📅 2025-yil 2-aprel · Vazirlar Mahkamasi qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
UzbekAI
📅 2025 йил 2 апрель · Вазирлар Маҳкамаси қарорлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 2 апреля 2025 г. · Постановления Кабинета Министров
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 2 April 2025 · Cabinet of Ministers resolutions
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ВАЗИРЛАР МАҲКАМАСИНИНГ
ҚАРОРИ
ТЕХНИК РЕГЛАМЕНТ
РЎЙХАТИ
тАЛАБЛАР
СХЕМАСИ
РЎЙХАТИ
Мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликлар хавфсизлиги тўғрисидаги техник регламентни тасдиқлаш ҳақида
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлигининг фаолиятини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида» 2024 йил 28 февралдаги ПҚ-91-сон қарори ижросини таъминлаш, шунингдек, мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликлар хавфсизлигига қўйиладиган талабларни янада такомиллаштириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. Қуйидагилар:
мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликларга қўйиладиган талаблар, шунингдек, уларни тамғалаш, идентификация қилиш ҳамда уларнинг мувофиқлигини баҳолаш тартибини назарда тутувчи Мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликлар хавфсизлиги тўғрисидаги техник регламент (кейинги ўринларда — Техник регламент) 1-иловага мувофиқ;
Мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликлар хавфсизлиги тўғрисидаги техник регламентни жорий этиш схемаси 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
2. Техник регламент расмий эълон қилинган кундан бошлаб олти ой ўтгач амалга киритилсин.
3. Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг 3-иловага мувофиқ айрим қарорлари ушбу қарор расман эълон қилинган кундан эътиборан олти ой ўтгандан сўнг ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.
4. Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлиги Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги, Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси билан биргаликда ушбу қарорнинг мақсадлари, мазмуни ва уни қўллаш тартиби тўғрисида аҳоли, вазирликлар, идоралар ва бошқа ташкилотлар ҳамда тадбиркорлик субъектларининг кенг хабардор қилинишини таъминласин.
5. Ушбу қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари Ж.А. Ходжаев, Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси бошлиғи И.А. Ниматуллаев ва Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги бош директори А.Р. Жуманазаров зиммасига юклансин.
Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 2 апрелдаги 199-сон қарорига 1-ИЛОВА
Мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликлар хавфсизлиги тўғрисида
1-боб. Умумий қоидалар
1-§. Мақсади ва қўллаш соҳаси
1. Ушбу Техник регламент мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликлар хавфсизлигига қўйиладиган ягона талабларни белгилайди.
2. Техник регламентнинг талаблари мазкур Техник регламентга 1-иловада келтирилган Техник регламент талаблари қўлланиладиган ва мажбурий тартибда мувофиқлиги баҳоланадиган мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликлар (кейинги ўринларда — маҳсулотлар) рўйхатига ҳамда ишлатилган мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликларга (кейинги ўринларда — ишлатилган маҳсулотлар) нисбатан қўлланилади.
3. Техник регламент қуйидагиларга тааллуқли эмас:
давлат мудофаа буюртмаси бўйича етказиб бериладиган ёки Ўзбекистон Республикаси ҳудуди орқали транзит тарзда ташиладиган маҳсулотларга;
ўсимлик ва ҳайвон мойлари, тошкўмир смоласини ва сланецли тоғ жинсларини юқори ҳароратда ҳайдаш (шу жумладан, креозотли) натижасида олинган мойлар, парфюмерия ва косметика маҳсулотлари, тиббиёт буюмлари ва дори воситаларини ишлаб чиқариш учун ишлатиладиган мойларга.
2-§. Атамалар ва таърифлар
4. Ушбу Техник регламентда қуйидаги атамалар ва таърифлардан фойдаланилади:
базавий мойлар — мойлаш материаллари ва техник мойларни олиш учун асосий бўлган мойлар;
занглашга қарши мойлар — қора ва рангли металларни занглашдан вақтинча ҳимоя қилиш учун ишлатиладиган мойлар;
ишлатилган техник мойлар — фойдаланиш учун зарур хусусиятларини йўқотган, шу жумладан, ишчи тизимлардан тўкилган, чиқинди деб таснифланган ва қайта ишланиши (утилизация қилиниши) керак бўлган техник мойлар;
ишлатилган маҳсулотларни йиғиш пунктлари — ишлатилган маҳсулотларни қабул қилиш, сақлаш, ҳисобга олиш, тайёрлаш ва жўнатиш учун мўлжалланган муҳандислик-техник комплекс;
ишлатилган маҳсулотлар — белгиланган эксплуатация хусусиятларини йўқотган, шу жумладан технологик қурилмалар, жиҳозлар ва ускуналарнинг ишчи тизимларидан қуйиб олинган, чиқиндилар сифатида таснифланадиган мойлаш материаллари, мойлар ва техник суюқликларни олиш мақсадида қайта ишланадиган (утилизация қилинадиган) ишлатилган мойлаш материаллари, мойлар ва техник суюқликлар;
маҳсулот тўдаси — битта русумдаги ҳамда битта сифат ҳужжати (паспорт) билан кузатиладиган маҳсулот миқдори;
мой — мойлаш материаллари ва (ёки) техник суюқлик сифатида ишлатиладиган нефть ёки синтетик (ярим синтетик) суюқлик;
мойлаш материали — келиб чиқиши нефть ёки синтетик бўлган модда бўлиб, турли механизмлардаги боғловчи қисмларнинг ишчи юзаларида ишқаланиш жараёнини осонлаштиради ва бунинг натижасида ишқаланиш кучи камаяди ва юзанинг эскириши секинлашади;
сотувчи — маҳсулотни истеъмолчига (фойдаланувчига) улгуржи (чакана) сотадиган ҳамда маҳсулотлар (ишлатилган маҳсулотлар) бозорида ушбу Техник регламент талабларига жавоб берадиган маҳсулотларнинг муомалага чиқарилишига масъул бўлган юридик шахс ёки якка тартибдаги тадбиркор;
ташиш учун мўлжалланган идиш — маҳсулотларни ва ишлатилган техник мойларни сақлаш ва ҳаракатланиш пайтида ифлосланишдан ҳамда атроф-муҳитга тўкилишидан ҳимоя қилиш учун мўлжалланган ва мустақил транспорт бирлигини ташкил қиладиган идишлар;
техник мой — мойлаш материали ёки ишчи суюқлик сифатида ишлатиладиган нефть ёки синтетик (ярим синтетик) модда;
техник суюқлик — нефть ёки синтетик, ишчи муҳит сифатида фойдаланиш учун мўлжалланган суюқлик;
турбина мойлари — турбо агрегатлар, буғ-газ турбиналари, турбокомпрессор машиналари, гидротурбиналар, кема буғ-турбина қурилмаларини мойлаш учун ишлатиладиган сурков мойлари;
харидор — маҳсулотни ва (ёки) ишлатилган техник мойларни қонун билан тақиқланмаган ҳар қандай мақсадларда фойдаланиш учун сотиб олувчи юридик ёки жисмоний шахс (истеъмолчи);
чиқиндиларни қайта ишлаш (утилизация қилиш) — янги маҳсулотларни олиш учун чиқинди маҳсулотларни қайта ишлаш жараёнлари;
юк кузатув ҳужжатлари — маҳсулот номенклатураси ва миқдорини белгиловчи ҳужжатлар;
қайта ишлаш (утилизация қилиш) — утилизация қилиш ёки янги мойлаш материалларини олиш мақсадида ишлатилган техник мойлаш материалларидан фойдаланишни тугатиш жараёнлари.
2-боб. Хавфсизлик талаблари
1-§. Умумий хавфсизлик талаблари
5. Маҳсулотлар ушбу Техник регламентга 2-иловага мувофиқ Мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликлар хавфсизлигини белгиловчи физик-кимёвий кўрсаткичларга қўйилган талабларга жавоб бериши керак.
6. Ишлатилган маҳсулотлар уларни кейинги қайта ишлашга (чиқиндиларни утилизация қилишга) тайёрлаш учун қуйидаги гуруҳлар бўйча тақсимланган ҳолда йиғиш пунктларига етказиб берилиши керак:
I гуруҳ. Ишлатилган мотор мойлари (ИММ) — универсал, бензин, дизель, газсимон ёқилғидаги ва поршенли авиация двигателлари учун фойдаланилган мойлар;
II гуруҳ. Ишлатилган саноат мойлари (ИИМ) — ишлатилган трансмиссия мойлари, саноат мойлар, турбина мойлари, трансформатор мойлари, компрессор мойлари, гидравлик мойлар, занглашга қарши мойлар, электр изоляцияси мойлари;
III гуруҳ. Ишлатилган нефть маҳсулотлари аралашмаси (ИНМА) — нефтдан олинадиган ювиш суюқликлари, металларга иссиқлик билан ишлов беришда, трансмиссия тизимларида, цилиндрларда, синовдан ўтказишда, металлга ишлов бериш ускуналарида фойдаланилган мойлар, нефть эмульсияларидан олинадиган мойлар, нефть маҳсулотларини сақлаш ва ташиш иншоотларини тозалашда, буғларни тиклаш тизимларида, тозалаш иншоотларида ҳосил бўладиган ва таркибида нефть қолдиғи мавжуд бўлган сувлардан ажратиб олинадиган нефть ва нефть маҳсулотлари аралашмалари, ишлатилган махсус суюқликлар (шу жумладан, мойловчи-совитувчи) ва тормоз суюқликлари.
7. Ишлатилган маҳсулотлар Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 4 сентябрдаги 258-сон қарори билан тасдиқланган Ишлатилган техник мойларни топшириш, тўплаш, улар учун ҳисоб-китоб қилиш, уларни сақлаш ва ташиш тартиби тўғрисида низом талабларига мувофиқ амалга оширилади.
2-§. Ёнғин хавфсизлиги талаблари
8. Маҳсулотлар ва ишлатилган маҳсулотларнинг ёнғин хавфсизлигига қўйилган талаблар Ўзбекистон Республикасининг «Ёнғин хавфсизлиги тўғрисида»ги Қонуни , Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 20 октябрдаги 649-сон қарори билан тасдиқланган Ёнғин хавфсизлиги қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги тегишли норматив ҳужжатларга топширилади, тўпланади, сақланади ва ташилади.
3-§. Экологик хавфсизлик талаблари
9. Маҳсулотлар ва ишлатилган маҳсулотларнинг экологик хавфсизлигига доир асосий талаблар Ўзбекистон Республикасининг « Атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш тўғрисида »ги, « Табиатни муҳофаза қилиш тўғрисида »ги Қонунлари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги тегишли норматив ҳужжатларга мувофиқ белгиланади.
10. Маҳсулотларни ишлаб чиқариш ва ишлатилган маҳсулотларни қайта ишлаш, шунингдек уларни сақлаш ва ташишда атроф-муҳит муҳофазаси, ушбу жараёнларда герметик бўлган қувурлар, ускуналар, ташиш учун мўлжалланган идиш ва истеъмол қадоқларидан фойдаланиш орқали таъминланиши лозим.
11. Маҳсулотни ишлаб чиқариш ва ишлатилган маҳсулотлар билан ишлашда уларни:
сув ҳавзаларига, тупроққа, умумий фойдаланишдаги канализация тармоқларига қуйиш (тўкиш, тушириш);
кейинчалик кўмиш мақсадида маиший ва саноат чиқиндилари учун мўлжалланган полигонларга олиб чиқиш;
тартибга солинмаган тарзда ёқиш;
электр энергияси қурилмалари учун мўлжалланган ёқилғини олишда нефть (газ конденсати) билан бензин, керосин, дизель ва ёқилғилар (буғ-турбина ёқилғиси, қозонхона-печи, мазут)ни аралаштириш;
таркибида галоген-органик мавжуд бирикмалар билан аралаштириш;
адгезияга қарши материаллар ва қурилиш материалларини намлаш воситалари сифатида ишлатиш тақиқланади.
3-боб. Маҳсулотларни қадоқлаш ва тамғалаш талаблари
1-§. Қадоқлаш талаблари
12. Маҳсулот ташиш учун мўлжалланган идиш ёки истеъмол қадоқларига (идишларига) қадоқланади. Ишлатилган маҳсулотлар ташиш учун мўлжалланган идишларга қадоқланади.
13. Ташиш учун мўлжалланган идишлар ва истеъмол қадоқлари (идишлари) юклаш ва тушириш, ташиш ва сақлаш жараёнларида маҳсулотлар ва ишлатилган техник маҳсулотларнинг хавфсизлигини ҳамда ташқи таъсирлардан (иқлим бўйича, механик) зарур ҳимояни таъминлаши керак.
2-§. Тамғалаш талаблари
14. Истеъмол қадоқларига (идишларига) жойлаштирилган маҳсулотнинг тамғаси бевосита истеъмол қадоқларига (идишларига) ёки истеъмол қадоғига (тарага) бириктириладиган ёрлиққа қўйилади.
15. Ташиш учун мўлжалланган идишга қадоқланган маҳсулотларнинг тамғаси тўғридан-тўғри ташиш учун мўлжалланган идишга ёки унга бириктирилган ёрлиққа қўйилади.
16. Маҳсулот тамғаси қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши керак:
маҳсулотнинг номи, русуми ва қўлланилиш мақсади;
ишлаб чиқарилган давлат номи;
ишлаб чиқарувчи, сотувчи ёки ишлаб чиқарувчи томонидан ваколат берилган шахснинг номи ва жойлашган жойи (юридик манзили, давлат номи) шу жумладан;
товар белгиси (мавжуд бўлса);
соф оғирлиги ёки ҳажми;
нетто ва брутто массаси (ташиш учун мўлжалланган идишга қадоқлашда);
сақлаш муддати ва шартлари;
ишлаб чиқарилган сана (ой, йил);
маҳсулот мувофиқлигини тасдиқлаш тўғрисидаги маълумот;
маҳсулот ишлаб чиқаришга тегишли техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжат номи;
штрихланган идентификация коди (талаб этилганда).
17. Ишлатилган маҳсулотлар тамғаси қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши керак:
«Ишлатилган маҳсулот» ёзуви;
ишлатилган маҳсулот гуруҳи (ИММ, ИИМ ёки ИНМА);
нетто ва брутто массаси.
18. Маҳсулотлар ва ишлатилган техник мойларнинг тамғаси ишончли, ўқиладиган ҳамда ишқаланишга ва ташқи муҳит таъсирига чидамли бўлиши керак.
19. Инсон саломатлигига, атроф-муҳитга зарарли таъсир кўрсатиши, ёнғинга нисбатан хавфли хусусиятларга эга бўлган маҳсулот ва ишлатилган маҳсулотлар тамғасида тегишли огоҳлантирувчи ёзувлар бўлиши керак.
20. Маҳсулотларни йирик тараларда (темир йўл ва автомобиль цистерналари, контейнерлар ва бошқа воситаларда) етказиб беришда ушбу Техник регламентнинг 17-бандида кўрсатилган маълумотлар юк кузатув ҳужжатларида келтирилади.
21. Маҳсулотлар ва ишлатилган маҳсулотларнинг тамғаланишидаги ва юк кузатув ҳужжатларидаги маълумотлар давлат тилида берилиши керак. Маълумотларни бошқа тилларда такрорлашга рухсат берилади. Маълумотлар мазмунининг бошқа тиллардаги таржимаси матни унинг Ўзбекистон Республикаси давлат тилидаги асосий маъносини бузиб кўрсатмаслиги керак.
4-боб. Мувофиқликни баҳолаш
1-§. Мувофиқлик декларацияси
22. Маҳсулотларнинг мазкур Техник регламент талабларига мувофиқлиги мувофиқликни декларация қилиш тарзида (шаклида) тасдиқланади.
23. Мувофиқликни тасдиқлашдан олдин маҳсулотни идентификация қилиш амалиёти ўтказилади.
24. Маҳсулотларнинг ушбу Техник регламент талабларига мувофиқлиги қуйидаги схемаларнинг бири бўйича декларация қилиш йўли билан тасдиқланади:
1Д схема — туркум ишлаб чиқарилган маҳсулотлар учун ариза берувчининг ўз далилларига асосланиб, мувофиқлик эълон қилинишида қўлланилади. Бунда ариза берувчи ишлаб чиқарувчи ёки у томондан ваколат берилган юридик шахс ҳисобланади;
2Д схема — маҳсулот тўдаси ёки ягона маҳсулот учун ариза берувчининг ўз далиллари асосида мувофиқлик эълон қилинишида қўлланилади. Бунда ариза берувчи ишлаб чиқарувчи (у томондан ваколат берилган юридик шахс) ёки сотувчи (импорт қилувчи) ҳисобланади.
25. Мувофиқликни декларация қилиш мақсадида синовлар ишлаб чиқарувчи (ваколатли ишлаб чиқарувчи), импорт қилувчи (сотувчи) томонидан синов лабораториясида ёки Ўзбекистон Республикаси мувофиқликни баҳолаш органларининг ягона реестрига киритилган аккредитацияланган синов лабораториясида (марказида) амалга оширилади.
26. Ариза берувчи томонидан маҳсулотларнинг мувофиқлигини тасдиқлашда маҳсулотнинг ушбу Техник регламент хавфсизлик талабларига мувофиқлигини тасдиқловчи қуйидагилардан иборат ҳужжатлар тўплами шакллантирилади:
техник шартлар (мавжуд бўлса);
шартнома (етказиб бериш шартномаси) ва етказиб бериш ҳужжатлари (2Д схемага мувофиқ мувофиқликни декларация қилишда);
ишлаб чиқарувчининг сифат менежменти тизими сертификати (мавжуд бўлса);
маҳсулот сифати паспорти;
маҳсулот хавфсизлиги паспорти;
маҳсулотнинг ушбу Техник регламент хавфсизлик талабларига мувофиқлигини тасдиқловчи синов баённомалари;
хорижий сертификатлаштириш органлари томонидан берилган мувофиқлик сертификатлари (мавжуд бўлса).
27. Мувофиқлик декларацияси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 14 августдаги 502-сон қарори билан тасдиқланган Маҳсулотларни сертификатлаштириш тартиби тўғрисидаги низом талабларига мувофиқ расмийлаштирилади.
Мувофиқлик декларациясининг амал қилиш муддати унинг рўйхатдан ўтган санасидан бошланади, бунда:
туркум ишлаб чиқарилган маҳсулотлар учун — уч йилдан кўп бўлмаган муддатда;
маҳсулот тўдаси учун — маҳсулотни сақлаш муддатида амал қилади.
28. Маҳсулотлар учун ҳужжатлар тўплами, шу жумладан, мувофиқлик декларацияси Ўзбекистон Республикаси ҳудудида қуйидаги муддатларда сақланиши керак:
туркум ишлаб чиқариладиган маҳсулотлар — ишлаб чиқарувчида (ваколатли шахсда), маҳсулот ишлаб чиқаришдан тўхтатилган кундан бошлаб камида беш йил давомида;
маҳсулот тўдаси — импорт қилувчида (сотувчида), ишлаб чиқарувчида (ваколатли шахсда), мувофиқлик декларацияси рўйхатдан ўтказилган кундан бошлаб камида беш йил давомида сақланиши керак.
29. Маҳсулотларнинг Техник регламент талабларига мувофиқлигини баҳолаш учун зарур синов усуллари, шунингдек, намуна олиш усуллари техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга мувофиқ бажарилади.
2-§. Намуна танлаш ва синовлар ўтказиш
30. Маҳсулотларнинг Техник регламент талабларига мувофиқлигини баҳолаш учун зарур синов усуллари, шунингдек, намуна олиш усуллари техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга асосан амалга оширилади.
5-боб. Ўтиш даври
31. Ушбу Техник регламент кучга кирган пайтдан бошлаб Ўзбекистон Республикаси ҳудудида маҳсулотларга қўйиладиган талабларни белгилайдиган техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги амалдаги норматив ҳужжатларнинг мазкур Техник регламентга мувофиқлаштирилгунга қадар Техник регламентга зид бўлмаган қисми амал қилади.
32. Техник регламент амалга киритилгунга қадар маҳсулотларга расмийлаштирилган мувофиқлик ҳужжатлари ушбу ҳужжатда белгиланган муддат давомида амал қилади.
6-боб. Техник регламент талабларига риоя этилиши устидан давлат назорати
33. Техник регламент талабларига риоя этилиши бўйича давлат назорати Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси, Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги, Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, шунингдек, бошқа мутасадди давлат органлари томонидан уларнинг ваколатлари доирасида амалга оширилади.
7-боб. Техник регламент талабларини бузганлик учун жавобгарлик
34. Техник регламент талабларини бузишда айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.
Мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликлар хавфсизлиги тўғрисидаги техник регламентга 1-ИЛОВА
Техник регламент талаблари қўлланиладиган ва мажбурий тартибда мувофиқлиги баҳоланадиган мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликлар
Т/р Номланиши Таърифи ТИФ ТН коди I. Мойлаш материаллари 1. Пластик мойлаш материаллари Машина ва механизмлар қисмларининг ишқаланиш юзаларининг эскиришини камайтириш ва хизмат қилиш муддатини узайтириш учун ишлатиладиган суртиш мойлари. 2710 19, 2710 20, 3403 11, 3403 19, 3403 91, 3403 99. II. Техник мойлар 2. Мотор мойлари (универсал, бензин, дизель, газсимон ёқилғидаги ва поршенли авиация двигателлари учун) Деталларнинг ишқаланиши ва эскиришини камайтириш учун ички ёниш двигателларида қўлланиладиган мойлар. 2710 19, 3403 11, 3403 19, 3403 91, 3403 99. 3. Трансмиссия мойлари Енгил ва юк машиналари, автобуслар, тракторлар, тепловозлар, йўл қурилиши ва бошқа машиналар агрегатларининг ишқаланиш тугунларида, шунингдек, саноат ускуналари қисмларининг турли тирноқли (тишли) редукторлари ва занжирли узатмаларида ишқаланиш ва эскиришни камайтириш учун ишлатиладиган мойлар. 2710 19, 2710 20, 3403 11, 3403 19, 3403 91, 3403 99. 4. Саноат мойлари Ишқаланиш ва қисмларнинг эскиришини камайтириш учун саноат ускуналари машиналари ва механизмларида ишлатиладиган мойлар. 2710 19, 2710 20, 3403 11, 3403 19, 3403 91, 3403 99. 5. Гидравлик мойлар Механик энергияни узатиш учун гидравлик узатмалар (приводлар), гидравлик механизмлар ва гидравлик тизимларда ишчи муҳит сифатида қўлланиладиган мойлар. 2710 19, 3403 11, 3403 19, 3403 91, 3403 99. 6. Компрессор мойлари Ишқаланиш ва қисмларнинг эскиришини камайтириш учун поршенли ва ротацион компрессорларда қўлланиладиган мойлар. 2710 19, 3403 11, 3403 19, 3403 91, 3403 99. 7. Турбина мойлари Турбоагрегатлар: буғ ва газ турбиналари, гидротурбиналар, турбо-компрессорлар машиналарининг подшипникларини мойлаш ва совитиш учун қўлланиладиган мойлар. 2710 19, 3403 11, 3403 19, 3403 91, 3403 99. 8. Занглашга (емирилишга) қарши мойлар Қора ва рангли металларни занглашдан вақтинча ҳимоялаш учун қўлланиладиган мойлар. 2710 19, 3403 11, 3403 19, 3403 91, 3403 99. 9. Электр изоляция мойлари Электр аппаратлар ва қурилмаларни (трансформаторлар, конденсаторлар) изоляциялаш ва совитиш учун ишлатиладиган мойлар. 2710 19, 3403 11, 3403 19, 3403 91, 3403 99. III. Техник суюқликлар 10. Совитиш суюқликлари Ички ёниш двигателларидаги иссиқликни ютиш ва чиқариш учун ишлатиладиган техник суюқликлар. 2710 19, 2710 20, 3403 11, 3403 19, 3403 91, 3403 99, 3820 00, 3825 50. 11. Тормоз суюқликлари Тормоз тизимларининг гидроузатмаларида ишчи муҳит сифатида ишлатиладиган техник суюқликлар. 3819 00, 3825 50. 12. Гидравлик суюқликлар Турли гидравлик тизимларда босим энергияси ва кинетик энергияни узатиш учун ишчи муҳит сифатида ишлатиладиган техник суюқликлар. 2710 19, 3819 00, 3825 50. 13. Амортизатор суюқликлари Механик тебранишларни сўндириш учун гидравлик амортизаторларда ишчи муҳит сифатида ишлатиладиган техник суюқликлар. 3819 00 14. Ажратиш суюқликлари Мосламалар, қурилмалар, датчикларга тўғри келмаган муҳитдан олдини олиш учун ишлатиладиган техник суюқликлар. 3819 00 15. Музлашга қарши суюқликлар Музламаларнинг олдини олиш учун ишлатиладиган техник суюқликлар. 3820 00, 3825 50.
Мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликлар хавфсизлиги тўғрисидаги техник регламентга 2-ИЛОВА
Мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликлар хавфсизлигини белгиловчи физик-кимёвий кўрсаткичларга қўйилган
Т/р Кўрсаткич номи Қиймати I. Сурков мойлари 1. Механик аралашмалар масса улуши, пластик мойлар, фоиз, кўпи билан: 0,03 2. Томчи тушиш ҳарорати, пластик мойлар, °C, камида мойлаш материалининг мақсадига кўра ишлаб чиқарувчи томонидан белгиланади 3. (NaOH)га қайта ҳисобланган эркин ишқорнинг масса улуши, пластик мойларда, фоиз, кўпи билан 0,2 II. Техник мойлар 4. Сувнинг масса улуши * , фоиз, кўпи билан Излар 5. Механик аралашмаларнинг масса улуши, фоиз, кўпи билан: мотор мойлари 0,02 трансмиссия мойлари 0,03 гидравлик, саноат, компрессор, занглашга қарши, турбина, электр изоляция мойлари 0,07 6. Мотор мойларининг ишқорий сони ** , mg КОH 1 g учун, камида ишлаб чиқарувчи томонидан мой маркасига мувофиқ белгиланади 7. Очиқ ёки ёпиқ чақнаш ҳарорати, °C, камида: мотор мойлари 165 трансмиссия мойлари 128 турбина мойлари 180 гидравлик мойлар 93 саноат, занглашга қарши мойлар 140 компрессор мойлари 200 электр изоляция мойлари 135 8. Мотор мойларидаги сульфатли кул миқдори, фоиз, кўпи билан: бензин двигателлари учун 1,3 енгил автомобилларнинг дизель двигателлари учун 1,8 автобуслар, юк машиналари ва йўлтанламас техникалар дизель двигателлари учун 2,0 9. Фосфорнинг масса улуши, мотор мойларида, фоиз, кўпи билан: 0,12 10. Ўз-ўзидан алангаланиш ҳарорати *** , °C, камида: мотор мойлари 300 трансмиссия мойлари 130 электр изоляция мойлари 165 гидравлик, компрессор, занглашга қарши ва саноат мойлар 220 компрессор мойлари 280 турбина мойлари 400 11. Қовушқоқлик: кинематик 100 °C, ва/ёки 50 °C, ва/ёки 40 °C, ва/ёки 20 °C, mm 2 /s бўлганда динамик-мотор мойлари (ёзги русумлардан ташқари) ва трансмиссия мойлари учун, mm 2 /s (mPa·s) ишлаб чиқарувчи томонидан техник мойлар маркасига мувофиқ белгиланади III. Техник суюқликлар 12. Водород кўрсаткичи (pH) 6 дан 10 гача 13. 101,3 kPa босим остида қайнаш ҳарорати, °C камида, фақат тормоз ва гидравлик суюқликлар учун 140 14. Механик аралашмаларнинг масса улуши (совитиш ва музламага қарши суюқликлардан ташқари) мавжуд эмас 15. Кристалланишнинг бошланиш ҳарорати, °C, кўпи билан: совитиш суюқликлари минус 35 музлашга қарши суюқликлар минус 60 16. Қотиш ҳарорати, °C, кўпи билан: ажратиш суюқликлари минус 10 амортизатор суюқликлари минус 35
Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 2 апрелдаги 199-сон қарорига 2-ИЛОВА
Мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликлар хавфсизлиги тўғрисидаги техник регламентни жорий этиш
Босқичлар Субъектлар Тадбирлар Бажариш муддатлари 1-босқич Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги, Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси 1. Мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликларга доир амалдаги стандартлар рўйхатини тузади ва хатловдан ўтказади. Уч ой муддатда 2. Мазкур Техник регламент талабларига риоя этилишини таъминлайдиган ҳамда техник регламентларда белгиланган мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликларнинг мувофиқлигини баҳолаш учун зарур бўлган намуналарни олиш, синаш ва ўлчаш усулларини белгилайдиган стандартлар рўйхатларини шакллантиради ва белгиланган тартибда тасдиқлайди. Бир ой муддатда 2-босқич Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги Мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликларнинг Техник регламент талабларига мувофиқлигини баҳолаш учун сертификатлаштириш органлари ва синов лабораторияларини аккредитациядан ўтказиш кўламини кенгайтириш бўйича чораларни кўради. Олти ой муддатда 3-босқич Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси, Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги Техник регламентнинг мақсадлари, мазмуни ва уни қўллаш тартиби тўғрисида аҳолини, республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва хўжалик бирлашмалари, тадбиркорлик субъектларини кенг миқёсда хабардор қилишни таъминлайди. Жадвалга мувофиқ 4-босқич Тадбиркорлик субъектлари 1. Техник регламентни ўрганади, масъул ходимларни ўқитади ва Техник регламентни ўз фаолиятида жорий қилади. Келишилган муддатларда 2. Мувофиқликни баҳолаш тартиботидан ўтказиш учун тегишли маҳсулот намуналарини Техник регламент талабларига мувофиқ тайёрлайди. Техник регламент кучга кирган кундан бошлаб 5-босқич Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси, Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Техник регламент талабларига риоя этилиши устидан давлат назоратини амалга оширади. Белгиланган тартибда 6-босқич Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги Техник регламентни қўллаш амалиётини мониторинг қилади ва маълумотларни тизимли асосда Вазирлар Маҳкамасига киритади. Ҳар чоракда
Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 2 апрелдаги 199-сон қарорига 3-ИЛОВА
Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг ўз кучини йўқотган деб ҳисобланаётган айрим қарорлари
1. Вазирлар Маҳкамасининг «Мойлаш материаллари, техник мойлар ва техник суюқликларга талаблар тўғрисидаги умумий техник регламентни тасдиқлаш ҳақида» 2017 йил 2 октябрдаги 783-сон қарори .
2. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига ўзгартиришлар ва қўшимчалар киритиш, шунингдек, баъзиларини ўз кучини йўқотган деб ҳисоблаш тўғрисида» 2020 йил 3 июндаги 348-сон қарорига 1-илованинг 6-банди .
3. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги ҳузуридаги Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги тўғрисидаги ва Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлигининг Техник жиҳатдан тартибга солиш, стандартлаштириш, сертификатлаштириш ва метрология соҳасида давлат назорати департаменти тўғрисидаги низомларни тасдиқлаш ҳақида» 2022 йил 11 мартдаги 114-сон қарорига 3-илованинг 17-банди .
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Тошкент ш.,
2025 йил 2 апрель,
199-сон
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI VAZIRLAR MAHKAMASINING
QARORI
TEXNIK REGLAMENT
ROʻYXATI
tALABLAR
SXEMASI
ROʻYXATI
Moylash materiallari, texnik moylar va texnik suyuqliklar xavfsizligi toʻgʻrisidagi texnik reglamentni tasdiqlash haqida
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligining faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2024-yil 28-fevraldagi PQ-91-son qarori ijrosini taʼminlash, shuningdek, moylash materiallari, texnik moylar va texnik suyuqliklar xavfsizligiga qoʻyiladigan talablarni yanada takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Quyidagilar:
moylash materiallari, texnik moylar va texnik suyuqliklarga qoʻyiladigan talablar, shuningdek, ularni tamgʻalash, identifikatsiya qilish hamda ularning muvofiqligini baholash tartibini nazarda tutuvchi Moylash materiallari, texnik moylar va texnik suyuqliklar xavfsizligi toʻgʻrisidagi texnik reglament (keyingi oʻrinlarda — Texnik reglament) 1-ilovaga muvofiq;
Moylash materiallari, texnik moylar va texnik suyuqliklar xavfsizligi toʻgʻrisidagi texnik reglamentni joriy etish sxemasi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Texnik reglament rasmiy eʼlon qilingan kundan boshlab olti oy oʻtgach amalga kiritilsin.
3. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 3-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari ushbu qaror rasman eʼlon qilingan kundan eʼtiboran olti oy oʻtgandan soʻng oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.
4. Oʻzbekiston Respublikasi Energetika vazirligi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi bilan birgalikda ushbu qarorning maqsadlari, mazmuni va uni qoʻllash tartibi toʻgʻrisida aholi, vazirliklar, idoralar va boshqa tashkilotlar hamda tadbirkorlik subyektlarining keng xabardor qilinishini taʼminlasin.
5. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari J.A. Xodjayev, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Elektr energiyasi, neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi boshligʻi I.A. Nimatullayev va Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi bosh direktori A.R. Jumanazarov zimmasiga yuklansin.
Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 2-apreldagi 199-son qaroriga 1-ILOVA
Moylash materiallari, texnik moylar va texnik suyuqliklar xavfsizligi toʻgʻrisida
1-bob. Umumiy qoidalar
1-§. Maqsadi va qoʻllash sohasi
1. Ushbu Texnik reglament moylash materiallari, texnik moylar va texnik suyuqliklar xavfsizligiga qoʻyiladigan yagona talablarni belgilaydi.
2. Texnik reglamentning talablari mazkur Texnik reglamentga 1-ilovada keltirilgan Texnik reglament talablari qoʻllaniladigan va majburiy tartibda muvofiqligi baholanadigan moylash materiallari, texnik moylar va texnik suyuqliklar (keyingi oʻrinlarda — mahsulotlar) roʻyxatiga hamda ishlatilgan moylash materiallari, texnik moylar va texnik suyuqliklarga (keyingi oʻrinlarda — ishlatilgan mahsulotlar) nisbatan qoʻllaniladi.
3. Texnik reglament quyidagilarga taalluqli emas:
davlat mudofaa buyurtmasi boʻyicha yetkazib beriladigan yoki Oʻzbekiston Respublikasi hududi orqali tranzit tarzda tashiladigan mahsulotlarga;
oʻsimlik va hayvon moylari, toshkoʻmir smolasini va slanetsli togʻ jinslarini yuqori haroratda haydash (shu jumladan, kreozotli) natijasida olingan moylar, parfyumeriya va kosmetika mahsulotlari, tibbiyot buyumlari va dori vositalarini ishlab chiqarish uchun ishlatiladigan moylarga.
2-§. Atamalar va taʼriflar
4. Ushbu Texnik reglamentda quyidagi atamalar va taʼriflardan foydalaniladi:
bazaviy moylar — moylash materiallari va texnik moylarni olish uchun asosiy boʻlgan moylar;
zanglashga qarshi moylar — qora va rangli metallarni zanglashdan vaqtincha himoya qilish uchun ishlatiladigan moylar;
ishlatilgan texnik moylar — foydalanish uchun zarur xususiyatlarini yoʻqotgan, shu jumladan, ishchi tizimlardan toʻkilgan, chiqindi deb tasniflangan va qayta ishlanishi (utilizatsiya qilinishi) kerak boʻlgan texnik moylar;
ishlatilgan mahsulotlarni yigʻish punktlari — ishlatilgan mahsulotlarni qabul qilish, saqlash, hisobga olish, tayyorlash va joʻnatish uchun moʻljallangan muhandislik-texnik kompleks;
ishlatilgan mahsulotlar — belgilangan ekspluatatsiya xususiyatlarini yoʻqotgan, shu jumladan texnologik qurilmalar, jihozlar va uskunalarning ishchi tizimlaridan quyib olingan, chiqindilar sifatida tasniflanadigan moylash materiallari, moylar va texnik suyuqliklarni olish maqsadida qayta ishlanadigan (utilizatsiya qilinadigan) ishlatilgan moylash materiallari, moylar va texnik suyuqliklar;
mahsulot toʻdasi — bitta rusumdagi hamda bitta sifat hujjati (pasport) bilan kuzatiladigan mahsulot miqdori;
moy — moylash materiallari va (yoki) texnik suyuqlik sifatida ishlatiladigan neft yoki sintetik (yarim sintetik) suyuqlik;
moylash materiali — kelib chiqishi neft yoki sintetik boʻlgan modda boʻlib, turli mexanizmlardagi bogʻlovchi qismlarning ishchi yuzalarida ishqalanish jarayonini osonlashtiradi va buning natijasida ishqalanish kuchi kamayadi va yuzaning eskirishi sekinlashadi;
sotuvchi — mahsulotni isteʼmolchiga (foydalanuvchiga) ulgurji (chakana) sotadigan hamda mahsulotlar (ishlatilgan mahsulotlar) bozorida ushbu Texnik reglament talablariga javob beradigan mahsulotlarning muomalaga chiqarilishiga masʼul boʻlgan yuridik shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkor;
tashish uchun moʻljallangan idish — mahsulotlarni va ishlatilgan texnik moylarni saqlash va harakatlanish paytida ifloslanishdan hamda atrof-muhitga toʻkilishidan himoya qilish uchun moʻljallangan va mustaqil transport birligini tashkil qiladigan idishlar;
texnik moy — moylash materiali yoki ishchi suyuqlik sifatida ishlatiladigan neft yoki sintetik (yarim sintetik) modda;
texnik suyuqlik — neft yoki sintetik, ishchi muhit sifatida foydalanish uchun moʻljallangan suyuqlik;
turbina moylari — turbo agregatlar, bugʻ-gaz turbinalari, turbokompressor mashinalari, gidroturbinalar, kema bugʻ-turbina qurilmalarini moylash uchun ishlatiladigan surkov moylari;
xaridor — mahsulotni va (yoki) ishlatilgan texnik moylarni qonun bilan taqiqlanmagan har qanday maqsadlarda foydalanish uchun sotib oluvchi yuridik yoki jismoniy shaxs (isteʼmolchi);
chiqindilarni qayta ishlash (utilizatsiya qilish) — yangi mahsulotlarni olish uchun chiqindi mahsulotlarni qayta ishlash jarayonlari;
yuk kuzatuv hujjatlari — mahsulot nomenklaturasi va miqdorini belgilovchi hujjatlar;
qayta ishlash (utilizatsiya qilish) — utilizatsiya qilish yoki yangi moylash materiallarini olish maqsadida ishlatilgan texnik moylash materiallaridan foydalanishni tugatish jarayonlari.
2-bob. Xavfsizlik talablari
1-§. Umumiy xavfsizlik talablari
5. Mahsulotlar ushbu Texnik reglamentga 2-ilovaga muvofiq Moylash materiallari, texnik moylar va texnik suyuqliklar xavfsizligini belgilovchi fizik-kimyoviy koʻrsatkichlarga qoʻyilgan talablarga javob berishi kerak.
6. Ishlatilgan mahsulotlar ularni keyingi qayta ishlashga (chiqindilarni utilizatsiya qilishga) tayyorlash uchun quyidagi guruhlar boʻycha taqsimlangan holda yigʻish punktlariga yetkazib berilishi kerak:
I guruh. Ishlatilgan motor moylari (IMM) — universal, benzin, dizel, gazsimon yoqilgʻidagi va porshenli aviatsiya dvigatellari uchun foydalanilgan moylar;
II guruh. Ishlatilgan sanoat moylari (IIM) — ishlatilgan transmissiya moylari, sanoat moylar, turbina moylari, transformator moylari, kompressor moylari, gidravlik moylar, zanglashga qarshi moylar, elektr izolyatsiyasi moylari;
III guruh. Ishlatilgan neft mahsulotlari aralashmasi (INMA) — neftdan olinadigan yuvish suyuqliklari, metallarga issiqlik bilan ishlov berishda, transmissiya tizimlarida, silindrlarda, sinovdan oʻtkazishda, metallga ishlov berish uskunalarida foydalanilgan moylar, neft emulsiyalaridan olinadigan moylar, neft mahsulotlarini saqlash va tashish inshootlarini tozalashda, bugʻlarni tiklash tizimlarida, tozalash inshootlarida hosil boʻladigan va tarkibida neft qoldigʻi mavjud boʻlgan suvlardan ajratib olinadigan neft va neft mahsulotlari aralashmalari, ishlatilgan maxsus suyuqliklar (shu jumladan, moylovchi-sovituvchi) va tormoz suyuqliklari.
7. Ishlatilgan mahsulotlar Vazirlar Mahkamasining 2012-yil 4-sentabrdagi 258-son qarori bilan tasdiqlangan Ishlatilgan texnik moylarni topshirish, toʻplash, ular uchun hisob-kitob qilish, ularni saqlash va tashish tartibi toʻgʻrisida nizom talablariga muvofiq amalga oshiriladi.
2-§. Yongʻin xavfsizligi talablari
8. Mahsulotlar va ishlatilgan mahsulotlarning yongʻin xavfsizligiga qoʻyilgan talablar Oʻzbekiston Respublikasining “Yongʻin xavfsizligi toʻgʻrisida”gi Qonuni , Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 20-oktabrdagi 649-son qarori bilan tasdiqlangan Yongʻin xavfsizligi qoidalari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi tegishli normativ hujjatlarga topshiriladi, toʻplanadi, saqlanadi va tashiladi.
3-§. Ekologik xavfsizlik talablari
9. Mahsulotlar va ishlatilgan mahsulotlarning ekologik xavfsizligiga doir asosiy talablar Oʻzbekiston Respublikasining “ Atmosfera havosini muhofaza qilish toʻgʻrisida ”gi, “ Tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisida ”gi Qonunlari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi tegishli normativ hujjatlarga muvofiq belgilanadi.
10. Mahsulotlarni ishlab chiqarish va ishlatilgan mahsulotlarni qayta ishlash, shuningdek ularni saqlash va tashishda atrof-muhit muhofazasi, ushbu jarayonlarda germetik boʻlgan quvurlar, uskunalar, tashish uchun moʻljallangan idish va isteʼmol qadoqlaridan foydalanish orqali taʼminlanishi lozim.
11. Mahsulotni ishlab chiqarish va ishlatilgan mahsulotlar bilan ishlashda ularni:
suv havzalariga, tuproqqa, umumiy foydalanishdagi kanalizatsiya tarmoqlariga quyish (toʻkish, tushirish);
keyinchalik koʻmish maqsadida maishiy va sanoat chiqindilari uchun moʻljallangan poligonlarga olib chiqish;
tartibga solinmagan tarzda yoqish;
elektr energiyasi qurilmalari uchun moʻljallangan yoqilgʻini olishda neft (gaz kondensati) bilan benzin, kerosin, dizel va yoqilgʻilar (bugʻ-turbina yoqilgʻisi, qozonxona-pechi, mazut)ni aralashtirish;
tarkibida galogen-organik mavjud birikmalar bilan aralashtirish;
adgeziyaga qarshi materiallar va qurilish materiallarini namlash vositalari sifatida ishlatish taqiqlanadi.
3-bob. Mahsulotlarni qadoqlash va tamgʻalash talablari
1-§. Qadoqlash talablari
12. Mahsulot tashish uchun moʻljallangan idish yoki isteʼmol qadoqlariga (idishlariga) qadoqlanadi. Ishlatilgan mahsulotlar tashish uchun moʻljallangan idishlarga qadoqlanadi.
13. Tashish uchun moʻljallangan idishlar va isteʼmol qadoqlari (idishlari) yuklash va tushirish, tashish va saqlash jarayonlarida mahsulotlar va ishlatilgan texnik mahsulotlarning xavfsizligini hamda tashqi taʼsirlardan (iqlim boʻyicha, mexanik) zarur himoyani taʼminlashi kerak.
2-§. Tamgʻalash talablari
14. Isteʼmol qadoqlariga (idishlariga) joylashtirilgan mahsulotning tamgʻasi bevosita isteʼmol qadoqlariga (idishlariga) yoki isteʼmol qadogʻiga (taraga) biriktiriladigan yorliqqa qoʻyiladi.
15. Tashish uchun moʻljallangan idishga qadoqlangan mahsulotlarning tamgʻasi toʻgʻridan-toʻgʻri tashish uchun moʻljallangan idishga yoki unga biriktirilgan yorliqqa qoʻyiladi.
16. Mahsulot tamgʻasi quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi kerak:
mahsulotning nomi, rusumi va qoʻllanilish maqsadi;
ishlab chiqarilgan davlat nomi;
ishlab chiqaruvchi, sotuvchi yoki ishlab chiqaruvchi tomonidan vakolat berilgan shaxsning nomi va joylashgan joyi (yuridik manzili, davlat nomi) shu jumladan;
tovar belgisi (mavjud boʻlsa);
sof ogʻirligi yoki hajmi;
netto va brutto massasi (tashish uchun moʻljallangan idishga qadoqlashda);
saqlash muddati va shartlari;
ishlab chiqarilgan sana (oy, yil);
mahsulot muvofiqligini tasdiqlash toʻgʻrisidagi maʼlumot;
mahsulot ishlab chiqarishga tegishli texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjat nomi;
shtrixlangan identifikatsiya kodi (talab etilganda).
17. Ishlatilgan mahsulotlar tamgʻasi quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi kerak:
“Ishlatilgan mahsulot” yozuvi;
ishlatilgan mahsulot guruhi (IMM, IIM yoki INMA);
netto va brutto massasi.
18. Mahsulotlar va ishlatilgan texnik moylarning tamgʻasi ishonchli, oʻqiladigan hamda ishqalanishga va tashqi muhit taʼsiriga chidamli boʻlishi kerak.
19. Inson salomatligiga, atrof-muhitga zararli taʼsir koʻrsatishi, yongʻinga nisbatan xavfli xususiyatlarga ega boʻlgan mahsulot va ishlatilgan mahsulotlar tamgʻasida tegishli ogohlantiruvchi yozuvlar boʻlishi kerak.
20. Mahsulotlarni yirik taralarda (temir yoʻl va avtomobil sisternalari, konteynerlar va boshqa vositalarda) yetkazib berishda ushbu Texnik reglamentning 17-bandida koʻrsatilgan maʼlumotlar yuk kuzatuv hujjatlarida keltiriladi.
21. Mahsulotlar va ishlatilgan mahsulotlarning tamgʻalanishidagi va yuk kuzatuv hujjatlaridagi maʼlumotlar davlat tilida berilishi kerak. Maʼlumotlarni boshqa tillarda takrorlashga ruxsat beriladi. Maʼlumotlar mazmunining boshqa tillardagi tarjimasi matni uning Oʻzbekiston Respublikasi davlat tilidagi asosiy maʼnosini buzib koʻrsatmasligi kerak.
4-bob. Muvofiqlikni baholash
1-§. Muvofiqlik deklaratsiyasi
22. Mahsulotlarning mazkur Texnik reglament talablariga muvofiqligi muvofiqlikni deklaratsiya qilish tarzida (shaklida) tasdiqlanadi.
23. Muvofiqlikni tasdiqlashdan oldin mahsulotni identifikatsiya qilish amaliyoti oʻtkaziladi.
24. Mahsulotlarning ushbu Texnik reglament talablariga muvofiqligi quyidagi sxemalarning biri boʻyicha deklaratsiya qilish yoʻli bilan tasdiqlanadi:
1D sxema — turkum ishlab chiqarilgan mahsulotlar uchun ariza beruvchining oʻz dalillariga asoslanib, muvofiqlik eʼlon qilinishida qoʻllaniladi. Bunda ariza beruvchi ishlab chiqaruvchi yoki u tomondan vakolat berilgan yuridik shaxs hisoblanadi;
2D sxema — mahsulot toʻdasi yoki yagona mahsulot uchun ariza beruvchining oʻz dalillari asosida muvofiqlik eʼlon qilinishida qoʻllaniladi. Bunda ariza beruvchi ishlab chiqaruvchi (u tomondan vakolat berilgan yuridik shaxs) yoki sotuvchi (import qiluvchi) hisoblanadi.
25. Muvofiqlikni deklaratsiya qilish maqsadida sinovlar ishlab chiqaruvchi (vakolatli ishlab chiqaruvchi), import qiluvchi (sotuvchi) tomonidan sinov laboratoriyasida yoki Oʻzbekiston Respublikasi muvofiqlikni baholash organlarining yagona reyestriga kiritilgan akkreditatsiyalangan sinov laboratoriyasida (markazida) amalga oshiriladi.
26. Ariza beruvchi tomonidan mahsulotlarning muvofiqligini tasdiqlashda mahsulotning ushbu Texnik reglament xavfsizlik talablariga muvofiqligini tasdiqlovchi quyidagilardan iborat hujjatlar toʻplami shakllantiriladi:
texnik shartlar (mavjud boʻlsa);
shartnoma (yetkazib berish shartnomasi) va yetkazib berish hujjatlari (2D sxemaga muvofiq muvofiqlikni deklaratsiya qilishda);
ishlab chiqaruvchining sifat menejmenti tizimi sertifikati (mavjud boʻlsa);
mahsulot sifati pasporti;
mahsulot xavfsizligi pasporti;
mahsulotning ushbu Texnik reglament xavfsizlik talablariga muvofiqligini tasdiqlovchi sinov bayonnomalari;
xorijiy sertifikatlashtirish organlari tomonidan berilgan muvofiqlik sertifikatlari (mavjud boʻlsa).
27. Muvofiqlik deklaratsiyasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 14-avgustdagi 502-son qarori bilan tasdiqlangan Mahsulotlarni sertifikatlashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom talablariga muvofiq rasmiylashtiriladi.
Muvofiqlik deklaratsiyasining amal qilish muddati uning roʻyxatdan oʻtgan sanasidan boshlanadi, bunda:
turkum ishlab chiqarilgan mahsulotlar uchun — uch yildan koʻp boʻlmagan muddatda;
mahsulot toʻdasi uchun — mahsulotni saqlash muddatida amal qiladi.
28. Mahsulotlar uchun hujjatlar toʻplami, shu jumladan, muvofiqlik deklaratsiyasi Oʻzbekiston Respublikasi hududida quyidagi muddatlarda saqlanishi kerak:
turkum ishlab chiqariladigan mahsulotlar — ishlab chiqaruvchida (vakolatli shaxsda), mahsulot ishlab chiqarishdan toʻxtatilgan kundan boshlab kamida besh yil davomida;
mahsulot toʻdasi — import qiluvchida (sotuvchida), ishlab chiqaruvchida (vakolatli shaxsda), muvofiqlik deklaratsiyasi roʻyxatdan oʻtkazilgan kundan boshlab kamida besh yil davomida saqlanishi kerak.
29. Mahsulotlarning Texnik reglament talablariga muvofiqligini baholash uchun zarur sinov usullari, shuningdek, namuna olish usullari texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga muvofiq bajariladi.
2-§. Namuna tanlash va sinovlar oʻtkazish
30. Mahsulotlarning Texnik reglament talablariga muvofiqligini baholash uchun zarur sinov usullari, shuningdek, namuna olish usullari texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga asosan amalga oshiriladi.
5-bob. Oʻtish davri
31. Ushbu Texnik reglament kuchga kirgan paytdan boshlab Oʻzbekiston Respublikasi hududida mahsulotlarga qoʻyiladigan talablarni belgilaydigan texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi amaldagi normativ hujjatlarning mazkur Texnik reglamentga muvofiqlashtirilgunga qadar Texnik reglamentga zid boʻlmagan qismi amal qiladi.
32. Texnik reglament amalga kiritilgunga qadar mahsulotlarga rasmiylashtirilgan muvofiqlik hujjatlari ushbu hujjatda belgilangan muddat davomida amal qiladi.
6-bob. Texnik reglament talablariga rioya etilishi ustidan davlat nazorati
33. Texnik reglament talablariga rioya etilishi boʻyicha davlat nazorati Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Elektr energiyasi, neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi, Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi, Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, shuningdek, boshqa mutasaddi davlat organlari tomonidan ularning vakolatlari doirasida amalga oshiriladi.
7-bob. Texnik reglament talablarini buzganlik uchun javobgarlik
34. Texnik reglament talablarini buzishda aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.
Moylash materiallari, texnik moylar va texnik suyuqliklar xavfsizligi toʻgʻrisidagi texnik reglamentga 1-ILOVA
Texnik reglament talablari qoʻllaniladigan va majburiy tartibda muvofiqligi baholanadigan moylash materiallari, texnik moylar va texnik suyuqliklar
T/r Nomlanishi Taʼrifi TIF TN kodi I. Moylash materiallari 1. Plastik moylash materiallari Mashina va mexanizmlar qismlarining ishqalanish yuzalarining eskirishini kamaytirish va xizmat qilish muddatini uzaytirish uchun ishlatiladigan surtish moylari. 2710 19, 2710 20, 3403 11, 3403 19, 3403 91, 3403 99. II. Texnik moylar 2. Motor moylari (universal, benzin, dizel, gazsimon yoqilgʻidagi va porshenli aviatsiya dvigatellari uchun) Detallarning ishqalanishi va eskirishini kamaytirish uchun ichki yonish dvigatellarida qoʻllaniladigan moylar. 2710 19, 3403 11, 3403 19, 3403 91, 3403 99. 3. Transmissiya moylari Yengil va yuk mashinalari, avtobuslar, traktorlar, teplovozlar, yoʻl qurilishi va boshqa mashinalar agregatlarining ishqalanish tugunlarida, shuningdek, sanoat uskunalari qismlarining turli tirnoqli (tishli) reduktorlari va zanjirli uzatmalarida ishqalanish va eskirishni kamaytirish uchun ishlatiladigan moylar. 2710 19, 2710 20, 3403 11, 3403 19, 3403 91, 3403 99. 4. Sanoat moylari Ishqalanish va qismlarning eskirishini kamaytirish uchun sanoat uskunalari mashinalari va mexanizmlarida ishlatiladigan moylar. 2710 19, 2710 20, 3403 11, 3403 19, 3403 91, 3403 99. 5. Gidravlik moylar Mexanik energiyani uzatish uchun gidravlik uzatmalar (privodlar), gidravlik mexanizmlar va gidravlik tizimlarda ishchi muhit sifatida qoʻllaniladigan moylar. 2710 19, 3403 11, 3403 19, 3403 91, 3403 99. 6. Kompressor moylari Ishqalanish va qismlarning eskirishini kamaytirish uchun porshenli va rotatsion kompressorlarda qoʻllaniladigan moylar. 2710 19, 3403 11, 3403 19, 3403 91, 3403 99. 7. Turbina moylari Turboagregatlar: bugʻ va gaz turbinalari, gidroturbinalar, turbo-kompressorlar mashinalarining podshipniklarini moylash va sovitish uchun qoʻllaniladigan moylar. 2710 19, 3403 11, 3403 19, 3403 91, 3403 99. 8. Zanglashga (yemirilishga) qarshi moylar Qora va rangli metallarni zanglashdan vaqtincha himoyalash uchun qoʻllaniladigan moylar. 2710 19, 3403 11, 3403 19, 3403 91, 3403 99. 9. Elektr izolyatsiya moylari Elektr apparatlar va qurilmalarni (transformatorlar, kondensatorlar) izolyatsiyalash va sovitish uchun ishlatiladigan moylar. 2710 19, 3403 11, 3403 19, 3403 91, 3403 99. III. Texnik suyuqliklar 10. Sovitish suyuqliklari Ichki yonish dvigatellaridagi issiqlikni yutish va chiqarish uchun ishlatiladigan texnik suyuqliklar. 2710 19, 2710 20, 3403 11, 3403 19, 3403 91, 3403 99, 3820 00, 3825 50. 11. Tormoz suyuqliklari Tormoz tizimlarining gidrouzatmalarida ishchi muhit sifatida ishlatiladigan texnik suyuqliklar. 3819 00, 3825 50. 12. Gidravlik suyuqliklar Turli gidravlik tizimlarda bosim energiyasi va kinetik energiyani uzatish uchun ishchi muhit sifatida ishlatiladigan texnik suyuqliklar. 2710 19, 3819 00, 3825 50. 13. Amortizator suyuqliklari Mexanik tebranishlarni soʻndirish uchun gidravlik amortizatorlarda ishchi muhit sifatida ishlatiladigan texnik suyuqliklar. 3819 00 14. Ajratish suyuqliklari Moslamalar, qurilmalar, datchiklarga toʻgʻri kelmagan muhitdan oldini olish uchun ishlatiladigan texnik suyuqliklar. 3819 00 15. Muzlashga qarshi suyuqliklar Muzlamalarning oldini olish uchun ishlatiladigan texnik suyuqliklar. 3820 00, 3825 50.
Moylash materiallari, texnik moylar va texnik suyuqliklar xavfsizligi toʻgʻrisidagi texnik reglamentga 2-ILOVA
Moylash materiallari, texnik moylar va texnik suyuqliklar xavfsizligini belgilovchi fizik-kimyoviy koʻrsatkichlarga qoʻyilgan
T/r Koʻrsatkich nomi Qiymati I. Surkov moylari 1. Mexanik aralashmalar massa ulushi, plastik moylar, foiz, koʻpi bilan: 0,03 2. Tomchi tushish harorati, plastik moylar, °C, kamida moylash materialining maqsadiga koʻra ishlab chiqaruvchi tomonidan belgilanadi 3. (NaOH)ga qayta hisoblangan erkin ishqorning massa ulushi, plastik moylarda, foiz, koʻpi bilan 0,2 II. Texnik moylar 4. Suvning massa ulushi * , foiz, koʻpi bilan Izlar 5. Mexanik aralashmalarning massa ulushi, foiz, koʻpi bilan: motor moylari 0,02 transmissiya moylari 0,03 gidravlik, sanoat, kompressor, zanglashga qarshi, turbina, elektr izolyatsiya moylari 0,07 6. Motor moylarining ishqoriy soni ** , mg KOH 1 g uchun, kamida ishlab chiqaruvchi tomonidan moy markasiga muvofiq belgilanadi 7. Ochiq yoki yopiq chaqnash harorati, °C, kamida: motor moylari 165 transmissiya moylari 128 turbina moylari 180 gidravlik moylar 93 sanoat, zanglashga qarshi moylar 140 kompressor moylari 200 elektr izolyatsiya moylari 135 8. Motor moylaridagi sulfatli kul miqdori, foiz, koʻpi bilan: benzin dvigatellari uchun 1,3 yengil avtomobillarning dizel dvigatellari uchun 1,8 avtobuslar, yuk mashinalari va yoʻltanlamas texnikalar dizel dvigatellari uchun 2,0 9. Fosforning massa ulushi, motor moylarida, foiz, koʻpi bilan: 0,12 10. Oʻz-oʻzidan alangalanish harorati *** , °C, kamida: motor moylari 300 transmissiya moylari 130 elektr izolyatsiya moylari 165 gidravlik, kompressor, zanglashga qarshi va sanoat moylar 220 kompressor moylari 280 turbina moylari 400 11. Qovushqoqlik: kinematik 100 °C, va/yoki 50 °C, va/yoki 40 °C, va/yoki 20 °C, mm 2 /s boʻlganda dinamik-motor moylari (yozgi rusumlardan tashqari) va transmissiya moylari uchun, mm 2 /s (mPa·s) ishlab chiqaruvchi tomonidan texnik moylar markasiga muvofiq belgilanadi III. Texnik suyuqliklar 12. Vodorod koʻrsatkichi (pH) 6 dan 10 gacha 13. 101,3 kPa bosim ostida qaynash harorati, °C kamida, faqat tormoz va gidravlik suyuqliklar uchun 140 14. Mexanik aralashmalarning massa ulushi (sovitish va muzlamaga qarshi suyuqliklardan tashqari) mavjud emas 15. Kristallanishning boshlanish harorati, °C, koʻpi bilan: sovitish suyuqliklari minus 35 muzlashga qarshi suyuqliklar minus 60 16. Qotish harorati, °C, koʻpi bilan: ajratish suyuqliklari minus 10 amortizator suyuqliklari minus 35
Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 2-apreldagi 199-son qaroriga 2-ILOVA
Moylash materiallari, texnik moylar va texnik suyuqliklar xavfsizligi toʻgʻrisidagi texnik reglamentni joriy etish
Bosqichlar Subyektlar Tadbirlar Bajarish muddatlari 1-bosqich Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi, Elektr energiyasi, neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi 1. Moylash materiallari, texnik moylar va texnik suyuqliklarga doir amaldagi standartlar roʻyxatini tuzadi va xatlovdan oʻtkazadi. Uch oy muddatda 2. Mazkur Texnik reglament talablariga rioya etilishini taʼminlaydigan hamda texnik reglamentlarda belgilangan moylash materiallari, texnik moylar va texnik suyuqliklarning muvofiqligini baholash uchun zarur boʻlgan namunalarni olish, sinash va oʻlchash usullarini belgilaydigan standartlar roʻyxatlarini shakllantiradi va belgilangan tartibda tasdiqlaydi. Bir oy muddatda 2-bosqich Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi Moylash materiallari, texnik moylar va texnik suyuqliklarning Texnik reglament talablariga muvofiqligini baholash uchun sertifikatlashtirish organlari va sinov laboratoriyalarini akkreditatsiyadan oʻtkazish koʻlamini kengaytirish boʻyicha choralarni koʻradi. Olti oy muddatda 3-bosqich Elektr energiyasi, neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi, Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi Texnik reglamentning maqsadlari, mazmuni va uni qoʻllash tartibi toʻgʻrisida aholini, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xoʻjalik birlashmalari, tadbirkorlik subyektlarini keng miqyosda xabardor qilishni taʼminlaydi. Jadvalga muvofiq 4-bosqich Tadbirkorlik subyektlari 1. Texnik reglamentni oʻrganadi, masʼul xodimlarni oʻqitadi va Texnik reglamentni oʻz faoliyatida joriy qiladi. Kelishilgan muddatlarda 2. Muvofiqlikni baholash tartibotidan oʻtkazish uchun tegishli mahsulot namunalarini Texnik reglament talablariga muvofiq tayyorlaydi. Texnik reglament kuchga kirgan kundan boshlab 5-bosqich Elektr energiyasi, neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi, Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Texnik reglament talablariga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi. Belgilangan tartibda 6-bosqich Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi Texnik reglamentni qoʻllash amaliyotini monitoring qiladi va maʼlumotlarni tizimli asosda Vazirlar Mahkamasiga kiritadi. Har chorakda
Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 2-apreldagi 199-son qaroriga 3-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblanayotgan ayrim qarorlari
1. Vazirlar Mahkamasining “Moylash materiallari, texnik moylar va texnik suyuqliklarga talablar toʻgʻrisidagi umumiy texnik reglamentni tasdiqlash haqida” 2017-yil 2-oktabrdagi 783-son qarori .
2. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirishlar va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek, baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida” 2020-yil 3-iyundagi 348-son qaroriga 1-ilovaning 6-bandi .
3. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi huzuridagi Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi toʻgʻrisidagi va Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligining Texnik jihatdan tartibga solish, standartlashtirish, sertifikatlashtirish va metrologiya sohasida davlat nazorati departamenti toʻgʻrisidagi nizomlarni tasdiqlash haqida” 2022-yil 11-martdagi 114-son qaroriga 3-ilovaning 17-bandi .
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2025-yil 2-aprel,
199-son