha obyektlar, shuningdek tabiiy va texnogen xususiyatli hodisalar kosmik monitoring obyektlari deb hisoblanadi.

Kosmik monitoring vazirliklar va idoralarga, shuningdek yuridik va jismoniy shaxslarga kosmik xizmatlar koʻrsatish maqsadida amalga oshiriladi.

Kosmik monitoring quyidagi tartibda amalga oshiriladi:

vazirliklar va idoralar kelgusi yil uchun kosmik xizmatlarga, jumladan ushbu xizmatlarning hajmi, davriyligi va ularni taqdim etish muddatlari haqidagi, shu jumladan kosmik monitoringga boʻlgan ehtiyoj toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni (shunday ehtiyoj mavjud boʻlganda) har yili 20-iyulga qadar maxsus vakolatli davlat organiga taqdim etadi;

maxsus vakolatli davlat organi taqdim etilgan maʼlumotlar asosida ehtiyojlarni oʻrganadi va maqbullashtiradi hamda kelgusi yilning oxiriga qadar kosmik xizmatlar koʻrsatilishini tashkil etadi.

15-modda. Davlat kosmik monitoringi

Davlat kosmik monitoringi kosmik monitoring obyektlarida sodir boʻlayotgan jarayonlar va oʻzgarishlar tamoyillarini davlat manfaatlarini koʻzlagan, kosmik texnologiyalardan foydalangan holda oʻrganishdan, shu jumladan Yerni masofadan zondlash maʼlumotlariga va boshqa maʼlumotlarga ishlov berishdan hamda ularni tahlil qilishdan, shuningdek qonunchilikning buzilishi hollarini aniqlashga koʻmaklashishdan iboratdir.

Davlat kosmik monitoringi faqat Milliy operator tomonidan amalga oshiriladi va maxsus vakolatli davlat organi tomonidan muvofiqlashtiriladi.

Davlat kosmik monitoringi ushbu moddaning toʻrtinchi — sakkizinchi qismlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

Maxsus vakolatli davlat organi davlat kosmik monitoringini amalga oshirish maqsadida zarur birlamchi maʼlumotlarni tegishli vazirliklar va idoralardan soʻrab oladi hamda ularni Milliy operatorga uzatadi.

Milliy operator davlat kosmik monitoringini amalga oshiradi va taqdim etilgan maʼlumotlar bilan solishtirib, kosmik monitoring obyektlarida sodir boʻlayotgan jarayonlar va oʻzgarishlar tamoyillarini aniqlaydi.

Milliy operator davlat kosmik monitoringi natijalari asosida tegishli maʼlumotlarni tayyorlaydi va maxsus vakolatli davlat organiga taqdim etadi.

Maxsus vakolatli davlat organi Milliy operator tomonidan taqdim etilgan maʼlumotlarni tahlil qiladi va muvofiqlashtiradi, axborot-tahliliy maʼlumotnomani tayyorlaydi hamda tegishli vazirliklar va idoralarga taqdim etadi, shuningdek ushbu maʼlumotnoma asosida vazirliklar va idoralar tomonidan koʻrilgan choralar toʻgʻrisidagi axborotni soʻrov boʻyicha oladi.

Maxsus vakolatli davlat organi davlat kosmik monitoringining natijadorligi toʻgʻrisidagi axborotni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritadi.

16-modda. Kosmik aloqa tizimi

Kosmik aloqa tizimi maʼlumotlar, audio- va videosignallar hamda boshqa turdagi axborotni kosmik apparatlar orqali uzatishni taʼminlash uchun moʻljallangan kosmik va yerdagi komponentlar majmuidan iboratdir.

Kosmik aloqa tizimi yuridik va (yoki) jismoniy shaxslarning kosmik apparatlar transponderlariga boʻlgan ehtiyojlarini taʼminlash uchun moʻljallangandir.

Kosmik apparatlar transponderi deganda signallarni qabul qilish, kuchaytirish va qayta uzatish uchun moʻljallangan elektron qurilma tushuniladi.

17-modda. Yuqori aniqlikdagi sunʼiy yoʻldosh navigatsiya tizimi

Yuqori aniqlikdagi sunʼiy yoʻldosh navigatsiya tizimi deganda kosmik apparatlarning signallari yordamida kosmik fazo va Yerdagi obyektlarning koordinatalari, tezligi va vaqtini aniq belgilashni taʼminlash uchun moʻljallangan texnika vositalari, dasturiy taʼminot va amaliy ishlar majmui tushuniladi.

Yuqori aniqlikdagi sunʼiy yoʻldosh navigatsiya tizimidan kosmik fazodagi va Yerdagi obyektlarning joylashuvini hamda harakatini yuqori darajadagi aniqlik va ishonchlilik bilan aniqlash hamda kuzatish uchun foydalaniladi.

18-modda. Kosmik raketa komplekslaridan (kosmodromlardan) foydalanish

Kosmik raketa komplekslaridan (kosmodromlardan) kosmik obyektlarni kosmik fazoga olib chiqish uchun foydalaniladi.

Kosmik obyektlarni kosmik raketa komplekslaridan (kosmodromlardan) foydalangan holda kosmik fazoga uchirish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qaroriga asosan amalga oshiriladi.

19-modda. Kosmik faoliyatni litsenziyalash

Kosmik texnologiyalarni qoʻllovchi tashkilotlarning faoliyatini litsenziyalash “Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq amalga oshiriladi.

20-modda. Kosmik tizimlarni yaratish

Kosmik tizimlarni yaratish ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlarini, kosmik tizimlarni hamda ularning tarkibiy qismlarini loyihalashtirishni, ishlab chiqarishni, oʻrnatishni, qurishni va sinovdan oʻtkazishni, shuningdek ularni foydalanishga topshirishni oʻz ichiga oladi.

21-modda. Oʻzbekiston Respublikasining kosmik obyektlarini tamgʻalash

Oʻzbekiston Respublikasining kosmik fazoga uchirilgan kosmik obyektlari xalqaro standartlarga va Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq maxsus vakolatli davlat organi tomonidan belgilangan tamgʻaga ega boʻlishi kerak.

22-modda. Kosmik obyektlarni va texnika vositalarini utilizatsiya qilish

Kosmik faoliyatni amalga oshiruvchi yuridik shaxslar kosmik obyektlarni va texnika vositalarini utilizatsiya qilish uchun utilizatsiya qilinishi lozim boʻlgan kosmik obyektlarning va texnika vositalarining roʻyxatini maxsus vakolatli davlat organiga taqdim etadi.

Kosmik obyektlarni va texnika vositalarini utilizatsiya qilish tanlangan texnologiyalarga hamda iqtisodiy maqsadga muvofiqligiga qarab, ulardan foydalanish (ularni saqlash) joyida yoki kosmik obyektlarni va texnika vositalarini utilizatsiya qilish bilan shugʻullanuvchi ixtisoslashtirilgan tashkilotlarda amalga oshiriladi.

Kosmik obyektlarni va texnika vositalarini utilizatsiya qilishga doir ishlar, ekologiya, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar, oʻlchovlarning bir xilligini taʼminlash va aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligini taʼminlash sohasidagi talablarga rioya etilgan holda amalga oshiriladi.

Foydalanishdan chiqarilgan kosmik obyektlarni va texnika vositalarini utilizatsiya qilish tartibi xalqaro shartnomalarga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

23-modda. Kosmik faoliyat obyektlarini ijaraga berish

Kosmik faoliyat obyektlarini kosmik faoliyat subyektlariga ijaraga berish, agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, Oʻzbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlari bilan tartibga solinadi.

4-bob. Kosmik infratuzilma

24-modda. Oʻzbekiston Respublikasining kosmik infratuzilma obyektlari

Oʻzbekiston Respublikasining kosmik infratuzilma obyektlari kosmik faoliyatning asosini tashkil etadi va quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

yer usti kosmik infratuzilmasi obyektlarini;

kosmik obyektlarni.

Oʻzbekiston Respublikasining kosmik infratuzilma obyektlari muhim strategik ahamiyatga ega obyektlardir.

25-modda. Yer usti kosmik infratuzilmasi obyektlari

Yer usti kosmik infratuzilmasi obyektlari jumlasiga quyidagilar kiradi:

ilmiy-texnik va tajriba-eksperimental kosmik tadqiqotlar bazasi;

kosmik faoliyatni amalga oshirish uchun moʻljallangan kosmik texnologiyalar va kosmik raketa komplekslarini ishlab chiqarish vositalari;

kosmodromlar;

kosmik raketalardan ajralib chiquvchi qismlarning qulash hududlari;

kosmik obyektlarni yerdan boshqarish komplekslari;

kosmik obyektlardan maʼlumotlarni olish, ularga ishlov berish va ularni tarqatish uchun moʻljallangan yer usti majmualari;

kosmik faoliyatda foydalaniladigan boshqa yer usti inshootlari va texnika vositalari.

Yer usti kosmik infratuzilmasining xavfsizligini va undan xavfsiz foydalanilishini taʼminlash uchun qoʻriqlanadigan yer uchastkalari tashkil etiladi.

5-bob. Kosmik faoliyat xavfsizligi

26-modda. Kosmik faoliyat xavfsizligini taʼminlash

Kosmik faoliyat odamlarning sogʻligʻi saqlanishini, atrof-muhit muhofaza qilinishini hamda yuridik yoki jismoniy shaxslarning mol-mulki himoya qilinishini taʼminlash sharti bilan amalga oshiriladi.

Kosmik faoliyat xavfsizligi belgilangan xavfsizlik qoidalariga muvofiq maxsus vakolatli davlat organi, shuningdek tegishli tarmoqlardagi vakolatli organlar tomonidan taʼminlanadi.

Kosmik faoliyat natijasida jismoniy shaxslarning sogʻligʻiga, atrof-muhitga, yuridik yoki jismoniy shaxslarning mol-mulkiga, shuningdek davlatning mulkiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash ixtiyoriy ravishda yoki sudning qaroriga koʻra amalga oshiriladi.

Fuqaro jarohat olganda yoki sogʻligʻi boshqacha tarzda shikastlanganda unga u oladigan yoki biror-bir tarzda olishi mumkin boʻlgan, yoʻqotilgan ish haqi (daromadi), shuningdek sogʻligʻiga shikast yetkazilganligi bilan bogʻliq qoʻshimcha xarajatlar, shu jumladan davolanish, qoʻshimcha ovqatlanish, dori-darmonlar sotib olish, protezlar oʻrnatish, uni parvarishlash, sanatoriyda davolanish, maxsus transport vositasini sotib olish hamda boshqa kasbga tayyorlanishi xarajatlari, agar jabrlanuvchining ushbu yordam va parvarishlash turlariga muhtojligi hamda ularni bepul olish huquqiga ega emasligi aniqlansa, kompensatsiya qilinishi kerak.

Kosmik obyekt uchirilguniga qadar kosmik faoliyat subyektlari ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi sohasidagi vakolatli davlat organiga raketadan ajralib chiquvchi qismlarning Oʻzbekiston Respublikasi hududiga qulash joylari koordinatalarini yuborishi shart.

Kosmik obyekt uchirilishi natijasida odamlar yoki hayvonlar halok boʻlgan, shuningdek fuqarolarga va atrof-muhitga zarar yetkazilgan taqdirda, kosmik faoliyat subyektlari yetkazilgan zararning oʻrnini qonunchilikda belgilangan tartibda qoplashi shart.

Chet el yuridik yoki jismoniy shaxslariga tegishli boʻlgan kosmik obyekt kosmik fazoga uchirilganda yoki u Yerga qaytayotganda faqat maxsus vakolatli davlat organi, Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi hamda Favqulodda vaziyatlar vazirligi bilan oldindan kelishilganidan keyin Oʻzbekiston Respublikasining havo hududi orqali xavfsiz uchib oʻtishi mumkin.

27-modda. Kosmik faoliyatni amalga oshirish natijasida roʻy bergan favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish

Kosmik faoliyatni amalga oshirish natijasida roʻy bergan favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish “Aholini va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq amalga oshiriladi.

28-modda. Kosmik faoliyat taʼsir qilgan hududlarda atrof-muhitning va aholi sogʻligʻining holatini ekologik nazorat qilish

Kosmik faoliyatning atrof-muhitga, tabiiy resurslarga va aholi sogʻligʻiga taʼsirini nazorat qilish ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi hamda sogʻliqni saqlash sohasidagi vakolatli davlat organlari tomonidan amalga oshiriladi.

Oʻzbekiston Respublikasi hududida kosmik faoliyatni amalga oshirish chogʻida atrof-muhitni muhofaza qilish bilan bogʻliq favqulodda vaziyat yuzaga kelishi xavfi toʻgʻrisida yoki favqulodda vaziyat yuzaga kelganligi haqida aholini xabardor qilish aholiga xabar berish va uni xabardor qilishning avtomatlashtirilgan tizimi, shuningdek ommaviy axborot vositalari orqali amalga oshiriladi.

29-modda. Kosmik faoliyatni amalga oshirishdagi cheklovlar

Kosmik faoliyatni amalga oshirishda quyidagilar taqiqlanadi:

odamlarning hayoti va sogʻligʻiga bevosita tahdidni yuzaga keltirish;

ommaviy qirgʻin qurolini kosmik fazoga chiqarish, joylashtirish yoki sinovdan oʻtkazish;

atrof-muhitga salbiy taʼsir koʻrsatish uchun kosmik texnologiyalardan va (yoki) samoviy jismlardan foydalanish;

kosmik fazoni ifloslantirishning oldini olishga doir xalqaro normalar va standartlarni buzish.

6-bob. Yakunlovchi qoidalar

30-modda. Kosmik faoliyatni moliyalashtirish

Kosmik faoliyatni moliyalashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari, budjetdan tashqari jamgʻarmalar, shuningdek Kosmik tarmoqni rivojlantirish jamgʻarmasi va Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi huzuridagi Raqamli texnologiyalarni rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari, shuningdek qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.

31-modda. Kosmik faoliyat sohasidagi xalqaro hamkorlik

Oʻzbekiston Respublikasining kosmik faoliyat sohasidagi xalqaro hamkorligi xalqaro huquqning umumeʼtirof etilgan prinsiplari va normalariga rioya qilish asosida amalga oshiriladi.

Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi xalqaro kosmik faoliyat bilan bogʻliq munosabatlar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari, ushbu Qonun va Oʻzbekiston Respublikasining boshqa normativ-huquqiy hujjatlari bilan tartibga solinadi.

Kosmik faoliyat sohasidagi xalqaro kosmik xizmatlar uchun haq toʻlash tartibi xalqaro shartnomalar asosida, xalqaro kosmik tashkilotlar va Xalqaro elektraloqa ittifoqining tavsiyalari inobatga olingan holda belgilanadi.

Oʻzbekiston Respublikasining kosmik faoliyat sohasidagi xalqaro majburiyatlarining bajarilishini taʼminlash maxsus vakolatli davlat organi tomonidan amalga oshiriladi.

32-modda. Nizolarni hal etish

Kosmik faoliyat sohasida yuzaga keladigan nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.

33-modda. Kosmik faoliyat toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik

Kosmik faoliyat toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

34-modda. “Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartirish kiritish

Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 14-iyulda qabul qilingan “Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari toʻgʻrisida”gi OʻRQ-701-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, № 7, 661-modda; 2022-yil, № 4, 340-modda, № 5, 465-modda; 2023-yil, № 2, 103-modda, № 3, 185-modda, № 7, 533-modda, № 9, 710-modda, № 11, 921, 923-moddalar; 2024-yil, № 1, 5, 7-moddalar, № 2, 105, 112-moddalar, № 7, 628-modda, № 8, 819-modda, № 9, 957, 958-moddalar) 1-ilova 41-pozitsiyasining “Litsenziyalash sohasidagi vakolatli organlar” ustunidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Kosmik tadqiqotlar va texnologiyalar agentligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi huzuridagi Kosmik tadqiqotlar va texnologiyalar agentligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

35-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash

Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi huzuridagi Kosmik tadqiqotlar va texnologiyalar agentligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

36-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

ushbu Qonun 22-moddasining toʻrtinchi qismida nazarda tutilgan foydalanishdan chiqarilgan kosmik obyektlarni va texnika vositalarini utilizatsiya qilish tartibini ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy ichida belgilasin;

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

37-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi

Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2025-yil 13-yanvar,

OʻRQ-1017-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 15.01.2025-y., 03/25/1017/0033-son)

lex.uz

Закон Республики Узбекистан

О космической деятельности

Принят Законодательной палатой 30 сентября 2024 года Одобрен Сенатом 21 декабря 2024 года

Глава 1. Общие положения

Статья 1. Цель настоящего Закона

Целью настоящего Закона является регулирование отношений в области космической деятельности.

Статья 2. Законодательство о космической деятельности

Законодательство о космической деятельности состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.

Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены законодательством Республики Узбекистан о космической деятельности, то применяются правила международного договора.

Статья 3. Основные понятия

В настоящем Законе применяются следующие основные понятия:

объекты наземной космической инфраструктуры — наземные сооружения, здания и техника, используемые при осуществлении космической деятельности;

дистанционное зондирование Земли — процесс получения сведений об объектах на земной поверхности и в недрах посредством оборудования, установленного на космических аппаратах и других устройствах (самолет, вертолет, беспилотные летательные аппараты и другие);

национальный оператор дистанционного зондирования Земли (далее — Национальный оператор) — юридическое лицо, осуществляющее деятельность по управлению и (или) использованию космических систем, определяемое специально уполномоченным государственным органом в области космической деятельности;

космический аппарат — техническое устройство, предназначенное для запуска в космическое пространство, позволяющее исследовать космическое пространство и Землю, в том числе искусственный спутниковый аппарат;

космический мониторинг — составная часть космических услуг, направленная на изучение состояния объектов космического мониторинга путем обработки и анализа космических снимков, полученных с помощью космических аппаратов, а также других дополнительных данных;

космический объект — техническое устройство, предназначенное для работы в космическом пространстве, в том числе космический аппарат и (или) средство его вывода в космос и их составные части;

космический снимок — двухмерное изображение, полученное в различных диапазонах электромагнитного спектра с помощью специальных устройств, установленных на космических аппаратах, и визуализируемое по определенному алгоритму;

космические технологии — совокупность методов, устройств, средств, способов и процессов, используемых для сбора, хранения, поиска, обработки и распространения информации и (или) данных, необходимых для осуществления космической деятельности, а также получения и использования результатов этой деятельности;

космическая система — функционально взаимосвязанная совокупность технических средств и прикладных работ, включающая в себя космические объекты и объекты наземной космической инфраструктуры, предназначенные для исследования космического пространства и Земли, и использования их результатов;

космическое пространство — пространство, которое по своей природной характеристике окружает воздушное пространство, находящееся за пределами атмосферы Земли, в котором космические объекты могут осуществлять свои функциональные задачи;

космическая деятельность — деятельность, направленная на исследование космического пространства и Земли посредством космических технологий и их использование для достижения научных, социально-экономических, экологических, информационных, коммерческих целей, целей обороны, безопасности и целей других сфер;

объекты космической деятельности — объекты космической инфраструктуры, используемые при осуществлении космической деятельности;

субъекты космической деятельности — юридические лица, осуществляющие космическую деятельность, в том числе международные организации, осуществляющие космическую деятельность на территории Республики Узбекистан в соответствии с настоящим Законом и международными договорами Республики Узбекистан;

космические услуги — услуги, оказываемые с использованием геоинформационных систем, представляющие собой космические данные, космических и цифровых технологий, в том числе путем космического мониторинга.

Статья 4. Основные принципы космической деятельности

Основными принципами космической деятельности являются:

эффективность использования научно-технического потенциала страны и возможностей космической деятельности;

содействие повышению уровня цифровизации и прозрачности отраслей с помощью космических технологий;

осуществление международного сотрудничества на равноправной и взаимовыгодной основе;

поддержка и стимулирование приоритетных направлений развития космической деятельности;

приоритет соблюдения экологических требований, требований нормативных документов в области технического регулирования и требований по обеспечению санитарно-эпидемиологического благополучия населения при осуществлении космической деятельности.

Статья 5. Основные цели осуществления космической деятельности

Основными целями осуществления космической деятельности являются:

содействие устойчивому социально-экономическому развитию, укреплению обороноспособности и безопасности Республики Узбекистан;

исследование Земли, космического пространства и небесных тел, а также накопление и развитие научных знаний о них;

ускорение цифровизации отраслей с помощью космических технологий;

исследование территории страны в интересах научной, социально-экономической, экологической, коммерческой и других сфер с помощью космических технологий;

предоставление космических услуг в области космической деятельности;

содействие постоянному мониторингу территории Республики Узбекистан с целью предотвращения изменения климата и смягчения его воздействия;

развитие международного сотрудничества в области космической деятельности.

Глава 2. Государственное регулирование в области космической деятельности

Статья 6. Основные направления государственной политики в области космической деятельности

Основными направлениями государственной политики в области космической деятельности являются:

разработка и реализация единой государственной политики и стратегических направлений в области космической деятельности;

участие в международном сотрудничестве по исследованию космического пространства и планет в мирных целях и использованию космических технологий;

использование результатов космической деятельности, создание и (или) запуск космических объектов в целях устойчивого социально-экономического развития страны, а также укрепления ее обороны и безопасности;

создание и развитие национального рынка космических услуг;

подготовка предложений по совершенствованию законодательства о космической деятельности, в том числе разработка проектов нормативно-правовых актов и осуществление государственного контроля за соблюдением законодательства о космической деятельности;

разработка и реализация комплексных мер по развитию космической инфраструктуры, космических исследований и технологий, научно-исследовательских и опытно-конструкторских работ;

организация подготовки, переподготовки и повышения квалификации кадров по направлениям космической деятельности в образовательных организациях, в том числе в ведущих зарубежных образовательных организациях;

содействие повышению эффективности выполнения задач, возложенных на министерства и ведомства, осуществляющие деятельность в социально-экономических сферах, с использованием дистанционного зондирования Земли, геоинформационных систем, космических и цифровых технологий;

оказание практической помощи министерствам и ведомствам, имеющим в своем подчинении воинские формирования, входящие в состав Вооруженных Сил Республики Узбекистан, в выполнении специальных заданий и задач, связанных с укреплением обороноспособности и обеспечением безопасности страны, с использованием геоинформационных систем, космических и цифровых технологий;

содействие выявлению случаев нарушений законодательства в отраслях экономики путем обработки и анализа космических снимков;

разработка и реализация государственных программ в области космической деятельности;

разработка предложений и координация работ по применению космических технологий в мониторинговых процессах, осуществляемых министерствами и ведомствами в соответствующих сферах деятельности;

мониторинг уровня применения космических технологий министерствами и ведомствами в отраслях и ускорение их внедрения;

организация работ по популяризации космической деятельности с использованием научных и инновационных технологий;

пополнение и обновление базы геоинформационных данных.

Статья 7. Полномочия Кабинета Министров Республики Узбекистан в области космической деятельности

Кабинет Министров Республики Узбекистан:

обеспечивает реализацию единой государственной политики в области космической деятельности;

утверждает государственные программы в области космической деятельности и обеспечивает их реализацию;

принимает нормативно-правовые акты в области космической деятельности в пределах своих полномочий;

определяет порядок утилизации космических объектов и технических средств, выведенных из эксплуатации;

определяет порядок осуществления космической деятельности.

Кабинет Министров Республики Узбекистан может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 8. Полномочия Агентства космических исследований и технологий при Министерстве цифровых технологий Республики Узбекистан в области космической деятельности

Агентство космических исследований и технологий при Министерстве цифровых технологий Республики Узбекистан является специально уполномоченным государственным органом в области космической деятельности (далее — специально уполномоченный государственный орган).

Специально уполномоченный государственный орган:

оказывает содействие Министерству цифровых технологий Республики Узбекистан в реализации единой государственной политики и разработке стратегических направлений в сфере космических исследований и технологий;

готовит предложения по совершенствованию законодательства о космической деятельности и разрабатывает проекты нормативно-правовых актов;

разрабатывает и реализует комплексные меры по развитию космической инфраструктуры, космических исследований и технологий, научно-исследовательских и опытно-конструкторских работ;

организует подготовку, переподготовку и повышение квалификации кадров по направлениям космической деятельности в образовательных организациях, в том числе в ведущих зарубежных образовательных организациях;

оказывает содействие повышению эффективности выполнения задач, возложенных на министерства и ведомства, осуществляющие деятельность в социально-экономических сферах, с использованием дистанционного зондирования Земли, геоинформационных систем, космических и цифровых технологий;

оказывает практическую помощь министерствам и ведомствам, имеющим в своем подчинении воинские формирования, входящие в состав Вооруженных Сил Республики Узбекистан, в выполнении специальных заданий и задач, связанных с укреплением обороноспособности и обеспечением безопасности страны, с использованием геоинформационных систем, космических и цифровых технологий;

обеспечивает осуществление космического мониторинга, в том числе государственного космического мониторинга, на объектах космического мониторинга;

разрабатывает предложения и координирует работы по применению космических технологий в мониторинговых процессах, осуществляемых министерствами и ведомствами по отраслевой принадлежности;

проводит мониторинг уровня применения космических технологий министерствами и ведомствами в отраслях и ускоряет их внедрение;

организует работу по популяризации космической деятельности с использованием научных и инновационных технологий;

проводит наблюдения при осуществлении космической деятельности, собирает, обрабатывает, анализирует, хранит и использует полученные данные;

осуществляет международное сотрудничество в области космической деятельности, а также оказывает содействие в решении международно-правовых вопросов, связанных с исследованием и использованием космического пространства и обеспечивает исполнение международных обязательств;

разрабатывает и реализует порядок приема, обработки и распространения космических снимков;

осуществляет в соответствии с международными стандартами и законодательством маркировку космических объектов Республики Узбекистан, запускаемых в космическое пространство;

совместно с Министерством обороны Республики Узбекистан формирует государственный оборонный заказ на разработку, производство и поставку космических технологий и развитие объектов космической инфраструктуры военного и двойного назначения;

совместно с Министерством обороны Республики Узбекистан определяет основные направления развития космических технологий двойного назначения и организует соответствующие исследования;

разрабатывает и реализует программы в области космической деятельности;

осуществляет государственный контроль в области космической деятельности;

определяет Национального оператора.

Специально уполномоченный государственный орган может осуществлять и иные полномочия в соответствии с законодательством.

Статья 9. Полномочия Министерства цифровых технологий Республики Узбекистан в области космической деятельности

Министерство цифровых технологий Республики Узбекистан:

реализует единую государственную политику и разрабатывает стратегические направления в области космической деятельности, космических исследований и технологий, а также координирует деятельность специально уполномоченного государственного органа;

организует разработку и утверждение проектов нормативно-правовых актов в области космической деятельности;

координирует разработку и реализацию программ в области космической деятельности в Республике Узбекистан;

совместно со специально уполномоченным государственным органом представляет интересы Республики Узбекистан в области космической деятельности в рамках международного сотрудничества и координирует проводимую работу;

координирует работы по осуществлению государственного контроля в области космической деятельности и разрабатывает предложения по совершенствованию этого направления;

координирует деятельность министерств и ведомств в области космической деятельности.

Статья 10. Полномочия Министерства обороны Республики Узбекистан в области космической деятельности

Министерство обороны Республики Узбекистан использует возможности космической деятельности в интересах обороны и безопасности страны, а также организует работу по созданию военных космических технологий.

Министерство обороны Республики Узбекистан:

организует работу по созданию космических технологий военного назначения и совместно со специально уполномоченным государственным органом — космических технологий двойного назначения;

планирует и осуществляет использование космических технологий в интересах обороны и безопасности страны;

осуществляет формирование государственного оборонного заказа на разработку, производство и поставку вооружения, военной и специальной техники, применение которых связано с космической деятельностью;

обеспечивает осуществление научно-исследовательских и опытно-конструкторских работ по созданию космических технологий военного назначения и совместно со специально уполномоченным государственным органом — космических технологий двойного назначения;

организует системные исследования по определению основных направлений и перспектив развития космических технологий военного назначения и совместно со специально уполномоченным государственным органом — космических технологий двойного назначения;

организует совместно со специально уполномоченным государственным органом и другими заинтересованными министерствами и ведомствами проведение испытания космических технологий военного назначения;

готовит предложения по государственной политике в области космической деятельности в интересах обороны и безопасности страны;

участвует совместно со специально уполномоченным государственным органом и другими заинтересованными министерствами и ведомствами в реализации международных космических проектов и программ Республики Узбекистан;

готовит заключение о соответствии космических технологий военным целям и представляет его в специально уполномоченный государственный орган;

разрабатывает предложения по развитию перспективных направлений в области космической деятельности в интересах обороны и безопасности страны и вносит их специально уполномоченному государственному органу.

Глава 3. Организация космической деятельности

Статья 11. Проведение научных исследований в области космической деятельности

Научные исследования в области космической деятельности включают в себя обеспечение научного сопровождения космической деятельности, разработку новых образцов космических технологий, космические испытания, фундаментальные и научно-практические исследования, направленные на развитие, внедрение и использование космических технологий.

Научные исследования в области космической деятельности осуществляются в рамках научных и научно-технических проектов и координируются Академией наук Республики Узбекистан.

Проекты по созданию космических систем включают в себя научные исследования, разработки и процессы научной разработки, проектирования, производства, установки, строительства, проведения испытаний, а также эксплуатации объектов космической деятельности и их составных частей.

Научные и научно-технические проекты в области космической деятельности и проекты по созданию космических систем осуществляются с привлечением ученых, высококвалифицированных специалистов, общественных организаций, высших образовательных организаций Республики Узбекистан, а также международных экспертов и ученых иностранных государств.

Статья 12. Виды космических систем

К видам космических систем относятся:

дистанционное зондирование Земли;

космический мониторинг;

государственный космический мониторинг;

космическая система связи;

система высокоточной спутниковой навигации;

другие виды космических систем, созданные для научных, экономических, экологических, информационных и коммерческих целей, а также в соответствии с международными договорами Республики Узбекистан.

Статья 13. Дистанционное зондирование Земли

Национальный оператор осуществляет планирование получения, получение, обработку, хранение и распространение данных дистанционного зондирования Земли в научных, социально-экономических, экологических, информационных, коммерческих целях, а также для нужд обороны и безопасности страны.

Национальный оператор при необходимости предоставляет данные дистанционного зондирования Земли министерствам и ведомствам, а также юридическим и физическим лицам.

Статья 14. Космический мониторинг

Космический мониторинг осуществляется Национальным оператором посредством местных и (или) зарубежных космических аппаратов и технологий.

В соответствии с законодательством независимо от формы собственности, правового режима и характера поверхность земли, космическое пространство и все находящиеся в них объекты, а также явления природного и техногенного характера считаются объектами космического мониторинга.

Космический мониторинг осуществляется в целях предоставления космических услуг министерствам и ведомствам, а также юридическим и физическим лицам.

Космический мониторинг осуществляется в следующем порядке:

министерства и ведомства ежегодно до 20 июля представляют в специально уполномоченный государственный орган сведения о потребности в космических услугах на следующий год, включая объем, периодичность и сроки предоставления этих услуг, в том числе космического мониторинга (при наличии такой потребности);

специально уполномоченный государственный орган на основе предоставленных сведений изучает и оптимизирует потребности и организует оказание космических услуг до конца следующего года.

Статья 15. Государственный космический мониторинг

Государственный космический мониторинг представляет собой изучение процессов и тенденций изменений, происходящих на объектах космического мониторинга в интересах государства с использованием космических технологий, включая обработку и анализ данных дистанционного зондирования Земли и других данных, а также содействие в выявлении случаев нарушений законодательства.

Государственный космический мониторинг осуществляется исключительно Национальным оператором и координируется специально уполномоченным государственным органом.

Государственный космический мониторинг осуществляется в порядке, установленном частями четвертой — восьмой настоящей статьи.

Специально уполномоченный государственный орган в целях осуществления государственного космического мониторинга запрашивает у соответствующих министерств и ведомств необходимые первичные сведения и передает их Национальному оператору.

Национальный оператор осуществляет государственный космический мониторинг и, сравнивая с предоставленными данными, выявляет процессы и тенденции изменений, происходящие на объектах космического мониторинга.

На основе результатов государственного космического мониторинга Национальный оператор готовит соответствующие сведения и представляет их специально уполномоченному государственному органу.

Специально уполномоченный государственный орган анализирует и координирует сведения, предоставленные Национальным оператором, готовит информационно-аналитическую справку и представляет ее соответствующим министерствам и ведомствам, а также по запросу получает информацию о мерах, принятых министерствами и ведомствами на основе данной справки.

Специально уполномоченный государственный орган вносит информацию Кабинету Министров Республики Узбекистан о результативности государственного космического мониторинга.

Статья 16. Космическая система связи

Космическая система связи представляет собой совокупность космических и наземных компонентов, предназначенных для обеспечения передачи данных, аудио- и видеосигналов и других видов информации посредством космических аппаратов.

Космическая система связи предназначена для обеспечения потребностей юридических и (или) физических лиц в транспондерах космических аппаратов.

Под транспондером космических аппаратов понимается электронное устройство, предназначенное для приема, усиления и повторной передачи сигналов.

Статья 17. Система высокоточной спутниковой навигации

Под системой высокоточной спутниковой навигации понимается совокупность технических средств, программного обеспечения и практической работы, предназначенной для обеспечения точного определения координат, скорости и времени объектов в космическом пространстве и на Земле с помощью сигналов космических аппаратов.

Система высокоточной спутниковой навигации используется для определения и наблюдения за местоположением и движением объектов в космическом пространстве и на Земле с высокой точностью и надежностью.

Статья 18. Использование космических ракетных комплексов (космодромов)

Космические ракетные комплексы (космодромы) используются для вывода космических объектов в космическое пространство.

Запуск космических объектов посредством космических ракетных комплексов (космодромов) осуществляется на основании постановления Кабинета Министров Республики Узбекистан.

Статья 19. Лицензирование космической деятельности

Лицензирование деятельности организаций, применяющих космические технологии, осуществляется в соответствии с Законом Республики Узбекистан «О лицензировании, разрешительных и уведомительных процедурах».

Статья 20. Создание космических систем

Создание космических систем включает в себя научно-исследовательские и опытно-конструкторские работы, проектирование, производство, установку, строительство, проведение испытания космических систем и их составных частей, а также передачу их в эксплуатацию.

Статья 21. Маркировка космических объектов Республики Узбекистан

Космические объекты Республики Узбекистан, запущенные в космическое пространство, должны иметь маркировку, установленную специально уполномоченным государственным органом, в соответствии с международными стандартами и законодательством Республики Узбекистан.

Статья 22. Утилизация космических объектов и технических средств

Для утилизации космических объектов и технических средств юридические лица, осуществляющие космическую деятельность, представляют специально уполномоченному государственному органу список космических объектов и технических средств, подлежащих утилизации.

Утилизация космических объектов и технических средств осуществляется на месте их эксплуатации (хранения) или в специализированных организациях, занимающихся утилизацией космических объектов и технических средств, в зависимости от выбранных технологий и экономической целесообразности.

Работы по утилизации космических объектов и технических средств проводятся с соблюдением требований в сфере экологии, нормативных документов в области технического регулирования, обеспечения единства измерений и в области обеспечения санитарно-эпидемиологического благополучия населения.

Порядок утилизации космических объектов и технических средств, выведенных из эксплуатации, определяется Кабинетом Министров Республики Узбекистан в соответствии с международными договорами.

Статья 23. Передача в аренду объектов космической деятельности

Передача в аренду объектов космической деятельности субъектам космической деятельности регулируется актами законодательства Республики Узбекистан, если иное не предусмотрено международными договорами Республики Узбекистан.

Глава 4. Космическая инфраструктура

Статья 24. Объекты космической инфраструктуры Республики Узбекистан

Объекты космической инфраструктуры Республики Узбекистан составляют основу космической деятельности и включают:

объекты наземной космической инфраструктуры;

космические объекты.

Объекты космической инфраструктуры Республики Узбекистан являются объектами, имеющими важное стратегическое значение.

Статья 25. Объекты наземной космической инфраструктуры

К объектам наземной космической инфраструктуры относятся:

научно-техническая и опытно-экспериментальная база космических исследований;

средства производства космических технологий и космических ракетных комплексов, предназначенные для осуществления космической деятельности;

космодромы;

районы падения отделяющихся частей космических ракет;

наземные комплексы управления космическими объектами;

наземные комплексы, предназначенные для получения, обработки и распространения данных с космических объектов;

другие наземные сооружения и технические средства, используемые в космической деятельности.

Для обеспечения безопасности наземной космической инфраструктуры и ее безопасного использования создаются охраняемые земельные участки.

Глава 5. Безопасность космической деятельности

Статья 26. Обеспечение безопасности космической деятельности

Космическая деятельность осуществляется при условии обеспечения защиты здоровья людей, охраны окружающей среды и защиты имущества юридических или физических лиц.

Безопасность космической деятельности обеспечивается в соответствии с установленными правилами безопасности специально уполномоченным государственным органом, а также органами, уполномоченными в соответствующих отраслях.

Возмещение ущерба, причиненного здоровью физическим лицам, окружающей среде, имуществу юридических или физических лиц, а также государственному имуществу в результате космической деятельности, осуществляется добровольно или по решению суда.

При получении гражданином травмы или иного повреждения здоровья ему должны быть компенсированы утраченный заработок (доход), получаемый или который он мог бы каким-либо образом получить, а также дополнительные расходы, связанные с причинением вреда здоровью, включая затраты на лечение, дополнительное питание, покупку лекарств, установку протезов, уход за ним, лечение в санатории, приобретение специального транспортного средства и подготовку к другой профессии, если установлено, что потерпевший нуждается в этих видах помощи и ухода и не имеет права на их бесплатное предоставление.

До запуска космического объекта субъекты космической деятельности обязаны направить в уполномоченный государственный орган в области экологии, охраны окружающей среды и изменения климата координаты мест падения отделяющихся частей ракеты на территории Республики Узбекистан.

В случае гибели людей или животных, а также причинения ущерба гражданам и окружающей среде в результате запуска космического объекта субъекты космической деятельности обязаны возместить причиненный ущерб в порядке, установленном законодательством.

Космический объект, принадлежащий иностранным юридическим или физическим лицам, может безопасно пролетать через воздушное пространство Республики Узбекистан при запуске в космическое пространство или возвращении на Землю только после предварительного согласования со специально уполномоченным государственным органом, с Министерством обороны, Министерством экологии, охраны окружающей среды и изменения климата и Министерством по чрезвычайным ситуациям Республики Узбекистан.

Статья 27. Ликвидация чрезвычайных ситуаций, произошедших в результате осуществления космической деятельности

Ликвидация чрезвычайных ситуаций, произошедших в результате осуществления космической деятельности, осуществляется в соответствии с Законом Республики Узбекистан «О защите населения и территорий от чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера».

Статья 28. Экологический контроль состояния окружающей среды и здоровья населения в зонах, затронутых космической деятельностью

Контроль воздействия космической деятельности на окружающую среду, природные ресурсы и здоровье населения осуществляется уполномоченными государственными органами в области экологии, охраны окружающей среды и изменения климата, а также здравоохранения.

Информирование населения об угрозе возникновения или о возникновении чрезвычайной ситуации, связанной с охраной окружающей среды при осуществлении космической деятельности на территории Республики Узбекистан, осуществляется посредством автоматизированной системы оповещения и информирования населения, а также средств массовой информации.

Статья 29. Ограничения при осуществлении космической деятельности

При осуществлении космической деятельности запрещается:

создание прямой угрозы жизни и здоровью людей;

вывод, размещение в космическом пространстве оружия массового уничтожения или его испытание;

использование космических технологий и (или) небесных тел для негативного воздействия на окружающую среду;

нарушение международных норм и стандартов по предотвращению загрязнения космического пространства.

Глава 6. Заключительные положения

Статья 30. Финансирование космической деятельности

Финансирование космической деятельности осуществляется за счет средств Государственного бюджета Республики Узбекистан, внебюджетных фондов, а также средств Фонда развития космической отрасли и Фонда развития цифровых технологий при Министерстве цифровых технологий Республики Узбекистан, а также иных источников, не запрещенных законодательством.

Статья 31. Международное сотрудничество в области космической деятельности

Международное сотрудничество Республики Узбекистан в области космической деятельности осуществляется на основе соблюдения общепризнанных принципов и норм международного права.

Отношения, связанные с международной космической деятельностью на территории Республики Узбекистан, регулируются международными договорами Республики Узбекистан, настоящим Законом и иными нормативно-правовыми актами Республики Узбекистан.

Порядок оплаты за международные космические услуги в области космической деятельности устанавливается на основе международных договоров, с учетом рекомендаций международных космических организаций и Международного союза электросвязи.

Обеспечение выполнения международных обязательств Республики Узбекистан в области космической деятельности осуществляется специально уполномоченным государственным органом.

Статья 32. Разрешение споров

Споры, возникающие в области космической деятельности, разрешаются в порядке, установленном законодательством.

Статья 33. Ответственность за нарушение законодательства о космической деятельности

Лица, виновные в нарушении законодательства о космической деятельности, несут ответственность в установленном порядке.

Статья 34. Внесение изменения в Закон Республики Узбекистан «О лицензировании, разрешительных и уведомительных процедурах»

В графе «Уполномоченные органы в области лицензирования» позиции 41 приложения № 1 к Закону Республики Узбекистан от 14 июля 2021 года № ЗРУ-701 «О лицензировании, разрешительных и уведомительных процедурах» (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2021 г., № 7, ст. 661; 2022 г., № 4, ст. 340, № 5, ст. 465; 2023 г., № 2, ст. 103, № 3, ст. 185, № 7, ст. 533, № 9, ст. 710, № 11, ст.ст. 921, 923; 2024 г., № 1, ст.ст. 5, 7, № 2, ст.ст. 105, 112, № 7, ст. 628, № 8, ст. 819, № 9, ст.ст. 957, 958) слова «Агентство космических исследований и технологий при Кабинете Министров Республики Узбекистан» заменить словами «Агентство космических исследований и технологий при Министерстве цифровых технологий Республики Узбекистан».

Статья 35. Обеспечение исполнения, доведения, разъяснения сути и значения настоящего Закона

Агентству космических исследований и технологий при Министерстве цифровых технологий Республики Узбекистан и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.

Статья 36. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом

Кабинету Министров Республики Узбекистан:

в течение трех месяцев со дня официального опубликования настоящего Закона определить порядок утилизации космических объектов и технических средств, выведенных из эксплуатации, предусмотренный частью четвертой статьи 22 настоящего Закона;

привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;

обеспечить пересмотр и отмену республиканскими органами исполнительной власти их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.

Статья 37. Вступление в силу настоящего Закона

Настоящий Закон вступает в силу со дня его официального опубликования.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

13 января 2025 г.,

№ ЗРУ-1017

(Национальная база данных законодательства, 15.01.2025 г., № 03/25/1017/0033)

lex.uz