📅 2025-yil 1-aprel · Markaziy bank hujjatlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
UzbekAI
📅 2025 йил 1 апрель · Марказий банк ҳужжатлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 1 апреля 2025 г. · Документы Центрального банка
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 1 April 2025 · Central Bank documents
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ МАРКАЗИЙ БАНКИ БОШҚАРУВИНИНГ
ҚАРОРИ
Тижорат банкларининг ликвидлилигини бошқаришга қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга қўшимча ва ўзгартиришлар киритиш ҳақида
Ўзбекистон Республикасининг « Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида »ги ва « Банклар ва банк фаолияти тўғрисида »ги қонунларига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқаруви қарор қилади:
1. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2015 йил 22 июлдаги 19/14-сон қарори (рўйхат рақами 2709, 2015 йил 13 август) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2015 йил, 32-сон) билан тасдиқланган Тижорат банкларининг ликвидлилигини бошқаришга қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга иловага мувофиқ қўшимча ва ўзгартиришлар киритилсин.
2. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан бир ойдан кейин кучга киради.
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2025 йил 1 апрелдаги 7/5-сон қарорига ИЛОВА
Тижорат банкларининг ликвидлилигини бошқаришга қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга қўшимча ва ўзгартиришлар киритиш ҳақида
1. 1-бандда :
қуйидаги мазмундаги ўн биринчи хатбоши билан тўлдирилсин:
« молиявий ташкилот — кредит ташкилотлари, суғурта ташкилотлари, лизинг ташкилотлари, қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчилари, клиринг ташкилотлари ва молиявий хизматлар кўрсатувчи бошқа ташкилотлар;»;
ўн биринчи хатбоши ўн иккинчи хатбоши деб ҳисоблансин.
2. 2-бандда :
саккизинчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«капитал монандлиги ҳисоб-китобида таваккалчилик даражаси 50 фоизгача бўлган хорижий давлатларнинг ҳукуматлари, марказий банклари ва давлат сектори ташкилотлари томонидан чиқарилган қимматли қоғозларга қилинган инвестициялар ва уларга нисбатан бошқа молиявий талаблар;»;
қуйидаги мазмундаги тўққизинчи — ўн биринчи хатбошилар билан тўлдирилсин:
«капитал монандлиги ҳисоб-китобида таваккалчилик даражаси 50 фоизгача бўлган халқаро молия ташкилотлари томонидан чиқарилган қимматли қоғозлар;
ипотекани қайта молиялаштириш ташкилотлари томонидан чиқарилган таъминланган қарз муносабатларини тасдиқловчи қимматли қоғозлар ҳамда корпоратив облигациялар;
капитал монандлиги ҳисоб-китобида таваккалчилик даражаси 50 фоизгача бўлган банкка алоқадор бўлмаган ҳамда молиявий бўлмаган ташкилотлар томонидан чиқарилган қимматли қоғозлар;»;
тўққизинчи хатбоши ўн иккинчи хатбоши деб ҳисоблансин.
3. Қуйидаги мазмундаги 2 1 -банд билан тўлдирилсин:
«2 1 . Юқори ликвидли активлар 1-даражали юқори ликвидли активлар ва 2-даражали юқори ликвидли активлар йиғиндисидан иборат.
Бунда, юқори ликвидли активлар ҳисоб-китобида гаровга қўйилган юқори ликвидли активлар ҳисобга олинмайди.».
4. 3-бандда :
биринчи хатбошидаги «Юқори ликвидли» деган сўзлар «1-даражали юқори ликвидли» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
бешинчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«капитал монандлиги ҳисоб-китобида таваккалчилик даражаси 0 фоиз бўлган хорижий давлатларнинг ҳукуматлари, марказий банклари ва давлат сектори ташкилотлари томонидан чиқарилган қимматли қоғозларга қилинган инвестициялар ва уларга нисбатан бошқа молиявий талаблар;»;
саккизинчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«капитал монандлиги ҳисоб-китобида таваккалчилик даражаси 0 фоиз бўлган халқаро молия ташкилотлари, шу жумладан Халқаро валюта жамғармаси ва Жаҳон банки гуруҳи (Халқаро тикланиш ва тараққиёт банки, Халқаро молия корпорацияси, Халқаро инвестицияларни кафолатлаш агентлиги, Халқаро тараққиёт ассоциацияси) ҳамда Осиё тараққиёт банки, Осиё инфраструктура инвестиция банки, Европа тикланиш ва тараққиёт банки, Европа инвестиция банки, Европа Кенгашининг тараққиёт банки, Ислом тараққиёт банки, Америкалараро тараққиёт банки, Скандинавия инвестиция банки ва Африка тараққиёт банки томонидан чиқарилган қимматли қоғозларга қилинган инвестициялар ва уларга нисбатан бошқа молиявий талаблар;»;
тўққизинчи хатбошидаги «қоғозлар;» деган сўз «қоғозлар.» деган сўз билан алмаштирилсин;
ўнинчи хатбоши чиқариб ташлансин.
5. Қуйидаги мазмундаги 3 1 — 3 3 -бандлар билан тўлдирилсин:
«3 1 . 2-даражали юқори ликвидли активлар 2A даражали ва 2B даражали юқори ликвидли активларни ўз ичига олади.
Бунда, юқори ликвидли активлар ҳисоб-китобида: 2-даражали юқори ликвидли активлар суммаси юқори ликвидли активлар суммасининг 40 фоизидан;
2Б даражали юқори ликвидли активлар суммаси жами юқори ликвидли активлар суммасининг 15 фоизидан ошмаслиги лозим.
3 2 . 2A даражали юқори ликвидли активларга қуйидагилар киради:
капитал монандлиги ҳисоб-китобида таваккалчилик даражаси 20 фоиз бўлган хорижий давлатларнинг ҳукуматлари, марказий банклари ва давлат сектори ташкилотлари ҳамда халқаро молия ташкилотлари томонидан чиқарилган қимматли қоғозларга қилинган инвестициялар ва уларга нисбатан бошқа молиявий талабларнинг 85 фоизи;
рейтинг баҳоси «AA» (Standard & Poorʼs, Fitch Ratings) ва (ёки) «Aa3» (Moodyʼs Investors Service) даражасидан паст бўлмаган ҳамда банкка алоқадор ҳисобланмаган молиявий бўлмаган ташкилотлар томонидан чиқарилган таъминланган қарз муносабатларини тасдиқловчи қимматли қоғозлар ҳамда корпоратив облигацияларнинг 85 фоизи;
ипотекани қайта молиялаштириш ташкилотлари томонидан чиқарилган корпоратив облигацияларнинг 85 фоизи.
3 3 . 2B-даражали юқори ликвидли активларга қуйидагилар киради:
рейтинг баҳоси «A+» дан «A-» гача (Standard & Poorʼs, Fitch Ratings) ва (ёки) «A1» дан «A3» гача (Moodyʼs Investors Service) бўлган ҳамда банкка алоқадор ҳисобланмаган молиявий бўлмаган ташкилотлар томонидан чиқарилган таъминланган қарз муносабатларини тасдиқловчи қимматли қоғозлар ҳамда корпоратив облигацияларнинг 50 фоизи;
капитал монандлиги ҳисоб-китобида таваккалчилик даражаси 50 фоиз бўлган хорижий давлатларнинг ҳукуматлари, марказий банклари ва давлат сектори ташкилотларига ҳамда халқаро молия ташкилотлари томонидан чиқарилган қимматли қоғозларга қилинган инвестициялар ва уларга нисбатан бошқа молиявий талабларнинг 50 фоизи.».
6. 52-бандда учинчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Кейинги 30 кун ичидаги кирим ва чиқим элементлари ва уларга нисбатан қўлланиладиган коэффициентлар Марказий банк томонидан ўрнатилади.».
7. 53-бандда :
биринчи хатбошидан «СБММК ҳисоблаш намунаси мазкур Низомнинг 2-иловасида кўрсатилган.» деган сўзлар чиқариб ташлансин;
қуйидаги мазмундаги иккинчи хатбоши билан тўлдирилсин:
«Барқарор молиялаштиришнинг мавжуд суммаси ва барқарор молиялаштиришнинг зарур суммаси элементлари ва уларга нисбатан қўлланиладиган коэффициентлар Марказий банк томонидан ўрнатилади.»;
иккинчи — олтинчи хатбошилар тегишли равишда учинчи — еттинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;
учинчи хатбошидан «2019 йил 1 сентябрдан бошлаб» деган сўзлар чиқариб ташлансин.
8. 54 ва 55-бандлар ўз кучини йўқотган деб топилсин.
9. 2-илова ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Раис Т. ИШМЕТОВ
Тошкент ш.,
2025 йил 1 апрель,
7/5-сон
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI MARKAZIY BANKI BOSHQARUVINING
QARORI
Tijorat banklarining likvidliligini boshqarishga qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi nizomga qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritish haqida
Oʻzbekiston Respublikasining “ Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida ”gi va “ Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida ”gi qonunlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi qaror qiladi:
1. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2015-yil 22-iyuldagi 19/1 4-son qarori (roʻyxat raqami 2709, 2015-yil 13-avgust) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2015-yil, 32-son) bilan tasdiqlangan Tijorat banklarining likvidliligini boshqarishga qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi nizomga ilovaga muvofiq qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritilsin.
2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran bir oydan keyin kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 1-apreldagi 7/5-son qaroriga ILOVA
Tijorat banklarining likvidliligini boshqarishga qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi nizomga qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritish haqida
1. 1-bandda :
quyidagi mazmundagi oʻn birinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:
“moliyaviy tashkilot — kredit tashkilotlari, sugʻurta tashkilotlari, lizing tashkilotlari, qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchilari, kliring tashkilotlari va moliyaviy xizmatlar koʻrsatuvchi boshqa tashkilotlar;”;
oʻn birinchi xatboshi oʻn ikkinchi xatboshi deb hisoblansin.
2. 2-bandda :
sakkizinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“kapital monandligi hisob-kitobida tavakkalchilik darajasi 50 foizgacha boʻlgan xorijiy davlatlarning hukumatlari, markaziy banklari va davlat sektori tashkilotlari tomonidan chiqarilgan qimmatli qogʻozlarga qilingan investitsiyalar va ularga nisbatan boshqa moliyaviy talablar;”;
quyidagi mazmundagi toʻqqizinchi — oʻn birinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin:
“kapital monandligi hisob-kitobida tavakkalchilik darajasi 50 foizgacha boʻlgan xalqaro moliya tashkilotlari tomonidan chiqarilgan qimmatli qogʻozlar;
ipotekani qayta moliyalashtirish tashkilotlari tomonidan chiqarilgan taʼminlangan qarz munosabatlarini tasdiqlovchi qimmatli qogʻozlar hamda korporativ obligatsiyalar;
kapital monandligi hisob-kitobida tavakkalchilik darajasi 50 foizgacha boʻlgan bankka aloqador boʻlmagan hamda moliyaviy boʻlmagan tashkilotlar tomonidan chiqarilgan qimmatli qogʻozlar;”;
toʻqqizinchi xatboshi oʻn ikkinchi xatboshi deb hisoblansin.
3. Quyidagi mazmundagi 2 1 -band bilan toʻldirilsin:
“2 1 . Yuqori likvidli aktivlar 1-darajali yuqori likvidli aktivlar va 2-darajali yuqori likvidli aktivlar yigʻindisidan iborat.
Bunda, yuqori likvidli aktivlar hisob-kitobida garovga qoʻyilgan yuqori likvidli aktivlar hisobga olinmaydi.”.
4. 3-bandda :
birinchi xatboshidagi “Yuqori likvidli” degan soʻzlar “1-darajali yuqori likvidli” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
beshinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“kapital monandligi hisob-kitobida tavakkalchilik darajasi 0 foiz boʻlgan xorijiy davlatlarning hukumatlari, markaziy banklari va davlat sektori tashkilotlari tomonidan chiqarilgan qimmatli qogʻozlarga qilingan investitsiyalar va ularga nisbatan boshqa moliyaviy talablar;”;
sakkizinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“kapital monandligi hisob-kitobida tavakkalchilik darajasi 0 foiz boʻlgan xalqaro moliya tashkilotlari, shu jumladan Xalqaro valyuta jamgʻarmasi va Jahon banki guruhi (Xalqaro tiklanish va taraqqiyot banki, Xalqaro moliya korporatsiyasi, Xalqaro investitsiyalarni kafolatlash agentligi, Xalqaro taraqqiyot assotsiatsiyasi) hamda Osiyo taraqqiyot banki, Osiyo infrastruktura investitsiya banki, Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki, Yevropa investitsiya banki, Yevropa Kengashining taraqqiyot banki, Islom taraqqiyot banki, Amerikalararo taraqqiyot banki, Skandinaviya investitsiya banki va Afrika taraqqiyot banki tomonidan chiqarilgan qimmatli qogʻozlarga qilingan investitsiyalar va ularga nisbatan boshqa moliyaviy talablar;”;
toʻqqizinchi xatboshidagi “qogʻozlar;” degan soʻz “qogʻozlar.” degan soʻz bilan almashtirilsin;
oʻninchi xatboshi chiqarib tashlansin.
5. Quyidagi mazmundagi 3 1 — 3 3 -bandlar bilan toʻldirilsin:
“3 1 . 2-darajali yuqori likvidli aktivlar 2A darajali va 2B darajali yuqori likvidli aktivlarni oʻz ichiga oladi.
Bunda, yuqori likvidli aktivlar hisob-kitobida: 2-darajali yuqori likvidli aktivlar summasi yuqori likvidli aktivlar summasining 40 foizidan;
2B darajali yuqori likvidli aktivlar summasi jami yuqori likvidli aktivlar summasining 15 foizidan oshmasligi lozim.
3 2 . 2A darajali yuqori likvidli aktivlarga quyidagilar kiradi:
kapital monandligi hisob-kitobida tavakkalchilik darajasi 20 foiz boʻlgan xorijiy davlatlarning hukumatlari, markaziy banklari va davlat sektori tashkilotlari hamda xalqaro moliya tashkilotlari tomonidan chiqarilgan qimmatli qogʻozlarga qilingan investitsiyalar va ularga nisbatan boshqa moliyaviy talablarning 85 foizi;
reyting bahosi “AA” (Standard & Poorʼs, Fitch Ratings) va (yoki) “Aa3” (Moodyʼs Investors Service) darajasidan past boʻlmagan hamda bankka aloqador hisoblanmagan moliyaviy boʻlmagan tashkilotlar tomonidan chiqarilgan taʼminlangan qarz munosabatlarini tasdiqlovchi qimmatli qogʻozlar hamda korporativ obligatsiyalarning 85 foizi;
ipotekani qayta moliyalashtirish tashkilotlari tomonidan chiqarilgan korporativ obligatsiyalarning 85 foizi.
3 3 . 2B-darajali yuqori likvidli aktivlarga quyidagilar kiradi:
reyting bahosi “A+” dan “A-” gacha (Standard & Poorʼs, Fitch Ratings) va (yoki) “A1” dan “A3” gacha (Moodyʼs Investors Service) boʻlgan hamda bankka aloqador hisoblanmagan moliyaviy boʻlmagan tashkilotlar tomonidan chiqarilgan taʼminlangan qarz munosabatlarini tasdiqlovchi qimmatli qogʻozlar hamda korporativ obligatsiyalarning 50 foizi;
kapital monandligi hisob-kitobida tavakkalchilik darajasi 50 foiz boʻlgan xorijiy davlatlarning hukumatlari, markaziy banklari va davlat sektori tashkilotlariga hamda xalqaro moliya tashkilotlari tomonidan chiqarilgan qimmatli qogʻozlarga qilingan investitsiyalar va ularga nisbatan boshqa moliyaviy talablarning 50 foizi.”.
6. 52-bandda uchinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Keyingi 30 kun ichidagi kirim va chiqim elementlari va ularga nisbatan qoʻllaniladigan koeffitsiyentlar Markaziy bank tomonidan oʻrnatiladi.”.
7. 53-bandda :
birinchi xatboshidan “SBMMK hisoblash namunasi mazkur Nizomning 2-ilovasida koʻrsatilgan.” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;
quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:
“Barqaror moliyalashtirishning mavjud summasi va barqaror moliyalashtirishning zarur summasi elementlari va ularga nisbatan qoʻllaniladigan koeffitsiyentlar Markaziy bank tomonidan oʻrnatiladi.”;
ikkinchi — oltinchi xatboshilar tegishli ravishda uchinchi — yettinchi xatboshilar deb hisoblansin;
uchinchi xatboshidan “2019-yil 1-sentabrdan boshlab” degan soʻzlar chiqarib tashlansin.
8. 54 va 55-bandlar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
9. 2-ilova oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Rais T. ISHMETOV
Toshkent sh.,
2025-yil 1-aprel,
7/5-son