UzbekAI

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Фармони

КОНЦЕПЦИЯСИ

ДАСТУРИ

ТАРКИБИ

Аҳоли ва ҳудудларни фавқулодда вазиятлардан ишончли муҳофаза қилиш соҳасини сифат жиҳатидан янги босқичга кўтариш тўғрисида

Республикамиз аҳолиси ва ҳудудларини фавқулодда вазиятлардан ишончли муҳофаза қилишда илғор хорижий тажрибаларни инобатга олган ҳолда илмий-техник ёндашувлар асосида самарали профилактика ва давлат назоратининг янги механизмларини йўлга қўйиш ҳамда соҳага замонавий рақамли ечимларни жорий этиш бўйича миллий тажрибани яратиш мақсадида қарор қиламан:

I. Устувор йўналишлар

1. Қуйидагилар аҳоли ва ҳудудларни фавқулодда вазиятлардан ишончли муҳофаза қилиш соҳасини сифат жиҳатидан янги босқичга кўтариш борасидаги ислоҳотларнинг устувор йўналишлари этиб белгилансин:

(а) ҳудудларда фавқулодда вазиятларнинг барвақт олдини олиш ва оқибатларини камайтириш фаолиятини устувор вазифа сифатида қабул қилиш орқали маҳаллалар даражасида кенг қамровли профилактика механизмларини яратиш ва самарали татбиқ қилиш;

(б) энергетика, йирик ишлаб чиқариш, қурилиш ва хизмат кўрсатиш объектларида фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш, хавфни бошқариш, техноген аварияларни ўз вақтида бартараф этишнинг янги стандарт ҳамда методикаларини ишлаб чиқиш ва фавқулодда вазиятлар шароитларида ҳаракатланиш амалиётида йўлга қўйиш;

(в) фавқулодда вазиятлар йўналишида давлат назорати шаклларининг талаблари ҳамда меъёрларини замон талабларига мос равишда қайта кўриб чиқиш ҳамда уларни амалга ошириш механизмларини трансформация қилиш бўйича комплекс чора-тадбирлар тизимини белгилаш;

(г) фавқулодда вазиятлар хавфини бартараф этиш соҳасига сунъий интеллект, робототехника ва замонавий рақамли технологияларни кенг жорий этиш, мазкур ҳолатларнинг олдини олишга масъул идора ва ташкилотларнинг ахборот тизимларини ягона технологик платформага бирлаштириш;

(д) барча бўғиндаги фавқулодда вазиятлар органлари учун кадрлар ва раҳбарларни мақсадли тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш бўйича дуал таълимга асосланган яхлит, узлуксиз ўқув тизимини йўлга қўйиш, мазкур жараёнга ўқитишнинг илғор педагогик усулларини татбиқ этиш;

(ж) фавқулодда вазиятларнинг мониторинги ва уларни прогнозлаш, шунингдек, аҳоли ва ҳудудларни табиий офатлар, техноген авариялар ва ёнғинлар хавфидан муҳофаза қилиш соҳасида манзилли илмий-инновацион ва синов-тадқиқот ишларини йўлга қўйиш.

II. Соҳани ислоҳ қилишнинг ташкилий асослари

2. Қуйидагилар:

(а) Аҳоли ва ҳудудларни фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш тизимини ривожлантириш концепцияси (кейинги ўринларда — Концепция) 1-иловага мувофиқ;

(б) 2025 — 2027 йилларга мўлжалланган фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасини тубдан такомиллаштириш бўйича комплекс чора-тадбирлар дастури (кейинги ўринларда — Комплекс дастур) 2-иловага мувофиқ;

(в) 2025 — 2027 йилларга мўлжалланган фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасини тубдан такомиллаштириш бўйича комплекс чора-тадбирлар дастурини амалга ошириш бўйича ишчи комиссия таркиби (кейинги ўринларда — Ишчи комиссия) 3-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

3. Фавқулодда вазиятлар вазирлиги Ишчи комиссиянинг фаолиятини ташкил этиш ва қарорлари ижросини назорат қилиш бўйича ишчи органи этиб белгилансин.

Ишчи комиссия (А.Ж. Раматов):

(а) Комплекс дастурда назарда тутилган чора-тадбирлар ўз вақтида амалга оширилишини доимий назорат қилсин ҳамда натижаларни ҳар чоракда танқидий муҳокама қилиб борсин;

(б) аҳоли ва ҳудудларни фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш ва ёнғин хавфсизлигини таъминлаш жараёнида ташкилий чораларни кўришда малакали хорижий экспертлар белгиланган тартибда жалб этилишини таъминласин.

4. 2026 йил 1 январдан бошлаб шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ:

(а) Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари Тошкент шаҳри ва вилоятлар кенгашлари томонидан йилига икки маротаба тегишинча Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимларининг ўз ҳудудларида фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ҳамда уларни бартараф этиш ҳолати ҳақидаги ҳисоботлари эшитилади;

(б) халқ депутатлари туман (шаҳар) кенгашлари томонидан ҳар чоракда туман (шаҳар) ҳокимларининг ўз ҳудудларида фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш борасида амалга оширган ишлар ҳақидаги ҳисоботлари эшитилади;

(в) ҳисоботлар жараёнида фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва уларни бартараф этиш бўйича ҳудудий комиссиялар юкланган вазифалар ижросини танқидий муҳокама қилади ҳамда масъулиятсизлик билан ёндашаётган раҳбарларга нисбатан тегишли чораларни кўриш ҳақида таклифлар киритади.

III. Соҳа бошқарувида такрорланувчи функцияларни мақбуллаштириш

5. Фавқулодда вазиятлар вазирлиги тизимидаги Гидрометеорологик жараёнларга таъсир кўрсатишни бошқариш хизмати Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳузуридаги Гидрометеорология хизмати агентлигига барча штат бирликлари, молиявий ва моддий-техник базаси, ҳудудлардаги бино ва иншоотлари билан бирга амалдаги молиялаштириш манбалари ва тартиблари сақланган ҳолда ўтказилсин.

6. Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг кичик ҳажмли кемаларни рўйхатга олиш (рўйхатдан чиқариш), қайта рўйхатдан ўтказиш, кема билети, борт рақами, кема ҳайдовчиси гувоҳномасини (дубликатини) бериш, дастлабки ва йиллик (қайта) техник кўрикдан ўтказиш ваколатлари (6 та хизматчи штат бирликлари билан) Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Транспорт назорати инспекциясига ўтказилсин.

IV. Кадрларни ижтимоий ҳимоя қилиш

7. 2025 йил 1 ноябрдан бошлаб Фавқулодда вазиятлар вазирлиги тизимида меҳнат шартномаси асосида хизмат қилаётган шахсий таркибга имтиёзли шартларда ёшга доир пенсия тайинлашда:

(а) 2014 — 2024 йиллар давомида Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг қутқарув бўлинмаларида, шунингдек, Ички ишлар вазирлиги тизимида бўлган профессионал ёнғин хавфсизлиги бўлинмаларида хизматчиларнинг қутқарув ишлари ҳамда ёнғинларни ўчириш билан боғлиқ фаолияти меҳнат шароитлари юзасидан аттестациядан ўтказилган деб ҳисоблансин;

(б) 2020 йил 1 январга қадар Ички ишлар вазирлиги тизимидаги профессионал ёнғин хавфсизлиги бўлинмаларида меҳнат фаолияти қутқарув ишлари ва ёнғинларни ўчириш билан боғлиқ бўлган ишларни амалга оширган хизматчиларнинг иш стажи қутқарувчи мақомидаги иш стажига тенглаштирилсин.

V. Молиявий ресурслар

8. Белгилаб қўйилсинки, 2025 йил 1 ноябрдан бошлаб Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг харажатларини молиялаштириш ва бюджетдан ташқари жамғармасини шакллантиришда ёнғин хавфсизлиги талабларини бузганлик учун қўлланадиган жарималар суммасининг 100 фоизи Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг бюджетдан ташқари жамғармасига йўналтирилади.

VI. Фармон ижросини ташкил этиш, таъминлаш ва назорат қилиш

9. Ўзбекистон Республикаси Президентининг айрим ҳужжатларига 4-иловага мувофиқ ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин.

10. Фавқулодда вазиятлар вазирлиги манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда уч ой муддатда қонунчилик ҳужжатларига ушбу Фармондан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.

11. Мазкур Фармон ижросини самарали ташкил қилишга масъул ва шахсий жавобгар этиб фавқулодда вазиятлар вазири Б.Б. Кудратходжаев белгилансин.

12. Фармоннинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазири А.Н. Арипов ва Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси департамент бошлиғи Д.Б. Кадиров зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 20 октябрдаги ПФ-185-сон Фармонига 1-ИЛОВА

Аҳоли ва ҳудудларни фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш тизимини ривожлантириш

1-боб. Умумий қоидалар

1. Аҳоли ва ҳудудларни фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш тизимини ривожлантириш концепцияси (кейинги ўринларда — Концепция) фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва уларни бартараф этиш соҳасини сифат жиҳатидан янги босқичга кўтаришдаги давлат сиёсатининг асосий вазифалари, устувор йўналишлари, шунингдек, амалга ошириш механизмларини белгиловчи муҳим ҳужжат ҳисобланади.

2. Фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш тизими қуйидаги асосий тамойилларга таянган ҳолда ривожлантирилади:

инсон қадрини таъминлаш (инсон ҳаёти ва соғлиғининг устуворлиги);

профилактик тадбирларнинг устуворлиги;

ошкоралик ва шаффофлик;

ҳамжиҳатликда самарали ҳаракатланиш;

сансалорлик ва зиддиятларга йўл қўймаслик.

3. Фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги манфаатлар:

фавқулодда вазиятлардан аҳоли ҳаёти, соғлиғи ва моддий бойликларининг ишончли муҳофаза қилиниши, фавқулодда вазиятлар юзага келганда зарарни қоплаш тартиби мавжудлиги;

фавқулодда вазиятлар хавфи юзага келганлиги ёки рўй берганлиги ҳақида аҳолининг хабардор бўлиши, фавқулодда вазиятларда тўғри ҳаракат қилиш бўйича билим ва кўникмаларга эга бўлиш имкониятларининг мавжудлиги;

фавқулодда вазиятлар хавфи мониторинги ва прогнозлаш тизимида замонавий технологиялар имкониятидан ва илм-фан ютуқларидан кенг фойдаланиш;

фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасига оид норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни такомиллаштириш ва бу борада халқаро ҳамкорликни кучайтириш;

соҳага оид қонунчилик ҳужжатлари ва стандартлар бузилишининг олдини олиш, хавф-хатарларни илмий-амалий ёндашувлар асосида таҳлил қилиш, таъсирчан давлат назоратини ўрнатиш;

«олтин дақиқалар»да қутқарув ва кечиктириб бўлмайдиган ишлар тезкорлигини ошириш орқали қутқарув тузилмаларининг моддий-техник таъминотини яхшилаш;

фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилишда давлат ва жамият ўртасида узвий ҳамкорликни мустаҳкамлаш, нодавлат ва нотижорат ташкилотлар ҳамда кўнгиллиларнинг иштирокини кучайтириш, оммавий ахборот воситаларининг ролини ошириш.

4. Қуйидагилар фавқулодда вазиятлардан муҳофазаланганликни таъминловчи асосий омиллар ҳисобланади:

фавқулодда вазиятларга олиб келиши мумкин бўлган хавф манбаларининг реал ҳолатидан келиб чиқиб, зарур чора-тадбирлар белгилангани;

фавқулодда вазиятлар мониторинги ва прогнозлари асосида хавф таҳлилига кўра объектлар ва ҳудудлар тоифасининг таснифлангани;

фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилишда манзилли профилактика тадбирларининг ташкил этилгани ва уларнинг натижадорлиги;

фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасида вазифага эга бўлган органларнинг ўз мажбуриятларини бажариши ҳолати;

фавқулодда вазиятлар хавфи юзага келганда ёки рўй берганда аҳолини ва қутқарув тузилмаларини хабардор қилиш тизимининг ташкил этилгани;

фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва уларни бартараф этиш соҳасида аҳолини ҳамда фавқулодда вазиятлар давлат тизими субъектлари масъул раҳбар ходимларининг билим ва кўникмалари даражаси;

фавқулодда вазиятларда корхона ва ташкилотларнинг барқарор фаолият кўрсатиши учун тегишли чоралар кўрилгани;

фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасининг илмий-техник ва инновацион таъминлангани ҳамда рақамлаштириш даражаси;

фавқулодда вазиятлар давлат тизими субъектларининг малакали мутахассислар билан жамлангани;

замонавий махсус техника ва асбоб-анжомлар билан жиҳозлангани, шунингдек, моддий-техник таъминоти ва моддий ресурслар захираси шакллантирилгани.

2-боб. Фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий мақсад ва вазифалари

5. Фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги давлат сиёсатининг мақсади фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш субъектлари томонидан шахс, жамият ва давлатнинг фавқулодда вазиятлардан зарур даражада ишончли муҳофаза қилинишини таъминлашдан иборат.

6. Фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:

фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилишда профилактик тадбирларини «маҳаллабай» ва «хонадонбай» амалга ошириш;

аҳоли, кўнгилли қутқарувчилар ва волонтёрларни фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш ишларига кенг жалб этиш;

соҳага замонавий ахборот технологиялари, инновацион ечимлар, шу жумладан, робототехника, авиация, учувчисиз учиш аппаратлари, рақамлаштириш ва сунъий интеллект имкониятларини татбиқ этиш;

соҳага оид норматив-ҳуқуқий базани такомиллаштириш, техник жиҳатдан тартибга солиш меъёрлари ва қоидаларини халқаро стандартларга мувофиқлаштириш;

профилактика тадбирлари устуворлиги ҳамда хавф индикаторлари асосида хавфга йўналтирилган ёндашув билан давлат назоратини ҳамда бу соҳада таъсирчан жамоатчилик назоратини таъминлаш;

трансчегаравий фавқулодда вазиятлар хавф манбаларини барвақт аниқлаш, хавф даражаси ва эҳтимолий оқибатларини баҳолаш орқали комплекс чора-тадбирларни белгилаш ва амалга ошириш;

мониторинг ва прогноз кўрсаткичларини баҳолаш ҳамда юзага келган фавқулодда вазиятлар оқибатлари, талафоти ва кўламини аниқлаш методикаси ва методологиясини замон талабларига мувофиқлаштириш;

энергетика, радиациявий, кимёвий, ёниш-портлаш ва бошқа хавф манбаи юқори иқтисодиёт объектларининг барқарор фаолият кўрсатишини таъминлаш;

аҳолини, мулкчилик шаклидан қатъий назар ташкилотлар раҳбарлари таркибини, ходимларини ва қутқарув хизматлари (тузилмалари)ни фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва уларни бартараф этиш бўйича ҳаракат қилишга тайёрлаш, қайта тайёрлаш ҳамда уларнинг малакасини ошириб бориш тизимини такомиллаштириш;

барча даражадаги бошқарув органлари ва фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ҳамда уларни бартараф этиш учун мўлжалланган куч ва воситаларнинг етарли даражада эканлиги ҳамда доимий шайлигини таъминлаш;

мақсадли ва илмий-техник дастурларни (тадбирларни) режалаштириш, амалга ошириш ҳамда соҳада илмий-тадқиқот ва инновацион фаолиятни ривожлантириш.

3-боб. Фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасида давлат сиёсатининг устувор йўналишлари ва амалга ошириш механизмлари

7. Фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасида давлат сиёсатининг устувор йўналишлари қуйидагилардан иборат:

«Фавқулодда вазиятдан муҳофазаланган маҳалла» тамойили асосида фавқулодда вазиятларнинг барвақт олдини олиш, уларни бартараф этиш ва оқибатларини камайтириш чора-тадбирлари натижадорлигини ошириш бўйича «маҳаллабай» комплекс профилактика тадбирларини амалга ошириш;

кун сайин ривожланаётган ишлаб чиқариш ва хизмат кўрсатиш индустриясини фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш бўйича янгича ёндашувларнинг, шунингдек, уларда рўй бериши мумкин бўлган хавфларни бартараф этишнинг замонавий техника ва технологияларини жорий этиш;

фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасида дуал таълимга асосланган ўрта бўғин ва юқори малакали профессионал кадрларни узлуксиз тайёрлаш, қайта тайёрлаш, уларнинг малакасини ҳамда таълим муассасаларининг илмий салоҳиятини ошириш бўйича яхлит тизимни йўлга қўйиш;

аҳолини фавқулодда вазиятларда ҳаракат қилишга тайёрлаш самарадорлигини ошириш;

фавқулодда вазиятлар таҳдидининг олдини олиш, бартараф этиш, аҳоли ва ҳудудларни фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасида илм-фан, илмий тадқиқот ва тажриба-конструкторликка асосланган инновацион ишлаб чиқариш занжирини йўлга қўйиш;

фавқулодда вазиятлар мониторинги ва прогнози, шунингдек, фавқулодда вазиятлар хавфини бартараф этишда куч ва воситаларни бошқариш, мувофиқлаштириш ҳамда уларнинг фаолиятини рақамлаштириш соҳасига сунъий интеллект, робототехника ва замонавий технологияларни кенг жорий этиш;

фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш билан боғлиқ кечиктириб бўлмайдиган тезкор чора-тадбирларни амалга ошириш;

энергетика, транспорт, ҳаёт маромини таъминловчи ва бошқа муҳим иқтисодиёт объектларида фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш, хавфни бошқариш ҳамда техноген аварияларни бартараф этиш;

фавқулодда вазиятлар бўлинмаларининг такрорланувчи функцияларини мақбуллаштириш, куч ва воситалар бошқарувини мувофиқлаштириш.

8. «Фавқулодда вазиятдан муҳофазаланган маҳалла» тамойили асосида фавқулодда вазиятларнинг барвақт олдини олиш, уларни бартараф этиш ва оқибатларини камайтириш чора-тадбирлари натижадорлигини ошириш бўйича «маҳаллабай» комплекс профилактика тадбирларини амалга ошириш қуйидаги механизмларни кўзда тутади:

ҳар бир ҳудуднинг ўзига хослигидан келиб чиқиб, фавқулодда вазиятлар хавф манбалари, уларнинг мониторинги ва прогнозлари асосида жойларда юзага келиши мумкин бўлган реал таҳдидларни аниқлаш;

фавқулодда вазиятлар хавф манбаларининг прогнозлари асосида ҳудудлар ва объектларни таснифлаб, белгиланган мезонларга мувофиқ маҳаллаларни «қизил», «сариқ», «яшил» тоифаларга ажратиш ва фавқулодда вазиятларнинг олдини олишнинг техник-профилактик ҳамда бошқа чора-тадбирларини уларнинг таснифига кўра белгилаш;

«маҳалла еттилиги», маҳалла фаоллари, кўчабоши, уйбошилар билан биргаликда аҳолини кенг жалб қилган ҳолда фавқулодда вазиятларнинг техник-профилактик тадбирларини хавф манбаи юқори бўлган хонадонларда ташкил этиб, бажарилган ишлар натижадорлигини танқидий таҳлил қилиб бориш;

техник-профилактик тадбирларни ўтказишда, биринчи навбатда, ижтимоий ҳимояга муҳтож аҳоли қатламларига (Ижтимоий реестрга киритилган ва кўп болали оилалар, ёлғиз кексалар) асосий эътиборни қаратиб, масъул хизматларни жалб қилиш орқали мавжуд камчиликларни бартараф этиш;

иш режаларига кўра, маҳаллалардаги назорат объектларида (потенциал хавфли, ижтимоий соҳа ва аҳоли кўп тўпланадиган масканлар) профилактика кўрик ва текширувларини тизимли равишда ўтказиб бориш;

маҳаллаларда соҳавий ташкилотлар билан биргаликда идоравий ҳужжат ишлаб чиққан ҳолда аҳоли тураржойлари ҳамда газ, электр, ичимлик суви, иссиқлик таъминоти жиҳозларини кўрикдан ўтказиш, носозликларни аниқлаш, бартараф этиш ва муддатли техник хизмат кўрсатиш тизимини ташкил этиш;

аҳолининг уй-жой фондидан хавфсиз фойдаланишини ҳамда коммунал хизматлар, фуқаролар йиғини ва бошқарув сервис компаниялари, навбатчи-диспетчерлик хизматлари фаолиятини (хусусан, куз-қиш мавсумида) мувофиқлаштириб бориш;

фавқулодда вазиятлар рўй бериши хавфи ёки фавқулодда вазиятлар юзага келгани ҳақида ходимларга ўз вақтида хабар бериш, одамларнинг ҳаёти ва соғлиғини сақлаш, моддий ва маданий бойликларни асрашга қаратилган тадбирларни белгилаш ҳамда ижроси назоратини юритиб бориш;

ижтимоий соҳа объектлари ходимлари билан маҳаллаларда юзага келиши мумкин бўлган фавқулодда вазиятларда ҳаракат қилиш бўйича тизимли равишда ўқув-амалий машқларни ўтказиб бориш;

аҳолини фавқулодда вазиятларда муҳофазаланиш усуллари ва ҳаракатларига ўргатиш бўйича «маҳалла еттилиги» ва маҳалла фаоллари билан биргаликда маҳаллаларда ўтказиладиган машғулотлар, йўриқномалар, амалий машқлар ҳамда бошқа тарғибот тадбирлари жадаллиги ва сифатини кучайтириш;

аҳолини ва ҳудудларни фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилишга оид қонунчиликка риоя этилишини таъминлаш;

амалга оширилаётган ишларнинг таҳлиллари асосида ташкилотларда фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш тадбирлари самарадорлигини ошириш юзасидан жамоаларда танқидий муҳокамалар ўтказиб бориш.

9. Кун сайин ривожланаётган ишлаб чиқариш ва хизмат кўрсатиш индустриясини фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш бўйича янгича ёндашувларни, шунингдек, уларда рўй бериши мумкин бўлган хавфларни бартараф этишнинг замонавий техника ва технологияларини жорий этишда қуйидаги механизмлар кўзда тутилади:

фавқулодда вазиятлар таҳлилидан келиб чиқиб, инновацион ёндашув асосида манзилли профилактика, хавф оқибатлари ва зарарини камайтириш усулларини қўллаш;

ҳар бир муқобил усулнинг миқдор ва сифат таҳлили (шу жумладан, фойда ва харажатлар таҳлили), тегишли соҳаларга (иқтисодий, ижтимоий ва атроф-муҳит) таъсирлари ва уларни қўллашда юзага келиши мумкин бўлган салбий оқибатлар хавфи ҳамда қиёсий таҳлили асосида танланган мақбул усулларни жорий этиш;

илғор хорижий тажрибани ўрганиш асосида аҳоли кўп тўпланадиган ва ёнғин-портлаш хавфи юқори объектлар, кўп қаватли биноларда фавқулодда вазиятлар таҳдиди ва хавфини камайтириш бўйича илмий тадқиқотлар ўтказиш;

кимёвий моддалар (маҳсулотлар) тегишли манзилга хавфсиз етказилиши (ташилиши), сақланиши ва улардан фойдаланилиши учун қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда кузатувни амалга ошириш;

замонавий асбоб-анжомлар, махсус техника ва технологияларни қўллаш, шунингдек, фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш куч ва воситаларни самарали жойлаштириш (куч ва воситалар мутаносиблиги) орқали аҳоли ҳаётини сақлаш ва мол-мулкини асраш чораларини кўриш.

10. Фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасида дуал таълимга асосланган ўрта бўғин ва юқори малакали профессионал кадрларни узлуксиз тайёрлаш, қайта тайёрлаш, уларнинг малакасини ҳамда таълим муассасаларининг илмий салоҳиятини ошириш бўйича яхлит тизимни йўлга қўйишда қуйидаги механизмлар кўзда тутилади:

соҳада кадрлар тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини оширишнинг яхлит тизимини йўлга қўйиш мақсадида соҳавий ўқув муассасалари моддий-техника базасини ривожлантириш;

ўқув жараёнини дуал таълим тизимида ташкил этиш, симуляция, имитация ва виртуал лабораториялар (полигон)ни ташкил этиш орқали назария ва амалиётнинг уйғунлигини таъминлаш;

таълим жараёнига замонавий педагогик ва инновацион ўқитиш технологияларини кенг татбиқ этиш, шу жумладан, масофавий ўқитиш платформасини жорий этиш;

таълим муассасаларига юқори малакали профессор-ўқитувчилар, шунингдек, таълим жараёнига хорижий таълим, илмий-амалий ва илмий-тадқиқот муассасалари мутахассислари ва экспертларини жалб қилиш;

илғор хорижий тенденцияларни ҳисобга олган ҳолда бакалавриат таълим йўналишлари ва магистратура мутахассисликлари бўйича малака талаблари ва ўқув дастурларини ишлаб чиқиш, кўргазмали ва интерфаол ўқув-услубий базани шакллантириш;

фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасида фундаментал, амалий ва инновацион илмий тадқиқотлар ўтказиш амалиётини йўлга қўйиш;

таълим муассасалари ва етакчи хорижий турдош илмий-тадқиқот муассасалари ўртасида кенг қамровли ҳамкорлик алоқаларини ўрнатиш, курсант ва тингловчиларни ўқишга ҳамда профессор-ўқитувчиларни тажриба алмашиш ва малака ошириш курсларига юбориш;

истеъдодли, юқори кўрсаткичларга эришган, ўқув дастурларини аъло баҳоларга ўзлаштираётган курсантлар учун стипендиялар таъсис этиш, профессор-ўқитувчиларга қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ устамалар белгилаш;

фавқулодда вазиятлар идораларида узлуксиз ўқув-карьера ҳамда устоз-шогирд анъаналарига кўра мураббий-куратор тизимларини жорий этиш.

11. Аҳолини фавқулодда вазиятларда тўғри ҳаракат қилишга тайёрлаш самарадорлигини оширишда қуйидаги механизмлар кўзда тутилади:

фуқаролар йиғини раислари, «маҳалла еттилиги», маҳалла фаоллари, кўчабошилар ва уйбошиларни (кўп қаватли уйларда) фавқулодда вазиятлардан муҳофазаланиш усулларига ўргатиб, уларнинг соҳага оид билим ва кўникмаларини ошириб бориш;

маҳаллаларда фавқулодда вазиятлардан муҳофазаланиш учун энг зарур бўладиган моддий-техник ресурслар захираларини яратиш бўйича аниқ тартибни белгилаш;

маҳаллаларда аҳоли таркибидан кўнгиллилар ва волонтёрлар жамоасини шакллантириб, уларни қутқарув ва кечиктириб бўлмайдиган бошқа ишларни амалга оширишга тайёрлаш, зарур анжомлар билан таъминлаш ва фавқулодда вазиятларни бартараф этишга жалб этиш чораларини кўриш;

ишлаб чиқариш ва хизмат кўрсатиш соҳаларида банд бўлмаган аҳоли, шу жумладан, инклюзив тамойил асосида жисмоний имконияти чекланган ҳамда эшитиш ва кўришида нуқсони бўлган шахслар билан фавқулодда вазиятларда тўғри ҳаракатланишга оид масофавий ўқув курслари, давра суҳбатлари, тренинг ва машғулотларни ўтказиш;

ишлаб чиқариш ва хизмат кўрсатиш соҳасида банд бўлган аҳоли билан ўқув-амалий тадбирларни (ўқув курслари, машқлар, йиғинлар ва семинар-тренинг) ўтказиш;

таълим жараёни дастурларига тегишли соатларни киритган ҳолда мактабгача таълим ташкилотлари тарбияланувчилари, умумий ўрта таълим мактаблари ва ўрта махсус (касбий) таълим муассасалари ўқувчилари ҳамда олий таълим ташкилотлари талабаларини фавқулодда вазиятларда тўғри ҳаракатланиш ва хавфсизлик қоидаларига ўргатиш, махсус дастурлар асосида ўқув машқлари, спорт ўйинлари ва мусобақалар ўтказиш;

фавқулодда вазиятлар шароитида ҳамда уларни бартараф этиш ишларини ўтказишда раҳбарлар таркиби, мансабдор шахслар ва қутқарув тузилмалари таркибининг профессионал тайёргарлик даражасини ошириш;

фавқулодда вазиятларда ҳаракат қилиш давлат тизими хизматлари бошқарув органлари, қутқарув хизматлари (тузилмалари) шахсий таркибининг билим ва кўникмалари, уларнинг замонавий техника ва асбоб-анжомлар билан жиҳозлангани ҳамда қутқарув ва кечиктириб бўлмайдиган бошқа ишларни бажаришга тайёрлигини реал хавф манбаларидан келиб чиққан ҳолда такомиллаштириб бориш;

аҳолига фавқулодда вазиятларда тўғри ҳаракатланиш бўйича қўлланмалар ва эслатмалар тайёрлаш, уларнинг эътиборига етказиш, тарқатиш, шу мазмундаги маълумотларни оммавий ахборот воситалари ва интернет ижтимоий тармоқлар орқали жамоатчиликка етказиш;

аҳолини кенг жалб қилган ҳолда фавқулодда вазиятларда биринчи тиббий ёрдам кўрсатиш, кундалик турмушда хавфсизлик қоидаларига ўргатиш бўйича амалий тадбирларни ҳамда фавқулодда вазиятларда тўғри ҳаракатланишга ўргатувчи контентлар, онлайн таълим платформасини ташкил этиш ва кенг кўламли тарғибот-тушунтириш ишларини амалга ошириш.

12. Фавқулодда вазиятлар таҳдидининг олдини олиш, уларни бартараф этиш, аҳоли ва ҳудудларни фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасида илм-фан, илмий-тадқиқот ва тажриба-конструкторликка асосланган инновацион ишлаб чиқариш занжирини йўлга қўйишда қуйидаги механизмлар кўзда тутилади:

Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги тизимида илм-фан, илмий-тадқиқот ва инновацион ишлаб чиқаришни 2030 йилгача ривожлантириш стратегиясини ишлаб чиқиш;

табиий ва техноген хавфлар бўйича мониторинг, прогноз ва уларнинг таъсирини камайтиришга қаратилган тадқиқотлар олиб борувчи республика илмий-тадқиқот ташкилотлари билан алоқаларни янги босқичга кўтариш ва уларнинг фаолиятини мувофиқлаштириб бориш;

илмий-тадқиқот ишларини амалга оширишда тизимдаги барча олий таълим ва илмий-тадқиқот ташкилотлари фаолиятини мувофиқлаштириш;

соҳага оид давлат илмий-техник дастурларини шакллантириб бориш, уларнинг ижросини назорат қилиб бориш;

илмий-тадқиқот ва тажриба-конструкторлик ишларини ривожлантириш натижасида мониторинг қурилмалари, қутқарув жиҳозларининг янги, импорт ўрнини босувчи намуналарини яратиш ҳамда тижоратлаштиришга қаратилган ишларни амалга ошириш;

қутқарув техникаси ва воситаларини маҳаллийлаштириш, соҳада импорт ўрнини босувчи маҳсулотлар сонини ошириш ва бу борада илмий тадқиқотларни, тажриба-конструкторлик ишларини бажариш, маҳсулотларни ишлаб чиқариш бўйича илмий-ишлаб чиқариш базасини яратиш;

илм-фанни қўллаб-қувватлаш, илмий ходимларни соҳадаги долзарб муаммоларни ҳал этиш жараёнига кенг жалб қилиш.

13. Фавқулодда вазиятлар мониторинги ва прогнози, шунингдек, фавқулодда вазиятлар хавфини бартараф этишда куч ва воситаларни бошқариш, мувофиқлаштириш ҳамда уларнинг фаолиятини рақамлаштириш соҳасига сунъий интеллект, робототехника ва замонавий технологияларни кенг жорий этишда қуйидаги механизмлар кўзда тутилади:

фавқулодда вазиятлар таҳдиди, жараёнлар ва ҳодисаларнинг прогнозини юритиш учун фавқулодда вазиятлар мониторинги, ахборот алмашинуви ва прогнозлаш ягона тизимига кирувчи давлат органлари ҳамда ташкилотлар фаолиятига замонавий ахборот технологияларини жорий этиш;

фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш давлат тизими субъектларининг тарқоқ ҳолатдаги идоравий ахборот тизимларини ягона платформага тўлиқ интеграция қилиб, ҳимояланган ахборот алмашинувини ташкил этиш;

фавқулодда вазиятларни бартараф этишга жалб қилинаётган қутқарув тузилмалари тезкорлигини ошириш учун хавфли ҳудудлар, хавф манбалари, уларни бартараф этишга жалб қилинадиган куч ва воситалар, моддий-техник ресурслар тўғрисидаги маълумотлар банкини тўлдириб бориш ҳамда тезкор бошқарув жараёнини автоматлаштириш;

фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш давлат тизимига кирувчи вазирлик ва идораларнинг бошқарув органлари ҳамда куч ва воситаларининг ҳамжиҳатлигини таъминлашда ҳамкорликдаги ҳаракатлар режалари асосидаги ҳаракатларга устуворлик бериш;

табиий ва техноген жараёнлар ҳамда ҳодисалар мониторинги ва прогнозини юритиш учун замонавий технологиялар, ахборот дастурлари ва сунъий интеллект ютуқларидан тўлиқ фойдаланиш;

соҳага оид стартап лойиҳаларни ҳар томонлама ривожлантириш, уларни инкубация ва акселерация дастурларига жалб этиш;

фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш давлат тизими субъектлари ва бошқа ташкилотларни ихтисослашган, илмий-тадқиқот, тажриба-конструкторлик муассасалари ҳамда лаборатория назорати ва кузатуви тармоғидаги бўлинмаларда сейсмологик, геологик, гидрометеорологик хавфли ҳодисалар, қуруқлик (тупроқ, ерости) ва гидросфера ҳолатининг ўзгариши, атмосфера таркиби ва хоссалари, саноат ва транспортдаги авариялар, эпидемиялар, эпизоотиялар, эпифитотиялар, радиоактив, кимёвий, биологик ва бошқа табиий-техноген хавф манбалари ҳолати тўғрисидаги маълумотларни тўплаш, сунъий интеллект ёрдамида қайта ишлаш ва мониторинг юритиш;

таҳлиллар асосида тайёрланган прогнозларга мувофиқ фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш ва уларнинг оқибатларини камайтириш бўйича тизимли равишда тавсиялар ишлаб чиқиш ҳамда самарали профилактика тадбирларини ўтказиш учун масъул ташкилот ва идораларга асосланган таклифларни киритиб бориш;

табиий офатлар ва техноген ҳалокатлар рўй бериш хавфи юқори ҳудудларда ва бундай объектлар атрофида яшовчи фуқароларни, бинолар ва иншоотларни, қишлоқ хўжалиги майдонларини, шунингдек, бошқа мол-мулкни суғурталашни қўллаб-қувватлаш.

14. Фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш билан боғлиқ кечиктириб бўлмайдиган тезкор чора-тадбирларни амалга оширишда қуйидаги механизмлар кўзда тутилади:

фавқулодда вазиятларда ҳаракат қилиш давлат тизими фаолияти доирасида Фавқулодда вазиятлар вазирлиги қутқарув бўлинмаларининг йирик фавқулодда вазиятларни бартараф этиш, шунингдек, авария-қутқарув ишларини амалга ошириш имкониятларини кучайтириш;

мобил, кўп тармоқли ва техник жиҳозланган қутқарув бўлинмаларини ташкил этиб, фавқулодда вазиятлар юзага келганда тезкор жавоб бериш бўйича уларнинг тайёргарлигини ошириш;

кўп қаватли бино ва иншоотлар, ўрмонлар ва олис ҳудудлардаги фавқулодда вазиятларни бартараф этиш бўлинмалари томонидан амалга ошириладиган қутқарув ишлари самарадорлигини ошириш мақсадида мобил қутқарув воситалари, шу жумладан, авиация технологияларининг (хусусан, учувчисиз учиш аппаратлари) ютуқларидан кенг фойдаланиш;

ёнғин-қутқарув воситалари захираларини фавқулодда вазиятлар рўй берган ҳудудларга тезкор етказиб бериш учун шароитларни яратиш;

тезкор қарорлар қабул қилишни қўллаб-қувватлаш ва қутқарув бўлинмаларини самарали бошқариш бўйича автоматлаштирилган тизимларни жорий этиш.

15. Энергетика, транспорт, ҳаёт маромини таъминловчи ва бошқа муҳим иқтисодиёт объектларида фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш, хавфни бошқариш ҳамда техноген аварияларни бартараф этиш тадбирларини амалга оширишда қуйидаги механизмлар кўзда тутилади:

ҳаёт маромини таъминловчи объектларда техноген аварияларнинг олдини олиш учун самарали хавфсизлик стандартларини, фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш қоидаларини ишлаб чиқиш ва назоратини олиб боришнинг замонавий усулларини қўллаш;

энергетика, кимёвий, ёнғин ва портлаш хавфи юқори бўлган муҳим иқтисодиёт объектларининг барқарор ишлашини таъминловчи Ҳукумат, ҳудудий ва объект комиссиялари фаолиятини ташкил этиш;

энергетика, кимёвий, ёнғин ва портлаш хавфи юқори бўлган, шунингдек, гидротехника иншоотлари ҳамда ҳаётий муҳим иқтисодиёт объектлари барқарор ишлашини таъминлаш ва назорат қилишга қаратилган даврий (йиллик, чораклик) тадбирлардан иборат дастур ва режаларни қабул қилиш;

энергетика, транспорт инфратузилмаси объектларининг барқарор фаолиятини таъминлаш бўйича давлат бошқаруви органлари ва хусусий сектор ўртасида ўзаро ҳамкорликни тизимли йўлга қўйиш;

объектларда авариялар ва фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш, етказилиши мумкин бўлган зарар ва зиённи қисқартиришга қаратилган тадбирларни амалга ошириш;

йирик авариялар ва фавқулодда вазиятлар шароитида энергетика, транспорт ва бошқа ҳаёт маромини таъминловчи объектларнинг барқарор фаолият кўрсатишини илмий-техник ёндашув асосида таъминлаш;

энергетика, транспорт ҳамда иқтисодиётнинг муҳим ишлаб чиқариш ва хизмат кўрсатиш соҳасидаги объектларда давлат назоратини юзага келиши мумкин бўлган фавқулодда вазиятлар профилактикасига оид кучайтириш.

16. Фавқулодда вазиятлар бўлинмаларининг такрорланувчи функцияларини мақбуллаштириш, куч ва воситалар бошқарувини мувофиқлаштиришда қуйидаги механизмлар кўзда тутилади:

тизимда бошқарув, профилактика, давлат назорати, бартараф этиш, моддий-техник ва таъминотнинг бошқа йўналишларидаги бир-бирини такрорловчи ёки самарасиз функцияларни мақбуллаштириш;

таркибий бўлинмаларга юкланган вазифаларнинг хусусияти ва иш ҳажмидан келиб чиқиб, уларнинг мақоми, таркиби, мўлжалланиши ва функцияларини қайта кўриб чиқиш;

функцияларни рақамлаштириш орқали самарадорликни ошириш ҳамда соҳавий йўналишлардаги асосий фаолиятни маҳалла, туман, шаҳар, вилоят, республика миқёсидаги амалий натижадорликка қаратиш;

маъмурий-ҳудудий бирликларни табиий ва техноген хавф манбалари, уларнинг кўлами, ҳудудлардаги потенциал хавфли объектлар, аҳолига оид ва бошқа муҳим кўрсаткичлар (мезонлар) асосида таснифлаб, фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш давлат тизимига кирувчи вазирлик ва идораларнинг бошқарув органлари ҳамда куч ва воситалар мутаносиблигини таъминлаш, самарали бошқарувни таъминловчи ташкилий тузилмани такомиллаштириб бориш.

4-боб. Концепцияни амалга оширишдан кутилаётган натижалар

17. Концепцияни амалга ошириш орқали қуйидагиларга эришилади:

2026 йил якунига қадар фавқулодда вазиятлар таҳдиди, хавф манбалари, индикаторлари, эҳтимолий кўлами ва оқибатларидан келиб чиқиб, маҳаллалар «қизил», «сариқ», «яшил» тоифаларга ажратилади;

ҳар бир маҳаллада хавф индикаторлари асосида «маҳалла еттилиги» ҳамда соҳавий хизматларни жалб қилган ҳолда манзилли ва мавсумий профилактика тадбирлари амалга оширилиб, маҳалла фавқулодда вазиятлардан муҳофазаланган ҳудудга айлантирилади;

фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасида янги стандарт, қоидалар ва илмий тадқиқотларни жорий этиш орқали фавқулодда вазиятлар таҳдиди ҳамда хавфини камайтиришга эришилади;

потенциал хавфли ва аҳоли кўп тўпланадиган объектларда фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш бўйича қонунчилик талабларига қатъий риоя қилиниши бўйича ваколатли органларнинг масъулияти ҳамда жавобгарлик даражаси оширилади;

фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасида кадрлар тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш бўйича соҳавий таълим муассасаларининг моддий-техника базаси мустаҳкамланади;

замонавий педагогик ва инновацион ўқитиш технологияларини амалиётга кенг татбиқ этиш ҳамда дуал ва масофавий таълимга устуворлик бериш орқали 2030 йилгача Фавқулодда вазиятлар вазирлигидаги шахсий таркибнинг профессионаллик даражаси 40 фоизга етказилади;

соҳага юқори малакали профессор-ўқитувчилар ва экспертларни жалб этиш, фундаментал, амалий ва инновацион илмий тадқиқотлар ўтказиш бўйича маҳаллий ва хорижий турдош илмий-тадқиқот муассасалари билан ҳамкорликни кучайтириш чоралари кўрилиб, 2029 йилгача илмий салоҳият кўрсаткичи 60 фоизга, 2030 йилгача илмий изланишлар натижаларини амалиётга татбиқ этиш даражаси 30 фоизга етказилади;

«маҳалла еттилиги», маҳалла фаоллари ва аҳолининг фавқулодда вазиятларда ҳаракат қилиш бўйича соҳавий кўникмалари 2030 йилга қадар етарли даражада шакллантирилади;

хавф манбаи юқори ҳудудлардаги маҳаллаларда фавқулодда вазиятлар ҳолати учун керакли моддий-техник ресурслар захирасини яратиш, аҳоли таркибидан кўнгиллилар (волонтёр) гуруҳларини шакллантириш ҳамда зарур асбоб-анжомлар билан жиҳозлаб, қутқарув ва бошқа кечиктириб бўлмайдиган ишларга жалб этиш чоралари кўрилади;

фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш давлат тизими хизматларининг раҳбарлар таркиби ва қутқарувчиларининг касбий маҳорати оширилади;

иш билан банд аҳолини (жумладан, инклюзив тамойил асосида жисмоний имконияти чекланган, эшитиш ва кўришида нуқсони бўлган шахслар) ўқув-амалий машқларни ташкил этиш орқали мақсадли тайёрлашга эришилади;

барча таълим ташкилотларидаги ўқувчи-талабалар махсус ўқув дастурлари асосида фавқулодда вазиятларда ҳаракат қилишга ўргатилади;

соҳада илмий-тадқиқот ва тажриба-конструкторлик ишларини ривожлантириш натижасида қутқарув техникаси ва воситаларини маҳаллийлаштириш, импорт ўрнини босувчи маҳсулотлар сонини оширишга эришилади;

фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш давлат тизимидаги идоравий ахборот тизимлари ягона платформага интеграция қилиниб, рақамлаштириш кўрсаткичини 2028 йил якунига қадар 80 фоизга етказиш ҳисобига фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш тадбирлари самарадорлиги оширилади;

2027 йил якунига қадар табиий ва техноген хавфли жараёнлар мониторингини юритишда, юзага келиши мумкин бўлган вазиятларни моделлаштиришда, самарали бошқарув қарорларини қабул қилишда ва хавфни тезкор бартараф этишда сунъий интеллект технологияларини татбиқ этиш учун зарурий шарт-шароитлар яратилади;

ҳаёт маромини таъминловчи ва бошқа муҳим иқтисодиёт объектларининг барқарор фаолият кўрсатишини ошириш бўйича мавжуд услубиёт ва хавфсизлик стандартлари такомиллаштирилади;

барқарор фаолият кўрсатиши талаб этиладиган муҳим иқтисодиёт объектларини фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилишда Ҳукумат ва ҳудудий комиссиялар олдидаги ҳисобдорлик даражаси оширилади;

хавф манбаи юқори энергетика ва транспорт объектларининг барқарор ишлашини таъминлаш бўйича фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва зарарини камайтиришга қаратилган чора-тадбирлар илмий-техник ёндашувлар асосида белгиланади ҳамда уларнинг тўлиқ ва сифатли ижро этилишини таъминлаш мақсадида давлат назорати кучайтирилади;

2030 йилгача замонавий хавф манбалари ва уларнинг эҳтимолий кўламидан келиб чиқиб, барвақт профилактик тадбирларни амалга оширадиган, тезкор қутқарув ва бошқа кечиктириб бўлмайдиган ишларни бажариш қобилиятига эга бўлинмаларни ўз ичига олган ташкилий тузилма шакллантирилади.

5-боб. Якунловчи қоида

18. Давлат органларининг мансабдор шахслари ўз хизмат мажбуриятлари юзасидан фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасида зарур чора-тадбирлар белгиланиши ҳамда уларнинг ўз вақтида амалга оширилишини таъминламаганликлари учун қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавобгарликка тортилиши мумкин.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 20 октябрдаги ПФ-185-сон Фармонига 2-ИЛОВА

2025 — 2027 йилларга мўлжалланган фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасини тубдан такомиллаштириш бўйича комплекс чора-тадбирлар

Т/р Чора-тадбирлар номи Амалга ошириш шакли Ижро муддати Молиялаштириш манбаси Масъул ижрочилар I. Фавқулодда вазиятлар вазирлиги фаолиятини такомиллаштириш «Фавқулодда вазиятлар органлари тўғрисида» ги Ўзбекистон Республикаси Қонунини ишлаб чиқиш. Ўзбекистон Республикасининг қонуни лойиҳаси 2026 йил декабрь - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Адлия вазирлиги (А. Ташкулов) Аҳоли ва ҳудудларни табиий ҳамда техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш, фуқаро муҳофазаси соҳасида давлат назоратини амалга ошириш механизмини соддалаштириш, қоидабузарликлар бўйича давлат инспектори томонидан тўғридан-тўғри маъмурий баённома расмийлаштириш орқали чора кўришни ҳамда давлат ёнғин назорати органлари ваколатларини фавқулодда вазиятлар органлари зиммасига юклатишни ва ҳуқуқни қўллашда Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг ягона органи деб эътироф этишни назарда тутувчи Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексига қўшимча ва ўзгартиришлар киритиш. Ўзбекистон Республикасининг қонуни лойиҳаси 2026 йил июль - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Олий суд (Б. Исламов), Бош прокуратура (Н. Йўлдошев), Адлия вазирлиги (А. Ташкулов) «Ёнғин хавфсизлиги тўғрисида» ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига аҳоли гавжум бўладиган объектларда ёнғин хавфсизлигини таъминлаш бўйича талабларни кучайтириш ва мажбурий суғурталашни жорий этишни назарда тутувчи ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш. Ўзбекистон Республикасининг қонуни лойиҳаси 2026 йил май - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев) , Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги (Ш. Хидоятов), Адлия вазирлиги (А. Ташкулов) Илмий-техник ва инновацион лойиҳаларни жорий этиш орқали аҳоли ва ҳудудларни фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасини 2030 йилгача ривожлантириш дастурини қабул қилиш . Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2026 йил март - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги (К. Шарипов), Мудофаа саноати агентлиги (М. Ибодуллаев) Фавқулодда вазиятларнинг юзага келиш сабаблари (манбалари) , ушбу вазиятларда зарар кўрган одамлар сони, моддий зарар миқдори ва кўламини (ҳудудлар чегаралари) таснифлаш, шунингдек, фавқулодда вазиятлар ва ёнғинларни ҳисобга олиш , улар тўғрисида маълумотларни юритиш ҳамда ахборот алмашиш тартибини такомиллаштириш. Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2026 йил март - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), масъул вазирлик ва идоралар Республика туманлари, шаҳарлари ва бошқа аҳоли пунктларида ўта муҳим, давлат аҳамиятига молик ёки ёнғин-портлаш хавфи юқори объектларида фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш, фуқаро муҳофазаси ва ёнғин хавфсизлигини таъминлаш бўлинмаларини ташкил этиш тартибини такомиллаштириш. Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2026 йил февраль Ҳисоб-китобларга асосан вазирлик ва идораларнинг маблағлари Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), масъул вазирлик ва идоралар Йирик савдо, савдо-кўнгилочар, спорт мажмуалари ва бошқа хизмат кўрсатиш объектларида фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш бўлинмаларини ташкил этиш тартибини белгилаш. Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2026 йил декабрь - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), масъул вазирлик ва идоралар Ўзбекистон Республикаси фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва бундай вазиятларда ҳаракат қилиш давлат тизими фаолияти самарадорлигини янада ошириш Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2026 йил декабрь - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), масъул вазирлик ва идоралар Аҳоли ва ҳудудларни фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш ва ёнғин хавфсизлигини таъминлашда ислоҳотларни самарали амалга ошириш, жумладан, 2030 йилгача фавқулодда вазиятлар тизимини ривожлантириш стратегиясини ишлаб чиқиш юзасидан соҳада тажрибага эга халқаро консалтинг компаниялари (фавқулодда вазиятлар тизими консалтингига ихтисослашган) билан музокаралар ўтказиш ва уларни жалб этиш. Амалий чора-тадбирлар 2025 — 2027 йиллар Давлат бюджети маблағлари Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Иқтисодиёт ва молия вазирлиги (Қўчқоров), масъул вазирлик ва идоралар II. Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг нуфузини ошириш ва қутқарувчи касбига бўлган садоқатни юксалтириш «Фидойи қутқарувчи» давлат мукофотини таъсис этиш. Ўзбекистон Республикасининг қонуни лойиҳаси 2026 йил февраль - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев) Фавқулодда вазиятлар органлари ходимлари куни ни белгилаш. Ўзбекистон Республикасининг қонуни лойиҳаси 2026 йил февраль - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Адлия вазирлиги (А. Ташкулов) Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги байроғи ва эмблемаси намуналарини тасдиқлаш. Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармони лойиҳаси 2026 йил январь - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев) Фавқулодда вазиятлар вазирлиги шахсий таркибининг махсус кийим-боши, атрибути ва фарқловчи белгиларини халқаро стандартларни ҳисобга олган ҳолда янгилаш ва бирхиллаштириш. Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарори лойиҳаси 2026 йил февраль Ҳисоб-китобларга кўра, Давлат бюджетидан ажратилган маблағлар доирасида ва қонун ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Мудофаа вазирлиги (Ш. Халмухамедов) Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири — фуқаро муҳофазаси бошлиғининг фавқулодда вазиятлар давлат тизимига кирувчи вазирликлар, идоралар, ташкилотлар ва ҳокимликларнинг фидойилик кўрсатган раҳбар ва ходимларини тақдирлаш учун «Фуқаро муҳофазаси аълочиси» идоралараро кўкрак нишони ни таъсис этиш. Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2027 йил сентябрь - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Мудофаа вазирлиги (Ш. Халмухамедов) Фавқулодда вазиятларни бартараф этишда ўрнак ва жасорат кўрсатгани учун «Фуқаролик жасорати», фавқулодда вазиятлар вазирлиги тизимида бенуқсон ва кўп йиллик самарали хизмати (меҳнати) учун I, II ва III даражали «Намунали хизматлари учун» ва «Фавқулодда вазиятлар органлари фахрийси», «Самарали ҳамкорлик учун», «Малакали устоз», I, II ва III даражали «Жанговор фаолияти учун», I, II ва III даражали «Махсус қутқарув ишларидаги жасорати учун», «Ёш авлодни ҳарбий ватанпарварлик руҳида тарбиялашдаги фаол иштироки учун» кўкрак нишонларини таъсис этиш. Фавқулодда вазиятлар вазирининг буйруғи лойиҳаси 2026 йил январь - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев) Аҳолининг турли тоифалари учун мўлжалланган фавқулодда вазиятларда ҳаракат қилиш қоидаларини тарғиб қилувчи тарғибот материалларини яратиш ҳамда аҳоли ўртасида тарғибот қилиш тартибини белгилаш. Фавқулодда вазиятлар вазирининг буйруғи лойиҳаси 2026 йил январь Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг бюджетдан ташқари маблағлари ҳисобидан Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Кинематография агентлиги (Ш. Ризаев) Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги академиясининг байроғи ва эмблемаси (логотип) намуналарини тасдиқлаш. Фавқулодда вазиятлар вазирининг буйруғи лойиҳаси 2026 йил февраль - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев) III. Фавқулодда вазиятлар профилактикаси ва бартараф этиш тизимини такомиллаштириш Лойиҳа ташкилотлари томонидан лойиҳа-смета ҳужжатларини ишлаб чиқишда мунтазам равишда амалдаги норматив ҳужжатларга риоя қилмаслик ҳолатларига йўл қўйган юридик шахсларнинг лицензиясини тўхтатиб туриш ёки бекор қилиш ваколатини лицензияловчи органга бериш. Ўзбекистон Республикасининг қонуни лойиҳаси 2026 йил март - Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги (Ш. Хидоятов), Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Адлия вазирлиги (А. Ташкулов), Бизнес омбудсман (Ж. Урунов), Савдо-саноат палатаси (Д. Ваҳобов) Фавқулодда вазиятлар вазирлигида авиация хизматини такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида қуйидагиларни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат ишлаб чиқиш: авиатехник ва бошқа воситаларни харид қилиш ҳамда инфратузилмани яратиш бўйича комплекс дастурни тасдиқлаш; авиация хизмати ҳаво кемаларининг доимий жойлашув ҳудудлари ва улардан фойдаланиш тартиб-таомилларини белгилаш; авиация хизматининг парвозларини режалаштириш ва бошқариш ҳамда парвоз бўлинмаларини ташкил этиш учун қўшимча штат бирликларини ажратиш; авиация хизматининг парвозларини режалаштириш ва бошқариш ҳамда парвоз бўлинмаларини юқори малакали ва тажрибага эга бўлган мутахассислар ва Ўзбекистон Республикаси Ҳарбий хавфсизлик ва мудофаа университетининг Ҳарбий авиация институти битирувчилари билан жамлаш. Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарори лойиҳаси 2026 йил апрель - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Мудофаа вазирлиги (Ш. Халмухамедов) Одамлар оммавий йиғиладиган объектларда (театрлар, кинотеатрлар, стадионлар, концерт заллари, савдо ва кўнгилочар мажмуалар ва ш.к.) фавқулодда вазиятларда аҳолини тўплаш жойлари, панагоҳлар ва ўт ўчиришда вертолёт ёрдамида сув олишга мўлжалланган табиий ва сунъий сув ҳавзалари ҳудудларининг кадастр ҳужжатларини Фавқулодда вазиятлар вазирлигига расмийлаштириш тартибини жорий этиш. Бунда ушбу объектларни маҳаллий бошқарув органлари томонидан сақлаш тартибини жорий этиш. Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2026 йил сентябрь - Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги (Ш. Хидоятов), Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Адлия вазирлиги (А. Ташкулов), Бизнес омбудсман (Ж. Урунов), Савдо-саноат палатаси (Д. Ваҳобов) Аҳолини фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилишда «маҳаллабай» ва «хонадонбай» ишлаш тартибини тасдиқлаш. Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2025 йил декабрь - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Ўзбекистон маҳаллалари уюшмаси (К. Куранбаев), масъул вазирлик ва идоралар Аҳоли ва ҳудудларни табиий ҳамда техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш ҳамда фуқаро муҳофазаси қоидаларини тасдиқлаш . Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2026 йил апрель - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Адлия вазирлиги (А. Ташкулов), Бизнес омбудсман (Ж. Урунов) Сув ҳавзаларида чўмилиш хавфсизлиги қоидаларини тасдиқлаш. Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2026 йил март - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Сув хўжалиги вазирлиги (Ш. Хамраев), Ўзбекистон маҳаллалари уюшмаси (К. Куранбаев), Ёшлар ишлари агентлиги (А. Саъдуллаев), Бизнес омбудсман (Ж. Урунов) Аҳоли ва моддий-товар бойликларни хавфсиз жойларга эвакуация қилиш (вақтинча кўчириш) тартибини тасдиқлаш. Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2026 йил декабрь - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), масъул вазирлик ва идоралар, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари Иқтисодиёт объектларининг барқарор фаолиятини таъминлаш ва фуқаро муҳофазаси муҳандислик - ҳимоя иншоотларини доимий шай ҳолатда сақлаш мақсадида улардан фойдаланиш тартибини такомиллаштириш. Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2027 йил февраль - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги (Ш. Хидоятов) , Давлат активларини бошқариш агентлиги ( А. Ортиков ), масъул вазирлик ва идоралар Аҳоли ва ҳудудларни табиий ҳамда техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш ва фуқаро муҳофазаси соҳасида давлат назоратини юритиш тартибини такомиллаштириш. Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2026 йил март - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Адлия вазирлиги (А. Ташкулов), Бизнес омбудсман (Ж. Урунов) Электр ва газ тармоғига уланиш учун мурожаат қилган маиший истеъмолчиларнинг хонадонларидаги электр ва газ жиҳозларининг техник талабларга жавоб бериши мажбуриятини белгиловчи тартибни жорий этиш. Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2027 йил декабрь - Энергетика вазирлиги (Ж. Мирзамаҳмудов), Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Бош прокуратура (Ш. Аминов), Бизнес омбудсман (Ж. Урунов), Адлия вазирлиги (А. Ташкулов) Ёнғин ўчириш сув таъминоти тизимини (гидрантлар, кранлар, табиий ва сунъий сув манбалари) яратиш, улардан фойдаланиш тартиб-таомилларини тасдиқлаш . Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2026 йил ноябрь - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги (Ш. Хидоятов), «Ўзсувтаъминот» АЖ (А. Сувонкулов), Сув хўжалиги вазирлиги (Ш. Хамраев), Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши , вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари Фуқаро муҳофазаси (қутқарув) тузилмалари ва улар ташкил этиладиган ташкилотларни белгилаш, шунингдек, тузилмаларни моддий-техник жиҳозлар билан таъминлаш (табеллаштириш) тартибини такомиллаштириш. Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2026 йил декабрь Ҳисоб-китобларга кўра Давлат бюджетидан ажратилган маблағлар доирасида ва қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Адлия вазирлиги (А. Ташкулов), масъул вазирлик ва идоралар , Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши , вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари Фавқулодда вазиятларни бартараф этиш ва аҳоли ҳаёт маромини таъминлаш учун молиявий ва моддий ресурслар захира ларини яратиш, улардан фойдаланиш ва тиклаш тартибини такомиллаштириш. Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2026 йил февраль Ҳисоб-китобларга кўра Давлат бюджетидан ажратилган маблағлар доирасида ва қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), манфаатдор вазирлик ва идоралар, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари Табиий, техноген ва экологик хусусиятли фавқулодда вазиятлар мониторинги, ахборот алмашинуви ва прогнозлаш ягона тизими ни такомиллаштириш. Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2026 йил февраль Ҳисоб-китобларга кўра Давлат бюджетидан ажратилган маблағлар доирасида ва қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), масъул вазирлик ва идоралар Трансчегаравий фавқулодда вазиятлар хавф манбаларини барвақт аниқлаш , уларнинг хавф даражаси ва эҳтимолий оқибатларини баҳолаш тартибини ишлаб чиқиш. Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2026 йил март Ҳисоб-китобларга кўра, Давлат бюджетидан ажратилган маблағлар доирасида ва қонун ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), ДХХ Чегара қўшинлари (С. Хусанов), Ташқи ишлар вазирлиги (Б. Саидов) масъул вазирлик ва идоралар Аҳолини фавқулодда вазиятларда ҳаракат қилишга ва фуқаро муҳофазаси соҳасида тайёрлаш тизимини тубдан такомиллаштириш. Бунда аҳоли, айниқса, волонтёрлар, кўнгилли қутқарувчиларни фавқулодда вазиятларда тўғри ҳаракат қилишга ўргатишни йўлга қўйиш. Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2026 йил март - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Адлия вазирлиги (А. Ташкулов), масъул вазирлик ва идоралар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ФВБ «Ҳаёт фаолияти хавфсизлиги» ўқув марказларида замонавий кўргазмали материаллар, интерактив ўқитиш воситалари билан жиҳозланган фавқулодда вазиятларда ҳаракат қилишга тайёрлаш мажмуаларини ишга тушириш. Амалий чора-тадбирлар режаси 2025 йил декабрь Фавқулодда вазиятлар вазирлигига Давлат бюджети доирасида ажратиладиган маблағлар, вазирликнинг бюджетдан ташқари маблағлари, Сейсмология, иншоотларнинг сейсмик мустаҳкамлигини ва сейсмик хавфсизликни таъминлаш соҳасини қўллаб-қувватлаш жамғармаси, маҳаллий бюджет маблағлари Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари, Вазирлар Маҳкамаси, масъул вазирлик ва идоралар Олис ва чекка ҳудудларда жойлашган аҳоли яшаш пунктларидаги маҳаллаларда истиқомат қилувчи фуқароларни, айниқса, болаларни фавқулодда вазиятларда амалий ҳаракатланишга ўргатишга мўлжалланган мобил симуляцион-тарғибот марказлари ёрдамида тайёрлашни ташкил этиш. Амалий чора-тадбирлар режаси 2025 йил декабрь Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари, Вазирлар Маҳкамаси, масъул вазирлик ва идоралар Объектларда ва хизматлар кўрсатиш соҳасида фавқулодда вазиятлардан ишончли муҳофаза қилишни таъминлаш мақсадида айрим фаолият турларини электрон шаклда лицензиялаш (хулоса бериш) тартибини такомиллаштириш. Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2027 йил ноябрь - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Адлия вазирлиги (А. Ташкулов), масъул вазирлик ва идоралар Аҳоли ҳамда туристларга хизмат кўрсатишга ихтисослаштирилган 24/7 режимида ишловчи кўчаларда жойлашган хизмат кўрсатиш объектларида фавқулодда вазият ва ёнғинларнинг олдини олиш ва тезкор бартараф этишга қаратилган тартиб-таомилларни белгилаш. Бунда: фавқулодда вазиятлар ҳақида огоҳлантириш, хабар бериш тизимини жорий этиш; ёнғин ўчириш гидрантларининг доимий соз ва шай ҳолда бўлишини таъминлаш; фавқулодда вазият содир бўлганда эвакуация қилиш ва ҳаракатланиш алгоритмини белгилаш. Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2026 йил январь Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги (Ш. Хидоятов) «Ўзсувтаъминот» АЖ (А. Суванкулов) Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев) Биноларнинг фасадлари, эвакуация йўллари, шунингдек, ертўла ва цокол қаватлари ҳамда спорт иншоотлари трибуна остидаги хоналарнинг деворлари ва шифтларини пардозлаш ва осма шифтларни ўрнатишда ёнувчи материал (конструкция)лардан фойдаланишни чеклаш бўйича талабларни шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига киритиш. Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг буйруғи лойиҳаси 2026 йил март - Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги (Ш. Хидоятов), Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги (А. Жуманазаров), Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Адлия вазирлиги (А. Ташкулов) Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда назарда тутилган ерости ёнғин ўчириш гидрантларининг ўрнига ер устида ўрнатиладиганларини назарда тутиш бўйича талабларни шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига киритиш. Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг буйруғи лойиҳаси 2026 йил март - Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги (Ш. Хидоятов), Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги (А. Жуманазаров), Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Адлия вазирлиги (А. Ташкулов) Ижтимоий соҳа объектларида ёғоч конструкциялардан (томда) фойдаланишни чеклаш тартибини белгилаш. Бунда: ижтимоий соҳа объектларининг намунавий лойиҳаларини қайта ишлаб чиқиш; шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига тегишли ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш. Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг буйруғи лойиҳаси 2026 йил март - Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги (Ш. Хидоятов), Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Адлия вазирлиги (А. Ташкулов), Иқтисодиёт ва молия вазирлиги (Ж. Қўчқоров) Бино ва иншоотларни лойиҳалаш ва қуришда таркибида полистирол бўлган сендвич панеллардан фойдаланишни босқичма-босқич тақиқлаш тартиб-таомилларини назарда тутувчи шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини белгилаш. Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг буйруғи лойиҳаси 2027 йил сентябрь - Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги (Ш. Хидоятов), Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Адлия вазирлиги (А. Ташкулов), Бизнес омбудсман (Ж. Урунов), Савдо-саноат палатаси (Д. Ваҳобов) Одамлар оммавий бўладиган объектлар ва баланд бинолардаги ёнғин сигнализацияси ишлаганлиги ҳақида сигнални қутқарув қисмининг диспетчерлик хизматига параллел узатиш ни назарда тутувчи қоидани шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига киритиш. Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг буйруғи лойиҳаси 2027 йил январь - Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги (Ш. Хидоятов), Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги (А. Жуманазаров), Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Адлия вазирлиги (А. Ташкулов) Кўп қаватли уй-жой ҳамда бино ва иншоотлар ичидаги ёнғинга қарши муҳофаза муҳандислик тизимларининг сақланиши (техник хизмат кўрсатиш, таъмирлаш, тиклаш, янгилаш ва бошқалар) учун сарф-харажатларни уйни бошқарувчи ташкилот ва балансда сақловчининг маблағлари ҳисобидан қоплаш тартибини белгилаш. Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг буйруғи лойиҳаси 2025 йил декабрь - Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги (Ш. Хидоятов), Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев) Илмий-инновацион ва синов-тадқиқот институти фаолиятини ташкил этиш, унинг асосий йўналишларини инобатга олиб, 2026 — 2030 йилларга мўлжалланган давлат илмий ва инновацион устувор лойиҳалар дастурини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш учун Ҳукуматга киритиш. Вазирлар Маҳкамаси қарори лойиҳаси 2026 йил февраль - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев) IV. Кадрларни танлаш, жой-жойига қўйиш ва уларни тиббий-ижтимоий ҳимоя қилишни такомиллаштириш Қутқарувчи лавозимларига ишга қабул қилиш шарти (меъёри)ни белгилаш учун «Қутқарув хизмати ва қутқарувчи мақоми тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартириш ва қўшимча киритиш. Ўзбекистон Республикасининг қонуни лойиҳаси 2026 йил август - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Адлия вазирлиги (А. Ташкулов), масъул вазирлик ва идоралар Фавқулодда вазиятлар органларида тиббий ва ижтимоий-психологик таъминот хизмати фаолиятини йўлга қўйиш. Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарори лойиҳаси 2026 йил март - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Адлия вазирлиги (А. Ташкулов) V. Фавқулодда вазиятлар органларининг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш, ходимларни ижтимоий ҳимоя қилиш, уй-жой ва маиший шароитларини яхшилаш Фавқулодда вазиятлар вазирлиги ҳарбий хизматчилари, қутқарувчилари ва уларнинг оила аъзоларига қуйидаги йўналишларни ўз ичига олувчи кафолатланган ижтимоий-тиббий, соғломлаштириш-рекреация хизматини кўрсатиш, уй-жой ва транспорт таъминотини яхшилаш: Соғлиқни сақлаш вазирлиги тизимидаги ходимлар ва шифо ўринлари ҳамда мавжуд бўш турган бинолар, шунингдек, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги балансидаги бино ва иншоотлар негизида даволаш-профилактика муассасаларини; Тошкент вилоятининг тоғли ҳудудидан Фавқулодда вазиятлар вазирлигига ажратилган 3 гектар ер майдонида санаторий-курорт муассасаси ва болалар оромгоҳини ташкил этиш ва унинг фаолиятини йўлга қўйиш; имтиёзли уй-жой ипотекаси ва маҳаллий ишлаб чиқарилган автомобиллар билан таъминлаш. Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарори лойиҳаси 2027 йил декабрь Ҳисоб-китобларга кўра бюджетдан ташқари маблағлар доирасида ва қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, (Б. Кудратходжаев), Соғлиқни сақлаш вазирлиги (А. Худаяров), Ўзбекистон касаба уюшмалари федерацияси (Қ. Рафиков), Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги (Ш. Хидоятов), тижорат банклари Фавқулодда вазиятлар вазирлиги тизимидаги бўш объектлар, бино-иншоот ва ер майдонларини хусусий секторга (тадбиркор) инвестиция мажбуриятларини бажариш шарти асосида бериш, шунингдек, хусусийлаштириш дастурига киритиш орқали реализация қилиш. Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2026 йил март - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Давлат активларини бошқариш агентлиги (А. Ортиков) Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг илмий ва таълим ташкилотлари бино-иншоотларини вазифаларига мутаносиб равишда босқичма-босқич қуриш, (реконструкция), капитал таъмирлаш ҳамда жиҳозлаш . Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2026 йил февраль Ҳисоб-китобларга кўра Ҳарбий-маъмурий секторларни ривожлантириш жамғармаси ва қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги (Ш. Хидоятов) Фавқулодда вазиятлар органлари томонидан оммавий тадбирларда (алоҳида тоифадаги оммавий тадбирлар бундан мустасно) фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш бўйича пулли хизматлар кўрсатишни йўлга қўйиш. Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2025 йил декабрь - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, (Б. Кудратходжаев), Ички ишлар вазирлиги (А. Ташпулатов) Фавқулодда вазиятлар вазирлиги ҳарбий хизматчиларининг пул таъминоти , ишчи ва хизматчилари (қутқарувчилари)нинг меҳнатига ҳақ тўлаш тўғрисидаги низомни тасдиқлаш. Бунда Касбий касалликларнинг оғир шакллари (умумий меҳнат қобилиятини йўқотиш билан) юзага келиши мумкин бўлган ўта зарарли, айниқса, оғир, кимёвий моддалар билан боғлиқ аварияларни бартараф этиш, шунингдек, мазкур тизимда назорат тадбирларини ўтказувчи ва хавфли меҳнат шароитларида хизмат қилувчи (ишловчи) Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг ҳарбий хизматчи ва хизматчиларига қонунчиликда белгиланган тартибда устамалар тўлаш тартибини назарда тутиш. Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2026 йил апрель Ҳисоб-китобларга кўра Давлат бюджетидан ажратилган маблағлар доирасида ва қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар Фавқулодда вазиятлар вазирлиги ( Б. Кудратходжаев ), Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги (Б. Захидов) , Адлия вазирлиги (А. Ташкулов) Қутқарув бўлинмаларининг тактик тайёргарлигини сифатли ташкил этиш, табиий, техноген ва радиацион фавқулодда вазиятларни бартараф этишга тайёрлаш бўйича Чирчиқ ҳарбий дала-ўқув майдонида қуйидаги имкониятларга эга ўқув-машқ полигонини барпо этиш: фавқулодда вазиятларда (радиацион, кимёвий, тиббий-биологик, тоғ-кон, вайрона, сувда) авария ва қидирув-қутқарув тадбирларини ташкил этиш мажмуаси; руҳий тайёргарлик йўлаги, махсус спорт ҳамда иссиқ тутунхона мажмуаси; баланд қаватли бинолар, саноат корхоналари, транспорт (темир йўл, авиация, автомобиль, метро) объектларида ёнғинларни бартараф этиш ҳамда қутқарув ишларини олиб бориш мажмуаси; махсус автомобиль ва техникаларни бошқаришга тайёрлаш майдони. Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2026 йил март Ҳисоб-китобларга кўра Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан, қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Мудофаа вазирлиги (Ш. Халмухамедов), Иқтисодиёт ва молия вазирлиги (А. Хайдаров) VI. Фавқулодда вазиятларни мониторинг қилиш, прогнозлаш, уларнинг олдини олиш ва бартараф этиш тизимини рақамлаштириш орқали ситуацион бошқариш амалиётини жорий этиш Фавқулодда вазиятлар профилактикаси ва бартараф этиш тизими натижадорлигини янада ошириш ҳамда соҳани 2028 — 2030 йилларда замонавий ечимлар ва сунъий интеллект технологиялари асосида рақамли трансформация қилиш стратегияси ни белгилаш. Бунда қуйидаги йўналишларда манзилли чора-тадбирлар механизмларини белгилаш: аҳолининг барча қатламларида хавфсизлик маданиятини янада ошириш; хавф индикаторлари асосида маҳалларда фавқулодда вазиятларнинг барвақт олдини олиш, шу жумладан, «маҳалла муҳофазаси» ташкилий-профилактик тадбирларни амалга ошириш; ижтимоий-иқтисодий соҳа ва ишлаб чиқариш объектлари, савдо ва кўнгилочар масканлар, шунингдек, савдо мажмуалари (бозорлар)да кафолатли профилактика механизмини йўлга қўйиш; хавфли ишлаб чиқариш ҳамда ёнғин-портлаш хавфи юқори бўлган объектларда махсус ташкилий-профилактик тадбирларни амалга ошириш орқали «хавфсиз техносфера» концепциясини жорий этиш ; сунъий интеллект технологияларини татбиқ этиш орқали фавқулодда вазиятлар мониторинги ва уларни прогнозлаш ҳамда куч ва воситалар бошқарувини йўлга қўйиш. Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарори лойиҳаси 2026 йил март - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги ( Б. Кудратходжаев ) Рақамли технологиялар вазирлиги (Ш. Шерматов) масъул вазирлик ва идоралар Фавқулодда вазиятларда ҳаракат қилиш ва бошқариш миллий маркази ва унинг ҳудудий бўлинмалари фаолиятини қуйидаги йўналишларда такомиллаштириш: фавқулодда вазиятларнинг миллий бошқарув платформасида (ахборот-дастурий комплексда) Фавқулодда вазиятларда ҳаракат қилиш давлат тизими идораларини бошқариш (мувофиқлаштириш)нинг ташкилий-техник тузилмаси ; соҳага оид ички ва ташқи (халқаро) маълумотлар алмашинувининг тартиб-таомиллари (регламентлар); тезкор бошқарув органлари ходимларига қўйиладиган касбий талабларни белгилаш. Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси 2026 йил декабрь Ҳисоб-китобларга кўра Давлат бюджетидан ажратилган маблағлар доирасида ва қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар Фавқулодда вазиятлар вазирлиги ( Б. Кудратходжаев ) Рақамли технологиялар вазирлиги (Ш. Шерматов), Адлия вазирлиги (А. Ташкулов) масъул вазирлик ва идоралар Аҳолига фавқулодда вазиятлар хавфи ҳақида СМС-хабарномаларни, шу жумладан, мобил иловалар орқали локал, маҳаллий, республика ва трансчегаравий зоналар доирасида юборишни йўлга қўйиш. Амалий чора-тадбирлар режаси 2026 йил декабрь Ҳисоб-китобларга кўра Рақамли технологиялар вазирлиги (Ш. Шерматов), Фавқулодда вазиятлар вазирлиги ( Б. Кудратходжаев ) масъул вазирлик ва идоралар VII. Минтақавий ва халқаро ташкилотлар билан ҳамкорлик ўрнатиш ICDO (International Civil Defence Organization) Халқаро фуқаро мудофааси ташкилоти га аъзо бўлиш имкониятларини кўриб чиқиш. Меморандум ва битим 2026 йил декабрь - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Ташқи ишлар вазирлиги (Б. Саидов) I N SARAG (International Search and Rescue Advisory Committee) Қидирув-қутқарув бўйича халқаро маслаҳат қўмитаси га тўлақонли аъзо бўлиш. Қутқарув бўлинмасини халқаро аттестациядан ўтказиш ва аъзолик сертификатини олиш 2027 йил декабрь - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Ташқи ишлар вазирлиги (Б. Саидов) Ўзбекистонда Марказий Осиё фавқулодда вазиятлар идора раҳбарларининг навбатдаги минтақавий форуми ни ўтказиш. Чора-тадбирлар режаси 2026 йил октябрь - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Ташқи ишлар вазирлиги (Б. Саидов), масъул вазирлик ва идоралар Қуйидагиларни назарда тутувчи Ҳукумат қарорлари лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва Вазирлар Маҳкамасига киритиш: «Digital Team» идоралараро рақамли жамоанинг фаолият юритиш тартиби ва фавқулодда вазиятлар органларининг тегишли ахборот-таҳлилий платформалари ва ахборот тизимларига интеграция қилинадиган вазирлик ва идораларнинг ахборот ресурслари ҳамда маълумотлар базаси рўйхати; 2026 — 2030 йилларда фавқулодда вазиятлар органлари ахборот инфратузилмасининг моддий-техник таъминотини ривожлантириш. Вазирлар Маҳкамаси қарори лойиҳаси 2026 йил февраль - Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев), Иқтисодиёт ва молия вазирлиги (А. Хайдаров) Кросс-функционал гуруҳи аъзолари фаолиятидан ҳамда эришилган натижаларидан келиб чиқиб, рағбатлантириб бориш чораларини кўриш. Амалий чора-тадбирлар Доимий Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг бюджетдан ташқари маблағлари Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (Б. Кудратходжаев)

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 20 октябрдаги ПФ-185-сон Фармонига 3-ИЛОВА

2025 — 2027 йилларга мўлжалланган фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш соҳасини тубдан такомиллаштириш бўйича комплекс чора-тадбирлар дастурини амалга ошириш бўйича ишчи комиссия

А.Ж. Раматов — Бош вазир ўринбосари, Ишчи комиссия раиси Б.Б. Кудратходжаев — фавқулодда вазиятлар вазири, Ишчи комиссия раиси ўринбосари Лавозими бўйича — фавқулодда вазиятлар вазирининг барча ўринбосарлари Лавозими бўйича — Давлат хавфсизлик хизмати раиси ўринбосари Лавозими бўйича — олий таълим, фан ва инновациялар вазири ўринбосари О.М. Умаров — рақамли технологиялар вазирининг биринчи ўринбосари Б.Р. Маматкаримов — энергетика вазирининг биринчи ўринбосари А.Я. Хайдаров — иқтисодиёт ва молия вазири ўринбосари Ш.М. Рабиев — адлия вазири ўринбосари Б.М. Усманов — ташқи ишлар вазири ўринбосари А.И. Исоқжонов — Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитаси раисининг биринчи ўринбосари Д.Н. Саттаров — Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси масъул ходими Т.Х. Аббосхонов — Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси масъул ходими С.У. Қудратов — Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Хавфсизлик кенгаши котибияти масъул ходими З.А. Қахраманов — Вазирлар Маҳкамаси масъул ходими Лавозими бўйича — Фавқулодда вазиятлар вазирлиги бошқарма бошлиғи, Ишчи комиссия котиби

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 20 октябрдаги ПФ-185-сон Фармонига 4-ИЛОВА

Ўзбекистон Республикаси Президентининг айрим ҳужжатларига киритилаётган ўзгартириш ва қўшимчалар

1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 1996 йил 4 мартдаги «Ўзбекистон Республикасида Фавқулодда вазиятлар вазирлигини ташкил этиш тўғрисида»ги ПФ-1378-сон Фармонининг 5 ва 6-бандлари ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.

2. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 10 апрелдаги «Ўзбекистон Республикасида фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва бартараф этиш ҳамда ёнғин хавфсизлигини таъминлашнинг сифат жиҳатидан янги тизимини жорий этиш тўғрисида»ги ПФ-5706-сон Фармонининг 6-банди иккинчи хатбошиси «эга бўладилар» сўзларидан кейин «ҳамда уларнинг иш стажи қутқарувчи мақомидаги иш стажига тенглаштирилади» сўзлари билан тўлдирилсин.

3. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 21 апрелдаги «Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси фаолиятини ташкил этишни таъминлаш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ-2915-сон қарорининг 6-банди ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.

4. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 25 сентябрдаги «Сув объектларини муҳофаза қилиш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ-3286-сон қарорининг 1-бандида :

(а) иккинчи хатбошидаги «ихтисослаштирилган муҳандислик-техник отрядлари (кейинги ўринларда ФВВ ихтисослаштирилган отрядлари деб юритилади)» сўзлари «Махсус муҳандислик-қурилиш бошқармаси (кейинги ўринларда ФВВ Махсус муҳандислик-қурилиш бошқармаси деб юритилади)» сўзлари билан алмаштирилсин;

(б) тўққизинчи хатбошидаги «ФВВ ихтисослаштирилган отрядлари» сўзлари «ФВВ Махсус муҳандислик-қурилиш бошқармаси» сўзлари билан алмаштирилсин.

5. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 9 июлдаги «Ички бозорни қум-шағал материаллари билан барқарор таъминлаш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПҚ-3841-сон қарорида :

(а) муқаддиманинг тўртинчи хатбошисидаги «ихтисослаштирилган муҳандислик-техник отрядларига» сўзлари «Махсус муҳандислик-қурилиш бошқармасига» сўзлари билан алмаштирилсин;

(б) 1-банднинг иккинчи хатбошисидаги «ихтисослаштирилган муҳандислик-техник отрядлари» сўзлари «Махсус муҳандислик-қурилиш бошқармаси» сўзлари билан алмаштирилсин.

6. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 10 апрелдаги «Фавқулодда вазиятлар тузилмаларининг фаолиятини янада такомиллаштириш бўйича ташкилий чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПҚ-4276-сон қарорида:

(а) 1-бандда:

иккинчи хатбоши чиқариб ташлансин;

учинчи ва тўртинчи хатбошилар тегишинча иккинчи ва учинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;

(б) 1-илова ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.

7. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 6 ноябрдаги «Ёниш ва портлаш хавфи юқори бўлган кимёвий моддалар билан боғлиқ фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш бўйича чора-тадбирлар самарадорлигини ошириш тўғрисида»ги ПҚ-357-сон қарорида :

(а) 2-банддаги «Фавқулодда вазиятлар вазирлиги Радиацион, кимёвий ва тиббий-биологик муҳофаза бошқармаси» сўзлари «Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг Фавқулодда вазиятлар профилактикаси бошқармаси» сўзлари билан алмаштирилсин;

(б) 7-банд қуйидаги мазмундаги хатбоши билан тўлдирилсин:

«2025 йил 1 ноябрдан бошлаб тадбиркорлик субъектлари томонидан кимёвий моддаларни «эркин муомалага чиқариш (импорт)» божхона режимига расмийлаштириш учун тақдим этилган божхона юк декларациясига кимёвий моддалар эркин муомалага чиқарилганидан сўнг етказиладиган манзил тўғрисидаги маълумотлар киритилади».

8. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 12 сентябрдаги ПҚ-4447-сон қарори билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг ҳарбий хизматни ўташ тартиби тўғрисидаги низомда :

(а) 118-банддаги «ёхуд Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Хавфсизлик кенгаши» сўзлари «ёхуд тегишинча Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Хавфсизлик кенгаши котибияти ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси» сўзлари билан алмаштирилсин;

(б) 239-банднинг «г» кичик банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«г) «полковник» ҳарбий унвони — тегишинча Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Хавфсизлик кенгаши котибияти ва Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси билан келишилган ҳолда вазирликлар раҳбарларининг буйруқлари билан берилади».

9. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йил 12 августдаги ПҚ-288-сон қарори билан тасдиқланган Ҳарбий хизматчилар, ходимлар, ишчи ва хизматчилар номзодини давлат мукофотлари билан тақдирлаш учун тақдим этиш тартиби тўғрисидаги низомнинг 10-бандидаги «Ўзбекистон Республикаси Президентининг ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва назорат органлари фаолиятини мувофиқлаштириш масалалари бўйича маслаҳатчиси бўлинмаси» сўзлари «Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси Жамоат хавфсизлиги ва қонун устуворлиги бўйича департаменти» сўзлари билан алмаштирилсин.

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2025 йил 20 октябрь,

ПФ-185-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 21.10.2025 й., 06/25/185/0956-сон; 27.12.2025 й., 06/25/258/1223-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Farmoni

KONSEPSIYASI

DASTURI

TARKIBI

Aholi va hududlarni favqulodda vaziyatlardan ishonchli muhofaza qilish sohasini sifat jihatidan yangi bosqichga koʻtarish toʻgʻrisida

Respublikamiz aholisi va hududlarini favqulodda vaziyatlardan ishonchli muhofaza qilishda ilgʻor xorijiy tajribalarni inobatga olgan holda ilmiy-texnik yondashuvlar asosida samarali profilaktika va davlat nazoratining yangi mexanizmlarini yoʻlga qoʻyish hamda sohaga zamonaviy raqamli yechimlarni joriy etish boʻyicha milliy tajribani yaratish maqsadida qaror qilaman:

I. Ustuvor yoʻnalishlar

1. Quyidagilar aholi va hududlarni favqulodda vaziyatlardan ishonchli muhofaza qilish sohasini sifat jihatidan yangi bosqichga koʻtarish borasidagi islohotlarning ustuvor yoʻnalishlari etib belgilansin:

(a) hududlarda favqulodda vaziyatlarning barvaqt oldini olish va oqibatlarini kamaytirish faoliyatini ustuvor vazifa sifatida qabul qilish orqali mahallalar darajasida keng qamrovli profilaktika mexanizmlarini yaratish va samarali tatbiq qilish;

(b) energetika, yirik ishlab chiqarish, qurilish va xizmat koʻrsatish obyektlarida favqulodda vaziyatlarning oldini olish, xavfni boshqarish, texnogen avariyalarni oʻz vaqtida bartaraf etishning yangi standart hamda metodikalarini ishlab chiqish va favqulodda vaziyatlar sharoitlarida harakatlanish amaliyotida yoʻlga qoʻyish;

(v) favqulodda vaziyatlar yoʻnalishida davlat nazorati shakllarining talablari hamda meʼyorlarini zamon talablariga mos ravishda qayta koʻrib chiqish hamda ularni amalga oshirish mexanizmlarini transformatsiya qilish boʻyicha kompleks chora-tadbirlar tizimini belgilash;

(g) favqulodda vaziyatlar xavfini bartaraf etish sohasiga sunʼiy intellekt, robototexnika va zamonaviy raqamli texnologiyalarni keng joriy etish, mazkur holatlarning oldini olishga masʼul idora va tashkilotlarning axborot tizimlarini yagona texnologik platformaga birlashtirish;

(d) barcha boʻgʻindagi favqulodda vaziyatlar organlari uchun kadrlar va rahbarlarni maqsadli tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish boʻyicha dual taʼlimga asoslangan yaxlit, uzluksiz oʻquv tizimini yoʻlga qoʻyish, mazkur jarayonga oʻqitishning ilgʻor pedagogik usullarini tatbiq etish;

(j) favqulodda vaziyatlarning monitoringi va ularni prognozlash, shuningdek, aholi va hududlarni tabiiy ofatlar, texnogen avariyalar va yongʻinlar xavfidan muhofaza qilish sohasida manzilli ilmiy-innovatsion va sinov-tadqiqot ishlarini yoʻlga qoʻyish.

II. Sohani isloh qilishning tashkiliy asoslari

2. Quyidagilar:

(a) Aholi va hududlarni favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish tizimini rivojlantirish konsepsiyasi (keyingi oʻrinlarda — Konsepsiya) 1-ilovaga muvofiq;

(b) 2025 — 2027-yillarga moʻljallangan favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasini tubdan takomillashtirish boʻyicha kompleks chora-tadbirlar dasturi (keyingi oʻrinlarda — Kompleks dastur) 2-ilovaga muvofiq;

(v) 2025 — 2027-yillarga moʻljallangan favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasini tubdan takomillashtirish boʻyicha kompleks chora-tadbirlar dasturini amalga oshirish boʻyicha ishchi komissiya tarkibi (keyingi oʻrinlarda — Ishchi komissiya) 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

3. Favqulodda vaziyatlar vazirligi Ishchi komissiyaning faoliyatini tashkil etish va qarorlari ijrosini nazorat qilish boʻyicha ishchi organi etib belgilansin.

Ishchi komissiya (A.J. Ramatov):

(a) Kompleks dasturda nazarda tutilgan chora-tadbirlar oʻz vaqtida amalga oshirilishini doimiy nazorat qilsin hamda natijalarni har chorakda tanqidiy muhokama qilib borsin;

(b) aholi va hududlarni favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish va yongʻin xavfsizligini taʼminlash jarayonida tashkiliy choralarni koʻrishda malakali xorijiy ekspertlar belgilangan tartibda jalb etilishini taʼminlasin.

4. 2026-yil 1-yanvardan boshlab shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq:

(a) Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari Toshkent shahri va viloyatlar kengashlari tomonidan yiliga ikki marotaba tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimlarining oʻz hududlarida favqulodda vaziyatlarning oldini olish hamda ularni bartaraf etish holati haqidagi hisobotlari eshitiladi;

(b) xalq deputatlari tuman (shahar) kengashlari tomonidan har chorakda tuman (shahar) hokimlarining oʻz hududlarida favqulodda vaziyatlarning oldini olish borasida amalga oshirgan ishlar haqidagi hisobotlari eshitiladi;

(v) hisobotlar jarayonida favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etish boʻyicha hududiy komissiyalar yuklangan vazifalar ijrosini tanqidiy muhokama qiladi hamda masʼuliyatsizlik bilan yondashayotgan rahbarlarga nisbatan tegishli choralarni koʻrish haqida takliflar kiritadi.

III. Soha boshqaruvida takrorlanuvchi funksiyalarni maqbullashtirish

5. Favqulodda vaziyatlar vazirligi tizimidagi Gidrometeorologik jarayonlarga taʼsir koʻrsatishni boshqarish xizmati Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi Gidrometeorologiya xizmati agentligiga barcha shtat birliklari, moliyaviy va moddiy-texnik bazasi, hududlardagi bino va inshootlari bilan birga amaldagi moliyalashtirish manbalari va tartiblari saqlangan holda oʻtkazilsin.

6. Favqulodda vaziyatlar vazirligining kichik hajmli kemalarni roʻyxatga olish (roʻyxatdan chiqarish), qayta roʻyxatdan oʻtkazish, kema bileti, bort raqami, kema haydovchisi guvohnomasini (dublikatini) berish, dastlabki va yillik (qayta) texnik koʻrikdan oʻtkazish vakolatlari (6 ta xizmatchi shtat birliklari bilan) Transport vazirligi huzuridagi Transport nazorati inspeksiyasiga oʻtkazilsin.

IV. Kadrlarni ijtimoiy himoya qilish

7. 2025-yil 1-noyabrdan boshlab Favqulodda vaziyatlar vazirligi tizimida mehnat shartnomasi asosida xizmat qilayotgan shaxsiy tarkibga imtiyozli shartlarda yoshga doir pensiya tayinlashda:

(a) 2014 — 2024-yillar davomida Favqulodda vaziyatlar vazirligining qutqaruv boʻlinmalarida, shuningdek, Ichki ishlar vazirligi tizimida boʻlgan professional yongʻin xavfsizligi boʻlinmalarida xizmatchilarning qutqaruv ishlari hamda yongʻinlarni oʻchirish bilan bogʻliq faoliyati mehnat sharoitlari yuzasidan attestatsiyadan oʻtkazilgan deb hisoblansin;

(b) 2020-yil 1-yanvarga qadar Ichki ishlar vazirligi tizimidagi professional yongʻin xavfsizligi boʻlinmalarida mehnat faoliyati qutqaruv ishlari va yongʻinlarni oʻchirish bilan bogʻliq boʻlgan ishlarni amalga oshirgan xizmatchilarning ish staji qutqaruvchi maqomidagi ish stajiga tenglashtirilsin.

V. Moliyaviy resurslar

8. Belgilab qoʻyilsinki, 2025-yil 1-noyabrdan boshlab Favqulodda vaziyatlar vazirligining xarajatlarini moliyalashtirish va budjetdan tashqari jamgʻarmasini shakllantirishda yongʻin xavfsizligi talablarini buzganlik uchun qoʻllanadigan jarimalar summasining 100 foizi Favqulodda vaziyatlar vazirligining budjetdan tashqari jamgʻarmasiga yoʻnaltiriladi.

VI. Farmon ijrosini tashkil etish, taʼminlash va nazorat qilish

9. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim hujjatlariga 4-ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.

10. Favqulodda vaziyatlar vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda uch oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.

11. Mazkur Farmon ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib favqulodda vaziyatlar vaziri B.B. Kudratxodjayev belgilansin.

12. Farmonning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi departament boshligʻi D.B. Kadirov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 20-oktabrdagi PF-185-son Farmoniga 1-ILOVA

Aholi va hududlarni favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish tizimini rivojlantirish

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Aholi va hududlarni favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish tizimini rivojlantirish konsepsiyasi (keyingi oʻrinlarda — Konsepsiya) favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etish sohasini sifat jihatidan yangi bosqichga koʻtarishdagi davlat siyosatining asosiy vazifalari, ustuvor yoʻnalishlari, shuningdek, amalga oshirish mexanizmlarini belgilovchi muhim hujjat hisoblanadi.

2. Favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish tizimi quyidagi asosiy tamoyillarga tayangan holda rivojlantiriladi:

inson qadrini taʼminlash (inson hayoti va sogʻligʻining ustuvorligi);

profilaktik tadbirlarning ustuvorligi;

oshkoralik va shaffoflik;

hamjihatlikda samarali harakatlanish;

sansalorlik va ziddiyatlarga yoʻl qoʻymaslik.

3. Favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi manfaatlar:

favqulodda vaziyatlardan aholi hayoti, sogʻligʻi va moddiy boyliklarining ishonchli muhofaza qilinishi, favqulodda vaziyatlar yuzaga kelganda zararni qoplash tartibi mavjudligi;

favqulodda vaziyatlar xavfi yuzaga kelganligi yoki roʻy berganligi haqida aholining xabardor boʻlishi, favqulodda vaziyatlarda toʻgʻri harakat qilish boʻyicha bilim va koʻnikmalarga ega boʻlish imkoniyatlarining mavjudligi;

favqulodda vaziyatlar xavfi monitoringi va prognozlash tizimida zamonaviy texnologiyalar imkoniyatidan va ilm-fan yutuqlaridan keng foydalanish;

favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasiga oid normativ-huquqiy hujjatlarni takomillashtirish va bu borada xalqaro hamkorlikni kuchaytirish;

sohaga oid qonunchilik hujjatlari va standartlar buzilishining oldini olish, xavf-xatarlarni ilmiy-amaliy yondashuvlar asosida tahlil qilish, taʼsirchan davlat nazoratini oʻrnatish;

“oltin daqiqalar”da qutqaruv va kechiktirib boʻlmaydigan ishlar tezkorligini oshirish orqali qutqaruv tuzilmalarining moddiy-texnik taʼminotini yaxshilash;

favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilishda davlat va jamiyat oʻrtasida uzviy hamkorlikni mustahkamlash, nodavlat va notijorat tashkilotlar hamda koʻngillilarning ishtirokini kuchaytirish, ommaviy axborot vositalarining rolini oshirish.

4. Quyidagilar favqulodda vaziyatlardan muhofazalanganlikni taʼminlovchi asosiy omillar hisoblanadi:

favqulodda vaziyatlarga olib kelishi mumkin boʻlgan xavf manbalarining real holatidan kelib chiqib, zarur chora-tadbirlar belgilangani;

favqulodda vaziyatlar monitoringi va prognozlari asosida xavf tahliliga koʻra obyektlar va hududlar toifasining tasniflangani;

favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilishda manzilli profilaktika tadbirlarining tashkil etilgani va ularning natijadorligi;

favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasida vazifaga ega boʻlgan organlarning oʻz majburiyatlarini bajarishi holati;

favqulodda vaziyatlar xavfi yuzaga kelganda yoki roʻy berganda aholini va qutqaruv tuzilmalarini xabardor qilish tizimining tashkil etilgani;

favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etish sohasida aholini hamda favqulodda vaziyatlar davlat tizimi subyektlari masʼul rahbar xodimlarining bilim va koʻnikmalari darajasi;

favqulodda vaziyatlarda korxona va tashkilotlarning barqaror faoliyat koʻrsatishi uchun tegishli choralar koʻrilgani;

favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasining ilmiy-texnik va innovatsion taʼminlangani hamda raqamlashtirish darajasi;

favqulodda vaziyatlar davlat tizimi subyektlarining malakali mutaxassislar bilan jamlangani;

zamonaviy maxsus texnika va asbob-anjomlar bilan jihozlangani, shuningdek, moddiy-texnik taʼminoti va moddiy resurslar zaxirasi shakllantirilgani.

2-bob. Favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi davlat siyosatining asosiy maqsad va vazifalari

5. Favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi davlat siyosatining maqsadi favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish subyektlari tomonidan shaxs, jamiyat va davlatning favqulodda vaziyatlardan zarur darajada ishonchli muhofaza qilinishini taʼminlashdan iborat.

6. Favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi davlat siyosatining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilishda profilaktik tadbirlarini “mahallabay” va “xonadonbay” amalga oshirish;

aholi, koʻngilli qutqaruvchilar va volontyorlarni favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish ishlariga keng jalb etish;

sohaga zamonaviy axborot texnologiyalari, innovatsion yechimlar, shu jumladan, robototexnika, aviatsiya, uchuvchisiz uchish apparatlari, raqamlashtirish va sunʼiy intellekt imkoniyatlarini tatbiq etish;

sohaga oid normativ-huquqiy bazani takomillashtirish, texnik jihatdan tartibga solish meʼyorlari va qoidalarini xalqaro standartlarga muvofiqlashtirish;

profilaktika tadbirlari ustuvorligi hamda xavf indikatorlari asosida xavfga yoʻnaltirilgan yondashuv bilan davlat nazoratini hamda bu sohada taʼsirchan jamoatchilik nazoratini taʼminlash;

transchegaraviy favqulodda vaziyatlar xavf manbalarini barvaqt aniqlash, xavf darajasi va ehtimoliy oqibatlarini baholash orqali kompleks chora-tadbirlarni belgilash va amalga oshirish;

monitoring va prognoz koʻrsatkichlarini baholash hamda yuzaga kelgan favqulodda vaziyatlar oqibatlari, talafoti va koʻlamini aniqlash metodikasi va metodologiyasini zamon talablariga muvofiqlashtirish;

energetika, radiatsiyaviy, kimyoviy, yonish-portlash va boshqa xavf manbai yuqori iqtisodiyot obyektlarining barqaror faoliyat koʻrsatishini taʼminlash;

aholini, mulkchilik shaklidan qatʼiy nazar tashkilotlar rahbarlari tarkibini, xodimlarini va qutqaruv xizmatlari (tuzilmalari)ni favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etish boʻyicha harakat qilishga tayyorlash, qayta tayyorlash hamda ularning malakasini oshirib borish tizimini takomillashtirish;

barcha darajadagi boshqaruv organlari va favqulodda vaziyatlarning oldini olish hamda ularni bartaraf etish uchun moʻljallangan kuch va vositalarning yetarli darajada ekanligi hamda doimiy shayligini taʼminlash;

maqsadli va ilmiy-texnik dasturlarni (tadbirlarni) rejalashtirish, amalga oshirish hamda sohada ilmiy-tadqiqot va innovatsion faoliyatni rivojlantirish.

3-bob. Favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasida davlat siyosatining ustuvor yoʻnalishlari va amalga oshirish mexanizmlari

7. Favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasida davlat siyosatining ustuvor yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:

“Favqulodda vaziyatdan muhofazalangan mahalla” tamoyili asosida favqulodda vaziyatlarning barvaqt oldini olish, ularni bartaraf etish va oqibatlarini kamaytirish chora-tadbirlari natijadorligini oshirish boʻyicha “mahallabay” kompleks profilaktika tadbirlarini amalga oshirish;

kun sayin rivojlanayotgan ishlab chiqarish va xizmat koʻrsatish industriyasini favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish boʻyicha yangicha yondashuvlarning, shuningdek, ularda roʻy berishi mumkin boʻlgan xavflarni bartaraf etishning zamonaviy texnika va texnologiyalarini joriy etish;

favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasida dual taʼlimga asoslangan oʻrta boʻgʻin va yuqori malakali professional kadrlarni uzluksiz tayyorlash, qayta tayyorlash, ularning malakasini hamda taʼlim muassasalarining ilmiy salohiyatini oshirish boʻyicha yaxlit tizimni yoʻlga qoʻyish;

aholini favqulodda vaziyatlarda harakat qilishga tayyorlash samaradorligini oshirish;

favqulodda vaziyatlar tahdidining oldini olish, bartaraf etish, aholi va hududlarni favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasida ilm-fan, ilmiy tadqiqot va tajriba-konstruktorlikka asoslangan innovatsion ishlab chiqarish zanjirini yoʻlga qoʻyish;

favqulodda vaziyatlar monitoringi va prognozi, shuningdek, favqulodda vaziyatlar xavfini bartaraf etishda kuch va vositalarni boshqarish, muvofiqlashtirish hamda ularning faoliyatini raqamlashtirish sohasiga sunʼiy intellekt, robototexnika va zamonaviy texnologiyalarni keng joriy etish;

favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish bilan bogʻliq kechiktirib boʻlmaydigan tezkor chora-tadbirlarni amalga oshirish;

energetika, transport, hayot maromini taʼminlovchi va boshqa muhim iqtisodiyot obyektlarida favqulodda vaziyatlarning oldini olish, xavfni boshqarish hamda texnogen avariyalarni bartaraf etish;

favqulodda vaziyatlar boʻlinmalarining takrorlanuvchi funksiyalarini maqbullashtirish, kuch va vositalar boshqaruvini muvofiqlashtirish.

8. “Favqulodda vaziyatdan muhofazalangan mahalla” tamoyili asosida favqulodda vaziyatlarning barvaqt oldini olish, ularni bartaraf etish va oqibatlarini kamaytirish chora-tadbirlari natijadorligini oshirish boʻyicha “mahallabay” kompleks profilaktika tadbirlarini amalga oshirish quyidagi mexanizmlarni koʻzda tutadi:

har bir hududning oʻziga xosligidan kelib chiqib, favqulodda vaziyatlar xavf manbalari, ularning monitoringi va prognozlari asosida joylarda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan real tahdidlarni aniqlash;

favqulodda vaziyatlar xavf manbalarining prognozlari asosida hududlar va obyektlarni tasniflab, belgilangan mezonlarga muvofiq mahallalarni “qizil”, “sariq”, “yashil” toifalarga ajratish va favqulodda vaziyatlarning oldini olishning texnik-profilaktik hamda boshqa chora-tadbirlarini ularning tasnifiga koʻra belgilash;

“mahalla yettiligi”, mahalla faollari, koʻchaboshi, uyboshilar bilan birgalikda aholini keng jalb qilgan holda favqulodda vaziyatlarning texnik-profilaktik tadbirlarini xavf manbai yuqori boʻlgan xonadonlarda tashkil etib, bajarilgan ishlar natijadorligini tanqidiy tahlil qilib borish;

texnik-profilaktik tadbirlarni oʻtkazishda, birinchi navbatda, ijtimoiy himoyaga muhtoj aholi qatlamlariga (Ijtimoiy reyestrga kiritilgan va koʻp bolali oilalar, yolgʻiz keksalar) asosiy eʼtiborni qaratib, masʼul xizmatlarni jalb qilish orqali mavjud kamchiliklarni bartaraf etish;

ish rejalariga koʻra, mahallalardagi nazorat obyektlarida (potensial xavfli, ijtimoiy soha va aholi koʻp toʻplanadigan maskanlar) profilaktika koʻrik va tekshiruvlarini tizimli ravishda oʻtkazib borish;

mahallalarda sohaviy tashkilotlar bilan birgalikda idoraviy hujjat ishlab chiqqan holda aholi turarjoylari hamda gaz, elektr, ichimlik suvi, issiqlik taʼminoti jihozlarini koʻrikdan oʻtkazish, nosozliklarni aniqlash, bartaraf etish va muddatli texnik xizmat koʻrsatish tizimini tashkil etish;

aholining uy-joy fondidan xavfsiz foydalanishini hamda kommunal xizmatlar, fuqarolar yigʻini va boshqaruv servis kompaniyalari, navbatchi-dispetcherlik xizmatlari faoliyatini (xususan, kuz-qish mavsumida) muvofiqlashtirib borish;

favqulodda vaziyatlar roʻy berishi xavfi yoki favqulodda vaziyatlar yuzaga kelgani haqida xodimlarga oʻz vaqtida xabar berish, odamlarning hayoti va sogʻligʻini saqlash, moddiy va madaniy boyliklarni asrashga qaratilgan tadbirlarni belgilash hamda ijrosi nazoratini yuritib borish;

ijtimoiy soha obyektlari xodimlari bilan mahallalarda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan favqulodda vaziyatlarda harakat qilish boʻyicha tizimli ravishda oʻquv-amaliy mashqlarni oʻtkazib borish;

aholini favqulodda vaziyatlarda muhofazalanish usullari va harakatlariga oʻrgatish boʻyicha “mahalla yettiligi” va mahalla faollari bilan birgalikda mahallalarda oʻtkaziladigan mashgʻulotlar, yoʻriqnomalar, amaliy mashqlar hamda boshqa targʻibot tadbirlari jadalligi va sifatini kuchaytirish;

aholini va hududlarni favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilishga oid qonunchilikka rioya etilishini taʼminlash;

amalga oshirilayotgan ishlarning tahlillari asosida tashkilotlarda favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish tadbirlari samaradorligini oshirish yuzasidan jamoalarda tanqidiy muhokamalar oʻtkazib borish.

9. Kun sayin rivojlanayotgan ishlab chiqarish va xizmat koʻrsatish industriyasini favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish boʻyicha yangicha yondashuvlarni, shuningdek, ularda roʻy berishi mumkin boʻlgan xavflarni bartaraf etishning zamonaviy texnika va texnologiyalarini joriy etishda quyidagi mexanizmlar koʻzda tutiladi:

favqulodda vaziyatlar tahlilidan kelib chiqib, innovatsion yondashuv asosida manzilli profilaktika, xavf oqibatlari va zararini kamaytirish usullarini qoʻllash;

har bir muqobil usulning miqdor va sifat tahlili (shu jumladan, foyda va xarajatlar tahlili), tegishli sohalarga (iqtisodiy, ijtimoiy va atrof-muhit) taʼsirlari va ularni qoʻllashda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan salbiy oqibatlar xavfi hamda qiyosiy tahlili asosida tanlangan maqbul usullarni joriy etish;

ilgʻor xorijiy tajribani oʻrganish asosida aholi koʻp toʻplanadigan va yongʻin-portlash xavfi yuqori obyektlar, koʻp qavatli binolarda favqulodda vaziyatlar tahdidi va xavfini kamaytirish boʻyicha ilmiy tadqiqotlar oʻtkazish;

kimyoviy moddalar (mahsulotlar) tegishli manzilga xavfsiz yetkazilishi (tashilishi), saqlanishi va ulardan foydalanilishi uchun qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda kuzatuvni amalga oshirish;

zamonaviy asbob-anjomlar, maxsus texnika va texnologiyalarni qoʻllash, shuningdek, favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish kuch va vositalarni samarali joylashtirish (kuch va vositalar mutanosibligi) orqali aholi hayotini saqlash va mol-mulkini asrash choralarini koʻrish.

10. Favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasida dual taʼlimga asoslangan oʻrta boʻgʻin va yuqori malakali professional kadrlarni uzluksiz tayyorlash, qayta tayyorlash, ularning malakasini hamda taʼlim muassasalarining ilmiy salohiyatini oshirish boʻyicha yaxlit tizimni yoʻlga qoʻyishda quyidagi mexanizmlar koʻzda tutiladi:

sohada kadrlar tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishning yaxlit tizimini yoʻlga qoʻyish maqsadida sohaviy oʻquv muassasalari moddiy-texnika bazasini rivojlantirish;

oʻquv jarayonini dual taʼlim tizimida tashkil etish, simulyatsiya, imitatsiya va virtual laboratoriyalar (poligon)ni tashkil etish orqali nazariya va amaliyotning uygʻunligini taʼminlash;

taʼlim jarayoniga zamonaviy pedagogik va innovatsion oʻqitish texnologiyalarini keng tatbiq etish, shu jumladan, masofaviy oʻqitish platformasini joriy etish;

taʼlim muassasalariga yuqori malakali professor-oʻqituvchilar, shuningdek, taʼlim jarayoniga xorijiy taʼlim, ilmiy-amaliy va ilmiy-tadqiqot muassasalari mutaxassislari va ekspertlarini jalb qilish;

ilgʻor xorijiy tendensiyalarni hisobga olgan holda bakalavriat taʼlim yoʻnalishlari va magistratura mutaxassisliklari boʻyicha malaka talablari va oʻquv dasturlarini ishlab chiqish, koʻrgazmali va interfaol oʻquv-uslubiy bazani shakllantirish;

favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasida fundamental, amaliy va innovatsion ilmiy tadqiqotlar oʻtkazish amaliyotini yoʻlga qoʻyish;

taʼlim muassasalari va yetakchi xorijiy turdosh ilmiy-tadqiqot muassasalari oʻrtasida keng qamrovli hamkorlik aloqalarini oʻrnatish, kursant va tinglovchilarni oʻqishga hamda professor-oʻqituvchilarni tajriba almashish va malaka oshirish kurslariga yuborish;

isteʼdodli, yuqori koʻrsatkichlarga erishgan, oʻquv dasturlarini aʼlo baholarga oʻzlashtirayotgan kursantlar uchun stipendiyalar taʼsis etish, professor-oʻqituvchilarga qonunchilik hujjatlariga muvofiq ustamalar belgilash;

favqulodda vaziyatlar idoralarida uzluksiz oʻquv-karyera hamda ustoz-shogird anʼanalariga koʻra murabbiy-kurator tizimlarini joriy etish.

11. Aholini favqulodda vaziyatlarda toʻgʻri harakat qilishga tayyorlash samaradorligini oshirishda quyidagi mexanizmlar koʻzda tutiladi:

fuqarolar yigʻini raislari, “mahalla yettiligi”, mahalla faollari, koʻchaboshilar va uyboshilarni (koʻp qavatli uylarda) favqulodda vaziyatlardan muhofazalanish usullariga oʻrgatib, ularning sohaga oid bilim va koʻnikmalarini oshirib borish;

mahallalarda favqulodda vaziyatlardan muhofazalanish uchun eng zarur boʻladigan moddiy-texnik resurslar zaxiralarini yaratish boʻyicha aniq tartibni belgilash;

mahallalarda aholi tarkibidan koʻngillilar va volontyorlar jamoasini shakllantirib, ularni qutqaruv va kechiktirib boʻlmaydigan boshqa ishlarni amalga oshirishga tayyorlash, zarur anjomlar bilan taʼminlash va favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga jalb etish choralarini koʻrish;

ishlab chiqarish va xizmat koʻrsatish sohalarida band boʻlmagan aholi, shu jumladan, inklyuziv tamoyil asosida jismoniy imkoniyati cheklangan hamda eshitish va koʻrishida nuqsoni boʻlgan shaxslar bilan favqulodda vaziyatlarda toʻgʻri harakatlanishga oid masofaviy oʻquv kurslari, davra suhbatlari, trening va mashgʻulotlarni oʻtkazish;

ishlab chiqarish va xizmat koʻrsatish sohasida band boʻlgan aholi bilan oʻquv-amaliy tadbirlarni (oʻquv kurslari, mashqlar, yigʻinlar va seminar-trening) oʻtkazish;

taʼlim jarayoni dasturlariga tegishli soatlarni kiritgan holda maktabgacha taʼlim tashkilotlari tarbiyalanuvchilari, umumiy oʻrta taʼlim maktablari va oʻrta maxsus (kasbiy) taʼlim muassasalari oʻquvchilari hamda oliy taʼlim tashkilotlari talabalarini favqulodda vaziyatlarda toʻgʻri harakatlanish va xavfsizlik qoidalariga oʻrgatish, maxsus dasturlar asosida oʻquv mashqlari, sport oʻyinlari va musobaqalar oʻtkazish;

favqulodda vaziyatlar sharoitida hamda ularni bartaraf etish ishlarini oʻtkazishda rahbarlar tarkibi, mansabdor shaxslar va qutqaruv tuzilmalari tarkibining professional tayyorgarlik darajasini oshirish;

favqulodda vaziyatlarda harakat qilish davlat tizimi xizmatlari boshqaruv organlari, qutqaruv xizmatlari (tuzilmalari) shaxsiy tarkibining bilim va koʻnikmalari, ularning zamonaviy texnika va asbob-anjomlar bilan jihozlangani hamda qutqaruv va kechiktirib boʻlmaydigan boshqa ishlarni bajarishga tayyorligini real xavf manbalaridan kelib chiqqan holda takomillashtirib borish;

aholiga favqulodda vaziyatlarda toʻgʻri harakatlanish boʻyicha qoʻllanmalar va eslatmalar tayyorlash, ularning eʼtiboriga yetkazish, tarqatish, shu mazmundagi maʼlumotlarni ommaviy axborot vositalari va internet ijtimoiy tarmoqlar orqali jamoatchilikka yetkazish;

aholini keng jalb qilgan holda favqulodda vaziyatlarda birinchi tibbiy yordam koʻrsatish, kundalik turmushda xavfsizlik qoidalariga oʻrgatish boʻyicha amaliy tadbirlarni hamda favqulodda vaziyatlarda toʻgʻri harakatlanishga oʻrgatuvchi kontentlar, onlayn taʼlim platformasini tashkil etish va keng koʻlamli targʻibot-tushuntirish ishlarini amalga oshirish.

12. Favqulodda vaziyatlar tahdidining oldini olish, ularni bartaraf etish, aholi va hududlarni favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasida ilm-fan, ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlikka asoslangan innovatsion ishlab chiqarish zanjirini yoʻlga qoʻyishda quyidagi mexanizmlar koʻzda tutiladi:

Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi tizimida ilm-fan, ilmiy-tadqiqot va innovatsion ishlab chiqarishni 2030-yilgacha rivojlantirish strategiyasini ishlab chiqish;

tabiiy va texnogen xavflar boʻyicha monitoring, prognoz va ularning taʼsirini kamaytirishga qaratilgan tadqiqotlar olib boruvchi respublika ilmiy-tadqiqot tashkilotlari bilan aloqalarni yangi bosqichga koʻtarish va ularning faoliyatini muvofiqlashtirib borish;

ilmiy-tadqiqot ishlarini amalga oshirishda tizimdagi barcha oliy taʼlim va ilmiy-tadqiqot tashkilotlari faoliyatini muvofiqlashtirish;

sohaga oid davlat ilmiy-texnik dasturlarini shakllantirib borish, ularning ijrosini nazorat qilib borish;

ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlarini rivojlantirish natijasida monitoring qurilmalari, qutqaruv jihozlarining yangi, import oʻrnini bosuvchi namunalarini yaratish hamda tijoratlashtirishga qaratilgan ishlarni amalga oshirish;

qutqaruv texnikasi va vositalarini mahalliylashtirish, sohada import oʻrnini bosuvchi mahsulotlar sonini oshirish va bu borada ilmiy tadqiqotlarni, tajriba-konstruktorlik ishlarini bajarish, mahsulotlarni ishlab chiqarish boʻyicha ilmiy-ishlab chiqarish bazasini yaratish;

ilm-fanni qoʻllab-quvvatlash, ilmiy xodimlarni sohadagi dolzarb muammolarni hal etish jarayoniga keng jalb qilish.

13. Favqulodda vaziyatlar monitoringi va prognozi, shuningdek, favqulodda vaziyatlar xavfini bartaraf etishda kuch va vositalarni boshqarish, muvofiqlashtirish hamda ularning faoliyatini raqamlashtirish sohasiga sunʼiy intellekt, robototexnika va zamonaviy texnologiyalarni keng joriy etishda quyidagi mexanizmlar koʻzda tutiladi:

favqulodda vaziyatlar tahdidi, jarayonlar va hodisalarning prognozini yuritish uchun favqulodda vaziyatlar monitoringi, axborot almashinuvi va prognozlash yagona tizimiga kiruvchi davlat organlari hamda tashkilotlar faoliyatiga zamonaviy axborot texnologiyalarini joriy etish;

favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish davlat tizimi subyektlarining tarqoq holatdagi idoraviy axborot tizimlarini yagona platformaga toʻliq integratsiya qilib, himoyalangan axborot almashinuvini tashkil etish;

favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga jalb qilinayotgan qutqaruv tuzilmalari tezkorligini oshirish uchun xavfli hududlar, xavf manbalari, ularni bartaraf etishga jalb qilinadigan kuch va vositalar, moddiy-texnik resurslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bankini toʻldirib borish hamda tezkor boshqaruv jarayonini avtomatlashtirish;

favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish davlat tizimiga kiruvchi vazirlik va idoralarning boshqaruv organlari hamda kuch va vositalarining hamjihatligini taʼminlashda hamkorlikdagi harakatlar rejalari asosidagi harakatlarga ustuvorlik berish;

tabiiy va texnogen jarayonlar hamda hodisalar monitoringi va prognozini yuritish uchun zamonaviy texnologiyalar, axborot dasturlari va sunʼiy intellekt yutuqlaridan toʻliq foydalanish;

sohaga oid startap loyihalarni har tomonlama rivojlantirish, ularni inkubatsiya va akseleratsiya dasturlariga jalb etish;

favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish davlat tizimi subyektlari va boshqa tashkilotlarni ixtisoslashgan, ilmiy-tadqiqot, tajriba-konstruktorlik muassasalari hamda laboratoriya nazorati va kuzatuvi tarmogʻidagi boʻlinmalarda seysmologik, geologik, gidrometeorologik xavfli hodisalar, quruqlik (tuproq, yerosti) va gidrosfera holatining oʻzgarishi, atmosfera tarkibi va xossalari, sanoat va transportdagi avariyalar, epidemiyalar, epizootiyalar, epifitotiyalar, radioaktiv, kimyoviy, biologik va boshqa tabiiy-texnogen xavf manbalari holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni toʻplash, sunʼiy intellekt yordamida qayta ishlash va monitoring yuritish;

tahlillar asosida tayyorlangan prognozlarga muvofiq favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish va ularning oqibatlarini kamaytirish boʻyicha tizimli ravishda tavsiyalar ishlab chiqish hamda samarali profilaktika tadbirlarini oʻtkazish uchun masʼul tashkilot va idoralarga asoslangan takliflarni kiritib borish;

tabiiy ofatlar va texnogen halokatlar roʻy berish xavfi yuqori hududlarda va bunday obyektlar atrofida yashovchi fuqarolarni, binolar va inshootlarni, qishloq xoʻjaligi maydonlarini, shuningdek, boshqa mol-mulkni sugʻurtalashni qoʻllab-quvvatlash.

14. Favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish bilan bogʻliq kechiktirib boʻlmaydigan tezkor chora-tadbirlarni amalga oshirishda quyidagi mexanizmlar koʻzda tutiladi:

favqulodda vaziyatlarda harakat qilish davlat tizimi faoliyati doirasida Favqulodda vaziyatlar vazirligi qutqaruv boʻlinmalarining yirik favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish, shuningdek, avariya-qutqaruv ishlarini amalga oshirish imkoniyatlarini kuchaytirish;

mobil, koʻp tarmoqli va texnik jihozlangan qutqaruv boʻlinmalarini tashkil etib, favqulodda vaziyatlar yuzaga kelganda tezkor javob berish boʻyicha ularning tayyorgarligini oshirish;

koʻp qavatli bino va inshootlar, oʻrmonlar va olis hududlardagi favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish boʻlinmalari tomonidan amalga oshiriladigan qutqaruv ishlari samaradorligini oshirish maqsadida mobil qutqaruv vositalari, shu jumladan, aviatsiya texnologiyalarining (xususan, uchuvchisiz uchish apparatlari) yutuqlaridan keng foydalanish;

yongʻin-qutqaruv vositalari zaxiralarini favqulodda vaziyatlar roʻy bergan hududlarga tezkor yetkazib berish uchun sharoitlarni yaratish;

tezkor qarorlar qabul qilishni qoʻllab-quvvatlash va qutqaruv boʻlinmalarini samarali boshqarish boʻyicha avtomatlashtirilgan tizimlarni joriy etish.

15. Energetika, transport, hayot maromini taʼminlovchi va boshqa muhim iqtisodiyot obyektlarida favqulodda vaziyatlarning oldini olish, xavfni boshqarish hamda texnogen avariyalarni bartaraf etish tadbirlarini amalga oshirishda quyidagi mexanizmlar koʻzda tutiladi:

hayot maromini taʼminlovchi obyektlarda texnogen avariyalarning oldini olish uchun samarali xavfsizlik standartlarini, favqulodda vaziyatlarning oldini olish qoidalarini ishlab chiqish va nazoratini olib borishning zamonaviy usullarini qoʻllash;

energetika, kimyoviy, yongʻin va portlash xavfi yuqori boʻlgan muhim iqtisodiyot obyektlarining barqaror ishlashini taʼminlovchi Hukumat, hududiy va obyekt komissiyalari faoliyatini tashkil etish;

energetika, kimyoviy, yongʻin va portlash xavfi yuqori boʻlgan, shuningdek, gidrotexnika inshootlari hamda hayotiy muhim iqtisodiyot obyektlari barqaror ishlashini taʼminlash va nazorat qilishga qaratilgan davriy (yillik, choraklik) tadbirlardan iborat dastur va rejalarni qabul qilish;

energetika, transport infratuzilmasi obyektlarining barqaror faoliyatini taʼminlash boʻyicha davlat boshqaruvi organlari va xususiy sektor oʻrtasida oʻzaro hamkorlikni tizimli yoʻlga qoʻyish;

obyektlarda avariyalar va favqulodda vaziyatlarning oldini olish, yetkazilishi mumkin boʻlgan zarar va ziyonni qisqartirishga qaratilgan tadbirlarni amalga oshirish;

yirik avariyalar va favqulodda vaziyatlar sharoitida energetika, transport va boshqa hayot maromini taʼminlovchi obyektlarning barqaror faoliyat koʻrsatishini ilmiy-texnik yondashuv asosida taʼminlash;

energetika, transport hamda iqtisodiyotning muhim ishlab chiqarish va xizmat koʻrsatish sohasidagi obyektlarda davlat nazoratini yuzaga kelishi mumkin boʻlgan favqulodda vaziyatlar profilaktikasiga oid kuchaytirish.

16. Favqulodda vaziyatlar boʻlinmalarining takrorlanuvchi funksiyalarini maqbullashtirish, kuch va vositalar boshqaruvini muvofiqlashtirishda quyidagi mexanizmlar koʻzda tutiladi:

tizimda boshqaruv, profilaktika, davlat nazorati, bartaraf etish, moddiy-texnik va taʼminotning boshqa yoʻnalishlaridagi bir-birini takrorlovchi yoki samarasiz funksiyalarni maqbullashtirish;

tarkibiy boʻlinmalarga yuklangan vazifalarning xususiyati va ish hajmidan kelib chiqib, ularning maqomi, tarkibi, moʻljallanishi va funksiyalarini qayta koʻrib chiqish;

funksiyalarni raqamlashtirish orqali samaradorlikni oshirish hamda sohaviy yoʻnalishlardagi asosiy faoliyatni mahalla, tuman, shahar, viloyat, respublika miqyosidagi amaliy natijadorlikka qaratish;

maʼmuriy-hududiy birliklarni tabiiy va texnogen xavf manbalari, ularning koʻlami, hududlardagi potensial xavfli obyektlar, aholiga oid va boshqa muhim koʻrsatkichlar (mezonlar) asosida tasniflab, favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish davlat tizimiga kiruvchi vazirlik va idoralarning boshqaruv organlari hamda kuch va vositalar mutanosibligini taʼminlash, samarali boshqaruvni taʼminlovchi tashkiliy tuzilmani takomillashtirib borish.

4-bob. Konsepsiyani amalga oshirishdan kutilayotgan natijalar

17. Konsepsiyani amalga oshirish orqali quyidagilarga erishiladi:

2026-yil yakuniga qadar favqulodda vaziyatlar tahdidi, xavf manbalari, indikatorlari, ehtimoliy koʻlami va oqibatlaridan kelib chiqib, mahallalar “qizil”, “sariq”, “yashil” toifalarga ajratiladi;

har bir mahallada xavf indikatorlari asosida “mahalla yettiligi” hamda sohaviy xizmatlarni jalb qilgan holda manzilli va mavsumiy profilaktika tadbirlari amalga oshirilib, mahalla favqulodda vaziyatlardan muhofazalangan hududga aylantiriladi;

favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasida yangi standart, qoidalar va ilmiy tadqiqotlarni joriy etish orqali favqulodda vaziyatlar tahdidi hamda xavfini kamaytirishga erishiladi;

potensial xavfli va aholi koʻp toʻplanadigan obyektlarda favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish boʻyicha qonunchilik talablariga qatʼiy rioya qilinishi boʻyicha vakolatli organlarning masʼuliyati hamda javobgarlik darajasi oshiriladi;

favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasida kadrlar tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish boʻyicha sohaviy taʼlim muassasalarining moddiy-texnika bazasi mustahkamlanadi;

zamonaviy pedagogik va innovatsion oʻqitish texnologiyalarini amaliyotga keng tatbiq etish hamda dual va masofaviy taʼlimga ustuvorlik berish orqali 2030-yilgacha Favqulodda vaziyatlar vazirligidagi shaxsiy tarkibning professionallik darajasi 40 foizga yetkaziladi;

sohaga yuqori malakali professor-oʻqituvchilar va ekspertlarni jalb etish, fundamental, amaliy va innovatsion ilmiy tadqiqotlar oʻtkazish boʻyicha mahalliy va xorijiy turdosh ilmiy-tadqiqot muassasalari bilan hamkorlikni kuchaytirish choralari koʻrilib, 2029-yilgacha ilmiy salohiyat koʻrsatkichi 60 foizga, 2030-yilgacha ilmiy izlanishlar natijalarini amaliyotga tatbiq etish darajasi 30 foizga yetkaziladi;

“mahalla yettiligi”, mahalla faollari va aholining favqulodda vaziyatlarda harakat qilish boʻyicha sohaviy koʻnikmalari 2030-yilga qadar yetarli darajada shakllantiriladi;

xavf manbai yuqori hududlardagi mahallalarda favqulodda vaziyatlar holati uchun kerakli moddiy-texnik resurslar zaxirasini yaratish, aholi tarkibidan koʻngillilar (volontyor) guruhlarini shakllantirish hamda zarur asbob-anjomlar bilan jihozlab, qutqaruv va boshqa kechiktirib boʻlmaydigan ishlarga jalb etish choralari koʻriladi;

favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish davlat tizimi xizmatlarining rahbarlar tarkibi va qutqaruvchilarining kasbiy mahorati oshiriladi;

ish bilan band aholini (jumladan, inklyuziv tamoyil asosida jismoniy imkoniyati cheklangan, eshitish va koʻrishida nuqsoni boʻlgan shaxslar) oʻquv-amaliy mashqlarni tashkil etish orqali maqsadli tayyorlashga erishiladi;

barcha taʼlim tashkilotlaridagi oʻquvchi-talabalar maxsus oʻquv dasturlari asosida favqulodda vaziyatlarda harakat qilishga oʻrgatiladi;

sohada ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlarini rivojlantirish natijasida qutqaruv texnikasi va vositalarini mahalliylashtirish, import oʻrnini bosuvchi mahsulotlar sonini oshirishga erishiladi;

favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish davlat tizimidagi idoraviy axborot tizimlari yagona platformaga integratsiya qilinib, raqamlashtirish koʻrsatkichini 2028-yil yakuniga qadar 80 foizga yetkazish hisobiga favqulodda vaziyatlarning oldini olish tadbirlari samaradorligi oshiriladi;

2027-yil yakuniga qadar tabiiy va texnogen xavfli jarayonlar monitoringini yuritishda, yuzaga kelishi mumkin boʻlgan vaziyatlarni modellashtirishda, samarali boshqaruv qarorlarini qabul qilishda va xavfni tezkor bartaraf etishda sunʼiy intellekt texnologiyalarini tatbiq etish uchun zaruriy shart-sharoitlar yaratiladi;

hayot maromini taʼminlovchi va boshqa muhim iqtisodiyot obyektlarining barqaror faoliyat koʻrsatishini oshirish boʻyicha mavjud uslubiyot va xavfsizlik standartlari takomillashtiriladi;

barqaror faoliyat koʻrsatishi talab etiladigan muhim iqtisodiyot obyektlarini favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilishda Hukumat va hududiy komissiyalar oldidagi hisobdorlik darajasi oshiriladi;

xavf manbai yuqori energetika va transport obyektlarining barqaror ishlashini taʼminlash boʻyicha favqulodda vaziyatlarning oldini olish va zararini kamaytirishga qaratilgan chora-tadbirlar ilmiy-texnik yondashuvlar asosida belgilanadi hamda ularning toʻliq va sifatli ijro etilishini taʼminlash maqsadida davlat nazorati kuchaytiriladi;

2030-yilgacha zamonaviy xavf manbalari va ularning ehtimoliy koʻlamidan kelib chiqib, barvaqt profilaktik tadbirlarni amalga oshiradigan, tezkor qutqaruv va boshqa kechiktirib boʻlmaydigan ishlarni bajarish qobiliyatiga ega boʻlinmalarni oʻz ichiga olgan tashkiliy tuzilma shakllantiriladi.

5-bob. Yakunlovchi qoida

18. Davlat organlarining mansabdor shaxslari oʻz xizmat majburiyatlari yuzasidan favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasida zarur chora-tadbirlar belgilanishi hamda ularning oʻz vaqtida amalga oshirilishini taʼminlamaganliklari uchun qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgarlikka tortilishi mumkin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 20-oktabrdagi PF-185-son Farmoniga 2-ILOVA

2025 — 2027-yillarga moʻljallangan favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasini tubdan takomillashtirish boʻyicha kompleks chora-tadbirlar

T/r Chora-tadbirlar nomi Amalga oshirish shakli Ijro muddati Moliyalashtirish manbasi Masʼul ijrochilar I. Favqulodda vaziyatlar vazirligi faoliyatini takomillashtirish “Favqulodda vaziyatlar organlari toʻgʻrisida” gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunini ishlab chiqish. Oʻzbekiston Respublikasining qonuni loyihasi 2026-yil dekabr - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Adliya vazirligi (A. Tashkulov) Aholi va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish, fuqaro muhofazasi sohasida davlat nazoratini amalga oshirish mexanizmini soddalashtirish, qoidabuzarliklar boʻyicha davlat inspektori tomonidan toʻgʻridan-toʻgʻri maʼmuriy bayonnoma rasmiylashtirish orqali chora koʻrishni hamda davlat yongʻin nazorati organlari vakolatlarini favqulodda vaziyatlar organlari zimmasiga yuklatishni va huquqni qoʻllashda Favqulodda vaziyatlar vazirligining yagona organi deb eʼtirof etishni nazarda tutuvchi Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksiga qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritish. Oʻzbekiston Respublikasining qonuni loyihasi 2026-yil iyul - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Oliy sud (B. Islamov), Bosh prokuratura (N. Yoʻldoshev), Adliya vazirligi (A. Tashkulov) “Yongʻin xavfsizligi toʻgʻrisida” gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga aholi gavjum boʻladigan obyektlarda yongʻin xavfsizligini taʼminlash boʻyicha talablarni kuchaytirish va majburiy sugʻurtalashni joriy etishni nazarda tutuvchi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish. Oʻzbekiston Respublikasining qonuni loyihasi 2026-yil may - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev) , Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi (Sh. Xidoyatov), Adliya vazirligi (A. Tashkulov) Ilmiy-texnik va innovatsion loyihalarni joriy etish orqali aholi va hududlarni favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasini 2030-yilgacha rivojlantirish dasturini qabul qilish . Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2026-yil mart - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi (K. Sharipov), Mudofaa sanoati agentligi (M. Ibodullayev) Favqulodda vaziyatlarning yuzaga kelish sabablari (manbalari) , ushbu vaziyatlarda zarar koʻrgan odamlar soni, moddiy zarar miqdori va koʻlamini (hududlar chegaralari) tasniflash, shuningdek, favqulodda vaziyatlar va yongʻinlarni hisobga olish , ular toʻgʻrisida maʼlumotlarni yuritish hamda axborot almashish tartibini takomillashtirish. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2026-yil mart - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), masʼul vazirlik va idoralar Respublika tumanlari, shaharlari va boshqa aholi punktlarida oʻta muhim, davlat ahamiyatiga molik yoki yongʻin-portlash xavfi yuqori obyektlarida favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish, fuqaro muhofazasi va yongʻin xavfsizligini taʼminlash boʻlinmalarini tashkil etish tartibini takomillashtirish. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2026-yil fevral Hisob-kitoblarga asosan vazirlik va idoralarning mablagʻlari Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), masʼul vazirlik va idoralar Yirik savdo, savdo-koʻngilochar, sport majmualari va boshqa xizmat koʻrsatish obyektlarida favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish boʻlinmalarini tashkil etish tartibini belgilash. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2026-yil dekabr - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), masʼul vazirlik va idoralar Oʻzbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlarning oldini olish va bunday vaziyatlarda harakat qilish davlat tizimi faoliyati samaradorligini yanada oshirish Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2026-yil dekabr - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), masʼul vazirlik va idoralar Aholi va hududlarni favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish va yongʻin xavfsizligini taʼminlashda islohotlarni samarali amalga oshirish, jumladan, 2030-yilgacha favqulodda vaziyatlar tizimini rivojlantirish strategiyasini ishlab chiqish yuzasidan sohada tajribaga ega xalqaro konsalting kompaniyalari (favqulodda vaziyatlar tizimi konsaltingiga ixtisoslashgan) bilan muzokaralar oʻtkazish va ularni jalb etish. Amaliy chora-tadbirlar 2025 — 2027-yillar Davlat budjeti mablagʻlari Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Iqtisodiyot va moliya vazirligi (Qoʻchqorov), masʼul vazirlik va idoralar II. Favqulodda vaziyatlar vazirligining nufuzini oshirish va qutqaruvchi kasbiga boʻlgan sadoqatni yuksaltirish “Fidoyi qutqaruvchi” davlat mukofotini taʼsis etish. Oʻzbekiston Respublikasining qonuni loyihasi 2026-yil fevral - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev) Favqulodda vaziyatlar organlari xodimlari kuni ni belgilash. Oʻzbekiston Respublikasining qonuni loyihasi 2026-yil fevral - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Adliya vazirligi (A. Tashkulov) Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi bayrogʻi va emblemasi namunalarini tasdiqlash. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmoni loyihasi 2026-yil yanvar - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev) Favqulodda vaziyatlar vazirligi shaxsiy tarkibining maxsus kiyim-boshi, atributi va farqlovchi belgilarini xalqaro standartlarni hisobga olgan holda yangilash va birxillashtirish. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori loyihasi 2026-yil fevral Hisob-kitoblarga koʻra, Davlat budjetidan ajratilgan mablagʻlar doirasida va qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Mudofaa vazirligi (Sh. Xalmuxamedov) Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri — fuqaro muhofazasi boshligʻining favqulodda vaziyatlar davlat tizimiga kiruvchi vazirliklar, idoralar, tashkilotlar va hokimliklarning fidoyilik koʻrsatgan rahbar va xodimlarini taqdirlash uchun “Fuqaro muhofazasi aʼlochisi” idoralararo koʻkrak nishoni ni taʼsis etish. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2027-yil sentabr - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Mudofaa vazirligi (Sh. Xalmuxamedov) Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishda oʻrnak va jasorat koʻrsatgani uchun “Fuqarolik jasorati”, favqulodda vaziyatlar vazirligi tizimida benuqson va koʻp yillik samarali xizmati (mehnati) uchun I, II va III darajali “Namunali xizmatlari uchun” va “Favqulodda vaziyatlar organlari faxriysi”, “Samarali hamkorlik uchun”, “Malakali ustoz”, I, II va III darajali “Jangovor faoliyati uchun”, I, II va III darajali “Maxsus qutqaruv ishlaridagi jasorati uchun”, “Yosh avlodni harbiy vatanparvarlik ruhida tarbiyalashdagi faol ishtiroki uchun” koʻkrak nishonlarini taʼsis etish. Favqulodda vaziyatlar vazirining buyrugʻi loyihasi 2026-yil yanvar - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev) Aholining turli toifalari uchun moʻljallangan favqulodda vaziyatlarda harakat qilish qoidalarini targʻib qiluvchi targʻibot materiallarini yaratish hamda aholi oʻrtasida targʻibot qilish tartibini belgilash. Favqulodda vaziyatlar vazirining buyrugʻi loyihasi 2026-yil yanvar Favqulodda vaziyatlar vazirligining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Kinematografiya agentligi (Sh. Rizayev) Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi akademiyasining bayrogʻi va emblemasi (logotip) namunalarini tasdiqlash. Favqulodda vaziyatlar vazirining buyrugʻi loyihasi 2026-yil fevral - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev) III. Favqulodda vaziyatlar profilaktikasi va bartaraf etish tizimini takomillashtirish Loyiha tashkilotlari tomonidan loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqishda muntazam ravishda amaldagi normativ hujjatlarga rioya qilmaslik holatlariga yoʻl qoʻygan yuridik shaxslarning litsenziyasini toʻxtatib turish yoki bekor qilish vakolatini litsenziyalovchi organga berish. Oʻzbekiston Respublikasining qonuni loyihasi 2026-yil mart - Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi (Sh. Xidoyatov), Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Adliya vazirligi (A. Tashkulov), Biznes ombudsman (J. Urunov), Savdo-sanoat palatasi (D. Vahobov) Favqulodda vaziyatlar vazirligida aviatsiya xizmatini takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat ishlab chiqish: aviatexnik va boshqa vositalarni xarid qilish hamda infratuzilmani yaratish boʻyicha kompleks dasturni tasdiqlash; aviatsiya xizmati havo kemalarining doimiy joylashuv hududlari va ulardan foydalanish tartib-taomillarini belgilash; aviatsiya xizmatining parvozlarini rejalashtirish va boshqarish hamda parvoz boʻlinmalarini tashkil etish uchun qoʻshimcha shtat birliklarini ajratish; aviatsiya xizmatining parvozlarini rejalashtirish va boshqarish hamda parvoz boʻlinmalarini yuqori malakali va tajribaga ega boʻlgan mutaxassislar va Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy xavfsizlik va mudofaa universitetining Harbiy aviatsiya instituti bitiruvchilari bilan jamlash. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori loyihasi 2026-yil aprel - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Mudofaa vazirligi (Sh. Xalmuxamedov) Odamlar ommaviy yigʻiladigan obyektlarda (teatrlar, kinoteatrlar, stadionlar, konsert zallari, savdo va koʻngilochar majmualar va sh.k.) favqulodda vaziyatlarda aholini toʻplash joylari, panagohlar va oʻt oʻchirishda vertolyot yordamida suv olishga moʻljallangan tabiiy va sunʼiy suv havzalari hududlarining kadastr hujjatlarini Favqulodda vaziyatlar vazirligiga rasmiylashtirish tartibini joriy etish. Bunda ushbu obyektlarni mahalliy boshqaruv organlari tomonidan saqlash tartibini joriy etish. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2026-yil sentabr - Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi (Sh. Xidoyatov), Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Adliya vazirligi (A. Tashkulov), Biznes ombudsman (J. Urunov), Savdo-sanoat palatasi (D. Vahobov) Aholini favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilishda “mahallabay” va “xonadonbay” ishlash tartibini tasdiqlash. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2025-yil dekabr - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Oʻzbekiston mahallalari uyushmasi (K. Kuranbayev), masʼul vazirlik va idoralar Aholi va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish hamda fuqaro muhofazasi qoidalarini tasdiqlash . Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2026-yil aprel - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Adliya vazirligi (A. Tashkulov), Biznes ombudsman (J. Urunov) Suv havzalarida choʻmilish xavfsizligi qoidalarini tasdiqlash. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2026-yil mart - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Suv xoʻjaligi vazirligi (Sh. Xamrayev), Oʻzbekiston mahallalari uyushmasi (K. Kuranbayev), Yoshlar ishlari agentligi (A. Saʼdullayev), Biznes ombudsman (J. Urunov) Aholi va moddiy-tovar boyliklarni xavfsiz joylarga evakuatsiya qilish (vaqtincha koʻchirish) tartibini tasdiqlash. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2026-yil dekabr - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), masʼul vazirlik va idoralar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari Iqtisodiyot obyektlarining barqaror faoliyatini taʼminlash va fuqaro muhofazasi muhandislik - himoya inshootlarini doimiy shay holatda saqlash maqsadida ulardan foydalanish tartibini takomillashtirish. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2027-yil fevral - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi (Sh. Xidoyatov) , Davlat aktivlarini boshqarish agentligi ( A. Ortikov ), masʼul vazirlik va idoralar Aholi va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish va fuqaro muhofazasi sohasida davlat nazoratini yuritish tartibini takomillashtirish. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2026-yil mart - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Adliya vazirligi (A. Tashkulov), Biznes ombudsman (J. Urunov) Elektr va gaz tarmogʻiga ulanish uchun murojaat qilgan maishiy isteʼmolchilarning xonadonlaridagi elektr va gaz jihozlarining texnik talablarga javob berishi majburiyatini belgilovchi tartibni joriy etish. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2027-yil dekabr - Energetika vazirligi (J. Mirzamahmudov), Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Bosh prokuratura (Sh. Aminov), Biznes ombudsman (J. Urunov), Adliya vazirligi (A. Tashkulov) Yongʻin oʻchirish suv taʼminoti tizimini (gidrantlar, kranlar, tabiiy va sunʼiy suv manbalari) yaratish, ulardan foydalanish tartib-taomillarini tasdiqlash . Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2026-yil noyabr - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi (Sh. Xidoyatov), “Oʻzsuvtaʼminot” AJ (A. Suvonkulov), Suv xoʻjaligi vazirligi (Sh. Xamrayev), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi , viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari Fuqaro muhofazasi (qutqaruv) tuzilmalari va ular tashkil etiladigan tashkilotlarni belgilash, shuningdek, tuzilmalarni moddiy-texnik jihozlar bilan taʼminlash (tabellashtirish) tartibini takomillashtirish. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2026-yil dekabr Hisob-kitoblarga koʻra Davlat budjetidan ajratilgan mablagʻlar doirasida va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Adliya vazirligi (A. Tashkulov), masʼul vazirlik va idoralar , Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi , viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari Favqulodda vaziyatlarni bartaraf etish va aholi hayot maromini taʼminlash uchun moliyaviy va moddiy resurslar zaxira larini yaratish, ulardan foydalanish va tiklash tartibini takomillashtirish. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2026-yil fevral Hisob-kitoblarga koʻra Davlat budjetidan ajratilgan mablagʻlar doirasida va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), manfaatdor vazirlik va idoralar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari Tabiiy, texnogen va ekologik xususiyatli favqulodda vaziyatlar monitoringi, axborot almashinuvi va prognozlash yagona tizimi ni takomillashtirish. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2026-yil fevral Hisob-kitoblarga koʻra Davlat budjetidan ajratilgan mablagʻlar doirasida va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), masʼul vazirlik va idoralar Transchegaraviy favqulodda vaziyatlar xavf manbalarini barvaqt aniqlash , ularning xavf darajasi va ehtimoliy oqibatlarini baholash tartibini ishlab chiqish. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2026-yil mart Hisob-kitoblarga koʻra, Davlat budjetidan ajratilgan mablagʻlar doirasida va qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), DXX Chegara qoʻshinlari (S. Xusanov), Tashqi ishlar vazirligi (B. Saidov) masʼul vazirlik va idoralar Aholini favqulodda vaziyatlarda harakat qilishga va fuqaro muhofazasi sohasida tayyorlash tizimini tubdan takomillashtirish. Bunda aholi, ayniqsa, volontyorlar, koʻngilli qutqaruvchilarni favqulodda vaziyatlarda toʻgʻri harakat qilishga oʻrgatishni yoʻlga qoʻyish. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2026-yil mart - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Adliya vazirligi (A. Tashkulov), masʼul vazirlik va idoralar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar FVB “Hayot faoliyati xavfsizligi” oʻquv markazlarida zamonaviy koʻrgazmali materiallar, interaktiv oʻqitish vositalari bilan jihozlangan favqulodda vaziyatlarda harakat qilishga tayyorlash majmualarini ishga tushirish. Amaliy chora-tadbirlar rejasi 2025-yil dekabr Favqulodda vaziyatlar vazirligiga Davlat budjeti doirasida ajratiladigan mablagʻlar, vazirlikning budjetdan tashqari mablagʻlari, Seysmologiya, inshootlarning seysmik mustahkamligini va seysmik xavfsizlikni taʼminlash sohasini qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi, mahalliy budjet mablagʻlari Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari, Vazirlar Mahkamasi, masʼul vazirlik va idoralar Olis va chekka hududlarda joylashgan aholi yashash punktlaridagi mahallalarda istiqomat qiluvchi fuqarolarni, ayniqsa, bolalarni favqulodda vaziyatlarda amaliy harakatlanishga oʻrgatishga moʻljallangan mobil simulyatsion-targʻibot markazlari yordamida tayyorlashni tashkil etish. Amaliy chora-tadbirlar rejasi 2025-yil dekabr Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari, Vazirlar Mahkamasi, masʼul vazirlik va idoralar Obyektlarda va xizmatlar koʻrsatish sohasida favqulodda vaziyatlardan ishonchli muhofaza qilishni taʼminlash maqsadida ayrim faoliyat turlarini elektron shaklda litsenziyalash (xulosa berish) tartibini takomillashtirish. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2027-yil noyabr - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Adliya vazirligi (A. Tashkulov), masʼul vazirlik va idoralar Aholi hamda turistlarga xizmat koʻrsatishga ixtisoslashtirilgan 24/7 rejimida ishlovchi koʻchalarda joylashgan xizmat koʻrsatish obyektlarida favqulodda vaziyat va yongʻinlarning oldini olish va tezkor bartaraf etishga qaratilgan tartib-taomillarni belgilash. Bunda: favqulodda vaziyatlar haqida ogohlantirish, xabar berish tizimini joriy etish; yongʻin oʻchirish gidrantlarining doimiy soz va shay holda boʻlishini taʼminlash; favqulodda vaziyat sodir boʻlganda evakuatsiya qilish va harakatlanish algoritmini belgilash. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2026-yil yanvar Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi (Sh. Xidoyatov) “Oʻzsuvtaʼminot” AJ (A. Suvankulov) Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev) Binolarning fasadlari, evakuatsiya yoʻllari, shuningdek, yertoʻla va sokol qavatlari hamda sport inshootlari tribuna ostidagi xonalarning devorlari va shiftlarini pardozlash va osma shiftlarni oʻrnatishda yonuvchi material (konstruksiya)lardan foydalanishni cheklash boʻyicha talablarni shaharsozlik normalari va qoidalariga kiritish. Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining buyrugʻi loyihasi 2026-yil mart - Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi (Sh. Xidoyatov), Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi (A. Jumanazarov), Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Adliya vazirligi (A. Tashkulov) Normativ-huquqiy hujjatlarda nazarda tutilgan yerosti yongʻin oʻchirish gidrantlarining oʻrniga yer ustida oʻrnatiladiganlarini nazarda tutish boʻyicha talablarni shaharsozlik normalari va qoidalariga kiritish. Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining buyrugʻi loyihasi 2026-yil mart - Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi (Sh. Xidoyatov), Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi (A. Jumanazarov), Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Adliya vazirligi (A. Tashkulov) Ijtimoiy soha obyektlarida yogʻoch konstruksiyalardan (tomda) foydalanishni cheklash tartibini belgilash. Bunda: ijtimoiy soha obyektlarining namunaviy loyihalarini qayta ishlab chiqish; shaharsozlik normalari va qoidalariga tegishli oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish. Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining buyrugʻi loyihasi 2026-yil mart - Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi (Sh. Xidoyatov), Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Adliya vazirligi (A. Tashkulov), Iqtisodiyot va moliya vazirligi (J. Qoʻchqorov) Bino va inshootlarni loyihalash va qurishda tarkibida polistirol boʻlgan sendvich panellardan foydalanishni bosqichma-bosqich taqiqlash tartib-taomillarini nazarda tutuvchi shaharsozlik normalari va qoidalarini belgilash. Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining buyrugʻi loyihasi 2027-yil sentabr - Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi (Sh. Xidoyatov), Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Adliya vazirligi (A. Tashkulov), Biznes ombudsman (J. Urunov), Savdo-sanoat palatasi (D. Vahobov) Odamlar ommaviy boʻladigan obyektlar va baland binolardagi yongʻin signalizatsiyasi ishlaganligi haqida signalni qutqaruv qismining dispetcherlik xizmatiga parallel uzatish ni nazarda tutuvchi qoidani shaharsozlik normalari va qoidalariga kiritish. Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining buyrugʻi loyihasi 2027-yil yanvar - Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi (Sh. Xidoyatov), Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi (A. Jumanazarov), Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Adliya vazirligi (A. Tashkulov) Koʻp qavatli uy-joy hamda bino va inshootlar ichidagi yongʻinga qarshi muhofaza muhandislik tizimlarining saqlanishi (texnik xizmat koʻrsatish, taʼmirlash, tiklash, yangilash va boshqalar) uchun sarf-xarajatlarni uyni boshqaruvchi tashkilot va balansda saqlovchining mablagʻlari hisobidan qoplash tartibini belgilash. Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining buyrugʻi loyihasi 2025-yil dekabr - Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi (Sh. Xidoyatov), Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev) Ilmiy-innovatsion va sinov-tadqiqot instituti faoliyatini tashkil etish, uning asosiy yoʻnalishlarini inobatga olib, 2026 — 2030-yillarga moʻljallangan davlat ilmiy va innovatsion ustuvor loyihalar dasturini ishlab chiqish va tasdiqlash uchun Hukumatga kiritish. Vazirlar Mahkamasi qarori loyihasi 2026-yil fevral - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev) IV. Kadrlarni tanlash, joy-joyiga qoʻyish va ularni tibbiy-ijtimoiy himoya qilishni takomillashtirish Qutqaruvchi lavozimlariga ishga qabul qilish sharti (meʼyori)ni belgilash uchun “Qutqaruv xizmati va qutqaruvchi maqomi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartirish va qoʻshimcha kiritish. Oʻzbekiston Respublikasining qonuni loyihasi 2026-yil avgust - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Adliya vazirligi (A. Tashkulov), masʼul vazirlik va idoralar Favqulodda vaziyatlar organlarida tibbiy va ijtimoiy-psixologik taʼminot xizmati faoliyatini yoʻlga qoʻyish. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori loyihasi 2026-yil mart - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Adliya vazirligi (A. Tashkulov) V. Favqulodda vaziyatlar organlarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash, xodimlarni ijtimoiy himoya qilish, uy-joy va maishiy sharoitlarini yaxshilash Favqulodda vaziyatlar vazirligi harbiy xizmatchilari, qutqaruvchilari va ularning oila aʼzolariga quyidagi yoʻnalishlarni oʻz ichiga oluvchi kafolatlangan ijtimoiy-tibbiy, sogʻlomlashtirish-rekreatsiya xizmatini koʻrsatish, uy-joy va transport taʼminotini yaxshilash: Sogʻliqni saqlash vazirligi tizimidagi xodimlar va shifo oʻrinlari hamda mavjud boʻsh turgan binolar, shuningdek, Favqulodda vaziyatlar vazirligi balansidagi bino va inshootlar negizida davolash-profilaktika muassasalarini; Toshkent viloyatining togʻli hududidan Favqulodda vaziyatlar vazirligiga ajratilgan 3 gektar yer maydonida sanatoriy-kurort muassasasi va bolalar oromgohini tashkil etish va uning faoliyatini yoʻlga qoʻyish; imtiyozli uy-joy ipotekasi va mahalliy ishlab chiqarilgan avtomobillar bilan taʼminlash. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori loyihasi 2027-yil dekabr Hisob-kitoblarga koʻra budjetdan tashqari mablagʻlar doirasida va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar Favqulodda vaziyatlar vazirligi, (B. Kudratxodjayev), Sogʻliqni saqlash vazirligi (A. Xudayarov), Oʻzbekiston kasaba uyushmalari federatsiyasi (Q. Rafikov), Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi (Sh. Xidoyatov), tijorat banklari Favqulodda vaziyatlar vazirligi tizimidagi boʻsh obyektlar, bino-inshoot va yer maydonlarini xususiy sektorga (tadbirkor) investitsiya majburiyatlarini bajarish sharti asosida berish, shuningdek, xususiylashtirish dasturiga kiritish orqali realizatsiya qilish. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2026-yil mart - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Davlat aktivlarini boshqarish agentligi (A. Ortikov) Favqulodda vaziyatlar vazirligining ilmiy va taʼlim tashkilotlari bino-inshootlarini vazifalariga mutanosib ravishda bosqichma-bosqich qurish, (rekonstruksiya), kapital taʼmirlash hamda jihozlash . Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2026-yil fevral Hisob-kitoblarga koʻra Harbiy-maʼmuriy sektorlarni rivojlantirish jamgʻarmasi va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi (Sh. Xidoyatov) Favqulodda vaziyatlar organlari tomonidan ommaviy tadbirlarda (alohida toifadagi ommaviy tadbirlar bundan mustasno) favqulodda vaziyatlarning oldini olish boʻyicha pulli xizmatlar koʻrsatishni yoʻlga qoʻyish. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2025-yil dekabr - Favqulodda vaziyatlar vazirligi, (B. Kudratxodjayev), Ichki ishlar vazirligi (A. Tashpulatov) Favqulodda vaziyatlar vazirligi harbiy xizmatchilarining pul taʼminoti , ishchi va xizmatchilari (qutqaruvchilari)ning mehnatiga haq toʻlash toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash. Bunda Kasbiy kasalliklarning ogʻir shakllari (umumiy mehnat qobiliyatini yoʻqotish bilan) yuzaga kelishi mumkin boʻlgan oʻta zararli, ayniqsa, ogʻir, kimyoviy moddalar bilan bogʻliq avariyalarni bartaraf etish, shuningdek, mazkur tizimda nazorat tadbirlarini oʻtkazuvchi va xavfli mehnat sharoitlarida xizmat qiluvchi (ishlovchi) Favqulodda vaziyatlar vazirligining harbiy xizmatchi va xizmatchilariga qonunchilikda belgilangan tartibda ustamalar toʻlash tartibini nazarda tutish. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2026-yil aprel Hisob-kitoblarga koʻra Davlat budjetidan ajratilgan mablagʻlar doirasida va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar Favqulodda vaziyatlar vazirligi ( B. Kudratxodjayev ), Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi (B. Zaxidov) , Adliya vazirligi (A. Tashkulov) Qutqaruv boʻlinmalarining taktik tayyorgarligini sifatli tashkil etish, tabiiy, texnogen va radiatsion favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishga tayyorlash boʻyicha Chirchiq harbiy dala-oʻquv maydonida quyidagi imkoniyatlarga ega oʻquv-mashq poligonini barpo etish: favqulodda vaziyatlarda (radiatsion, kimyoviy, tibbiy-biologik, togʻ-kon, vayrona, suvda) avariya va qidiruv-qutqaruv tadbirlarini tashkil etish majmuasi; ruhiy tayyorgarlik yoʻlagi, maxsus sport hamda issiq tutunxona majmuasi; baland qavatli binolar, sanoat korxonalari, transport (temir yoʻl, aviatsiya, avtomobil, metro) obyektlarida yongʻinlarni bartaraf etish hamda qutqaruv ishlarini olib borish majmuasi; maxsus avtomobil va texnikalarni boshqarishga tayyorlash maydoni. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2026-yil mart Hisob-kitoblarga koʻra Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan, qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Mudofaa vazirligi (Sh. Xalmuxamedov), Iqtisodiyot va moliya vazirligi (A. Xaydarov) VI. Favqulodda vaziyatlarni monitoring qilish, prognozlash, ularning oldini olish va bartaraf etish tizimini raqamlashtirish orqali situatsion boshqarish amaliyotini joriy etish Favqulodda vaziyatlar profilaktikasi va bartaraf etish tizimi natijadorligini yanada oshirish hamda sohani 2028 — 2030-yillarda zamonaviy yechimlar va sunʼiy intellekt texnologiyalari asosida raqamli transformatsiya qilish strategiyasi ni belgilash. Bunda quyidagi yoʻnalishlarda manzilli chora-tadbirlar mexanizmlarini belgilash: aholining barcha qatlamlarida xavfsizlik madaniyatini yanada oshirish; xavf indikatorlari asosida mahallarda favqulodda vaziyatlarning barvaqt oldini olish, shu jumladan, “mahalla muhofazasi” tashkiliy-profilaktik tadbirlarni amalga oshirish; ijtimoiy-iqtisodiy soha va ishlab chiqarish obyektlari, savdo va koʻngilochar maskanlar, shuningdek, savdo majmualari (bozorlar)da kafolatli profilaktika mexanizmini yoʻlga qoʻyish; xavfli ishlab chiqarish hamda yongʻin-portlash xavfi yuqori boʻlgan obyektlarda maxsus tashkiliy-profilaktik tadbirlarni amalga oshirish orqali “xavfsiz texnosfera” konsepsiyasini joriy etish ; sunʼiy intellekt texnologiyalarini tatbiq etish orqali favqulodda vaziyatlar monitoringi va ularni prognozlash hamda kuch va vositalar boshqaruvini yoʻlga qoʻyish. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori loyihasi 2026-yil mart - Favqulodda vaziyatlar vazirligi ( B. Kudratxodjayev ) Raqamli texnologiyalar vazirligi (Sh. Shermatov) masʼul vazirlik va idoralar Favqulodda vaziyatlarda harakat qilish va boshqarish milliy markazi va uning hududiy boʻlinmalari faoliyatini quyidagi yoʻnalishlarda takomillashtirish: favqulodda vaziyatlarning milliy boshqaruv platformasida (axborot-dasturiy kompleksda) Favqulodda vaziyatlarda harakat qilish davlat tizimi idoralarini boshqarish (muvofiqlashtirish)ning tashkiliy-texnik tuzilmasi ; sohaga oid ichki va tashqi (xalqaro) maʼlumotlar almashinuvining tartib-taomillari (reglamentlar); tezkor boshqaruv organlari xodimlariga qoʻyiladigan kasbiy talablarni belgilash. Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasi 2026-yil dekabr Hisob-kitoblarga koʻra Davlat budjetidan ajratilgan mablagʻlar doirasida va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar Favqulodda vaziyatlar vazirligi ( B. Kudratxodjayev ) Raqamli texnologiyalar vazirligi (Sh. Shermatov), Adliya vazirligi (A. Tashkulov) masʼul vazirlik va idoralar Aholiga favqulodda vaziyatlar xavfi haqida SMS-xabarnomalarni, shu jumladan, mobil ilovalar orqali lokal, mahalliy, respublika va transchegaraviy zonalar doirasida yuborishni yoʻlga qoʻyish. Amaliy chora-tadbirlar rejasi 2026-yil dekabr Hisob-kitoblarga koʻra Raqamli texnologiyalar vazirligi (Sh. Shermatov), Favqulodda vaziyatlar vazirligi ( B. Kudratxodjayev ) masʼul vazirlik va idoralar VII. Mintaqaviy va xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik oʻrnatish ICDO (International Civil Defence Organization) Xalqaro fuqaro mudofaasi tashkiloti ga aʼzo boʻlish imkoniyatlarini koʻrib chiqish. Memorandum va bitim 2026-yil dekabr - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Tashqi ishlar vazirligi (B. Saidov) I N SARAG (International Search and Rescue Advisory Committee) Qidiruv-qutqaruv boʻyicha xalqaro maslahat qoʻmitasi ga toʻlaqonli aʼzo boʻlish. Qutqaruv boʻlinmasini xalqaro attestatsiyadan oʻtkazish va aʼzolik sertifikatini olish 2027-yil dekabr - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Tashqi ishlar vazirligi (B. Saidov) Oʻzbekistonda Markaziy Osiyo favqulodda vaziyatlar idora rahbarlarining navbatdagi mintaqaviy forumi ni oʻtkazish. Chora-tadbirlar rejasi 2026-yil oktabr - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Tashqi ishlar vazirligi (B. Saidov), masʼul vazirlik va idoralar Quyidagilarni nazarda tutuvchi Hukumat qarorlari loyihalarini ishlab chiqish va Vazirlar Mahkamasiga kiritish: “Digital Team” idoralararo raqamli jamoaning faoliyat yuritish tartibi va favqulodda vaziyatlar organlarining tegishli axborot-tahliliy platformalari va axborot tizimlariga integratsiya qilinadigan vazirlik va idoralarning axborot resurslari hamda maʼlumotlar bazasi roʻyxati; 2026 — 2030-yillarda favqulodda vaziyatlar organlari axborot infratuzilmasining moddiy-texnik taʼminotini rivojlantirish. Vazirlar Mahkamasi qarori loyihasi 2026-yil fevral - Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev), Iqtisodiyot va moliya vazirligi (A. Xaydarov) Kross-funksional guruhi aʼzolari faoliyatidan hamda erishilgan natijalaridan kelib chiqib, ragʻbatlantirib borish choralarini koʻrish. Amaliy chora-tadbirlar Doimiy Favqulodda vaziyatlar vazirligining budjetdan tashqari mablagʻlari Favqulodda vaziyatlar vazirligi (B. Kudratxodjayev)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 20-oktabrdagi PF-185-son Farmoniga 3-ILOVA

2025 — 2027-yillarga moʻljallangan favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasini tubdan takomillashtirish boʻyicha kompleks chora-tadbirlar dasturini amalga oshirish boʻyicha ishchi komissiya

A.J. Ramatov — Bosh vazir oʻrinbosari, Ishchi komissiya raisi B.B. Kudratxodjayev — favqulodda vaziyatlar vaziri, Ishchi komissiya raisi oʻrinbosari Lavozimi boʻyicha — favqulodda vaziyatlar vazirining barcha oʻrinbosarlari Lavozimi boʻyicha — Davlat xavfsizlik xizmati raisi oʻrinbosari Lavozimi boʻyicha — oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vaziri oʻrinbosari O.M. Umarov — raqamli texnologiyalar vazirining birinchi oʻrinbosari B.R. Mamatkarimov — energetika vazirining birinchi oʻrinbosari A.Ya. Xaydarov — iqtisodiyot va moliya vaziri oʻrinbosari Sh.M. Rabiyev — adliya vaziri oʻrinbosari B.M. Usmanov — tashqi ishlar vaziri oʻrinbosari A.I. Isoqjonov — Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari D.N. Sattarov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi masʼul xodimi T.X. Abbosxonov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi masʼul xodimi S.U. Qudratov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi kotibiyati masʼul xodimi Z.A. Qaxramanov — Vazirlar Mahkamasi masʼul xodimi Lavozimi boʻyicha — Favqulodda vaziyatlar vazirligi boshqarma boshligʻi, Ishchi komissiya kotibi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 20-oktabrdagi PF-185-son Farmoniga 4-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim hujjatlariga kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar

1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 1996-yil 4-martdagi “Oʻzbekiston Respublikasida Favqulodda vaziyatlar vazirligini tashkil etish toʻgʻrisida”gi PF-1378-son Farmonining 5 va 6-bandlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 10-apreldagi “Oʻzbekiston Respublikasida favqulodda vaziyatlarning oldini olish va bartaraf etish hamda yongʻin xavfsizligini taʼminlashning sifat jihatidan yangi tizimini joriy etish toʻgʻrisida”gi PF-5706-son Farmonining 6-bandi ikkinchi xatboshisi “ega boʻladilar” soʻzlaridan keyin “hamda ularning ish staji qutqaruvchi maqomidagi ish stajiga tenglashtiriladi” soʻzlari bilan toʻldirilsin.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 21-apreldagi “Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi faoliyatini tashkil etishni taʼminlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-2915-son qarorining 6-bandi oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 25-sentabrdagi “Suv obyektlarini muhofaza qilish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-3286-son qarorining 1-bandida :

(a) ikkinchi xatboshidagi “ixtisoslashtirilgan muhandislik-texnik otryadlari (keyingi oʻrinlarda FVV ixtisoslashtirilgan otryadlari deb yuritiladi)” soʻzlari “Maxsus muhandislik-qurilish boshqarmasi (keyingi oʻrinlarda FVV Maxsus muhandislik-qurilish boshqarmasi deb yuritiladi)” soʻzlari bilan almashtirilsin;

(b) toʻqqizinchi xatboshidagi “FVV ixtisoslashtirilgan otryadlari” soʻzlari “FVV Maxsus muhandislik-qurilish boshqarmasi” soʻzlari bilan almashtirilsin.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 9-iyuldagi “Ichki bozorni qum-shagʻal materiallari bilan barqaror taʼminlash boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-3841-son qarorida :

(a) muqaddimaning toʻrtinchi xatboshisidagi “ixtisoslashtirilgan muhandislik-texnik otryadlariga” soʻzlari “Maxsus muhandislik-qurilish boshqarmasiga” soʻzlari bilan almashtirilsin;

(b) 1-bandning ikkinchi xatboshisidagi “ixtisoslashtirilgan muhandislik-texnik otryadlari” soʻzlari “Maxsus muhandislik-qurilish boshqarmasi” soʻzlari bilan almashtirilsin.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 10-apreldagi “Favqulodda vaziyatlar tuzilmalarining faoliyatini yanada takomillashtirish boʻyicha tashkiliy chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-4276-son qarorida:

(a) 1-bandda:

ikkinchi xatboshi chiqarib tashlansin;

uchinchi va toʻrtinchi xatboshilar tegishincha ikkinchi va uchinchi xatboshilar deb hisoblansin;

(b) 1-ilova oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.

7. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 6-noyabrdagi “Yonish va portlash xavfi yuqori boʻlgan kimyoviy moddalar bilan bogʻliq favqulodda vaziyatlarning oldini olish boʻyicha chora-tadbirlar samaradorligini oshirish toʻgʻrisida”gi PQ-357-son qarorida :

(a) 2-banddagi “Favqulodda vaziyatlar vazirligi Radiatsion, kimyoviy va tibbiy-biologik muhofaza boshqarmasi” soʻzlari “Favqulodda vaziyatlar vazirligining Favqulodda vaziyatlar profilaktikasi boshqarmasi” soʻzlari bilan almashtirilsin;

(b) 7-band quyidagi mazmundagi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“2025-yil 1-noyabrdan boshlab tadbirkorlik subyektlari tomonidan kimyoviy moddalarni “erkin muomalaga chiqarish (import)” bojxona rejimiga rasmiylashtirish uchun taqdim etilgan bojxona yuk deklaratsiyasiga kimyoviy moddalar erkin muomalaga chiqarilganidan soʻng yetkaziladigan manzil toʻgʻrisidagi maʼlumotlar kiritiladi”.

8. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 12-sentabrdagi PQ-4447-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni oʻtash tartibi toʻgʻrisidagi nizomda :

(a) 118-banddagi “yoxud Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi” soʻzlari “yoxud tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi kotibiyati hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi” soʻzlari bilan almashtirilsin;

(b) 239-bandning “g” kichik bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“g) “polkovnik” harbiy unvoni — tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi kotibiyati va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi bilan kelishilgan holda vazirliklar rahbarlarining buyruqlari bilan beriladi”.

9. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 12-avgustdagi PQ-288-son qarori bilan tasdiqlangan Harbiy xizmatchilar, xodimlar, ishchi va xizmatchilar nomzodini davlat mukofotlari bilan taqdirlash uchun taqdim etish tartibi toʻgʻrisidagi nizomning 10-bandidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat organlari faoliyatini muvofiqlashtirish masalalari boʻyicha maslahatchisi boʻlinmasi” soʻzlari “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi Jamoat xavfsizligi va qonun ustuvorligi boʻyicha departamenti” soʻzlari bilan almashtirilsin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2025-yil 20-oktabr,

PF-185-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.10.2025-y., 06/25/185/0956-son; 27.12.2025-y., 06/25/258/1223-son)

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Указ

О поднятии на качественно новый уровень сферы надежной защиты населения и территорий от чрезвычайных ситуаций

В целях налаживания на основе научно-технических подходов новых механизмов эффективной профилактики и государственного контроля в сфере надежной защиты населения и территорий республики от чрезвычайных ситуаций с учетом передового зарубежного опыта, а также создания национальной практики по внедрению современных цифровых решений в отрасль постановляю:

I. Приоритетные направления

1. Определить приоритетными направлениями реформ по поднятию на качественно новый уровень сферы надежной защиты населения и территорий от чрезвычайных ситуаций:

(а) создание и эффективное внедрение на уровне махаллей всеобъемлющих механизмов профилактики путем принятия деятельности по раннему предупреждению чрезвычайных ситуаций и снижению их последствий на территориях в качестве приоритетной задачи;

(б) разработку и внедрение в практику действий в условиях чрезвычайных ситуаций новых стандартов и методик по предупреждению чрезвычайных ситуаций, управлению рисками и своевременному устранению техногенных аварий на объектах энергетики, крупного производства, строительства и оказания услуг;

(в) пересмотр требований и норм форм государственного контроля в сфере чрезвычайных ситуаций в соответствии с современными требованиями и определение системы комплексных мер по трансформации механизмов их реализации;

(г) широкое внедрение искусственного интеллекта, робототехники и современных цифровых технологий в сферу предотвращения угроз чрезвычайных ситуаций, объединение информационных систем органов и организаций, ответственных за предупреждение данных ситуаций, в единую технологическую платформу;

(д) создание основанной на дуальном образовании целостной и непрерывной системы обучения по целевой подготовке, переподготовке и повышению квалификации кадров и руководителей всех звеньев органов по чрезвычайным ситуациям, а также внедрение в данный процесс передовых педагогических методов обучения;

(ж) организацию адресных научно-инновационных и опытно-исследовательских работ в области мониторинга и прогнозирования чрезвычайных ситуаций, а также защиты населения и территорий от угроз природных катастроф, техногенных аварий и пожаров.

II. Организационные основы реформирования отрасли

2. Утвердить:

(а) Концепцию развития системы защиты населения и территорий от чрезвычайных ситуаций (далее — Концепция) согласно приложению № 1 * ;

(б) Программу комплексных мер по кардинальному совершенствованию сферы защиты от чрезвычайных ситуаций на 2025 — 2027 годы (далее — Комплексная программа) согласно приложению № 2 * ;

(в) Состав рабочей комиссии по реализации Программы комплексных мер по кардинальному совершенствованию сферы защиты от чрезвычайных ситуаций на 2025 — 2027 годы (далее — Рабочая комиссия) согласно приложению № 3 * .

3. Определить Министерство по чрезвычайным ситуациям рабочим органом Рабочей комиссии, ответственным за организацию ее деятельности и контроль исполнения решений.

Рабочей комиссии (А.Ж. Раматов):

(а) осуществлять постоянный контроль за своевременным выполнением мер, предусмотренных Комплексной программой, и ежеквартально критически обсуждать ее итоги;

(б) обеспечить привлечение квалифицированных зарубежных экспертов в установленном порядке при осуществлении организационных мер в процессе обеспечения защиты населения и территорий от чрезвычайных ситуаций, а также пожарной безопасности.

4. Установить с 1 января 2026 года порядок, в соответствии с которым:

(а) Жокаргы Кенес Республики Каракалпакстан, кенгаши народных депутатов областей и города Ташкента два раза в год заслушивают отчеты соответственно Председателя Совета Министров Республики Каракалпакстан, хокимов областей и города Ташкента о состоянии работ по предупреждению и ликвидации чрезвычайных ситуаций в своих регионах;

(б) районные (городские) кенгаши народных депутатов ежеквартально заслушивают отчеты хокимов районов (городов) о проделанной работе по предупреждению чрезвычайных ситуаций на своих территориях;

(в) в процессе отчетности территориальные комиссии по предупреждению и ликвидации чрезвычайных ситуаций критически обсуждают исполнение возложенных на руководителей задач и вносят предложения о принятии соответствующих мер в отношении руководителей, допустивших безответственность.

III. Оптимизация дублирующих функций в управлении сферой

5. Передать из структуры Министерства по чрезвычайным ситуациям в Агентство гидрометеорологической службы при Министерстве экологии, охраны окружающей среды и изменения климата Службу по управлению воздействиями на гидрометеорологические процессы, включая все ее штатные единицы, финансовую и материально-техническую базу, здания и сооружения в регионах с сохранением имеющихся источников и порядка финансирования.

6. Передать полномочия Министерства по чрезвычайным ситуациям по регистрации (снятию с учета), перерегистрации маломерных судов, выдаче билета судов, номера борта, свидетельства (дубликата) водителя судов, проведению первоначального и ежегодного (повторного) технического осмотра судов (включая 6 штатных единиц служащих) Инспекции по надзору в сфере транспорта при Министерстве транспорта.

IV. Социальная защита кадров

7. С 1 ноября 2025 года при назначении пенсии по возрасту на льготных условиях личному составу, проходящему службу в системе Министерства по чрезвычайным ситуациям на основании трудового договора:

(а) деятельность служащих спасательных подразделений Министерства по чрезвычайным ситуациям и подразделений профессиональной пожарной безопасности системы Министерства внутренних дел в период 2014 — 2024 годов, связанной со спасательными работами и тушением пожаров, считать прошедшей аттестацию по условиям труда;

(б) стаж работы служащих подразделений профессиональной пожарной безопасности системы Министерства внутренних дел, трудовая деятельность которых связана со спасательными работами и работами по тушению пожаров до 1 января 2020 года, приравнять к стажу работы в статусе спасателя.

V. Финансовые ресурсы

8. Установить, что начиная с 1 ноября 2025 года при финансировании расходов и формировании внебюджетного фонда Министерства по чрезвычайным ситуациям 100 процентов суммы штрафов, применяемых за нарушение требований пожарной безопасности, направляются во внебюджетный фонд Министерства по чрезвычайным ситуациям.

VI. Организация, обеспечение и контроль исполнения Указа

9. Внести изменения и дополнения в некоторые акты Президента Республики Узбекистан согласно приложению № 4 .

10. Министерству по чрезвычайным ситуациям совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами в трехмесячный срок внести в Кабинет Министров предложения об изменениях и дополнениях в акты законодательства, вытекающих из настоящего Указа.

11. Возложить на министра по чрезвычайным ситуациям Б.Б. Кудратходжаева персональную ответственность за эффективную организацию исполнения настоящего Указа.

12. Контроль за исполнением настоящего Указа возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова и начальника департамента Администрации Президента Республики Узбекистан Д.Б. Кадирова.

ПРИЛОЖЕНИЕ № 4 к Указу Президента Республики Узбекистан от 20 октября 2025 года № УП-185

Изменения и дополнения, вносимые в некоторые акты Президента Республики Узбекистан

1. Пункты 5 и 6 Указа Президента Республики Узбекистан от 4 марта 1996 года № УП-1378 «Об образовании Министерства по чрезвычайным ситуациям Республики Узбекистан» признать утратившими силу.

2. В абзаце втором пункта 6 Указа Президента Республики Узбекистан от 10 апреля 2019 года № УП-5706 «О внедрении в Республике Узбекистан качественно новой системы предупреждения и ликвидации чрезвычайных ситуаций, а также обеспечения пожарной безопасности» после слов «Республики Узбекистан» дополнить словами «, а также их стаж работы приравнивается к стажу работы в статусе спасателя».

3. Пункт 6 постановления Президента Республики Узбекистан от 21 апреля 2017 года № ПП-2915 «О мерах по обеспечению организации деятельности Государственного комитета Республики Узбекистан по экологии и охране окружающей среды» признать утратившим силу.

4. В пункте 1 постановления Президента Республики Узбекистан от 25 сентября 2017 года № ПП-3286 «О мерах по дальнейшему совершенствованию системы охраны водных объектов»:

(а) в абзаце втором слова «осуществляются специализированными инженерно-техническими отрядами» и «(далее — специализированные отряды МЧС)» заменить словами «осуществляются Специальным инженерно-строительным управлением» и «(далее — Специальное инженерно-строительное управление МЧС)» соответственно;

(б) в абзаце девятом слова «специализированные отряды МЧС» заменить словами «Специальное инженерно-строительное управление МЧС».

5. В постановлении Президента Республики Узбекистан от 9 июля 2018 года № ПП-3841 «О дополнительных мерах по стабильному обеспечению внутреннего рынка песчано-гравийными материалами»:

(а) в абзаце четвертом преамбулы слова «специализированным инженерно-техническим отрядам» заменить словами «Специальному инженерно-строительному управлению»;

(б) в абзаце втором пункта 1 слова «осуществляются специализированными инженерно-техническими отрядами» заменить словами «осуществляются Специальным инженерно-строительным управлением».

6. В постановлении Президента Республики Узбекистан от 10 апреля 2019 года № ПП-4276 «Об организационных мерах по дальнейшему совершенствованию деятельности Министерства по чрезвычайным ситуациям»:

(а) в пункте 1:

абзац второй исключить;

абзацы третий и четвертый считать абзацами вторым и третьим соответственно;

(б) приложение № 1 признать утратившим силу.

7. В постановлении Президента Республики Узбекистан от 6 ноября 2023 года № ПП-357 «О повышении эффективности мер по предотвращению чрезвычайных ситуаций, связанных с химическими веществами высокой степени пожаро- и взрывоопасности»:

(а) в пункте 2 слова «Управления радиационной, химической и медико-биологической защиты Министерства по чрезвычайным ситуациям» заменить словами «Управления по профилактике чрезвычайных ситуаций Министерства по чрезвычайным ситуациям»;

(б) пункт 7 дополнить абзацем следующего содержания:

«С 1 ноября 2025 года в грузовую таможенную декларацию, представленную субъектами предпринимательства для оформления химических веществ в таможенный режим «выпуск для свободного обращения (импорт)», вносится информация об адресе доставки химических веществ после их выпуска для свободного обращения».

8. В Положении о порядке прохождения военной службы гражданами Республики Узбекистан, утвержденном постановлением Президента Республики Узбекистан от 12 сентября 2019 года № ПП-4447:

(а) в пункте 118 слова «или с аппаратом Совета безопасности при Президенте Республики Узбекистан» заменить словами «или с секретариатом Совета безопасности при Президенте Республики Узбекистан, а также Администрацией Президента Республики Узбекистан соответственно»;

(б) подпункт «г» пункта 239 изложить в следующей редакции:

«г) воинское звание «полковник» — приказами руководителей министерств по согласованию с секретариатом Совета безопасности при Президенте Республики Узбекистан и Администрацией Президента Республики Узбекистан соответственно».

9. В пункте 10 Положения о порядке внесения кандидатуры военнослужащих, сотрудников, рабочих и служащих для представления к награждению государственными наградами, утвержденного постановлением Президента Республики Узбекистан от 12 августа 2024 года № ПП-288, слова «подразделение Советника Президента Республики Узбекистан по вопросам координации деятельности правоохранительных и контролирующих органов» заменить словами «Департамент по общественной безопасности и верховенству закона Администрации Президента Республики Узбекистан».

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

20 октября 2025 г.,

№ УП-185

(Национальная база данных законодательства, 21.10.2025 г., № 06/25/185/0956; 27.12.2025 г., № 06/25/258/1223)

lex.uz