📅 2025-yil 13-fevral · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2025-yil 13-fevral · Qonunlar va kodekslar
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2025 йил 13 февраль · Қонунлар ва кодекслар
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 13 февраля 2025 г. · Законы и кодексы
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 13 February 2025 · Laws and codes
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикасининг Қонуни
Ўзбекистон Республикасининг Меҳнат кодексига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида
Қонунчилик палатаси томонидан 2024 йил 15 октябрда қабул қилинган Сенат томонидан 2025 йил 25 январда маъқулланган
Кейинги йилларда мамлакатимизда фуқароларнинг меҳнат ҳуқуқлари кафолатларини таъминлаш ва халқаро стандартларни миллий қонунчиликка жорий этиш бўйича тизимли ишлар амалга оширилмоқда.
Шу билан бирга давлат хизматларини кўрсатиш тизимини ривожлантириш ҳамда рақамлаштириш орқали фуқароларга қўшимча қулайликлар яратилаётганлиги ва маъмурий ислоҳотлар доирасида республика ижро этувчи ҳокимият органлари қайта ташкил этилганлиги муносабати билан қонунчилик ҳужжатларини янада такомиллаштириш зарурияти юзага келмоқда.
Ушбу Қонун билан Ўзбекистон Республикасининг Меҳнат кодексига «Ягона миллий меҳнат тизими» идоралараро дастурий-аппарат мажмуида электрон шаклдаги меҳнат шартномасини расмийлаштириш тартибини жорий этишни, иш ҳақи сақланмайдиган таътил давомийлигини белгилаш тартибини ва ходимнинг ўртача иш ҳақини ҳисоблаш тартибини ўзгартиришни назарда тутувчи қўшимча ва ўзгартиришлар киритилмоқда.
«Таълим тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ ходимлар кечки ёки сиртқи таълим шаклида ўқиши мумкин бўлган таълим ташкилотларининг турларини аниқлаштирувчи ўзгартиришлар киритилмоқда. Шунингдек ҳомиладорлиги ёки фарзанди борлиги сабабли ходимни ишдан бўшатишга тақиқ жорий этилмоқда.
Шунингдек ушбу Қонун билан киритилаётган ўзгартиришларга мувофиқ давлат органлари ва ташкилотлари ишга қабул қилиш чоғида ишга кираётган шахснинг паспортига ёки идентификацияловчи ID-картасига, меҳнат дафтарчасига оид маълумотларни мустақил равишда, шу жумладан ахборот тизимларидаги идоралараро интеграциялашув платформалари орқали сўраб олади.
Ушбу Қонун фуқароларнинг меҳнат ҳуқуқлари кафолатлари таъминланишига, меҳнат соҳасидаги муносабатларнинг электрон тизимга ўтишини таъминлашга, шунингдек давлат органлари ва ташкилотларига ишга кираётган фуқаролардан ортиқча ҳужжатларни талаб қилиш ҳолларини бартараф этишга хизмат қилади.
1-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2022 йил 28 октябрда қабул қилинган ЎРҚ-798-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Меҳнат кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2022 йил, 10-сонга илова; 2023 йил, № 4, 265-модда, № 11, 923-модда; 2024 йил, № 2, 111-модда, № 7, 627-модда, № 9, 964-модда) қуйидаги ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:
1) 11-модда :
олтинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Меҳнат тўғрисидаги қонунчиликнинг амал қилиши Ўзбекистон Республикаси давлат хизматчиларига, шу жумладан Ўзбекистон Республикасининг хориждаги давлат муассасаларига (дипломатик, консуллик муассасаларига ва бошқа муассасаларга) ишга юборилган ходимларга ва муқобил хизматни ўтаётган шахсларга нисбатан қонунларда назарда тутилган ўзига хос хусусиятлар инобатга олинган ҳолда татбиқ этилади»;
қуйидаги мазмундаги еттинчи қисм билан тўлдирилсин:
«Давлат фуқаролик хизматчиларининг меҳнатга оид муносабатларига нисбатан меҳнат тўғрисидаги қонунчиликнинг амал қилиши «Давлат фуқаролик хизмати тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни билан тартибга солинмаган қисми бўйича татбиқ этилади»;
еттинчи — ўн учинчи қисмлари тегишинча саккизинчи — ўн тўртинчи қисмлар деб ҳисоблансин;
2) 27-модда иккинчи қисмининг ўзбекча матнидаги «шартнома» деган сўз «меҳнат шартномаси» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
3) 29-модда :
иккинчи қисмининг ўзбекча матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Давлат грантлари бўйича таълим олган олий таълим ташкилотларининг битирувчилари билан якка тартибдаги меҳнатга оид муносабатлар уларни олий таълим ташкилотининг тақсимот комиссияси томонидан берилган ишга юбориш йўлланмаси натижасида, меҳнат шартномаси асосида юзага келади»;
учинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Муқобил хизматга чақирилган фуқароларнинг якка тартибдаги меҳнатга оид муносабатлари уларни туман (шаҳар) мудофаа ишлари бўлимининг муқобил хизматни ўташ жойини тайинлаш тўғрисидаги кўрсатмасига асосан ташкилотларга юборилиши натижасида, меҳнат шартномасига асосан юзага келади»;
4) 39-модданинг иккинчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
5) 51-модданинг учинчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
6) 79-модданинг биринчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлигининг» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
7) 83-модданинг биринчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
8) 88-модданинг :
биринчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлигининг» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
учинчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлигининг» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
9) 92-модданинг :
иккинчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлигининг» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
учинчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлигининг» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
10) 93-модданинг матнидаги «Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлигининг» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
11) 106-модда :
биринчи қисми «ёзма» деган сўздан кейин «(қоғозда ёки электрон)» деган сўзлар билан тўлдирилсин;
қуйидаги мазмундаги иккинчи қисм билан тўлдирилсин:
«Электрон шаклдаги меҳнат шартномаси қонунчиликда белгиланган тартибда «Ягона миллий меҳнат тизими» идоралараро дастурий-аппарат мажмуида расмийлаштирилади»;
иккинчи — олтинчи қисмлари тегишинча учинчи — еттинчи қисмлар деб ҳисоблансин;
12) 107-модда иккинчи қисмининг :
бешинчи хатбошиси чиқариб ташлансин;
олтинчи ва еттинчи хатбошилари тегишинча бешинчи ва олтинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;
бешинчи хатбошисидаги «(мавжуд бўлганда)» деган сўзлар чиқариб ташлансин;
13) 118-модданинг иккинчи қисмидаги «касб-ҳунар таълим ташкилотларининг, касб-ҳунар мактабларининг, коллежлар ва техникумларнинг» деган сўзлар «профессионал таълим ташкилотларининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
14) 123-модда иккинчи қисмининг учинчи хатбошисидаги «Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
15) 124-модда :
биринчи қисми :
бешинчи хатбошисининг ўзбекча матнидаги «касб-ҳунар таълим» деган сўзлар «профессионал таълим» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
олтинчи , еттинчи ва саккизинчи хатбошилари қуйидаги мазмундаги олтинчи хатбоши билан алмаштирилсин:
«жисмоний шахснинг шахсий идентификация рақамини»;
қуйидаги мазмундаги иккинчи қисм билан тўлдирилсин:
«Давлат органлари ва ташкилотлари ишга қабул қилиш чоғида ушбу модда биринчи қисмининг иккинчи ҳамда учинчи хатбошиларида назарда тутилган ҳужжатлар тўғрисидаги маълумотларни тегишли давлат органлари ва ташкилотларидан мустақил равишда, шу жумладан ахборот тизимларидаги идоралараро интеграциялашув платформалари орқали сўраб олади»;
иккинчи ва учинчи қисмлари тегишинча учинчи ва тўртинчи қисмлар деб ҳисоблансин;
16) 164-модда иккинчи қисми учинчи хатбошисининг ўзбекча матнидаги «таркибий» деган сўз чиқариб ташлансин;
17) 168-модда биринчи қисмининг 7-бандидаги «Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
18) 218-модда иккинчи қисмининг ўзбекча матнидаги «давлат ходимларининг» деган сўзлар «ходимларнинг» деган сўз билан алмаштирилсин;
19) 229-модданинг тўртинчи қисмидаги «ушбу Кодекс 233-моддасининг иккинчи қисмига» деган сўзлар «ушбу Кодекс 233-моддасининг учинчи қисмига» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
20) 233-модда :
қуйидаги мазмундаги иккинчи қисм билан тўлдирилсин:
«Ҳар йилги меҳнат таътили вақти учун ҳақ тўлашда якшанба куни инобатга олинмайди»;
иккинчи қисми учинчи қисм деб ҳисоблансин;
21) 234-модда :
қуйидаги мазмундаги учинчи қисм билан тўлдирилсин:
«Пулли компенсация тўлашда якшанба куни инобатга олинмайди»;
учинчи қисми тўртинчи қисм деб ҳисоблансин;
22) 241-модданинг иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Ходимнинг ёзма аризасига кўра унга иш ҳақи сақланмайдиган таътил берилиши мумкин бўлиб, унинг давомийлиги ходим ва иш берувчи ўртасидаги келишувга кўра белгиланади, лекин у ўн икки ойлик давр мобайнида жами уч ойдан ортиқ бўлмаслиги керак»;
23) 245-модданинг биринчи қисмидаги «Ижтимоий-меҳнат масалалари бўйича республика уч томонлама комиссияси томонидан ишлаб чиқилган таклифлар ҳисобга олинган ҳолда» деган сўзлар «инсоннинг муносиб турмуш даражасини таъминлаш зарурати ҳамда Ижтимоий-меҳнат масалалари бўйича республика уч томонлама комиссияси томонидан ишлаб чиқилган таклифлар ҳисобга олинган ҳолда» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
24) 257-модданинг :
биринчи қисми «Ушбу Кодексда» деган сўзлардан кейин «ва қонунчиликда» деган сўзлар билан тўлдирилсин;
иккинчи қисмидаги «амалга оширилган тўловларнинг барча турлари» деган сўзлар «тўланган меҳнатга ҳақ тўлаш тарзидаги барча даромадлар» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
учинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Меҳнатга ҳақ тўлашнинг барча тизимларидаги ходимларнинг ўртача иш ҳақи ходимнинг ўртача иш ҳақи сақланиб қоладиган ойдан олдинги ўн икки календарь ой учун ходимга ҳисобланган меҳнатга ҳақ тўлаш тарзидаги барча даромадлар суммасининг ўн иккидан бир қисми миқдорида белгиланади»;
тўртинчи ва бешинчи қисмлари чиқариб ташлансин;
олтинчи — ўн тўртинчи қисмлари тегишинча тўртинчи — ўн иккинчи қисмлар деб ҳисоблансин;
еттинчи қисмидаги «еттинчи қисмига» деган сўзлар «тўртинчи қисмига» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
25) 259-модданинг иккинчи қисмидаги «унинг штатдаги ўринбосари» деган сўзлар «штатдаги унинг ўрнини босадиган шахс» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
26) 273-модданинг тўртинчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
27) 278-модданинг учинчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
28) 313-модда иккинчи қисмининг биринчи жумласи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Иш берувчи ходимдан интизомий жазо чораси қўлланилгунига қадар, шу жумладан агар интизомий қилмиш хизмат текшируви натижаларига кўра аниқланган бўлса, ёзма тушунтиришни талаб қилиши шарт»;
29) 343-модданинг ўнинчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
30) 383-модда тўртинчи қисмининг ўзбекча матнидаги «касб-ҳунар таълими» деган сўзлар «профессионал» деган сўз билан алмаштирилсин;
31) 385-модданинг биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Олий, ўрта профессионал ва ўрта махсус профессионал таълим ташкилотларида кечки ёки сиртқи таълим шакли бўйича ўқиётган ходимларга ўртача иш ҳақи сақланган ҳолда лаборатория-имтиҳон сессияларида иштирок этган давр учун ўқув таътиллари:
биринчи ва иккинчи курсларда кечки таълим шаклида ўқиётганлар учун олий таълим ташкилотларида — камида йигирма календарь кун, ўрта профессионал ва ўрта махсус профессионал таълим ташкилотларида — камида ўн календарь кун, олий, ўрта профессионал ва ўрта махсус профессионал таълим ташкилотларидаги сиртқи таълим шакли бўйича эса — камида ўттиз календарь кун;
учинчи ва ундан юқори курсларда кечки таълим шаклида ўқиётганлар учун олий таълим ташкилотларида — камида ўттиз календарь кун, ўрта профессионал ва ўрта махсус профессионал таълим ташкилотларида — камида йигирма календарь кун, олий, ўрта профессионал ва ўрта махсус профессионал таълим ташкилотларидаги сиртқи таълим шакли бўйича эса — камида қирқ календарь кун муддатга ҳар йили берилади»;
32) 392-модданинг номи ва биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«392-модда. Ҳомиладорлиги ёки фарзандлари борлиги сабабли ишга қабул қилишни рад этишни, ишдан бўшатишни ёки иш ҳақини камайтиришни тақиқлаш
Ҳомиладорлиги ёки фарзандлари борлиги билан боғлиқ сабабга кўра ишга қабул қилишни рад этиш, ишдан бўшатиш ёки иш ҳақини камайтириш тақиқланади»;
33) 393-модданинг :
биринчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
учинчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
34) 402-модданинг биринчи қисмидаги «камида ўн тўрт календарь кун» деган сўзлар «ўн тўрт календарь кунгача» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
35) 412-модданинг учинчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
36) 416-модда учинчи хатбошисининг ўзбекча матнидаги «касб-ҳунар таълими» деган сўзлар «профессионал таълим» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
37) 417-модда биринчи қисмининг ўзбекча матни «хизмат сафарига юбориш» деган сўзлардан кейин «иш вақтидан ташқари ишларга» деган сўзлар билан тўлдирилсин;
38) 433-модданинг биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Қуйидаги ҳолларда ўриндошлик асосида ишлашга йўл қўйилмайди:
ўн саккиз ёшгача бўлган шахсларга;
агар ўриндошнинг асосий иши ноқулай меҳнат шароитлари билан боғлиқ бўлса шундай шароитлардаги ишларда ишлашга (бундан соғлиқни сақлаш тизими ташкилотлари ходимлари мустасно);
қонунчиликда назарда тутилган бошқа ҳолларда»;
39) 434-модда :
биринчи қисмининг :
учинчи хатбошисидаги «Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
еттинчи хатбошиси чиқариб ташлансин;
қуйидаги мазмундаги иккинчи қисм билан тўлдирилсин:
«Давлат органлари ва ташкилотлари ишга қабул қилиш чоғида ушбу модда биринчи қисмининг иккинчи ҳамда тўртинчи хатбошиларида назарда тутилган ҳужжатлар тўғрисидаги маълумотларни тегишли давлат органлари ва ташкилотларидан мустақил равишда, шу жумладан ахборот тизимларидаги идоралараро интеграциялашув платформалари орқали сўраб олади»;
иккинчи ва учинчи қисмлари тегишинча учинчи ва тўртинчи қисмлар деб ҳисоблансин;
40) 436-модданинг биринчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
41) 437-модданинг учинчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
42) 445-модданинг олтинчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
43) 503-модданинг ўн бешинчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси Спортни ривожлантириш вазирлиги» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Спорт вазирлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
44) 525-модданинг учинчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
45) 534-модданинг биринчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
46) 535-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«535-модда. Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг Давлат меҳнат инспекцияси
Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг Давлат меҳнат инспекцияси (бундан буён матнда Давлат меҳнат инспекцияси деб юритилади) Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг таркибий бўлинмаси бўлиб, у иш берувчилар томонидан меҳнат тўғрисидаги қонунчилик, аҳолининг бандлиги, иш берувчининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш, ногиронлиги бўлган шахсларнинг ҳуқуқлари тўғрисидаги қонунчилик, меҳнат тўғрисидаги бошқа ҳуқуқий ҳужжатлар, меҳнатни муҳофаза қилиш қоидалари ҳамда меҳнат стандартлари талабларига риоя этилиши устидан давлат назоратини ва текширувини амалга оширади»;
47) 559-модданинг 1-бандидаги «касаба уюшмаси қўмитаси» деган сўзлар «касаба уюшмалари, уларнинг бирлашмалари, бўлинмалари ва бошланғич касаба уюшмалари ташкилотлари» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
48) 576-модданинг тўртинчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
49) 577-модда :
биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги ҳамда вилоятлар ва Тошкент шаҳар камбағалликни қисқартириш ва бандлик бош бошқармалари жамоавий меҳнат низоларини тартибга солиш бўйича давлат органларидир»;
учинчи қисмининг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги»;
тўртинчи қисмининг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Қорақалпоғистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги ҳамда вилоятлар ва Тошкент шаҳар камбағалликни қисқартириш ва бандлик бош бошқармалари».
2-модда. Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.
3-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;
республика ижро этувчи ҳокимият органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.
4-модда. Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2025 йил 13 февраль,
ЎРҚ-1030-сон
Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni
Oʻzbekiston Respublikasining Mehnat kodeksiga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida
Qonunchilik palatasi tomonidan 2024-yil 15-oktabrda qabul qilingan Senat tomonidan 2025-yil 25-yanvarda maʼqullangan
Keyingi yillarda mamlakatimizda fuqarolarning mehnat huquqlari kafolatlarini taʼminlash va xalqaro standartlarni milliy qonunchilikka joriy etish boʻyicha tizimli ishlar amalga oshirilmoqda.
Shu bilan birga davlat xizmatlarini koʻrsatish tizimini rivojlantirish hamda raqamlashtirish orqali fuqarolarga qoʻshimcha qulayliklar yaratilayotganligi va maʼmuriy islohotlar doirasida respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari qayta tashkil etilganligi munosabati bilan qonunchilik hujjatlarini yanada takomillashtirish zaruriyati yuzaga kelmoqda.
Ushbu Qonun bilan Oʻzbekiston Respublikasining Mehnat kodeksiga “Yagona milliy mehnat tizimi” idoralararo dasturiy-apparat majmuida elektron shakldagi mehnat shartnomasini rasmiylashtirish tartibini joriy etishni, ish haqi saqlanmaydigan taʼtil davomiyligini belgilash tartibini va xodimning oʻrtacha ish haqini hisoblash tartibini oʻzgartirishni nazarda tutuvchi qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritilmoqda.
“Taʼlim toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq xodimlar kechki yoki sirtqi taʼlim shaklida oʻqishi mumkin boʻlgan taʼlim tashkilotlarining turlarini aniqlashtiruvchi oʻzgartirishlar kiritilmoqda. Shuningdek homiladorligi yoki farzandi borligi sababli xodimni ishdan boʻshatishga taqiq joriy etilmoqda.
Shuningdek ushbu Qonun bilan kiritilayotgan oʻzgartirishlarga muvofiq davlat organlari va tashkilotlari ishga qabul qilish chogʻida ishga kirayotgan shaxsning pasportiga yoki identifikatsiyalovchi ID-kartasiga, mehnat daftarchasiga oid maʼlumotlarni mustaqil ravishda, shu jumladan axborot tizimlaridagi idoralararo integratsiyalashuv platformalari orqali soʻrab oladi.
Ushbu Qonun fuqarolarning mehnat huquqlari kafolatlari taʼminlanishiga, mehnat sohasidagi munosabatlarning elektron tizimga oʻtishini taʼminlashga, shuningdek davlat organlari va tashkilotlariga ishga kirayotgan fuqarolardan ortiqcha hujjatlarni talab qilish hollarini bartaraf etishga xizmat qiladi.
1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2022-yil 28-oktabrda qabul qilingan OʻRQ-798-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Mehnat kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2022-yil, 10-songa ilova; 2023-yil, № 4, 265-modda, № 11, 923-modda; 2024-yil, № 2, 111-modda, № 7, 627-modda, № 9, 964-modda) quyidagi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:
1) 11-modda :
oltinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilikning amal qilishi Oʻzbekiston Respublikasi davlat xizmatchilariga, shu jumladan Oʻzbekiston Respublikasining xorijdagi davlat muassasalariga (diplomatik, konsullik muassasalariga va boshqa muassasalarga) ishga yuborilgan xodimlarga va muqobil xizmatni oʻtayotgan shaxslarga nisbatan qonunlarda nazarda tutilgan oʻziga xos xususiyatlar inobatga olingan holda tatbiq etiladi”;
quyidagi mazmundagi yettinchi qism bilan toʻldirilsin:
“Davlat fuqarolik xizmatchilarining mehnatga oid munosabatlariga nisbatan mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilikning amal qilishi “Davlat fuqarolik xizmati toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni bilan tartibga solinmagan qismi boʻyicha tatbiq etiladi”;
yettinchi — oʻn uchinchi qismlari tegishincha sakkizinchi — oʻn toʻrtinchi qismlar deb hisoblansin;
2) 27-modda ikkinchi qismining oʻzbekcha matnidagi “shartnoma” degan soʻz “mehnat shartnomasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
3) 29-modda :
ikkinchi qismining oʻzbekcha matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Davlat grantlari boʻyicha taʼlim olgan oliy taʼlim tashkilotlarining bitiruvchilari bilan yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar ularni oliy taʼlim tashkilotining taqsimot komissiyasi tomonidan berilgan ishga yuborish yoʻllanmasi natijasida, mehnat shartnomasi asosida yuzaga keladi”;
uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Muqobil xizmatga chaqirilgan fuqarolarning yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlari ularni tuman (shahar) mudofaa ishlari boʻlimining muqobil xizmatni oʻtash joyini tayinlash toʻgʻrisidagi koʻrsatmasiga asosan tashkilotlarga yuborilishi natijasida, mehnat shartnomasiga asosan yuzaga keladi”;
4) 39-moddaning ikkinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
5) 51-moddaning uchinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
6) 79-moddaning birinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligining” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
7) 83-moddaning birinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
8) 88-moddaning :
birinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligining” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
uchinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligining” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
9) 92-moddaning :
ikkinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligining” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
uchinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligining” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
10) 93-moddaning matnidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligining” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
11) 106-modda :
birinchi qismi “yozma” degan soʻzdan keyin “(qogʻozda yoki elektron)” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;
quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin:
“Elektron shakldagi mehnat shartnomasi qonunchilikda belgilangan tartibda “Yagona milliy mehnat tizimi” idoralararo dasturiy-apparat majmuida rasmiylashtiriladi”;
ikkinchi — oltinchi qismlari tegishincha uchinchi — yettinchi qismlar deb hisoblansin;
12) 107-modda ikkinchi qismining :
beshinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;
oltinchi va yettinchi xatboshilari tegishincha beshinchi va oltinchi xatboshilar deb hisoblansin;
beshinchi xatboshisidagi “(mavjud boʻlganda)” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;
13) 118-moddaning ikkinchi qismidagi “kasb-hunar taʼlim tashkilotlarining, kasb-hunar maktablarining, kollejlar va texnikumlarning” degan soʻzlar “professional taʼlim tashkilotlarining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
14) 123-modda ikkinchi qismining uchinchi xatboshisidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
15) 124-modda :
birinchi qismi :
beshinchi xatboshisining oʻzbekcha matnidagi “kasb-hunar taʼlim” degan soʻzlar “professional taʼlim” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
oltinchi , yettinchi va sakkizinchi xatboshilari quyidagi mazmundagi oltinchi xatboshi bilan almashtirilsin:
“jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqamini”;
quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin:
“Davlat organlari va tashkilotlari ishga qabul qilish chogʻida ushbu modda birinchi qismining ikkinchi hamda uchinchi xatboshilarida nazarda tutilgan hujjatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni tegishli davlat organlari va tashkilotlaridan mustaqil ravishda, shu jumladan axborot tizimlaridagi idoralararo integratsiyalashuv platformalari orqali soʻrab oladi”;
ikkinchi va uchinchi qismlari tegishincha uchinchi va toʻrtinchi qismlar deb hisoblansin;
16) 164-modda ikkinchi qismi uchinchi xatboshisining oʻzbekcha matnidagi “tarkibiy” degan soʻz chiqarib tashlansin;
17) 168-modda birinchi qismining 7-bandidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
18) 218-modda ikkinchi qismining oʻzbekcha matnidagi “davlat xodimlarining” degan soʻzlar “xodimlarning” degan soʻz bilan almashtirilsin;
19) 229-moddaning toʻrtinchi qismidagi “ushbu Kodeks 233-moddasining ikkinchi qismiga” degan soʻzlar “ushbu Kodeks 233-moddasining uchinchi qismiga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
20) 233-modda :
quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin:
“Har yilgi mehnat taʼtili vaqti uchun haq toʻlashda yakshanba kuni inobatga olinmaydi”;
ikkinchi qismi uchinchi qism deb hisoblansin;
21) 234-modda :
quyidagi mazmundagi uchinchi qism bilan toʻldirilsin:
“Pulli kompensatsiya toʻlashda yakshanba kuni inobatga olinmaydi”;
uchinchi qismi toʻrtinchi qism deb hisoblansin;
22) 241-moddaning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Xodimning yozma arizasiga koʻra unga ish haqi saqlanmaydigan taʼtil berilishi mumkin boʻlib, uning davomiyligi xodim va ish beruvchi oʻrtasidagi kelishuvga koʻra belgilanadi, lekin u oʻn ikki oylik davr mobaynida jami uch oydan ortiq boʻlmasligi kerak”;
23) 245-moddaning birinchi qismidagi “Ijtimoiy-mehnat masalalari boʻyicha respublika uch tomonlama komissiyasi tomonidan ishlab chiqilgan takliflar hisobga olingan holda” degan soʻzlar “insonning munosib turmush darajasini taʼminlash zarurati hamda Ijtimoiy-mehnat masalalari boʻyicha respublika uch tomonlama komissiyasi tomonidan ishlab chiqilgan takliflar hisobga olingan holda” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
24) 257-moddaning :
birinchi qismi “Ushbu Kodeksda” degan soʻzlardan keyin “va qonunchilikda” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;
ikkinchi qismidagi “amalga oshirilgan toʻlovlarning barcha turlari” degan soʻzlar “toʻlangan mehnatga haq toʻlash tarzidagi barcha daromadlar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Mehnatga haq toʻlashning barcha tizimlaridagi xodimlarning oʻrtacha ish haqi xodimning oʻrtacha ish haqi saqlanib qoladigan oydan oldingi oʻn ikki kalendar oy uchun xodimga hisoblangan mehnatga haq toʻlash tarzidagi barcha daromadlar summasining oʻn ikkidan bir qismi miqdorida belgilanadi”;
toʻrtinchi va beshinchi qismlari chiqarib tashlansin;
oltinchi — oʻn toʻrtinchi qismlari tegishincha toʻrtinchi — oʻn ikkinchi qismlar deb hisoblansin;
yettinchi qismidagi “yettinchi qismiga” degan soʻzlar “toʻrtinchi qismiga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
25) 259-moddaning ikkinchi qismidagi “uning shtatdagi oʻrinbosari” degan soʻzlar “shtatdagi uning oʻrnini bosadigan shaxs” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
26) 273-moddaning toʻrtinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
27) 278-moddaning uchinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
28) 313-modda ikkinchi qismining birinchi jumlasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Ish beruvchi xodimdan intizomiy jazo chorasi qoʻllanilguniga qadar, shu jumladan agar intizomiy qilmish xizmat tekshiruvi natijalariga koʻra aniqlangan boʻlsa, yozma tushuntirishni talab qilishi shart”;
29) 343-moddaning oʻninchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
30) 383-modda toʻrtinchi qismining oʻzbekcha matnidagi “kasb-hunar taʼlimi” degan soʻzlar “professional” degan soʻz bilan almashtirilsin;
31) 385-moddaning birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Oliy, oʻrta professional va oʻrta maxsus professional taʼlim tashkilotlarida kechki yoki sirtqi taʼlim shakli boʻyicha oʻqiyotgan xodimlarga oʻrtacha ish haqi saqlangan holda laboratoriya-imtihon sessiyalarida ishtirok etgan davr uchun oʻquv taʼtillari:
birinchi va ikkinchi kurslarda kechki taʼlim shaklida oʻqiyotganlar uchun oliy taʼlim tashkilotlarida — kamida yigirma kalendar kun, oʻrta professional va oʻrta maxsus professional taʼlim tashkilotlarida — kamida oʻn kalendar kun, oliy, oʻrta professional va oʻrta maxsus professional taʼlim tashkilotlaridagi sirtqi taʼlim shakli boʻyicha esa — kamida oʻttiz kalendar kun;
uchinchi va undan yuqori kurslarda kechki taʼlim shaklida oʻqiyotganlar uchun oliy taʼlim tashkilotlarida — kamida oʻttiz kalendar kun, oʻrta professional va oʻrta maxsus professional taʼlim tashkilotlarida — kamida yigirma kalendar kun, oliy, oʻrta professional va oʻrta maxsus professional taʼlim tashkilotlaridagi sirtqi taʼlim shakli boʻyicha esa — kamida qirq kalendar kun muddatga har yili beriladi”;
32) 392-moddaning nomi va birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“392-modda. Homiladorligi yoki farzandlari borligi sababli ishga qabul qilishni rad etishni, ishdan boʻshatishni yoki ish haqini kamaytirishni taqiqlash
Homiladorligi yoki farzandlari borligi bilan bogʻliq sababga koʻra ishga qabul qilishni rad etish, ishdan boʻshatish yoki ish haqini kamaytirish taqiqlanadi”;
33) 393-moddaning :
birinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
uchinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
34) 402-moddaning birinchi qismidagi “kamida oʻn toʻrt kalendar kun” degan soʻzlar “oʻn toʻrt kalendar kungacha” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
35) 412-moddaning uchinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
36) 416-modda uchinchi xatboshisining oʻzbekcha matnidagi “kasb-hunar taʼlimi” degan soʻzlar “professional taʼlim” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
37) 417-modda birinchi qismining oʻzbekcha matni “xizmat safariga yuborish” degan soʻzlardan keyin “ish vaqtidan tashqari ishlarga” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;
38) 433-moddaning birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Quyidagi hollarda oʻrindoshlik asosida ishlashga yoʻl qoʻyilmaydi:
oʻn sakkiz yoshgacha boʻlgan shaxslarga;
agar oʻrindoshning asosiy ishi noqulay mehnat sharoitlari bilan bogʻliq boʻlsa shunday sharoitlardagi ishlarda ishlashga (bundan sogʻliqni saqlash tizimi tashkilotlari xodimlari mustasno);
qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa hollarda”;
39) 434-modda :
birinchi qismining :
uchinchi xatboshisidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
yettinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;
quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin:
“Davlat organlari va tashkilotlari ishga qabul qilish chogʻida ushbu modda birinchi qismining ikkinchi hamda toʻrtinchi xatboshilarida nazarda tutilgan hujjatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni tegishli davlat organlari va tashkilotlaridan mustaqil ravishda, shu jumladan axborot tizimlaridagi idoralararo integratsiyalashuv platformalari orqali soʻrab oladi”;
ikkinchi va uchinchi qismlari tegishincha uchinchi va toʻrtinchi qismlar deb hisoblansin;
40) 436-moddaning birinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
41) 437-moddaning uchinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
42) 445-moddaning oltinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
43) 503-moddaning oʻn beshinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Sportni rivojlantirish vazirligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Sport vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
44) 525-moddaning uchinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
45) 534-moddaning birinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
46) 535-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“535-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining Davlat mehnat inspeksiyasi
Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining Davlat mehnat inspeksiyasi (bundan buyon matnda Davlat mehnat inspeksiyasi deb yuritiladi) Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining tarkibiy boʻlinmasi boʻlib, u ish beruvchilar tomonidan mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilik, aholining bandligi, ish beruvchining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish, nogironligi boʻlgan shaxslarning huquqlari toʻgʻrisidagi qonunchilik, mehnat toʻgʻrisidagi boshqa huquqiy hujjatlar, mehnatni muhofaza qilish qoidalari hamda mehnat standartlari talablariga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini va tekshiruvini amalga oshiradi”;
47) 559-moddaning 1-bandidagi “kasaba uyushmasi qoʻmitasi” degan soʻzlar “kasaba uyushmalari, ularning birlashmalari, boʻlinmalari va boshlangʻich kasaba uyushmalari tashkilotlari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
48) 576-moddaning toʻrtinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
49) 577-modda :
birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi hamda viloyatlar va Toshkent shahar kambagʻallikni qisqartirish va bandlik bosh boshqarmalari jamoaviy mehnat nizolarini tartibga solish boʻyicha davlat organlaridir”;
uchinchi qismining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi”;
toʻrtinchi qismining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Qoraqalpogʻiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi hamda viloyatlar va Toshkent shahar kambagʻallikni qisqartirish va bandlik bosh boshqarmalari”.
2-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.
3-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.
4-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2025-yil 13-fevral,
OʻRQ-1030-son
Закон Республики Узбекистан
О внесении изменений и дополнений в Трудовой кодекс Республики Узбекистан
Принят Законодательной палатой 15 октября 2024 года Одобрен Сенатом 25 января 2025 года
В последние годы в нашей стране проводится системная работа по обеспечению гарантий трудовых прав граждан и внедрению международных стандартов в национальное законодательство.
Вместе с тем возникает необходимость в дальнейшем совершенствовании актов законодательства в связи с созданием дополнительных удобств для граждан путем развития и цифровизации системы оказания государственных услуг и реорганизации республиканских органов исполнительной власти в рамках административных реформ.
Данным Законом в Трудовой кодекс Республики Узбекистан вносятся дополнения и изменения, предусматривающие внедрение порядка оформления трудового договора в электронной форме в межведомственном аппаратно-программном комплексе «Единая национальная система труда», изменение порядка определения продолжительности отпуска без сохранения заработной платы и порядка исчисления средней заработной платы работника.
В соответствии с Законом Республики Узбекистан «Об образовании» вносятся изменения, уточняющие виды образовательных организаций, в которых работники могут обучаться по вечерней или заочной форме обучения. Также вводится запрет на увольнение работника по причинам, связанным с беременностью или наличием ребенка.
Настоящим Законом также вносятся изменения, в соответствии с которыми государственные органы и организации при приеме на работу самостоятельно запрашивают, в том числе через межведомственные интеграционные платформы в информационных системах, сведения о паспорте или идентификационной ID-карте, трудовой книжке лица, поступающего на работу.
Настоящий Закон послужит обеспечению гарантий трудовых прав граждан, обеспечению перехода на электронную систему отношений в сфере труда, а также предотвращению случаев истребования лишних документов от граждан, поступающих на работу в государственные органы и организации.
Статья 1. Внести в Трудовой кодекс Республики Узбекистан, утвержденный Законом Республики Узбекистан от 28 октября 2022 года № ЗРУ-798 (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2022 г., приложение к № 10; 2023 г., № 4, ст. 265, № 11, ст. 923; 2024 г., № 2, ст. 111, № 7, ст. 627, № 9, ст. 964), следующие изменения и дополнения:
1) в статье 11 :
часть шестую изложить в следующей редакции:
«Действие трудового законодательства распространяется на государственных служащих Республики Узбекистан, в том числе на работников, направленных на работу в государственные учреждения Республики Узбекистан за границей (дипломатические, консульские учреждения и иные учреждения), и лиц, проходящих альтернативную службу, с учетом особенностей, предусмотренных законами»;
дополнить частью седьмой следующего содержания:
«Действие трудового законодательства распространяется на трудовые отношения государственных гражданских служащих в части, не урегулированной Законом Республики Узбекистан «О государственной гражданской службе»;
части седьмую — тринадцатую считать соответственно частями восьмой — четырнадцатой;
2) в части второй статьи 27 текста на узбекском языке слово «шартнома» заменить словами «меҳнат шартномаси»;
3) в статье 29 :
часть вторую текста на узбекском языке изложить в следующей редакции:
«Давлат грантлари бўйича таълим олган олий таълим ташкилотларининг битирувчилари билан якка тартибдаги меҳнатга оид муносабатлар уларни олий таълим ташкилотининг тақсимот комиссияси томонидан берилган ишга юбориш йўлланмаси натижасида меҳнат шартномаси асосида юзага келади»;
часть третью изложить в следующей редакции:
«Индивидуальные трудовые отношения граждан, призванных на альтернативную службу, возникают на основании трудового договора в результате направления их в организации на основании предписания районного (городского) отдела обороны о назначении места прохождения альтернативной службы»;
4) в части второй статьи 39 слова «Министерство занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан» заменить словами «Министерство занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан»;
5) в части третьей статьи 51 слова «Министерство занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан» заменить словами «Министерство занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан»;
6) в части первой статьи 79 слова «Министерства занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан» заменить словами «Министерства занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан»;
7) в части первой статьи 83 слова «Министерство занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан» заменить словами «Министерство занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан»;
8) в статье 88 :
в части первой слова «Министерства занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан» заменить словами «Министерства занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан»;
в части третьей слова «Министерства занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан» заменить словами «Министерства занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан»;
9) в статье 92 :
в части второй слова «Министерства занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан» заменить словами «Министерства занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан»;
в части третьей слова «Министерства занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан» заменить словами «Министерства занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан»;
10) в тексте статьи 93 слова «Министерства занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан» заменить словами «Министерства занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан»;
11) в статье 106 :
часть первую после слова «письменной» дополнить словами «(бумажной или электронной)»;
дополнить частью второй следующего содержания:
«Трудовой договор в электронной форме оформляется в межведомственном аппаратно-программном комплексе «Единая национальная система труда» в порядке, установленном законодательством»;
части вторую — шестую считать соответственно частями третьей — седьмой;
12) в части второй статьи 107:
абзац пятый исключить;
абзацы шестой и седьмой считать соответственно абзацами пятым и шестым;
из абзаца пятого слова «(при наличии)» исключить;
13) в части второй статьи 118 слова «профессиональных образовательных организаций, профессиональных школ, колледжей и техникумов» заменить словами «профессиональных образовательных организаций»;
14) в абзаце третьем части второй статьи 123 слова «Министерство занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан» заменить словами «Министерство занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан»;
15) в статье 124 :
в части первой :
в абзаце пятом текста на узбекском языке слова «касб-ҳунар таълим» заменить словами «профессионал таълим»;
абзацы шестой , седьмой и восьмой заменить абзацем шестым следующего содержания:
«персональный идентификационный номер физического лица»;
дополнить частью второй следующего содержания:
«Государственные органы и организации при приеме на работу самостоятельно запрашивают сведения о документах, предусмотренных абзацами вторым и третьим части первой настоящей статьи, у соответствующих государственных органов и организаций, в том числе через межведомственные интеграционные платформы в информационных системах»;
части вторую и третью считать соответственно частями третьей и четвертой;
16) из абзаца третьего части второй статьи 164 текста на узбекском языке слово «таркибий» исключить;
17) в пункте 7 части первой статьи 168 слова «Министерстве занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан» заменить словами «Министерства занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан»;
18) в части второй статьи 218 текста на узбекском языке слова «давлат ходимларининг» заменить словом «ходимларнинг»;
19) в части четвертой статьи 229 слова «с частью второй статьи 233 настоящего Кодекса» заменить словами «с частью третьей статьи 233 настоящего Кодекса»;
20) в статье 233 :
дополнить частью второй следующего содержания:
«Воскресенье не учитывается при оплате времени ежегодного трудового отпуска»;
часть вторую считать частью третьей;
21) в статье 234 :
дополнить частью третьей следующего содержания:
«Воскресенье не учитывается при выплате денежной компенсации»;
часть третью считать частью четвертой;
22) часть вторую статьи 241 изложить в следующей редакции:
«По письменному заявлению работника ему может быть предоставлен отпуск без сохранения заработной платы, продолжительность которого определяется по соглашению между работником и работодателем, но не должна превышать в совокупности трех месяцев в течение двенадцатимесячного периода»;
23) в части первой статьи 245 слова «с учетом предложений, выработанных Республиканской трехсторонней комиссией по социально-трудовым вопросам» заменить словами «с учетом необходимости обеспечения достойного уровня жизни человека и предложений, выработанных Республиканской трехсторонней комиссией по социально-трудовым вопросам»;
24) в статье 257 :
часть первую после слов «настоящим Кодексом» дополнить словами «и законодательством»;
в части второй слова «все виды фактически произведенных работодателем выплат» заменить словами «все доходы работника в виде оплаты труда, фактически выплаченные работодателем»;
часть третью изложить в следующей редакции:
«Средняя заработная плата работников во всех системах оплаты труда определяется в размере одной двенадцатой суммы от всех доходов в виде оплаты труда, начисленных работнику за двенадцать календарных месяцев, предшествующих месяцу, в котором за работником сохраняется средняя заработная плата»;
части четвертую и пятую исключить;
части шестую — четырнадцатую считать соответственно частями четвертой — двенадцатой;
в части седьмой слова «частью седьмой» заменить словами «частью четвертой»;
25) в части второй статьи 259 слова «его штатного заместителя» заменить словами «лицо, замещающее его по штату»;
26) в части четвертой статьи 273 слова «Министерством занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан» заменить словами «Министерством занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан»;
27) в части третьей статьи 278 слова «Министерством занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан» заменить словами «Министерством занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан»;
28) первое предложение части второй статьи 313 изложить в следующей редакции:
«До применения мер дисциплинарного взыскания, в том числе, если дисциплинарный проступок был обнаружен по результатам служебного расследования, работодатель обязан затребовать письменное объяснение работника»;
29) в части десятой статьи 343 слова «Министерством занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан» заменить словами «Министерством занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан»;
30) в части четвертой статьи 383 текста на узбекском языке слова «касб-ҳунар таълими» заменить словом «профессионал»;
31) часть первую статьи 385 изложить в следующей редакции:
«Работникам, обучающимся по вечерней или заочной форме обучения в высших, средних профессиональных и средних специальных профессиональных образовательных организациях, предоставляются учебные отпуска с сохранением средней заработной платы на период участия в лабораторно-экзаменационной сессии:
для обучающихся на первом и втором курсах по вечерней форме обучения в высших образовательных организациях — не менее двадцати календарных дней, а в средних профессиональных и средних специальных профессиональных образовательных организациях — не менее десяти календарных дней, а по заочной форме обучения в высших, средних профессиональных и средних специальных профессиональных образовательных организациях — не менее тридцати календарных дней;
для обучающихся на третьем и последующих курсах по вечерней форме обучения в высших образовательных организациях — не менее тридцати календарных дней, в средних профессиональных и средних специальных профессиональных образовательных организациях — не менее двадцати календарных дней, а по заочной форме обучения в высших, средних профессиональных и средних специальных профессиональных образовательных организациях — не менее сорока календарных дней ежегодно»;
32) наименование и часть первую статьи 392 изложить в следующей редакции:
«Статья 392. Запрещение отказа в приеме на работу, увольнение или снижение заработной платы по причинам беременности или наличия детей
Отказ в приеме на работу, увольнение или снижение заработной платы по причинам, связанным с беременностью или наличием детей, запрещаются»;
33) в статье 393 :
в части первой слова «Министерством занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан» заменить словами «Министерством занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан»;
в части третьей слова «Министерством занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан» заменить словами «Министерством занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан»;
34) в части первой статьи 402 слова «не менее четырнадцати календарных дней» заменить словами «до четырнадцати календарных дней»;
35) в части третьей статьи 412 слова «Министерством занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан» заменить словами «Министерством занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан»;
36) в а бзаце третьем статьи 416 текста на узбекском языке слова «касб-ҳунар таълими» заменить словами «профессионал таълим»;
37) часть первую статьи 417 текста на узбекском языке после слов «хизмат сафарига юбориш» дополнить словами «иш вақтидан ташқари ишларга»;
38) часть первую статьи 433 изложить в следующей редакции:
«Не допускается работа по совместительству:
лиц в возрасте до восемнадцати лет;
на работах с неблагоприятными условиями труда, если основная работа совместителя связана с такими же условиями (за исключением работников организаций системы здравоохранения);
в других случаях, предусмотренных законодательством»;
39) в статье 434 :
в части первой :
в абзаце третьем слова «Министерством занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан» заменить словами «Министерством занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан»;
абзац седьмой исключить;
дополнить частью второй следующего содержания:
«Государственные органы и организации при приеме на работу самостоятельно запрашивают сведения о документах, предусмотренных абзацами вторым и четвертым части первой настоящей статьи, у соответствующих государственных органов и организаций, в том числе через межведомственные интеграционные платформы в информационных системах»;
части вторую и третью считать соответственно частями третьей и четвертой;
40) в части первой статьи 436 слова «Министерством занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан» заменить словами «Министерством занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан»;
41) в части третьей статьи 437 слова «Министерством занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан» заменить словами «Министерством занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан»;
42) в части шестой статьи 445 слова «Министерства занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан» заменить словами «Министерства занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан»;
43) в части пятнадцатой статьи 503 слова «Министерством развития спорта Республики Узбекистан» заменить словами «Министерством спорта Республики Узбекистан»;
44) в части третьей статьи 525 слова «Министерстве занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан» заменить словами «Министерстве занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан»;
45) в части первой статьи 534 слова «Министерством занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан» заменить словами «Министерством занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан»;
46) статью 535 изложить в следующей редакции:
«Статья 535. Государственная трудовая инспекция Министерства занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан
Государственная трудовая инспекция Министерства занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан (далее — Государственная трудовая инспекция) является структурным подразделением Министерства занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан, осуществляющим государственный контроль и надзор за соблюдением работодателями требований трудового законодательства, законодательства о занятости населения, об обязательном страховании гражданской ответственности работодателя, о правах лиц с инвалидностью, иных правовых актов о труде, правил охраны труда и трудовых стандартов»;
47) в пункте 1 статьи 559 слова «профсоюзный комитет» заменить словом «профессиональные союзы, их объединения, подразделения и первичные профсоюзные организации»;
48) в части четвертой статьи 576 слова «Министерством занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан» заменить словами «Министерством занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан»;
49) в статье 577 :
часть первую изложить в следующей редакции:
«Государственными органами по урегулированию коллективных трудовых споров являются Министерство занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан, Министерство занятости и сокращения бедности Республики Каракалпакстан и главные управления занятости и сокращения бедности областей и города Ташкента»;
абзац первый части третьей изложить в следующей редакции:
«Министерство занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан»;
абзац первый части четвертой изложить в следующей редакции:
«Министерство занятости и сокращения бедности Республики Каракалпакстан и главные управления занятости и сокращения бедности областей и города Ташкента».
Статья 2. Министерству занятости и сокращения бедности Республики Узбекистан и другим заинтересованным организациям обеспечить исполнение, доведение до исполнителей и разъяснение среди населения сути и значения настоящего Закона.
Статья 3. Кабинету Министров Республики Узбекистан:
привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом;
обеспечить пересмотр и отмену республиканскими органами исполнительной власти их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону.
Статья 4. Настоящий Закон вступает в силу со дня его официального опубликования.
Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ
г. Ташкент,
13 февраля 2025 г.,
№ ЗРУ-1030