📅 2025-yil 30-iyul · Markaziy bank hujjatlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
UzbekAI
📅 2025 йил 30 июль · Марказий банк ҳужжатлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 30 июля 2025 г. · Документы Центрального банка
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 30 July 2025 · Central Bank documents
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг
қарори
Нобанк кредит ташкилотларида бухгалтерия ҳисобини юритиш тартиби тўғрисидаги йўриқномага ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳақида
Ўзбекистон Республикасининг « Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида »ги ва 2025 йил 17 апрелдаги ЎРҚ-1058-сон « Тадбиркорлик субъектларини молиявий қўллаб-қувватлаш тизими такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида »ги қонунларига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқаруви қарор қилади:
1. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 27 июндаги 15/9-сон қарори (рўйхат рақами 3263, 2020 йил 30 июнь) (Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 30.06.2020 й., 10/20/3263/1100-сон) билан тасдиқланган Нобанк кредит ташкилотларида бухгалтерия ҳисобини юритиш тартиби тўғрисидаги йўриқномага иловага мувофиқ ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин.
2. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2025 йил 30 июлдаги 17/7-сон қарорига ИЛОВА
Нобанк кредит ташкилотларида бухгалтерия ҳисобини юритиш тартиби тўғрисидаги йўриқномага киритилаётган ўзгартириш ва қўшимчалар
1. Муқаддима қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Мазкур Йўриқнома микромолия ташкилотлари, ломбардлар, ипотекани қайта молиялаштириш, факторинг ва кафолатлар бериш ташкилотлари (бундан буён матнда нобанк кредит ташкилоти деб юритилади) учун бухгалтерия ҳисобини юритиш ва бухгалтерия ишларини ташкил қилиш тартибини белгилайди.».
2. 2-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«2. Микромолия ташкилотлари, ломбардлар ва факторинг ташкилотлари Ўзбекистон Республикасининг қонунчилик ҳужжатлари ва мазкур Йўриқномага, ипотекани қайта молиялаштириш ташкилотлари (бундан буён матнда ипотека ташкилоти деб юритилади) ва кафолатлар бериш ташкилотлари Ўзбекистон Республикасининг қонунчилик ҳужжатлари, Молиявий ҳисоботларнинг халқаро стандартлари ва мазкур Йўриқномага мувофиқ ўз ҳисоб сиёсатини ишлаб чиқиши, тасдиқлаши ва амалда қўллаши, шунингдек иш хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда ҳужжатлар айланиш тартибини белгилаши лозим.».
3. 3-бобнинг номидаги «Микромолия ташкилотлари ва ломбардларда» деган сўзлар «Микромолия ташкилотлари, ломбардлар ва факторинг ташкилотларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
4. 60-банднинг биринчи хатбошиси «ломбард» деган сўздан кейин «ва факторинг ташкилоти» деган сўзлар билан тўлдирилсин.
5. 76-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«76. Асосий воситаларга эгалик ҳуқуқини тасдиқловчи барча ҳужжатлар — уларнинг баҳоси, суғурта полиси ва бошқа ҳужжатлари алоҳида йиғма жилдларда сақланиши лозим.».
6. 101-банддаги «факторинг (пул талабини бериш) тўғрисидаги шартнома» деган сўзлар «факторинг (пул талабномасидан бошқа шахс фойдасига воз кечиш эвазига молиялаш) шартномаси» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
7. 109-банднинг иккинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Активларни инвентаризация қилиш Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (19-сонли БҲМС) «Инвентаризацияни ташкил этиш ва ўтказиш»га (рўйхат рақами 3548, 2024 йил 12 август) асосан амалга оширилади.».
8. 125-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«125. Ушбу ҳисобварақлардаги маблағларни инвентаризация қилиш Ўзбекистон Республикаси бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (19-сонли БҲМС) «Инвентаризацияни ташкил этиш ва ўтказиш»га (рўйхат рақами 3548, 2024 йил 12 август) асосан амалга оширилади.».
9. 4-бобнинг номидаги «Ипотека ташкилотида» деган сўзлар «Ипотека ташкилоти ва кафолатлар бериш ташкилотида» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
10. 134-банддаги «Ипотека ташкилотида» деган сўзлар «Ипотека ташкилоти ва кафолатлар бериш ташкилотида (бундан буён матнда ташкилотлар деб юритилади)» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
11. 135-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«135. Ташкилотларда касса операцияларини амалга ошириш тартиби амалдаги қонунчиликка мувофиқ ташкилотлар томонидан белгиланган тартибда амалга оширилади.».
12. 136 ва 140-бандлардаги «Ипотека ташкилотида» деган сўзлар «Ташкилотларда» деган сўз билан алмаштирилсин.
13. 137-банддаги «Ипотека ташкилотининг активлари (банкларга ажратилган ресурслар» деган сўзлар «Ташкилотларнинг активлари (кредит ташкилотларига ажратилган ресурслар» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
14. 139-банддаги «Ипотека ташкилотининг» деган сўзлар «Ташкилотларнинг» деган сўз билан алмаштирилсин.
15. 1-иловада :
3-банддаги «микромолия ташкилоти, ломбард ва ипотека ташкилоти» деган сўзлар «микромолия ташкилотлари, ломбардлар, ипотекани қайта молиялаштириш, факторинг ва кафолатлар бериш ташкилотлари» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
9-банднинг олтинчи хатбошисидаги «назорат калити» деган сўзлар «қўшимча тартиб рақами» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
10-банддаги «назорат калитини ташкилот ўзи ҳисоблаб чиқаради,» деган сўзлар «қўшимча тартиб рақами 0 дан 9 гача бўлган тартиб рақами билан ҳамда» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
2-боб «45201 Кўрсатилган хизматлар ва воситачилик учун олинган даромадлар» баланс ҳисобварағидан кейин қуйидаги мазмундаги 45217 баланс ҳисобварағи билан тўлдирилсин:
«45217 Сотиб олинган дебиторлик қарзлари бўйича даромадлар — Факторинг»;
3-боб «45201 Кўрсатилган хизматлар ва воситачилик учун олинган даромадлар» баланс ҳисобварағидан кейин қуйидаги мазмундаги 45217 баланс ҳисобварағининг номи ва таърифи билан тўлдирилсин:
«45217 Сотиб олинган дебиторлик қарзлари бўйича даромадлар — Факторинг
Ҳисобварақнинг таърифи: сотиб олинган дебиторлик қарзлар бўйича олинган даромадлар ҳисоби олиб борилади.
Ҳисобварақнинг кредитида қарздор томонидан сотиб олинган дебиторлик қарзини қоплашда ишлаб топилган даромад суммаси акс эттирилади.
Ҳисобварақнинг дебетида нотўғри олинган даромадларнинг қайтарилиш суммаси, шунингдек молиявий ҳисобот йилининг охирида банкнинг молиявий натижаси сифатида 31206 ҳисобварағига ўтказиладиган даромадлар суммаси акс эттирилади.».
Раис Т. ИШМЕТОВ
Тошкент ш.,
2025 йил 30 июль,
17/7-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining
qarori
Nobank kredit tashkilotlarida buxgalteriya hisobini yuritish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida
Oʻzbekiston Respublikasining “ Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida ”gi va 2025-yil 17-apreldagi OʻRQ-1058-son “ Tadbirkorlik subyektlarini moliyaviy qoʻllab-quvvatlash tizimi takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida ”gi qonunlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi qaror qiladi:
1. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2020-yil 27-iyundagi 15/9-son qarori (roʻyxat raqami 3263, 2020-yil 30-iyun) (Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 30.06.2020-y., 10/20/3263/1100-son) bilan tasdiqlangan Nobank kredit tashkilotlarida buxgalteriya hisobini yuritish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.
2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 30-iyuldagi 17/7-son qaroriga ILOVA
Nobank kredit tashkilotlarida buxgalteriya hisobini yuritish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar
1. Muqaddima quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Mazkur Yoʻriqnoma mikromoliya tashkilotlari, lombardlar, ipotekani qayta moliyalashtirish, faktoring va kafolatlar berish tashkilotlari (bundan buyon matnda nobank kredit tashkiloti deb yuritiladi) uchun buxgalteriya hisobini yuritish va buxgalteriya ishlarini tashkil qilish tartibini belgilaydi.”.
2. 2-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“2. Mikromoliya tashkilotlari, lombardlar va faktoring tashkilotlari Oʻzbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlari va mazkur Yoʻriqnomaga, ipotekani qayta moliyalashtirish tashkilotlari (bundan buyon matnda ipoteka tashkiloti deb yuritiladi) va kafolatlar berish tashkilotlari Oʻzbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlari, Moliyaviy hisobotlarning xalqaro standartlari va mazkur Yoʻriqnomaga muvofiq oʻz hisob siyosatini ishlab chiqishi, tasdiqlashi va amalda qoʻllashi, shuningdek ish xususiyatlaridan kelib chiqqan holda hujjatlar aylanish tartibini belgilashi lozim.”.
3. 3-bobning nomidagi “Mikromoliya tashkilotlari va lombardlarda” degan soʻzlar “Mikromoliya tashkilotlari, lombardlar va faktoring tashkilotlarida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
4. 60-bandning birinchi xatboshisi “lombard” degan soʻzdan keyin “va faktoring tashkiloti” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin.
5. 76-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“76. Asosiy vositalarga egalik huquqini tasdiqlovchi barcha hujjatlar — ularning bahosi, sugʻurta polisi va boshqa hujjatlari alohida yigʻma jildlarda saqlanishi lozim.”.
6. 101-banddagi “faktoring (pul talabini berish) toʻgʻrisidagi shartnoma” degan soʻzlar “faktoring (pul talabnomasidan boshqa shaxs foydasiga voz kechish evaziga moliyalash) shartnomasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
7. 109-bandning ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Aktivlarni inventarizatsiya qilish Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-sonli BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va oʻtkazish”ga (roʻyxat raqami 3548, 2024-yil 12-avgust) asosan amalga oshiriladi.”.
8. 125-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“125. Ushbu hisobvaraqlardagi mablagʻlarni inventarizatsiya qilish Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-sonli BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va oʻtkazish”ga (roʻyxat raqami 3548, 2024-yil 12-avgust) asosan amalga oshiriladi.”.
9. 4-bobning nomidagi “Ipoteka tashkilotida” degan soʻzlar “Ipoteka tashkiloti va kafolatlar berish tashkilotida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
10. 134-banddagi “Ipoteka tashkilotida” degan soʻzlar “Ipoteka tashkiloti va kafolatlar berish tashkilotida (bundan buyon matnda tashkilotlar deb yuritiladi)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
11. 135-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“135. Tashkilotlarda kassa operatsiyalarini amalga oshirish tartibi amaldagi qonunchilikka muvofiq tashkilotlar tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi.”.
12. 136 va 140-bandlardagi “Ipoteka tashkilotida” degan soʻzlar “Tashkilotlarda” degan soʻz bilan almashtirilsin.
13. 137-banddagi “Ipoteka tashkilotining aktivlari (banklarga ajratilgan resurslar” degan soʻzlar “Tashkilotlarning aktivlari (kredit tashkilotlariga ajratilgan resurslar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
14. 139-banddagi “Ipoteka tashkilotining” degan soʻzlar “Tashkilotlarning” degan soʻz bilan almashtirilsin.
15. 1-ilovada :
3-banddagi “mikromoliya tashkiloti, lombard va ipoteka tashkiloti” degan soʻzlar “mikromoliya tashkilotlari, lombardlar, ipotekani qayta moliyalashtirish, faktoring va kafolatlar berish tashkilotlari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
9-bandning oltinchi xatboshisidagi “nazorat kaliti” degan soʻzlar “qoʻshimcha tartib raqami” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
10-banddagi “nazorat kalitini tashkilot oʻzi hisoblab chiqaradi,” degan soʻzlar “qoʻshimcha tartib raqami 0 dan 9 gacha boʻlgan tartib raqami bilan hamda” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
2-bob “45201 Koʻrsatilgan xizmatlar va vositachilik uchun olingan daromadlar” balans hisobvaragʻidan keyin quyidagi mazmundagi 45217 balans hisobvaragʻi bilan toʻldirilsin:
“45217 Sotib olingan debitorlik qarzlari boʻyicha daromadlar — Faktoring”;
3-bob “45201 Koʻrsatilgan xizmatlar va vositachilik uchun olingan daromadlar” balans hisobvaragʻidan keyin quyidagi mazmundagi 45217 balans hisobvaragʻining nomi va taʼrifi bilan toʻldirilsin:
“45217 Sotib olingan debitorlik qarzlari boʻyicha daromadlar — Faktoring
Hisobvaraqning taʼrifi: sotib olingan debitorlik qarzlar boʻyicha olingan daromadlar hisobi olib boriladi.
Hisobvaraqning kreditida qarzdor tomonidan sotib olingan debitorlik qarzini qoplashda ishlab topilgan daromad summasi aks ettiriladi.
Hisobvaraqning debetida notoʻgʻri olingan daromadlarning qaytarilish summasi, shuningdek moliyaviy hisobot yilining oxirida bankning moliyaviy natijasi sifatida 31206 hisobvaragʻiga oʻtkaziladigan daromadlar summasi aks ettiriladi.”.
Rais T. ISHMETOV
Toshkent sh.,
2025-yil 30-iyul,
17/7-son