UzbekAI

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Фармони

СТРАТЕГИЯСИ

Кичик ва ўрта бизнеснинг иқтисодиётдаги ўрнини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида

Кичик ва ўрта бизнеснинг жадал ривожланиши учун қулай шарт-шароитлар яратиш, ҳудудларда бизнес муҳитини янада яхшилаш, иқтисодий ўсишга туртки берувчи янги бизнес ташаббусларни амалга оширишга кўмаклашиш, рақобатбардош маҳсулотлар билан янги ташқи бозор сегментларига чиқишни қўллаб-қувватлаш мақсадида:

I. Асосий мақсадли кўрсаткичлар

1. 2025 йилда кичик ва ўрта бизнесни ривожлантиришнинг асосий мақсадли кўрсаткичлари этиб қуйидагилар белгилансин:

(а) кичик ва ўрта бизнеснинг ялпи ички маҳсулотдаги улушини 55 фоизга, саноатда — 34 фоизга, экспортда — 34 фоизга ва аҳоли бандлигини таъминлашда 75 — фоизга етказиш;

(б) камида 600 нафар кичик ва ўрта бизнес субъектларининг йириклашишига кўмаклашиш орқали уларни «чемпион» тадбиркорларга айлантириш;

(в) ичимлик ва оқова сув, йўл, қурилиш, коммунал хўжалик, утилизация, миграция, маданият ва ижтимоий хизматларда кичик бизнес улушини камида 2 бараварга ошириш;

(г) 100 нафардан кўп ишчиси бор тадбиркорлик субъектлари сонини 4 мингга етказиш;

(д) Саноатни жадал ривожлантириш бўйича лойиҳа офисларини ташкил этиш ҳисобига камида 100 та кичик ва ўрта бизнес субъектларида бренд маҳсулотлар ишлаб чиқаришни йўлга қўйиш;

(е) кичик бизнес субъектлари иштирокида камида 200 та стартап лойиҳаларни амалга ошириш;

(ж) узоқ муддатли ижарага берилган 30 минг гектар экин ер майдонида юқори даромадли экинларни етиштириш, 16 та ихтисослашган агрокомпания фаолиятини йўлга қўйиш ҳамда 9 та замонавий агросаноат хўжалигини ташкил қилиш.

II. Кичик ва ўрта бизнес субъектларининг йириклашувини рағбатлантириш

2. 2025 йил 1 майдан бошлаб «ўзини ўзи банд қилган шахс — якка тартибдаги тадбиркор — кичик бизнес — ўрта бизнес — йирик корхона» занжири асосида тадбиркорлик субъектларининг йириклашувини рағбатлантириш бўйича шундай механизмлар жорий қилинсинки, уларга мувофиқ:

(а) ўзини ўзи банд қилган шахслар якка тартибдаги тадбиркор ёки юридик шахс сифатида давлат рўйхатидан ўтказилганда, давлат божи ундирилмайди;

(б) ўз фаолиятини тегишинча якка тартибдаги тадбиркор, микрофирма ёки кичик корхона тоифасигача йириклаштирган ўзини ўзи банд қилган шахслар ва тадбиркорлик субъектларига Оилавий тадбиркорликни ривожлантириш дастури доирасида 50 миллион сўмгача, Кичик бизнесни узлуксиз қўллаб-қувватлаш комплекс дастури доирасида — 150 миллион сўмгача гаровсиз кредитлар берилади;

(в) ўз фаолиятини тегишинча ўрта ёки йирик бизнес тоифасигача йириклаштирган тадбиркорлик субъектларига — бир йил давомида қўшилган қиймат солиғи суммаси ўрнини қоплаш (қайтариш) етти кун муддатда тезлаштирилган тартибда амалга оширилади.

3. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳамда Марказий банк 2025 йилда кичик ва ўрта бизнесни ривожлантириш учун 120 триллион сўм, шу жумладан, тадбиркорлик дастурлари доирасида 22 триллион сўм миқдоридаги кредит маблағлари ажратилишини таъминласин.

4. Қорақалпоғистон Республикасида:

(а) Оилавий тадбиркорликни ривожлантириш дастури доирасида янгидан ташкил этилган ва ҳисоб рақамида етарли маблағлар айланмасига эга бўлмаган кичик ва ўрта бизнес субъектларига уларнинг гаров таъминотидан келиб чиқиб кредит ажратишга рухсат берилсин;

(б) Марказий банк Иқтисодиёт ва молия вазирлиги билан биргаликда 2025 йил 1 июлга қадар юридик шахсларга онлайн режимда микрокредит ажратиш жараёнларини соддалаштирсин ва уларни тезкор тасдиқлаш механизмларини жорий қилсин;

(в) Кичик бизнесни узлуксиз қўллаб-қувватлаш комплекс дастури доирасида Ижтимоий реестрда турган ишсиз фуқароларни иш билан таъминлаган кичик ва ўрта бизнес субъектларига ушбу фуқаролар учун ташкил қилинган ҳар бир иш ўрнига қўшимча равишда 10 миллион сўмдан, 10 ва ундан кўп бундай иш ўринларини ташкил қилган субъектларга 100 миллион сўмгача 3 йилгача муддатга йиллик 14 фоиз ставкада айланма маблағларни тўлдириш учун кредит ажратиш амалиёти йўлга қўйилсин;

(г) Марказий банк Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Солиқ қўмитаси, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги ҳамда тижорат банклари билан биргаликда ушбу банднинг «в» кичик бандида келтирилган талаблар бажарилишини доимий мониторинг қилиб, белгиланган мезонларга амал қилмаган қарз олувчилар бўйича кредит фоиз ставкасини бозор ставкаларига ўтказиш чорасини кўриб борсин.

5. Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг тез ва юқори суръатларда ўсаётган тадбиркорлик субъектларини «чемпион» тадбиркорларга айлантириш дастурини (кейинги ўринларда — Дастур) амалга ошириш тўғрисидаги таклифи маъқуллансин.

6. Белгилансинки, Дастур доирасида «чемпион» тадбиркорларга айлантириладиган ташкилотлар рўйхати шакллантирилиб, унга қуйидаги мезонларга жавоб берадиган тадбиркорлик субъектлари киритилади:

(а) туман (шаҳар) даражасида — ҳар бир туман (шаҳар)да камида 2 тадан йиллик айланмаси 10 миллиард сўмдан юқори бўлган ва 50 тадан ортиқ иш ўрни яратган тадбиркорлик субъектлари;

(б) Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳрида — ҳар бир ҳудудда камида 5 тадан йиллик айланмаси 100 миллиард сўмдан юқори бўлган ва 500 тадан ортиқ иш ўрни яратган тадбиркорлик субъектлари;

(в) республика даражасида — йиллик айланмаси 1 триллион сўмдан юқори бўлган ва 5 мингдан ортиқ иш ўрнини яратган тадбиркорлик субъектлари.

7. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Солиқ қўмитаси, Марказий банк ва Савдо-саноат палатаси икки ой муддатда:

(а) Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари билан биргаликда «чемпион» тадбиркорларга айлантириладиган ташкилотлар рўйхатини шакллантирсин;

(б) давлат улуши 50 фоиздан юқори бўлган тижорат банклари, «Тадбиркорликни ривожлантириш компанияси» АЖ, «UzVC» миллий венчур фонди билан биргаликда «чемпион» тадбиркорларга айлантириладиган ташкилотларни қўшимча молиявий қўллаб-қувватлаш бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини киритсин.

8. 2025 йил 1 майдан бошлаб:

(а) 1-иловага мувофиқ 20 та туманда Саноатни жадал ривожлантириш бўйича лойиҳа офислари (кейинги ўринларда — Лойиҳа офислари);

(б) Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузурида юридик шахс мақомига эга бўлмаган 9 та штат бирлигидан иборат Саноатни жадал ривожлантириш бўйича бош лойиҳа офиси ташкил этилсин.

9. Белгилансинки:

(а) Лойиҳа офислари:

(i) кичик ва ўрта бизнес субъектларига консультация хизматларини кўрсатади ва улар учун муҳандис, технолог, дизайнер, бухгалтер, маркетологларни ҳамда бошқа малакали хорижий ва маҳаллий мутахассисларни жалб қилади;

(ii) ўзлари бириктирилган туманда 10 тадан драйвер лойиҳаларни ишга тушириш, 5 тадан миллий бренд маҳсулотларини яратиш, кичик ва ўрта бизнеснинг ишлаб чиқариш ва экспорт кўрсаткичларини 1,5 баробар оширишга масъул бўлади;

(б) Лойиҳа офислари фаолиятини ташкил қилиш ҳамда хорижий мутахассисларни жалб қилиш билан боғлиқ харажатларни молиялаштириш учун 2025 йилда Давлат бюджетидан 100 миллиард сўм ажратилади.

10. Қуйидагилар:

(а) 2026 йил 1 январдан бошлаб ўзини ўзи банд қилган шахслар шуғулланиши мумкин бўлган фаолият (ишлар, хизматлар) турлари рўйхати 2-иловага мувофиқ;

(б) 2026 йил 1 январдан кучга кирадиган Миллий ҳунармандчилик фаолиятининг йўналишлари рўйхати ва «Ҳунарманд» уюшмасига аъзо бўлиш мезонлари 3-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

III. Кичик ва ўрта бизнес субъектлари учун соддалашган маъмурий тартиб-таомилларни жорий қилиш

11. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ 2025 йил 1 июлдан бошлаб:

(а) 2028 йил 1 январга қадар кичик ва ўрта бизнес субъектлари зиммасига янги мажбуриятлар юклатилишини назарда тутадиган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни қабул қилишга мораторий эълон қилинади;

(б) тадбиркорлик субъектларига янги тартибга солиш воситаларини белгилашни ёки амалдагиларини кучайтиришни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга нисбатан «ягона санадан янги қоидалар» тамойили қўлланади ва ушбу нормаларнинг кучга кириш санаси 1 январь ёки 1 июль этиб белгиланади;

(в) 2028 йил 1 январга қадар «Биринчи имконият» тамойили жорий этилади ва унинг доирасида биринчи фаолият йили давомида савдо ва тадбиркорлик соҳаларига оид маъмурий ҳуқуқбузарликни илк бор содир этган кичик тадбиркорлик субъектлари маъмурий жавобгарликдан озод этилади;

(г) ушбу банднинг (а) ва (б) кичик бандлари талаблари фавқулодда ҳолатларни бартараф этиш, фуқароларнинг ҳаёти ва соғлиғига зарар етказиш билан боғлиқ ҳолатларнинг олдини олиш, қонунчилик ҳужжатларини Жаҳон савдо ташкилоти қоидаларига мувофиқлаштиришга қаратилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга татбиқ этилмайди.

12. Белгилансинки, 2025 йил 1 сентябрдан бошлаб қуйидаги мезонларга бир вақтнинг ўзида жавоб берувчи кичик ва ўрта бизнес субъектларининг фаолиятини ихтиёрий равишда тугатишда солиқ текшируви ўтказилмайди:

(а) охирги уч йилда товарларни (хизматларни) реализация қилишдан олинган жами даромади 10 миллиард сўмдан ошмаган;

(б) бюджет ва кредиторлар олдида қарздорлиги мавжуд бўлмаган ҳамда мунтазам равишда солиқ ҳисоботларини тақдим этаётган;

(в) «Хавфни таҳлил қилиш» электрон тизимида ҳуқуқбузарлик содир этиш хавфи паст даражада таснифланган.

13. Мазкур Фармон кучга киргунга қадар фермер хўжаликларининг солиқ қарздорлиги бўйича ҳисобланган пеня ҳисобдан чиқарилсин ҳамда суд ва ижро ишларининг ушбу пеняни ундириш билан боғлиқ қисми тугатилсин.

IV. Кичик ва ўрта бизнес учун инфратузилмани яхшилаш

14. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 2025 йилда ҳудудларда амалга ошириладиган драйвер лойиҳаларни зарур инфратузилма билан таъминлаш учун қўшимча 500 миллиард сўм маблағ ажратсин.

15. 2025 йил 1 июлдан бошлаб шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ:

(а) Лойиҳа офислари тавсиясига асосан юқори технологик маҳсулотлар ишлаб чиқарувчи тадбиркорлик субъектларига майдони 10 минг кв метргача бўлган бўш турган давлат кўчмас мулк объектларини 5 йил муддатга текин фойдаланишга бериш тизими жорий этилади;

(б) 4-иловага мувофиқ 15 та туман (шаҳар)даги маҳаллий бошқарув органлари ва давлат ташкилотлари биноларига тадбиркорлик субъектларини жойлаштириш дастури амалга оширилади ва унинг доирасида:

(i) маҳаллий бошқарув органлари ва давлат ташкилотлари Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги томонидан ишлаб чиқилган намунавий лойиҳа асосида янги барпо этиладиган кўп қаватли бинога жойлаштирилади;

(ii) янги барпо этиладиган кўп қаватли бинонинг 1 ва 2-қаватлари тадбиркорлик субъектларига мулк ҳуқуқи асосида реализация қилинади;

(iii) маҳаллий бошқарув органлари ва давлат ташкилотларини кўчириш натижасида бўшайдиган давлат кўчмас мулк объектлари бизнес лойиҳаларини амалга ошириш учун электрон онлайн аукцион савдоларига чиқарилади.

V. Янги бизнес йўналишларини қўллаб-қувватлаш

16. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Инновацион ривожланиш агентлиги, «UzVС» миллий венчур фонди, «Бизнесни ривожлантириш банки» АТБ ва «Тадбиркорликни ривожлантириш компанияси» АЖ билан биргаликда:

(а) 2026 йил якунига қадар венчур жамғармалар иштирокида 5-иловага мувофиқ янги бизнес йўналишларида камида 200 та стартап лойиҳалар амалга оширилишини таъминласин;

(б) муваффақиятли амалга оширилган ҳар бир стартап лойиҳа натижасида яратилган янги турдаги маҳсулотлар ва хизматларни техник регламентлар ҳамда стандартларга киритиш орқали уларнинг давлат харидлари тизимида сотилишини йўлга қўйсин;

(в) уч ой муддатда стартап лойиҳаларни амалга оширишга кўмаклашиш мақсадида «UzVС» миллий венчур фонди ҳузурида Стартап лойиҳаларни мувофиқлаштириш марказини ташкил этсин.

17. «UzVC» миллий венчур фондига стартап лойиҳалар экотизимини ривожлантириш ва уларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш учун тўғридан-тўғри инвестициялар киритишга рухсат берилсин.

18. Стартап лойиҳаларни молиявий ресурслар билан таъминлаш мақсадида:

(а) Марказий банк тижорат банклари билан биргаликда 2026 йил якунига қадар «United Ventures» МЧЖ ва «SQB Ventures» МЧЖ венчур жамғармалари орқали 50 миллион АҚШ доллари ажратилишини таъминласин;

(б) Иқтисодиёт ва молия вазирлиги давлат улуши 50 фоиздан юқори бўлган тижорат банклари ҳамда венчур жамғармалар билан биргаликда 2026 йил 1 апрелга қадар хориждан 50 миллион АҚШ доллари миқдоридаги маблағларни жалб қилсин.

VI. Қишлоқ хўжалиги соҳасида бизнес учун шароитларни яхшилаш

19. Қишлоқ хўжалиги вазирлиги 2025 йил кузги экиш мавсумидан бошлаб Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 3 февралдаги ПФ-18-сон Фармонига мувофиқ ер участкаларини ижарага олувчиларнинг мустақиллиги ва юқори қўшилган қийматга эга экинлар етиштиришга асосланган янги тизимни қўшимча 30 минг гектар ер майдонида жорий қилсин.

20. Томорқа ер эгалари ва деҳқон хўжаликлари фаолиятини ривожлантириш ва қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ишлаб чиқаришни кенгайтириш бўйича кенгаш (С. Аннакличев) «Uzagrostar xolding» компанияси билан биргаликда 2025 йилда:

(а) хорижий давлатларнинг илғор тажрибаси асосида қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштириш, сақлаш, қайта ишлаш ва етказиб бериш занжирини қамраб олган 9 та замонавий агросаноат мажмуаларини ташкил этсин ҳамда улар ёрдамида камида 10 турдаги қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари брендини яратсин;

(б) агросаноат мажмуалари фаолиятига кўмаклашиш ва ҳамроҳлик қилиш учун хорижий давлатлардан тажрибали агротехнолог, маркетолог, бренд-менежер каби мутахассисларни жалб қилсин.

21. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 2025 йилда замонавий агросаноат мажмуаларини ташкил этиш дастуридаги чора-тадбирларни молиялаштириш учун Давлат бюджети ва бошқа манбалар ҳисобидан 200 миллиард сўм ажратсин.

VII. Фармон ижросини ташкил этиш, таъминлаш ва назорат

22. Савдо-саноат палатаси ҳамда кичик ва ўрта бизнес субъектларининг Кичик бизнес уюшмасини ташкил қилиш тўғрисидаги ташаббуси қўллаб-қувватлансин.

23. Қуйидагилар:

(а) 2025 — 2030 йилларда кичик ва ўрта бизнесни ривожлантириш стратегияси 6-иловага мувофиқ;

(б) 2025 — 2030 йилларда кичик ва ўрта бизнесни ривожлантириш стратегиясини амалга оширишнинг мақсадли кўрсаткичлари 7-иловага мувофиқ;

(в) 2025 — 2030 йилларда кичик ва ўрта бизнесни ривожлантириш стратегиясини амалга оширишнинг ҳудудлар кесимидаги мақсадли кўрсаткичлари 8-иловага мувофиқ;

(г) Кичик ва ўрта бизнесни ривожлантириш стратегиясини 2025 йилда амалга ошириш бўйича чора-тадбирлар дастури 9-иловага мувофиқ;

(д) Кичик ва ўрта бизнесни ривожлантириш бўйича республика кенгаши (кейинги ўринларда — Республика кенгаши) таркиби ва унинг асосий вазифалари 10 ва 11-иловаларга мувофиқ;

(е) Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳрида кичик ва ўрта бизнесни ривожлантириш бўйича ҳудудий маслаҳат кенгашининг намунавий таркиби ва унинг асосий вазифалари 12 ва 13-иловаларга мувофиқ тасдиқлансин.

24. Марказий банкнинг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри бош бошқармалари Савдо-саноат палатаси ҳамда Кичик бизнес уюшмаси билан биргаликда:

(а) ҳар ҳафта биттадан туман (шаҳар)га чиққан ҳолда кичик ва ўрта бизнес субъектлари билан учрашувлар ўтказиб, уларнинг лойиҳаларини амалга оширишга кўмаклашсин;

(б) учрашувларда кўтарилган масалаларни ҳал қилиш бўйича алоҳида платформани ишга туширсин;

(в) учрашувлар ўтказиш вақти ва жойи ҳақида олдиндан маҳаллий телевидение, оммавий ахборот воситалари ва ижтимоий тармоқларда эълон қилиб борсин.

25. Бош вазир ўринбосарлари Ж. Қўчқоров ва Ж. Ходжаев Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар, Тошкент шаҳри ҳокимликлари ҳамда халқаро молия ташкилотлари билан биргаликда:

(а) бир ой муддатда ҳудудларга чиқиш графигини ишлаб чиқиб, ҳудудларнинг салоҳияти, имкониятлари ва истиқболли лойиҳа таклифлари юзасидан тадбиркорлик субъектлари иштирокида тақдимотлар ўтказиб борсин;

(б) Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ҳамда Тошкент шаҳри ҳокимликлари ҳузурида халқаро молия ташкилотлари билан ишлаш офислари фаолиятини йўлга қўйиб, ушбу ташкилотларнинг йўриқномалари, стандартлари ва талабларини тадбиркорлик субъектларига етказиш бўйича платформа ташкил этсин.

26. Давлат органлари тегишли қонуности ҳужжатлари ва идоравий кўрсатмалар қабул қилинишини кутмасдан мазкур Фармон нормаларининг кучга кирган пайтдан эътиборан сўзсиз ва тўғридан-тўғри амалда қўлланилишини таъминласин.

27. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда қонунчилик ҳужжатларига ушбу Фармондан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.

28. Мазкур Фармоннинг ижросини самарали ташкил қилишга масъул этиб Бош вазир ўринбосари Ж.А. Қўчқоров белгилансин.

Фармон ижросини муҳокама қилиб бориш, масъул вазирликлар, идоралар ва ташкилотлар фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазири А.Н. Арипов зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 19 мартдаги ПФ-50-сон Фармонига 1-ИЛОВА

Туманларда ташкил этиладиган Саноатни жадал ривожлантириш бўйича лойиҳа офислари рўйхати

Т/р Ҳудудлар номи Лойиҳа офислари сони жойлашуви 1. Қорақалпоғистон Республикаси 1 Қўнғирот тумани 2. Андижон вилояти 2 Олтинкўл ва Андижон туманлари 3. Бухоро вилояти 2 Ғиждувон ва Когон туманлари 4. Жиззах вилояти 1 Шароф Рашидов тумани 5. Қашқадарё вилояти 2 Китоб ва Косон туманлари 6. Навоий вилояти 1 Кармана тумани 7. Наманган вилояти 2 Чуст ва Наманган туманлари 8. Самарқанд вилояти 2 Каттақўрғон ва Ургут туманлари 9. Сурхондарё вилояти 1 Сариосиё тумани 10. Сирдарё вилояти 1 Сирдарё тумани 11. Тошкент вилояти 1 Оҳангарон тумани 12. Фарғона вилояти 2 Учкўприк ва Данғара туманлари 13. Хоразм вилояти 2 Урганч ва Ҳазорасп туманлари Жами 20 -

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 19 мартдаги ПФ-50-сон Фармонига 2-ИЛОВА

2026 йил 1 январдан бошлаб ўзини ўзи банд қилган шахслар шуғулланиши мумкин бўлган фаолият (ишлар, хизматлар) турлари рўйхати

1. Болаларга қараб туриш ва уларни парвариш қилиш бўйича жисмоний шахсларга кўрсатиладиган хизматлар.

2. Оилавий болалар уйини ташкил этиш ва фаолиятини юритиш.

3. Беморлар ҳамда доимий равишда ўзгалар парваришига муҳтож кекса кишиларга қараб туриш ва уларни парвариш қилиш бўйича жисмоний шахсларга кўрсатиладиган хизматлар.

4. Уй хўжалигини юритиш ва уй ишларини бажариш, шу жумладан, турар жойларни тозалаш, овқат пишириш бўйича уй хўжаликларига хизмат кўрсатиш.

5. Жисмоний шахсларнинг сантехника ускуналарини майда таъмирлаш ва ўрнатиш.

6. Жисмоний шахсларга квартира ичида (шахсий қурилиш ишларида — уй ичида) электр монтаж хизматлари кўрсатиш (электр хавфсизлиги бўйича рухсати бўлганда).

7. Деҳқон хўжаликлари ва фуқароларнинг томорқа ер участкаларида ер чопиш ва рекультивация ишлари.

8. Фермер хўжаликлари эгалари, пилла етиштириш ва ипак қурти уруғчилиги ташкилотлари буюртмаси бўйича қишлоқ хўжалиги ишлари (қишлоқ хўжалиги ўсимликлари, ипак қуртини ва ҳайвонларни парвариш қилиш, қишлоқ хўжалиги экинлари ҳосилини йиғиш, тут кўчатларини экиш ва бошқа қишлоқ хўжалиги ишлари).

9. Фуқароларнинг дала-ҳовли ва томорқа участкалари ландшафтини барпо этиш ишлари.

10. Қишлоқ хўжалиги ўсимликларини экиш ва парвариш қилишда, қишлоқ хўжалиги экинлари ҳосилини йиғиб олишда деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер участкалари эгаларига ёрдам бериш.

11. Чорва молларини ўтлатиш, уларни парвариш қилиш, шу жумладан, уруғлантириш, қўзилатиш, қирқиш ва дағал хашак жамғариш ишлари.

12. Жисмоний шахсларга компьютерларни таъмирлаш ва созлаш хизматларини кўрсатиш, лицензияланган дастурий таъминот ўрнатиш ишлари.

13. Буюртмачининг уйида бажариладиган маиший техникани ўрнатиш ва таъмирлаш.

14. Жисмоний шахсларнинг автомобилларини ювиш, автомобиллар кузовларини силлиқлаш.

15. Механизация воситаларини қўлламай, уйда бажариладиган юк ортиш-юк тушириш ишлари.

16. Халқ табобати (лицензияси бўлганда).

17. Хусусий шахсларга бош хизматкор ва консьерж хизматларини кўрсатиш.

18. Буюртма асосида товарларни етказиб бериш (юк ташиш бундан мустасно).

19. Бозорлар ва савдо комплексларида майда юкларни араваларда ташиш.

20. Илгари фойдаланилган товарларни сотиб олиш ва сотиш.

21. Велосипедларни таъмирлаш.

22. Рассомлик.

23. Аҳолининг якка тартибдаги буюртмалари бўйича пойабзал тикиш, пойабзални таъмирлаш, бўяш ва тозалаш.

24. Калитлар тайёрлаш.

25. Ўлчов воситалари тайёрлаш ва ижарага бериш.

26. Кесувчи буюмлар ва асбобларни чархлаш.

27. Мусиқа асбобларини таъмирлаш ва созлаш.

28. Миллий нон ва патирларни тайёрлаш ва сотиш.

29. Тулумни шишириш хизматлари (таксидермик ишлар).

30. Намойишларда кийимлар моделини намойиш қилиш, расмли журналларда, реклама фильмлари ва видео клипларда суратга тушиш.

31. Мультимедиа, дизайн ва санъат материалларини яратиш ва ишлов бериш (веб-дизайнер, графика дизайнери, компьютер ўйинлари дизайнери, интерьер дизайнери, ландшафт дизайнери, либослар дизайнери, ретушер, фотоколлажчи, вектор графикаси муҳаррири, архитектор, визуаллаштирувчи дизайнер, маълумот дизайнери, интерфейс дизайнери, техник дизайнер, моушн-дизайнер, баннер ясовчи, нашриёт дизайнери, флешер, 3D-дизайнер, видеомуҳаррир, видеооператор, бастакор, овоз режиссёри, аранжировкачи, сухандон, фотомуҳаррир ва бошқалар).

32. Дастурий таъминот, ахборот тизимлари, мобиль иловалар ва веб-сайтларни ишлаб чиқиш ва техник қўллаб-қувватлаш (дастурчи, дастурий таъминотни синовчи мутахассис, веб-саҳифаларни саҳифаловчи, веб-таҳлилчи, веб-сайтларни оптимизациялаш бўйича мутахассис).

33. Электрон савдо майдончасида товарларни (ишларни, хизматларни) чакана сотиш бўйича фаолиятни амалга ошириш.

34. Ижтимоий тармоқлардаги фаолият (PR-менеджер, интернет-маркетолог, ижтимоий тармоқларда товарлар (ишлар, хизматлар)ни илгари суриш ва реклама қилиш (SMM), ижтимоий тармоқ саҳифалари администратори, аккаунт-менежер, маркетолог, линк-менежер, таргетолог, контекст-реклама бўйича мутахассис, директолог, медиа режалаштирувчи, SMO мутахассиси).

35. Кадрлар танлаш соҳасидаги фаолият (интернет-лойиҳалар билан ишловчи менежер, фрилансерлар гуруҳи раҳбари, НR-менежер, рекрутер, шахсий ассистент).

36. Онлайн консультация бериш (онлайн-консультант, онлайн-тренер, молиявий маслаҳатчи, вебинар олиб борувчи).

37. Номоддий маданий мерос объектларини (дорбоз, аския ва лапар) асраш ва улардан фойдаланиш (маданият марказлари таркибида фаолият юритаётган шахслар бундан мустасно).

38. Уй шароитида хонаки товуқларни етиштириш ва кўпайтириш.

39. Ҳамширалик иши.

40. Уй ҳайвонлари (қорамол, қўй, эчки, от ва бошқалар) бозорларида воситачилик хизмати.

41. Автомобиль бозорларида воситачилик хизмати.

42. Уйда сут ва сут маҳсулотларини қайта ишлаш ва сотиш хизмати.

43. Гипс ва ганчдан буюмлар ясаш (уй жиҳозлари, эртак қаҳрамонлари ҳайкалларини ясаш).

44. Тош ва тош маҳсулотларидан ёдгорлик, сувенир ва декоратив буюмлар тайёрлаш.

45. Ёғоч маҳсулотларидан сават, нон маҳсулотлари учун махсус идиш ва бошқа буюмларни тўқиш.

46. Уй шароитида пилла етиштириш, шахсий томорқа ер участкасида тут меваси, ниҳоли ва кўчатини етиштириш, уйда ипак мато, ипак гилам тўқиш ва сотиш.

47. Кулолчилик.

48. Киберспорт фаолияти.

49. «Ўзбекистон Республикаси Спорт вазирлигининг стипендияси» тайинланган спортчилар фаолияти.

50. Тери хомашёсини йиғиш ва тайёрлаш.

51. Жунни йиғиш ва тайёрлаш.

52. Қайта ишланган жундан кийимлар ва бошқа буюмлар тўқиш.

53. Уй шароитида лойдан тандир тайёрлаш.

54. Атлас ва адрас тўқиш.

55. Майда мунчоқ (бисер) тикиш.

56. Дўппидўзлик маҳсулотларини уй шароитида тайёрлаш.

57. Темирчилик маҳсулотларини уй шароитида тайёрлаш.

58. Асаларичилик, шунингдек, асалари уяси ва рамкаларини ясаш.

59. Қуроқчилик усулида кўйлак, кўрпа ва ёпинчиқлар тикиш.

60. Қўзиқоринларни териш, уй шароитларида етиштириш ва сотиш.

61. Пичоқ тайёрлаш, чархлаш ва сотиш.

62. Қоғоздан қутилар, бандероллар тайёрлаш.

63. Уй шароитида иссиқхона маҳсулотларини етиштириш.

64. Тайёр маҳсулотга этикетка бириктириш.

65. Уй шароитида болалар ўйинчоғи ишлаб чиқариш.

66. Уй шароитида супурги етиштириш ва тайёрлаш.

67. Ясси оёқли болалар оёқ кийимларини тайёрлаш.

68. Миллий тақинчоқлар ясаш.

69. Кандакорлик, мискарлик буюмларини уй шароитида тайёрлаш.

70. Дағал жундан гилам, кўрпа ва ёстиқ тайёрлаш.

71. Артемия цисталарини йиғиш ва топшириш.

72. Енгил автотранспорт воситасида йўловчиларни шаҳар, шаҳар атрофи ва шаҳарлараро ташиш (лицензия варақаси бўлганда).

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 19 мартдаги ПФ-50-сон Фармонига 3-ИЛОВА

2026 йил 1 январдан кучга кирадиган Миллий ҳунармандчилик фаолиятининг йўналишлари рўйхати ва «Ҳунарманд» уюшмасига аъзо бўлиш мезонлари *

Т/р Фаолият йўналишлари Маҳсулотларнинг асосий турлари Асосий мезонлар Шогирдлар сони 1. Ганч ўймакорлиги Қандиллар, девор шамдонлари, кўзгу, нақшлар, сталактитлар, муқарнас (фриз), карнизлар, устунлар элементлари, панжаралар, ҳайкалчалар, панно, шифт ва девор безаклари ва асослари, ганчдан ясалган архитектура ва қурилиш элементлари, бошқа амалий безак маҳсулотлари. Ганч ўймакорлигида қолиплардан, қориштириш, қуритиш ускуналаридан, кесиш ва ўйиш асбобларидан фойдаланилган ҳолда архитектура элементлари, ҳайкаллар, ёдгорликлар, интерьер ва фасадларни безаш учун ишланган маҳсулотлар, намоёнлар тайёрлаш. Ҳар бир иш (маҳсулот) бадиий ечимга эга бўлиши зарур. 10 нафаргача 2. Қўлда гилам тўқиш Гилам ва гиламчалар, палослар, хуржунлар, кигиз буюмлар, шолчалар, жойнамозлар, ўтовлар, табиий толадан тайёрланган буюмлар. Гиламчилик дастгоҳи (ҳар қандай материалдан тайёрланган гиламчилик дастгоҳи), кесувчи, қирувчи, таровчи ва ип йигирувчи асбоб-ускуналардан фойдаланган ҳолда табиий ва сунъий толалардан умумий тарзда барча турдаги гилам ва гиламчилик маҳсулотларини тайёрлаш. 10 нафаргача 3. Қўлда газламалар тўқиш Атлас, беқасам, адрас, табиий ипак, ип калава, жун ва сунъий ипдан тўқилган газламалар. Ип айириш ва газлама тўқиш дастгоҳи, кесувчи, таровчи, текисловчи асбоб-ускуналардан фойдаланган ҳолда сунъий ва табиий толалардан мато тўқиш техникаси асосида миллий услубга мос равишда газламалар тайёрлаш. 10 нафаргача 4. Тош ва суяк ўймакорлиги Тошдан тайёрланган эсдалик буюмлар, майда пластикалар, қутичалар, ёзув анжомлари, шамдонлар, панно, рельефлар ва контррельефлар, барельефлар, геральдика ва рамзлар, тошни пардозлаш йўли билан тайёрланган безаклар ва бошқа безак буюмлар. Тош кесувчи ва ўювчи, чизувчи барча турдаги кичик механизация воситалари ** ва асбоб-анжомлари ёрдамида тошга ишлов бериш техникаси асосида тошдан ишланган барча турдаги безаклар, ёдгорликлар, архитектура ва қурилиш элементлари, уй-рўзғор буюмларини ясаш. 5 нафаргача 5. Миниатюра, ранг-тасвир, наққошлик ва бўёқли нақшлар тайёрлаш Лок миниатюраси техникасида тайёрланган буюмлар: қутичалар, суратлар; девор, қоғоз, мато, тери, газлама, папье-маше, ёғоч, қовоқ, картон, суяк ва эмалдаги нақшлар ва расмлар; хаттотлик услубида тайёрланган қўлёзмалар, китоблар, миниатюра ва тасвирий санъат асарлари, рисолалар ва бошқа ҳунармандчилик буюмлари; муқовалаш. Ҳар қандай материалга (ёғоч, картон, газлама, папье-маше, тери ва ҳ.к.) амалий ва тасвирий санъат турларига кирувчи техникаларда (мактаблар) ишланган бадиий ечимга эга бўлган асарлар — суратлар, нақшлар ишлаш (чизиш, ёзиш). 10 нафаргача 6. Кандакорлик, мискарлик буюмларини тайёрлаш Мис, латунь, алюминийдан ясалган буюмлар (чойнак, қумғон, лаган, гулдон, шунингдек, безак ва амалий мақсадлар учун мўлжалланган бошқа буюмлар). Кичик механизация воситалари (кесувчи, қирқувчи, қиздириб-эритувчи, эгувчи, пайвандловчи ускуналар ва ўйиш-чизиш асбоб-анжомлари) ёрдамида мис, латунь, алюминий ва ҳ.к. материаллардан уй-рўзғор буюмлари, ошхона анжомлари, хўжалик моллари, архитектура элементларини тайёрлаш. 10 нафаргача 7. Металлдан буюмлар ясаш Қўлда ясалган металл буюмлар: эшиклар, нақшли дарвозалар, панжаралар, дераза ва эшик тутқичлари, илгаклар, қўнғироқлар, занжирлар, шамдонлар, кетмонлар, тешалар, хаскаш, паншахалар, омочлар, барча турдаги миллий қилич, ханжар ва пичоқлар, оммавий ишлаб чиқариладиган металл буюмлар. Қўлда ёки кичик механизация воситаларидан (электр арра, пайвандлаш, қиздирувчи ва эритувчи ускуналар ва ҳ.к.) фойдаланган ҳолда индивидуал ёндашув асосида металлдан уй-рўзғор буюмлари, ошхона анжомлари, хўжалик моллари, қолиплар, архитектура-қурилиш элементлари ва асбоб-ускуналарини тайёрлаш. 5 нафаргача 8. Тунукадан буюмлар ясаш Қўлда ясалган тунука буюмлар: гулдор ва жимжимадор тарнов ва қувурлар, ошхона анжомлари (ошпичоқ, капгир, чўмич, човли, элак, мантиқозон ва бошқалар), уй-рўзғор буюмлари (кийим ва парда илгичлар, қўл ювгич, тутқичлар, соябонлар) ва бошқалар. Қўлда ёки кичик механизация воситаларидан (электр арра, пайвандлаш, қиздирувчи ва эритувчи ускуналар ва ҳ.к.) фойдаланган ҳолда индивидуал ёндашув асосида тунукадан уй-рўзғор буюмлари, ошхона анжомлари, хўжалик моллари, қолиплар, архитектура-қурилиш элементлари ва асбоб-ускуналарини тайёрлаш. 5 нафаргача 9. Миллий пойабзал тайёрлаш Қўлда ва якка тартибда тикилган миллий пойабзаллар, теридан маҳси ва ковушлар, кирза ва кигиз этиклар, сандаллар, шиппаклар, туфлилар. Қўлда ва кичик механизация воситаларидан (тикув машинкаси, преслаш ускунаси, кесувчи, қолип ва елим қуйиш мосламаси ва ҳ.к.) фойдаланган ҳолда, индивидуал ёндашув асосида, якка тартибда (конвейер эмас) замон ва бозор талабларига мос равишда ишланган барча турдаги оёқ кийимларини тайёрлаш. 10 нафаргача 10. Миллий либослар тайёрлаш Чопон, яхтак, нимча, болалар чопонлари, тўй либослари ва бошқа миллий кийимлар. Қўлда ва кичик механизация воситаларидан (тикув машинкалари, текислаш, преслаш ускуналари, елим қуйиш мосламаси, кесувчи, қирқувчи, чизувчи ва ҳ.к.) фойдаланган ҳолда, индивидуал ёндашув асосида, якка тартибда (конвейер эмас), замон ва бозор талабларига мос равишда ишланган миллий услубдаги барча турдаги либосларни тайёрлаш. 10 нафаргача 11. Бош кийимлар тайёрлаш Миллий дўппилар, телпак, салла, шунингдек, мўйна, қоракўл тери, тери ва қўлда ишлов берилган материаллардан тикилган бошқа бош кийимлар. Қўлда ва кичик механизация воситаларидан (тикув машинкалари, текислаш, преслаш, қуритиш ускуналари ва ҳ.к.) ҳамда кесувчи, қирқувчи, чизувчи, тикувчи иш анжомларидан фойдаланган ҳолда, индивидуал ёндашув асосида, якка тартибда (конвейер эмас) бош кийимлар тайёрлаш. 10 нафаргача 12. Ёғоч ўймакорлиги Ёғоч ўймакорлиги услубида бажарилган барча амалий безак санъати турлари. Қўлда, алоҳида индивидуал ёндашув асосида, ҳар қандай ёғочдан ёғоч ўймакорлиги усулида амалий санъат безаклари, архитектура-қурилиш элементлари, уй анжомлари ва кичик ҳажмдаги совғабоп буюмларни тайёрлаш. 10 нафаргача 13. Гул босилган газламалар ва чокли буюмлар тайёрлаш Турли хил матоларга гул босиш усулида тайёрланган буюмлар: батик, миллий кўрпа ва кўрпачалар, ёстиқлар, белбоғлар, жияклар, сумкалар, тасмалар, болалар кийимлари ва бошқа чокли ҳунармандчилик буюмлари. Қўлда ва кичик механизация воситаларидан (тикув машинкалари, текислаш, преслаш ускуналари, елим қуйиш мосламаси, кесувчи, қирқувчи, чизувчи, дазмоллаш ва бошқа асбоб-анжомлар) фойдаланган ҳолда, турли хил матолардан чок тушириш техникаси *** асосида, замон ва бозор талабларига мос равишда, ўзида миллийликни тарғиб этувчи деталларни мужассамлаштирган буюмларни (либослар, кийим-кечаклар, уй-рўзғор буюмлари ва хўжалик моллари) тайёрлаш. 10 нафаргача 14. Каштачилик Каштачилик ва тўқилган буюмлар, шунингдек, қўлда тайёрланган бош кийимлар қисмлари (кашта машина ёрдамида ҳам тайёрланиши мумкин). Қўлда игна, бигиз, кесувчи ва қирқувчи асбоб-анжомлар ёрдамида табиий ва сунъий иплардан кашта туширилган матолар, уй-рўзғор анжомлари, хўжалик буюмлари, интерьер безаклари, оёқ кийимлар ва турли хил либослар тайёрлаш. 10 нафаргача 15. Зардўзлик буюмлари Металл иплардан фойдаланган ҳолда зардўзлик услубида тайёрланган барча ҳунармандчилик маҳсулотлари. Қўлда игна, бигиз, кесувчи ва қирқувчи асбоб-анжомлар ёрдамида, турли хил матоларга металл иплардан фойдаланган ҳолда, зардўзлик услубида уй-рўзғор, ошхона анжомлари, хўжалик буюмлари, интерьер безаклари, оёқ кийимлар ва турли хил либослар тайёрлаш. 10 нафаргача 16. Мусиқа асбобларини тайёрлаш Ишлаб чиқаришдан ташқари усулда тайёрланган барча турдаги миллий мусиқа асбоблари. Алоҳида индивидуал ёндашув асосида миллий мусиқа асбобларини (доира, дутор, танбур, тор, рубоб, ноғора ва ҳ.к.) тайёрлаш. 10 нафаргача 17. Чинни, фаянс ва сопол буюмлар тайёрлаш Чинни, фаянс ва сополдан тайёрланган амалий безак санъатининг барча турлари, архитектура-безак элементлари, чинни, фаянс ва сопол буюмларни нақш ва трафарет билан безаш, лойдан тайёрланган уй ва ошхона буюмлари, тандирлар. Кулолчилик услубида архитектура безак элементлари, уй-рўзғор буюмлари, ошхона анжомлари, ўйинчоқлар, эсдалик ва сувенир буюмлари, хўжалик молларини чинни, фаянс ҳамда сополдан тайёрлаш. 10 нафаргача 18. Қимматбаҳо металлдан заргарлик буюмларини ясаш Қонунчиликка мувофиқ тамғаланиши шарт бўлган пробали олтин, кумуш, платина ва платина гуруҳидаги металлардан ижодий, муаллифлик ва миллий услубда ясалган буюмлар. Олтин, кумуш ва платина гуруҳидаги металлардан бадиий ечимга эга бўлган, ижодий ёндашув асосида миллий услубдаги заргарлик буюмларини ясаш. 10 нафаргача 19. Миллий қўғирчоқ ва ўйинчоқлар тайёрлаш Ёғоч, металл, гипс, мато, сопол ва бошқа материаллардан ишлаб чиқаришдан ташқари шароитда ясалган қўғирчоқ ва ўйинчоқлар. Қўлда ёки кичик механизация воситаларидан (тикув машинкалари, текислаш, преслаш, кесиш ускуналари), елим қуйиш мосламаси, кесувчи, қирқувчи, куйдирувчи, чизувчи ва бошқа асбоб-анжомлар ёрдамида турли хил материаллардан (ёғоч, металл, гипс, мато, елим, фурнитура, чарм ва ҳ.к.) ювиладиган ва ювилмайдиган, ўйналадиган ва ўйналмайдиган (сувенир), интерьер учун қўғирчоқлар ва ўйинчоқлар тайёрлаш. 10 нафаргача 20. Майда ҳайкалтарошлик буюмларини тайёрлаш Табиий ва сунъий материаллар (гипс, шамот, мис, бронза, алюминий, суяк, ёғоч, тош, сопол, чинни, фаянс ва бошқалар)дан ясалган барча турдаги ҳайкалтарошлик буюмлари. Табиий ва сунъий материаллар (гипс, шамот, мис, бронза, алюминий, суяк, ёғоч, тош, сопол, чинни, фаянс ва бошқалар)дан ясалган барча турдаги ҳайкалтарошлик буюмларини тайёрлаш. 5 нафаргача 21. Чарм маҳсулотларини тайёрлаш Эгар-жабдуқ анжомлари, шу жумладан, улар учун арқон, белбоғ, қайиш анжомлари, табиий ва сунъий чармдан тайёрланган миллий нимча ва бош кийимлар, чармдан тайёрланган эсдалик буюмлари. Қўлда ёки кичик механизация воситаларидан (тикув машинкалари, текислаш, преслаш, кесиш ва чизиш ускуналари, елим қуйиш мосламаси, кесувчи, қирқувчи, чизувчи ва бошқа асбоб-анжомлар) фойдаланган ҳолда теридан уй-рўзғор буюмлари, ошхона анжомлари, кийим-кечаклар ва хўжалик молларини тайёрлаш. 5 нафаргача 22. Муаллифлик мебелларини тайёрлаш Амалий безак санъати предметларига кирадиган мебель (тўпламлари ва алоҳида қисмлари). Қўлда ёки кичик механизация воситаларидан (электр арра, токарлик станоги, йўнувчи, очувчи, чизувчи станоклар, рандалаш ускуналари ва бошқа иш анжомлари) фойдаланган ҳолда, алоҳида индивидуал ёндашув асосида халқ амалий-безак санъатини қўллаган ҳолда мебеллар ишлаш. 10 нафаргача 23. Ёғочдан халқ ҳунармандчилиги маҳсулотларини тайёрлаш Ошхона анжомлари (ўқлов, туздон, нон қути, жўва, кели, оштахта, чакич), ёғоч, фанер ва ламинатдан тайёрланган турли ҳунармандчилик маҳсулотлари, беланчаклар, болалар аравачаси, бешик ва унинг анжомлари, турли хонтахталар, сандиқ, жавон, эшик, ром, безакли рейкалар, сурат учун ромлар (багет), токарлик ускунасидан тайёрланган ҳар хил шаклли ҳунармандчилик маҳсулотлари, ёғоч шахмат тахтаси ва донаси, панно, ёғочдан қўлда ва кичик механизация воситалари ёрдамида ясалган бошқа буюмлар. Қўлда ёки кичик механизация воситаларидан (электр арра, токарлик станоги, йўнувчи, очувчи, чизувчи станоклар, рандалаш ускуналари ва бошқа иш анжомлари) фойдаланган ҳолда, индивидуал ёндашув асосида ҳар қандай ёғочдан уй-рўзғор буюмлари, ошхона анжомлари, хўжалик моллари, ўйинчоқлар, архитектура-қурилиш материаллари ва асбоб-ускуналарни тайёрлаш. 10 нафаргача 24. Новдалардан буюмлар тўқиш Ўсимлик новдаларидан тўқилган буюмлар (қамиш, тол, похол, ток новдалари ва бошқа ҳар хил дарахт новдалари). Кесувчи, қирқувчи иш анжомлари, турли хил иплар ва ёпиштириш анжомлари (клейлар) ёрдамида ҳар хил новдалардан «тўқиш» техникаси асосида уй-рўзғор буюмлари, хўжалик моллари, сувенир ва совғалар тайёрлаш. 5 нафаргача 25. Ҳажмли ва шаклли қолипларда қуйилган буюмлар тайёрлаш Табиий ва сунъий материаллардан қуйма услубда ишланган буюмлар, шунингдек, (мураккаб механизм ва машиналардан фойдаланмаган ҳолда) мис, бронза, чўян, алюминийдан қўлда қуйма услубда ишланган маҳсулотлар. Табиий ва сунъий материаллардан қуйма услубда ишланган буюмлар, шунингдек (мураккаб механизм ва машиналардан фойдаланмаган ҳолда) мис, бронза, чўян, алюминийдан қўлда қуйма услубда ишланган маҳсулотлар ясаш. 5 нафаргача 26. Эсдалик буюмларини тайёрлаш Турли табиий ва сунъий материаллардан ҳар хил рангда тайёрланган эсдалик ва совға буюмлари, камар, нишонлар, тасбеҳ, гулдасталар, флористика, икебана ва бошқа буюмлар. Ҳар қандай материаллардан турли хил ҳажмда ва рангларда совға қилиш учун мўлжалланган ҳунармандчилик маҳсулотларини тайёрлаш. 10 нафаргача 27. Оддий металлардан миллий услубда тақинчоқлар ясаш Оддий металлардан миллий услубда тайёрланган барча тақинчоқлар (туморлар, зираклар, зебигардон, билагузук, узук, тиллақош ва бошқалар). Қимматбаҳо бўлмаган, яъни қонунчиликка мувофиқ тамғаланиши шарт бўлган металлар (олтин, кумуш, платина)дан ташқари барча турдаги металлардан ҳамда табиий ва сунъий тошлардан миллий услубда тақинчоқлар тайёрлаш. 10 нафаргача 28. От анжомларини тайёрлаш Узанги, тақа, нўхта, қамчи, эгар-жабдуқ, арава, от ёпинчиқлари ва бошқа маҳсулотлар тайёрлаш. Ёғоч, темир, тери ва матолар ёрдамида қўлда ва кичик механизация воситалари ёрдамида от анжомларини ясаш, тайёрлаш ва тикиш. 5 нафаргача 29. Хаттотлик Хаттотлик услубида қўлёзмалар, китоблар, рисолалар ва бошқа ҳунармандчилик буюмлари тайёрлаш. Қоғоз, мато, тери, ганч, сопол, ёғоч ва бошқа материалларга турли бўёқлар ва тилла суви ёрдамида қўлда турли хаттотлик услубларида чизиш ва безак бериш, бинолар интерьери учун суратлар яратиш, тарихий ва маданий объектлар кошинпазлик ва ганч ўймакорлиги безакларида, ёғоч эшиклар ва бошқаларда хаттотлик услубида ёзувлар ёзиш. 10 нафаргача 30. Макраме ва қўлда тўқилган буюмлар тайёрлаш Макраме, патли рўмоллар, спицаларда тўқилган буюмлар. Турли ўлчамдаги иплардан бигиз, спица ва кичик механика машинкалари ёрдамида болалар, аёллар ва эркаклар либослари, бош кийимлари ва оёқ кийимлари, рўмоллар, уй-рўзғор буюмлари ва интерьер безак буюмларини тўқиш. 10 нафаргача 31. Анъанавий дизайнерлик хизматларини кўрсатиш Миллий кийимлар, тўй ва маросимларда ишлатиладиган сарпо идишлар учун ҳар хил ўлчам ва кўринишдаги жомадонлар. Картон, темир, қоғоз ва турли матолардан безак тошлари ва мунчоқлари, гуллардан фойдаланган ҳолда қўл меҳнати ва тикув машинкалари ёрдамида тўй ва маросимлар учун миллий либослар солинадиган қутилар, сандиқлар, сарпо идишлари, ғилофлар, жомадонлар тайёрлаш. 5 нафаргача 32. Қуроқчилик усулида тикиш Кўрпа, ёпинчиқ, панно, ёстиқ жилдлар, либослар тайёрлаш Тери ва мато парчаларини бир бирига улаган ҳолда қўлда ва тикув машинкалари ёрдамида анъанавий ва замонавий услубда қуроқли буюмлар тайёрлаш, жумладан, кўрпа-ёстиқ, кўрпача, либослар, чопонлар, интерьер учун безаклар, паннолар, муаллифлик ишлари ва санъат асарлари тайёрлаш. 5 нафаргача

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 19 мартдаги ПФ-50-сон Фармонига 4-ИЛОВА

2025 йилда маҳаллий бошқарув органлари ва давлат ташкилотлари биноларига тадбиркорлик субъектларини жойлаштириш дастури амалга ошириладиган туман ва шаҳарлар рўйхати

Т/р Ҳудуд номи Туман (шаҳар) номи 1. Қорақалпоғистон Республикаси Қўнғирот тумани 2. Чимбой тумани 3. Андижон вилояти Асака тумани 4. Бухоро вилояти Ғиждувон тумани 5. Жиззах вилояти Ғаллаорол тумани 6. Қашқадарё вилояти Яккабоғ тумани 7. Навоий вилояти Хатирчи тумани 8. Наманган вилояти Чортоқ тумани 9. Самарқанд вилояти Булунғур тумани 10. Сирдарё вилояти Сирдарё тумани 11. Сурхондарё вилояти Денов тумани 12. Тошкент вилояти Янгийўл шаҳри 13. Фарғона вилояти Қува тумани 14. Марғилон шаҳри 15. Хоразм вилояти Шовот тумани

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 19 мартдаги ПФ-50-сон Фармонига 5-ИЛОВА

Венчур жамғармалар иштирокида стартап лойиҳалар амалга ошириладиган янги бизнес йўналишлари рўйхати

1. Сунъий интеллект, блокчейн, катта ҳажмли маълумотлар, ақлли ва рақамли технологияларни иқтисодиёт тармоқларига татбиқ этиш.

2. Иқтисодиёт тармоқларида яшил ва энергия тежамкор технологиялар, қайта тикланадиган ресурслардан фойдаланиш.

3. Инновацион ва смарт технологиялар асосида тиббий ва бошқа хизматларни кўрсатиш.

4. Уй-жойлар, ижтимоий объектлар ва давлат муассасаларида муқобил энергия воситалари асосида ишлайдиган иситиш ва совитиш қурилмаларини ўрнатиш.

5. Кўп квартирали ва якка тартибдаги уй-жойларда ишлатилган сувни қайта ишлаш, сувни тежаш мақсадида «ақлли технологиялар»ни ўрнатиш, сувдан фойдаланиш самарадорлигини ошириш.

6. Ер унумдорлигини ошириш, шўрланиш даражасини камайтириш, мелиоратив ҳолатини яхшилаш, ирригация муаммоларини ҳал этиш бўйича замонавий технологияларни жорий қилиш.

7. Сув таъминоти оғир бўлган ҳудудлар учун сувсиз иқлим шароитларига мос ва чидамли ўсимликларни етиштириш.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 19 мартдаги ПФ-50-сон Фармонига 6-ИЛОВА

2025 — 2030 йилларда кичик ва ўрта бизнесни ривожлантириш

1. 2030 йилга бориб ялпи ички маҳсулот ҳажмини 200 миллиард АҚШ долларига етказиш, камбағаллик даражасини 5 фоиздан пастга тушириш ҳамда Ўзбекистонни даромади ўртачадан юқори бўлган давлатлар қаторига киритиш бўйича барча имкониятлар етарли.

2. Ушбу устувор мақсадларга эришишда барқарор иқтисодий ўсишнинг асосий драйвери бўлган кичик ва ўрта бизнес учун ҳар томонлама қулай шарт-шароитлар яратиш, уларнинг яшовчанлигини ошириш ҳамда йириклашишини рағбатлантириш муҳим аҳамият касб этади.

3. Бугунги кунда 283,9 минг нафар якка тартибдаги тадбиркорлар ва 905,8 минг кичик ва ўрта корхоналар фаолият кўрсатмоқда, ушбу соҳада 10,5 миллион аҳоли банд (жами банд аҳолининг 74 фоизи).

4. 2024 йил якуни бўйича ялпи ички маҳсулотнинг 54,3 фоизи, саноатнинг 32,4 фоизи, экспортнинг 33,3 фоизи кичик ва ўрта бизнес субъектлари ҳиссасига тўғри келмоқда.

5. Уч йилдан ортиқ фаолият кўрсатаётган кичик ва ўрта бизнес корхоналари улуши 76 фоизни ташкил этиб, илк бор 300 мингтага етди, ишчилари сони 100 нафардан кўп бўлган корхоналар сони 3 мингга яқинлашди.

6. Шу билан бирга Жаҳон савдо ташкилотига кириш шароитида кичик ва ўрта бизнес субъектлари рақобатбардошлигини ошириш, улар томонидан инновацион, рақамли ва «яшил технологиялар»дан фойдаланишни кенгайтириш, халқаро стандартлар ва қоидаларни жорий қилишга кўмаклашиш орқали янги бозорларга чиқишни рағбатлантириш зарур.

7. Шунингдек, аҳолини тадбиркорлик кўникмаларига ўқитиш ва бизнесга жалб қилиш механизмларини такомиллаштириш, ҳудудларда бизнес учун зарур инфратузилмани барпо этиш, кичик ва ўрта бизнес субъектларининг арзон молиявий ресурслардан фойдаланиш имкониятини кенгайтириш лозим.

8. Мамлакатимизда қулай ишбилармонлик муҳитини яратиш, кичик ва ўрта бизнес ҳуқуқлари ва қонуний манфаатлари ҳимоясини кучайтириш билан бир қаторда илғор хорижий тажриба асосида ижтимоий ва экологик масъулиятни ошириш юзасидан янги ёндашувларни жорий қилиш зарурати юзага келмоқда.

9. Юқоридагилардан келиб чиқиб, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 19 март куни кичик ва ўрта бизнес вакиллари билан учрашувида белгилаб берилган устувор вазифалар ижросини таъминлаш мақсадида 2025 — 2030 йилларда кичик ва ўрта бизнесни ривожлантириш стратегияси (кейинги ўринларда — Стратегия) ишлаб чиқилди.

1-БОБ. СТРАТЕГИЯНИНГ АСОСИЙ МАҚСАДИ ВА УСТУВОР ЙЎНАЛИШЛАРИ

10. Стратегиянинг асосий мақсади — ягона давлат сиёсатини амалга ошириш орқали кичик ва ўрта бизнес учун энг қулай шарт-шароитлар яратиш ҳамда соҳада рақобатбардошликни ошириш.

11. Бунда 2030 йилга қадар кичик ва ўрта бизнеснинг ялпи ички маҳсулотдаги улушини 60 фоизга етказиш, соҳадаги экспорт ҳажмини 20 миллиард АҚШ долларидан ошириш ҳамда 2 миллиондан ортиқ янги иш ўринларини яратиш бўйича мақсадли кўрсаткичлар ишлаб чиқилди.

12. Шу мақсадда қуйидагилар Стратегиянинг устувор йўналишлари этиб белгиланмоқда:

(а) молиявий қўллаб-қувватлаш чораларини кенгайтириш;

(б) бизнес учун зарур инфратузилмани ривожлантириш;

(в) рақобат муҳитини яхшилаш ва ташқи бозорларга чиқишни рағбатлантириш;

(г) рақамлаштириш, сунъий интеллект ва инновацияларни жорий этиш;

(д) кичик ва ўрта бизнесни қўллаб-қувватлаш чоралари самарадорлигини ошириш;

(е) тадбиркорлик кўникмаларига ўқитиш ва бизнес учун малакали мутахассислар тайёрлаш тизимини такомиллаштириш;

(ж) масъулиятли бизнес амалиётини жорий қилиш.

1-ЙЎНАЛИШ. МОЛИЯВИЙ ҚЎЛЛАБ-ҚУВВАТЛАШ ЧОРАЛАРИНИ КЕНГАЙТИРИШ

1-мақсад. Молиявий қўллаб-қувватлаш механизмлари самарадорлигини ошириш

(а) давлат томонидан кичик ва ўрта бизнес субъектларига кўрсатилаётган молиявий қўллаб-қувватлаш механизмларининг юқори даромадли иш ўринларини ташкил этиш, ишлаб чиқариш ва экспорт ҳажмини ошириш ҳамда уларнинг фаолиятини диверсификация қилишга нисбатан таъсирини баҳолаш;

(б) кичик ва ўрта бизнес субъектларининг йириклашишини рағбатлантиришга қаратилган манзилли молиявий қўллаб-қувватлаш механизмини жорий этиш;

(в) илғор хорижий тажриба асосида кредит кафолатлари тизими имкониятларидан кенг фойдаланишни таъминловчи норматив ва институционал базани шакллантириш.

2-мақсад. Молиявий қўллаб-қувватлашда нобанк кредит ташкилотларининг иштирокини кенгайтириш

(а) нобанк кредит ташкилотларининг давлат дастурлари ва халқаро молия институтларининг кредит линияларидаги иштирокини кенгайтириш;

(б) тижорат банклари, микромолия ташкилотлари ва лизинг компаниялари томонидан рўйхатдан ўтмасдан тадбиркорлик фаолиятини амалга ошираётган шахсларга тажриба тариқасида кредит ажратишни жорий этиш орқали уларнинг фаолиятини расмийлаштиришга кўмаклашиш.

2-ЙЎНАЛИШ. БИЗНЕС УЧУН ЗАРУР ИНФРАТУЗИЛМАНИ РИВОЖЛАНТИРИШ

3-мақсад. Ер участкалари ва давлат мулки объектлари ажратишни кенгайтириш

(а) юқори технологик маҳсулотлар ишлаб чиқарувчи тадбиркорлик субъектларига бўш турган давлат кўчмас мулк объектларини текин фойдаланишга бериш тизимини жорий этиш;

(б) маҳаллий бошқарув органлари ва давлат ташкилотлари жойлашган биноларга тадбиркорлик субъектларини жойлаштириш дастурини амалга ошириш, бунда:

(i) маҳаллий бошқарув органлари ва давлат ташкилотларини намунавий лойиҳа асосида янги барпо этиладиган кўп қаватли бинога жойлаштириш;

(ii) янги барпо этиладиган кўп қаватли бинонинг 1 ва 2-қаватларини тадбиркорлик субъектларига мулк ҳуқуқи асосида реализация қилиш;

(iii) маҳаллий бошқарув органлари ва давлат ташкилотларини кўчириш натижасида бўшайдиган давлат кўчмас мулк объектларини тадбиркорлик лойиҳаларини амалга ошириш учун электрон онлайн аукцион савдоларига чиқариш;

(в) ер участкаларини танлаш ва электрон онлайн аукцион савдоларига чиқаришдан олдин тадбиркорлик субъектларининг ушбу ер участкаларига бўлган талаб ва қизиқишини мажбурий тарзда ўрганиш амалиётини жорий қилиш;

(г) аҳоли пунктларида бўш турган ер участкаларидан мастер режа асосида фойдаланиш самарадорлигини ошириш.

4-мақсад. Инфратузилма билан боғлиқ қонунчилик базасини такомиллаштириш

(а) инфратузилма билан таъминлашга оид жараёнларнинг узвий боғлиқлигини таъминлаш мақсадида инфратузилма лойиҳаларини танлаб олиш, молиялаштириш, бошқариш ва мониторинг қилиш бўйича қонунчилик ҳужжатларини хатловдан ўтказиш ва консолидация қилиш;

(б) инфратузилма лойиҳаларини амалга ошириш борасида халқаро стандартлар, рейтинг ва сертификация талабларини босқичма-босқич амалиётга жорий этиш;

(в) инфратузилмани барпо этиш харажатларини давлат томонидан қоплаб бериш механизмларини янада такомиллаштириш;

(г) муқобил энергия соҳасида фаолият юритувчи ташкилотлар фаолиятини қўллаб-қувватлаш.

5-мақсад. Махсус иқтисодий ва кичик саноат зоналарини инфратузилма билан таъминлашни такомиллаштириш

(а) барча махсус иқтисодий ва кичик саноат зоналаридаги инфратузилма ҳолатини комплекс баҳолашдан ўтказиш;

(б) махсус иқтисодий ва кичик саноат зоналарининг ташқи муҳандислик-коммуникация тармоқларига уланишини таъминлаш;

(в) махсус иқтисодий ва кичик саноат зоналарида объектларни лойиҳалаштиришда табиий газга муқобил бўлган ёқилғи тури ва энергия тежамкор технологиялардан фойдаланишга устуворлик бериш;

(г) махсус иқтисодий ва кичик саноат зоналарида давлат-хусусий шериклик асосида инфратузилма лойиҳаларини амалга ошириш.

6-мақсад. Инфратузилмани ривожлантиришга хусусий секторни жалб қилиш

(а) инфратузилма объектларини қуриш, реконструкция қилиш ва таъмирлашда давлат органларининг айрим функцияларини аутсорсинг асосида тадбиркорлик субъектларига бериш;

(б) электр энергиясини тақсимлаш тизимига хусусий секторни жалб қилиш;

(в) энергетика соҳасида рақобатли улгуржи ва чакана бозорларни жорий этиш;

(г) давлат-хусусий шериклик асосида энергияни сақлаш тизимларини жорий қилиш.

3-ЙЎНАЛИШ. РАҚОБАТ МУҲИТИНИ ЯХШИЛАШ ВА ТАШҚИ БОЗОРЛАРГА ЧИҚИШНИ РАҒБАТЛАНТИРИШ

7-мақсад. Ички бозорда рақобат муҳитини яхшилаш

(а) нуфузли халқаро ташкилотларни жалб қилган ҳолда ҳар икки йилда ички бозордаги рақобат муҳитини мустақил баҳолаш;

(б) хорижий экспертларни жалб қилган ҳолда рақобатбардошлик индексини ишлаб чиқиш ҳамда шу асосда ҳудудлардаги рақобат муҳитини таҳлил қилиб бориш;

(в) рақобат ривожланган тармоқларда давлат иштирокидаги корхоналарни хусусийлаштириш ҳамда уларга берилган эксклюзив ҳуқуқ ва имтиёзларни бекор қилиш;

(г) давлат органлари ва ташкилотлари томонидан амалга оширилаётган давлат функцияларини илғор хорижий тажриба асосида аудит қилган ҳолда хусусий секторга ўтказиш чораларини кўриш;

(д) эксклюзив ҳуқуқ берилган соҳадаги ваколатли давлат органлари томонидан хўжалик юритувчи субъектларнинг эксклюзив ҳуқуқларини бекор қилиш ёки сақлаб қолишнинг мақсадга мувофиқлигини ҳар йили кўриб чиқиш.

8-мақсад. Маҳаллий ишлаб чиқарувчилар рақобатбардошлигини ошириш

(а) маҳаллий ишлаб чиқарувчиларнинг рақобатбардошлигини илғор хорижий тажриба ва замонавий методологиялар асосида баҳолаш ҳамда натижаси бўйича аниқланган тўсиқлар ва номутаносибликларни бартараф этиш;

(б) ҳудудларнинг ихтисослашуви ва рақобат устунликлари асосида «ўсиш нуқталари»ни аниқлаш ва уларнинг салоҳиятини тўлиқ ишга солиш;

(в) соддалаштирилган ва умумбелгиланган солиқ тўловчилар ўртасидаги тафовутни қисқартириш орқали кичик тадбиркорлик субъектларининг йириклашиш имкониятларини кенгайтириш.

9-мақсад. Ҳудудларда саноатни жадал ривожлантириш

(а) туманларнинг ихтисослашувидан келиб чиқиб, босқичма-босқич саноатни жадал ривожлантириш бўйича лойиҳа офислари фаолиятини йўлга қўйиш ва ҳудудларда драйвер лойиҳаларни амалга ошириш;

(б) хорижий давлатлардан инженер, технолог, дизайнер, бухгалтер, маркетолог каби мутахассисларни жалб қилган ҳолда кичик ва ўрта бизнес субъектларининг юқори қийматли ташқи бозорларга чиқишига кўмаклашиш;

(в) кичик ва ўрта бизнес субъектларига зарур технологик асбоб-ускуналар харид қилиш ҳамда ишлаб чиқарилаётган маҳсулотлар брендини яратишга кўмаклашиш;

(г) туманларни улар ихтисослашган соҳалар бўйича илғор технологиялар марказига айлантириш, бунда кичик ишлаб чиқариш қувватларини йириклаштириб, саноат даражасига олиб чиқиш учун зарур шароитлар яратиш;

(д) кичик асбоб-ускуналар, тиббий воситалар ва электроника буюмларини ишлаб чиқариш каби драйвер соҳаларда кичик ва ўрта бизнесни қўллаб-қувватлаш бўйича алоҳида дастурлар ишлаб чиқиш.

10-мақсад. Давлат харидлари тизимида кичик ва ўрта бизнес иштирокини кенгайтириш

(а) хорижий экспертларни жалб қилган ҳолда барқарор давлат харидларини, шу жумладан, «яшил харид»ларни босқичма-босқич жорий этиш;

(б) илғор хорижий давлатлар тажрибаси асосида давлат харидлари тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларини янада такомиллаштириш.

11-мақсад. Ташқи бозорларга чиқишни рағбатлантириш

(а) стандартларнинг ихтиёрийлигини таъминлаш, замон талабларига жавоб бермайдиган эскирган стандартларни бекор қилиш ҳамда халқаро стандартларни (ISO/IEC/AOAC) амалиётга жорий қилиш;

(б) мажбурий сертификацияни бекор қилиш, халқаро аккредитацияга эга хорижий лабораторияларнинг натижаларини эътироф этиш;

(в) техник регламентларни қайта кўриб чиқиш ва уларни халқаро стандартлар (Codex Alimentarius, WTO SPS Agreement) талабларига мослаштириш, бунда маҳсулот хавфсизлиги учун энг муҳим стандартларни мажбурий талаб сифатида сақлаб қолиш;

(г) озиқ-овқат маҳсулотлари хавфсизлигини таъминлашда Зарурий гигиена амалиёти (GНP), Зарурий ишлаб чиқариш амалиёти (GMP) ҳамда Хавф-хатарлар таҳлили ва критик назорат нуқталари (НACCP) тамойилларига асосланган тартибга солиш тизимини жорий қилиш;

(д) тадбиркорлик субъектлари томонидан ўз фаолиятида халқаро стандартларни жорий қилишни рағбатлантириш;

(е) ЖСТнинг энг қулай давлат режимига мувофиқ халқаро аккредитациядан ўтган органлар билан ўзаро тан олиш тўғрисида битимлар тузиш;

(ж) экспорт қилинадиган давлатларнинг ташқи савдога оид талаблари, ушбу бозорларга кириш қоидалари ҳамда улардаги мавжуд экотизим билан танишиш имконини берувчи электрон платформани ишга тушириш.

4-ЙЎНАЛИШ. РАҚАМЛАШТИРИШ, СУНЪИЙ ИНТЕЛЛЕКТ ВА ИННОВАЦИЯЛАРНИ ЖОРИЙ ЭТИШ

12-мақсад. Стартапларни молиялаштириш экотизимини яхшилаш

(а) венчур жамғармалар иштирокида сунъий интеллект, «ақлли», рақамли, «яшил» ва ресурс тежовчи технологиялар каби янги бизнес йўналишларидаги стартап лойиҳаларга инвестиция киритиш;

(б) муваффақиятли амалга оширилган стартап лойиҳалар натижасида яратилган янги турдаги маҳсулотлар ва хизматларни техник регламентлар ҳамда стандартларга киритиш орқали уларнинг давлат харидлари тизимида сотилишини таъминлаш;

(в) стартап лойиҳалар экотизимини ривожлантириш ва уларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш мақсадида «UzVС» миллий венчур фонди ҳузурида Стартап лойиҳаларни мувофиқлаштириш марказини ташкил этиш;

(г) венчур жамғармаларни ривожлантириш ва стартап лойиҳаларни молиялаштиришни кенгайтириш учун хориждан маблағлар жалб қилиш;

(д) илғор халқаро тажрибалар асосида стартаплар, венчур молиялаштириш ва «бизнес фаришталар» фаолиятини тартибга солувчи қонунчилик ҳужжатларини такомиллаштириш, бунда уларни давлат томонидан қўллаб-қувватлашнинг аниқ механизмларини белгилаш;

(е) «Global startup ecosystem index» рейтингида Ўзбекистонни топ-75 талик мамлакатлар рўйхатига олиб чиқиш, дунёнинг стартап марказлари рўйхатида Тошкент шаҳрининг ўрнини яхшилаш ҳамда камида 3 та шаҳарнинг ушбу рўйхатдан жой олишини таъминлаш;

(ж) илғор хорижий тажрибалар асосида Ўзбекистонда стартап ва инновацияларни тижоратлаштириш жараёнининг ҳар бир босқичини тизимли тартибга солиш.

13-мақсад. Инновациялар жорий этишни рағбатлантириш

(а) инновацион маҳсулотларни халқаро амалиётда умумэътироф этилган ёндашувлар асосида таснифлашга ўтиш (инновациялар таксономияси);

(б) ҳар икки йилда кичик ва ўрта бизнес соҳасида устувор инновацион йўналишларни белгилаш ва ушбу йўналишлардаги лойиҳаларни молиялаштириш;

(в) давлат ҳисобидан молиялаштириладиган инновацион ишланма ва лойиҳаларни венчур жамғармалар, «бизнес фаришталар» ва мустақил экспертлар томонидан танлашга босқичма-босқич ўтиш;

(г) Глобал инновациялар индекси ва Ахборот-коммуникация технологияларини ривожлантириш индекси рейтингларида мамлакат ўрни яхшиланишига бевосита таъсир кўрсатадиган инфратузилма лойиҳаларини устувор равишда молиялаштириш.

5-ЙЎНАЛИШ. КИЧИК ВА ЎРТА БИЗНЕСНИ ҚЎЛЛАБ-ҚУВВАТЛАШ ЧОРАЛАРИ САМАРАДОРЛИГИНИ ОШИРИШ

14-мақсад. Кичик ва ўрта бизнес субъектларининг ҳар бир тоифаси билан индивидуал ишлаш тизимини жорий этиш

(а) ҳар бир тоифа (якка тартибдаги тадбиркор, микро, кичик, ўрта ва йирик корхона) бўйича тадбиркорлик субъектларининг аниқ ҳисобини юритиш ва улар билан манзилли ишлашда табақалашган ёндашувларни жорий қилиш;

(б) кичик ва ўрта бизнесни қўллаб-қувватлаш борасида далилларга асосланган сиёсатни юритиш учун микро даражадаги батафсил таҳлилий маълумотларнинг яхлит тизимини қўйидаги ёндашувлар асосида шакллантириш:

(i) «Тадбиркор аёлларнинг молия кодекси» (WE Finance Code) индикаторлари асосида бизнеснинг гендер статистикасини юритиш;

(ii) Жаҳон банкининг Бизнес муҳити ва корхона самарадорлиги тадқиқотига (BEEPS) мувофиқ тадбиркорларнинг ёши, жинси, фаолият соҳаси, технологик интенсивлиги, мулкчилик ва ташкилий-ҳуқуқий шакли, маҳаллий ва хорижий ҳамкорлари, инновациялар даражаси ва ижтимоий мақсадлар каби мезонлар асосида микро даражада статистикани юритиш;

(iii) бизнесни қўллаб-қувватлаш институтлари, шу жумладан, бизнес инкубаторлар ва акселераторлар, технопарклар, инновацион хаблар, бошқа тижорат ва нотижорат ташкилотларнинг ягона реестрини шакллантириш;

(iv) давлат томонидан жорий этилган қўллаб-қувватлаш чоралари ва механизмлари, улардан фойдаланган тадбиркорлик субъектлари, қамров даражаси ва самараси каби кўрсаткичларни микро даражада акс эттириш;

(в) бизнеснинг иқтисодий, экологик ва ижтимоий барқарорлигини баҳолаш кўрсаткичларини ишлаб чиқиш ва уларни қўллаш натижасида аниқланган камчиликларни бартараф этиш бўйича мақсадли чора-тадбирларни амалга ошириш;

(г) тадбиркорлик субъектларининг ҳар бир тоифасига хос бўлган асосий рисклар харитасини тузиш ва уларни бартараф этиш ёки минималлаштириш бўйича тавсиялар ишлаб чиқиш.

15-мақсад. Бизнеснинг шаклланиши ва ривожланишига тўсқинлик қилувчи салбий омилларни бартараф этиш

(а) тадбиркорлик субъектларининг бозорга кириши йўлидаги техник, маъмурий ва бошқа тўсиқларни ҳар йили мустақил баҳолаб бориш ва мақсадли «йўл хариталари» асосида уларни бартараф этиш ёки юмшатиш чораларини кўриш;

(б) бизнес учун тўсиқ ва чекловларни белгиловчи ҳаракатларга нисбатан ҳар икки йилда бир марта «тартибга солувчи гильотина» усулини қўллаш;

(в) фаолият кўрсатмаётган кичик корхоналарнинг давлат олдидаги мавжуд кичик қарзлари қолдиқларини ҳисобдан чиқариш ва уларнинг фаолиятини қайта тиклашга кўмаклашиш тартибини жорий этиш.

16-мақсад. Тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш чора-тадбирларини тизимлаштириш

(а) тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш чора-тадбирларининг ягона реестрини яратиш, юритиш ва жамоатчиликка эълон қилиш ҳамда улар самарадорлигини мустақил баҳолаш асосида ҳар икки йилда бир марта қайта кўриб чиқиш;

(б) гаров талабларини қайта кўриб чиқиш, шунингдек, асосий қарзнинг тўланишига мутаносиб равишда гаров нарсасини босқичма-босқич гаровдан озод қилиш механизмини жорий этиш;

(в) хўжалик юритувчи субъектларнинг замонавий дастурий ечимлар (ERP ва бошқалар) ва тизимларни жорий этиш харажатларини давлат томонидан субсидиялаш ва компенсация қилиш;

(г) натижага асосланган бюджетлаштириш тамойилларига ўтган ҳолда бизнесни молиявий қўллаб-қувватлаш кўламини кенгайтириш;

(д) маълум фаолият турлари ва айрим соҳаларга тақдим этилаётган субсидиялаш амалиётидан воз кечиб, уларни тизимли равишда пировард мақсадга асосланган (доимий иш ўринларини яратиш, экспортни ошириш ва бошқалар) субсидиялар ва фоизсиз ссудаларга алмаштириш;

(е) тадбиркорлик субъектларига қўллаб-қувватлаш чораларини тақдим этишда фойдаланилаётган ахборот тизимларини консолидация қилиш орқали ягона рақамли платформани ишга тушириш.

17-мақсад. Тадбиркорликни тартибга солишнинг институционал асосларини мустаҳкамлаш

(а) давлат-хусусий шериклик соҳасида яхлит тартибга солувчи ҳужжат қабул қилиш орқали хусусий секторнинг асосий капиталга инвестициялар киритишини кенгайтириш;

(б) Стратегияда белгиланган вазифаларни инобатга олиб ҳамда сўнгги йилларда тадбиркорлик субъектларига давлат томонидан тақдим этилаётган замонавий қўллаб-қувватлаш чоралари ва механизмлари ҳамда бу борада ягона давлат сиёсатини юритувчи ваколатли органни белгилашни назарда тутган ҳолда Ўзбекистон Республикасининг «Тадбиркорлик фаолияти эркинлигининг кафолатлари тўғрисида»ги Қонунини янги таҳрирда қабул қилиш;

(в) тадбиркорлик субъектларига қонунчилик талабларига амал қилган ҳолда фаолият юритишига кўмаклашиш ҳамда уларнинг ҳуқуқларини ишончли ҳимоя қилиш ва назорат қилувчи органларнинг масъулиятини оширишга қаратилган Ўзбекистон Республикасининг «Тадбиркорлик субъектлари фаолиятини давлат томонидан назорат қилиш тўғрисида»ги Қонунини қабул қилиш;

(г) илғор хорижий тажриба асосида бизнес-инкубатор, акселератор, технопарк, инновацион хаб ва бошқа тузилмаларни ташкил этишнинг ҳуқуқий базасини ва уларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш механизмларини яратиш;

(д) бизнесни тугатиш жараёнларини янада соддалаштириш, бунда молиявий хавф-хатари нисбатан кичик бўлган мезонларни белгилаш, ушбу мезонлар асосида солиқ текширувини рақамлаштириш орқали тугатиш жараёнлари муддатларини қисқартириш.

6-ЙЎНАЛИШ. ТАДБИРКОРЛИК КЎНИКМАЛАРИГА ЎҚИТИШ ВА БИЗНЕС УЧУН МАЛАКАЛИ МУТАХАССИСЛАРНИ ТАЙЁРЛАШ ТИЗИМИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ

18-мақсад. Касбий таълим ва тадбиркорликка йўналтирилган ўқитиш тизими самарадорлигини янада ошириш

(а) илғор хорижий тажриба ва маҳаллий шарт-шароитларга асосланган Тадбиркорлик квалификациялар рамкасини (Entrepreneurship Competence Framework) ишлаб чиқиш ва амалиётга жорий этиш;

(б) давлат касбий таълим ташкилотларига тегишли бўлган ва амалда фойдаланилмаётган бино ва иншоотлар ҳамда ер участкаларини замонавий жиҳозлар билан таъминлаш, ўқувчиларини дуал таълим шаклида ишга олиш ва амалиёт дарсларини ташкил этиш шарти билан тадбиркорлик субъектларига ижарага бериш тизимини жорий этиш;

(в) янги технологиялар ва ёндашувлар билан ишлашга қодир малакали кадрларни тайёрлаш учун кичик ва ўрта бизнес ҳамда таълим ташкилотлари иштирокида қўшма таълим ва амалиёт дастурларини амалиётга киритиш;

(г) таълимнинг барча босқичларида аҳолининг тадбиркорлик кўникмалари ва молиявий саводхонлик даражасини оширишга қаратилган дастурларни жорий қилиш;

(д) иқтисодий салоҳияти юқори бўлган ҳудудларда тадбиркорлик субъектлари, университетлар, илмий-тадқиқот институтлари ва илмий марказлар ўртасидаги ҳамкорликни таъминловчи юқори технологиялар марказларини ташкил этиш.

19-мақсад. Тадбиркорликни ривожлантиришга масъул ташкилотлар ходимлари малакасини узлуксиз ошириб бориш

(а) бозор инфратузилмасини ривожлантириш институтлари (IT парк, технопарклар, стартап компаниялар, «Тадбиркорликни ривожлантириш компанияси» АЖ ва бошқалар) учун бизнес-акселератор ва венчур капитал менежерларини тайёрлаш тизимини йўлга қўйиш;

(б) тадбиркорликни ривожлантириш ва тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқларини ҳимоя қилишга масъул ташкилотлар ходимларининг халқаро малака ва кўникмаларга эга бўлишини таъминлаш.

20-мақсад. Хотин-қизлар тадбиркорлигини ривожлантиришнинг яхлит тизимини жорий этиш

(а) бизнес кўникмасига эга бўлмаган ташаббускор хотин-қизларни аниқлаш ва уларни тадбиркорлик асосларига ўқитиш;

(б) тижорат банкалари кўмагида ўзини ўзи банд қилган хотин-қизларга бизнес лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва кичик тадбиркорлик фаолиятини ташкил этишга кўмаклашиш;

(в) хотин-қизларни бизнес-режалар ишлаб чиқиш, молиялаштириш ва бозор топиш кўникмаларига ўргатиш орқали кичик корхоналар фаолиятини кенгайтириш;

(г) тез ва юқори суръатларда ўсаётган энг фаол ишбилармон аёллар билан манзилли ишлаб, уларни «чемпион» тадбиркорларга айлантириш;

(д) тадбиркор аёллар томонидан ишлаб чиқарилган маҳсулот ва хизматларни республикада мавжуд электрон тижорат платформаларида жойлаштириш ва сотишга кўмаклашиш.

7-ЙЎНАЛИШ. МАСЪУЛИЯТЛИ БИЗНЕС АМАЛИЁТИНИ ЖОРИЙ ҚИЛИШ

21-мақсад. Тадбиркорлик субъектлари ўртасида масъулиятли бизнес амалиётини жорий қилиш ва кенг тарғиб этиш

(а) халқаро ташкилотлар билан ҳамкорликда масъулиятли бизнес амалиёти стандартларини ишлаб чиқиш ва босқичма-босқич жорий этиш;

(б) тадбиркорлик субъектларининг Атроф-муҳит, ижтимоий ва корпоратив бошқарув (ESG) ҳамда Барқарор ривожланиш мақсадларига (SDG) оид ташаббусларини рағбатлантириш;

(в) тадбиркорлик субъектларига ESG тамойилларини баҳоловчи халқаро рейтингларда (MSCI ESG Ratings, S&P Global ESG Scores, Green Business Certification) ўрин эгаллашига кўмаклашиш;

(г) маҳсулотларни истеъмол қилиш, фойдаланиш ва қадоқлашдан ҳосил бўлган чиқиндиларни қайта ишлашни қўллаб-қувватлашга қаратилган ишлаб чиқарувчининг масъулиятини кенгайтириш (Extended Producer Responsibility, EPR);

(д) тадбиркорлик субъектларини «яшил кўникма»ларга ўқитиш дастурларини ишлаб чиқиш ва таълим ташкилотларининг ўқув режасига босқичма-босқич киритиш.

22-мақсад. Имконияти чекланган аҳолининг бизнес ташаббусларини қўллаб-қувватлаш

(а) имконияти чекланган шахслар эҳтиёжларига мослашган, уларнинг касбий ва тадбиркорлик кўникмаларини ривожлантиришга қаратилган дастурларни ишлаб чиқиш ва амалиётга киритиш;

(б) кичик ва ўрта бизнес субъектларининг инклюзив иш ўринларини ташкил этиш бўйича ташаббусларини рағбатлантириш;

(в) тадбиркорлик субъектлари учун инклюзив иш муҳитини яратиш ва сақлаш бўйича ўқув дастурларини ишлаб чиқиш ва амалиётга киритиш;

(г) ижтимоий тадбиркорлик фаолияти тўғрисидаги маълумотлар статистикасини юритишни йўлга қўйиш.

2-БОБ. СТРАТЕГИЯНИ АМАЛГА ОШИРИШ, МОНИТОРИНГ ҚИЛИШ ВА БАҲОЛАШ

I. Стратегияни амалга оширишга масъул вазирлик ва идоралар

13. Стратегия мақсадларига эришиш ва унда назарда тутилган чора-тадбирларнинг ижросини мувофиқлаштиришга қуйидаги вазирлик ва идоралар масъул этиб белгиланади:

(а) молиявий қўллаб-қувватлаш чораларини кенгайтириш бўйича — Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Марказий банк;

(б) бизнес учун зарур инфратузилмани ривожлантириш бўйича — Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, Давлат активларини бошқариш агентлиги, Кадастр агентлиги;

(в) рақобат муҳитини яхшилаш ва ташқи бозорларга чиқишни рағбатлантириш бўйича — Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси, Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги;

(г) рақамлаштириш, сунъий интеллект ва инновацияларни жорий этиш бўйича — Рақамли технологиялар вазирлиги, Инновацион ривожланиш агентлиги;

(д) кичик ва ўрта бизнесни қўллаб-қувватлаш чоралари самарадорлигини ошириш бўйича — Иқтисодиёт ва молия вазирлиги;

(е) тадбиркорлик кўникмаларига ўқитиш ва бизнес учун малакали мутахассислар тайёрлаш тизимини такомиллаштириш бўйича — Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги;

(ж) масъулиятли бизнес амалиётини жорий қилиш бўйича — Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Савдо-саноат палатаси.

14. Вазирлик, идоралар ва маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг Стратегияни амалга ошириш доирасидаги фаолиятини мувофиқлаштириш Кичик ва ўрта бизнесни ривожлантириш бўйича республика кенгаши (кейинги ўринларда — Республика кенгаши) томонидан амалга оширилади.

II. Стратегияни амалга ошириш механизмлари

15. Стратегияда белгиланган мақсад ва вазифаларни амалга ошириш ҳар йили Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан тасдиқланадиган чора-тадбирлар дастури орқали таъминланади.

16. Республика кенгаши ҳар чоракда Стратегия ва чора-тадбирлар режасини муҳокама қилиб боради.

17. Стратегия ва чора-тадбирлар режасини амалга оширишда шаффофлик ва ҳисобдорликни таъминлаш учун хусусий сектор, фуқаролик жамияти институтлари, халқаро молия ташкилотлари ва ҳудудий маслаҳат кенгашлари билан ҳамкорлик йўлга қўйилади.

III. Мониторинг

18. Республика кенгаши томонидан ҳар бир вазифа ва йўналиш бўйича мақсадли кўрсаткичлар белгиланади ва вазифаларнинг бажарилиши самарадорлиги устидан мунтазам мониторинг олиб борилади.

19. Масъул вазирлик ва идоралар ҳамда уларнинг ҳудудий тузилмалари амалга оширилган ишлар бўйича ҳар ойда Республика кенгашига ҳисобот беради.

20. Республика кенгаши томонидан мониторинг доирасида аниқланган муаммо ва тўсиқларни бартараф этиш чоралари кўрилади.

21. Ҳисобот натижалари жамоатчиликка эълон қилинади ва малакали экспертларни жалб қилган ҳолда муҳокамалар ташкил этилади.

IV. Баҳолаш

22. Ҳар бир йўналиш бўйича мақсадларга эришиш даражаси баҳоланиб борилади ва умумий натижалар комплекс таҳлил қилинади.

23. Стратегиянинг амалга ошириш натижаларининг кўзланган мақсадларга қанчалик мос келиши ҳар 6 ойда ўрганиб борилади ва зарур ҳолларда мувофиқлаштириш ва актуаллаштириш чоралари кўрилади.

24. Асосий кўрсаткичлар бўйича маълумотларни жамлаш ва умумлаштириш ҳамда уларни текшириш Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг умумий мувофиқлигида Миллий статистика қўмитаси томонидан амалга оширилади.

25. Стратегиянинг амалга оширилиши борасидаги ҳисобот ҳар чоракда Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига тақдим этилади.

26. Кичик ва ўрта бизнес ривожланишини ҳудудлар, соҳа ва тармоқлар кесимида даврий равишда баҳолаб бориш ва мониторингини юритиш мақсадида алоҳида индекс ишлаб чиқилиб, шу асосда баҳолаш амалга оширилади ҳамда ҳар чорак якуни билан тегишли таҳлилий маълумотларни эълон қилиш йўлга қўйилади.

3-БОБ. СТРАТЕГИЯНИ МОЛИЯВИЙ ВА ТАШКИЛИЙ ТАЪМИНЛАШ

I. Молиявий ресурслар

27. Стратегияда белгиланган мақсадлар ва уларга эришиш бўйича вазифалар ижросини таъминлаш учун Давлат бюджети маблағлари, тижорат банклари кредитлари, «Тадбиркорликни ривожлантириш компанияси» АЖ, венчур жамғармалар, нобанк кредит ташкилотлари, халқаро молия институтлари, хорижий ҳукумат молия ташкилотлари ва банкларининг ресурслари йўналтирилади.

28. Стратегияни амалга ошириш учун йўналтириладиган молиявий ресурслар ҳажми ҳар йили тасдиқланадиган чора-тадбирлар дастури доирасида аниқланади.

II. Халқаро молия ташкилотлари билан ҳамкорлик

29. Мазкур Стратегияда назарда тутилган мақсадларга эришиш бўйича вазифаларни амалга оширишда халқаро молия институтлари, хорижий ҳукумат молия ташкилотлари, халқаро ривожланиш ташкилотлари (кейинги ўринларда — халқаро ҳамкорлар) билан ҳамкорлик қилинади.

30. Стратегияда белгиланган устувор йўналишларда хорижий эксперт ва консультантлар жалб қилинади, шунингдек, халқаро стандартлар асосида мутахассислар тайёрлаш йўлга қўйилади.

31. Халқаро ҳамкорларнинг молиявий кўмагида тадбиркорлик фаолияти учун туртки берадиган қуйидаги лойиҳалар амалга оширилади:

(а) кичик ва ўрта бизнесни қўллаб-қувватлашга Осиё тараққиёт банкининг «Инклюзив молия секторини ривожлантириш — молиявий воситачилик» дастури доирасида 100 миллион АҚШ доллари миқдоридаги маблағлар йўналтирилади;

(б) Жаҳон банкининг «Кичик бизнесни рақамлаштиришни қўллаб-қувватлаш» лойиҳаси доирасида 100 миллион АҚШ доллари миқдоридаги инвестициялар жалб қилинади;

(в) тадбиркорлик соҳасидаги «яшил» ва инновацион лойиҳаларга Европа тикланиш ва тараққиёт банкининг 200 миллион АҚШ долларидан ортиқ маблағлари ажратилади;

(г) Германиянинг «KfW» банки томонидан кичик ва ўрта бизнесни ривожлантириш учун 26,5 миллион евро миқдоридаги маблағлар йўналтирилади;

(д) Ислом тараққиёт банкининг «Кичик ва ўрта бизнеснинг иқтисодий барқарорлигини мустаҳкамлаш» лойиҳаси доирасида 40 миллион АҚШ доллари миқдоридаги маблағлари кичик ва ўрта бизнесни ривожлантириш ва зарур шарт-шароит яратиш мақсадларига йўналтирилади;

(е) Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Тараққиёт дастури (UNDP), Германия халқаро ҳамкорлик жамияти (GIZ), Япония халқаро ҳамкорлик агентлиги (JICA), Швейцария иқтисодий масалалар бўйича давлат котибияти (SECO) билан ҳамкорликда тадбиркорликни ривожлантиришга оид лойиҳалар амалга оширилади;

(ж) Япониянинг Ямагата университети билан ҳамкорликда менторлик институти фаолияти йўлга қўйилиб, менторлар кўмагида 100 дан ортиқ йўналишларда янги бизнес турларини ташкил этиш чоралари кўрилади.

4-БОБ. СТРАТЕГИЯНИ АМАЛГА ОШИРИШДАН КУТИЛАЁТГАН НАТИЖАЛАР

32. Стратегияни амалга ошириш натижасида 2030 йилгача қуйидаги натижаларга эришиш кутилмоқда:

(а) кичик ва ўрта бизнеснинг ЯИМдаги улушини 60 фоизга, саноатда — 40 фоизга, экспортда — 35 фоизга, аҳоли бандлигини таъминлашда — 78 фоизга етказиш;

(б) ҳар 1 000 кишига тўғри келадиган фаолият кўрсатаётган кичик бизнес субъектлари сонини 19 тага етказиш;

(в) ишчилари сони 100 нафардан юқори бўлган корхоналар сонини 5 мингтага, 10 кишидан юқори бўлган кичик ва ўрта бизнес субъектлари улушини 11 фоизга етказиш;

(г) Жаҳон банкининг «B-Ready» ҳисоботида ва БМТнинг Электрон ҳукуматни ривожлантириш индекси рейтингида топ-50 ҳамда Глобал стартап экотизими индекси (Global startup ecosystem index) рейтингида топ-75 мамлакатлар қаторидан жой олиш.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 19 мартдаги ПФ-50-сон Фармонига 7-ИЛОВА

2025 — 2030 йилларда кичик ва ўрта бизнесни ривожлантириш стратегиясини амалга оширишнинг мақсадли кўрсаткичлари

Т/р Кўрсаткичлар Ўлчов бирлиги Манба Амалдаги кўрсаткич (2024 йил) Йиллар бўйича кўрсаткичлар 2025 2026 2027 2028 2029 2030 1. Кичик ва ўрта бизнес субъектларининг ялпи ички маҳсулотдаги улуши Фоиз Миллий статистика қўмитаси 54,3 55 56 57,1 58,2 59,2 60 2. Кичик ва ўрта бизнес субъектларининг жами ишлаб чиқарилган саноат маҳсулотларидаги улуши Фоиз Миллий статистика қўмитаси 32,4 33,7 35 36,4 37,6 39 40 3. Кичик ва ўрта бизнес субъектларининг экспортдаги улуши Фоиз Миллий статистика қўмитаси 33,3 33,6 33,9 34,2 34,5 34,8 35 4. Кичик ва ўрта бизнес субъектларининг аҳоли бандлигини таъминлашдаги улуши Фоиз Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги 74 74,5 75,1 75,7 76,5 77,2 78 5. Ҳар 1 000 кишига тўғри келадиган фаолият кўрсатаётган кичик бизнес субъектлари сони та Миллий статистика қўмитаси 12,1 13,1 14,2 15,3 16,5 17,7 19 6. Ходимлари сони 10 кишидан кам бўлмаган кичик ва ўрта бизнес субъектларининг жами кичик ва ўрта бизнес субъектлари сонидаги улуши Фоиз Миллий статистика қўмитаси 7,2 7,8 8,5 9,2 9,9 10,6 11 7. Тижорат банклари томонидан кичик ва ўрта бизнес субъектларига ажратилган кредитларнинг ялпи ички маҳсулотга нисбати Фоиз Марказий банк 6,1 6,6 6,7 6,8 6,9 7,0 7,1 8. Ўзбекистоннинг Иқтисодий ҳамкорлик ва тараққиёт ташкилотининг Савдони осонлаштириш индикаторидаги (OECD Trade Facilitation Indicator) кўрсаткичи Индекс (0 — 2) ИҲТТ 0,85 - 1,0 - 1,2 - 1,3 9. Ўзбекистоннинг Электрон ҳукуматни ривожлантириш индексидаги (EGDI) ўрни Ўрин БМТ 63 - 58 - 54 - 50 10. Ўзбекистоннинг Глобал стартап экотизими индексидаги (Global startup ecosystem index) ўрни Ўрин StartupBlink 110 105 98 91 85 80 75

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 19 мартдаги ПФ-50-сон Фармонига 8-ИЛОВА

2025 — 2030 йилларда кичик ва ўрта бизнесни ривожлантириш стратегиясини амалга оширишнинг ҳудудлар кесимидаги мақсадли кўрсаткичлари

Ҳудудлар ва йиллар КЎБ субъектларининг ЯҲМдаги улуши (фоизда) КЎБ субъектларининг экспортдаги улуши (фоизда) КЎБ субъектларининг жами бандликдаги улуши (фоизда) КЎБ субъектларининг жами ишлаб чиқарилган саноат маҳсулотларидаги улуши (фоизда) Ҳар 1 000 кишига тўғри келадиган фаолият кўрсатаётган кичик бизнес субъектлари (сони) Ходимлари сони 10 кишидан кам бўлмаган КЎБ субъектлари улуши (фоизда) Ҳудудлар Йиллар Қорақалпоғистон Республикаси 2024 65,8 34,4 74,5 37,5 11 5,3 2025 66,2 34,8 74,9 39,0 11,9 5,8 2026 66,7 35,1 75,5 40,5 12,9 6,4 2027 67,4 35,4 76,1 42,1 13,9 6,9 2028 67,9 35,7 76,9 43,5 15,0 7,5 2029 68,2 36,0 77,7 45,2 16,1 8,0 2030 68,4 36,2 78,5 46,3 17,3 8,4 Андижон вилояти 2024 69,5 36,3 80,7 29,9 8,3 7,5 2025 70,4 36,7 81,2 31,1 9,0 8,1 2026 71,4 37,0 81,8 32,3 9,7 8,8 2027 73,2 37,3 82,5 33,6 10,5 9,6 2028 74,4 37,6 83,4 34,7 11,3 10,3 2029 75,3 38,0 84,1 36,0 12,1 11,0 2030 75,9 38,2 85,0 36,9 13,0 11,4 Бухоро вилояти 2024 73 56,4 74,5 41,2 13,6 5,8 2025 73,8 57,0 75,0 42,9 14,7 6,5 2026 74,7 57,5 75,6 44,6 16,0 7,1 2027 76,2 58,0 76,2 46,4 17,2 7,7 2028 77,2 58,5 77,0 47,9 18,5 8,3 2029 77,9 59,0 77,7 49,7 19,9 8,9 2030 78,3 59,3 78,5 51,0 21,4 9,3 Жиззах вилояти 2024 74,4 62,4 77,1 27,2 13,8 4,9 2025 74,9 63,0 77,6 28,3 14,9 5,4 2026 75,5 63,5 78,2 29,4 16,2 5,9 2027 76,3 64,1 78,9 30,6 17,4 6,3 2028 76,9 64,7 79,7 31,6 18,8 6,8 2029 77,3 65,2 80,4 32,7 20,2 7,3 2030 77,5 65,6 81,3 33,6 21,7 7,5 Қашқадарё вилояти 2024 71 20,4 78,1 35,8 10 5,1 2025 71,9 20,6 78,6 37,3 10,8 5,5 2026 72,8 20,8 79,2 38,8 11,7 6,0 2027 74,4 21,0 79,8 40,3 12,6 6,5 2028 75,5 21,1 80,7 41,6 13,6 7,0 2029 76,3 21,3 81,4 43,2 14,6 7,5 2030 76,8 21,4 82,3 44,3 15,7 7,7 Навоий вилояти 2024 25,1 7,6 52,1 9,2 17,7 4,4 2025 25,3 7,7 52,4 9,6 19,2 4,8 2026 25,4 7,7 52,9 9,9 20,8 5,2 2027 25,7 7,8 53,3 10,3 22,4 5,7 2028 25,9 7,9 53,9 10,7 24,1 6,1 2029 26,1 7,9 54,3 11,1 25,9 6,5 2030 26,2 8,0 54,9 11,4 27,8 6,8 Наманган вилояти 2024 73,4 49,3 80,9 50 8,3 7,4 2025 74,2 49,8 81,5 52,0 9,0 7,9 2026 75,1 50,2 82,1 54,0 9,7 8,6 2027 76,5 50,7 82,8 56,2 10,5 9,3 2028 77,4 51,1 83,6 58,1 11,3 10,0 2029 78,1 51,5 84,4 60,2 12,1 10,7 2030 78,6 51,8 85,3 61,8 13,0 11,1 Самарқанд вилояти 2024 72,3 45,1 81,1 51,3 10 6,1 2025 73,4 45,5 81,6 53,4 10,8 6,4 2026 74,6 45,9 82,3 55,4 11,7 7,0 2027 76,7 46,3 82,9 57,7 12,6 7,6 2028 78,2 46,7 83,8 59,6 13,6 8,1 2029 79,4 47,1 84,6 61,8 14,6 8,7 2030 80,1 47,4 85,4 63,4 15,7 9,0 Сирдарё вилояти 2024 68,2 62,4 71,9 40,9 13,7 5,1 2025 68,5 62,9 72,4 42,5 14,8 5,7 2026 68,8 63,5 72,9 44,2 16,1 6,2 2027 69,2 64,1 73,5 46,0 17,3 6,8 2028 69,5 64,6 74,3 47,5 18,7 7,3 2029 69,7 65,2 75,0 49,2 20,0 7,8 2030 69,9 65,6 75,8 50,5 21,5 8,1 Сурхондарё вилояти 2024 77,8 86,5 76,8 64,8 8,8 5,5 2025 78,5 87,3 77,2 67,5 9,5 5,8 2026 79,3 88,1 77,9 70,1 10,3 6,3 2027 80,5 88,9 78,5 72,9 11,1 6,8 2028 81,3 89,6 79,3 75,3 12,0 7,3 2029 81,9 90,4 80,0 78,1 12,9 7,8 2030 82,2 90,9 80,9 80,1 13,8 8,1 Тошкент вилояти 2024 53,9 34,7 70,6 29,8 13,4 7,9 2025 54,7 35,0 71,1 31,0 14,5 8,5 2026 55,7 35,4 71,6 32,2 15,7 9,2 2027 57,6 35,7 72,2 33,5 16,9 10,0 2028 59,0 36,0 73,0 34,6 18,3 10,8 2029 60,1 36,3 73,6 35,9 19,6 11,6 2030 60,8 36,5 74,4 36,8 21,0 12,0 Фарғона вилояти 2024 73,1 61,1 79,1 54,5 9,5 7,0 2025 74,1 61,6 79,6 56,7 10,3 7,6 2026 75,2 62,2 80,2 58,9 11,1 8,3 2027 77,2 62,7 80,9 61,3 12,0 9,0 2028 78,6 63,3 81,7 63,3 13,0 9,7 2029 79,6 63,8 82,5 65,6 13,9 10,4 2030 80,3 64,2 83,3 67,3 14,9 10,7 Хоразм вилояти 2024 72,3 66 78,5 21 12,4 5,7 2025 72,9 66,6 79,0 21,8 13,4 6,2 2026 73,5 67,1 79,7 22,7 14,6 6,8 2027 74,5 67,7 80,3 23,6 15,7 7,3 2028 75,1 68,3 81,2 24,4 16,9 7,9 2029 75,6 68,9 81,9 25,3 18,1 8,5 2030 75,9 69,3 82,8 25,9 19,5 8,8 Тошкент шаҳри 2024 52,4 20,9 49,4 39,4 27,5 10,9 2025 53,8 21,1 49,7 41,0 29,8 11,4 2026 56,0 21,2 50,1 42,6 32,3 12,4 2027 59,2 21,4 50,5 44,3 34,8 13,4 2028 62,0 21,6 51,0 45,7 37,5 14,5 2029 64,6 21,8 51,5 47,4 40,2 15,5 2030 66,6 21,9 52,0 48,6 43,2 16,1

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 19 мартдаги ПФ-50-сон Фармонига 9-ИЛОВА

Кичик ва ўрта бизнесни ривожлантириш стратегиясини 2025 йилда амалга ошириш бўйича чора-тадбирлар дастури

Т/р Чора-тадбирлар номи Амалга ошириш механизмлари Ижро муддати Ҳужжат шакли Масъул вазирлик ва идоралар I. Молиявий қўллаб-қувватлаш чораларини кенгайтириш (Мувофиқлаштириш учун масъуллар — Т. Ишметов, И. Норқулов) 1. Тадбиркорлик субъектлари учун мавжуд молиявий инструментларнинг самарадорлигини баҳолаш. 1. Хорижий экспертларни жалб қилган ҳолда тадбиркорлик субъектларини давлат томонидан қўллаб-қувватлашнинг мавжуд молиявий инструментлари самарадорлигини баҳолаш методологиясини ишлаб чиқиш. 2. Ишлаб чиқилаётган баҳолаш методологиясининг асосий кўрсаткичлари сифатида самарадорлик омилларини (доимий ва юқори даромадли иш ўринларини ташкил этиш, ишлаб чиқариш ҳажмларини кенгайтириш, экспорт салоҳиятини ошириш ва фаолиятини диверсификация қилиш) белгилаш. 2025 йил 1 сентябрь Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси Марказий банк, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 3. Тасдиқланган методология асосида тадбиркорлик субъектлари учун мавжуд молиявий инструментларнинг самарадорлигини баҳолашдан ўтказиш. Ҳар йили Амалий чора-тадбирлар 2. Агробизнес соҳасидаги кичик ва ўрта бизнес субъектларининг молиявий имкониятларини кенгайтириш мақсадида омборхона гувоҳномалари тизимини тартибга солувчи тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш. 1. Омборхона гувоҳномаси ҳисобидан молиялаштиришнинг ҳуқуқий асосини яратиш юзасидан амалдаги қонун ҳужжатларига ўзгартиришлар киритиш. 2025 йил 1 июль Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси Марказий банк, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Истиқболли лойиҳалар миллий агентлиги 2. Халқаро тажрибадан келиб чиқиб, миллий таснифлаш тизими асосида омборлар ва музлаткичлар фаолиятини лицензиялаш ва назорат қилиш тизимини ишлаб чиқиш. 2025 йил 1 август 3. Сертификатланган омборларнинг электрон маълумотлар базасини яратиш. 2025 йил 1 сентябрь 4. Товар ва омборларни суғурталашни тартибга солиш бўйича амалдаги қонун ҳужжатларига тегишли ўзгартиришлар киритиш. 2025 йил 1 сентябрь 3. Нобанк кредит ташкилотларининг давлат дастурлари ва халқаро молия институтларининг кредит линияларидаги иштирокини кенгайтириш. Нобанк кредит ташкилотларининг давлат дастурлари ва халқаро молия институтларининг кредит линияларидаги иштирокини кенгайтириш бўйича таклифлар ишлаб чиқиб Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2025 йил 1 июль Таҳлилий маълумотнома Марказий банк, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 4. Тижорат банклари, микромолия ташкилотлари ва лизинг компаниялари томонидан рўйхатдан ўтмасдан тадбиркорлик фаолиятини амалга ошираётган шахсларга тажриба тариқасида кредит ажратишни жорий этиш орқали уларнинг фаолиятини расмийлаштиришга кўмаклашиш. Норасмий бизнесни расмийлаштиришни рағбатлантириш мақсадида: (а) хорижий тажрибани ўрганган ҳолда, тижорат банклари, микромолия ташкилоти ва лизинг компаниялари томонидан рўйхатдан ўтмасдан тадбиркорлик фаолиятини амалга ошираётган шахсларни кредитлаш механизмини жорий этиш; (б) норасмий иқтисодиётни кредитлаш бўйича тажриба лойиҳаларини амалга ошириш юзасидан Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритиш. 2025 йил 1 июль Таҳлилий маълумотнома Марказий банк, Ўзбекистон Лизинг уюшмаси 5. Микромолия тизимининг барқарор ривожланишини таъминлаш учун таълим тизимига халқаро ўқув дастурларини жорий қилиш. Нуфузли халқаро молия ташкилотлари билан ҳамкорликда микромолия хизматларини кўрсатиш бўйича халқаро аккредитациядан ўтган ўқув дастурларини ишлаб чиқиш ва амалиётга жорий этиш. 2025 йил 1 июль Ўқув дастурини ишлаб чиқиш Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, тизимида олий таълим муассасаси бўлган вазирлик ва идоралар, Марказий банк, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 6. Молиявий хизматларнинг янги турларини амалиётга киритиш ҳамда соҳага ахборот-коммуникация технологияларини кенг жорий қилиш. Молиявий хизматларни кенгайтириш бўйича илғор хорижий тажрибани ўрганган ҳолда соҳага замонавий ахборот-коммуникация технологияларини кенг жорий қилиш бўйича қуйидагиларни назарда тутувчи таклифларни Вазирлар Маҳкамасига киритиш: (а) банк соҳасидаги янги концепция ва технологияларни (финтех, маркетплейс, рақамли банк) жорий қилиш орқали банк хизматларининг сифати ва тезлигини ошириш. Бунда халқаро стандартлар асосида синалган маҳсулотларни таклиф қилаётган етакчи IТ компанияларни ички бозорга жалб қилиш; (б) республикада фаолият кўрсатаётган барча тижорат банкларининг вилоятлар марказларида ҳамда Тошкент шаҳрида исталган вақтда ва жойда молиявий операцияларни амалга ошириш имконини берувчи рақамли банк хизматлари марказларини ташкил этиш. 2025 йил 1 август Таҳлилий маълумотнома Марказий банк, Рақамли технологиялар вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 7. Кичик ва ўрта бизнесни молиявий қўллаб-қувватлаш тизимини такомиллаштириш. Кичик ва ўрта бизнесни қўллаб-қувватлаш учун қуйидагиларни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритиш: (а) тижорат банкларининг кичик тадбиркорлик субъектларининг ишлаб чиқариш ва хизмат кўрсатиш, шунингдек, «яшил иқтисодиёт» йўналишида амалга оширилаётган микролойиҳаларига 500 миллион сўмгача бозор ставкасида ажратилган кредитларини қайта молиялаштириш; (б) хизматлар ипотекаси молиявий ёрдамини умумий қиймати 20 миллиард сўмдан ортиқ бўлмаган кичик ишлаб чиқариш ва хизмат кўрсатишга мўлжалланган бино-иншоотлар ёки мулкий мажмуаларни қуриб, тайёр ҳолда салоҳиятли тадбиркорлик субъектларига тақдим этишга оид лойиҳаларга ҳам ажратиш тартибини жорий қилиш; (в) кичик ва ўрта бизнес субъектлари томонидан ишлаб чиқариладиган маҳаллий маҳсулотлар (хизматлар)нинг миллий брендларини яратишни рағбатлантириш. 2025 йил 1 июнь Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси «Тадбиркорликни ривожлантириш компанияси» АЖ, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги II. Бизнес учун зарур инфратузилмани ривожлантириш (Мувофиқлаштириш учун масъуллар — Ш. Хидоятов, А. Ортиков, Ф. Пулатов) 8. Ташқи муҳандислик-коммуникация тизимларини қуриш, реконструкция ва модернизация қилиш орқали қўшимча қиймат занжири яратилишини рағбатлантириш ва аҳоли бандлигини ошириш. Битта маҳаллада жойлашган бир нечта лойиҳанинг умумий қиймати 200 миллиард сўмдан ошган тақдирда, ушбу лойиҳаларнинг ташқи инфратузилма объектларини Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан амалга ошириш механизмини жорий этишга оид норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2025 йил 1 июль Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 9. Инфратузилма объектларини қуриш, реконструкция қилиш ва таъмирлашда давлат органларининг айрим функцияларини аутсорсинг асосида тадбиркорлик субъектларига бериш. Давлат органларининг инфратузилма объектларини қуриш, реконструкция қилиш ва таъмирлаш бўйича айрим функцияларини аутсорсинг асосида тадбиркорлик субъектларига бериш бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2025 йил 1 июль Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 10. Инфратузилма лойиҳаларини амалга ошириш борасида халқаро стандартлар, рейтинг ва сертификация талабларини босқичма-босқич амалиётга жорий этиш. 1. Инфратузилма лойиҳаларини амалга оширишга оид халқаро стандартлар, рейтинг ва сертификация тизимларини (SuRe — Standard for Sustainable and Resilient Infrastructure, E N VISIO N — Institute for Sustainable Infrastructure, GRESB Infrastructure Assessment ва бошқа) ўрганиб чиқиб, уларни соҳага татбиқ қилиш юзасидан Вазирлар Маҳкамасига асосланган таклифлар киритиш. 2025 йил 1 июль Таҳлилий маълумотнома Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги , Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 2. Муқобил энергия соҳасида фаолият юритувчи ташкилотлар фаолиятини қўллаб-қувватлаш бўйича чора-тадбирлар дастурини тасдиқлаш. 2025 йил 1 сентябрь Чора-тадбирлар дастури Энергетика вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 11. Республикада фаолият кўрсатаётган махсус иқтисодий ва саноат зоналари бўйича электрон портални ишга тушириш. Республикада фаолият кўрсатаётган махсус иқтисодий ва саноат зоналари бўйича электрон портални ишга тушириш. Бунда: (а) порталда қуйидаги маълумотлар акс эттирилишини таъминлаш: i) махсус иқтисодий ва саноат зоналари жойлашуви; (ii) махсус иқтисодий ва саноат зоналари ихтисослашуви ҳамда мавжуд инфратузилма объектлари; (iii) махсус иқтисодий ва саноат зонасида фаолият юритиш талаблари, шартлари ва ажратилаётган майдонлар, шу жумладан уларнинг лотлар кесимида бошланғич нархлари; (iv) махсус иқтисодий ва саноат зонасида фаолият кўрсатувчи тадбиркорлик субъектларига тақдим этилаётган имтиёзлар; (v) махсус иқтисодий ва саноат зонасида фаолият юритаётган тадбиркорлик субъектлари ва улар томонидан ишлаб чиқарилаётган маҳсулотлар; (б) логистика, ташқи бозорларга маҳсулот етказиб бериш ва глобал таъминот занжирларидан кенг фойдаланиш орқали интеграция қилиш хизматларини кўрсатувчи компаниялар бўйича маълумотлар базасини шакллантириш. 2025 йил 1 ноябрь Амалий чора-тадбирлар Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги, Рақамли технологиялар вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 12. Махсус иқтисодий ва саноат зоналарини инфратузилма билан таъминлашни такомиллаштириш орқали тадбиркорлик учун қулай муҳит яратиш. Махсус иқтисодий ва саноат зоналарини инфратузилма билан таъминлаш жараёнларини такомиллаштиришни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритиш. Бунда лойиҳада: (а) барча махсус иқтисодий ва саноат зоналарида инфратузилмадаги мавжуд ҳолатни комплекс баҳолашдан ўтказиш; (б) махсус иқтисодий ва саноат зоналари бўйича инфратузилманинг ташқи муҳандислик-коммуникация тармоқларига тўлиқ уланишини таъминлаш; (в) махсус иқтисодий ва саноат зоналарида ташкил этилаётган корхоналарни лойиҳалаштиришда табиий газ талаб этмайдиган ишлаб чиқаришларни жойлаштириш ҳамда табиий газга муқобил бўлган ёқилғи тури ва энергия тежамкор технологиялардан (гелиоколлектор, иссиқлик насоси, қуёш панеллари, иссиқликни қайта тиклаш-рекуперация қилиш ва ҳ. к.) фойдаланишга устуворлик бериш; (г) махсус иқтисодий ва саноат зоналарида инфратузилма лойиҳалари ўз вақтида бажарилишини таъминлаш ва ресурсларни бошқариш учун интеграциялашган лойиҳаларни бошқариш тизимини (Integrated project management system) жорий қилиш; (д) махсус иқтисодий ва саноат зоналарини зарур инфратузилма объектлари билан таъминлаш жараёнларига давлат-хусусий шериклик механизмларини кенг жорий қилиш. 2025 йил 1 декабрь Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Энергетика вазирлиги, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, Рақамли технологиялар вазирлиги 13. Инфратузилмани ривожлантиришга хусусий секторни жалб қилиш. 1. Давлат-хусусий шериклик асосида энергияни сақлаш тизимларини жорий қилиш. 2. Электр энергиясини тақсимлаш тизимига хусусий секторни жалб қилиш. 3. Энергетика соҳасида рақобатли улгуржи ва чакана бозорларни жорий этиш. 2025 йил 1 декабрь Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси Энергетика вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги 14. Кичик ва ўрта бизнес субъектларининг мавжуд транспорт-логистика имкониятларидан кенг фойдаланиши учун зарур шарт-шароитлар яратиш. 1. Тадбиркорлик субъектлари бирлашмалари ҳамда кичик ва ўрта бизнес субъектлари вакиллари иштирокида ишчи гуруҳ тузган ҳолда темир йўл орқали юк ташишни амалга оширишга тўсқинлик қилаётган техник муаммоларни аниқлаш ва уларни бартараф қилиш юзасидан таклифларни ишлаб чиқиш. 2025 йил 1 июль Таҳлилий маълумотнома Савдо-саноат палатаси, Транспорт вазирлиги, Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги, «Ўзбекистон темир йўллари» АЖ, Савдо-саноат палатаси, Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги, Транспорт вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 2. Кичик ва ўрта бизнес субъектларининг темир йўл орқали юк ташиш бўйича эҳтиёжларини комплекс таҳлил қилиш ва уларни қўллаб-қувватлаш юзасидан таклифлар ишлаб чиқиш. 2025 йил 1 сентябрь Таҳлилий маълумотнома 15. Тадбиркорлик субъектларини бино-иншоотлар билан таъминлаш тизимини такомиллаштириш. 15 та туман ва шаҳардаги маҳаллий бошқарув органлари ва давлат ташкилотларига тегишли бўлган бино-иншоотларга тадбиркорлик субъектларини жойлаштириш бўйича қуйидагиларни назарда тутувчи Ҳукумат қарори лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритиш: (а) маҳаллий бошқарув органлари ва давлат ташкилотларини Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги томонидан ишлаб чиқилган намунавий лойиҳа асосида янги барпо этиладиган битта кўп қаватли бинога жойлаштириш; (б) янги барпо этиладиган кўп қаватли бинонинг 1 ва 2-қаватларини тадбиркорлик субъектларига мулк ҳуқуқи асосида реализация қилиш; (в) маҳаллий бошқарув органлари ва давлат ташкилотларини кўчириш натижасида бўшайдиган давлат кўчмас мулки объектларини тадбиркорлик лойиҳаларини амалга ошириш учун электрон онлайн аукцион савдоларига чиқариш. 2025 йил 1 июнь Вазирлар Маҳкамаси қарори лойиҳаси Давлат активларини бошқариш агентлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги III. Рақобат муҳитини яхшилаш ва ташқи бозорларга чиқишни рағбатлантириш (Мувофиқлаштириш учун масъуллар — Ҳ. Турахужаев, Л. Кудратов) 16. Ички бозордаги рақобат муҳитини мустақил баҳолаш тизимини йўлга қўйиш. Ички бозордаги рақобат муҳитини нуфузли халқаро ташкилотларни жалб қилган ҳолда, ҳар икки йилда мустақил баҳолашдан ўтказиш, аниқланган муаммо ва камчиликларни бартараф этиш бўйича чора-тадбирлар дастурини ишлаб чиқиш. 2025 йил 1 июнь Чора-тадбирлар дастури Рақобат қўмитаси, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 17. Ҳудудий рақобатбардошлик индексини (regional competitiveness index) ишлаб чиқиш ва амалиётга жорий этиш. Халқаро экспертларни жалб қилган ҳолда, ҳудудий рақобатбардошлик индексини (regional competitiveness index) ишлаб чиқиш, амалиётга жорий этиш ҳамда шу асосда ҳудудлардаги рақобат муҳитини таҳлил этиш ва яхшилаш. 2025 йил 1 сентябрь Чора-тадбирлар режаси Рақобат қўмитаси, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 18. Маҳсулот бозорини тартибга солиш (Product market regulation, PMR) методологияси асосида маҳаллий ишлаб чиқарувчиларнинг рақобатбардошлигини баҳолаш тизимини амалиётга жорий қилиш. Маҳсулот бозорини тартибга солиш (Product market regulation, PMR) методологияси асосида маҳаллий ишлаб чиқарувчиларнинг рақобатбардошлигини баҳолаш, рақобатбардошликка тўсиқ бўладиган омилларни аниқлаш, аниқланган тўсиқлар ва номутаносибликларни бартараф этиш. 2025 йил 1 ноябрь Амалий чора-тадбирлар Рақобат қўмитаси, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 19. Ҳудудларнинг ихтисослашув ва рақобат устунликларидан келиб чиқиб, мавжуд иқтисодий ўсиш салоҳиятини тўлиқ ишга солиш. Ҳудудларнинг географик жойлашуви, табиий ресурслари, демографик, иқтисодий ва ишлаб чиқариш омилларидан келиб чиқиб, ихтисослашув ва рақобат устунликлари ҳамда «ўсиш нуқталари»ни аниқлаш. 2025 йил 1 ноябрь Чора-тадбирлар режаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Макроиқтисодий ва ҳудудий тадқиқотлар институти, Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази, манфаатдор вазирлик ва идоралар 20. Кичик тадбиркорлик субъектларининг йириклашиш имкониятларини кенгайтириш. Соддалаштирилган ва умумбелгиланган солиқ тўловчилар ўртасидаги тафовутни қисқартириш бўйича таклифларни Вазирлар Маҳкамасига киритиш. Бунда: (а) кичик бизнес субъектлари учун белгиланган соддалаштирилган солиқ режимининг эркин рақобат муҳитига таъсирини баҳолаш; (б) айланма маблағларнинг чегаравий миқдорини 1 миллиард сўмга етказиб, фаолиятни тугатиш ёки вақтинча тўхтатиш ёхуд бизнесни бўлиб иш юритиш каби ҳолатларни чуқур таҳлил қилиш. 2025 йил 1 июль Таҳлилий маълумот Солиқ қўмитаси, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 21. Барқарор ривожланиш мақсадларига уйғунлашган кенг рақобат муҳитини таъминловчи барқарор давлат харидлари тизимини жорий этиш ва ривожлантириш. 1. Барқарор харидларни жорий этиш учун халқаро молия институтлари билан биргаликда хорижий экспертларни жалб қилиш. 2. Барқарор харидларни жорий қилиш бўйича илғор хорижий тажрибаларни ўрганиш. 3. Барқарор харидлар мезонларини ишлаб чиқиш. 2025 йил 1 июль Амалий чора-тадбирлар Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Рақобат қўмитаси, манфаатдор вазирлик ва идоралар 4. Давлат харидларида барқарор харидларни босқичма-босқич жорий этиш ва доимий равишда ривожлантириб бориш. Доимий 22. Давлат харидларида «яшил» харидларнинг улушини доимий ошириб бориш. «Яшил» харидлар улушини ошириш ва ривожлантириш юзасидан қуйидагиларни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритиш: (а) «яшил» давлат харидлари улушини ошириш (энергия тежовчи маҳсулотларни харид қилиш, товарларнинг ҳаётийлик даври мезонларидан фойдаланиш ва бошқалар); (б) атроф-муҳитга таъсири кам бўлган, экологик тоза ёки иккиламчи хомашё ва чиқиндилардан тайёрланган товарлар етказиб берувчиларга қулайликлар яратиш; (в) давлат харидларини амалга оширишда экологик муҳитнинг яхшиланишига кўмаклашадиган ёки атроф-муҳитга салбий таъсирни камайтиришга қаратилган чора-тадбирларни ишлаб чиқиш; (г) давлат харидларини амалга оширишда товарнинг ҳаётийлик даврини инобатга олган ҳолда баҳолаш тизимини яратиш. 2025 йил 1 декабрь Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 23. Барқарор харидлар, шу жумладан «яшил» харидларни жорий этишда давлат харидлари соҳасидаги ваколатли орган ходимларининг билим ва малакаларини ошириш. 1. Давлат харидлари соҳасини янада ривожлантириш, шунингдек, барқарор давлат харидларини, шу жумладан, «яшил» харидларни босқичма-босқич жорий этиш ва доимий равишда ривожлантириб бориш мақсадида давлат харидлари соҳасидаги ваколатли орган ходимларини қисқа ва узоқ муддатли ўқув курсларида ўқитишни таъминлаш. 2025 йил 1 декабрь Амалий чора-тадбирлар Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 2. Бунда илғор хорижий давлатларнинг давлат харидлари соҳасидаги, хусусан барқарор харидларни, шу жумладан, «яшил» харидларни босқичма-босқич жорий этиш бўйича тажрибаларини ўрганган ҳолда, Ўзбекистон Республикасининг давлат харидлари тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларини янада такомиллаштириш юзасидан таклифлар ишлаб чиқиш. 2025 йил 1 декабрь Таҳлилий маълумот 24. Ташқи бозорларга чиқишни рағбатлантириш. 1. Тадбиркорлик субъектлари томонидан ўз фаолиятида халқаро стандартларни жорий қилишни рағбатлантириш. 2. ЖСТнинг энг қулай давлат режимига мувофиқ халқаро аккредитациядан ўтган органлар билан ўзаро тан олиш тўғрисида битимлар тузиш. 3. Техник регламентларни қайта кўриб чиқиш ва уларни халқаро стандартлар (Codex Alimentarius, WTO SPS Agreement) талабларига мослаштириш, бунда маҳсулот хавфсизлиги учун энг муҳим стандартларни мажбурий талаб сифатида сақлаб қолиш. 4. Озиқ-овқат маҳсулотлари хавфсизлигини таъминлашда Зарурий гигиена амалиёти (GНP), Зарурий ишлаб чиқариш амалиёти (GMP) ҳамда Хавф-хатарлар таҳлили ва критик назорат нуқталари (НACCP) тамойилларига асосланган тартибга солиш тизимини жорий қилиш. 5. Стандартларнинг ихтиёрийлигини таъминлаш, замон талабларига жавоб бермайдиган эскирган стандартларни бекор қилиш, халқаро стандартларни (ISO/IEC/AOAC) амалиётга киритиш. 6. Экспорт қилинадиган давлатдаги: (а) қонунчилик ва техник талаблар; (б) маҳсулотларни харид қилувчи йирик тадбиркорлик субъектлари; (в) эҳтиёж юқори бўлган маҳсулотларнинг турлари, нархи, сифати ва уларга бўлган талабнинг ҳажми; (г) маҳсулотларни етказиб бериш учун қулай ва арзон транспорт хизматлари; (д) суғурта, юридик ва консалтинг хизматларини кўрсатувчи ташкилотлар тўғрисидаги маълумотларни онлайн олиш имконини берувчи ягона электрон тизимни ишга тушириш. 2025 йил 1 октябрь Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги, Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги, Рақобат қўмитаси, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Савдо-саноат палатаси, манфаатдор вазирлик ва идоралар 25. Замонавий лабораториялар комплекси ва экспортга кўмаклашиш хизматларини ташкил этиш. Европа ва бошқа салоҳиятли бозорларга кириш шартларини ўрганиб: (а) техник тўсиқ (TBT — technical barriers to trade) ҳамда фитосанитария стандартлари йўналишида махсус марказларни ташкил этиш; (б) жойларда замонавий лабораториялар комплекси ва экспортга кўмаклашиш хизматларини ташкил этиш. 2025 йил 1 сентябрь Амалий чора-тадбирлар Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги, Савдо-саноат палатаси, Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги, Ташқи ишлар вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар IV. Рақамлаштириш, сунъий интеллект ва инновацияларни жорий этиш (Мувофиқлаштириш учун масъуллар — Ш. Шерматов, Ш. Ражаббоев) 26. Инновацион маҳсулотларни халқаро амалиётда умумэътироф этилган ёндашувлар асосида таснифлашга ўтиш (инновациялар таксономияси). Осло йўриқномаси (Oslo Manual), Фраскати йўриқномаси (Frascati Manual), Европа инновациялар таблоси (European Innovation Scoreboard) каби илғор халқаро ёндашувларни ўрганган ҳолда Миллий инновацион таксономиясини ишлаб чи қ иш бўйича Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритиш. 2025 йил октябрь Таҳлилий маълумотнома Инновацион ривожланиш агентлиги, Миллий статистика қўмитаси 27. Кичик ва ўрта бизнес соҳасида устувор инновацион йўналишларни белгилаш ва ушбу йўналишлардаги лойиҳаларни молиялаштириш. Халқаро ташкилотлар билан ҳамкорликда: Амалий чора-тадбирлар Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 1. Кичик ва ўрта бизнес соҳасида устувор йўналишларни танлаб олиш ва ушбу йўналишдаги лойиҳаларни молиялаштириш. 2025 йил 1 сентябрь 2. Устувор йўналишларни ҳар икки йилда қайта кўриб чиқиш. Ҳар икки йилда 28. Инновациялар учун техник, маъмурий ва бошқа тўсиқларни бекор қилиш (юмшатиш) чораларини кўриш. 1. Инновациялар учун техник, маъмурий ва бошқа тўсиқларни ҳар йили мустақил баҳолашдан ўтказиш. Ҳар йили 1 майга қадар Амалий чора-тадбирлар Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 2. Баҳолаш натижасида аниқланган тўсиқларни бартараф этиш (юмшатиш) бўйича чора-тадбирлар режасини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш. Ҳар йили 1 июлга қадар 29. Фаолиятига инновацияларни жорий қилган тадбиркорлик субъектларини рағбатлантириш. Инновацион ғоялар, маҳсулот ва технологияларни яратган илмий тадқиқот ташкилотлари, уларни ишлаб чиқариш жараёнига жорий қилган тадбиркорлик субъектларини рағбатлантириш бўйича Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритиш. 2025 йил 1 октябрь Таҳлилий маълумотнома Инновацион ривожланиш агентлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 30. Илғор хорижий тажрибалар асосида Ўзбекистонда стартап ва инновацияларни тижоратлаштириш жараёнининг ҳар бир босқичини тизимли тартибга солиш. 1. Замонавий ёндашувлар асосида стартап ва инновацияларни тижоратлаштириш жараёнининг ҳар бир босқичини аниқлаш. 2. Ҳар бир босқични (ғоялар генерацияси, концепцияни ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш, синовдан ўтказиш, бизнес моделни яратиш, бозорга чиқиш) унинг хусусиятларидан келиб чиқиб, тартибга солиш. 2025 йил 1 декабрь Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси Инновацион ривожланиш агентлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Рақамли технологиялар вазирлиги, Савдо-саноат палатаси, м анфаатдор вазирлик ва идоралар 31. Ёшлар ва тадбиркорлик субъектларининг стартап ва инновацион лойиҳаларини молиявий қўллаб-қувватлаш тизимини такомиллаштириш. Стартап ва инновацион лойиҳаларни молиявий қўллаб-қувватлаш механизмларини такомиллаштириш ҳамда венчур молиялаштириш экотизимини янада ривожлантириш бўйича таклифларни Вазирлар Маҳкамасига киритиш. Бунда қуйидагилар назарда тутилади: (а) «бизнес фаришталар» (Business angels) учун «тартибга солиш қумдони» ҳамда уларни рағбатлантириш механизмларини жорий этиш (SEIS/EIS схемаси); (б) конвертация қилинадиган кредитлар, «Mezzanine financing» молияси ва венчур қарз инструментларини жорий этиш; (в) краудфандинг молиявий инструментларини ривожлантириш ва тартибга солинишини такомиллаштириш. 2025 йил 1 октябрь Таҳлилий маълумотнома Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги, Марказий банк, Истиқболли лойиҳалар миллий агентлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Марказий банк , манфаатдор вазирлик ва идоралар 32. Чўлланишга қарши курашиш, иқлим ўзгариши оқибатларини юмшатиш, сув ресурсларидан оқилона фойдаланиш технологияларини ривожлантириш йўналишларидаги стартап лойиҳаларни қўллаб-қувватлаш учун 20 миллион АҚШ доллари миқдоридаги маблағларни жалб қилиш. 1. Халқаро молия институтлари ва ҳомийлар билан ҳамкорлик ўрнатиш. 2. Стартап лойиҳаларга инвестиция киритиш мақсадида халқаро молия институтлари ва ҳомийлардан босқичма-босқич маблағ жалб этиш. 3. Жалб этилган маблағлар ҳисобидан венчур фондлар орқали чўлланишга қарши курашиш, иқлим ўзгариши оқибатларини юмшатиш, сув ресурсларидан оқилона фойдаланиш технологияларини ривожлантириш йўналишларидаги стартап лойиҳаларга инвестиция киритиш. 2025-2026 йиллар давомида Амалий чора-тадбирлар Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги V. Кичик ва ўрта бизнесни қўллаб-қувватлаш чоралари самарадорлигини ошириш (Мувофиқлаштириш учун масъуллар — И. Норқулов) 33. Тадбиркорлик субъектларининг ҳар бир тоифаси бўйича ҳисобот тизимини такомиллаштириш. 1. Ҳар бир тоифага (якка тартибдаги тадбиркор, микро, кичик, ўрта ва йирик корхона) мансуб тадбиркорлик субъектларининг аниқ ҳисобини юритиш. 2. Тадбиркорлик субъектлари тоифалари бўйича таҳлилий маълумотларни мунтазам равишда эълон қилиб бориш. 2025 йил 1 ноябрь Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси Миллий статистика қўмитаси , Солиқ қўмитаси, манфаатдор вазирлик ва идоралар 34. Далилларга асосланган (evidence-based) сиёсатни юритиш учун микро даражадаги батафсил таҳлилий маълумотларнинг яхлит тизимини йўлга қўйиш. Кичик ва ўрта бизнесни қўллаб-қувватлаш борасида далилларга асосланган сиёсатни юритиш учун микро даражадаги батафсил таҳлилий маълумотларининг яхлит тизимини қўйидаги ёндашувлар асосида шакллантириш: (а) «Тадбиркор аёлларнинг молия кодекси» (WE Finance Code) индикаторлари асосида бизнеснинг гендер статистикасини юритиш; (б) Жаҳон банкининг «Бизнес муҳити ва корхона самарадорлиги тадқиқоти»га (BEEPS) мувофиқ тадбиркорларнинг ёши, жинси, фаолият соҳаси, технологик интенсивлиги, мулкчилик ва ташкилий-ҳуқуқий шакли, маҳаллий ва хорижий ҳамкорлари, инновациялар даражаси, ижтимоий мақсадлар каби мезонлар асосида микро даражада статистикани юритиш; (в) бизнесни қўллаб-қувватлаш институтлари, шу жумладан, бизнес инкубаторлар ва акселератор, технопарклар, инновацион хаблар, бошқа тижорат ва нотижорат ташкилотларининг ягона реестрини шакллантириш; (г) давлат томонидан жорий этилган қўллаб-қувватлаш чоралари ва механизмлари, улардан фойдаланган тадбиркорлик субъектлари, қамров даражаси ва самараси каби кўрсаткичларни микро даражада акс эттириш. 2025 йил 1 ноябрь Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси Миллий статистика қўмитаси , Оила ва хотин-қизлар қўмитаси, манфаатдор вазирлик ва идоралар 35. Бизнеснинг иқтисодий, экологик ва ижтимоий барқарорлигини баҳолаш кўрсаткичларини ишлаб чиқиш ва уларни қўллаш натижасида аниқланган камчиликларни бартараф этиш бўйича мақсадли чора-тадбирларни амалга ошириш. Бизнеснинг иқтисодий, экологик ва ижтимоий барқарорлигини баҳолаш тизимини жорий қилиш. Бунда қуйидагиларни назарда тутиш: (а) номолиявий ҳисоботлар тўпламини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш; (б) номолиявий ҳисоботлар асосида маълумотларни йиғиш, таҳлил қилиш ва чоп этиш амалиётини йўлга қўйиш; (в) мавжуд аниқланган қолоқликлар ва камчиликларни бартараф этиш юзасидан зарур чора-тадбирларни амалга ошириш. 2025 йил 15 декабрь Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги, Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 36. Тадбиркорлик субъектларининг ҳар бир тоифасига хос бўлган асосий рисклар харитасини тузиш (risk mapping) ва уларни бартараф этиш (минималлаштириш) бўйича тавсиялар ишлаб чиқиш. 1. Хорижий экспертларни жалб қилган ҳолда рисклар матрицасини ишлаб чиқиш, тасдиқлаш ва мунтазам даврийлик билан доимий янгилаб бориш (актуализация қилиш). 2. Матрицада акс эттирилган ҳар бир риск бўйича манзилли чора-тадбирларни амалга ошириш. 2025 йил 1 ноябрь Чора-тадбирлар дастури Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Савдо-саноат палатаси, Кичик бизнес уюшмаси, манфаатдор вазирлик ва идоралар 37. Тадбиркорлик субъектларини турли хил рисклардан (пандемия, аномал совуқ ва бошқа фавқулодда шароитларда) ҳимоя қилиш механизмини ишлаб чиқиш. 1. Тадбиркорларни фавқулодда ҳолатларда молиявий ва бозор рискларидан ҳимоя қилишнинг ҳуқуқий механизмларини ишлаб чиқиш учун Савдо-саноат палатаси ҳузурида ишчи гуруҳи ташкил этиш. 2025 йил 1 май Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси Савдо-саноат палатаси, Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси, манфаатдор вазирлик ва идоралар 2. Ишчи гуруҳи томонидан норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш ва Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2025 йил 1 август 38. Тадбиркорлик субъектларининг бозорга кириши йўлидаги техник, маъмурий ва бошқа тўсиқларни ҳар йили мустақил баҳолаб бориш ва мақсадли «йўл хариталари» асосида уларни бартараф этиш ёки юмшатиш чораларини кўриш. 1. Тадбиркорлик фаолиятини тартибга солувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва техник регламентларни хатловдан ўтказиш. 2025 йил 1 август Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси Адлия вазирлиги, Рақобат қўмитаси, Бизнес-омбудсман, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Савдо-саноат палатаси, манфаатдор вазирлик ва идоралар 2. Техник, маъмурий ва бошқа тўсиқларни мустақил баҳолаш бўйича нуфузли халқаро консалтинг ташкилотни жалб қилиш. 2025 йил 1 октябрь 3. Тадбиркорлик фаолиятига салбий таъсир кўрсатадиган, шунингдек, меъёридан ошиқ талаблар, қийинлаштирувчи нормалар, бозорга эркин кириш ҳамда товар ва хизматларнинг эркин ҳаракатига тўсқинлик қиладиган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва техник регламентларни қайта кўриб чиқиш. 2025-2026 йиллар давомида 39. Фаолият кўрсатмаётган кичик корхоналарнинг фаолиятини қайта тиклашга кўмаклашиш. Фаолият кўрсатмаётган кичик корхоналарнинг давлат олдидаги мавжуд кичик қарзлари қолдиқларини ҳисобдан чиқариш ва уларнинг фаолиятини қайта тиклашга кўмаклашиш тартибини жорий этиш юзасидан Ҳукумат қарори лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2025 йил 1 август Вазирлар Маҳкамаси қарори лойиҳаси Солиқ қўмитаси, Савдо-саноат палатаси, Кичик бизнес уюшмаси 40. Бизнес учун тўсиқлар ва чекловларни белгиловчи ҳаракатлар учун ҳар икки йилда бир марта «тартибга солувчи гильотина» усулини қўллаш. Тадбиркорлик фаолияти учун тўсиқлар ва чекловларни белгиловчи ҳаракатлар учун ҳар икки йилда бир марта «тартибга солувчи гильотина» усулини қўллаш орқали бизнесга маъмурий юкни камайтириш. Ҳар икки йилда Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари Адлия вазирлиги, Бизнес-омбудсман, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Рақобат қўмитаси, Савдо-саноат палатаси, Кичик бизнес уюшмаси 41. Тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш чора-тадбирларини тизимлаштириш. 1. Тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш чора-тадбирларининг ягона реестрини яратиш, юритиш ва жамоатчиликка эълон қилиб бориш. 2025 йил 1 октябрь Амалий чора-тадбирлар Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Рақобат қўмитаси, Бизнес-омбудсман, Савдо-саноат палатаси, манфаатдор вазирлик ва идоралар 2. Нуфузли халқаро ташкилотларни жалб қилган ҳолда, қўллаб-қувватлаш чора-тадбирлари самарадорлигини ҳар икки йилда бир марта мустақил баҳолаб бориш ва натижалари бўйича Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритиш. Ҳар икки йилда 1 августга қадар 42. Гаров талабларини қайта кўриб чиқиш, шунингдек, асосий қарзнинг тўланишига мутаносиб равишда гаров нарсасини босқичма-босқич гаровдан озод қилиш механизмини жорий этиш. Базель мезонлари асосида гаровга нисбатан миқдорий талабларни қайта кўриб чиқиш ва асосий қарзнинг тўланишига мутаносиб равишда гаров нарсасини гаровдан озод қилиш чораларини амалда қўллаш. 2025 йил 1 июнь Марказий банк кенгаши қарори Марказий банк, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 43. Хўжалик юритувчи субъектларнинг замонавий дастурий ечимлар (ERP ва бошқалар) ва тизимларини жорий этиш харажатларини давлат томонидан субсидиялаш ва компенсация қилиш. Операцион самарадорликни яхшилашга қаратилган етакчи дастурий ечимлар ва тизимлар рўйхатини тузиш ҳамда улар бўйича тўланадиган компенсация ва субсидиялар миқдорлари ҳамда тўлов манбаларини белгилаш. 2025 йил 1 декабрь Таҳлилий маълумотнома Рақамли технологиялар вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Савдо-саноат палатаси 44. Тадбиркорлик субъектларини субсидиялаш механизмларини такомиллаштириш. Маълум фаолият турлари ва айрим соҳаларга тақдим этилаётган субсидиялаш амалиётидан воз кечиб, уларни тизимли равишда пировард мақсадга асосланган (доимий иш ўринларини яратиш, экспортни ошириш ва бошқалар) субсидиялар ва фоизсиз ссудаларга алмаштириш. 2025 йил 1 декабрь Таҳлилий маълумотнома Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 45. Тадбиркорлик субъектларига қўллаб-қувватлаш чораларини тақдим этувчи ахборот тизимларини консолидация қилиш орқали ягона рақамли платформани ишга тушириш. 1. Ягона рақамли платформани жорий этишнинг лойиҳа ва техник ҳужжатларини ишлаб чиқиш. 2025 йил 1 июль Амалий чора-тадбирлар Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Рақамли технологиялар вазирлиги, Савдо-саноат палатаси, манфаатдор вазирлик ва идоралар 2. Лойиҳа ва техник ҳужжатларни ваколатли органларда экспертизадан ўтказиш. 2025 йил 1 ноябрь 3. Платформани барча манфаатдор вазирлик ва идораларнинг ахборот тизимлари билан интеграция қилиш. 2026 йил 1 апрель 4. Қуйидагиларни назарда тутувчи ягона рақамли платформани ишга тушириш: (а) кичик ва ўрта бизнес субъектлари билан ўзаро мулоқот (B2B, B2G) қилиш имконини бериш; (б) давлат томонидан барча турдаги қўллаб-қувватлаш чоралари ҳақидаги маълумотларни тақдим этиш; (в) кичик ва ўрта бизнес субъектларининг электрон тижоратдаги иштирокини қўллаб-қувватлаш, халқаро маркетплейсларга кириш имкониятини кенгайтириш; (г) тадбиркорлик фаолиятига оид зарурий ахборотларни (хомашё, ишлаб чиқариш, логистика, бозорлар, нархлар, экспорт, импорт ва бошқалар) тақдим этиш; (д) бизнесни режалаштириш учун ҳудудларда (туман/шаҳар, маҳалла) тадбиркорлик қилиш мумкин бўлган соҳалар (йўналишлар), жойлар (геоманзиллар) бўйича ҳамда статистик маълумотларни тақдим этиш; (е) аҳоли, кичик ва ўрта тадбиркорлик субъектларининг рақамли малака даражасини баҳолаш ҳамда тавсиялар бериш. 2026 йил 1 июль 46. «Божхона ҳудудида қайта ишлаш» режимидаги товарларнинг ҳаракатини тезлаштириш. «Божхона ҳудудида қайта ишлаш» режимига олиб келинган товарларни божхона омборларидан ташқарида, корхонанинг ишлаб чиқариш объектига тўғридан-тўғри олиб кетишга рухсат берувчи тизим яратиш бўйича Ҳукумат қарори лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритиш . 2025 йил 1 ноябрь Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси Божхона қўмитаси, Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги, Савдо-саноат палатаси 47. Тўловга лаёқатсизлик тартиб-таомиллари ва бизнесни ихтиёрий тугатиш жараёнларини такомиллаштириш. Қонунчилик ҳужжатларига қуйидагиларни назарда тутувчи ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш: (а) кичик ва ўрта бизнес субъектлари учун тўловга лаёқатсизлик тартиб-таомилларини соддалаштириш; (б) бизнесни тугатиш жараёнларини соддалаштириш, бунда молиявий хавф-хатарлар нисбатан кичик бўлган мезонларни белгилаш. 2025 йил 1 октябрь Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси Давлат активларини бошқариш агентлиги, Солиқ қўмитаси, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Савдо-саноат палатаси 48. Ички ва ташқи товар бозорларидаги нархлар тебранишларидан ҳимояланиш (хеджирлаш) механизмини жорий қилиш. Маҳаллий тадбиркорларни глобал дериватив бозорларида савдо қилиш ҳамда ички ва ташқи товар бозорларидаги нархлар тебранишларидан ҳимояланиш (хеджирлаш) механизмини жорий қилишни назарда тутувчи Ҳукумат қарори лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2025 йил 1 июль Вазирлар Маҳкамаси қарори «Ўзбекистон республикаси товар-хомашё биржаси» АЖ, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Марказий банк, Солиқ қўмитаси, Рақобат қўмитаси 49. Тадбиркорлик субъектларига «яшил тадбиркор» мақомини бериш тизимини жорий этиш. 1. Қуйидаги йўналишларда белгиланган кўрсаткичларни бажарган тадбиркорлик субъектларига «яшил тадбиркор» мақомини бериш: (а) кўкаламзорлаштириш, жумладан, корхонани «яшил белбоғ» билан ўраш, суғориш тизимларини ўрнатиш, томчилатиш, ёмғирлатиш ва контейнерли (қопли) суғориш тизимини жорий қилиш; (б) энергия тежамкорлигини таъминлаш, жумладан, энергия тежовчи ускуналар ва технологияларни жорий қилиш; (в) корхонанинг атроф-муҳитга таъсирини камайтириш, жумладан, экологик ҳуқуқбузарлик содир этмаслик, атмосферага ташламаларни онлайн мониторинг қилиш тизимини жорий этиш; (г) ишлаб чиқаришга циркуляр иқтисодиётни жорий қилиш («7R») тамойилини татбиқ этиш. 2. «Яшил тадбиркор» мақомини олган тадбиркорлик субъектларига қуйидаги қўллаб-қувватлаш чораларини қўллаш: (а) «Шаффоф қурилиш» платформасида устуворлик бериш; (б ) муайян муддат давомида экологик текширувлардан озод этиш; (в) халқаро бозорларга чиқиш учун қўллаб-қувватлаш; (г) Тадбиркорлик субъектларининг барқарорлик рейтинги доирасида қўшимча балл бериш. 2025 йил 1 сентябрь Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги, Савдо-саноат палатаси 50. Кичик бизнес уюшмаси фаолиятини ташкил қилиш. 1. Кичик бизнес уюшмасини Тошкент шаҳри, Яккасарой тумани Ш. Руставели кўчаси, 8 уйда текин фойдаланиш ҳуқуқи асосида жойлаштириш. 2. Тармоқларни қўллаб-қувватлаш жамғармаси маблағлари ҳисобидан Уюшма жойлашган бино ва иншоотларни таъмирлаш ҳамда зарур мебель, инвентарь ва бошқа ташкилий техникалар билан жиҳозлаш. 2025 йил 1 май Амалий чора-тадбирлар Савдо-саноат палатаси, Давлат активларини бошқариш агентлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 51. Туризм соҳасини рақамлаштириш орқали соҳадаги кичик ва ўрта бизнесни ривожлантириш. 1. Туризм соҳасидаги етакчи маҳаллий компанияларни жалб қилган ҳолда республиканинг барча ҳудудларида ўтказиладиган тадбирлар (концерт, фестиваль, форум, конференция, ярмарка, кўргазмалар), шунингдек, туристик масканлар ва марказлар, жойлаштириш воситалари, транспорт, савдо ва умумий овқатланиш объектлари, кўнгилочар, маърифий, соғломлаштириш, спорт ҳамда бошқа мақсадга мўлжалланган объектлар, туристик ва экскурсия хизматларини кўрсатувчи ташкилотлар тўғрисида маълумотларни берувчи Ягона интерактив электрон платформани ишга тушириш. 2. Ягона интерактив электрон платформани ишлаб чиқиш учун Савдони ривожлантириш компанияси ҳисобидан зарур маблағлар ажратиш. 3. Ягона интерактив электрон платформани Савдо-саноат палатасининг электрон ахборот тизими билан интеграция қилиш. 2025 йил 1 июнь Амалий чора-тадбирлар Савдо-саноат палатаси, Туризм қўмитаси, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 52. «Тадбиркорлик фаолияти эркинлигининг кафолатлари тўғрисида»ги Қонунни янги таҳрирда қабул қилиш. Тадбиркорлик субъектларига давлат томонидан тақдим этилаётган замонавий қўллаб-қувватлаш чоралари ва механизмлари ҳамда бу борада ягона давлат сиёсатини юритувчи ваколатли органни белгилашни назарда тутувчи «Тадбиркорлик фаолияти эркинлигининг кафолатлари тўғрисида»ги қонун лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2025 йил 1 октябрь Қонун лойиҳаси Адлия вазирлиги, Бизнес-омбудсман, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Савдо-саноат палатаси 53. «Тадбиркорлик субъектлари фаолиятини давлат томонидан назорат қилиш тўғрисида»ги Қонунни қабул қилиш. Тадбиркорлик субъектларига қонунчилик талабларига амал қилган ҳолда фаолият юритишига кўмаклашиш ҳамда уларнинг ҳуқуқларини ишончли ҳимоя қилиш ва назорат қилувчи органларнинг масъулиятини оширишга қаратилган «Тадбиркорлик субъектлари фаолиятини давлат томонидан назорат қилиш тўғрисида»ги қонун лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2025 йил 1 октябрь Қонун лойиҳаси Бизнес-омбудсман, Адлия вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Савдо-саноат палатаси 54. Тадбиркорлик субъектлари фаолиятини ихтиёрий тугатиш ва вақтинча тўхтатиб туриш тартибини такомиллаштириш. 1. Қуйидаги мезонларга бир вақтнинг ўзида жавоб берувчи кичик ва ўрта бизнес субъектларининг фаолиятини солиқ текшируви ўтказмасдан ихтиёрий тугатиш тартибини жорий қилиш: (а) охирги уч йилда товарларни (хизматларни) реализация қилишдан олинган жами даромади 10 миллиард сўмдан ошмаган; (б) бюджет ва кредиторлар олдида қарздорлиги мавжуд бўлмаган ҳамда мунтазам равишда солиқ ҳисоботларини тақдим этаётган; (в) «Хавфни таҳлил қилиш» электрон тизимида ҳуқуқбузарлик содир этиш хавфи паст даражада таснифланган. 2. Тадбиркорлик субъектларининг активлари ва пассивлари чиқиб кетиши бўйича юзага келадиган солиқ мажбуриятлари тўлиқ бажарилган ва солиқ қарзи мавжуд бўлмаган тақдирда солиқ органлари томонидан рўйхатдан ўтказувчи органга автоматик равишда хулоса тақдим этиш амалиётини йўлга қўйиш. 2025 йил 1 июль Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси Солиқ қўмитаси, Адлия вазирлиги, Савдо-саноат палатаси VI. Тадбиркорлик кўникмаларига ўқитиш ва бизнес учун малакали мутахассисларни тайёрлаш тизимини такомиллаштириш (Мувофиқлаштириш учун масъуллар — Б. Захидов, К. Шарипов) 55. «Тадбиркорлик квалификациялар рамкасини» (Entrepreneurship Competence Framework) ишлаб чиқиш ва амалиётга жорий этиш. 1. Илғор хорижий тажриба асосида маҳаллий шарт-шароитларга мос «Тадбиркорлик квалификациялар рамкаси»ни ишлаб чиқиш. 2025 йил 1 август Чора-тадбирлар дастури Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Рақамли технологиялар вазирлиги 2. «Тадбиркорлик квалификациялар рамкаси»ни касбий таълим дастурларига интеграция қилиш. 2026 йил 1 июнь 3. «Тадбиркорлик квалификациялар рамкаси»нинг тадбиркорлик фаолиятига таъсири натижаларини доимий равишда мониторинг қилиб бориш механизмини жорий этиш. 2026 йил 1 сентябрь 56. Давлат касбий таълим ташкилотларига тегишли бино ва иншоотлардан самарали фойдаланишни ташкил этиш. 1. Давлат касбий таълим ташкилотларига тегишли бўлган ва фойдаланилмаётган бино-иншоотлар ҳамда ер участкаларини замонавий жиҳозлар билан таъминлаш, ўқувчиларини дуал таълим шаклида ишга олиш ва амалиёт дарсларини ташкил этиш шарти билан тадбиркорлик субъектларига ижарага ва давлат-хусусий шериклик асосида бериш тизимини жорий этиш. 2025 йил 1 июнь Чора-тадбирлар дастури Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Давлат активларини бошқариш агентлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимлиги 2. Ижарадан келиб тушган маблағларни касбий таълим ташкилотларининг моддий-техник базасини яхшилашга йўналтириш. Доимий 57. Аҳоли ва тадбиркорлик субъектларининг молиявий саводхонлигини ошириш. 1. Таълимнинг барча босқичларида аҳолининг тадбиркорлик кўникмалари ва молиявий саводхонлик даражасини ошириш бўйича чора-тадбирлар дастурини ишлаб чиқиш. 2025 йил 1 апрель Чора-тадбирлар дастури Марказий банк, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Савдо-саноат палатаси 2. Finlit.uz ва direktor.uz платформаларида кичик ва ўрта бизнес вакилларининг молиявий саводхонлигини оширишга қаратилган онлайн ўқув дастурларини ташкил этиш. 2025 йил 1 ноябрь Амалий чора-тадбирлар 58. БМТ Тараққиёт Дастури билан ҳамкорликда ёшларнинг рақамли тадбиркорлик бўйича имкониятларини ошириш. Давлат-хусусий шериклик асосида Шаҳрисабз ва Ҳазорасп туманларида ёшларни IT, электрон тижорат ва инглиз тилига ўқитиш марказларини ташкил этиш. 2025 йил давомида Амалий чора-тадбирлар Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Қашқадарё вилояти ҳокимлиги, Хоразм вилояти ҳокимлиги 59. Иқтисодий салоҳияти юқори бўлган ҳудудларда тадбиркорлик субъектлари, университетлар, илмий-тадқиқот институтлари ва илмий марказлар ўртасидаги ҳамкорликни таъминловчи юқори технологиялар марказларини ташкил этиш. Юқори технологиялар марказларини ташкил этиш ва уларнинг бозор инфратузилмаси институтлари билан кооперация алоқаларини таъминлашга қаратилган таклифларни Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2025 йил 1 ноябрь Таҳлилий маълумотнома Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 60. Хотин-қизлар тадбиркорлигини ривожлантириш. Хотин-қизларни бизнесга жалб қилиш ва тадбиркорлигини ривожлантириш бўйича қуйидагиларни ўз ичига олувчи тизимни жорий этиш: (а) бизнес кўникмасига эга бўлмаган ташаббускор хотин-қизларни аниқлаш ва уларни тадбиркорлик асосларига ўқитиш; (б) тижорат банкалари кўмагида ўзини ўзи банд қилган хотин-қизларга бизнес лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва кичик тадбиркорлик фаолиятини ташкил этишга кўмаклашиш; (в) хотин-қизларни бизнес-режалар ишлаб чиқиш, молиялаштириш ва бозор топиш кўникмаларига ўргатиш орқали кичик корхоналар фаолиятини кенгайтириш; (г) тез ва юқори суръатларда ўсаётган энг фаол ишбилармон аёллар билан манзилли ишлаб, уларни «чемпион» тадбиркорларга айлантириш; (д) аёл тадбиркорлар томонидан ишлаб чиқарилган маҳсулот ва хизматларни республикада мавжуд электрон тижорат платформаларида жойлаштириш ва сотишга кўмаклашиш. 2025 йил давомида Амалий чора-тадбирлар Савдо-саноат палатаси, АТ «Халқ банки», «Ҳамроҳ» МЧЖ, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Оила ва хотин-қизлар қўмитаси, Кичик бизнес уюшмаси VII. Масъулиятли бизнес амалиётини жорий қилиш (Мувофиқлаштириш учун масъуллар — И. Норқулов, А. Абдухакимов, Д. Ваҳобов) 61. Халқаро ташкилотлар билан ҳамкорликда Масъулиятли бизнес амалиёти (Responsible Business Conduct) стандартларини босқичма-босқич жорий қилиш. 1. Масъулиятли бизнес амалиётини жорий этиш юзасидан қуйидагиларни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритиш: (а) Атроф-муҳит, ижтимоий ва корпоратив бошқарув (ESG) ва Барқарор ривожланиш мақсадларига (SDG) оид ташаббусларни рағбатлантириш механизмларини жорий этиш; (б) тадбиркорлик субъектларига ESG тамойилларини баҳоловчи халқаро рейтингларда (MSCI ESG Ratings, S&P Global ESG Scores, Green Business Certification) ўрин эгаллашига кўмаклашиш; (в) ишлаб чиқарувчининг маҳсулотларни истеъмол қилиш, фойдаланиш ва қадоқлашдан ҳосил бўлган чиқиндиларни қайта ишлашни қўллаб-қувватлашга қаратилган масъулиятини кенгайтириш (Extended Producer Responsibility, EPR). 2025 йил 1 декабрь Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Марказий банк, Савдо-саноат палатаси, Бизнес-омбудсман 2. Банклар ва молия институтлари учун ESG маълумотларини шакллантириш бўйича қўлланма ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш. 2025 йил 1 октябрь 3. Молия бозорида ESG тамойилларини амалга ошириш бўйича «йўл харитаси»ни ишлаб чиқиш. 2025 йил 1 октябрь 62. Тадбиркорлик субъектларининг «яшил» кўникмаларини ошириш. 1. Тадбиркорлик субъектларини «яшил» кўникмаларга ўқитиш дастурини ишлаб чиқиш. 2025 йил 1 декабрь Таълим дастури Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 2. «Яшил» технологиялар, қайта тикланадиган энергия манбалари, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва энергияни тежаш каби йўналишларни таълим дастурларига босқичма-босқич интеграция қилиш. 2026/2027 ўқув йилидан бошлаб Амалий чора-тадбирлар 63. Имконияти чекланган аҳолининг бизнес ташаббусларини қўллаб-қувватлаш. Имконияти чекланган аҳолининг бизнес ташаббусларини қўллаб-қувватлаш бўйича қуйидагиларни ўз ичига олувчи тизимни жорий қилиш: (а) имконияти чекланган шахслар эҳтиёжларига мослашган ҳамда уларнинг касбий ва тадбиркорлик кўникмаларини ривожлантиришга қаратилган ўқув дастурларини ишлаб чиқиш; (б) кичик ва ўрта бизнес субъектларининг инклюзив иш ўринларини ташкил этиш бўйича ташаббусларини рағбатлантириш; (в) тадбиркорлик субъектлари учун инклюзив иш муҳитини яратиш ва сақлаш бўйича ўқув дастурларини ишлаб чиқиш ва амалиётга киритиш; (г) ижтимоий тадбиркорлик фаолияти тўғрисидаги маълумотлар статистикасини юритишни йўлга қўйиш. 2025 йил давомида Амалий чора-тадбирлар Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Миллий статистика қўмитаси 64. Стратегияни амалга ошириш, мониторинг қилиш ва баҳолаш бўйича лойиҳа бошқаруви ёндашувларини жорий қилиш. Халқаро молия институтлари кўмагида Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузурида Стратегияни амалга ошириш, мониторинг қилиш ва баҳолаш бўйича лойиҳа офисини ташкил этиш. 2025 йил 1 июнь Амалий чора-тадбирлар Иқтисодиёт ва молия вазирлиги

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 19 мартдаги ПФ-50-сон Фармонига 10-ИЛОВА

Кичик ва ўрта бизнесни ривожлантириш бўйича республика кенгаши таркиби

1. Ж.А. Қўчқоров — Бош вазир ўринбосари — иқтисодиёт ва молия вазири, Республика к енгаши раиси 2. И.И. Норқулов — иқтисодиёт ва молия вазирининг биринчи ўринбосари, Республика к енгаши раиси ўринбосари 3. А.А. Турдалиев — Марказий банк раиси ўринбосари, Республика к енгаши раиси ўринбосари 4. Лавозими бўйича — Бизнес-омбудсман 5. Н.Қ. Холмуродов — инвестициялар, саноат ва савдо вазирининг биринчи ўринбосари 6. Б.Э. Захидов — камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазири 7. Ш.Х. Шерматов — рақамли технологиялар вазири 8. Ш.С. Хидоятов — қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазири 9. А.А. Абдухакимов — экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири 10. К.А. Шарипов — олий таълим, фан ва инновациялар вазири 11. Х.У. Умарова — мактабгача ва мактаб таълими вазири 12. Х.С. Турахужаев — Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси раиси 13. А.Ю. Мавлонов — Божхона қўмитаси раиси 14. Ш.Д. Кудбиев — Солиқ қўмитаси раиси 15. Ф.Ж. Пулатов — Кадастр агентлиги директори 16. Д.А. Вахабов — Савдо-саноат палатаси раиси 17. К.К. Мирзалиева — Кичик бизнес уюшмаси раиси 18. Т.Н. Хусанов — Иқтисодиёт ва молия вазирлиги департамент директори, Республика к енгаши котиби

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 19 мартдаги ПФ-50-сон Фармонига 11-ИЛОВА

Кичик ва ўрта бизнесни ривожлантириш бўйича республика кенгашининг асосий вазифалари

1. 2025 — 2030 йилларда кичик ва ўрта бизнесни ривожлантириш стратегияси ва уни амалга ошириш бўйича чора-тадбирлар дастурларининг ижро этилишини таъминлаш ҳамда натижаларини ҳар чоракда муҳокама қилиш.

2. Кичик ва ўрта бизнес субъектлари ҳамда давлат ўртасидаги самарали мулоқот платформасини ташкил этиш.

3. Кичик ва ўрта бизнес субъектлари фаолиятидаги тизимли муаммоларни аниқлаш ва уларни бартараф этиш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш, шунингдек, уларнинг алоҳида масалаларини жойларда тезкорлик билан ҳал қилишни ташкил этиш.

4. Кичик ва ўрта бизнес учун институционал ва ҳуқуқий муҳитни яхшилашда бюрократик тўсиқларни камайтириш, тадбиркорликни ривожлантириш учун қулай шарт-шароит яратиш, солиқ ва маъмурий юкламаларни енгиллаштириш.

5. Кичик ва ўрта бизнес учун молиявий ҳамда инфратузилмавий қўллаб-қувватлаш ва кредитлаш чораларини кучайтириш, инвестицияларни жалб этиш, инновациялар ва рақамли технологияларни жорий этиш имкониятларини кенгайтириш.

6. Кичик ва ўрта бизнес субъектларининг экспорт салоҳиятини ошириш ва халқаро бозорларга чиқишини рағбатлантириш мақсадида товар ва хизматлар экспортини осонлаштириш, тадбиркорлик субъектларига ўз фаолиятини халқаро сертификатлар ва стандартларга мослаштиришга кўмаклашиш.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 19 мартдаги ПФ-50-сон Фармонига 12-ИЛОВА

Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳрида кичик ва ўрта бизнесни ривожлантириш бўйича ҳудудий маслаҳат кенгашининг намунавий таркиби

1. Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимлари, Ҳудудий маслаҳат кенгаши раиси 2. Лавозими бўйича — Савдо-саноат палатаси ҳудудий бошқармаси бошлиғи, Ҳудудий маслаҳат кенгаши раиси ўринбосари 3. Лавозими бўйича — Саноат соҳасида фаолият юритаётган «чемпион» тадбиркорлар вакили 4. Лавозими бўйича — Хизмат кўрсатиш соҳасида фаолият юритаётган «чемпион» тадбиркорлар вакили 5. Лавозими бўйича — Қурилиш соҳасида фаолият юритаётган «чемпион» тадбиркорлар вакили 6. Лавозими бўйича — «Бизнесни ривожлантириш банки» АТБ ҳудудий бошқармаси бошлиғи 7. Лавозими бўйича — «Тадбиркорликни ривожлантириш компанияси» АЖ ҳудудий бўлинмаси масъул ходими 8. Лавозими бўйича — Саноатни жадал ривожлантириш бўйича лойиҳа офиси раҳбари 9. Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирининг, вилоятлар ҳамда Тошкент шаҳри иқтисодиёт ва молия бош бошқармалари бошлиғининг масъул ўринбосари, Ҳудудий маслаҳат кенгаши котиби

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 19 мартдаги ПФ-50-сон Фармонига 13-ИЛОВА

Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳрида кичик ва ўрта бизнесни ривожлантириш бўйича ҳудудий маслаҳат кенгашининг асосий вазифалари

1. Ҳудудлардаги устувор соҳа ва йўналишларни ривожлантириш мақсадида маҳаллий тадбиркорлик субъектлари билан доимий мулоқот олиб бориш, тадбиркорлик фаолиятига тўсқинлик қилувчи масалаларни муҳокама қилиш ва натижалари бўйича таклифлар тайёрлаш.

2. Маҳаллий бизнесни ривожлантириш бўйича чора-тадбирлар дастурларини ишлаб чиқиш, уларни молиявий ва инфратузилма жиҳатдан қўллаб-қувватлаш бўйича таклифлар тайёрлаш ва кўриб чиқиш учун Республика кенгашига киритиш.

3. Тадбиркорликни ривожлантиришга қаратилган ташаббусларни қўллаб-қувватлаш, ёш ва аёл тадбиркорларни рағбатлантириш, стартаплар ва инновацион бизнес лойиҳаларни амалга оширишга кўмаклашиш.

4. Ҳудудларда аҳолини бизнесга жалб қилиш, юқори даромадли иш ўринлари яратиш, саноат, хизмат, қишлоқ хўжалиги ва қурилиш соҳаларини жадал ривожлантириш борасидаги ташаббусларни рўёбга чиқариш.

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2025 йил 19 март,

ПФ-50-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.03.2025 й., 06/25/50/0272-сон; 12.05.2025 й., 06/25/84/0432-сон; 27.12.2025 й., 06/25/258/1223-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Farmoni

STRATEGIYASI

Kichik va oʻrta biznesning iqtisodiyotdagi oʻrnini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida

Kichik va oʻrta biznesning jadal rivojlanishi uchun qulay shart-sharoitlar yaratish, hududlarda biznes muhitini yanada yaxshilash, iqtisodiy oʻsishga turtki beruvchi yangi biznes tashabbuslarni amalga oshirishga koʻmaklashish, raqobatbardosh mahsulotlar bilan yangi tashqi bozor segmentlariga chiqishni qoʻllab-quvvatlash maqsadida:

I. Asosiy maqsadli koʻrsatkichlar

1. 2025-yilda kichik va oʻrta biznesni rivojlantirishning asosiy maqsadli koʻrsatkichlari etib quyidagilar belgilansin:

(a) kichik va oʻrta biznesning yalpi ichki mahsulotdagi ulushini 55 foizga, sanoatda — 34 foizga, eksportda — 34 foizga va aholi bandligini taʼminlashda 75 — foizga yetkazish;

(b) kamida 600 nafar kichik va oʻrta biznes subyektlarining yiriklashishiga koʻmaklashish orqali ularni “chempion” tadbirkorlarga aylantirish;

(v) ichimlik va oqova suv, yoʻl, qurilish, kommunal xoʻjalik, utilizatsiya, migratsiya, madaniyat va ijtimoiy xizmatlarda kichik biznes ulushini kamida 2 baravarga oshirish;

(g) 100 nafardan koʻp ishchisi bor tadbirkorlik subyektlari sonini 4 mingga yetkazish;

(d) Sanoatni jadal rivojlantirish boʻyicha loyiha ofislarini tashkil etish hisobiga kamida 100 ta kichik va oʻrta biznes subyektlarida brend mahsulotlar ishlab chiqarishni yoʻlga qoʻyish;

(e) kichik biznes subyektlari ishtirokida kamida 200 ta startap loyihalarni amalga oshirish;

(j) uzoq muddatli ijaraga berilgan 30 ming gektar ekin yer maydonida yuqori daromadli ekinlarni yetishtirish, 16 ta ixtisoslashgan agrokompaniya faoliyatini yoʻlga qoʻyish hamda 9 ta zamonaviy agrosanoat xoʻjaligini tashkil qilish.

II. Kichik va oʻrta biznes subyektlarining yiriklashuvini ragʻbatlantirish

2. 2025-yil 1-maydan boshlab “oʻzini oʻzi band qilgan shaxs — yakka tartibdagi tadbirkor — kichik biznes — oʻrta biznes — yirik korxona” zanjiri asosida tadbirkorlik subyektlarining yiriklashuvini ragʻbatlantirish boʻyicha shunday mexanizmlar joriy qilinsinki, ularga muvofiq:

(a) oʻzini oʻzi band qilgan shaxslar yakka tartibdagi tadbirkor yoki yuridik shaxs sifatida davlat roʻyxatidan oʻtkazilganda, davlat boji undirilmaydi;

(b) oʻz faoliyatini tegishincha yakka tartibdagi tadbirkor, mikrofirma yoki kichik korxona toifasigacha yiriklashtirgan oʻzini oʻzi band qilgan shaxslar va tadbirkorlik subyektlariga Oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish dasturi doirasida 50 million soʻmgacha, Kichik biznesni uzluksiz qoʻllab-quvvatlash kompleks dasturi doirasida — 150 million soʻmgacha garovsiz kreditlar beriladi;

(v) oʻz faoliyatini tegishincha oʻrta yoki yirik biznes toifasigacha yiriklashtirgan tadbirkorlik subyektlariga — bir yil davomida qoʻshilgan qiymat soligʻi summasi oʻrnini qoplash (qaytarish) yetti kun muddatda tezlashtirilgan tartibda amalga oshiriladi.

3. Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Markaziy bank 2025-yilda kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish uchun 120 trillion soʻm, shu jumladan, tadbirkorlik dasturlari doirasida 22 trillion soʻm miqdoridagi kredit mablagʻlari ajratilishini taʼminlasin.

4. Qoraqalpogʻiston Respublikasida:

(a) Oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish dasturi doirasida yangidan tashkil etilgan va hisob raqamida yetarli mablagʻlar aylanmasiga ega boʻlmagan kichik va oʻrta biznes subyektlariga ularning garov taʼminotidan kelib chiqib kredit ajratishga ruxsat berilsin;

(b) Markaziy bank Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan birgalikda 2025-yil 1-iyulga qadar yuridik shaxslarga onlayn rejimda mikrokredit ajratish jarayonlarini soddalashtirsin va ularni tezkor tasdiqlash mexanizmlarini joriy qilsin;

(v) Kichik biznesni uzluksiz qoʻllab-quvvatlash kompleks dasturi doirasida Ijtimoiy reyestrda turgan ishsiz fuqarolarni ish bilan taʼminlagan kichik va oʻrta biznes subyektlariga ushbu fuqarolar uchun tashkil qilingan har bir ish oʻrniga qoʻshimcha ravishda 10 million soʻmdan, 10 va undan koʻp bunday ish oʻrinlarini tashkil qilgan subyektlarga 100 million soʻmgacha 3 yilgacha muddatga yillik 14 foiz stavkada aylanma mablagʻlarni toʻldirish uchun kredit ajratish amaliyoti yoʻlga qoʻyilsin;

(g) Markaziy bank Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Soliq qoʻmitasi, Ijtimoiy himoya milliy agentligi hamda tijorat banklari bilan birgalikda ushbu bandning “v” kichik bandida keltirilgan talablar bajarilishini doimiy monitoring qilib, belgilangan mezonlarga amal qilmagan qarz oluvchilar boʻyicha kredit foiz stavkasini bozor stavkalariga oʻtkazish chorasini koʻrib borsin.

5. Iqtisodiyot va moliya vazirligining tez va yuqori surʼatlarda oʻsayotgan tadbirkorlik subyektlarini “chempion” tadbirkorlarga aylantirish dasturini (keyingi oʻrinlarda — Dastur) amalga oshirish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin.

6. Belgilansinki, Dastur doirasida “chempion” tadbirkorlarga aylantiriladigan tashkilotlar roʻyxati shakllantirilib, unga quyidagi mezonlarga javob beradigan tadbirkorlik subyektlari kiritiladi:

(a) tuman (shahar) darajasida — har bir tuman (shahar)da kamida 2 tadan yillik aylanmasi 10 milliard soʻmdan yuqori boʻlgan va 50 tadan ortiq ish oʻrni yaratgan tadbirkorlik subyektlari;

(b) Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida — har bir hududda kamida 5 tadan yillik aylanmasi 100 milliard soʻmdan yuqori boʻlgan va 500 tadan ortiq ish oʻrni yaratgan tadbirkorlik subyektlari;

(v) respublika darajasida — yillik aylanmasi 1 trillion soʻmdan yuqori boʻlgan va 5 mingdan ortiq ish oʻrnini yaratgan tadbirkorlik subyektlari.

7. Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Soliq qoʻmitasi, Markaziy bank va Savdo-sanoat palatasi ikki oy muddatda:

(a) Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari bilan birgalikda “chempion” tadbirkorlarga aylantiriladigan tashkilotlar roʻyxatini shakllantirsin;

(b) davlat ulushi 50 foizdan yuqori boʻlgan tijorat banklari, “Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi” AJ, “UzVC” milliy venchur fondi bilan birgalikda “chempion” tadbirkorlarga aylantiriladigan tashkilotlarni qoʻshimcha moliyaviy qoʻllab-quvvatlash boʻyicha normativ-huquqiy hujjat loyihasini kiritsin.

8. 2025-yil 1-maydan boshlab:

(a) 1-ilovaga muvofiq 20 ta tumanda Sanoatni jadal rivojlantirish boʻyicha loyiha ofislari (keyingi oʻrinlarda — Loyiha ofislari);

(b) Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzurida yuridik shaxs maqomiga ega boʻlmagan 9 ta shtat birligidan iborat Sanoatni jadal rivojlantirish boʻyicha bosh loyiha ofisi tashkil etilsin.

9. Belgilansinki:

(a) Loyiha ofislari:

(i) kichik va oʻrta biznes subyektlariga konsultatsiya xizmatlarini koʻrsatadi va ular uchun muhandis, texnolog, dizayner, buxgalter, marketologlarni hamda boshqa malakali xorijiy va mahalliy mutaxassislarni jalb qiladi;

(ii) oʻzlari biriktirilgan tumanda 10 tadan drayver loyihalarni ishga tushirish, 5 tadan milliy brend mahsulotlarini yaratish, kichik va oʻrta biznesning ishlab chiqarish va eksport koʻrsatkichlarini 1,5 barobar oshirishga masʼul boʻladi;

(b) Loyiha ofislari faoliyatini tashkil qilish hamda xorijiy mutaxassislarni jalb qilish bilan bogʻliq xarajatlarni moliyalashtirish uchun 2025-yilda Davlat budjetidan 100 milliard soʻm ajratiladi.

10. Quyidagilar:

(a) 2026-yil 1-yanvardan boshlab oʻzini oʻzi band qilgan shaxslar shugʻullanishi mumkin boʻlgan faoliyat (ishlar, xizmatlar) turlari roʻyxati 2-ilovaga muvofiq;

(b) 2026-yil 1-yanvardan kuchga kiradigan Milliy hunarmandchilik faoliyatining yoʻnalishlari roʻyxati va “Hunarmand” uyushmasiga aʼzo boʻlish mezonlari 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

III. Kichik va oʻrta biznes subyektlari uchun soddalashgan maʼmuriy tartib-taomillarni joriy qilish

11. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq 2025-yil 1-iyuldan boshlab:

(a) 2028-yil 1-yanvarga qadar kichik va oʻrta biznes subyektlari zimmasiga yangi majburiyatlar yuklatilishini nazarda tutadigan normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qilishga moratoriy eʼlon qilinadi;

(b) tadbirkorlik subyektlariga yangi tartibga solish vositalarini belgilashni yoki amaldagilarini kuchaytirishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjatlarga nisbatan “yagona sanadan yangi qoidalar” tamoyili qoʻllanadi va ushbu normalarning kuchga kirish sanasi 1-yanvar yoki 1-iyul etib belgilanadi;

(v) 2028-yil 1-yanvarga qadar “Birinchi imkoniyat” tamoyili joriy etiladi va uning doirasida birinchi faoliyat yili davomida savdo va tadbirkorlik sohalariga oid maʼmuriy huquqbuzarlikni ilk bor sodir etgan kichik tadbirkorlik subyektlari maʼmuriy javobgarlikdan ozod etiladi;

(g) ushbu bandning (a) va (b) kichik bandlari talablari favqulodda holatlarni bartaraf etish, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga zarar yetkazish bilan bogʻliq holatlarning oldini olish, qonunchilik hujjatlarini Jahon savdo tashkiloti qoidalariga muvofiqlashtirishga qaratilgan normativ-huquqiy hujjatlarga tatbiq etilmaydi.

12. Belgilansinki, 2025-yil 1-sentabrdan boshlab quyidagi mezonlarga bir vaqtning oʻzida javob beruvchi kichik va oʻrta biznes subyektlarining faoliyatini ixtiyoriy ravishda tugatishda soliq tekshiruvi oʻtkazilmaydi:

(a) oxirgi uch yilda tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilishdan olingan jami daromadi 10 milliard soʻmdan oshmagan;

(b) budjet va kreditorlar oldida qarzdorligi mavjud boʻlmagan hamda muntazam ravishda soliq hisobotlarini taqdim etayotgan;

(v) “Xavfni tahlil qilish” elektron tizimida huquqbuzarlik sodir etish xavfi past darajada tasniflangan.

13. Mazkur Farmon kuchga kirgunga qadar fermer xoʻjaliklarining soliq qarzdorligi boʻyicha hisoblangan penya hisobdan chiqarilsin hamda sud va ijro ishlarining ushbu penyani undirish bilan bogʻliq qismi tugatilsin.

IV. Kichik va oʻrta biznes uchun infratuzilmani yaxshilash

14. Iqtisodiyot va moliya vazirligi 2025-yilda hududlarda amalga oshiriladigan drayver loyihalarni zarur infratuzilma bilan taʼminlash uchun qoʻshimcha 500 milliard soʻm mablagʻ ajratsin.

15. 2025-yil 1-iyuldan boshlab shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq:

(a) Loyiha ofislari tavsiyasiga asosan yuqori texnologik mahsulotlar ishlab chiqaruvchi tadbirkorlik subyektlariga maydoni 10 ming kv metrgacha boʻlgan boʻsh turgan davlat koʻchmas mulk obyektlarini 5 yil muddatga tekin foydalanishga berish tizimi joriy etiladi;

(b) 4-ilovaga muvofiq 15 ta tuman (shahar)dagi mahalliy boshqaruv organlari va davlat tashkilotlari binolariga tadbirkorlik subyektlarini joylashtirish dasturi amalga oshiriladi va uning doirasida:

(i) mahalliy boshqaruv organlari va davlat tashkilotlari Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi tomonidan ishlab chiqilgan namunaviy loyiha asosida yangi barpo etiladigan koʻp qavatli binoga joylashtiriladi;

(ii) yangi barpo etiladigan koʻp qavatli binoning 1 va 2-qavatlari tadbirkorlik subyektlariga mulk huquqi asosida realizatsiya qilinadi;

(iii) mahalliy boshqaruv organlari va davlat tashkilotlarini koʻchirish natijasida boʻshaydigan davlat koʻchmas mulk obyektlari biznes loyihalarini amalga oshirish uchun elektron onlayn auksion savdolariga chiqariladi.

V. Yangi biznes yoʻnalishlarini qoʻllab-quvvatlash

16. Iqtisodiyot va moliya vazirligi Innovatsion rivojlanish agentligi, “UzVS” milliy venchur fondi, “Biznesni rivojlantirish banki” ATB va “Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi” AJ bilan birgalikda:

(a) 2026-yil yakuniga qadar venchur jamgʻarmalar ishtirokida 5-ilovaga muvofiq yangi biznes yoʻnalishlarida kamida 200 ta startap loyihalar amalga oshirilishini taʼminlasin;

(b) muvaffaqiyatli amalga oshirilgan har bir startap loyiha natijasida yaratilgan yangi turdagi mahsulotlar va xizmatlarni texnik reglamentlar hamda standartlarga kiritish orqali ularning davlat xaridlari tizimida sotilishini yoʻlga qoʻysin;

(v) uch oy muddatda startap loyihalarni amalga oshirishga koʻmaklashish maqsadida “UzVS” milliy venchur fondi huzurida Startap loyihalarni muvofiqlashtirish markazini tashkil etsin.

17. “UzVC” milliy venchur fondiga startap loyihalar ekotizimini rivojlantirish va ularni har tomonlama qoʻllab-quvvatlash uchun toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalar kiritishga ruxsat berilsin.

18. Startap loyihalarni moliyaviy resurslar bilan taʼminlash maqsadida:

(a) Markaziy bank tijorat banklari bilan birgalikda 2026-yil yakuniga qadar “United Ventures” MCHJ va “SQB Ventures” MCHJ venchur jamgʻarmalari orqali 50 million AQSH dollari ajratilishini taʼminlasin;

(b) Iqtisodiyot va moliya vazirligi davlat ulushi 50 foizdan yuqori boʻlgan tijorat banklari hamda venchur jamgʻarmalar bilan birgalikda 2026-yil 1-aprelga qadar xorijdan 50 million AQSH dollari miqdoridagi mablagʻlarni jalb qilsin.

VI. Qishloq xoʻjaligi sohasida biznes uchun sharoitlarni yaxshilash

19. Qishloq xoʻjaligi vazirligi 2025-yil kuzgi ekish mavsumidan boshlab Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 3-fevraldagi PF-18-son Farmoniga muvofiq yer uchastkalarini ijaraga oluvchilarning mustaqilligi va yuqori qoʻshilgan qiymatga ega ekinlar yetishtirishga asoslangan yangi tizimni qoʻshimcha 30 ming gektar yer maydonida joriy qilsin.

20. Tomorqa yer egalari va dehqon xoʻjaliklari faoliyatini rivojlantirish va qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqarishni kengaytirish boʻyicha kengash (S. Annaklichev) “Uzagrostar xolding” kompaniyasi bilan birgalikda 2025-yilda:

(a) xorijiy davlatlarning ilgʻor tajribasi asosida qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirish, saqlash, qayta ishlash va yetkazib berish zanjirini qamrab olgan 9 ta zamonaviy agrosanoat majmualarini tashkil etsin hamda ular yordamida kamida 10 turdagi qishloq xoʻjaligi mahsulotlari brendini yaratsin;

(b) agrosanoat majmualari faoliyatiga koʻmaklashish va hamrohlik qilish uchun xorijiy davlatlardan tajribali agrotexnolog, marketolog, brend-menejer kabi mutaxassislarni jalb qilsin.

21. Iqtisodiyot va moliya vazirligi 2025-yilda zamonaviy agrosanoat majmualarini tashkil etish dasturidagi chora-tadbirlarni moliyalashtirish uchun Davlat budjeti va boshqa manbalar hisobidan 200 milliard soʻm ajratsin.

VII. Farmon ijrosini tashkil etish, taʼminlash va nazorat

22. Savdo-sanoat palatasi hamda kichik va oʻrta biznes subyektlarining Kichik biznes uyushmasini tashkil qilish toʻgʻrisidagi tashabbusi qoʻllab-quvvatlansin.

23. Quyidagilar:

(a) 2025 — 2030-yillarda kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish strategiyasi 6-ilovaga muvofiq;

(b) 2025 — 2030-yillarda kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish strategiyasini amalga oshirishning maqsadli koʻrsatkichlari 7-ilovaga muvofiq;

(v) 2025 — 2030-yillarda kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish strategiyasini amalga oshirishning hududlar kesimidagi maqsadli koʻrsatkichlari 8-ilovaga muvofiq;

(g) Kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish strategiyasini 2025-yilda amalga oshirish boʻyicha chora-tadbirlar dasturi 9-ilovaga muvofiq;

(d) Kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish boʻyicha respublika kengashi (keyingi oʻrinlarda — Respublika kengashi) tarkibi va uning asosiy vazifalari 10 va 11-ilovalarga muvofiq;

(e) Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish boʻyicha hududiy maslahat kengashining namunaviy tarkibi va uning asosiy vazifalari 12 va 13-ilovalarga muvofiq tasdiqlansin.

24. Markaziy bankning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri bosh boshqarmalari Savdo-sanoat palatasi hamda Kichik biznes uyushmasi bilan birgalikda:

(a) har hafta bittadan tuman (shahar)ga chiqqan holda kichik va oʻrta biznes subyektlari bilan uchrashuvlar oʻtkazib, ularning loyihalarini amalga oshirishga koʻmaklashsin;

(b) uchrashuvlarda koʻtarilgan masalalarni hal qilish boʻyicha alohida platformani ishga tushirsin;

(v) uchrashuvlar oʻtkazish vaqti va joyi haqida oldindan mahalliy televideniye, ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlarda eʼlon qilib borsin.

25. Bosh vazir oʻrinbosarlari J. Qoʻchqorov va J. Xodjayev Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, Toshkent shahri hokimliklari hamda xalqaro moliya tashkilotlari bilan birgalikda:

(a) bir oy muddatda hududlarga chiqish grafigini ishlab chiqib, hududlarning salohiyati, imkoniyatlari va istiqbolli loyiha takliflari yuzasidan tadbirkorlik subyektlari ishtirokida taqdimotlar oʻtkazib borsin;

(b) Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hamda Toshkent shahri hokimliklari huzurida xalqaro moliya tashkilotlari bilan ishlash ofislari faoliyatini yoʻlga qoʻyib, ushbu tashkilotlarning yoʻriqnomalari, standartlari va talablarini tadbirkorlik subyektlariga yetkazish boʻyicha platforma tashkil etsin.

26. Davlat organlari tegishli qonunosti hujjatlari va idoraviy koʻrsatmalar qabul qilinishini kutmasdan mazkur Farmon normalarining kuchga kirgan paytdan eʼtiboran soʻzsiz va toʻgʻridan-toʻgʻri amalda qoʻllanilishini taʼminlasin.

27. Iqtisodiyot va moliya vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.

28. Mazkur Farmonning ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul etib Bosh vazir oʻrinbosari J.A. Qoʻchqorov belgilansin.

Farmon ijrosini muhokama qilib borish, masʼul vazirliklar, idoralar va tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-martdagi PF-50-son Farmoniga 1-ILOVA

Tumanlarda tashkil etiladigan Sanoatni jadal rivojlantirish boʻyicha loyiha ofislari roʻyxati

T/r Hududlar nomi Loyiha ofislari soni joylashuvi 1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi 1 Qoʻngʻirot tumani 2. Andijon viloyati 2 Oltinkoʻl va Andijon tumanlari 3. Buxoro viloyati 2 Gʻijduvon va Kogon tumanlari 4. Jizzax viloyati 1 Sharof Rashidov tumani 5. Qashqadaryo viloyati 2 Kitob va Koson tumanlari 6. Navoiy viloyati 1 Karmana tumani 7. Namangan viloyati 2 Chust va Namangan tumanlari 8. Samarqand viloyati 2 Kattaqoʻrgʻon va Urgut tumanlari 9. Surxondaryo viloyati 1 Sariosiyo tumani 10. Sirdaryo viloyati 1 Sirdaryo tumani 11. Toshkent viloyati 1 Ohangaron tumani 12. Fargʻona viloyati 2 Uchkoʻprik va Dangʻara tumanlari 13. Xorazm viloyati 2 Urganch va Hazorasp tumanlari Jami 20 -

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-martdagi PF-50-son Farmoniga 2-ILOVA

2026-yil 1-yanvardan boshlab oʻzini oʻzi band qilgan shaxslar shugʻullanishi mumkin boʻlgan faoliyat (ishlar, xizmatlar) turlari roʻyxati

1. Bolalarga qarab turish va ularni parvarish qilish boʻyicha jismoniy shaxslarga koʻrsatiladigan xizmatlar.

2. Oilaviy bolalar uyini tashkil etish va faoliyatini yuritish.

3. Bemorlar hamda doimiy ravishda oʻzgalar parvarishiga muhtoj keksa kishilarga qarab turish va ularni parvarish qilish boʻyicha jismoniy shaxslarga koʻrsatiladigan xizmatlar.

4. Uy xoʻjaligini yuritish va uy ishlarini bajarish, shu jumladan, turar joylarni tozalash, ovqat pishirish boʻyicha uy xoʻjaliklariga xizmat koʻrsatish.

5. Jismoniy shaxslarning santexnika uskunalarini mayda taʼmirlash va oʻrnatish.

6. Jismoniy shaxslarga kvartira ichida (shaxsiy qurilish ishlarida — uy ichida) elektr montaj xizmatlari koʻrsatish (elektr xavfsizligi boʻyicha ruxsati boʻlganda).

7. Dehqon xoʻjaliklari va fuqarolarning tomorqa yer uchastkalarida yer chopish va rekultivatsiya ishlari.

8. Fermer xoʻjaliklari egalari, pilla yetishtirish va ipak qurti urugʻchiligi tashkilotlari buyurtmasi boʻyicha qishloq xoʻjaligi ishlari (qishloq xoʻjaligi oʻsimliklari, ipak qurtini va hayvonlarni parvarish qilish, qishloq xoʻjaligi ekinlari hosilini yigʻish, tut koʻchatlarini ekish va boshqa qishloq xoʻjaligi ishlari).

9. Fuqarolarning dala-hovli va tomorqa uchastkalari landshaftini barpo etish ishlari.

10. Qishloq xoʻjaligi oʻsimliklarini ekish va parvarish qilishda, qishloq xoʻjaligi ekinlari hosilini yigʻib olishda dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer uchastkalari egalariga yordam berish.

11. Chorva mollarini oʻtlatish, ularni parvarish qilish, shu jumladan, urugʻlantirish, qoʻzilatish, qirqish va dagʻal xashak jamgʻarish ishlari.

12. Jismoniy shaxslarga kompyuterlarni taʼmirlash va sozlash xizmatlarini koʻrsatish, litsenziyalangan dasturiy taʼminot oʻrnatish ishlari.

13. Buyurtmachining uyida bajariladigan maishiy texnikani oʻrnatish va taʼmirlash.

14. Jismoniy shaxslarning avtomobillarini yuvish, avtomobillar kuzovlarini silliqlash.

15. Mexanizatsiya vositalarini qoʻllamay, uyda bajariladigan yuk ortish-yuk tushirish ishlari.

16. Xalq tabobati (litsenziyasi boʻlganda).

17. Xususiy shaxslarga bosh xizmatkor va konsyerj xizmatlarini koʻrsatish.

18. Buyurtma asosida tovarlarni yetkazib berish (yuk tashish bundan mustasno).

19. Bozorlar va savdo komplekslarida mayda yuklarni aravalarda tashish.

20. Ilgari foydalanilgan tovarlarni sotib olish va sotish.

21. Velosipedlarni taʼmirlash.

22. Rassomlik.

23. Aholining yakka tartibdagi buyurtmalari boʻyicha poyabzal tikish, poyabzalni taʼmirlash, boʻyash va tozalash.

24. Kalitlar tayyorlash.

25. Oʻlchov vositalari tayyorlash va ijaraga berish.

26. Kesuvchi buyumlar va asboblarni charxlash.

27. Musiqa asboblarini taʼmirlash va sozlash.

28. Milliy non va patirlarni tayyorlash va sotish.

29. Tulumni shishirish xizmatlari (taksidermik ishlar).

30. Namoyishlarda kiyimlar modelini namoyish qilish, rasmli jurnallarda, reklama filmlari va video kliplarda suratga tushish.

31. Multimedia, dizayn va sanʼat materiallarini yaratish va ishlov berish (veb-dizayner, grafika dizayneri, kompyuter oʻyinlari dizayneri, interyer dizayneri, landshaft dizayneri, liboslar dizayneri, retusher, fotokollajchi, vektor grafikasi muharriri, arxitektor, vizuallashtiruvchi dizayner, maʼlumot dizayneri, interfeys dizayneri, texnik dizayner, moushn-dizayner, banner yasovchi, nashriyot dizayneri, flesher, 3D-dizayner, videomuharrir, videooperator, bastakor, ovoz rejissori, aranjirovkachi, suxandon, fotomuharrir va boshqalar).

32. Dasturiy taʼminot, axborot tizimlari, mobil ilovalar va veb-saytlarni ishlab chiqish va texnik qoʻllab-quvvatlash (dasturchi, dasturiy taʼminotni sinovchi mutaxassis, veb-sahifalarni sahifalovchi, veb-tahlilchi, veb-saytlarni optimizatsiyalash boʻyicha mutaxassis).

33. Elektron savdo maydonchasida tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) chakana sotish boʻyicha faoliyatni amalga oshirish.

34. Ijtimoiy tarmoqlardagi faoliyat (PR-menedjer, internet-marketolog, ijtimoiy tarmoqlarda tovarlar (ishlar, xizmatlar)ni ilgari surish va reklama qilish (SMM), ijtimoiy tarmoq sahifalari administratori, akkaunt-menejer, marketolog, link-menejer, targetolog, kontekst-reklama boʻyicha mutaxassis, direktolog, media rejalashtiruvchi, SMO mutaxassisi).

35. Kadrlar tanlash sohasidagi faoliyat (internet-loyihalar bilan ishlovchi menejer, frilanserlar guruhi rahbari, NR-menejer, rekruter, shaxsiy assistent).

36. Onlayn konsultatsiya berish (onlayn-konsultant, onlayn-trener, moliyaviy maslahatchi, vebinar olib boruvchi).

37. Nomoddiy madaniy meros obyektlarini (dorboz, askiya va lapar) asrash va ulardan foydalanish (madaniyat markazlari tarkibida faoliyat yuritayotgan shaxslar bundan mustasno).

38. Uy sharoitida xonaki tovuqlarni yetishtirish va koʻpaytirish.

39. Hamshiralik ishi.

40. Uy hayvonlari (qoramol, qoʻy, echki, ot va boshqalar) bozorlarida vositachilik xizmati.

41. Avtomobil bozorlarida vositachilik xizmati.

42. Uyda sut va sut mahsulotlarini qayta ishlash va sotish xizmati.

43. Gips va ganchdan buyumlar yasash (uy jihozlari, ertak qahramonlari haykallarini yasash).

44. Tosh va tosh mahsulotlaridan yodgorlik, suvenir va dekorativ buyumlar tayyorlash.

45. Yogʻoch mahsulotlaridan savat, non mahsulotlari uchun maxsus idish va boshqa buyumlarni toʻqish.

46. Uy sharoitida pilla yetishtirish, shaxsiy tomorqa yer uchastkasida tut mevasi, niholi va koʻchatini yetishtirish, uyda ipak mato, ipak gilam toʻqish va sotish.

47. Kulolchilik.

48. Kibersport faoliyati.

49. “Oʻzbekiston Respublikasi Sport vazirligining stipendiyasi” tayinlangan sportchilar faoliyati.

50. Teri xomashyosini yigʻish va tayyorlash.

51. Junni yigʻish va tayyorlash.

52. Qayta ishlangan jundan kiyimlar va boshqa buyumlar toʻqish.

53. Uy sharoitida loydan tandir tayyorlash.

54. Atlas va adras toʻqish.

55. Mayda munchoq (biser) tikish.

56. Doʻppidoʻzlik mahsulotlarini uy sharoitida tayyorlash.

57. Temirchilik mahsulotlarini uy sharoitida tayyorlash.

58. Asalarichilik, shuningdek, asalari uyasi va ramkalarini yasash.

59. Quroqchilik usulida koʻylak, koʻrpa va yopinchiqlar tikish.

60. Qoʻziqorinlarni terish, uy sharoitlarida yetishtirish va sotish.

61. Pichoq tayyorlash, charxlash va sotish.

62. Qogʻozdan qutilar, banderollar tayyorlash.

63. Uy sharoitida issiqxona mahsulotlarini yetishtirish.

64. Tayyor mahsulotga etiketka biriktirish.

65. Uy sharoitida bolalar oʻyinchogʻi ishlab chiqarish.

66. Uy sharoitida supurgi yetishtirish va tayyorlash.

67. Yassi oyoqli bolalar oyoq kiyimlarini tayyorlash.

68. Milliy taqinchoqlar yasash.

69. Kandakorlik, miskarlik buyumlarini uy sharoitida tayyorlash.

70. Dagʻal jundan gilam, koʻrpa va yostiq tayyorlash.

71. Artemiya sistalarini yigʻish va topshirish.

72. Yengil avtotransport vositasida yoʻlovchilarni shahar, shahar atrofi va shaharlararo tashish (litsenziya varaqasi boʻlganda).

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-martdagi PF-50-son Farmoniga 3-ILOVA

2026-yil 1-yanvardan kuchga kiradigan Milliy hunarmandchilik faoliyatining yoʻnalishlari roʻyxati va “Hunarmand” uyushmasiga aʼzo boʻlish mezonlari *

T/r Faoliyat yoʻnalishlari Mahsulotlarning asosiy turlari Asosiy mezonlar Shogirdlar soni 1. Ganch oʻymakorligi Qandillar, devor shamdonlari, koʻzgu, naqshlar, stalaktitlar, muqarnas (friz), karnizlar, ustunlar elementlari, panjaralar, haykalchalar, panno, shift va devor bezaklari va asoslari, ganchdan yasalgan arxitektura va qurilish elementlari, boshqa amaliy bezak mahsulotlari. Ganch oʻymakorligida qoliplardan, qorishtirish, quritish uskunalaridan, kesish va oʻyish asboblaridan foydalanilgan holda arxitektura elementlari, haykallar, yodgorliklar, interyer va fasadlarni bezash uchun ishlangan mahsulotlar, namoyonlar tayyorlash. Har bir ish (mahsulot) badiiy yechimga ega boʻlishi zarur. 10 nafargacha 2. Qoʻlda gilam toʻqish Gilam va gilamchalar, paloslar, xurjunlar, kigiz buyumlar, sholchalar, joynamozlar, oʻtovlar, tabiiy toladan tayyorlangan buyumlar. Gilamchilik dastgohi (har qanday materialdan tayyorlangan gilamchilik dastgohi), kesuvchi, qiruvchi, tarovchi va ip yigiruvchi asbob-uskunalardan foydalangan holda tabiiy va sunʼiy tolalardan umumiy tarzda barcha turdagi gilam va gilamchilik mahsulotlarini tayyorlash. 10 nafargacha 3. Qoʻlda gazlamalar toʻqish Atlas, beqasam, adras, tabiiy ipak, ip kalava, jun va sunʼiy ipdan toʻqilgan gazlamalar. Ip ayirish va gazlama toʻqish dastgohi, kesuvchi, tarovchi, tekislovchi asbob-uskunalardan foydalangan holda sunʼiy va tabiiy tolalardan mato toʻqish texnikasi asosida milliy uslubga mos ravishda gazlamalar tayyorlash. 10 nafargacha 4. Tosh va suyak oʻymakorligi Toshdan tayyorlangan esdalik buyumlar, mayda plastikalar, qutichalar, yozuv anjomlari, shamdonlar, panno, relyeflar va kontrrelyeflar, barelyeflar, geraldika va ramzlar, toshni pardozlash yoʻli bilan tayyorlangan bezaklar va boshqa bezak buyumlar. Tosh kesuvchi va oʻyuvchi, chizuvchi barcha turdagi kichik mexanizatsiya vositalari ** va asbob-anjomlari yordamida toshga ishlov berish texnikasi asosida toshdan ishlangan barcha turdagi bezaklar, yodgorliklar, arxitektura va qurilish elementlari, uy-roʻzgʻor buyumlarini yasash. 5 nafargacha 5. Miniatura, rang-tasvir, naqqoshlik va boʻyoqli naqshlar tayyorlash Lok miniaturasi texnikasida tayyorlangan buyumlar: qutichalar, suratlar; devor, qogʻoz, mato, teri, gazlama, papye-mashe, yogʻoch, qovoq, karton, suyak va emaldagi naqshlar va rasmlar; xattotlik uslubida tayyorlangan qoʻlyozmalar, kitoblar, miniatura va tasviriy sanʼat asarlari, risolalar va boshqa hunarmandchilik buyumlari; muqovalash. Har qanday materialga (yogʻoch, karton, gazlama, papye-mashe, teri va h.k.) amaliy va tasviriy sanʼat turlariga kiruvchi texnikalarda (maktablar) ishlangan badiiy yechimga ega boʻlgan asarlar — suratlar, naqshlar ishlash (chizish, yozish). 10 nafargacha 6. Kandakorlik, miskarlik buyumlarini tayyorlash Mis, latun, aluminiydan yasalgan buyumlar (choynak, qumgʻon, lagan, guldon, shuningdek, bezak va amaliy maqsadlar uchun moʻljallangan boshqa buyumlar). Kichik mexanizatsiya vositalari (kesuvchi, qirquvchi, qizdirib-erituvchi, eguvchi, payvandlovchi uskunalar va oʻyish-chizish asbob-anjomlari) yordamida mis, latun, aluminiy va h.k. materiallardan uy-roʻzgʻor buyumlari, oshxona anjomlari, xoʻjalik mollari, arxitektura elementlarini tayyorlash. 10 nafargacha 7. Metalldan buyumlar yasash Qoʻlda yasalgan metall buyumlar: eshiklar, naqshli darvozalar, panjaralar, deraza va eshik tutqichlari, ilgaklar, qoʻngʻiroqlar, zanjirlar, shamdonlar, ketmonlar, teshalar, xaskash, panshaxalar, omochlar, barcha turdagi milliy qilich, xanjar va pichoqlar, ommaviy ishlab chiqariladigan metall buyumlar. Qoʻlda yoki kichik mexanizatsiya vositalaridan (elektr arra, payvandlash, qizdiruvchi va erituvchi uskunalar va h.k.) foydalangan holda individual yondashuv asosida metalldan uy-roʻzgʻor buyumlari, oshxona anjomlari, xoʻjalik mollari, qoliplar, arxitektura-qurilish elementlari va asbob-uskunalarini tayyorlash. 5 nafargacha 8. Tunukadan buyumlar yasash Qoʻlda yasalgan tunuka buyumlar: guldor va jimjimador tarnov va quvurlar, oshxona anjomlari (oshpichoq, kapgir, choʻmich, chovli, elak, mantiqozon va boshqalar), uy-roʻzgʻor buyumlari (kiyim va parda ilgichlar, qoʻl yuvgich, tutqichlar, soyabonlar) va boshqalar. Qoʻlda yoki kichik mexanizatsiya vositalaridan (elektr arra, payvandlash, qizdiruvchi va erituvchi uskunalar va h.k.) foydalangan holda individual yondashuv asosida tunukadan uy-roʻzgʻor buyumlari, oshxona anjomlari, xoʻjalik mollari, qoliplar, arxitektura-qurilish elementlari va asbob-uskunalarini tayyorlash. 5 nafargacha 9. Milliy poyabzal tayyorlash Qoʻlda va yakka tartibda tikilgan milliy poyabzallar, teridan mahsi va kovushlar, kirza va kigiz etiklar, sandallar, shippaklar, tuflilar. Qoʻlda va kichik mexanizatsiya vositalaridan (tikuv mashinkasi, preslash uskunasi, kesuvchi, qolip va yelim quyish moslamasi va h.k.) foydalangan holda, individual yondashuv asosida, yakka tartibda (konveyer emas) zamon va bozor talablariga mos ravishda ishlangan barcha turdagi oyoq kiyimlarini tayyorlash. 10 nafargacha 10. Milliy liboslar tayyorlash Chopon, yaxtak, nimcha, bolalar choponlari, toʻy liboslari va boshqa milliy kiyimlar. Qoʻlda va kichik mexanizatsiya vositalaridan (tikuv mashinkalari, tekislash, preslash uskunalari, yelim quyish moslamasi, kesuvchi, qirquvchi, chizuvchi va h.k.) foydalangan holda, individual yondashuv asosida, yakka tartibda (konveyer emas), zamon va bozor talablariga mos ravishda ishlangan milliy uslubdagi barcha turdagi liboslarni tayyorlash. 10 nafargacha 11. Bosh kiyimlar tayyorlash Milliy doʻppilar, telpak, salla, shuningdek, moʻyna, qorakoʻl teri, teri va qoʻlda ishlov berilgan materiallardan tikilgan boshqa bosh kiyimlar. Qoʻlda va kichik mexanizatsiya vositalaridan (tikuv mashinkalari, tekislash, preslash, quritish uskunalari va h.k.) hamda kesuvchi, qirquvchi, chizuvchi, tikuvchi ish anjomlaridan foydalangan holda, individual yondashuv asosida, yakka tartibda (konveyer emas) bosh kiyimlar tayyorlash. 10 nafargacha 12. Yogʻoch oʻymakorligi Yogʻoch oʻymakorligi uslubida bajarilgan barcha amaliy bezak sanʼati turlari. Qoʻlda, alohida individual yondashuv asosida, har qanday yogʻochdan yogʻoch oʻymakorligi usulida amaliy sanʼat bezaklari, arxitektura-qurilish elementlari, uy anjomlari va kichik hajmdagi sovgʻabop buyumlarni tayyorlash. 10 nafargacha 13. Gul bosilgan gazlamalar va chokli buyumlar tayyorlash Turli xil matolarga gul bosish usulida tayyorlangan buyumlar: batik, milliy koʻrpa va koʻrpachalar, yostiqlar, belbogʻlar, jiyaklar, sumkalar, tasmalar, bolalar kiyimlari va boshqa chokli hunarmandchilik buyumlari. Qoʻlda va kichik mexanizatsiya vositalaridan (tikuv mashinkalari, tekislash, preslash uskunalari, yelim quyish moslamasi, kesuvchi, qirquvchi, chizuvchi, dazmollash va boshqa asbob-anjomlar) foydalangan holda, turli xil matolardan chok tushirish texnikasi *** asosida, zamon va bozor talablariga mos ravishda, oʻzida milliylikni targʻib etuvchi detallarni mujassamlashtirgan buyumlarni (liboslar, kiyim-kechaklar, uy-roʻzgʻor buyumlari va xoʻjalik mollari) tayyorlash. 10 nafargacha 14. Kashtachilik Kashtachilik va toʻqilgan buyumlar, shuningdek, qoʻlda tayyorlangan bosh kiyimlar qismlari (kashta mashina yordamida ham tayyorlanishi mumkin). Qoʻlda igna, bigiz, kesuvchi va qirquvchi asbob-anjomlar yordamida tabiiy va sunʼiy iplardan kashta tushirilgan matolar, uy-roʻzgʻor anjomlari, xoʻjalik buyumlari, interyer bezaklari, oyoq kiyimlar va turli xil liboslar tayyorlash. 10 nafargacha 15. Zardoʻzlik buyumlari Metall iplardan foydalangan holda zardoʻzlik uslubida tayyorlangan barcha hunarmandchilik mahsulotlari. Qoʻlda igna, bigiz, kesuvchi va qirquvchi asbob-anjomlar yordamida, turli xil matolarga metall iplardan foydalangan holda, zardoʻzlik uslubida uy-roʻzgʻor, oshxona anjomlari, xoʻjalik buyumlari, interyer bezaklari, oyoq kiyimlar va turli xil liboslar tayyorlash. 10 nafargacha 16. Musiqa asboblarini tayyorlash Ishlab chiqarishdan tashqari usulda tayyorlangan barcha turdagi milliy musiqa asboblari. Alohida individual yondashuv asosida milliy musiqa asboblarini (doira, dutor, tanbur, tor, rubob, nogʻora va h.k.) tayyorlash. 10 nafargacha 17. Chinni, fayans va sopol buyumlar tayyorlash Chinni, fayans va sopoldan tayyorlangan amaliy bezak sanʼatining barcha turlari, arxitektura-bezak elementlari, chinni, fayans va sopol buyumlarni naqsh va trafaret bilan bezash, loydan tayyorlangan uy va oshxona buyumlari, tandirlar. Kulolchilik uslubida arxitektura bezak elementlari, uy-roʻzgʻor buyumlari, oshxona anjomlari, oʻyinchoqlar, esdalik va suvenir buyumlari, xoʻjalik mollarini chinni, fayans hamda sopoldan tayyorlash. 10 nafargacha 18. Qimmatbaho metalldan zargarlik buyumlarini yasash Qonunchilikka muvofiq tamgʻalanishi shart boʻlgan probali oltin, kumush, platina va platina guruhidagi metallardan ijodiy, mualliflik va milliy uslubda yasalgan buyumlar. Oltin, kumush va platina guruhidagi metallardan badiiy yechimga ega boʻlgan, ijodiy yondashuv asosida milliy uslubdagi zargarlik buyumlarini yasash. 10 nafargacha 19. Milliy qoʻgʻirchoq va oʻyinchoqlar tayyorlash Yogʻoch, metall, gips, mato, sopol va boshqa materiallardan ishlab chiqarishdan tashqari sharoitda yasalgan qoʻgʻirchoq va oʻyinchoqlar. Qoʻlda yoki kichik mexanizatsiya vositalaridan (tikuv mashinkalari, tekislash, preslash, kesish uskunalari), yelim quyish moslamasi, kesuvchi, qirquvchi, kuydiruvchi, chizuvchi va boshqa asbob-anjomlar yordamida turli xil materiallardan (yogʻoch, metall, gips, mato, yelim, furnitura, charm va h.k.) yuviladigan va yuvilmaydigan, oʻynaladigan va oʻynalmaydigan (suvenir), interyer uchun qoʻgʻirchoqlar va oʻyinchoqlar tayyorlash. 10 nafargacha 20. Mayda haykaltaroshlik buyumlarini tayyorlash Tabiiy va sunʼiy materiallar (gips, shamot, mis, bronza, aluminiy, suyak, yogʻoch, tosh, sopol, chinni, fayans va boshqalar)dan yasalgan barcha turdagi haykaltaroshlik buyumlari. Tabiiy va sunʼiy materiallar (gips, shamot, mis, bronza, aluminiy, suyak, yogʻoch, tosh, sopol, chinni, fayans va boshqalar)dan yasalgan barcha turdagi haykaltaroshlik buyumlarini tayyorlash. 5 nafargacha 21. Charm mahsulotlarini tayyorlash Egar-jabduq anjomlari, shu jumladan, ular uchun arqon, belbogʻ, qayish anjomlari, tabiiy va sunʼiy charmdan tayyorlangan milliy nimcha va bosh kiyimlar, charmdan tayyorlangan esdalik buyumlari. Qoʻlda yoki kichik mexanizatsiya vositalaridan (tikuv mashinkalari, tekislash, preslash, kesish va chizish uskunalari, yelim quyish moslamasi, kesuvchi, qirquvchi, chizuvchi va boshqa asbob-anjomlar) foydalangan holda teridan uy-roʻzgʻor buyumlari, oshxona anjomlari, kiyim-kechaklar va xoʻjalik mollarini tayyorlash. 5 nafargacha 22. Mualliflik mebellarini tayyorlash Amaliy bezak sanʼati predmetlariga kiradigan mebel (toʻplamlari va alohida qismlari). Qoʻlda yoki kichik mexanizatsiya vositalaridan (elektr arra, tokarlik stanogi, yoʻnuvchi, ochuvchi, chizuvchi stanoklar, randalash uskunalari va boshqa ish anjomlari) foydalangan holda, alohida individual yondashuv asosida xalq amaliy-bezak sanʼatini qoʻllagan holda mebellar ishlash. 10 nafargacha 23. Yogʻochdan xalq hunarmandchiligi mahsulotlarini tayyorlash Oshxona anjomlari (oʻqlov, tuzdon, non quti, joʻva, keli, oshtaxta, chakich), yogʻoch, faner va laminatdan tayyorlangan turli hunarmandchilik mahsulotlari, belanchaklar, bolalar aravachasi, beshik va uning anjomlari, turli xontaxtalar, sandiq, javon, eshik, rom, bezakli reykalar, surat uchun romlar (baget), tokarlik uskunasidan tayyorlangan har xil shaklli hunarmandchilik mahsulotlari, yogʻoch shaxmat taxtasi va donasi, panno, yogʻochdan qoʻlda va kichik mexanizatsiya vositalari yordamida yasalgan boshqa buyumlar. Qoʻlda yoki kichik mexanizatsiya vositalaridan (elektr arra, tokarlik stanogi, yoʻnuvchi, ochuvchi, chizuvchi stanoklar, randalash uskunalari va boshqa ish anjomlari) foydalangan holda, individual yondashuv asosida har qanday yogʻochdan uy-roʻzgʻor buyumlari, oshxona anjomlari, xoʻjalik mollari, oʻyinchoqlar, arxitektura-qurilish materiallari va asbob-uskunalarni tayyorlash. 10 nafargacha 24. Novdalardan buyumlar toʻqish Oʻsimlik novdalaridan toʻqilgan buyumlar (qamish, tol, poxol, tok novdalari va boshqa har xil daraxt novdalari). Kesuvchi, qirquvchi ish anjomlari, turli xil iplar va yopishtirish anjomlari (kleylar) yordamida har xil novdalardan “toʻqish” texnikasi asosida uy-roʻzgʻor buyumlari, xoʻjalik mollari, suvenir va sovgʻalar tayyorlash. 5 nafargacha 25. Hajmli va shaklli qoliplarda quyilgan buyumlar tayyorlash Tabiiy va sunʼiy materiallardan quyma uslubda ishlangan buyumlar, shuningdek, (murakkab mexanizm va mashinalardan foydalanmagan holda) mis, bronza, choʻyan, aluminiydan qoʻlda quyma uslubda ishlangan mahsulotlar. Tabiiy va sunʼiy materiallardan quyma uslubda ishlangan buyumlar, shuningdek (murakkab mexanizm va mashinalardan foydalanmagan holda) mis, bronza, choʻyan, aluminiydan qoʻlda quyma uslubda ishlangan mahsulotlar yasash. 5 nafargacha 26. Esdalik buyumlarini tayyorlash Turli tabiiy va sunʼiy materiallardan har xil rangda tayyorlangan esdalik va sovgʻa buyumlari, kamar, nishonlar, tasbeh, guldastalar, floristika, ikebana va boshqa buyumlar. Har qanday materiallardan turli xil hajmda va ranglarda sovgʻa qilish uchun moʻljallangan hunarmandchilik mahsulotlarini tayyorlash. 10 nafargacha 27. Oddiy metallardan milliy uslubda taqinchoqlar yasash Oddiy metallardan milliy uslubda tayyorlangan barcha taqinchoqlar (tumorlar, ziraklar, zebigardon, bilaguzuk, uzuk, tillaqosh va boshqalar). Qimmatbaho boʻlmagan, yaʼni qonunchilikka muvofiq tamgʻalanishi shart boʻlgan metallar (oltin, kumush, platina)dan tashqari barcha turdagi metallardan hamda tabiiy va sunʼiy toshlardan milliy uslubda taqinchoqlar tayyorlash. 10 nafargacha 28. Ot anjomlarini tayyorlash Uzangi, taqa, noʻxta, qamchi, egar-jabduq, arava, ot yopinchiqlari va boshqa mahsulotlar tayyorlash. Yogʻoch, temir, teri va matolar yordamida qoʻlda va kichik mexanizatsiya vositalari yordamida ot anjomlarini yasash, tayyorlash va tikish. 5 nafargacha 29. Xattotlik Xattotlik uslubida qoʻlyozmalar, kitoblar, risolalar va boshqa hunarmandchilik buyumlari tayyorlash. Qogʻoz, mato, teri, ganch, sopol, yogʻoch va boshqa materiallarga turli boʻyoqlar va tilla suvi yordamida qoʻlda turli xattotlik uslublarida chizish va bezak berish, binolar interyeri uchun suratlar yaratish, tarixiy va madaniy obyektlar koshinpazlik va ganch oʻymakorligi bezaklarida, yogʻoch eshiklar va boshqalarda xattotlik uslubida yozuvlar yozish. 10 nafargacha 30. Makrame va qoʻlda toʻqilgan buyumlar tayyorlash Makrame, patli roʻmollar, spitsalarda toʻqilgan buyumlar. Turli oʻlchamdagi iplardan bigiz, spitsa va kichik mexanika mashinkalari yordamida bolalar, ayollar va erkaklar liboslari, bosh kiyimlari va oyoq kiyimlari, roʻmollar, uy-roʻzgʻor buyumlari va interyer bezak buyumlarini toʻqish. 10 nafargacha 31. Anʼanaviy dizaynerlik xizmatlarini koʻrsatish Milliy kiyimlar, toʻy va marosimlarda ishlatiladigan sarpo idishlar uchun har xil oʻlcham va koʻrinishdagi jomadonlar. Karton, temir, qogʻoz va turli matolardan bezak toshlari va munchoqlari, gullardan foydalangan holda qoʻl mehnati va tikuv mashinkalari yordamida toʻy va marosimlar uchun milliy liboslar solinadigan qutilar, sandiqlar, sarpo idishlari, gʻiloflar, jomadonlar tayyorlash. 5 nafargacha 32. Quroqchilik usulida tikish Koʻrpa, yopinchiq, panno, yostiq jildlar, liboslar tayyorlash Teri va mato parchalarini bir biriga ulagan holda qoʻlda va tikuv mashinkalari yordamida anʼanaviy va zamonaviy uslubda quroqli buyumlar tayyorlash, jumladan, koʻrpa-yostiq, koʻrpacha, liboslar, choponlar, interyer uchun bezaklar, pannolar, mualliflik ishlari va sanʼat asarlari tayyorlash. 5 nafargacha

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-martdagi PF-50-son Farmoniga 4-ILOVA

2025-yilda mahalliy boshqaruv organlari va davlat tashkilotlari binolariga tadbirkorlik subyektlarini joylashtirish dasturi amalga oshiriladigan tuman va shaharlar roʻyxati

T/r Hudud nomi Tuman (shahar) nomi 1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Qoʻngʻirot tumani 2. Chimboy tumani 3. Andijon viloyati Asaka tumani 4. Buxoro viloyati Gʻijduvon tumani 5. Jizzax viloyati Gʻallaorol tumani 6. Qashqadaryo viloyati Yakkabogʻ tumani 7. Navoiy viloyati Xatirchi tumani 8. Namangan viloyati Chortoq tumani 9. Samarqand viloyati Bulungʻur tumani 10. Sirdaryo viloyati Sirdaryo tumani 11. Surxondaryo viloyati Denov tumani 12. Toshkent viloyati Yangiyoʻl shahri 13. Fargʻona viloyati Quva tumani 14. Margʻilon shahri 15. Xorazm viloyati Shovot tumani

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-martdagi PF-50-son Farmoniga 5-ILOVA

Venchur jamgʻarmalar ishtirokida startap loyihalar amalga oshiriladigan yangi biznes yoʻnalishlari roʻyxati

1. Sunʼiy intellekt, blokcheyn, katta hajmli maʼlumotlar, aqlli va raqamli texnologiyalarni iqtisodiyot tarmoqlariga tatbiq etish.

2. Iqtisodiyot tarmoqlarida yashil va energiya tejamkor texnologiyalar, qayta tiklanadigan resurslardan foydalanish.

3. Innovatsion va smart texnologiyalar asosida tibbiy va boshqa xizmatlarni koʻrsatish.

4. Uy-joylar, ijtimoiy obyektlar va davlat muassasalarida muqobil energiya vositalari asosida ishlaydigan isitish va sovitish qurilmalarini oʻrnatish.

5. Koʻp kvartirali va yakka tartibdagi uy-joylarda ishlatilgan suvni qayta ishlash, suvni tejash maqsadida “aqlli texnologiyalar”ni oʻrnatish, suvdan foydalanish samaradorligini oshirish.

6. Yer unumdorligini oshirish, shoʻrlanish darajasini kamaytirish, meliorativ holatini yaxshilash, irrigatsiya muammolarini hal etish boʻyicha zamonaviy texnologiyalarni joriy qilish.

7. Suv taʼminoti ogʻir boʻlgan hududlar uchun suvsiz iqlim sharoitlariga mos va chidamli oʻsimliklarni yetishtirish.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-martdagi PF-50-son Farmoniga 6-ILOVA

2025 — 2030-yillarda kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish

1. 2030-yilga borib yalpi ichki mahsulot hajmini 200 milliard AQSH dollariga yetkazish, kambagʻallik darajasini 5 foizdan pastga tushirish hamda Oʻzbekistonni daromadi oʻrtachadan yuqori boʻlgan davlatlar qatoriga kiritish boʻyicha barcha imkoniyatlar yetarli.

2. Ushbu ustuvor maqsadlarga erishishda barqaror iqtisodiy oʻsishning asosiy drayveri boʻlgan kichik va oʻrta biznes uchun har tomonlama qulay shart-sharoitlar yaratish, ularning yashovchanligini oshirish hamda yiriklashishini ragʻbatlantirish muhim ahamiyat kasb etadi.

3. Bugungi kunda 283,9 ming nafar yakka tartibdagi tadbirkorlar va 905,8 ming kichik va oʻrta korxonalar faoliyat koʻrsatmoqda, ushbu sohada 10,5 million aholi band (jami band aholining 74 foizi).

4. 2024-yil yakuni boʻyicha yalpi ichki mahsulotning 54,3 foizi, sanoatning 32,4 foizi, eksportning 33,3 foizi kichik va oʻrta biznes subyektlari hissasiga toʻgʻri kelmoqda.

5. Uch yildan ortiq faoliyat koʻrsatayotgan kichik va oʻrta biznes korxonalari ulushi 76 foizni tashkil etib, ilk bor 300 mingtaga yetdi, ishchilari soni 100 nafardan koʻp boʻlgan korxonalar soni 3 mingga yaqinlashdi.

6. Shu bilan birga Jahon savdo tashkilotiga kirish sharoitida kichik va oʻrta biznes subyektlari raqobatbardoshligini oshirish, ular tomonidan innovatsion, raqamli va “yashil texnologiyalar”dan foydalanishni kengaytirish, xalqaro standartlar va qoidalarni joriy qilishga koʻmaklashish orqali yangi bozorlarga chiqishni ragʻbatlantirish zarur.

7. Shuningdek, aholini tadbirkorlik koʻnikmalariga oʻqitish va biznesga jalb qilish mexanizmlarini takomillashtirish, hududlarda biznes uchun zarur infratuzilmani barpo etish, kichik va oʻrta biznes subyektlarining arzon moliyaviy resurslardan foydalanish imkoniyatini kengaytirish lozim.

8. Mamlakatimizda qulay ishbilarmonlik muhitini yaratish, kichik va oʻrta biznes huquqlari va qonuniy manfaatlari himoyasini kuchaytirish bilan bir qatorda ilgʻor xorijiy tajriba asosida ijtimoiy va ekologik masʼuliyatni oshirish yuzasidan yangi yondashuvlarni joriy qilish zarurati yuzaga kelmoqda.

9. Yuqoridagilardan kelib chiqib, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-mart kuni kichik va oʻrta biznes vakillari bilan uchrashuvida belgilab berilgan ustuvor vazifalar ijrosini taʼminlash maqsadida 2025 — 2030-yillarda kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish strategiyasi (keyingi oʻrinlarda — Strategiya) ishlab chiqildi.

1-BOB. STRATEGIYANING ASOSIY MAQSADI VA USTUVOR YOʻNALISHLARI

10. Strategiyaning asosiy maqsadi — yagona davlat siyosatini amalga oshirish orqali kichik va oʻrta biznes uchun eng qulay shart-sharoitlar yaratish hamda sohada raqobatbardoshlikni oshirish.

11. Bunda 2030-yilga qadar kichik va oʻrta biznesning yalpi ichki mahsulotdagi ulushini 60 foizga yetkazish, sohadagi eksport hajmini 20 milliard AQSH dollaridan oshirish hamda 2 milliondan ortiq yangi ish oʻrinlarini yaratish boʻyicha maqsadli koʻrsatkichlar ishlab chiqildi.

12. Shu maqsadda quyidagilar Strategiyaning ustuvor yoʻnalishlari etib belgilanmoqda:

(a) moliyaviy qoʻllab-quvvatlash choralarini kengaytirish;

(b) biznes uchun zarur infratuzilmani rivojlantirish;

(v) raqobat muhitini yaxshilash va tashqi bozorlarga chiqishni ragʻbatlantirish;

(g) raqamlashtirish, sunʼiy intellekt va innovatsiyalarni joriy etish;

(d) kichik va oʻrta biznesni qoʻllab-quvvatlash choralari samaradorligini oshirish;

(e) tadbirkorlik koʻnikmalariga oʻqitish va biznes uchun malakali mutaxassislar tayyorlash tizimini takomillashtirish;

(j) masʼuliyatli biznes amaliyotini joriy qilish.

1-YOʻNALISH. MOLIYAVIY QOʻLLAB-QUVVATLASH CHORALARINI KENGAYTIRISH

1-maqsad. Moliyaviy qoʻllab-quvvatlash mexanizmlari samaradorligini oshirish

(a) davlat tomonidan kichik va oʻrta biznes subyektlariga koʻrsatilayotgan moliyaviy qoʻllab-quvvatlash mexanizmlarining yuqori daromadli ish oʻrinlarini tashkil etish, ishlab chiqarish va eksport hajmini oshirish hamda ularning faoliyatini diversifikatsiya qilishga nisbatan taʼsirini baholash;

(b) kichik va oʻrta biznes subyektlarining yiriklashishini ragʻbatlantirishga qaratilgan manzilli moliyaviy qoʻllab-quvvatlash mexanizmini joriy etish;

(v) ilgʻor xorijiy tajriba asosida kredit kafolatlari tizimi imkoniyatlaridan keng foydalanishni taʼminlovchi normativ va institutsional bazani shakllantirish.

2-maqsad. Moliyaviy qoʻllab-quvvatlashda nobank kredit tashkilotlarining ishtirokini kengaytirish

(a) nobank kredit tashkilotlarining davlat dasturlari va xalqaro moliya institutlarining kredit liniyalaridagi ishtirokini kengaytirish;

(b) tijorat banklari, mikromoliya tashkilotlari va lizing kompaniyalari tomonidan roʻyxatdan oʻtmasdan tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirayotgan shaxslarga tajriba tariqasida kredit ajratishni joriy etish orqali ularning faoliyatini rasmiylashtirishga koʻmaklashish.

2-YOʻNALISH. BIZNES UCHUN ZARUR INFRATUZILMANI RIVOJLANTIRISH

3-maqsad. Yer uchastkalari va davlat mulki obyektlari ajratishni kengaytirish

(a) yuqori texnologik mahsulotlar ishlab chiqaruvchi tadbirkorlik subyektlariga boʻsh turgan davlat koʻchmas mulk obyektlarini tekin foydalanishga berish tizimini joriy etish;

(b) mahalliy boshqaruv organlari va davlat tashkilotlari joylashgan binolarga tadbirkorlik subyektlarini joylashtirish dasturini amalga oshirish, bunda:

(i) mahalliy boshqaruv organlari va davlat tashkilotlarini namunaviy loyiha asosida yangi barpo etiladigan koʻp qavatli binoga joylashtirish;

(ii) yangi barpo etiladigan koʻp qavatli binoning 1 va 2-qavatlarini tadbirkorlik subyektlariga mulk huquqi asosida realizatsiya qilish;

(iii) mahalliy boshqaruv organlari va davlat tashkilotlarini koʻchirish natijasida boʻshaydigan davlat koʻchmas mulk obyektlarini tadbirkorlik loyihalarini amalga oshirish uchun elektron onlayn auksion savdolariga chiqarish;

(v) yer uchastkalarini tanlash va elektron onlayn auksion savdolariga chiqarishdan oldin tadbirkorlik subyektlarining ushbu yer uchastkalariga boʻlgan talab va qiziqishini majburiy tarzda oʻrganish amaliyotini joriy qilish;

(g) aholi punktlarida boʻsh turgan yer uchastkalaridan master reja asosida foydalanish samaradorligini oshirish.

4-maqsad. Infratuzilma bilan bogʻliq qonunchilik bazasini takomillashtirish

(a) infratuzilma bilan taʼminlashga oid jarayonlarning uzviy bogʻliqligini taʼminlash maqsadida infratuzilma loyihalarini tanlab olish, moliyalashtirish, boshqarish va monitoring qilish boʻyicha qonunchilik hujjatlarini xatlovdan oʻtkazish va konsolidatsiya qilish;

(b) infratuzilma loyihalarini amalga oshirish borasida xalqaro standartlar, reyting va sertifikatsiya talablarini bosqichma-bosqich amaliyotga joriy etish;

(v) infratuzilmani barpo etish xarajatlarini davlat tomonidan qoplab berish mexanizmlarini yanada takomillashtirish;

(g) muqobil energiya sohasida faoliyat yurituvchi tashkilotlar faoliyatini qoʻllab-quvvatlash.

5-maqsad. Maxsus iqtisodiy va kichik sanoat zonalarini infratuzilma bilan taʼminlashni takomillashtirish

(a) barcha maxsus iqtisodiy va kichik sanoat zonalaridagi infratuzilma holatini kompleks baholashdan oʻtkazish;

(b) maxsus iqtisodiy va kichik sanoat zonalarining tashqi muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlariga ulanishini taʼminlash;

(v) maxsus iqtisodiy va kichik sanoat zonalarida obyektlarni loyihalashtirishda tabiiy gazga muqobil boʻlgan yoqilgʻi turi va energiya tejamkor texnologiyalardan foydalanishga ustuvorlik berish;

(g) maxsus iqtisodiy va kichik sanoat zonalarida davlat-xususiy sheriklik asosida infratuzilma loyihalarini amalga oshirish.

6-maqsad. Infratuzilmani rivojlantirishga xususiy sektorni jalb qilish

(a) infratuzilma obyektlarini qurish, rekonstruksiya qilish va taʼmirlashda davlat organlarining ayrim funksiyalarini autsorsing asosida tadbirkorlik subyektlariga berish;

(b) elektr energiyasini taqsimlash tizimiga xususiy sektorni jalb qilish;

(v) energetika sohasida raqobatli ulgurji va chakana bozorlarni joriy etish;

(g) davlat-xususiy sheriklik asosida energiyani saqlash tizimlarini joriy qilish.

3-YOʻNALISH. RAQOBAT MUHITINI YAXSHILASH VA TASHQI BOZORLARGA CHIQISHNI RAGʻBATLANTIRISH

7-maqsad. Ichki bozorda raqobat muhitini yaxshilash

(a) nufuzli xalqaro tashkilotlarni jalb qilgan holda har ikki yilda ichki bozordagi raqobat muhitini mustaqil baholash;

(b) xorijiy ekspertlarni jalb qilgan holda raqobatbardoshlik indeksini ishlab chiqish hamda shu asosda hududlardagi raqobat muhitini tahlil qilib borish;

(v) raqobat rivojlangan tarmoqlarda davlat ishtirokidagi korxonalarni xususiylashtirish hamda ularga berilgan eksklyuziv huquq va imtiyozlarni bekor qilish;

(g) davlat organlari va tashkilotlari tomonidan amalga oshirilayotgan davlat funksiyalarini ilgʻor xorijiy tajriba asosida audit qilgan holda xususiy sektorga oʻtkazish choralarini koʻrish;

(d) eksklyuziv huquq berilgan sohadagi vakolatli davlat organlari tomonidan xoʻjalik yurituvchi subyektlarning eksklyuziv huquqlarini bekor qilish yoki saqlab qolishning maqsadga muvofiqligini har yili koʻrib chiqish.

8-maqsad. Mahalliy ishlab chiqaruvchilar raqobatbardoshligini oshirish

(a) mahalliy ishlab chiqaruvchilarning raqobatbardoshligini ilgʻor xorijiy tajriba va zamonaviy metodologiyalar asosida baholash hamda natijasi boʻyicha aniqlangan toʻsiqlar va nomutanosibliklarni bartaraf etish;

(b) hududlarning ixtisoslashuvi va raqobat ustunliklari asosida “oʻsish nuqtalari”ni aniqlash va ularning salohiyatini toʻliq ishga solish;

(v) soddalashtirilgan va umumbelgilangan soliq toʻlovchilar oʻrtasidagi tafovutni qisqartirish orqali kichik tadbirkorlik subyektlarining yiriklashish imkoniyatlarini kengaytirish.

9-maqsad. Hududlarda sanoatni jadal rivojlantirish

(a) tumanlarning ixtisoslashuvidan kelib chiqib, bosqichma-bosqich sanoatni jadal rivojlantirish boʻyicha loyiha ofislari faoliyatini yoʻlga qoʻyish va hududlarda drayver loyihalarni amalga oshirish;

(b) xorijiy davlatlardan injener, texnolog, dizayner, buxgalter, marketolog kabi mutaxassislarni jalb qilgan holda kichik va oʻrta biznes subyektlarining yuqori qiymatli tashqi bozorlarga chiqishiga koʻmaklashish;

(v) kichik va oʻrta biznes subyektlariga zarur texnologik asbob-uskunalar xarid qilish hamda ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar brendini yaratishga koʻmaklashish;

(g) tumanlarni ular ixtisoslashgan sohalar boʻyicha ilgʻor texnologiyalar markaziga aylantirish, bunda kichik ishlab chiqarish quvvatlarini yiriklashtirib, sanoat darajasiga olib chiqish uchun zarur sharoitlar yaratish;

(d) kichik asbob-uskunalar, tibbiy vositalar va elektronika buyumlarini ishlab chiqarish kabi drayver sohalarda kichik va oʻrta biznesni qoʻllab-quvvatlash boʻyicha alohida dasturlar ishlab chiqish.

10-maqsad. Davlat xaridlari tizimida kichik va oʻrta biznes ishtirokini kengaytirish

(a) xorijiy ekspertlarni jalb qilgan holda barqaror davlat xaridlarini, shu jumladan, “yashil xarid”larni bosqichma-bosqich joriy etish;

(b) ilgʻor xorijiy davlatlar tajribasi asosida davlat xaridlari toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarini yanada takomillashtirish.

11-maqsad. Tashqi bozorlarga chiqishni ragʻbatlantirish

(a) standartlarning ixtiyoriyligini taʼminlash, zamon talablariga javob bermaydigan eskirgan standartlarni bekor qilish hamda xalqaro standartlarni (ISO/IEC/AOAC) amaliyotga joriy qilish;

(b) majburiy sertifikatsiyani bekor qilish, xalqaro akkreditatsiyaga ega xorijiy laboratoriyalarning natijalarini eʼtirof etish;

(v) texnik reglamentlarni qayta koʻrib chiqish va ularni xalqaro standartlar (Codex Alimentarius, WTO SPS Agreement) talablariga moslashtirish, bunda mahsulot xavfsizligi uchun eng muhim standartlarni majburiy talab sifatida saqlab qolish;

(g) oziq-ovqat mahsulotlari xavfsizligini taʼminlashda Zaruriy gigiyena amaliyoti (GNP), Zaruriy ishlab chiqarish amaliyoti (GMP) hamda Xavf-xatarlar tahlili va kritik nazorat nuqtalari (NACCP) tamoyillariga asoslangan tartibga solish tizimini joriy qilish;

(d) tadbirkorlik subyektlari tomonidan oʻz faoliyatida xalqaro standartlarni joriy qilishni ragʻbatlantirish;

(e) JSTning eng qulay davlat rejimiga muvofiq xalqaro akkreditatsiyadan oʻtgan organlar bilan oʻzaro tan olish toʻgʻrisida bitimlar tuzish;

(j) eksport qilinadigan davlatlarning tashqi savdoga oid talablari, ushbu bozorlarga kirish qoidalari hamda ulardagi mavjud ekotizim bilan tanishish imkonini beruvchi elektron platformani ishga tushirish.

4-YOʻNALISH. RAQAMLASHTIRISH, SUNʼIY INTELLEKT VA INNOVATSIYALARNI JORIY ETISH

12-maqsad. Startaplarni moliyalashtirish ekotizimini yaxshilash

(a) venchur jamgʻarmalar ishtirokida sunʼiy intellekt, “aqlli”, raqamli, “yashil” va resurs tejovchi texnologiyalar kabi yangi biznes yoʻnalishlaridagi startap loyihalarga investitsiya kiritish;

(b) muvaffaqiyatli amalga oshirilgan startap loyihalar natijasida yaratilgan yangi turdagi mahsulotlar va xizmatlarni texnik reglamentlar hamda standartlarga kiritish orqali ularning davlat xaridlari tizimida sotilishini taʼminlash;

(v) startap loyihalar ekotizimini rivojlantirish va ularni har tomonlama qoʻllab-quvvatlash maqsadida “UzVS” milliy venchur fondi huzurida Startap loyihalarni muvofiqlashtirish markazini tashkil etish;

(g) venchur jamgʻarmalarni rivojlantirish va startap loyihalarni moliyalashtirishni kengaytirish uchun xorijdan mablagʻlar jalb qilish;

(d) ilgʻor xalqaro tajribalar asosida startaplar, venchur moliyalashtirish va “biznes farishtalar” faoliyatini tartibga soluvchi qonunchilik hujjatlarini takomillashtirish, bunda ularni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashning aniq mexanizmlarini belgilash;

(e) “Global startup ecosystem index” reytingida Oʻzbekistonni top-75 talik mamlakatlar roʻyxatiga olib chiqish, dunyoning startap markazlari roʻyxatida Toshkent shahrining oʻrnini yaxshilash hamda kamida 3 ta shaharning ushbu roʻyxatdan joy olishini taʼminlash;

(j) ilgʻor xorijiy tajribalar asosida Oʻzbekistonda startap va innovatsiyalarni tijoratlashtirish jarayonining har bir bosqichini tizimli tartibga solish.

13-maqsad. Innovatsiyalar joriy etishni ragʻbatlantirish

(a) innovatsion mahsulotlarni xalqaro amaliyotda umumeʼtirof etilgan yondashuvlar asosida tasniflashga oʻtish (innovatsiyalar taksonomiyasi);

(b) har ikki yilda kichik va oʻrta biznes sohasida ustuvor innovatsion yoʻnalishlarni belgilash va ushbu yoʻnalishlardagi loyihalarni moliyalashtirish;

(v) davlat hisobidan moliyalashtiriladigan innovatsion ishlanma va loyihalarni venchur jamgʻarmalar, “biznes farishtalar” va mustaqil ekspertlar tomonidan tanlashga bosqichma-bosqich oʻtish;

(g) Global innovatsiyalar indeksi va Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish indeksi reytinglarida mamlakat oʻrni yaxshilanishiga bevosita taʼsir koʻrsatadigan infratuzilma loyihalarini ustuvor ravishda moliyalashtirish.

5-YOʻNALISH. KICHIK VA OʻRTA BIZNESNI QOʻLLAB-QUVVATLASH CHORALARI SAMARADORLIGINI OSHIRISH

14-maqsad. Kichik va oʻrta biznes subyektlarining har bir toifasi bilan individual ishlash tizimini joriy etish

(a) har bir toifa (yakka tartibdagi tadbirkor, mikro, kichik, oʻrta va yirik korxona) boʻyicha tadbirkorlik subyektlarining aniq hisobini yuritish va ular bilan manzilli ishlashda tabaqalashgan yondashuvlarni joriy qilish;

(b) kichik va oʻrta biznesni qoʻllab-quvvatlash borasida dalillarga asoslangan siyosatni yuritish uchun mikro darajadagi batafsil tahliliy maʼlumotlarning yaxlit tizimini qoʻyidagi yondashuvlar asosida shakllantirish:

(i) “Tadbirkor ayollarning moliya kodeksi” (WE Finance Code) indikatorlari asosida biznesning gender statistikasini yuritish;

(ii) Jahon bankining Biznes muhiti va korxona samaradorligi tadqiqotiga (BEEPS) muvofiq tadbirkorlarning yoshi, jinsi, faoliyat sohasi, texnologik intensivligi, mulkchilik va tashkiliy-huquqiy shakli, mahalliy va xorijiy hamkorlari, innovatsiyalar darajasi va ijtimoiy maqsadlar kabi mezonlar asosida mikro darajada statistikani yuritish;

(iii) biznesni qoʻllab-quvvatlash institutlari, shu jumladan, biznes inkubatorlar va akseleratorlar, texnoparklar, innovatsion xablar, boshqa tijorat va notijorat tashkilotlarning yagona reyestrini shakllantirish;

(iv) davlat tomonidan joriy etilgan qoʻllab-quvvatlash choralari va mexanizmlari, ulardan foydalangan tadbirkorlik subyektlari, qamrov darajasi va samarasi kabi koʻrsatkichlarni mikro darajada aks ettirish;

(v) biznesning iqtisodiy, ekologik va ijtimoiy barqarorligini baholash koʻrsatkichlarini ishlab chiqish va ularni qoʻllash natijasida aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish boʻyicha maqsadli chora-tadbirlarni amalga oshirish;

(g) tadbirkorlik subyektlarining har bir toifasiga xos boʻlgan asosiy risklar xaritasini tuzish va ularni bartaraf etish yoki minimallashtirish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqish.

15-maqsad. Biznesning shakllanishi va rivojlanishiga toʻsqinlik qiluvchi salbiy omillarni bartaraf etish

(a) tadbirkorlik subyektlarining bozorga kirishi yoʻlidagi texnik, maʼmuriy va boshqa toʻsiqlarni har yili mustaqil baholab borish va maqsadli “yoʻl xaritalari” asosida ularni bartaraf etish yoki yumshatish choralarini koʻrish;

(b) biznes uchun toʻsiq va cheklovlarni belgilovchi harakatlarga nisbatan har ikki yilda bir marta “tartibga soluvchi gilotina” usulini qoʻllash;

(v) faoliyat koʻrsatmayotgan kichik korxonalarning davlat oldidagi mavjud kichik qarzlari qoldiqlarini hisobdan chiqarish va ularning faoliyatini qayta tiklashga koʻmaklashish tartibini joriy etish.

16-maqsad. Tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash chora-tadbirlarini tizimlashtirish

(a) tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash chora-tadbirlarining yagona reyestrini yaratish, yuritish va jamoatchilikka eʼlon qilish hamda ular samaradorligini mustaqil baholash asosida har ikki yilda bir marta qayta koʻrib chiqish;

(b) garov talablarini qayta koʻrib chiqish, shuningdek, asosiy qarzning toʻlanishiga mutanosib ravishda garov narsasini bosqichma-bosqich garovdan ozod qilish mexanizmini joriy etish;

(v) xoʻjalik yurituvchi subyektlarning zamonaviy dasturiy yechimlar (ERP va boshqalar) va tizimlarni joriy etish xarajatlarini davlat tomonidan subsidiyalash va kompensatsiya qilish;

(g) natijaga asoslangan budjetlashtirish tamoyillariga oʻtgan holda biznesni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash koʻlamini kengaytirish;

(d) maʼlum faoliyat turlari va ayrim sohalarga taqdim etilayotgan subsidiyalash amaliyotidan voz kechib, ularni tizimli ravishda pirovard maqsadga asoslangan (doimiy ish oʻrinlarini yaratish, eksportni oshirish va boshqalar) subsidiyalar va foizsiz ssudalarga almashtirish;

(e) tadbirkorlik subyektlariga qoʻllab-quvvatlash choralarini taqdim etishda foydalanilayotgan axborot tizimlarini konsolidatsiya qilish orqali yagona raqamli platformani ishga tushirish.

17-maqsad. Tadbirkorlikni tartibga solishning institutsional asoslarini mustahkamlash

(a) davlat-xususiy sheriklik sohasida yaxlit tartibga soluvchi hujjat qabul qilish orqali xususiy sektorning asosiy kapitalga investitsiyalar kiritishini kengaytirish;

(b) Strategiyada belgilangan vazifalarni inobatga olib hamda soʻnggi yillarda tadbirkorlik subyektlariga davlat tomonidan taqdim etilayotgan zamonaviy qoʻllab-quvvatlash choralari va mexanizmlari hamda bu borada yagona davlat siyosatini yurituvchi vakolatli organni belgilashni nazarda tutgan holda Oʻzbekiston Respublikasining “Tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari toʻgʻrisida”gi Qonunini yangi tahrirda qabul qilish;

(v) tadbirkorlik subyektlariga qonunchilik talablariga amal qilgan holda faoliyat yuritishiga koʻmaklashish hamda ularning huquqlarini ishonchli himoya qilish va nazorat qiluvchi organlarning masʼuliyatini oshirishga qaratilgan Oʻzbekiston Respublikasining “Tadbirkorlik subyektlari faoliyatini davlat tomonidan nazorat qilish toʻgʻrisida”gi Qonunini qabul qilish;

(g) ilgʻor xorijiy tajriba asosida biznes-inkubator, akselerator, texnopark, innovatsion xab va boshqa tuzilmalarni tashkil etishning huquqiy bazasini va ularni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash mexanizmlarini yaratish;

(d) biznesni tugatish jarayonlarini yanada soddalashtirish, bunda moliyaviy xavf-xatari nisbatan kichik boʻlgan mezonlarni belgilash, ushbu mezonlar asosida soliq tekshiruvini raqamlashtirish orqali tugatish jarayonlari muddatlarini qisqartirish.

6-YOʻNALISH. TADBIRKORLIK KOʻNIKMALARIGA OʻQITISH VA BIZNES UCHUN MALAKALI MUTAXASSISLARNI TAYYORLASH TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH

18-maqsad. Kasbiy taʼlim va tadbirkorlikka yoʻnaltirilgan oʻqitish tizimi samaradorligini yanada oshirish

(a) ilgʻor xorijiy tajriba va mahalliy shart-sharoitlarga asoslangan Tadbirkorlik kvalifikatsiyalar ramkasini (Entrepreneurship Competence Framework) ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish;

(b) davlat kasbiy taʼlim tashkilotlariga tegishli boʻlgan va amalda foydalanilmayotgan bino va inshootlar hamda yer uchastkalarini zamonaviy jihozlar bilan taʼminlash, oʻquvchilarini dual taʼlim shaklida ishga olish va amaliyot darslarini tashkil etish sharti bilan tadbirkorlik subyektlariga ijaraga berish tizimini joriy etish;

(v) yangi texnologiyalar va yondashuvlar bilan ishlashga qodir malakali kadrlarni tayyorlash uchun kichik va oʻrta biznes hamda taʼlim tashkilotlari ishtirokida qoʻshma taʼlim va amaliyot dasturlarini amaliyotga kiritish;

(g) taʼlimning barcha bosqichlarida aholining tadbirkorlik koʻnikmalari va moliyaviy savodxonlik darajasini oshirishga qaratilgan dasturlarni joriy qilish;

(d) iqtisodiy salohiyati yuqori boʻlgan hududlarda tadbirkorlik subyektlari, universitetlar, ilmiy-tadqiqot institutlari va ilmiy markazlar oʻrtasidagi hamkorlikni taʼminlovchi yuqori texnologiyalar markazlarini tashkil etish.

19-maqsad. Tadbirkorlikni rivojlantirishga masʼul tashkilotlar xodimlari malakasini uzluksiz oshirib borish

(a) bozor infratuzilmasini rivojlantirish institutlari (IT park, texnoparklar, startap kompaniyalar, “Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi” AJ va boshqalar) uchun biznes-akselerator va venchur kapital menejerlarini tayyorlash tizimini yoʻlga qoʻyish;

(b) tadbirkorlikni rivojlantirish va tadbirkorlik subyektlarining huquqlarini himoya qilishga masʼul tashkilotlar xodimlarining xalqaro malaka va koʻnikmalarga ega boʻlishini taʼminlash.

20-maqsad. Xotin-qizlar tadbirkorligini rivojlantirishning yaxlit tizimini joriy etish

(a) biznes koʻnikmasiga ega boʻlmagan tashabbuskor xotin-qizlarni aniqlash va ularni tadbirkorlik asoslariga oʻqitish;

(b) tijorat bankalari koʻmagida oʻzini oʻzi band qilgan xotin-qizlarga biznes loyihalarini ishlab chiqish va kichik tadbirkorlik faoliyatini tashkil etishga koʻmaklashish;

(v) xotin-qizlarni biznes-rejalar ishlab chiqish, moliyalashtirish va bozor topish koʻnikmalariga oʻrgatish orqali kichik korxonalar faoliyatini kengaytirish;

(g) tez va yuqori surʼatlarda oʻsayotgan eng faol ishbilarmon ayollar bilan manzilli ishlab, ularni “chempion” tadbirkorlarga aylantirish;

(d) tadbirkor ayollar tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulot va xizmatlarni respublikada mavjud elektron tijorat platformalarida joylashtirish va sotishga koʻmaklashish.

7-YOʻNALISH. MASʼULIYATLI BIZNES AMALIYOTINI JORIY QILISH

21-maqsad. Tadbirkorlik subyektlari oʻrtasida masʼuliyatli biznes amaliyotini joriy qilish va keng targʻib etish

(a) xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikda masʼuliyatli biznes amaliyoti standartlarini ishlab chiqish va bosqichma-bosqich joriy etish;

(b) tadbirkorlik subyektlarining Atrof-muhit, ijtimoiy va korporativ boshqaruv (ESG) hamda Barqaror rivojlanish maqsadlariga (SDG) oid tashabbuslarini ragʻbatlantirish;

(v) tadbirkorlik subyektlariga ESG tamoyillarini baholovchi xalqaro reytinglarda (MSCI ESG Ratings, S&P Global ESG Scores, Green Business Certification) oʻrin egallashiga koʻmaklashish;

(g) mahsulotlarni isteʼmol qilish, foydalanish va qadoqlashdan hosil boʻlgan chiqindilarni qayta ishlashni qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan ishlab chiqaruvchining masʼuliyatini kengaytirish (Extended Producer Responsibility, EPR);

(d) tadbirkorlik subyektlarini “yashil koʻnikma”larga oʻqitish dasturlarini ishlab chiqish va taʼlim tashkilotlarining oʻquv rejasiga bosqichma-bosqich kiritish.

22-maqsad. Imkoniyati cheklangan aholining biznes tashabbuslarini qoʻllab-quvvatlash

(a) imkoniyati cheklangan shaxslar ehtiyojlariga moslashgan, ularning kasbiy va tadbirkorlik koʻnikmalarini rivojlantirishga qaratilgan dasturlarni ishlab chiqish va amaliyotga kiritish;

(b) kichik va oʻrta biznes subyektlarining inklyuziv ish oʻrinlarini tashkil etish boʻyicha tashabbuslarini ragʻbatlantirish;

(v) tadbirkorlik subyektlari uchun inklyuziv ish muhitini yaratish va saqlash boʻyicha oʻquv dasturlarini ishlab chiqish va amaliyotga kiritish;

(g) ijtimoiy tadbirkorlik faoliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar statistikasini yuritishni yoʻlga qoʻyish.

2-BOB. STRATEGIYANI AMALGA OSHIRISH, MONITORING QILISH VA BAHOLASH

I. Strategiyani amalga oshirishga masʼul vazirlik va idoralar

13. Strategiya maqsadlariga erishish va unda nazarda tutilgan chora-tadbirlarning ijrosini muvofiqlashtirishga quyidagi vazirlik va idoralar masʼul etib belgilanadi:

(a) moliyaviy qoʻllab-quvvatlash choralarini kengaytirish boʻyicha — Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Markaziy bank;

(b) biznes uchun zarur infratuzilmani rivojlantirish boʻyicha — Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Davlat aktivlarini boshqarish agentligi, Kadastr agentligi;

(v) raqobat muhitini yaxshilash va tashqi bozorlarga chiqishni ragʻbatlantirish boʻyicha — Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi;

(g) raqamlashtirish, sunʼiy intellekt va innovatsiyalarni joriy etish boʻyicha — Raqamli texnologiyalar vazirligi, Innovatsion rivojlanish agentligi;

(d) kichik va oʻrta biznesni qoʻllab-quvvatlash choralari samaradorligini oshirish boʻyicha — Iqtisodiyot va moliya vazirligi;

(e) tadbirkorlik koʻnikmalariga oʻqitish va biznes uchun malakali mutaxassislar tayyorlash tizimini takomillashtirish boʻyicha — Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi;

(j) masʼuliyatli biznes amaliyotini joriy qilish boʻyicha — Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Savdo-sanoat palatasi.

14. Vazirlik, idoralar va mahalliy davlat hokimiyati organlarining Strategiyani amalga oshirish doirasidagi faoliyatini muvofiqlashtirish Kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish boʻyicha respublika kengashi (keyingi oʻrinlarda — Respublika kengashi) tomonidan amalga oshiriladi.

II. Strategiyani amalga oshirish mexanizmlari

15. Strategiyada belgilangan maqsad va vazifalarni amalga oshirish har yili Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadigan chora-tadbirlar dasturi orqali taʼminlanadi.

16. Respublika kengashi har chorakda Strategiya va chora-tadbirlar rejasini muhokama qilib boradi.

17. Strategiya va chora-tadbirlar rejasini amalga oshirishda shaffoflik va hisobdorlikni taʼminlash uchun xususiy sektor, fuqarolik jamiyati institutlari, xalqaro moliya tashkilotlari va hududiy maslahat kengashlari bilan hamkorlik yoʻlga qoʻyiladi.

III. Monitoring

18. Respublika kengashi tomonidan har bir vazifa va yoʻnalish boʻyicha maqsadli koʻrsatkichlar belgilanadi va vazifalarning bajarilishi samaradorligi ustidan muntazam monitoring olib boriladi.

19. Masʼul vazirlik va idoralar hamda ularning hududiy tuzilmalari amalga oshirilgan ishlar boʻyicha har oyda Respublika kengashiga hisobot beradi.

20. Respublika kengashi tomonidan monitoring doirasida aniqlangan muammo va toʻsiqlarni bartaraf etish choralari koʻriladi.

21. Hisobot natijalari jamoatchilikka eʼlon qilinadi va malakali ekspertlarni jalb qilgan holda muhokamalar tashkil etiladi.

IV. Baholash

22. Har bir yoʻnalish boʻyicha maqsadlarga erishish darajasi baholanib boriladi va umumiy natijalar kompleks tahlil qilinadi.

23. Strategiyaning amalga oshirish natijalarining koʻzlangan maqsadlarga qanchalik mos kelishi har 6 oyda oʻrganib boriladi va zarur hollarda muvofiqlashtirish va aktuallashtirish choralari koʻriladi.

24. Asosiy koʻrsatkichlar boʻyicha maʼlumotlarni jamlash va umumlashtirish hamda ularni tekshirish Iqtisodiyot va moliya vazirligining umumiy muvofiqligida Milliy statistika qoʻmitasi tomonidan amalga oshiriladi.

25. Strategiyaning amalga oshirilishi borasidagi hisobot har chorakda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga taqdim etiladi.

26. Kichik va oʻrta biznes rivojlanishini hududlar, soha va tarmoqlar kesimida davriy ravishda baholab borish va monitoringini yuritish maqsadida alohida indeks ishlab chiqilib, shu asosda baholash amalga oshiriladi hamda har chorak yakuni bilan tegishli tahliliy maʼlumotlarni eʼlon qilish yoʻlga qoʻyiladi.

3-BOB. STRATEGIYANI MOLIYAVIY VA TASHKILIY TAʼMINLASH

I. Moliyaviy resurslar

27. Strategiyada belgilangan maqsadlar va ularga erishish boʻyicha vazifalar ijrosini taʼminlash uchun Davlat budjeti mablagʻlari, tijorat banklari kreditlari, “Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi” AJ, venchur jamgʻarmalar, nobank kredit tashkilotlari, xalqaro moliya institutlari, xorijiy hukumat moliya tashkilotlari va banklarining resurslari yoʻnaltiriladi.

28. Strategiyani amalga oshirish uchun yoʻnaltiriladigan moliyaviy resurslar hajmi har yili tasdiqlanadigan chora-tadbirlar dasturi doirasida aniqlanadi.

II. Xalqaro moliya tashkilotlari bilan hamkorlik

29. Mazkur Strategiyada nazarda tutilgan maqsadlarga erishish boʻyicha vazifalarni amalga oshirishda xalqaro moliya institutlari, xorijiy hukumat moliya tashkilotlari, xalqaro rivojlanish tashkilotlari (keyingi oʻrinlarda — xalqaro hamkorlar) bilan hamkorlik qilinadi.

30. Strategiyada belgilangan ustuvor yoʻnalishlarda xorijiy ekspert va konsultantlar jalb qilinadi, shuningdek, xalqaro standartlar asosida mutaxassislar tayyorlash yoʻlga qoʻyiladi.

31. Xalqaro hamkorlarning moliyaviy koʻmagida tadbirkorlik faoliyati uchun turtki beradigan quyidagi loyihalar amalga oshiriladi:

(a) kichik va oʻrta biznesni qoʻllab-quvvatlashga Osiyo taraqqiyot bankining “Inklyuziv moliya sektorini rivojlantirish — moliyaviy vositachilik” dasturi doirasida 100 million AQSH dollari miqdoridagi mablagʻlar yoʻnaltiriladi;

(b) Jahon bankining “Kichik biznesni raqamlashtirishni qoʻllab-quvvatlash” loyihasi doirasida 100 million AQSH dollari miqdoridagi investitsiyalar jalb qilinadi;

(v) tadbirkorlik sohasidagi “yashil” va innovatsion loyihalarga Yevropa tiklanish va taraqqiyot bankining 200 million AQSH dollaridan ortiq mablagʻlari ajratiladi;

(g) Germaniyaning “KfW” banki tomonidan kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish uchun 26,5 million yevro miqdoridagi mablagʻlar yoʻnaltiriladi;

(d) Islom taraqqiyot bankining “Kichik va oʻrta biznesning iqtisodiy barqarorligini mustahkamlash” loyihasi doirasida 40 million AQSH dollari miqdoridagi mablagʻlari kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish va zarur shart-sharoit yaratish maqsadlariga yoʻnaltiriladi;

(e) Birlashgan Millatlar Tashkiloti Taraqqiyot dasturi (UNDP), Germaniya xalqaro hamkorlik jamiyati (GIZ), Yaponiya xalqaro hamkorlik agentligi (JICA), Shveysariya iqtisodiy masalalar boʻyicha davlat kotibiyati (SECO) bilan hamkorlikda tadbirkorlikni rivojlantirishga oid loyihalar amalga oshiriladi;

(j) Yaponiyaning Yamagata universiteti bilan hamkorlikda mentorlik instituti faoliyati yoʻlga qoʻyilib, mentorlar koʻmagida 100 dan ortiq yoʻnalishlarda yangi biznes turlarini tashkil etish choralari koʻriladi.

4-BOB. STRATEGIYANI AMALGA OSHIRISHDAN KUTILAYOTGAN NATIJALAR

32. Strategiyani amalga oshirish natijasida 2030-yilgacha quyidagi natijalarga erishish kutilmoqda:

(a) kichik va oʻrta biznesning YAIMdagi ulushini 60 foizga, sanoatda — 40 foizga, eksportda — 35 foizga, aholi bandligini taʼminlashda — 78 foizga yetkazish;

(b) har 1 000 kishiga toʻgʻri keladigan faoliyat koʻrsatayotgan kichik biznes subyektlari sonini 19 taga yetkazish;

(v) ishchilari soni 100 nafardan yuqori boʻlgan korxonalar sonini 5 mingtaga, 10 kishidan yuqori boʻlgan kichik va oʻrta biznes subyektlari ulushini 11 foizga yetkazish;

(g) Jahon bankining “B-Ready” hisobotida va BMTning Elektron hukumatni rivojlantirish indeksi reytingida top-50 hamda Global startap ekotizimi indeksi (Global startup ecosystem index) reytingida top-75 mamlakatlar qatoridan joy olish.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-martdagi PF-50-son Farmoniga 7-ILOVA

2025 — 2030-yillarda kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish strategiyasini amalga oshirishning maqsadli koʻrsatkichlari

T/r Koʻrsatkichlar Oʻlchov birligi Manba Amaldagi koʻrsatkich (2024-yil) Yillar boʻyicha koʻrsatkichlar 2025 2026 2027 2028 2029 2030 1. Kichik va oʻrta biznes subyektlarining yalpi ichki mahsulotdagi ulushi Foiz Milliy statistika qoʻmitasi 54,3 55 56 57,1 58,2 59,2 60 2. Kichik va oʻrta biznes subyektlarining jami ishlab chiqarilgan sanoat mahsulotlaridagi ulushi Foiz Milliy statistika qoʻmitasi 32,4 33,7 35 36,4 37,6 39 40 3. Kichik va oʻrta biznes subyektlarining eksportdagi ulushi Foiz Milliy statistika qoʻmitasi 33,3 33,6 33,9 34,2 34,5 34,8 35 4. Kichik va oʻrta biznes subyektlarining aholi bandligini taʼminlashdagi ulushi Foiz Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi 74 74,5 75,1 75,7 76,5 77,2 78 5. Har 1 000 kishiga toʻgʻri keladigan faoliyat koʻrsatayotgan kichik biznes subyektlari soni ta Milliy statistika qoʻmitasi 12,1 13,1 14,2 15,3 16,5 17,7 19 6. Xodimlari soni 10 kishidan kam boʻlmagan kichik va oʻrta biznes subyektlarining jami kichik va oʻrta biznes subyektlari sonidagi ulushi Foiz Milliy statistika qoʻmitasi 7,2 7,8 8,5 9,2 9,9 10,6 11 7. Tijorat banklari tomonidan kichik va oʻrta biznes subyektlariga ajratilgan kreditlarning yalpi ichki mahsulotga nisbati Foiz Markaziy bank 6,1 6,6 6,7 6,8 6,9 7,0 7,1 8. Oʻzbekistonning Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkilotining Savdoni osonlashtirish indikatoridagi (OECD Trade Facilitation Indicator) koʻrsatkichi Indeks (0 — 2) IHTT 0,85 - 1,0 - 1,2 - 1,3 9. Oʻzbekistonning Elektron hukumatni rivojlantirish indeksidagi (EGDI) oʻrni Oʻrin BMT 63 - 58 - 54 - 50 10. Oʻzbekistonning Global startap ekotizimi indeksidagi (Global startup ecosystem index) oʻrni Oʻrin StartupBlink 110 105 98 91 85 80 75

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-martdagi PF-50-son Farmoniga 8-ILOVA

2025 — 2030-yillarda kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish strategiyasini amalga oshirishning hududlar kesimidagi maqsadli koʻrsatkichlari

Hududlar va yillar KOʻB subyektlarining YAHMdagi ulushi (foizda) KOʻB subyektlarining eksportdagi ulushi (foizda) KOʻB subyektlarining jami bandlikdagi ulushi (foizda) KOʻB subyektlarining jami ishlab chiqarilgan sanoat mahsulotlaridagi ulushi (foizda) Har 1 000 kishiga toʻgʻri keladigan faoliyat koʻrsatayotgan kichik biznes subyektlari (soni) Xodimlari soni 10 kishidan kam boʻlmagan KOʻB subyektlari ulushi (foizda) Hududlar Yillar Qoraqalpogʻiston Respublikasi 2024 65,8 34,4 74,5 37,5 11 5,3 2025 66,2 34,8 74,9 39,0 11,9 5,8 2026 66,7 35,1 75,5 40,5 12,9 6,4 2027 67,4 35,4 76,1 42,1 13,9 6,9 2028 67,9 35,7 76,9 43,5 15,0 7,5 2029 68,2 36,0 77,7 45,2 16,1 8,0 2030 68,4 36,2 78,5 46,3 17,3 8,4 Andijon viloyati 2024 69,5 36,3 80,7 29,9 8,3 7,5 2025 70,4 36,7 81,2 31,1 9,0 8,1 2026 71,4 37,0 81,8 32,3 9,7 8,8 2027 73,2 37,3 82,5 33,6 10,5 9,6 2028 74,4 37,6 83,4 34,7 11,3 10,3 2029 75,3 38,0 84,1 36,0 12,1 11,0 2030 75,9 38,2 85,0 36,9 13,0 11,4 Buxoro viloyati 2024 73 56,4 74,5 41,2 13,6 5,8 2025 73,8 57,0 75,0 42,9 14,7 6,5 2026 74,7 57,5 75,6 44,6 16,0 7,1 2027 76,2 58,0 76,2 46,4 17,2 7,7 2028 77,2 58,5 77,0 47,9 18,5 8,3 2029 77,9 59,0 77,7 49,7 19,9 8,9 2030 78,3 59,3 78,5 51,0 21,4 9,3 Jizzax viloyati 2024 74,4 62,4 77,1 27,2 13,8 4,9 2025 74,9 63,0 77,6 28,3 14,9 5,4 2026 75,5 63,5 78,2 29,4 16,2 5,9 2027 76,3 64,1 78,9 30,6 17,4 6,3 2028 76,9 64,7 79,7 31,6 18,8 6,8 2029 77,3 65,2 80,4 32,7 20,2 7,3 2030 77,5 65,6 81,3 33,6 21,7 7,5 Qashqadaryo viloyati 2024 71 20,4 78,1 35,8 10 5,1 2025 71,9 20,6 78,6 37,3 10,8 5,5 2026 72,8 20,8 79,2 38,8 11,7 6,0 2027 74,4 21,0 79,8 40,3 12,6 6,5 2028 75,5 21,1 80,7 41,6 13,6 7,0 2029 76,3 21,3 81,4 43,2 14,6 7,5 2030 76,8 21,4 82,3 44,3 15,7 7,7 Navoiy viloyati 2024 25,1 7,6 52,1 9,2 17,7 4,4 2025 25,3 7,7 52,4 9,6 19,2 4,8 2026 25,4 7,7 52,9 9,9 20,8 5,2 2027 25,7 7,8 53,3 10,3 22,4 5,7 2028 25,9 7,9 53,9 10,7 24,1 6,1 2029 26,1 7,9 54,3 11,1 25,9 6,5 2030 26,2 8,0 54,9 11,4 27,8 6,8 Namangan viloyati 2024 73,4 49,3 80,9 50 8,3 7,4 2025 74,2 49,8 81,5 52,0 9,0 7,9 2026 75,1 50,2 82,1 54,0 9,7 8,6 2027 76,5 50,7 82,8 56,2 10,5 9,3 2028 77,4 51,1 83,6 58,1 11,3 10,0 2029 78,1 51,5 84,4 60,2 12,1 10,7 2030 78,6 51,8 85,3 61,8 13,0 11,1 Samarqand viloyati 2024 72,3 45,1 81,1 51,3 10 6,1 2025 73,4 45,5 81,6 53,4 10,8 6,4 2026 74,6 45,9 82,3 55,4 11,7 7,0 2027 76,7 46,3 82,9 57,7 12,6 7,6 2028 78,2 46,7 83,8 59,6 13,6 8,1 2029 79,4 47,1 84,6 61,8 14,6 8,7 2030 80,1 47,4 85,4 63,4 15,7 9,0 Sirdaryo viloyati 2024 68,2 62,4 71,9 40,9 13,7 5,1 2025 68,5 62,9 72,4 42,5 14,8 5,7 2026 68,8 63,5 72,9 44,2 16,1 6,2 2027 69,2 64,1 73,5 46,0 17,3 6,8 2028 69,5 64,6 74,3 47,5 18,7 7,3 2029 69,7 65,2 75,0 49,2 20,0 7,8 2030 69,9 65,6 75,8 50,5 21,5 8,1 Surxondaryo viloyati 2024 77,8 86,5 76,8 64,8 8,8 5,5 2025 78,5 87,3 77,2 67,5 9,5 5,8 2026 79,3 88,1 77,9 70,1 10,3 6,3 2027 80,5 88,9 78,5 72,9 11,1 6,8 2028 81,3 89,6 79,3 75,3 12,0 7,3 2029 81,9 90,4 80,0 78,1 12,9 7,8 2030 82,2 90,9 80,9 80,1 13,8 8,1 Toshkent viloyati 2024 53,9 34,7 70,6 29,8 13,4 7,9 2025 54,7 35,0 71,1 31,0 14,5 8,5 2026 55,7 35,4 71,6 32,2 15,7 9,2 2027 57,6 35,7 72,2 33,5 16,9 10,0 2028 59,0 36,0 73,0 34,6 18,3 10,8 2029 60,1 36,3 73,6 35,9 19,6 11,6 2030 60,8 36,5 74,4 36,8 21,0 12,0 Fargʻona viloyati 2024 73,1 61,1 79,1 54,5 9,5 7,0 2025 74,1 61,6 79,6 56,7 10,3 7,6 2026 75,2 62,2 80,2 58,9 11,1 8,3 2027 77,2 62,7 80,9 61,3 12,0 9,0 2028 78,6 63,3 81,7 63,3 13,0 9,7 2029 79,6 63,8 82,5 65,6 13,9 10,4 2030 80,3 64,2 83,3 67,3 14,9 10,7 Xorazm viloyati 2024 72,3 66 78,5 21 12,4 5,7 2025 72,9 66,6 79,0 21,8 13,4 6,2 2026 73,5 67,1 79,7 22,7 14,6 6,8 2027 74,5 67,7 80,3 23,6 15,7 7,3 2028 75,1 68,3 81,2 24,4 16,9 7,9 2029 75,6 68,9 81,9 25,3 18,1 8,5 2030 75,9 69,3 82,8 25,9 19,5 8,8 Toshkent shahri 2024 52,4 20,9 49,4 39,4 27,5 10,9 2025 53,8 21,1 49,7 41,0 29,8 11,4 2026 56,0 21,2 50,1 42,6 32,3 12,4 2027 59,2 21,4 50,5 44,3 34,8 13,4 2028 62,0 21,6 51,0 45,7 37,5 14,5 2029 64,6 21,8 51,5 47,4 40,2 15,5 2030 66,6 21,9 52,0 48,6 43,2 16,1

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-martdagi PF-50-son Farmoniga 9-ILOVA

Kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish strategiyasini 2025-yilda amalga oshirish boʻyicha chora-tadbirlar dasturi

T/r Chora-tadbirlar nomi Amalga oshirish mexanizmlari Ijro muddati Hujjat shakli Masʼul vazirlik va idoralar I. Moliyaviy qoʻllab-quvvatlash choralarini kengaytirish (Muvofiqlashtirish uchun masʼullar — T. Ishmetov, I. Norqulov) 1. Tadbirkorlik subyektlari uchun mavjud moliyaviy instrumentlarning samaradorligini baholash. 1. Xorijiy ekspertlarni jalb qilgan holda tadbirkorlik subyektlarini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashning mavjud moliyaviy instrumentlari samaradorligini baholash metodologiyasini ishlab chiqish. 2. Ishlab chiqilayotgan baholash metodologiyasining asosiy koʻrsatkichlari sifatida samaradorlik omillarini (doimiy va yuqori daromadli ish oʻrinlarini tashkil etish, ishlab chiqarish hajmlarini kengaytirish, eksport salohiyatini oshirish va faoliyatini diversifikatsiya qilish) belgilash. 2025-yil 1-sentabr Normativ-huquqiy hujjat loyihasi Markaziy bank, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 3. Tasdiqlangan metodologiya asosida tadbirkorlik subyektlari uchun mavjud moliyaviy instrumentlarning samaradorligini baholashdan oʻtkazish. Har yili Amaliy chora-tadbirlar 2. Agrobiznes sohasidagi kichik va oʻrta biznes subyektlarining moliyaviy imkoniyatlarini kengaytirish maqsadida omborxona guvohnomalari tizimini tartibga soluvchi tegishli normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. 1. Omborxona guvohnomasi hisobidan moliyalashtirishning huquqiy asosini yaratish yuzasidan amaldagi qonun hujjatlariga oʻzgartirishlar kiritish. 2025-yil 1-iyul Normativ-huquqiy hujjat loyihasi Markaziy bank, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Istiqbolli loyihalar milliy agentligi 2. Xalqaro tajribadan kelib chiqib, milliy tasniflash tizimi asosida omborlar va muzlatkichlar faoliyatini litsenziyalash va nazorat qilish tizimini ishlab chiqish. 2025-yil 1-avgust 3. Sertifikatlangan omborlarning elektron maʼlumotlar bazasini yaratish. 2025-yil 1-sentabr 4. Tovar va omborlarni sugʻurtalashni tartibga solish boʻyicha amaldagi qonun hujjatlariga tegishli oʻzgartirishlar kiritish. 2025-yil 1-sentabr 3. Nobank kredit tashkilotlarining davlat dasturlari va xalqaro moliya institutlarining kredit liniyalaridagi ishtirokini kengaytirish. Nobank kredit tashkilotlarining davlat dasturlari va xalqaro moliya institutlarining kredit liniyalaridagi ishtirokini kengaytirish boʻyicha takliflar ishlab chiqib Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2025-yil 1-iyul Tahliliy maʼlumotnoma Markaziy bank, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 4. Tijorat banklari, mikromoliya tashkilotlari va lizing kompaniyalari tomonidan roʻyxatdan oʻtmasdan tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirayotgan shaxslarga tajriba tariqasida kredit ajratishni joriy etish orqali ularning faoliyatini rasmiylashtirishga koʻmaklashish. Norasmiy biznesni rasmiylashtirishni ragʻbatlantirish maqsadida: (a) xorijiy tajribani oʻrgangan holda, tijorat banklari, mikromoliya tashkiloti va lizing kompaniyalari tomonidan roʻyxatdan oʻtmasdan tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirayotgan shaxslarni kreditlash mexanizmini joriy etish; (b) norasmiy iqtisodiyotni kreditlash boʻyicha tajriba loyihalarini amalga oshirish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritish. 2025-yil 1-iyul Tahliliy maʼlumotnoma Markaziy bank, Oʻzbekiston Lizing uyushmasi 5. Mikromoliya tizimining barqaror rivojlanishini taʼminlash uchun taʼlim tizimiga xalqaro oʻquv dasturlarini joriy qilish. Nufuzli xalqaro moliya tashkilotlari bilan hamkorlikda mikromoliya xizmatlarini koʻrsatish boʻyicha xalqaro akkreditatsiyadan oʻtgan oʻquv dasturlarini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish. 2025-yil 1-iyul Oʻquv dasturini ishlab chiqish Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, tizimida oliy taʼlim muassasasi boʻlgan vazirlik va idoralar, Markaziy bank, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 6. Moliyaviy xizmatlarning yangi turlarini amaliyotga kiritish hamda sohaga axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy qilish. Moliyaviy xizmatlarni kengaytirish boʻyicha ilgʻor xorijiy tajribani oʻrgangan holda sohaga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy qilish boʻyicha quyidagilarni nazarda tutuvchi takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritish: (a) bank sohasidagi yangi konsepsiya va texnologiyalarni (fintex, marketpleys, raqamli bank) joriy qilish orqali bank xizmatlarining sifati va tezligini oshirish. Bunda xalqaro standartlar asosida sinalgan mahsulotlarni taklif qilayotgan yetakchi IT kompaniyalarni ichki bozorga jalb qilish; (b) respublikada faoliyat koʻrsatayotgan barcha tijorat banklarining viloyatlar markazlarida hamda Toshkent shahrida istalgan vaqtda va joyda moliyaviy operatsiyalarni amalga oshirish imkonini beruvchi raqamli bank xizmatlari markazlarini tashkil etish. 2025-yil 1-avgust Tahliliy maʼlumotnoma Markaziy bank, Raqamli texnologiyalar vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 7. Kichik va oʻrta biznesni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash tizimini takomillashtirish. Kichik va oʻrta biznesni qoʻllab-quvvatlash uchun quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish: (a) tijorat banklarining kichik tadbirkorlik subyektlarining ishlab chiqarish va xizmat koʻrsatish, shuningdek, “yashil iqtisodiyot” yoʻnalishida amalga oshirilayotgan mikroloyihalariga 500 million soʻmgacha bozor stavkasida ajratilgan kreditlarini qayta moliyalashtirish; (b) xizmatlar ipotekasi moliyaviy yordamini umumiy qiymati 20 milliard soʻmdan ortiq boʻlmagan kichik ishlab chiqarish va xizmat koʻrsatishga moʻljallangan bino-inshootlar yoki mulkiy majmualarni qurib, tayyor holda salohiyatli tadbirkorlik subyektlariga taqdim etishga oid loyihalarga ham ajratish tartibini joriy qilish; (v) kichik va oʻrta biznes subyektlari tomonidan ishlab chiqariladigan mahalliy mahsulotlar (xizmatlar)ning milliy brendlarini yaratishni ragʻbatlantirish. 2025-yil 1-iyun Normativ-huquqiy hujjat loyihasi “Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi” AJ, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi II. Biznes uchun zarur infratuzilmani rivojlantirish (Muvofiqlashtirish uchun masʼullar — Sh. Xidoyatov, A. Ortikov, F. Pulatov) 8. Tashqi muhandislik-kommunikatsiya tizimlarini qurish, rekonstruksiya va modernizatsiya qilish orqali qoʻshimcha qiymat zanjiri yaratilishini ragʻbatlantirish va aholi bandligini oshirish. Bitta mahallada joylashgan bir nechta loyihaning umumiy qiymati 200 milliard soʻmdan oshgan taqdirda, ushbu loyihalarning tashqi infratuzilma obyektlarini Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan amalga oshirish mexanizmini joriy etishga oid normativ-huquqiy hujjat loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2025-yil 1-iyul Normativ-huquqiy hujjat loyihasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 9. Infratuzilma obyektlarini qurish, rekonstruksiya qilish va taʼmirlashda davlat organlarining ayrim funksiyalarini autsorsing asosida tadbirkorlik subyektlariga berish. Davlat organlarining infratuzilma obyektlarini qurish, rekonstruksiya qilish va taʼmirlash boʻyicha ayrim funksiyalarini autsorsing asosida tadbirkorlik subyektlariga berish boʻyicha normativ-huquqiy hujjat loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2025-yil 1-iyul Normativ-huquqiy hujjat loyihasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 10. Infratuzilma loyihalarini amalga oshirish borasida xalqaro standartlar, reyting va sertifikatsiya talablarini bosqichma-bosqich amaliyotga joriy etish. 1. Infratuzilma loyihalarini amalga oshirishga oid xalqaro standartlar, reyting va sertifikatsiya tizimlarini (SuRe — Standard for Sustainable and Resilient Infrastructure, E N VISIO N — Institute for Sustainable Infrastructure, GRESB Infrastructure Assessment va boshqa) oʻrganib chiqib, ularni sohaga tatbiq qilish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga asoslangan takliflar kiritish. 2025-yil 1-iyul Tahliliy maʼlumotnoma Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi , Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 2. Muqobil energiya sohasida faoliyat yurituvchi tashkilotlar faoliyatini qoʻllab-quvvatlash boʻyicha chora-tadbirlar dasturini tasdiqlash. 2025-yil 1-sentabr Chora-tadbirlar dasturi Energetika vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 11. Respublikada faoliyat koʻrsatayotgan maxsus iqtisodiy va sanoat zonalari boʻyicha elektron portalni ishga tushirish. Respublikada faoliyat koʻrsatayotgan maxsus iqtisodiy va sanoat zonalari boʻyicha elektron portalni ishga tushirish. Bunda: (a) portalda quyidagi maʼlumotlar aks ettirilishini taʼminlash: i) maxsus iqtisodiy va sanoat zonalari joylashuvi; (ii) maxsus iqtisodiy va sanoat zonalari ixtisoslashuvi hamda mavjud infratuzilma obyektlari; (iii) maxsus iqtisodiy va sanoat zonasida faoliyat yuritish talablari, shartlari va ajratilayotgan maydonlar, shu jumladan ularning lotlar kesimida boshlangʻich narxlari; (iv) maxsus iqtisodiy va sanoat zonasida faoliyat koʻrsatuvchi tadbirkorlik subyektlariga taqdim etilayotgan imtiyozlar; (v) maxsus iqtisodiy va sanoat zonasida faoliyat yuritayotgan tadbirkorlik subyektlari va ular tomonidan ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar; (b) logistika, tashqi bozorlarga mahsulot yetkazib berish va global taʼminot zanjirlaridan keng foydalanish orqali integratsiya qilish xizmatlarini koʻrsatuvchi kompaniyalar boʻyicha maʼlumotlar bazasini shakllantirish. 2025-yil 1-noyabr Amaliy chora-tadbirlar Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Raqamli texnologiyalar vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 12. Maxsus iqtisodiy va sanoat zonalarini infratuzilma bilan taʼminlashni takomillashtirish orqali tadbirkorlik uchun qulay muhit yaratish. Maxsus iqtisodiy va sanoat zonalarini infratuzilma bilan taʼminlash jarayonlarini takomillashtirishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish. Bunda loyihada: (a) barcha maxsus iqtisodiy va sanoat zonalarida infratuzilmadagi mavjud holatni kompleks baholashdan oʻtkazish; (b) maxsus iqtisodiy va sanoat zonalari boʻyicha infratuzilmaning tashqi muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlariga toʻliq ulanishini taʼminlash; (v) maxsus iqtisodiy va sanoat zonalarida tashkil etilayotgan korxonalarni loyihalashtirishda tabiiy gaz talab etmaydigan ishlab chiqarishlarni joylashtirish hamda tabiiy gazga muqobil boʻlgan yoqilgʻi turi va energiya tejamkor texnologiyalardan (geliokollektor, issiqlik nasosi, quyosh panellari, issiqlikni qayta tiklash-rekuperatsiya qilish va h. k.) foydalanishga ustuvorlik berish; (g) maxsus iqtisodiy va sanoat zonalarida infratuzilma loyihalari oʻz vaqtida bajarilishini taʼminlash va resurslarni boshqarish uchun integratsiyalashgan loyihalarni boshqarish tizimini (Integrated project management system) joriy qilish; (d) maxsus iqtisodiy va sanoat zonalarini zarur infratuzilma obyektlari bilan taʼminlash jarayonlariga davlat-xususiy sheriklik mexanizmlarini keng joriy qilish. 2025-yil 1-dekabr Normativ-huquqiy hujjat loyihasi Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Energetika vazirligi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Raqamli texnologiyalar vazirligi 13. Infratuzilmani rivojlantirishga xususiy sektorni jalb qilish. 1. Davlat-xususiy sheriklik asosida energiyani saqlash tizimlarini joriy qilish. 2. Elektr energiyasini taqsimlash tizimiga xususiy sektorni jalb qilish. 3. Energetika sohasida raqobatli ulgurji va chakana bozorlarni joriy etish. 2025-yil 1-dekabr Normativ-huquqiy hujjat loyihasi Energetika vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi 14. Kichik va oʻrta biznes subyektlarining mavjud transport-logistika imkoniyatlaridan keng foydalanishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratish. 1. Tadbirkorlik subyektlari birlashmalari hamda kichik va oʻrta biznes subyektlari vakillari ishtirokida ishchi guruh tuzgan holda temir yoʻl orqali yuk tashishni amalga oshirishga toʻsqinlik qilayotgan texnik muammolarni aniqlash va ularni bartaraf qilish yuzasidan takliflarni ishlab chiqish. 2025-yil 1-iyul Tahliliy maʼlumotnoma Savdo-sanoat palatasi, Transport vazirligi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ, Savdo-sanoat palatasi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Transport vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 2. Kichik va oʻrta biznes subyektlarining temir yoʻl orqali yuk tashish boʻyicha ehtiyojlarini kompleks tahlil qilish va ularni qoʻllab-quvvatlash yuzasidan takliflar ishlab chiqish. 2025-yil 1-sentabr Tahliliy maʼlumotnoma 15. Tadbirkorlik subyektlarini bino-inshootlar bilan taʼminlash tizimini takomillashtirish. 15 ta tuman va shahardagi mahalliy boshqaruv organlari va davlat tashkilotlariga tegishli boʻlgan bino-inshootlarga tadbirkorlik subyektlarini joylashtirish boʻyicha quyidagilarni nazarda tutuvchi Hukumat qarori loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish: (a) mahalliy boshqaruv organlari va davlat tashkilotlarini Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi tomonidan ishlab chiqilgan namunaviy loyiha asosida yangi barpo etiladigan bitta koʻp qavatli binoga joylashtirish; (b) yangi barpo etiladigan koʻp qavatli binoning 1 va 2-qavatlarini tadbirkorlik subyektlariga mulk huquqi asosida realizatsiya qilish; (v) mahalliy boshqaruv organlari va davlat tashkilotlarini koʻchirish natijasida boʻshaydigan davlat koʻchmas mulki obyektlarini tadbirkorlik loyihalarini amalga oshirish uchun elektron onlayn auksion savdolariga chiqarish. 2025-yil 1-iyun Vazirlar Mahkamasi qarori loyihasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi III. Raqobat muhitini yaxshilash va tashqi bozorlarga chiqishni ragʻbatlantirish (Muvofiqlashtirish uchun masʼullar — H. Turaxujayev, L. Kudratov) 16. Ichki bozordagi raqobat muhitini mustaqil baholash tizimini yoʻlga qoʻyish. Ichki bozordagi raqobat muhitini nufuzli xalqaro tashkilotlarni jalb qilgan holda, har ikki yilda mustaqil baholashdan oʻtkazish, aniqlangan muammo va kamchiliklarni bartaraf etish boʻyicha chora-tadbirlar dasturini ishlab chiqish. 2025-yil 1-iyun Chora-tadbirlar dasturi Raqobat qoʻmitasi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 17. Hududiy raqobatbardoshlik indeksini (regional competitiveness index) ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish. Xalqaro ekspertlarni jalb qilgan holda, hududiy raqobatbardoshlik indeksini (regional competitiveness index) ishlab chiqish, amaliyotga joriy etish hamda shu asosda hududlardagi raqobat muhitini tahlil etish va yaxshilash. 2025-yil 1-sentabr Chora-tadbirlar rejasi Raqobat qoʻmitasi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 18. Mahsulot bozorini tartibga solish (Product market regulation, PMR) metodologiyasi asosida mahalliy ishlab chiqaruvchilarning raqobatbardoshligini baholash tizimini amaliyotga joriy qilish. Mahsulot bozorini tartibga solish (Product market regulation, PMR) metodologiyasi asosida mahalliy ishlab chiqaruvchilarning raqobatbardoshligini baholash, raqobatbardoshlikka toʻsiq boʻladigan omillarni aniqlash, aniqlangan toʻsiqlar va nomutanosibliklarni bartaraf etish. 2025-yil 1-noyabr Amaliy chora-tadbirlar Raqobat qoʻmitasi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 19. Hududlarning ixtisoslashuv va raqobat ustunliklaridan kelib chiqib, mavjud iqtisodiy oʻsish salohiyatini toʻliq ishga solish. Hududlarning geografik joylashuvi, tabiiy resurslari, demografik, iqtisodiy va ishlab chiqarish omillaridan kelib chiqib, ixtisoslashuv va raqobat ustunliklari hamda “oʻsish nuqtalari”ni aniqlash. 2025-yil 1-noyabr Chora-tadbirlar rejasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Makroiqtisodiy va hududiy tadqiqotlar instituti, Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi, manfaatdor vazirlik va idoralar 20. Kichik tadbirkorlik subyektlarining yiriklashish imkoniyatlarini kengaytirish. Soddalashtirilgan va umumbelgilangan soliq toʻlovchilar oʻrtasidagi tafovutni qisqartirish boʻyicha takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritish. Bunda: (a) kichik biznes subyektlari uchun belgilangan soddalashtirilgan soliq rejimining erkin raqobat muhitiga taʼsirini baholash; (b) aylanma mablagʻlarning chegaraviy miqdorini 1 milliard soʻmga yetkazib, faoliyatni tugatish yoki vaqtincha toʻxtatish yoxud biznesni boʻlib ish yuritish kabi holatlarni chuqur tahlil qilish. 2025-yil 1-iyul Tahliliy maʼlumot Soliq qoʻmitasi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 21. Barqaror rivojlanish maqsadlariga uygʻunlashgan keng raqobat muhitini taʼminlovchi barqaror davlat xaridlari tizimini joriy etish va rivojlantirish. 1. Barqaror xaridlarni joriy etish uchun xalqaro moliya institutlari bilan birgalikda xorijiy ekspertlarni jalb qilish. 2. Barqaror xaridlarni joriy qilish boʻyicha ilgʻor xorijiy tajribalarni oʻrganish. 3. Barqaror xaridlar mezonlarini ishlab chiqish. 2025-yil 1-iyul Amaliy chora-tadbirlar Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Raqobat qoʻmitasi, manfaatdor vazirlik va idoralar 4. Davlat xaridlarida barqaror xaridlarni bosqichma-bosqich joriy etish va doimiy ravishda rivojlantirib borish. Doimiy 22. Davlat xaridlarida “yashil” xaridlarning ulushini doimiy oshirib borish. “Yashil” xaridlar ulushini oshirish va rivojlantirish yuzasidan quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish: (a) “yashil” davlat xaridlari ulushini oshirish (energiya tejovchi mahsulotlarni xarid qilish, tovarlarning hayotiylik davri mezonlaridan foydalanish va boshqalar); (b) atrof-muhitga taʼsiri kam boʻlgan, ekologik toza yoki ikkilamchi xomashyo va chiqindilardan tayyorlangan tovarlar yetkazib beruvchilarga qulayliklar yaratish; (v) davlat xaridlarini amalga oshirishda ekologik muhitning yaxshilanishiga koʻmaklashadigan yoki atrof-muhitga salbiy taʼsirni kamaytirishga qaratilgan chora-tadbirlarni ishlab chiqish; (g) davlat xaridlarini amalga oshirishda tovarning hayotiylik davrini inobatga olgan holda baholash tizimini yaratish. 2025-yil 1-dekabr Normativ-huquqiy hujjat loyihasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 23. Barqaror xaridlar, shu jumladan “yashil” xaridlarni joriy etishda davlat xaridlari sohasidagi vakolatli organ xodimlarining bilim va malakalarini oshirish. 1. Davlat xaridlari sohasini yanada rivojlantirish, shuningdek, barqaror davlat xaridlarini, shu jumladan, “yashil” xaridlarni bosqichma-bosqich joriy etish va doimiy ravishda rivojlantirib borish maqsadida davlat xaridlari sohasidagi vakolatli organ xodimlarini qisqa va uzoq muddatli oʻquv kurslarida oʻqitishni taʼminlash. 2025-yil 1-dekabr Amaliy chora-tadbirlar Iqtisodiyot va moliya vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 2. Bunda ilgʻor xorijiy davlatlarning davlat xaridlari sohasidagi, xususan barqaror xaridlarni, shu jumladan, “yashil” xaridlarni bosqichma-bosqich joriy etish boʻyicha tajribalarini oʻrgangan holda, Oʻzbekiston Respublikasining davlat xaridlari toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarini yanada takomillashtirish yuzasidan takliflar ishlab chiqish. 2025-yil 1-dekabr Tahliliy maʼlumot 24. Tashqi bozorlarga chiqishni ragʻbatlantirish. 1. Tadbirkorlik subyektlari tomonidan oʻz faoliyatida xalqaro standartlarni joriy qilishni ragʻbatlantirish. 2. JSTning eng qulay davlat rejimiga muvofiq xalqaro akkreditatsiyadan oʻtgan organlar bilan oʻzaro tan olish toʻgʻrisida bitimlar tuzish. 3. Texnik reglamentlarni qayta koʻrib chiqish va ularni xalqaro standartlar (Codex Alimentarius, WTO SPS Agreement) talablariga moslashtirish, bunda mahsulot xavfsizligi uchun eng muhim standartlarni majburiy talab sifatida saqlab qolish. 4. Oziq-ovqat mahsulotlari xavfsizligini taʼminlashda Zaruriy gigiyena amaliyoti (GNP), Zaruriy ishlab chiqarish amaliyoti (GMP) hamda Xavf-xatarlar tahlili va kritik nazorat nuqtalari (NACCP) tamoyillariga asoslangan tartibga solish tizimini joriy qilish. 5. Standartlarning ixtiyoriyligini taʼminlash, zamon talablariga javob bermaydigan eskirgan standartlarni bekor qilish, xalqaro standartlarni (ISO/IEC/AOAC) amaliyotga kiritish. 6. Eksport qilinadigan davlatdagi: (a) qonunchilik va texnik talablar; (b) mahsulotlarni xarid qiluvchi yirik tadbirkorlik subyektlari; (v) ehtiyoj yuqori boʻlgan mahsulotlarning turlari, narxi, sifati va ularga boʻlgan talabning hajmi; (g) mahsulotlarni yetkazib berish uchun qulay va arzon transport xizmatlari; (d) sugʻurta, yuridik va konsalting xizmatlarini koʻrsatuvchi tashkilotlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni onlayn olish imkonini beruvchi yagona elektron tizimni ishga tushirish. 2025-yil 1-oktabr Normativ-huquqiy hujjat loyihasi Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi, Raqobat qoʻmitasi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Savdo-sanoat palatasi, manfaatdor vazirlik va idoralar 25. Zamonaviy laboratoriyalar kompleksi va eksportga koʻmaklashish xizmatlarini tashkil etish. Yevropa va boshqa salohiyatli bozorlarga kirish shartlarini oʻrganib: (a) texnik toʻsiq (TBT — technical barriers to trade) hamda fitosanitariya standartlari yoʻnalishida maxsus markazlarni tashkil etish; (b) joylarda zamonaviy laboratoriyalar kompleksi va eksportga koʻmaklashish xizmatlarini tashkil etish. 2025-yil 1-sentabr Amaliy chora-tadbirlar Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi, Savdo-sanoat palatasi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar IV. Raqamlashtirish, sunʼiy intellekt va innovatsiyalarni joriy etish (Muvofiqlashtirish uchun masʼullar — Sh. Shermatov, Sh. Rajabboyev) 26. Innovatsion mahsulotlarni xalqaro amaliyotda umumeʼtirof etilgan yondashuvlar asosida tasniflashga oʻtish (innovatsiyalar taksonomiyasi). Oslo yoʻriqnomasi (Oslo Manual), Fraskati yoʻriqnomasi (Frascati Manual), Yevropa innovatsiyalar tablosi (European Innovation Scoreboard) kabi ilgʻor xalqaro yondashuvlarni oʻrgangan holda Milliy innovatsion taksonomiyasini ishlab chi q ish boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritish. 2025-yil oktabr Tahliliy maʼlumotnoma Innovatsion rivojlanish agentligi, Milliy statistika qoʻmitasi 27. Kichik va oʻrta biznes sohasida ustuvor innovatsion yoʻnalishlarni belgilash va ushbu yoʻnalishlardagi loyihalarni moliyalashtirish. Xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikda: Amaliy chora-tadbirlar Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 1. Kichik va oʻrta biznes sohasida ustuvor yoʻnalishlarni tanlab olish va ushbu yoʻnalishdagi loyihalarni moliyalashtirish. 2025-yil 1-sentabr 2. Ustuvor yoʻnalishlarni har ikki yilda qayta koʻrib chiqish. Har ikki yilda 28. Innovatsiyalar uchun texnik, maʼmuriy va boshqa toʻsiqlarni bekor qilish (yumshatish) choralarini koʻrish. 1. Innovatsiyalar uchun texnik, maʼmuriy va boshqa toʻsiqlarni har yili mustaqil baholashdan oʻtkazish. Har yili 1-mayga qadar Amaliy chora-tadbirlar Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 2. Baholash natijasida aniqlangan toʻsiqlarni bartaraf etish (yumshatish) boʻyicha chora-tadbirlar rejasini ishlab chiqish va amalga oshirish. Har yili 1-iyulga qadar 29. Faoliyatiga innovatsiyalarni joriy qilgan tadbirkorlik subyektlarini ragʻbatlantirish. Innovatsion gʻoyalar, mahsulot va texnologiyalarni yaratgan ilmiy tadqiqot tashkilotlari, ularni ishlab chiqarish jarayoniga joriy qilgan tadbirkorlik subyektlarini ragʻbatlantirish boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish. 2025-yil 1-oktabr Tahliliy maʼlumotnoma Innovatsion rivojlanish agentligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 30. Ilgʻor xorijiy tajribalar asosida Oʻzbekistonda startap va innovatsiyalarni tijoratlashtirish jarayonining har bir bosqichini tizimli tartibga solish. 1. Zamonaviy yondashuvlar asosida startap va innovatsiyalarni tijoratlashtirish jarayonining har bir bosqichini aniqlash. 2. Har bir bosqichni (gʻoyalar generatsiyasi, konsepsiyani ishlab chiqish va tasdiqlash, sinovdan oʻtkazish, biznes modelni yaratish, bozorga chiqish) uning xususiyatlaridan kelib chiqib, tartibga solish. 2025-yil 1-dekabr Normativ-huquqiy hujjat loyihasi Innovatsion rivojlanish agentligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Raqamli texnologiyalar vazirligi, Savdo-sanoat palatasi, m anfaatdor vazirlik va idoralar 31. Yoshlar va tadbirkorlik subyektlarining startap va innovatsion loyihalarini moliyaviy qoʻllab-quvvatlash tizimini takomillashtirish. Startap va innovatsion loyihalarni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash mexanizmlarini takomillashtirish hamda venchur moliyalashtirish ekotizimini yanada rivojlantirish boʻyicha takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritish. Bunda quyidagilar nazarda tutiladi: (a) “biznes farishtalar” (Business angels) uchun “tartibga solish qumdoni” hamda ularni ragʻbatlantirish mexanizmlarini joriy etish (SEIS/EIS sxemasi); (b) konvertatsiya qilinadigan kreditlar, “Mezzanine financing” moliyasi va venchur qarz instrumentlarini joriy etish; (v) kraudfanding moliyaviy instrumentlarini rivojlantirish va tartibga solinishini takomillashtirish. 2025-yil 1-oktabr Tahliliy maʼlumotnoma Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Markaziy bank, Istiqbolli loyihalar milliy agentligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Markaziy bank , manfaatdor vazirlik va idoralar 32. Choʻllanishga qarshi kurashish, iqlim oʻzgarishi oqibatlarini yumshatish, suv resurslaridan oqilona foydalanish texnologiyalarini rivojlantirish yoʻnalishlaridagi startap loyihalarni qoʻllab-quvvatlash uchun 20 million AQSH dollari miqdoridagi mablagʻlarni jalb qilish. 1. Xalqaro moliya institutlari va homiylar bilan hamkorlik oʻrnatish. 2. Startap loyihalarga investitsiya kiritish maqsadida xalqaro moliya institutlari va homiylardan bosqichma-bosqich mablagʻ jalb etish. 3. Jalb etilgan mablagʻlar hisobidan venchur fondlar orqali choʻllanishga qarshi kurashish, iqlim oʻzgarishi oqibatlarini yumshatish, suv resurslaridan oqilona foydalanish texnologiyalarini rivojlantirish yoʻnalishlaridagi startap loyihalarga investitsiya kiritish. 2025-2026-yillar davomida Amaliy chora-tadbirlar Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi V. Kichik va oʻrta biznesni qoʻllab-quvvatlash choralari samaradorligini oshirish (Muvofiqlashtirish uchun masʼullar — I. Norqulov) 33. Tadbirkorlik subyektlarining har bir toifasi boʻyicha hisobot tizimini takomillashtirish. 1. Har bir toifaga (yakka tartibdagi tadbirkor, mikro, kichik, oʻrta va yirik korxona) mansub tadbirkorlik subyektlarining aniq hisobini yuritish. 2. Tadbirkorlik subyektlari toifalari boʻyicha tahliliy maʼlumotlarni muntazam ravishda eʼlon qilib borish. 2025-yil 1-noyabr Normativ-huquqiy hujjat loyihasi Milliy statistika qoʻmitasi , Soliq qoʻmitasi, manfaatdor vazirlik va idoralar 34. Dalillarga asoslangan (evidence-based) siyosatni yuritish uchun mikro darajadagi batafsil tahliliy maʼlumotlarning yaxlit tizimini yoʻlga qoʻyish. Kichik va oʻrta biznesni qoʻllab-quvvatlash borasida dalillarga asoslangan siyosatni yuritish uchun mikro darajadagi batafsil tahliliy maʼlumotlarining yaxlit tizimini qoʻyidagi yondashuvlar asosida shakllantirish: (a) “Tadbirkor ayollarning moliya kodeksi” (WE Finance Code) indikatorlari asosida biznesning gender statistikasini yuritish; (b) Jahon bankining “Biznes muhiti va korxona samaradorligi tadqiqoti”ga (BEEPS) muvofiq tadbirkorlarning yoshi, jinsi, faoliyat sohasi, texnologik intensivligi, mulkchilik va tashkiliy-huquqiy shakli, mahalliy va xorijiy hamkorlari, innovatsiyalar darajasi, ijtimoiy maqsadlar kabi mezonlar asosida mikro darajada statistikani yuritish; (v) biznesni qoʻllab-quvvatlash institutlari, shu jumladan, biznes inkubatorlar va akselerator, texnoparklar, innovatsion xablar, boshqa tijorat va notijorat tashkilotlarining yagona reyestrini shakllantirish; (g) davlat tomonidan joriy etilgan qoʻllab-quvvatlash choralari va mexanizmlari, ulardan foydalangan tadbirkorlik subyektlari, qamrov darajasi va samarasi kabi koʻrsatkichlarni mikro darajada aks ettirish. 2025-yil 1-noyabr Normativ-huquqiy hujjat loyihasi Milliy statistika qoʻmitasi , Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, manfaatdor vazirlik va idoralar 35. Biznesning iqtisodiy, ekologik va ijtimoiy barqarorligini baholash koʻrsatkichlarini ishlab chiqish va ularni qoʻllash natijasida aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish boʻyicha maqsadli chora-tadbirlarni amalga oshirish. Biznesning iqtisodiy, ekologik va ijtimoiy barqarorligini baholash tizimini joriy qilish. Bunda quyidagilarni nazarda tutish: (a) nomoliyaviy hisobotlar toʻplamini ishlab chiqish va tasdiqlash; (b) nomoliyaviy hisobotlar asosida maʼlumotlarni yigʻish, tahlil qilish va chop etish amaliyotini yoʻlga qoʻyish; (v) mavjud aniqlangan qoloqliklar va kamchiliklarni bartaraf etish yuzasidan zarur chora-tadbirlarni amalga oshirish. 2025-yil 15-dekabr Normativ-huquqiy hujjat loyihasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 36. Tadbirkorlik subyektlarining har bir toifasiga xos boʻlgan asosiy risklar xaritasini tuzish (risk mapping) va ularni bartaraf etish (minimallashtirish) boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqish. 1. Xorijiy ekspertlarni jalb qilgan holda risklar matritsasini ishlab chiqish, tasdiqlash va muntazam davriylik bilan doimiy yangilab borish (aktualizatsiya qilish). 2. Matritsada aks ettirilgan har bir risk boʻyicha manzilli chora-tadbirlarni amalga oshirish. 2025-yil 1-noyabr Chora-tadbirlar dasturi Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Savdo-sanoat palatasi, Kichik biznes uyushmasi, manfaatdor vazirlik va idoralar 37. Tadbirkorlik subyektlarini turli xil risklardan (pandemiya, anomal sovuq va boshqa favqulodda sharoitlarda) himoya qilish mexanizmini ishlab chiqish. 1. Tadbirkorlarni favqulodda holatlarda moliyaviy va bozor risklaridan himoya qilishning huquqiy mexanizmlarini ishlab chiqish uchun Savdo-sanoat palatasi huzurida ishchi guruhi tashkil etish. 2025-yil 1-may Normativ-huquqiy hujjat loyihasi Savdo-sanoat palatasi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi, manfaatdor vazirlik va idoralar 2. Ishchi guruhi tomonidan normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish va Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2025-yil 1-avgust 38. Tadbirkorlik subyektlarining bozorga kirishi yoʻlidagi texnik, maʼmuriy va boshqa toʻsiqlarni har yili mustaqil baholab borish va maqsadli “yoʻl xaritalari” asosida ularni bartaraf etish yoki yumshatish choralarini koʻrish. 1. Tadbirkorlik faoliyatini tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlar va texnik reglamentlarni xatlovdan oʻtkazish. 2025-yil 1-avgust Normativ-huquqiy hujjat loyihasi Adliya vazirligi, Raqobat qoʻmitasi, Biznes-ombudsman, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Savdo-sanoat palatasi, manfaatdor vazirlik va idoralar 2. Texnik, maʼmuriy va boshqa toʻsiqlarni mustaqil baholash boʻyicha nufuzli xalqaro konsalting tashkilotni jalb qilish. 2025-yil 1-oktabr 3. Tadbirkorlik faoliyatiga salbiy taʼsir koʻrsatadigan, shuningdek, meʼyoridan oshiq talablar, qiyinlashtiruvchi normalar, bozorga erkin kirish hamda tovar va xizmatlarning erkin harakatiga toʻsqinlik qiladigan normativ-huquqiy hujjatlar va texnik reglamentlarni qayta koʻrib chiqish. 2025-2026-yillar davomida 39. Faoliyat koʻrsatmayotgan kichik korxonalarning faoliyatini qayta tiklashga koʻmaklashish. Faoliyat koʻrsatmayotgan kichik korxonalarning davlat oldidagi mavjud kichik qarzlari qoldiqlarini hisobdan chiqarish va ularning faoliyatini qayta tiklashga koʻmaklashish tartibini joriy etish yuzasidan Hukumat qarori loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2025-yil 1-avgust Vazirlar Mahkamasi qarori loyihasi Soliq qoʻmitasi, Savdo-sanoat palatasi, Kichik biznes uyushmasi 40. Biznes uchun toʻsiqlar va cheklovlarni belgilovchi harakatlar uchun har ikki yilda bir marta “tartibga soluvchi gilotina” usulini qoʻllash. Tadbirkorlik faoliyati uchun toʻsiqlar va cheklovlarni belgilovchi harakatlar uchun har ikki yilda bir marta “tartibga soluvchi gilotina” usulini qoʻllash orqali biznesga maʼmuriy yukni kamaytirish. Har ikki yilda Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari Adliya vazirligi, Biznes-ombudsman, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Raqobat qoʻmitasi, Savdo-sanoat palatasi, Kichik biznes uyushmasi 41. Tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash chora-tadbirlarini tizimlashtirish. 1. Tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash chora-tadbirlarining yagona reyestrini yaratish, yuritish va jamoatchilikka eʼlon qilib borish. 2025-yil 1-oktabr Amaliy chora-tadbirlar Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Raqobat qoʻmitasi, Biznes-ombudsman, Savdo-sanoat palatasi, manfaatdor vazirlik va idoralar 2. Nufuzli xalqaro tashkilotlarni jalb qilgan holda, qoʻllab-quvvatlash chora-tadbirlari samaradorligini har ikki yilda bir marta mustaqil baholab borish va natijalari boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish. Har ikki yilda 1-avgustga qadar 42. Garov talablarini qayta koʻrib chiqish, shuningdek, asosiy qarzning toʻlanishiga mutanosib ravishda garov narsasini bosqichma-bosqich garovdan ozod qilish mexanizmini joriy etish. Bazel mezonlari asosida garovga nisbatan miqdoriy talablarni qayta koʻrib chiqish va asosiy qarzning toʻlanishiga mutanosib ravishda garov narsasini garovdan ozod qilish choralarini amalda qoʻllash. 2025-yil 1-iyun Markaziy bank kengashi qarori Markaziy bank, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 43. Xoʻjalik yurituvchi subyektlarning zamonaviy dasturiy yechimlar (ERP va boshqalar) va tizimlarini joriy etish xarajatlarini davlat tomonidan subsidiyalash va kompensatsiya qilish. Operatsion samaradorlikni yaxshilashga qaratilgan yetakchi dasturiy yechimlar va tizimlar roʻyxatini tuzish hamda ular boʻyicha toʻlanadigan kompensatsiya va subsidiyalar miqdorlari hamda toʻlov manbalarini belgilash. 2025-yil 1-dekabr Tahliliy maʼlumotnoma Raqamli texnologiyalar vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Savdo-sanoat palatasi 44. Tadbirkorlik subyektlarini subsidiyalash mexanizmlarini takomillashtirish. Maʼlum faoliyat turlari va ayrim sohalarga taqdim etilayotgan subsidiyalash amaliyotidan voz kechib, ularni tizimli ravishda pirovard maqsadga asoslangan (doimiy ish oʻrinlarini yaratish, eksportni oshirish va boshqalar) subsidiyalar va foizsiz ssudalarga almashtirish. 2025-yil 1-dekabr Tahliliy maʼlumotnoma Iqtisodiyot va moliya vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 45. Tadbirkorlik subyektlariga qoʻllab-quvvatlash choralarini taqdim etuvchi axborot tizimlarini konsolidatsiya qilish orqali yagona raqamli platformani ishga tushirish. 1. Yagona raqamli platformani joriy etishning loyiha va texnik hujjatlarini ishlab chiqish. 2025-yil 1-iyul Amaliy chora-tadbirlar Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Raqamli texnologiyalar vazirligi, Savdo-sanoat palatasi, manfaatdor vazirlik va idoralar 2. Loyiha va texnik hujjatlarni vakolatli organlarda ekspertizadan oʻtkazish. 2025-yil 1-noyabr 3. Platformani barcha manfaatdor vazirlik va idoralarning axborot tizimlari bilan integratsiya qilish. 2026-yil 1-aprel 4. Quyidagilarni nazarda tutuvchi yagona raqamli platformani ishga tushirish: (a) kichik va oʻrta biznes subyektlari bilan oʻzaro muloqot (B2B, B2G) qilish imkonini berish; (b) davlat tomonidan barcha turdagi qoʻllab-quvvatlash choralari haqidagi maʼlumotlarni taqdim etish; (v) kichik va oʻrta biznes subyektlarining elektron tijoratdagi ishtirokini qoʻllab-quvvatlash, xalqaro marketpleyslarga kirish imkoniyatini kengaytirish; (g) tadbirkorlik faoliyatiga oid zaruriy axborotlarni (xomashyo, ishlab chiqarish, logistika, bozorlar, narxlar, eksport, import va boshqalar) taqdim etish; (d) biznesni rejalashtirish uchun hududlarda (tuman/shahar, mahalla) tadbirkorlik qilish mumkin boʻlgan sohalar (yoʻnalishlar), joylar (geomanzillar) boʻyicha hamda statistik maʼlumotlarni taqdim etish; (e) aholi, kichik va oʻrta tadbirkorlik subyektlarining raqamli malaka darajasini baholash hamda tavsiyalar berish. 2026-yil 1-iyul 46. “Bojxona hududida qayta ishlash” rejimidagi tovarlarning harakatini tezlashtirish. “Bojxona hududida qayta ishlash” rejimiga olib kelingan tovarlarni bojxona omborlaridan tashqarida, korxonaning ishlab chiqarish obyektiga toʻgʻridan-toʻgʻri olib ketishga ruxsat beruvchi tizim yaratish boʻyicha Hukumat qarori loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish . 2025-yil 1-noyabr Normativ-huquqiy hujjat loyihasi Bojxona qoʻmitasi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Savdo-sanoat palatasi 47. Toʻlovga layoqatsizlik tartib-taomillari va biznesni ixtiyoriy tugatish jarayonlarini takomillashtirish. Qonunchilik hujjatlariga quyidagilarni nazarda tutuvchi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish: (a) kichik va oʻrta biznes subyektlari uchun toʻlovga layoqatsizlik tartib-taomillarini soddalashtirish; (b) biznesni tugatish jarayonlarini soddalashtirish, bunda moliyaviy xavf-xatarlar nisbatan kichik boʻlgan mezonlarni belgilash. 2025-yil 1-oktabr Normativ-huquqiy hujjat loyihasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi, Soliq qoʻmitasi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Savdo-sanoat palatasi 48. Ichki va tashqi tovar bozorlaridagi narxlar tebranishlaridan himoyalanish (xedjirlash) mexanizmini joriy qilish. Mahalliy tadbirkorlarni global derivativ bozorlarida savdo qilish hamda ichki va tashqi tovar bozorlaridagi narxlar tebranishlaridan himoyalanish (xedjirlash) mexanizmini joriy qilishni nazarda tutuvchi Hukumat qarori loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2025-yil 1-iyul Vazirlar Mahkamasi qarori “Oʻzbekiston respublikasi tovar-xomashyo birjasi” AJ, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Markaziy bank, Soliq qoʻmitasi, Raqobat qoʻmitasi 49. Tadbirkorlik subyektlariga “yashil tadbirkor” maqomini berish tizimini joriy etish. 1. Quyidagi yoʻnalishlarda belgilangan koʻrsatkichlarni bajargan tadbirkorlik subyektlariga “yashil tadbirkor” maqomini berish: (a) koʻkalamzorlashtirish, jumladan, korxonani “yashil belbogʻ” bilan oʻrash, sugʻorish tizimlarini oʻrnatish, tomchilatish, yomgʻirlatish va konteynerli (qopli) sugʻorish tizimini joriy qilish; (b) energiya tejamkorligini taʼminlash, jumladan, energiya tejovchi uskunalar va texnologiyalarni joriy qilish; (v) korxonaning atrof-muhitga taʼsirini kamaytirish, jumladan, ekologik huquqbuzarlik sodir etmaslik, atmosferaga tashlamalarni onlayn monitoring qilish tizimini joriy etish; (g) ishlab chiqarishga sirkulyar iqtisodiyotni joriy qilish (“7R”) tamoyilini tatbiq etish. 2. “Yashil tadbirkor” maqomini olgan tadbirkorlik subyektlariga quyidagi qoʻllab-quvvatlash choralarini qoʻllash: (a) “Shaffof qurilish” platformasida ustuvorlik berish; (b ) muayyan muddat davomida ekologik tekshiruvlardan ozod etish; (v) xalqaro bozorlarga chiqish uchun qoʻllab-quvvatlash; (g) Tadbirkorlik subyektlarining barqarorlik reytingi doirasida qoʻshimcha ball berish. 2025-yil 1-sentabr Normativ-huquqiy hujjat loyihasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Savdo-sanoat palatasi 50. Kichik biznes uyushmasi faoliyatini tashkil qilish. 1. Kichik biznes uyushmasini Toshkent shahri, Yakkasaroy tumani Sh. Rustaveli koʻchasi, 8 uyda tekin foydalanish huquqi asosida joylashtirish. 2. Tarmoqlarni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan Uyushma joylashgan bino va inshootlarni taʼmirlash hamda zarur mebel, inventar va boshqa tashkiliy texnikalar bilan jihozlash. 2025-yil 1-may Amaliy chora-tadbirlar Savdo-sanoat palatasi, Davlat aktivlarini boshqarish agentligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 51. Turizm sohasini raqamlashtirish orqali sohadagi kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish. 1. Turizm sohasidagi yetakchi mahalliy kompaniyalarni jalb qilgan holda respublikaning barcha hududlarida oʻtkaziladigan tadbirlar (konsert, festival, forum, konferensiya, yarmarka, koʻrgazmalar), shuningdek, turistik maskanlar va markazlar, joylashtirish vositalari, transport, savdo va umumiy ovqatlanish obyektlari, koʻngilochar, maʼrifiy, sogʻlomlashtirish, sport hamda boshqa maqsadga moʻljallangan obyektlar, turistik va ekskursiya xizmatlarini koʻrsatuvchi tashkilotlar toʻgʻrisida maʼlumotlarni beruvchi Yagona interaktiv elektron platformani ishga tushirish. 2. Yagona interaktiv elektron platformani ishlab chiqish uchun Savdoni rivojlantirish kompaniyasi hisobidan zarur mablagʻlar ajratish. 3. Yagona interaktiv elektron platformani Savdo-sanoat palatasining elektron axborot tizimi bilan integratsiya qilish. 2025-yil 1-iyun Amaliy chora-tadbirlar Savdo-sanoat palatasi, Turizm qoʻmitasi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 52. “Tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari toʻgʻrisida”gi Qonunni yangi tahrirda qabul qilish. Tadbirkorlik subyektlariga davlat tomonidan taqdim etilayotgan zamonaviy qoʻllab-quvvatlash choralari va mexanizmlari hamda bu borada yagona davlat siyosatini yurituvchi vakolatli organni belgilashni nazarda tutuvchi “Tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari toʻgʻrisida”gi qonun loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2025-yil 1-oktabr Qonun loyihasi Adliya vazirligi, Biznes-ombudsman, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Savdo-sanoat palatasi 53. “Tadbirkorlik subyektlari faoliyatini davlat tomonidan nazorat qilish toʻgʻrisida”gi Qonunni qabul qilish. Tadbirkorlik subyektlariga qonunchilik talablariga amal qilgan holda faoliyat yuritishiga koʻmaklashish hamda ularning huquqlarini ishonchli himoya qilish va nazorat qiluvchi organlarning masʼuliyatini oshirishga qaratilgan “Tadbirkorlik subyektlari faoliyatini davlat tomonidan nazorat qilish toʻgʻrisida”gi qonun loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2025-yil 1-oktabr Qonun loyihasi Biznes-ombudsman, Adliya vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Savdo-sanoat palatasi 54. Tadbirkorlik subyektlari faoliyatini ixtiyoriy tugatish va vaqtincha toʻxtatib turish tartibini takomillashtirish. 1. Quyidagi mezonlarga bir vaqtning oʻzida javob beruvchi kichik va oʻrta biznes subyektlarining faoliyatini soliq tekshiruvi oʻtkazmasdan ixtiyoriy tugatish tartibini joriy qilish: (a) oxirgi uch yilda tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilishdan olingan jami daromadi 10 milliard soʻmdan oshmagan; (b) budjet va kreditorlar oldida qarzdorligi mavjud boʻlmagan hamda muntazam ravishda soliq hisobotlarini taqdim etayotgan; (v) “Xavfni tahlil qilish” elektron tizimida huquqbuzarlik sodir etish xavfi past darajada tasniflangan. 2. Tadbirkorlik subyektlarining aktivlari va passivlari chiqib ketishi boʻyicha yuzaga keladigan soliq majburiyatlari toʻliq bajarilgan va soliq qarzi mavjud boʻlmagan taqdirda soliq organlari tomonidan roʻyxatdan oʻtkazuvchi organga avtomatik ravishda xulosa taqdim etish amaliyotini yoʻlga qoʻyish. 2025-yil 1-iyul Normativ-huquqiy hujjat loyihasi Soliq qoʻmitasi, Adliya vazirligi, Savdo-sanoat palatasi VI. Tadbirkorlik koʻnikmalariga oʻqitish va biznes uchun malakali mutaxassislarni tayyorlash tizimini takomillashtirish (Muvofiqlashtirish uchun masʼullar — B. Zaxidov, K. Sharipov) 55. “Tadbirkorlik kvalifikatsiyalar ramkasini” (Entrepreneurship Competence Framework) ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish. 1. Ilgʻor xorijiy tajriba asosida mahalliy shart-sharoitlarga mos “Tadbirkorlik kvalifikatsiyalar ramkasi”ni ishlab chiqish. 2025-yil 1-avgust Chora-tadbirlar dasturi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Raqamli texnologiyalar vazirligi 2. “Tadbirkorlik kvalifikatsiyalar ramkasi”ni kasbiy taʼlim dasturlariga integratsiya qilish. 2026-yil 1-iyun 3. “Tadbirkorlik kvalifikatsiyalar ramkasi”ning tadbirkorlik faoliyatiga taʼsiri natijalarini doimiy ravishda monitoring qilib borish mexanizmini joriy etish. 2026-yil 1-sentabr 56. Davlat kasbiy taʼlim tashkilotlariga tegishli bino va inshootlardan samarali foydalanishni tashkil etish. 1. Davlat kasbiy taʼlim tashkilotlariga tegishli boʻlgan va foydalanilmayotgan bino-inshootlar hamda yer uchastkalarini zamonaviy jihozlar bilan taʼminlash, oʻquvchilarini dual taʼlim shaklida ishga olish va amaliyot darslarini tashkil etish sharti bilan tadbirkorlik subyektlariga ijaraga va davlat-xususiy sheriklik asosida berish tizimini joriy etish. 2025-yil 1-iyun Chora-tadbirlar dasturi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Davlat aktivlarini boshqarish agentligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimligi 2. Ijaradan kelib tushgan mablagʻlarni kasbiy taʼlim tashkilotlarining moddiy-texnik bazasini yaxshilashga yoʻnaltirish. Doimiy 57. Aholi va tadbirkorlik subyektlarining moliyaviy savodxonligini oshirish. 1. Taʼlimning barcha bosqichlarida aholining tadbirkorlik koʻnikmalari va moliyaviy savodxonlik darajasini oshirish boʻyicha chora-tadbirlar dasturini ishlab chiqish. 2025-yil 1-aprel Chora-tadbirlar dasturi Markaziy bank, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Savdo-sanoat palatasi 2. Finlit.uz va direktor.uz platformalarida kichik va oʻrta biznes vakillarining moliyaviy savodxonligini oshirishga qaratilgan onlayn oʻquv dasturlarini tashkil etish. 2025-yil 1-noyabr Amaliy chora-tadbirlar 58. BMT Taraqqiyot Dasturi bilan hamkorlikda yoshlarning raqamli tadbirkorlik boʻyicha imkoniyatlarini oshirish. Davlat-xususiy sheriklik asosida Shahrisabz va Hazorasp tumanlarida yoshlarni IT, elektron tijorat va ingliz tiliga oʻqitish markazlarini tashkil etish. 2025-yil davomida Amaliy chora-tadbirlar Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Qashqadaryo viloyati hokimligi, Xorazm viloyati hokimligi 59. Iqtisodiy salohiyati yuqori boʻlgan hududlarda tadbirkorlik subyektlari, universitetlar, ilmiy-tadqiqot institutlari va ilmiy markazlar oʻrtasidagi hamkorlikni taʼminlovchi yuqori texnologiyalar markazlarini tashkil etish. Yuqori texnologiyalar markazlarini tashkil etish va ularning bozor infratuzilmasi institutlari bilan kooperatsiya aloqalarini taʼminlashga qaratilgan takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2025-yil 1-noyabr Tahliliy maʼlumotnoma Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 60. Xotin-qizlar tadbirkorligini rivojlantirish. Xotin-qizlarni biznesga jalb qilish va tadbirkorligini rivojlantirish boʻyicha quyidagilarni oʻz ichiga oluvchi tizimni joriy etish: (a) biznes koʻnikmasiga ega boʻlmagan tashabbuskor xotin-qizlarni aniqlash va ularni tadbirkorlik asoslariga oʻqitish; (b) tijorat bankalari koʻmagida oʻzini oʻzi band qilgan xotin-qizlarga biznes loyihalarini ishlab chiqish va kichik tadbirkorlik faoliyatini tashkil etishga koʻmaklashish; (v) xotin-qizlarni biznes-rejalar ishlab chiqish, moliyalashtirish va bozor topish koʻnikmalariga oʻrgatish orqali kichik korxonalar faoliyatini kengaytirish; (g) tez va yuqori surʼatlarda oʻsayotgan eng faol ishbilarmon ayollar bilan manzilli ishlab, ularni “chempion” tadbirkorlarga aylantirish; (d) ayol tadbirkorlar tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulot va xizmatlarni respublikada mavjud elektron tijorat platformalarida joylashtirish va sotishga koʻmaklashish. 2025-yil davomida Amaliy chora-tadbirlar Savdo-sanoat palatasi, AT “Xalq banki”, “Hamroh” MCHJ, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, Kichik biznes uyushmasi VII. Masʼuliyatli biznes amaliyotini joriy qilish (Muvofiqlashtirish uchun masʼullar — I. Norqulov, A. Abduxakimov, D. Vahobov) 61. Xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikda Masʼuliyatli biznes amaliyoti (Responsible Business Conduct) standartlarini bosqichma-bosqich joriy qilish. 1. Masʼuliyatli biznes amaliyotini joriy etish yuzasidan quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish: (a) Atrof-muhit, ijtimoiy va korporativ boshqaruv (ESG) va Barqaror rivojlanish maqsadlariga (SDG) oid tashabbuslarni ragʻbatlantirish mexanizmlarini joriy etish; (b) tadbirkorlik subyektlariga ESG tamoyillarini baholovchi xalqaro reytinglarda (MSCI ESG Ratings, S&P Global ESG Scores, Green Business Certification) oʻrin egallashiga koʻmaklashish; (v) ishlab chiqaruvchining mahsulotlarni isteʼmol qilish, foydalanish va qadoqlashdan hosil boʻlgan chiqindilarni qayta ishlashni qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan masʼuliyatini kengaytirish (Extended Producer Responsibility, EPR). 2025-yil 1-dekabr Normativ-huquqiy hujjat loyihasi Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Markaziy bank, Savdo-sanoat palatasi, Biznes-ombudsman 2. Banklar va moliya institutlari uchun ESG maʼlumotlarini shakllantirish boʻyicha qoʻllanma ishlab chiqish va tasdiqlash. 2025-yil 1-oktabr 3. Moliya bozorida ESG tamoyillarini amalga oshirish boʻyicha “yoʻl xaritasi”ni ishlab chiqish. 2025-yil 1-oktabr 62. Tadbirkorlik subyektlarining “yashil” koʻnikmalarini oshirish. 1. Tadbirkorlik subyektlarini “yashil” koʻnikmalarga oʻqitish dasturini ishlab chiqish. 2025-yil 1-dekabr Taʼlim dasturi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 2. “Yashil” texnologiyalar, qayta tiklanadigan energiya manbalari, atrof-muhitni muhofaza qilish va energiyani tejash kabi yoʻnalishlarni taʼlim dasturlariga bosqichma-bosqich integratsiya qilish. 2026/2027 oʻquv yilidan boshlab Amaliy chora-tadbirlar 63. Imkoniyati cheklangan aholining biznes tashabbuslarini qoʻllab-quvvatlash. Imkoniyati cheklangan aholining biznes tashabbuslarini qoʻllab-quvvatlash boʻyicha quyidagilarni oʻz ichiga oluvchi tizimni joriy qilish: (a) imkoniyati cheklangan shaxslar ehtiyojlariga moslashgan hamda ularning kasbiy va tadbirkorlik koʻnikmalarini rivojlantirishga qaratilgan oʻquv dasturlarini ishlab chiqish; (b) kichik va oʻrta biznes subyektlarining inklyuziv ish oʻrinlarini tashkil etish boʻyicha tashabbuslarini ragʻbatlantirish; (v) tadbirkorlik subyektlari uchun inklyuziv ish muhitini yaratish va saqlash boʻyicha oʻquv dasturlarini ishlab chiqish va amaliyotga kiritish; (g) ijtimoiy tadbirkorlik faoliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar statistikasini yuritishni yoʻlga qoʻyish. 2025-yil davomida Amaliy chora-tadbirlar Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Milliy statistika qoʻmitasi 64. Strategiyani amalga oshirish, monitoring qilish va baholash boʻyicha loyiha boshqaruvi yondashuvlarini joriy qilish. Xalqaro moliya institutlari koʻmagida Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzurida Strategiyani amalga oshirish, monitoring qilish va baholash boʻyicha loyiha ofisini tashkil etish. 2025-yil 1-iyun Amaliy chora-tadbirlar Iqtisodiyot va moliya vazirligi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-martdagi PF-50-son Farmoniga 10-ILOVA

Kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish boʻyicha respublika kengashi tarkibi

1. J.A. Qoʻchqorov — Bosh vazir oʻrinbosari — iqtisodiyot va moliya vaziri, Respublika k yengashi raisi 2. I.I. Norqulov — iqtisodiyot va moliya vazirining birinchi oʻrinbosari, Respublika k yengashi raisi oʻrinbosari 3. A.A. Turdaliyev — Markaziy bank raisi oʻrinbosari, Respublika k yengashi raisi oʻrinbosari 4. Lavozimi boʻyicha — Biznes-ombudsman 5. N.Q. Xolmurodov — investitsiyalar, sanoat va savdo vazirining birinchi oʻrinbosari 6. B.E. Zaxidov — kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vaziri 7. Sh.X. Shermatov — raqamli texnologiyalar vaziri 8. Sh.S. Xidoyatov — qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vaziri 9. A.A. Abduxakimov — ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri 10. K.A. Sharipov — oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vaziri 11. X.U. Umarova — maktabgacha va maktab taʼlimi vaziri 12. X.S. Turaxujayev — Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi raisi 13. A.Yu. Mavlonov — Bojxona qoʻmitasi raisi 14. Sh.D. Kudbiyev — Soliq qoʻmitasi raisi 15. F.J. Pulatov — Kadastr agentligi direktori 16. D.A. Vaxabov — Savdo-sanoat palatasi raisi 17. K.K. Mirzaliyeva — Kichik biznes uyushmasi raisi 18. T.N. Xusanov — Iqtisodiyot va moliya vazirligi departament direktori, Respublika k yengashi kotibi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-martdagi PF-50-son Farmoniga 11-ILOVA

Kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish boʻyicha respublika kengashining asosiy vazifalari

1. 2025 — 2030-yillarda kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish strategiyasi va uni amalga oshirish boʻyicha chora-tadbirlar dasturlarining ijro etilishini taʼminlash hamda natijalarini har chorakda muhokama qilish.

2. Kichik va oʻrta biznes subyektlari hamda davlat oʻrtasidagi samarali muloqot platformasini tashkil etish.

3. Kichik va oʻrta biznes subyektlari faoliyatidagi tizimli muammolarni aniqlash va ularni bartaraf etish boʻyicha takliflar ishlab chiqish, shuningdek, ularning alohida masalalarini joylarda tezkorlik bilan hal qilishni tashkil etish.

4. Kichik va oʻrta biznes uchun institutsional va huquqiy muhitni yaxshilashda byurokratik toʻsiqlarni kamaytirish, tadbirkorlikni rivojlantirish uchun qulay shart-sharoit yaratish, soliq va maʼmuriy yuklamalarni yengillashtirish.

5. Kichik va oʻrta biznes uchun moliyaviy hamda infratuzilmaviy qoʻllab-quvvatlash va kreditlash choralarini kuchaytirish, investitsiyalarni jalb etish, innovatsiyalar va raqamli texnologiyalarni joriy etish imkoniyatlarini kengaytirish.

6. Kichik va oʻrta biznes subyektlarining eksport salohiyatini oshirish va xalqaro bozorlarga chiqishini ragʻbatlantirish maqsadida tovar va xizmatlar eksportini osonlashtirish, tadbirkorlik subyektlariga oʻz faoliyatini xalqaro sertifikatlar va standartlarga moslashtirishga koʻmaklashish.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-martdagi PF-50-son Farmoniga 12-ILOVA

Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish boʻyicha hududiy maslahat kengashining namunaviy tarkibi

1. Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimlari, Hududiy maslahat kengashi raisi 2. Lavozimi boʻyicha — Savdo-sanoat palatasi hududiy boshqarmasi boshligʻi, Hududiy maslahat kengashi raisi oʻrinbosari 3. Lavozimi boʻyicha — Sanoat sohasida faoliyat yuritayotgan “chempion” tadbirkorlar vakili 4. Lavozimi boʻyicha — Xizmat koʻrsatish sohasida faoliyat yuritayotgan “chempion” tadbirkorlar vakili 5. Lavozimi boʻyicha — Qurilish sohasida faoliyat yuritayotgan “chempion” tadbirkorlar vakili 6. Lavozimi boʻyicha — “Biznesni rivojlantirish banki” ATB hududiy boshqarmasi boshligʻi 7. Lavozimi boʻyicha — “Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi” AJ hududiy boʻlinmasi masʼul xodimi 8. Lavozimi boʻyicha — Sanoatni jadal rivojlantirish boʻyicha loyiha ofisi rahbari 9. Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirining, viloyatlar hamda Toshkent shahri iqtisodiyot va moliya bosh boshqarmalari boshligʻining masʼul oʻrinbosari, Hududiy maslahat kengashi kotibi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-martdagi PF-50-son Farmoniga 13-ILOVA

Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish boʻyicha hududiy maslahat kengashining asosiy vazifalari

1. Hududlardagi ustuvor soha va yoʻnalishlarni rivojlantirish maqsadida mahalliy tadbirkorlik subyektlari bilan doimiy muloqot olib borish, tadbirkorlik faoliyatiga toʻsqinlik qiluvchi masalalarni muhokama qilish va natijalari boʻyicha takliflar tayyorlash.

2. Mahalliy biznesni rivojlantirish boʻyicha chora-tadbirlar dasturlarini ishlab chiqish, ularni moliyaviy va infratuzilma jihatdan qoʻllab-quvvatlash boʻyicha takliflar tayyorlash va koʻrib chiqish uchun Respublika kengashiga kiritish.

3. Tadbirkorlikni rivojlantirishga qaratilgan tashabbuslarni qoʻllab-quvvatlash, yosh va ayol tadbirkorlarni ragʻbatlantirish, startaplar va innovatsion biznes loyihalarni amalga oshirishga koʻmaklashish.

4. Hududlarda aholini biznesga jalb qilish, yuqori daromadli ish oʻrinlari yaratish, sanoat, xizmat, qishloq xoʻjaligi va qurilish sohalarini jadal rivojlantirish borasidagi tashabbuslarni roʻyobga chiqarish.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2025-yil 19-mart,

PF-50-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 25.03.2025-y., 06/25/50/0272-son; 12.05.2025-y., 06/25/84/0432-son; 27.12.2025-y., 06/25/258/1223-son)

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Указ

О мерах по повышению роли малого и среднего бизнеса в экономике

В целях создания благоприятных условий для ускоренного развития малого и среднего бизнеса, дальнейшего улучшения бизнес-среды в регионах, содействия реализации новых бизнес-инициатив, дающих импульс экономическому росту, а также поддержки продвижения на новые сегменты внешнего рынка с конкурентоспособной продукцией:

I. Основные целевые показатели

1. Определить основными целевыми показателями развития малого и среднего бизнеса на 2025 год:

(а) доведение доли малого и среднего бизнеса в валовом внутреннем продукте до 55 процентов, в промышленности — до 34 процентов, в экспорте — до 34 процентов, в обеспечении занятости населения — до 75 процентов;

(б) преобразование не менее 600 субъектов малого и среднего бизнеса в «предпринимателей-чемпионов» путем оказания содействия в их укрупнении;

(в) увеличение как минимум в 2 раза доли малого бизнеса в услугах питьевого водоснабжения и канализации, дорожных, строительных, утилизационных, миграционных услугах, услугах в сфере коммунального хозяйства, культуры и социальных услугах;

(г) доведение до 4 тысяч количества субъектов предпринимательства с численностью работников более 100 человек;

(д) внедрение производства брендовой продукции как минимум в 100 субъектах малого и среднего бизнеса за счет создания Проектных офисов ускоренного развития промышленности;

(е) реализацию не менее 200 стартап-проектов с участием субъектов малого бизнеса;

(ж) выращивание высокодоходных культур на 30 тысячах гектаров посевных земельных площадей, переданных в долгосрочную аренду, организацию деятельности 16 специализированных агрокомпаний и образование 9 современных агропромышленных хозяйств.

II. Стимулирование укрупнения субъектов малого и среднего бизнеса

2. Внедрить с 1 мая 2025 года следующие механизмы стимулирования укрупнения субъектов предпринимательства на основе цепочки «самозанятое лицо — индивидуальный предприниматель — малый бизнес — средний бизнес — крупное предприятие», в соответствии с которыми:

(а) при государственной регистрации самозанятого лица в качестве индивидуального предпринимателя либо юридического лица государственная пошлина не взимается;

(б) самозанятым лицам и субъектам предпринимательства, укрупнившим свою деятельность соответственно до категории индивидуального предпринимателя, микрофирмы или малого предприятия, в рамках Программы развития семейного предпринимательства выделяются беззалоговые кредиты в размере до 50 миллионов сумов, в рамках Комплексной программы непрерывной поддержки малого бизнеса — до 150 миллионов сумов;

(в) субъектам предпринимательства, укрупнившим свою деятельность соответственно до категории среднего или крупного бизнеса, в течение одного года возмещение (возврат) суммы налога на добавленную стоимость производится в ускоренном порядке в семидневный срок.

3. Министерству экономики и финансов, а также Центральному банку обеспечить выделение в 2025 году кредитных средств на развитие малого и среднего бизнеса в размере 120 триллионов сумов, в том числе в рамках предпринимательских программ — в размере 22 триллионов сумов.

4. В Республике Каракалпакстан:

(а) разрешить в рамках Программы развития семейного предпринимательства выделение кредитов вновь созданным субъектам малого и среднего бизнеса, не имеющим достаточного оборота денежных средств на расчетном счету, исходя из их залогового обеспечения;

(б) Центральному банку совместно с Министерством экономики и финансов в срок до 1 июля 2025 года упростить процессы выделения микрокредитов юридическим лицам в режиме онлайн и внедрить механизмы их оперативного подтверждения;

(в) внедрить практику выделения в рамках Комплексной программы непрерывной поддержки малого бизнеса кредитов на пополнение оборотных средств на срок до 3 лет по ставке 14 процентов годовых субъектам малого и среднего бизнеса, которые обеспечили работой безработных граждан, включенных в Социальный реестр, дополнительно по 10 миллионов сумов за каждое рабочее место для таких граждан, до 100 миллионов сумов — создавшим 10 и более таких рабочих мест;

(г) Центральному банку совместно с Министерством занятости и сокращения бедности, Налоговым комитетом, Национальным агентством социальной защиты и коммерческими банками установить постоянный мониторинг выполнения требований, приведенных в подпункте «в» данного пункта, и принимать меры по изменению процентных ставок кредитов на рыночные в отношении заемщиков, не соблюдавших установленные критерии.

5. Одобрить предложение Министерства экономики и финансов о реализации Программы трансформации развивающихся ускоренными и высокими темпами субъектов предпринимательства в «предпринимателей-чемпионов» (далее — Программа).

6. Определить, что в рамках Программы формируется перечень организаций, преобразуемых в «предпринимателей-чемпионов», в который включаются субъекты предпринимательства, соответствующие следующим критериям:

(а) на районном (городском) уровне — в каждом районе (городе) минимум по 2 субъекта предпринимательства с годовым оборотом свыше 10 миллиардов сумов и создавших более 50 рабочих мест;

(б) на уровне Республики Каракалпакстан, областей и города Ташкента — в каждом регионе минимум по 5 субъектов предпринимательства с годовым оборотом свыше 100 миллиардов сумов и создавших более 500 рабочих мест;

(в) на республиканском уровне — субъекты предпринимательства с годовым оборотом свыше 1 триллиона сумов и создавшие более 5 тысяч рабочих мест.

7. Министерству экономики и финансов, Налоговому комитету, Центральному банку и Торгово-промышленной палате в двухмесячный срок:

(а) совместно с Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятами областей и города Ташкента сформировать перечень организаций, преобразуемых в «предпринимателей-чемпионов»;

(б) совместно с коммерческими банками с государственной долей свыше 50 процентов, АО «Компания по развитию предпринимательства», Национальным венчурным фондом «UzVC» внести проект нормативно-правового акта, предусматривающего дополнительные меры финансовой поддержки организаций, преобразуемых в «предпринимателей-чемпионов».

8. Образовать с 1 мая 2025 года:

(а) в 20 районах Проектные офисы ускоренного развития промышленности (далее — Проектные офисы) согласно приложению № 1 * ;

(б) при Министерстве экономики и финансов — Головной проектный офис ускоренного развития промышленности, состоящий из 9 штатных единиц, без статуса юридического лица.

9. Установить, что:

(а) Проектные офисы:

(i) оказывают консультационные услуги субъектам малого и среднего бизнеса и привлекают для них инженеров, технологов, дизайнеров, бухгалтеров, маркетологов и других квалифицированных зарубежных и отечественных специалистов;

(ii) несут ответственность за запуск по 10 драйверных проектов, создание по 5 наименований продукции национальных брендов, увеличение производственных и экспортных показателей малого и среднего бизнеса в 1,5 раза в закрепленных за ними районах;

(б) для финансирования расходов, связанных с организацией деятельности Проектных офисов и привлечением иностранных специалистов, из Государственного бюджета на 2025 год выделяются средства в размере 100 миллиардов сумов.

10. Утвердить:

(а) Перечень видов деятельности (работ, услуг), которыми могут заниматься самозанятые лица с 1 января 2026 года, согласно приложению № 2 * ;

(б) Перечень направлений национальной ремесленнической деятельности и критерии, предъявляемые к членам Ассоциации «Хунарманд», вступающие в силу с 1 января 2026 года, согласно приложению № 3 * .

III. Внедрение упрощенных административных процедур для субъектов малого и среднего бизнеса

11. Установить порядок, в соответствии с которым начиная с 1 июля 2025 года:

(а) по 1 января 2028 года объявляется мораторий на принятие нормативно-правовых актов, предусматривающих возложение новых обязанностей на субъекты малого и среднего бизнеса;

(б) к нормативно-правовым актам, предусматривающим установление новых либо усиление действующих инструментов регулирования для субъектов предпринимательства, применяется принцип «новые правила с единой даты» и дата вступления в силу указанных норм определяется — 1 января или 1 июля;

(в) по 1 января 2028 года внедряется принцип «Первая возможность», в рамках которого субъекты малого предпринимательства, впервые совершившие административное правонарушение в сфере торговли и предпринимательства в течение первого года своей деятельности, освобождаются от административной ответственности;

(г) требования подпунктов (а) и (б) настоящего пункта не распространяются на нормативно-правовые акты, направленные на ликвидацию чрезвычайных ситуаций, предупреждение случаев, связанных с причинением вреда жизни и здоровью граждан, а также на приведение актов законодательства в соответствие с положениями Всемирной торговой организации.

12. Определить, что с 1 сентября 2025 года при добровольной ликвидации субъектов малого и среднего бизнеса, соответствующих одновременно следующим критериям, налоговая проверка не проводится:

(а) совокупный доход которых, полученный от реализации товаров (услуг) за последние три года, не превысил 10 миллиардов сумов;

(б) не имеющих задолженности перед бюджетом и кредиторами и регулярно представляющих налоговые отчеты;

(в) риск совершения правонарушения которых, в электронной системе «Риск-анализ» классифицируются как «низкий».

13. Списать суммы пени, начисленные до вступления в силу настоящего Указа по налоговой задолженности фермерских хозяйств, а также прекратить судебные дела и дела по исполнительному производству в части взыскания данных пени.

IV. Улучшение инфраструктуры для малого и среднего бизнеса

14. Министерству экономики и финансов выделить в 2025 году дополнительно 500 миллиардов сумов для обеспечения необходимой инфраструктурой драйверных проектов, реализуемых в регионах.

15. Установить с 1 июля 2025 года порядок, в соответствии с которым:

(а) внедряется система передачи на основании рекомендации Проектных офисов в безвозмездное пользование сроком на 5 лет пустующих государственных объектов недвижимости площадью до 10 тысяч квадратных метров субъектам предпринимательства, занимающимся производством высокотехнологичной продукции;

(б) в 15 районах (городах) согласно приложению № 4 * реализуется Программа размещения субъектов предпринимательства в зданиях местных органов управления и государственных организаций, в рамках которой:

(i) местные органы управления и государственные организации размещаются в новом многоэтажном здании, возводимом на основе типового проекта, разработанного Министерством строительства и жилищно-коммунального хозяйства;

(ii) 1-е и 2-е этажи возводимого нового многоэтажного здания реализуются субъектам предпринимательства на праве собственности;

(iii) государственные объекты недвижимости, высвобождаемые вследствие передислокации местных органов управления и государственных организаций, выставляются на электронные онлайн-аукционные торги для реализации бизнес-проектов.

V. Поддержка новых бизнес-направлений

16. Министерству экономики и финансов совместно с Агентством инновационного развития, Национальным венчурным фондом «UzVC», АКБ «Банк развития бизнеса» и АО «Компания по развитию предпринимательства»:

(а) до конца 2026 года обеспечить реализацию с участием венчурных фондов минимум 200 стартап-проектов в новых бизнес-направлениях согласно приложению № 5 * ;

(б) организовать продажу в системе государственных закупок новых видов продукции и услуг, созданных в результате каждого успешно реализованного стартап-проекта, путем их включения в технические регламенты и стандарты;

(в) в трехмесячный срок в целях содействия реализации стартап-проектов создать Центр координации стартап-проектов при Национальном венчурном фонде «UzVC».

17. Разрешить Национальному венчурному фонду «UzVC» вносить прямые инвестиции для развития экосистемы стартап-проектов и их всесторонней поддержки.

18. В целях обеспечения финансовыми ресурсами стартап-проектов:

(а) Центральному банку совместно с коммерческими банками до конца 2026 года обеспечить выделение 50 миллионов долларов США посредством венчурных фондов ООО «United Ventures» и ООО «SQB Ventures»;

(б) Министерству экономики и финансов совместно с коммерческими банками с государственной долей свыше 50 процентов, а также венчурными фондами в срок до 1 апреля 2026 года привлечь из-за рубежа средства в размере 50 миллионов долларов США.

VI. Улучшение условий для бизнеса в сфере сельского хозяйства

19. Министерству сельского хозяйства начиная с осеннего посевного сезона 2025 года внедрить дополнительно на 30 тысячах гектаров земельных площадей новую систему, основанную на самостоятельности арендаторов земельных участков и выращивании ими культур с высокой добавленной стоимостью, предусмотренную Указом Президента Республики Узбекистан от 3 февраля 2025 года № УП-18.

20. Совету по развитию деятельности владельцев приусадебных земель и дехканских хозяйств и расширению производства сельскохозяйственной продукции (Аннакличев С.) совместно с компанией «Uzagrostar xolding» в 2025 году:

(а) организовать на основе передового опыта зарубежных государств 9 современных агропромышленных комплексов, охватывающих цепочку производства, хранения, переработки, поставки сельскохозяйственной продукции, а также создать с их помощью бренды не менее 10 видов сельскохозяйственной продукции;

(б) привлечь опытных агротехнологов, маркетологов, бренд-менеджеров из зарубежных государств в целях содействия и сопровождения деятельности агропромышленных комплексов.

21. Министерству экономики и финансов выделить в 2025 году из Государственного бюджета и иных источников 200 миллиардов сумов для финансирования мероприятий, предусмотренных Программой создания современных агропромышленных комплексов.

VII. Организация, обеспечение и контроль исполнения Указа

22. Поддержать инициативу Торгово-промышленной палаты, а также субъектов малого и среднего бизнеса о создании Ассоциации малого бизнеса.

23. Утвердить:

(а) Стратегию развития малого и среднего бизнеса на 2025 — 2030 годы согласно приложению № 6 * ;

(б) Целевые показатели реализации Стратегии развития малого и среднего бизнеса на 2025-2030 годы согласно приложению № 7 * ;

(в) Целевые показатели реализации Стратегии развития малого и среднего бизнеса на 2025-2030 годы в разрезе регионов согласно приложению № 8 * ;

(г) Программу мер по реализации Стратегии развития малого и среднего бизнеса на 2025 год согласно приложению № 9 * ;

(д) Состав Республиканского совета по развитию малого и среднего бизнеса (далее — Республиканский совет) и его основные задачи согласно приложениям №№ 10 и 11 * ;

(е) Типовой состав Регионального консультативного совета по развитию малого и среднего бизнеса в Республике Каракалпакстан, областях и городе Ташкенте и его основные задачи согласно приложениям №№ 12 и 13 * .

24. Главным управлениям Центрального банка по Республике Каракалпакстан, областям и городу Ташкенту совместно с Торгово-промышленной палатой и Ассоциацией малого бизнеса:

(а) еженедельно с выездом в один из районов (городов) проводить встречи с субъектами малого и среднего бизнеса, оказывать содействие в реализации их проектов;

(б) запустить отдельную платформу по решению вопросов, затронутых на встречах;

(в) заблаговременно объявлять по местному телевидению, в средствах массовой информации и социальных сетях время и место проведения встреч.

25. Заместителям Премьер-министра Д. Кучкарову и Ж. Ходжаеву совместно с Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятами областей и города Ташкента, а также международными финансовыми организациями:

(а) в месячный срок разработать графики выезда в регионы и проводить презентации о потенциале, возможностях и перспективных проектных предложениях регионов с участием субъектов предпринимательства;

(б) организовать при Совете Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятах областей и города Ташкента деятельность офисов по работе с международными финансовыми организациями и создать платформу по доведению до субъектов предпринимательства инструкций, стандартов и требований указанных организаций.

26. Государственным органам обеспечить прямое и неукоснительное применение на практике норм настоящего Указа с момента вступления их в силу, не дожидаясь принятия соответствующих подзаконных актов и ведомственных инструкций.

27. Министерству экономики и финансов совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами в двухмесячный срок внести в Кабинет Министров предложения об изменениях и дополнениях в акты законодательства, вытекающих из настоящего Указа.

28. Возложить на заместителя Премьер-министра Д.А. Кучкарова ответственность за эффективную организацию исполнения настоящего Указа.

Обсуждение хода исполнения настоящего Указа, осуществление координации и контроля за деятельностью ответственных министерств, ведомств и организаций возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

19 марта 2025 г.,

№ УП-50

(Национальная база данных законодательства, 25.03.2025 г., № 06/25/50/0272; 12.05.2025 г., № 06/25/84/0432; 27.12.2025 г., № 06/25/258/1223)

lex.uz