UzbekAI

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

қарори

ТАШКИЛИЙ ТУЗИЛМАСИ

НИЗОМ

НИЗОМ

НИЗОМ

ТАҚҚОСЛАНМАСИ

МИҚДОРЛАРИ

ДАСТУР

ДАСТУРИ

АСОСИЙ ТАЛАБЛАР

МАБЛАҒЛАР

МИҚДОРИ

ТАРКИБИ

Ўзбекистон Республикаси Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси фаолиятини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 18 ноябрдаги «Экология ва туризм соҳаларида аҳоли талабларига тезкор жавоб бера оладиган бошқарув тизимини яратиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПФ-217-сон Фармони ижросини таъминлаш мақсадида қарор қиламан:

I. Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси фаолиятини йўлга қўйиш

1. Қуйидагилар:

(а) Ўзбекистон Республикаси Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитасининг (кейинги ўринларда — Экология қўмитаси) ташкилий тузилмаси 1-иловага мувофиқ;

(б) Ўзбекистон Республикаси Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси тўғрисидаги низом 2-иловага мувофиқ;

(в) Ўзбекистон Республикаси Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитасининг Давлат экологик назорат инспекцияси (Экополиция) тўғрисидаги низом 3-иловага мувофиқ;

(г) Ўзбекистон Республикаси Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси тизимидаги давлат инспектори мақомига эга ходимларга махсус унвонлар бериш тартиби тўғрисидаги низом 4-иловага мувофиқ;

(д) Экополиция ходимларини 2025 — 2027 йилларда махсус техника ва транспорт воситалари билан таъминлаш бўйича дастур 5-иловага мувофиқ;

(ж) Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги ислоҳотларни янада кучайтириш бўйича чора-тадбирлар дастури 6-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Экология қўмитасининг «Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида ихтисослаштирилган таҳлилий назорат маркази» давлат муассасаси негизида «Экологик мониторинг миллий маркази» давлат муассасаси ташкил этилсин.

3. Белгилаб қўйилсинки:

(а) Экология қўмитаси ўз фаолиятида бевосита Ўзбекистон Республикаси Президентига ҳисобдор ҳисобланади;

(б) Экология қўмитаси ўз фаолиятини ҳар қандай давлат органлари ва ташкилотлари, уларнинг мансабдор шахсларидан мустақил равишда амалга оширади ҳамда унинг фаолиятига ушбу мансабдор шахсларнинг аралашуви тақиқланади;

(в) қонуности ҳужжатларида белгиланган экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги Вазирлар Маҳкамасининг ваколатлари, уларга тегишли ўзгартиришлар киритилгунга қадар, бевосита Экология қўмитаси томонидан амалга оширилади;

(г) Экология қўмитаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг ҳуқуқлари ва мажбуриятлари бўйича ҳуқуқий вориси ҳисобланади;

(д) Экология қўмитасининг жорий фаолиятига Ўзбекистон Республикаси Президентининг экология масалалари бўйича маслаҳатчиси — Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси раиси раҳбарлик қилади;

(ж) Экология қўмитаси раисининг 4 нафар ўринбосари мақоми, лавозимга тайинлаш ва лавозимдан озод этиш шартлари, меҳнатга ҳақ тўлаш, тиббий хизмат ва транспорт таъминоти шароитлари бўйича тегишли равишда Ўзбекистон Республикаси Президенти маслаҳатчиси ўринбосарларига тенглаштирилади;

(з) Экология қўмитасининг мансабдор шахслари учун аввалги иш жойида берилган узоқ муддатли хизматлари, ҳарбий ва махсус унвонлар (мартаба даражалари, малака даражалари, дипломатик даражалар ва бошқалар) учун устама ва қўшимча тўловлар сақланиб қолади;

(и) Экология қўмитасида ишланган давр ҳарбий ва махсус унвонларни бериш учун зарур бўлган иш стажига қўшилади;

(к) давлат экологик назоратини амалга оширадиган ходимларнинг формали кийим-бош ва фарқлаш белгиларини харид қилиш билан боғлиқ харажатлар Экология қўмитасининг бюджетдан ташқари маблағлари ҳисобидан амалга оширилади;

(л) Экополиция ходимларини махсус техника ва транспорт воситалари билан таъминлаш Экология қўмитасининг бюджетдан ташқари маблағлари ҳисобидан амалга оширилади;

(м) Ўрмон ва яшил ҳудудларни кўпайтириш, чўлланишга қарши курашиш агентлиги, Гидрометеорология хизмати агентлиги ҳамда Чиқиндиларни бошқариш ва циркуляр иқтисодиётни ривожлантириш агентлиги:

(i) директорлари Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан лавозимга тайинланади ва лавозимидан озод этилади;

(ii) директор ўринбосарлари Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси раҳбари томонидан лавозимга тайинланади ва лавозимидан озод этилади;

(н) Қорақалпоғистон Республикаси Экология ва иқлим ўзгариши қўмитаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар Экология ва иқлим ўзгариши бош бошқармалари (кейинги ўринларда — ҳудудий бўлинмалар) раҳбарлари Экология қўмитаси раиси томонидан Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси билан келишилган ҳолда лавозимга тайинланади ва лавозимидан озод қилинади;

(о) ҳудудий бўлинмалар ва туман (шаҳар) бўлимлари маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари тузилмасига кирмайди ҳамда ўз фаолиятини мустақил амалга оширади ва Экология қўмитаси олдида ҳисобдор бўлади;

(п) давлат органлари ва ташкилотлари экологик дипломатия бўлимлари ходимларини лавозимга тайинлаш ва лавозимидан озод этиш масалаларини мажбурий тартибда Экология қўмитаси билан олдиндан келишади;

(р) Экология қўмитасига муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар ва давлат ўрмон хўжаликлари тузилмаларини (намунавий тузилмаларини) тасдиқлаш ваколати берилади.

II. Соҳани рақамлаштириш ва экологик ишлаб чиқаришга ўтиш

4. Экология қўмитаси Рақамли технологиялар вазирлиги билан биргаликда 2026 йил 1 сентябрга қадар Экология жамғармаси маблағлари ҳисобидан Ягона экологик онлайн платформа фаолиятини йўлга қўйсин.

5. Ягона экологик онлайн платформага қўйиладиган асосий талаблар 7-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

6. Атроф-муҳитга таъсир кўрсатиш бўйича I ва II тоифага мансуб саноат корхоналари (кейинги ўринларда — I ва II тоифадаги корхоналар) 2026 йил 1 мартга қадар ўз ҳудудларида фон мониторинг станцияларини ўрнатиш ва уларни Экология қўмитасининг Экологик мониторинг миллий марказига интеграция қилиш чораларини кўрсин.

7. 2026 йил 1 мартдан бошлаб белгиланган муддатда фон мониторинг станцияларини ўрнатмаган ва уларни Экология қўмитасининг Экологик мониторинг миллий марказига интеграция қилмаган I ва II тоифадаги корхоналарга нисбатан компенсация тўловларини беш бараварга оширилган ҳолда қўллаш тартиби жорий этилсин.

8. Белгилаб қўйилсинки:

(а) 2026 йил 1 мартдан бошлаб табиатга зарар етказиш бўйича компенсация тўловларидан озод қилиш тарзида имтиёз бериш билан боғлиқ барча қонунчилик ҳужжатлари ва ҳуқуқий кучга эга кўрсатмалар ўз кучини йўқотган деб ҳисобланади ҳамда ушбу масалада имтиёз бериш фақат қонун орқали амалга оширилади;

(б) экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги қонунчилик талабларига риоя қилишни истисно қилиш ёки риоя этмасдан рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатларни бериш, шу жумладан, давлат экологик экспертизаси хулосасини бериш, дарахт ва буталарни кесиш ва кўчиришни назарда тутувчи Ҳукуматнинг қарор, фармойиш, баённома ва ёзма топшириқларини ҳамда идоравий ҳужжатлар, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг ҳужжатларини қабул қилиш қатъий тақиқланади;

(в) Экополиция ходимларига жисмоний куч ишлатиш, махсус воситаларни (электрошок қурилмаларини) ва хизмат қуролини (резина ўқли, тўр отувчи) қўллаш ҳуқуқи берилади ҳамда уларнинг махсус кийимига боди камералар ўрнатилади;

(г) қонунчиликка тегишли ўзгартиришлар киритилгунга қадар Экополиция ходимлари томонидан жисмоний куч ишлатиш, махсус воситалар ва хизмат қуролини қўллаш тартибига Ўзбекистон Республикасининг «Ички ишлар органлари тўғрисида»ги Қонунида белгиланган асослар ва шартлар татбиқ этилади.

9. Белгилансинки, 2026 йил 1 апрелдан бошлаб, ўрмон фондига кирмайдиган дарахт билан қопланган аҳоли пунктларининг (шаҳарлар, посёлкалар ва қишлоқ аҳоли пунктлари) ер майдонларини олиб қўйиш ва бошқа мақсадлар учун ажратишга жамоатчилик томонидан тақиқ қўйиш бўйича ташаббус киритиш имкони яратилади. Бунда:

(а) фуқаро давлат хизматлари марказлари ёки Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали мурожаат қилади;

(б) дарахт билан қопланган ер майдони жойлашган маҳалла аҳолисининг 10 фоизидан кам бўлмаган қисми тақиқ қўйишга розилик билдирган тақдирда, Экология қўмитаси томонидан ушбу майдонни олиб қўйиш ва бошқа мақсадлар учун ажратишга тақиқ қўйилади;

(в) Кадастр агентлиги тегишли ер майдони хусусий мулк ҳисобланмаслиги ёки бошқа ер тоифасига кирмаслигини ўрганиб, ижобий ҳолларда Экология қўмитаси томонидан ушбу майдонга қўйилган тақиқни рўйхатдан ўтказади.

III. Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар бошқарувини такомиллаштириш

10. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга кўра:

(а) Экология қўмитаси тизимидаги мавжуд муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар умумдавлат аҳамиятига эга муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар (кейинги ўринларда — табиий ҳудудлар) ҳисобланади ва уларга нисбатан қуйидаги тартиб жорий этилади:

(i) табиий ҳудудлар бошқаруви ва бўйсунуви бевосита Экология қўмитасида бўлади;

(ii) янги табиий ҳудудларни ташкил этиш ва мавжуд табиий ҳудудлар майдонини кенгайтириш қонуности ҳужжатлари билан амалга оширилиши мумкин;

(iii) табиий ҳудудларнинг фаолиятини тугатиш ёки улар ҳудудини қисқартириш Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг қарорлари билан амалга оширилади;

(б) маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари томонидан маҳаллий аҳамиятга эга табиат боғлари, буюртма қўриқхоналари, курорт табиий ҳудудлар ва ботаника боғлари ташкил этилиши мумкин ва уларга нисбатан қуйидаги тартиб жорий этилади:

(i) бошқаруви ва бўйсунуви туман (шаҳар) ҳокимликлари томонидан амалга оширилади;

(ii) уларнинг фаолиятини тугатиш ёки улар ҳудудини қисқартириш Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар кенгашлари қарорлари билан амалга оширилади.

11. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ва вилоятлар ҳокимликлари 2026 йил 1 ноябрга қадар 2 тадан маҳаллий аҳамиятга эга табиат боғларини ташкил этсин.

IV. Экология соҳасида молиявий барқарорлик

12. Экология соҳасидаги умуммиллий лойиҳалар, экологик муаммоларни бартараф этиш мақсадида ўтказиладиган тадқиқотлар ва амалга ошириладиган лойиҳалар дастурларини молиялаштириш учун Экология қўмитаси ҳузурида Умуммиллий экологик муаммоларни бартараф этиш давлат мақсадли жамғармаси (кейинги ўринларда — Махсус жамғарма) ташкил этилсин ва унинг даромадларини шакллантириш манбалари этиб қуйидагилар белгилансин:

(а) 2025 йилда республика бюджетидан ажратиладиган 900 миллиард сўм;

(6) 2026 йилда республика бюджетидан 8-иловага мувофиқ тадбирлар учун мақсадли ажратиладиган 548 миллиард сўм;

(в) 2026 йил 1 январдан бошлаб:

(i) Ўзбекистон Республикаси томонидан тасарруф этиладиган углерод бирликлари савдоси натижасида ҳосил бўладиган маблағларнинг 20 фоизи;

(ii) атроф табиий муҳитнинг ифлослантирилганлиги ва чиқиндиларнинг жойлаштирилганлиги учун компенсация тўловлари, табиатни муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонунчилик бузилишида айбдор бўлган жисмоний ва юридик шахслардан маъмурий ва суд тартибида ундириладиган жарималар, молиявий санкциялар ва пул маблағларидан 9-иловада белгиланган миқдорлардаги ажратмалар;

(iii) транспорт воситаларини «эркин муомалага чиқариш (импорт)» божхона режимида расмийлаштирадиган жисмоний ва юридик шахслар томонидан тўланадиган утилизация йиғимининг 10 фоизи;

(г) 2027 йил 1 январдан бошлаб:

(i) пневматик резина шиналар ва покришкалар учун ҳамда келгусида янги жорий этиладиган утилизация йиғимларининг 100 фоизи;

(ii) транспорт воситаларини «эркин муомалага чиқариш (импорт)» божхона режимида расмийлаштирадиган жисмоний ва юридик шахслар томонидан тўланадиган утилизация йиғимининг 90 фоизи.

13. Белгилансинки, мазкур қарорнинг 12-бандида назарда тутилган утилизация йиғимлари бўйича даромадлар Давлат бюджети даромадлари таркибида тўлиқ акс эттирилган ҳолда Махсус жамғармага ўтказиб берилади.

14. Умуммиллий экологик муаммоларни бартараф этиш давлат мақсадли жамғармасининг бошқарув кенгаши (кейинги ўринларда — Жамғарма кенгаши) 10-иловага мувофиқ таркибда ташкил этилсин. Бунда:

(а) кейинги йиллар учун Махсус жамғарма ҳисобидан аниқ молиявий маблағлар кўрсатилган ҳолда амалга ошириладиган лойиҳалар дастури олдиндан ҳар йилнинг ноябрь ойида Жамғарма кенгашида кўриб чиқилади ва Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига киритиб борилади;

(б) Жамғарма кенгаши Махсус жамғармага келиб тушган маблағлардан очиқлик ва жамоатчиликка ҳисобдорлик тамойиллари асосида фойдаланишни таъминлайди;

(в) Махсус жамғарманинг даромадларини шакллантириш ва маблағларидан фойдаланиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрация раҳбари томонидан белгиланади.

15. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 2025 йил якунига қадар 2025 йил учун республика бюджетида Ўзбекистон Республикаси Президентининг топшириқларига асосан ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш ҳамда давлат қарзига хизмат кўрсатиш бўйича фоиз тўловлари учун харажатларда кўзда тутилган маблағлар ҳисобидан Махсус жамғармага 900 миллиард сўм маблағ ажратсин.

16. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Солиқ қўмитаси билан биргаликда бир ой муддатда юридик шахсларнинг Экология қўмитаси ҳузуридаги Яшил хайрия жамғармасига ажратиладиган ихтиёрий хайрия тарзидаги маблағлари ҳамда яшил боғларни барпо қилиш ва уларни парваришлаш тадбирлари учун йўналтирилган харажатларини фойда солиғидан озод қилиш бўйича қонун лойиҳасини киритсин.

17. Солиқ қўмитаси Экология қўмитаси билан биргаликда «Soliq» мобил иловаси орқали жисмоний шахсларга харид суммасининг ва республика ҳудудлари бўйлаб ички саёҳатларни амалга оширганлик учун харажатларнинг республика бюджетидан қайтариладиган қисмини ихтиёрий равишда дарахт кўчатларини экишга йўналтириш имкониятини яратсин.

V. Қарор ижросини ташкил этиш, таъминлаш ва назорат

18. Экология қўмитаси манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда қонунчилик ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида таклифлар киритсин.

19. Мазкур қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси раҳбари С.Ш. Мирзиёева зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 18 ноябрдаги ПҚ-343-сон қарорига 1-ИЛОВА

Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитасининг

Технологик ривожланиш ва инновациялар бўйича соҳавий эксперт кенгаши Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси Давлат экологик назорат инспекцияси (Экополиция) ** Қорақалпоғистон Республикаси Экология ва иқлим ўзгариши қўмитаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар Экология ва иқлим ўзгариши бош бошқармалари Ўрмон ва яшил ҳудудларни кўпайтириш, чўлланишга қарши курашиш агентлиги * «Давлат экологик экспертизаси маркази» давлат муассасаси * Қорақалпоғистон Республикаси Ўрмон ва яшил ҳудудларни кўпайтириш, чўлланишга қарши курашиш агентлиги (давлат ўрмон хўжаликлари — 15) «Давлат экологик сертификатлаштириш ва стандартлаштириш маркази» MЧЖ * Чиқиндиларни бошқариш ва циркуляр иқтисодиётни ривожлантириш агентлиги «Экологик мониторинг миллий маркази» давлат муассасаси «Чиқинди полигонларини бошқариш дирекцияси» давлат муассасаси * Бош давлат ўрмон хўжаликлари (давлат ўрмон хўжаликлари — 83) Марказий Осиё атроф-муҳит ва иқлим ўзгаришини ўрганиш университети Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳудудий бўлинмалари «Доривор ўсимликларни етиштириш ва қайта ишлаш илмий-ишлаб чиқариш маркази» давлат муассасаси «Бинолардан фойдаланиш ва қурилиш-таъмирлаш ишлари дирекцияси» давлат муассасаси * «Тоза ҳудуд», «Махсустранс», «Мароқанд обод» ДМ * «Чорвоқ сув омбори атрофини ободонлаштириш дирекцияси» давлат муассасаси * «Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар департаменти» давлат муассасаси (миллий табиат боғлари — 12, давлат қўриқхоналари — 7, буюртма қўриқхоналари — 2; мажмуа буюртма қўриқхона — 1; биосфера резервати — 1; питомник — 1) Гидрометеорология хизмати агентлиги «Яшил боғларни бошқариш ўрмон илмий-тажриба маркази» давлат муассасаси (Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳудудий бошқармалари) Гидрометеорологияда ахборот технологияларини ривожлантириш маркази «Экоҳудуд ва овчиликни ривожлантириш департаменти» давлат муассасаси * (давлат ўрмон-овчилик хўжаликлари — 10) Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳудудий марказлари «Ўрмон хўжалигини рақамлаштириш маркази» давлат муассасаси * «Экология соҳасида инвестиция лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш бўйича лойиҳа офиси» давлат муассасаси «Эко-Медиа маркази» давлат муассасаси * «Тошкент ҳайвонот боғи» МЧЖ, «Фарғона ҳайвонот боғи» давлат муассасаси, «Термиз ҳайвонот боғи» давлат муассасаси «Яшил лойиҳа» лойиҳалаш институти * «Иқлим ўзгариши миллий маркази»давлат муассасаси Ўзбекистон давлат табиат музейи Экология, иқлим ўзгариши, ўрмон соҳаларидаги ННТлар

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 18 ноябрдаги ПҚ-343-сон қарорига 2-ИЛОВА

Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси тўғрисида

1-боб. Умумий қоидалар

1. Мазкур Низом Ўзбекистон Республикаси Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитасининг (кейинги ўринларда — Экология қўмитаси) мақоми, асосий вазифалари ва функциялари, тизими, ҳуқуқ ва мажбуриятларини, фаолиятини ташкил этиш ва ҳисобот бериш тартибини белгилайди.

2. Экология қўмитаси ўз фаолиятида бевосита Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати ва Ўзбекистон Республикаси Президентига ҳисобдордир.

3. Экология қўмитаси атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш ва қайта тиклаш, такрор кўпайтириш, шунингдек, атроф-табиий муҳит ва иқлим ўзгариши мониторинги соҳасида давлат экологик назоратини амалга оширувчи ҳамда экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, гидрометеорология ва ўрмон хўжалиги соҳасидаги фаолиятни амалга оширувчи ваколатли орган ҳисобланади.

4. Экология қўмитаси ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси ва қонунларига, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг қарорларига, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари ва фармойишларига, шунингдек, ушбу Низомга ва бошқа қонунчилик ҳужжатларига амал қилади.

5. Экология қўмитасининг ўз ваколатлари доирасида қабул қилган қарорлари республика ижро этувчи ҳокимият органлари, хўжалик бирлашмалари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари, бошқа ташкилотлар ва уларнинг мансабдор шахслари, шунингдек, юридик ва жисмоний шахслар томонидан бажарилиши мажбурий ҳисобланади.

6. Экология қўмитаси ва унинг тизимидаги ташкилотлар юридик шахс ҳисобланади, Ўзбекистон Республикасининг Давлат герби тасвири туширилган, ўз номи давлат тилида ёзилган муҳрга ва бланкаларга, мустақил балансга, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Ғазначилик хизмати қўмитасининг тегишли бўлинмаларида шахсий ғазна ҳисобварақларига, шу жумладан, чет эл валютасидаги шахсий ғазна ҳисобварақларига эга бўлади.

7. Экология қўмитасининг расмий номи:

(а) давлат тилида:

тўлиқ — Ўзбекистон Республикаси Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси, қисқартирилган — Экология қўмитаси;

(б) рус тилида:

тўлиқ — Национальный комитет Республики Узбекистан по экологии и изменению климата Республики Узбекистан, қисқартирилган — Комитет по экологии;

(в) инглиз тилида:

тўлиқ — National committee on ecology and climate change of the Republic of Uzbekistan, қисқартирилган — Ecology committee.

8. Экология қўмитаси жойлашган манзили (почта манзили): 100000, Тошкент шаҳри Чилонзор тумани Бунёдкор шоҳ кўчаси 7а-уй.

2-боб. Экология қўмитасининг тузилмаси

9. Экология қўмитаси тизимига қуйидагилар киради:

Экология қўмитасининг марказий аппарати;

Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитасининг ҳудудий бош бошқармалари;

Ўрмон ва яшил ҳудудларни кўпайтириш, чўлланишга қарши курашиш агентлиги;

Гидрометеорология хизмати агентлиги;

Чиқиндиларни бошқариш ва циркуляр иқтисодиётни ривожлантириш агентлиги;

«Экологик мониторинг миллий маркази» давлат муассасаси;

«Давлат экологик экспертиза маркази» давлат муассасаси;

«Чиқинди полигонларини бошқариш дирекцияси» давлат муассасаси;

«Иқлим ўзгариши миллий маркази» давлат муассасаси;

«Овчиликни ривожлантириш департаменти» давлат муассасаси;

«Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар департаменти» давлат муассасаси;

«Оролбўйи халқаро инновация маркази» давлат муассасаси;

«Эко-медиа маркази» давлат муассасаси;

«Марказий Осиё атроф-муҳит ва иқлим ўзгаришини ўрганиш университети» давлат муассасаси;

«Бинолардан фойдаланиш ва қурилиш-таъмирлаш ишлари дирекцияси» давлат муассасаси;

«Яшиллойиҳа» лойиҳалаш институти» давлат муассасаси;

«Ўзбекистон давлат табиат музейи» давлат муассасаси;

«Тошкент ҳайвонот боғи» давлат муассасаси;

«Фарғона ҳайвонот боғи» давлат муассасаси;

«Термиз ҳайвонот боғи» давлат муассасаси;

«Лойиҳаларни бошқариш гуруҳи» давлат муассасаси;

«Билдирсой-Чимён-Нанай» халқаро умуммавсумий курортини қуриш ва эксплуатация қилиш бўйича лойиҳа офиси давлат муассасаси;

«Давлат экологик сертификатлаштириш ва стандартлаштириш маркази» МЧЖ.

3-боб. Экология қўмитасининг вазифалари ва функциялари

10. Қуйидагилар Экология қўмитасининг асосий вазифалари ҳисобланади:

экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш ва уларни қайта тиклаш, такрор кўпайтириш, чиқиндиларни бошқариш ва айланма (циркуляр) иқтисодиётни ривожлантириш, иқлим ўзгаришига қарши курашиш ва мослашиш соҳасида ягона давлат сиёсатини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш;

ўрмонларни муҳофаза қилиш, қўриқлаш, қайта тиклаш, такрор кўпайтириш, маҳсулдорлигини ошириш ва улардан фойдаланиш, «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида яшил ҳудудларни яратиш соҳасида ягона давлат сиёсатини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш;

гидрометеорология соҳасида ягона давлат сиёсатини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш;

атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасидаги қонунчилик ҳужжатларига риоя этилиши устидан давлат экологик назоратини ташкил этиш ва амалга ошириш;

атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасида ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш, жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳуқуқлари ҳамда қонуний манфаатлари бузилмаслигини таъминлаш;

атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасида жамоатчилик ва фуқаролик жамияти институтлари билан ўзаро ҳамкорлик қилиш, шунингдек, экологик таълим ва маърифат тизимини ташкил этиш;

атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш, давлат экологик назорати ва гидрометеорология, ўрмон хўжалиги замонавий рақамли технологиялар ва дастурларни жорий этиш;

экологик таълим ва кадрлар тайёрлаш тизимини ривожлантириш, экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, гидрометеорология ва иқлим ўзгариши оқибатларига мослашиш масалаларида фундаментал ва амалий тадқиқотларни ташкил этиш;

атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш, ўрмон хўжалиги, гидрометеорология, атроф-муҳитнинг ифлосланиши ва иқлим ўзгариши мониторинги халқаро ҳамкорликни амалга ошириш, Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартнома ва бошқа мажбуриятлари бажарилишини таъминлаш;

Экология қўмитаси қонунчилик ҳужжатларида белгиланган бошқа вазифаларни ҳам бажариши мумкин.

11. Экология қўмитаси ўзига юкланган вазифаларга мувофиқ қуйидаги функцияларни амалга оширади:

(а) экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш ва уларни қайта тиклаш, такрор кўпайтириш, чиқиндиларни бошқариш ва айланма (циркуляр) иқтисодиётни ривожлантириш, иқлим ўзгаришига қарши курашиш ва мослашиш соҳасида ягона давлат сиёсатини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш соҳасида:

ҳайвонот ва ўсимлик дунёсидан, муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлардан оқилона фойдаланиш, уларни қайта тиклаш ва муҳофаза қилиш, атмосфера ҳавоси ҳамда ер ости бойликларини муҳофаза қилиш ва улардан оқилона фойдаланиш, шунингдек, чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасида давлат бошқарувини амалга ошириш;

жонли табиатнинг турлари ва генетик фонди, экологик тизимлар, ландшафтлар ва ноёб табиий объектларнинг хилма-хиллигини ҳисобга олган ҳолда экологик хавфсизликни таъминлаш ва экологик мувозанатни сақлашга қаратилган ягона давлат сиёсатининг устувор ва стратегик йўналишларини шакллантириш ва амалга ошириш;

давлат органлари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотларнинг экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасидаги фаолиятини мувофиқлаштириш, ягона давлат экологик сиёсатини ишлаб чиқиш ва амалга оширишда идоралараро ҳамкорликни таъминлаш;

қонунчилик ҳужжатлари ва ҳуқуқни қўллаш амалиётини таҳлил қилишни ташкил этиш, Экология қўмитаси тизимида коррупцияга олиб келадиган ҳолатларнинг олдини олиш, жамиятнинг экологик, иқтисодий ва ижтимоий манфаатларини ҳисобга олган ва илмий асосланган ҳолда табиатни муҳофаза қилиш фаолиятининг ташкилий-ҳуқуқий асосларини такомиллаштириш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш;

Экология қўмитаси тизимида Ўзбекистон Республикасининг «Коррупцияга қарши курашиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикасининг Қонуни талабларига мувофиқ коррупция ва бошқа жиноятларнинг олдини олиш бўйича чоралар кўриш, шунингдек, уларнинг юзага келишига шароит яратувчи сабаб ва шарт-шароитларни аниқлаш ҳамда таҳлил қилиш, ҳуқуқни муҳофаза қилиш амалиёти ва қонунчилик ҳужжатларини такомиллаштириш йўли билан уларга қарши курашиш чора-тадбирларини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш;

хўжалик фаолиятининг атроф табиий муҳитга зарарли таъсири, атроф табиий муҳит сифатининг экологик хавфсизлиги, табиий ресурсларни тиклаш ва муҳофаза қилишни назарда тутувчи норматив ва стандартларни ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш;

атроф-муҳитга ифлослантирувчи моддаларни чиқариб ташлашнинг ҳамда оқизишнинг йўл қўйиладиган нормативлари ва чиқиндиларни жойлаштириш нормативларини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш;

атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида экологик сертификатлаштириш фаолиятини давлат томонидан тартибга солишда иштирок этиш;

экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиатдан фойдаланиш соҳасида техник жиҳатдан тартибга солиш йўналишида норматив ҳужжатларни ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш;

бошқа давлат органлари билан биргаликда табиий ресурслардан фойдаланиш соҳасида давлат хизматларини кўрсатиш ҳамда қонуности ҳужжатларини такомиллаштириш;

экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, ўрмон хўжалиги ҳамда гидрометеорология соҳасида таклифлар ишлаб чиқиш ва тегишли ваколатли органларга киритиш;

муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларни бошқариш бўйича режаларни ишлаб чиқиш тартибини белгилаш;

давлат органлари ва бошқа ташкилотлар билан биргаликда атроф табиий муҳитни, экологик тизимларни муҳофаза қилиш ва тиклаш, ҳудудларни, шу жумладан, Оролбўйи минтақасини ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш соҳасида давлат дастурларини тайёрлаш ва амалга оширишда иштирок этиш;

атроф-муҳит муҳофазаси, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш ва уларни қайта тиклашни таъминлашнинг иқтисодий механизмларидан кенг фойдаланган ҳолда табиатни муҳофаза қилиш фаолиятида давлат бошқарувини амалга ошириш;

режалаштирилаётган ёки амалга оширилаётган хўжалик ва бошқа хил фаолиятни давлат экологик экспертизасидан ўтказиш;

«яшил» ривожланиш тамойилларини жорий этиш, «яшил» иқтисодиётни ривожлантириш, иқтисодиёт тармоқларида иссиқхона газлари ташламаларини камайтириш бўйича давлат дастурлари ва стратегияларини ишлаб чиқиш ва амалга оширишда иштирок этиш;

иқтисодиёт тармоқлари бўйича иссиқхона газлари ташламаларини миқдорий баҳолаш ва текширишни ташкил этиш;

иссиқхона газлари ташламаларини камайтириш, шу жумладан, ички ва ташқи бозорларда углерод (эмиссия) квоталари бўйича савдони тартибга солиш бўйича бозор воситаларини жорий этиш юзасидан таклифлар ишлаб чиқиш;

хўжалик бирлашмалари ва бошқа ташкилотлар фаолиятига нисбатан «Экологик, ижтимоий ва корпоратив бошқарув (ESG)» номолиявий ҳисоботини ишлаб чиқиш ва баҳолашга қўйиладиган талабларни тасдиқлаш;

давлат органлари ва бошқа ташкилотлар билан биргаликда экология, ўрмон хўжалиги, гидрометеорология, иқлим ўзгариши ва чиқиндиларни бошқариш соҳасидаги йиллик инвестиция дастурларини шакллантириш ва амалга ошириш;

миллий аҳамиятга молик табиий мерос объектлари, шу жумладан, ноёб ва такрорланмас экологик тизимлар, биологик хилма-хиллик турлари ва табиий ландшафтлар рўйхатини шакллантириш ва юритиш;

Ўзбекистон миллий табиий мероси объектлари ҳамда ҳар томонлама беқиёс қимматга эга бўлган бошқа табиий объектларни (ҳудудларни) ЮНЕСКОнинг Умумжаҳон мероси рўйхатига ва бошқа халқаро вакиллик рўйхатларига киритиш учун ЮНЕСКОнинг Умумжаҳон мероси қўмитасига ва бошқа халқаро ташкилотларга тақдим этиш;

қаттиқ маиший чиқиндиларни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш бўйича хизмат кўрсатиш фаолиятини мувофиқлаштириш;

қаттиқ маиший чиқиндиларни тўплаш ва олиб чиқиб кетиш бўйича давлат-хусусий шериклик лойиҳалари амалга ошириладиган ҳудудларни белгилаш;

атроф табиий муҳит давлат мониторинги тизимининг ягона геоахборот маълумотлар базаси фаолиятини таъминлаш;

(б) ўрмонларни муҳофаза қилиш, қўриқлаш, қайта тиклаш, такрор кўпайтириш, маҳсулдорлигини ошириш ва улардан фойдаланиш, «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида яшил ҳудудларни яратиш соҳасида ягона давлат сиёсатини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш соҳасида:

ўрмон хўжалиги соҳасида ягона давлат сиёсатининг устувор ва стратегик йўналишларини шакллантириш ва амалга ошириш, ўрмон ресурсларидан оқилона фойдаланишни таъминлаш;

ўрмон барпо этиш орқали уларнинг майдонларини кенгайтириш, қайта тиклаш, муҳофаза қилиш, улардан фойдаланиш фаолиятини ривожлантириш ва самарадорлигини ошириш соҳасида давлат бошқарувини амалга ошириш;

ўрмон тўғрисидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни такомиллаштириш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш;

ўрмон фонди ерларида биотехник тадбирларни амалга ошириш;

барча ўрмонларда ўрмон тузишнинг ягона тизимини белгилаш;

ўрмонларни қайта тиклаш ва иҳота ўрмонларни кўпайтиришга доир чора-тадбирларни ишлаб чиқиш ҳамда амалга ошириш, тоғ ёнбағирлари, жарликлар ва ташландиқ ерларда эрозияга қарши дарахтзорлар барпо этиш ишларининг бажарилишини ташкил этиш;

чўлланишнинг олдини олиш, ўрмонларни қайта тиклаш ва иҳота ўрмонларини кўпайтириш бўйича чора-тадбирларни амалга ошириш;

чўлланиш ва қурғоқчиликка қарши курашиш бўйича дастур ва лойиҳаларни ишлаб чиқиш ва амалга оширишда иштирок этадиган вазирликлар, идоралар ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ишларини мувофиқлаштириш;

манзарали ўсимликлар кўчатлари ва уруғларини сертификатлаш ва стандартлаштиришнинг ягона тизимини ишлаб чиқиш ҳамда жорий қилишни ташкил этиш;

ўрмон фондини, фауна ва флорасини ўрганиш ҳамда уларнинг қатъий ҳисобини юритиш, ўрмон хўжалигини юритиш амалиётига фан ютуқлари ва илғор тажрибани жорий этиш;

ўрмон хўжаликларида бир-бирига боғлиқ бўлган хўжалик фаолиятини кенгайтириш ва ривожлантириш, кўчат етиштириш, доривор ўсимликларни тўплаш, асаларичилик, балиқчилик, чорвачилик маҳсулотларини етиштириш ҳамда уларни чуқур қайта ишлаш, халқ истеъмоли товарлари ишлаб чиқаришни ташкил этиш;

ўрмонларни ёнғинлардан, зараркунанда ва касалликлардан, ноқонуний дарахт кесишдан ва бошқа ўрмон тўғрисидаги қонун ҳужжатларининг бузилишларидан муҳофаза қилиш;

«Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида яшил ҳудудларни яратиш бўйича фаолиятни мувофиқлаштириш ва амалга ошириш;

(в) гидрометеорология соҳасида ягона давлат сиёсатини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш соҳасида:

тизимли гидрометеорологик кузатувлар ва атроф табиий муҳит ифлосланиши устидан кузатувлар ўтказиш;

метеорологик ва гидрологик прогноз маълумотларни тайёрлаш, атмосферанинг ифлосланиш даражаси прогнозлари, шунингдек, хавфли ва табиий гидрометеорологик ҳодисалар юзага келиши, об-ҳавонинг кескин ўзгариши, атроф табиий муҳитнинг юқори ва экстремал юқори ифлосланиш даражаси тўғрисида олдиндан огоҳлантиришлар тузиш ва бериш;

ижро этувчи ҳокимият органлари, хўжалик бирлашмалари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотларни, шунингдек, фуқароларни мавжуд ва кутилаётган гидрометеорологик шароитлар, иқлим ўзгариши, табиий муҳитнинг ифлосланиш даражаси тўғрисидаги маълумотлар, хавфли ва табиий гидрометеорологик ҳодисалар юзага келиши тўғрисидаги тезкор маълумотлар билан таъминлаш;

республикада халқаро ва фуқаро авиацияси метеорологик таъминотини ташкил қилиш ва тақдим этиш;

гидрометеорология фаолияти соҳасидаги давлат дастурлари лойиҳаларини ишлаб чиқиш;

гидрометеорология фаолияти соҳасидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқишда ўз ваколатлари доирасида иштирок этиш;

Ўзбекистон Республикаси Гидрометеорологик ахборот давлат фондини шакллантириш, тўлдириш, сақлаш ва ундан фойдаланишни таъминлаш;

гидрометеорологик кузатувларнинг давлат тизимини ривожлантириш ва такомиллаштириш, гидрометеорологик тармоқни модернизация қилишни таъминлаш;

ишлаб чиқариш ва хўжалик фаолияти объектларидан олисда муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларда жойлашган атроф табиий муҳитнинг барча объектларида ифлослантирувчи моддалар мавжудлиги даражасининг узоқ муддатли тизимли кузатуви тарзидаги фон мониторингини амалга ошириш;

гидрометеорологик ахборот тайёрлаш ҳамда атроф табиий муҳит ҳолати ва ифлосланишининг мониторинги халқаро тизимларини мувофиқлаштириш ва интеграция қилиш;

(г) атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасидаги қонунчилик ҳужжатларига риоя этилиши устидан давлат экологик назоратини ташкил этиш ва амалга ошириш соҳасида:

давлат экологик назорати соҳасидаги бошқа махсус ваколатли давлат органлари фаолиятини мувофиқлаштириш;

давлат экологик назоратида иштирок этиш учун идоравий ва ишлаб чиқариш экологик хизматларини жалб қилиш;

идоравий, ишлаб чиқариш ва жамоатчилик экологик назоратини амалга оширишда услубий ва амалий ёрдам кўрсатиш;

атроф-муҳит ҳолатини кузатиб бориш, атроф-муҳитнинг ифлосланишига, табиий ресурслардан нооқилона фойдаланилишига олиб келиши, фуқароларнинг ҳаёти ва соғлиғига таҳдид солиши мумкин бўлган вазиятларни аниқлаш;

юридик ва жисмоний шахслар томонидан атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларининг бажарилиши юзасидан давлат назоратини амалга ошириш;

табиатдан фойдаланиш ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида рухсатнома хусусиятига эга ҳужжатларни ва хабардор қилиш тартиб тамойиллари тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ рухсат берувчи ҳужжатларни бериш, шунингдек, уларнинг ҳисобини юритиш;

ёввойи ҳайвонлар ва ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларни кўпайтириш ва уларни сақлаш бўйича питомникларнинг, шунингдек, зоология ва ботаника коллекцияларининг давлат ҳисобини амалга ошириш;

атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасида давлат кадастри ва мониторингини юритиш;

давлат ва хўжалик бошқаруви органлари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари, бошқа ташкилотлар билан биргаликда замонавий ахборот-коммуникация технологияларини қўллаган ҳолда ифлосланган ва бошқа зарарли таъсирларга учраган атроф-муҳитнинг ҳолати, табиий ресурслардан фойдаланиш тўғрисидаги ягона республика маълумотлар базасини шакллантириш ва юритиш;

давлат экологик назорати натижаларини тўплаш, умумлаштириш ва таҳлил қилишни таъминлаш, атроф-муҳитни муҳофаза қилишга оид қонунчиликни янада такомиллаштириш ва экологик назорат тизимининг самарадорлигини оширишга қаратилган амалий чора-тадбирлар юзасидан таклифлар ишлаб чиқиш;

(д) атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасида ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш, жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳуқуқлари ҳамда қонуний манфаатлари бузилмаслигини таъминлаш соҳасида:

табиатни муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонунчилик соҳасида ҳуқуқбузарликлар профилактикасига доир давлат дастурларини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш;

табиатни муҳофаза қилиш соҳасидаги ҳуқуқбузарликлар профилактикасини амалга ошириш, мазкур ҳуқуқбузарликларнинг содир этилиши сабабларини ва уларга имкон бераётган шарт-шароитларни аниқлаш ва бартараф этиш;

ҳуқуқбузарликлар профилактикасини бевосита амалга оширувчи ва унда иштирок этувчи бошқа органлар ҳамда муассасалар билан ўзаро ҳамкорликни ташкил этиш;

табиатни муҳофаза қилиш соҳасида ҳуқуқбузарлик содир этган юридик ва жисмоний шахсларнинг ҳисобини юритиш ва маълумотларини таҳлил қилиш;

давлат ва хўжалик бошқаруви органлари, шунингдек, ўсимлик ва ҳайвонот дунёси объектларининг давлат ҳисобини ва улардан фойдаланиш ҳажмларининг ҳисобини юритувчи бошқа ташкилотлар фаолиятини мувофиқлаштириш;

ижро этувчи ҳокимият органлари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари билан жойлардаги ноқонуний чиқиндихоналарни бартараф қилиш бўйича чора-тадбирлар ишлаб чиқилиши ва уларнинг амалга оширилиши юзасидан ҳамкорликни ташкил этиш;

қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда атроф-муҳитни ифлослантирганлик ва Ўзбекистон Республикаси ҳудудида чиқиндиларни жойлаштирганлик учун компенсация тўловларини ундириш;

атроф-муҳитга зарарли таъсир кўрсатаётган ташкилотлар, иншоотлар ва бошқа объектлар фаолиятини чеклаш, тўхтатиб туриш, тўхтатиш ва (ёки) қайта ихтисослаштириш тўғрисида, шунингдек, атроф-муҳитга, фуқароларнинг ҳаёти ва соғлиғига етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш ҳақида судга ариза билан мурожаат қилиш;

(ж) атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасида жамоатчилик ва фуқаролик жамияти институтлари билан ўзаро ҳамкорлик қилиш, шунингдек, экологик таълим ва маърифат тизимини ташкил этиш соҳасида:

экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида аҳоли билан очиқ мулоқотнинг самарали механизмларини жорий этиш, шу жумладан, Экология қўмитаси тизими фаолиятида очиқлик ва шаффофликни, қонунийлик ва самарадорликни таъминлашга қаратилган чора-тадбирларни амалга ошириш шунингдек, коррупциянинг олдини олиш, давлат хизматлари сифати ва улардан фойдаланиш имкониятларини ошириш;

кенг жамоатчилик ҳамда тадбиркорлик субъектларини жалб этган ҳолда табиатни муҳофаза қилиш дастурлари ва тадбирларини ишлаб чиқиш ва амалга оширишни ташкил этиш;

Экология қўмитаси тизими ваколатига кирувчи масалалар юзасидан жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатларини кўриб чиқиш, фуқароларни қабул қилишни ташкил этиш;

зарур ахборот-таҳлилий маълумотларни ҳамда кўрсатилаётган ихтисослаштирилган хизматлар тўғрисидаги маълумотларни Экология қўмитасининг расмий веб-сайтида ва бошқа ахборот ресурсларида жойлаштиришни ташкил этиш;

Экология қўмитасида жамоатчилик кенгаши ва бошқа маслаҳат-эксперт органлари фаолиятини ташкил этиш, долзарб экологик муаммоларни муҳокама қилиш ва амалий таклифлар ишлаб чиқиш, шу жумладан, тегишли давлат дастурларига киритиш, уларда фуқаролик жамияти институтлари, экспертлар ва олимларнинг иштирокини таъминлаш;

оммавий ахборот воситаларини жалб қилган ҳолда аҳолининг атроф-муҳит муҳофазаси ва барқарор ривожланиш масалалари борасидаги хабардорлигини ошириш;

аҳоли, фуқаролик жамияти институтлари ва тадбиркорлик субъектларига атроф-муҳитнинг ҳолати тўғрисидаги ишончли ахборотни тизимли равишда тақдим этиш;

фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ва нодавлат нотижорат ташкилотларига жамоатчилик экологик назоратини амалга оширишда ёрдам кўрсатиш;

фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ва нодавлат нотижорат ташкилотлари билан ҳамкорликда жамоатчилик экологик назорати тизимини ривожлантириш, уни мувофиқлаштириш, ушбу тизим самарадорлигини таъминлаш чораларини кўриш, шу жумладан, назоратчиларни ўз фаолиятини амалга ошириш учун зарур бўлган махсус билим ва кўникмаларга бепул ўқитишни ташкил этиш, уларга қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда ва миқдорда мукофот тўловларини амалга ошириш;

атроф-муҳитни асрашга оид ташкил этилиши режалаштирилган акциялар ва лойиҳалар тўғрисидаги маълумотларни, шунингдек, фаол волонтёрларни рағбатлантириш тартиби ва волонтёрлар жалб этиладиган йўналишлар рўйхатини махсус платформага жойлаштириб бориш;

аҳоли ва кенг жамоатчилик ўртасида атроф-муҳитни муҳофаза қилишга қаратилган тадбирларни ташкил этиш;

Ўзбекистон Республикасининг экологик брендини тарғиб қилиш;

махсус ваколатли давлат органлари билан биргаликда экологик тарбия ва таълим тизимини ташкил этиш ҳамда ривожлантириш, экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, шу жумладан, экологик хавфсизликни таъминлаш ва биологик хилма-хилликни сақлаб қолиш соҳасида билимларни тарғиб қилиш ишларининг олиб борилишини таъминлаш;

ёш авлодда табиатга муҳаббатни уйғотиш, уларни табиат ҳимоячиси этиб тарбиялаш мақсадида республика таълим муассасаларида давлат органлари билан биргаликда «Ёш экологлар» ёшлар экологик ҳаракатини ривожлантириш;

туманлар, шаҳарлар ва республика даражасида экология масалалари бўйича инновацион ва интеллектуал лойиҳалар танловларини ўтказиш, табиатни муҳофаза қилиш соҳасида муҳим экологик саналарга бағишланган тадбирларни доимий асосда ташкил этиш;

атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, мамлакатимиз табиий ресурсларидан самарали ва оқилона фойдаланиш, кундалик ҳаёт ва меҳнат фаолиятида унга зарар етказилишининг олдини олиш муҳимлигини тарғиб қилувчи, шунингдек, ушбу соҳадаги ҳуқуқбузарликлар учун қўлланиладиган жавобгарлик чораларининг моҳияти ва мазмунини акс эттирувчи қисқа метражли видеофильмлар, ҳужжатли фильмлар ва бошқа ижтимоий аҳамиятга эга аудио-видео материаллар яратиш;

(з) атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш, давлат экологик назорати ва гидрометеорология, ўрмон хўжалиги соҳаларида замонавий рақамли технологиялар ва дастурларни жорий этиш соҳасида:

атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш, гидрометеорология, шунингдек, бошқарув тизими самарадорлигини ошириш, унинг очиқлигини таъминлаш, инсон омилини ва маъмурий харажатларни камайтириш мақсадида мониторинг ва давлат экологик назорати жараёнига замонавий технологиялар ва дастурий маҳсулотларни жорий этиш;

Ўзбекистон Республикаси қонунчилигига мувофиқ давлат хизматларини кўрсатиш жараёнларини ушбу хизматлар сифати ва улардан фойдаланиш қулайлигини таъминлаш мақсадида автоматлаштириш бўйича чора-тадбирлар кўриш;

ахборот алмашинуви ва таҳлили самарадорлигини, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш ва гидрометеорология соҳасида бошқарув қарорларини қабул қилиш самарадорлигини ошириш бўйича вазият маркази фаолиятини ташкил этиш ва ривожлантириш;

рақамли ахборот-кутубхона ва архив фондларини шакллантириш ва юритиш, уларнинг ички ва идоралараро интеграциялашувини таъминлаш;

рақамли ва телекоммуникация инфратузилмасининг технологик ва ахборот хавфсизлигини таъминлаш чора-тадбирларини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш;

(и) экологик таълим ва кадрлар тайёрлаш тизимини ривожлантириш, экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, гидрометеорология ва иқлим ўзгариши оқибатларига мослашиш масалаларида фундаментал ва амалий тадқиқотларни ташкил этиш соҳасида:

экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш, гидрометеорология, ўрмон хўжалиги соҳаларида кадрларни қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш ҳамда уларни аттестациядан ўтказишни ташкил этиш;

Экология қўмитаси тизимида кадрларни танлаш ва жой-жойига қўйиш, уларнинг мутахассисликларига талаблар белгилаш, самарали фаолияти учун зарур шарт-шароитлар яратиш, қўмитанинг кадрлар захирасини шакллантириш чораларини кўриш;

экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, табиатни бошқариш ва барқарор ривожланиш соҳасида миллий, минтақавий ва халқаро инновацион тизимларни қўллаб-қувватлаш учун янги билимларни татбиқ этиш ва фанлараро тадқиқотларни амалга ошириш;

экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, ўрмон хўжалиги ва гидрометеорология соҳасида мутахассисларни тайёрлаш, қайта тайёрлаш, уларнинг малакасини ошириш учун узлуксиз таълим тизимини, шунингдек, бошқарув ходимлари учун махсус таълим дастурларини яратиш;

илмий-тадқиқот ва амалий билимларни интеграция қилиш, кластер асосида фаолиятни йўлга қўйиш, академик ва касбий тажриба алмашиш, таълим, фан ва ишлаб чиқариш интеграциясини жорий қилиш;

экология соҳасида фундаментал ва амалий тадқиқотлар дастурларини мувофиқлаштириш, маҳаллий ва хорижий эксперт ва илмий-академик доираларни жалб қилган ҳолда илмий-тадқиқот ишларини олиб боришга кўмаклашиш;

ўрмон хўжалиги ҳудудларида, шу жумладан, «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида яшил ҳудудларни яратиш учун лойиҳа-тадқиқот ишлари тизимини ривожлантириш;

ноширлик фаолиятини ташкил этиш, шу жумладан, экспертлар ҳамжамияти ва кенг жамоатчиликни долзарб экологик муаммолардан хабардор қилиш учун илмий-оммабоп ва таҳлилий материаллар тайёрлаш, шунингдек, ушбу йўналишдаги илмий тадқиқотлар натижаларини оммалаштириш;

қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда Ўзбекистон Республикаси Қизил китобининг нашр этилишини таъминлаш;

ҳайвонот ва ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги давлат дастурларини, шунингдек, бошқа чора-тадбирларни ишлаб чиқиш ҳамда амалга ошириш;

камёб ва йўқолиб кетиш хавфи остида турган ёввойи ҳайвонлар ва ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликлар турларини Ўзбекистон Республикаси Қизил китобига киритиш;

атроф-муҳитнинг ҳолати ва табиий ресурслардан фойдаланиш тўғрисида миллий маърузаларни мунтазам тайёрлаш ва чоп этиш;

(к) атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш, ўрмон хўжалиги, гидрометеорология, атроф-муҳитнинг ифлосланиши ва иқлим ўзгариши мониторинги халқаро ҳамкорликни амалга ошириш, Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартнома ва бошқа мажбуриятлари бажарилишини таъминлаш соҳасида:

атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиатдан фойдаланиш, гидрометеорология, атроф-муҳитнинг ифлосланиши, иқлим ўзгариши мониторинги, шунингдек, ўрмон хўжалиги соҳасида хорижий давлатлар ва халқаро ташкилотлар билан халқаро ҳамкорликни йўлга қўйиш ва ривожлантириш;

иқтисодий механизмларни, шунингдек, гидрометеорологик фаолиятни жорий этиш, иқлим ўзгариши оқибатларини юмшатиш, экологик сертификатлаштириш орқали атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасидаги халқаро тажрибани ўрганиш, умумлаштириш ва тарқатиш;

донор мамлакатлар, халқаро ташкилотлар, молия институтлари, жамғармалар ва компаниялар маблағларини кенг жалб қилиш бўйича халқаро алоқаларни амалга ошириш;

Экология қўмитаси тизими ходимларини хорижий илмий-таълим муассасалари ва бошқа ташкилотларда тайёрлаш, қайта тайёрлаш, малакасини оширишни ташкил этиш ва рағбатлантириш;

экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, гидрометеорология ва Экология қўмитаси ваколатига киритилган бошқа масалалар бўйича халқаро кўргазмалар, лойиҳа ва дастурларда иштирок этишни ташкил этиш ва таъминлаш;

долзарб экологик муаммолар, шу жумладан, иқлим ўзгариши оқибатларини юмшатиш бўйича халқаро ҳамкорлик соҳасини ривожлантириш бўйича республикада ва хорижда конференциялар, давра суҳбатлари ва семинарлар ўтказиш;

Экология қўмитаси ваколатига киритилган масалалар бўйича Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномалардан келиб чиқадиган мажбуриятлари бажарилиши ва ҳуқуқлари амалга оширилишини таъминлаш;

Экология қўмитаси қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа функцияларни ҳам амалга ошириши мумкин.

12. Экология қўмитаси вазирлик, идора, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва назорат органлари ҳамда маҳаллий давлат ҳокимияти органлари ва бошқа ташкилотларга бажарилиши мажбурий бўлган қуйидагилар тўғрисида тақдимномалар киритади:

ушбу органларнинг фаолиятида атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида аниқланган қонунбузарликларни, тизимли муаммо ва камчиликларни бартараф этиш;

экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши соҳасидаги қонунчиликка мувофиқ бўлмаган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни бекор қилиш, тўхтатиб туриш (тўлиқ ёки қисман) ёхуд уларни қонунчилик ҳужжатларига мувофиқлаштириш;

экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасида қонун талаблари бузилишларини бартараф этиш;

метеорологик шароитлар ноқулай келиши кутилаётганлиги муносабати билан атмосфера ҳавосига ифлослантирувчи моддалар чиқарилишини камайтириш;

табиатдан махсус фойдаланганлик ва атроф-муҳитни ифлослантирганлик, табиий ресурслардан фойдаланганлик учун солиқ ва бошқа мажбурий тўловлар, утилизация йиғимлари, шунингдек, атроф-муҳитни ифлослантирганлик учун компенсация тўловлари интизомига амал қилиш.

13. Экология қўмитаси марказий аппарати таркибий бўлинмалари, ҳудудий бўлинмалари ва бўйсунувчи ташкилотларнинг вазифа ва функциялари, агар Ўзбекистон Республикаси Президенти қарорларида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, Раис томонидан тасдиқланадиган низомлар билан белгиланади.

4-боб. Экология қўмитасининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари

14. Экология қўмитаси ўзига юкланган вазифалар ва функцияларни бажариш учун қуйидаги ҳуқуқларга эга:

Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига ва Вазирлар Маҳкамасига қонунчилик ҳужжатлари лойиҳаларини, шунингдек, Экология қўмитасига юкланган вазифалар ва функцияларни бажариш билан боғлиқ бўлган бошқа ҳужжатларни белгиланган тартибда киритиш;

вазирлик ва идоралар, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, ташкилотлар, мансабдор шахслар ва фуқаролар томонидан бажарилиши мажбурий бўлган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни қабул қилиш, зарур ҳолларда, бошқа вазирлик ва идоралар билан биргаликда қўшма қарорлар ва бошқа ҳужжатлар чиқариш;

Экология қўмитаси ваколатига кирувчи масалаларда давлат ва хўжалик бошқаруви органлари, маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг фаолиятини мувофиқлаштириш;

республика ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ҳамда бошқа ташкилотлардан Экология қўмитаси ваколатига кирадиган масалаларни ҳал этиш учун зарур бўладиган маълумотларни белгиланган тартибда сўраш ва олиш;

Экология қўмитаси ваколатига тегишли масалалар бўйича зарур статистика маълумотларини давлат статистика органларидан бепул олиш;

Экология қўмитасига келишиш учун киритилган қонунчилик ҳужжатлари лойиҳалари ва таклифлар бўйича ўз хулосаларини бериш;

Экология қўмитаси ва унинг тизимидаги ташкилотларнинг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш бўйича чоралар кўриш;

Экология қўмитаси ва унинг идоравий мансуб ташкилотларига қарашли давлат мулкини, ўзининг ташкилий тузилмаси доирасида, белгиланган тартибда бир бўлинмадан бошқасига бепул ўтказиш;

Экология қўмитаси, унинг идоравий мансуб ва тизимидаги ташкилотлар ходимларини уларнинг тегишли соҳадаги фаолиятларининг асосий кўрсаткичлари бўйича параметрларни бажарганликларини ҳисобга олган ҳолда моддий рағбатлантириш тартиби, миқдори ва шартларини белгилаш;

Экология қўмитаси ваколатларига кирувчи масалалар бўйича таклифларни кўриб чиқиш учун Вазирлар Маҳкамасига, давлат ва хўжалик бошқаруви органларига, маҳаллий давлат ҳокимияти органларига киритиш;

Экология қўмитаси ваколатларига кирувчи масалалар бўйича идоралараро тусдаги халқаро шартномаларни белгиланган тартибда тузиш;

ўз вазифалари ва функциялари доирасида халқаро ҳамкорликни амалга ошириш, хорижий давлатлар органлари, халқаро ва хорижий ташкилотлар билан тўғридан-тўғри алоқа ва ҳамкорлик ўрнатиш, шунингдек, халқаро шартномалар тузиш бўйича таклифлар киритиш;

Экология қўмитаси ваколатига кирадиган масалалар бўйича халқаро муносабатларда белгиланган тартибда Ўзбекистон Республикасининг манфаатларини ифодалаш;

экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, гидрометеорология ўрмон хўжалиги соҳа муаммолари бўйича жамоатчилик, консультатив, илмий-техник ва бошқа кенгашлар, идоралараро эксперт комиссияларини ташкил этиш;

Экология қўмитаси ваколатига кирувчи масалаларни ҳал этиш учун илмий-тадқиқот, лойиҳалаш, конструкторлик ташкилотлари, олий таълим ташкилотлари ҳамда бошқа юридик ва жисмоний шахсларни қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жалб этиш;

табиий ресурсларни ифлослантириш, уларга шикаст етказиш, камайтириш ва улардан нооқилона фойдаланиш натижасида атроф-муҳитга салбий таъсир кўрсатганлик учун юридик ва жисмоний шахслардан зарарни ундириб олиш тўғрисида даъволар қўзғатиш, шунингдек, ундирилган суммани қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда сарфлаш;

давлат экологик экспертизасининг ижобий хулосасини олмаган объектларга нисбатан молиялаштириш, кредитлаш ва бошқа молиявий операцияларни тўхтатиб туриш (тўхтатиш) тўғрисидаги тақдимномаларни банк ва бошқа кредит ташкилотларига киритиш;

экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасида қонунчилик ҳужжатларида белгиланган талаблар бузилишини бартараф этиш тўғрисида юридик ва жисмоний шахсларга кўрсатмалар бериш;

қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда ташкилотлар, бино-иншоотлар ва бошқа объектлар фаолиятини фавқулодда вазиятлар, эпидемиялар ҳамда аҳолининг ҳаёти ва соғлиғига атроф табиий муҳитнинг нормативдан ортиқ даражада ифлосланиши билан боғлиқ хавф юзага келишининг олдини олиш мақсадида фаолиятни ўн иш кунидан кўп бўлмаган муддатга чеклаш, тўхтатиб қўйиш ҳақида қарор қабул қилиш;

атроф-муҳитга сезиларли даражада салбий таъсир кўрсатадиган юридик шахслар раҳбарларидан тасарруфидаги объектларда атроф табиий муҳитга ифлослантирувчи моддалар чиқариб ташланиши (оқизилиши)ни узлуксиз назорат қилиш воситалари билан жиҳозланган пунктлар (постлар) барпо этиш, бундай пунктларнинг (постларнинг) иши юзасидан назоратни амалга ошириш ва ушбу пунктлардан (постлардан) олинган маълумотларни тизимли равишда тақдим этишни талаб қилиш;

ўз ваколати доирасида белгиланган тартибда маъмурий ҳуқуқбузарликлар бўйича ишларни кўриб чиқиш, мансабдор шахслар ва фуқароларга жарималар солиш, шунингдек, ушбу маъмурий ҳуқуқбузарликлар оқибатида табиий ресурслар ва атроф-муҳитга етказилган зарарни қоплаш бўйича қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда чоралар кўриш;

атроф-муҳитга зарарли таъсир кўрсатаётган ташкилотлар, иншоотлар ва бошқа объектлар фаолиятини чеклаш, тўхтатиб туриш, тўхтатиш ва (ёки) қайта ихтисослаштириш тўғрисида, шунингдек, атроф-муҳитга, фуқароларнинг ҳаёти ва соғлиғига етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш ҳақида судга ариза билан мурожаат қилиш;

Экология қўмитасининг бюджетдан ташқари жамғармаси маблағларини белгиланган тартибда шакллантириш ва улардан фойдаланиш;

Экология қўмитаси ваколатига кирувчи жорий ва стратегик вазифаларни ёритиш учун белгиланган тартибда ноширлик фаолиятини амалга ошириш;

Экология қўмитасининг ҳудудий бўлинмалари ва идоравий мансуб ташкилотлари томонидан қабул қилинган қарорлар ва буйруқларни бекор қилиш, тўхтатиб туриш (тўлиқ ёки қисман), ёки уларни қонунчилик ҳужжатларига мувофиқлаштириш тўғрисида қарор қабул қилиш;

экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида тегишли минтақавий, хорижий ва халқаро ташкилотлар билан халқаро ҳамкорликни амалга ошириш;

қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ зиммасига юкланган мажбуриятларга асосан атроф-муҳит, табиий ресурсларни муҳофаза қилиш мақсадида Ички ишлар вазирлиги билан биргаликда Экология ва иқлим ўзгариши қўмитасининг раиси томонидан рўйхати тасдиқланадиган Экология қўмитаси тизимининг алоҳида тоифадаги ходимлари томонидан қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда хизмат қуролини олиб юриш ва сақлаш;

юридик ва жисмоний шахслар томонидан атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш, давлат дастурлари ва бошқа экологик дастурларни амалга ошириш борасида Экология қўмитаси тизимидаги мансабдор шахслар томонидан давлат экологик назорати соҳасида қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда текширув ўтказиш;

ваколатли органларнинг тегишли маълумотлар базалари, давлат ахборот тизимлари ва ресурсларидан белгиланган тартибда фойдаланиш;

республика ҳаво ҳудудидан фойдаланиш, шу жумладан, парвозлар ва учувчисиз учиш аппаратларини ишга тушириш учун бепул асосда аризалар (талабномалар) тақдим этиш;

ўқув ва илмий-инновацион фаолиятида намуна кўрсатган бакалавр, магистр, таянч докторант ва докторантлар учун Экология қўмитаси стипендиясини таъсис этиш;

Экология қўмитаси қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

15. Экология қўмитаси:

унга юкланган вазифалар ва функцияларнинг лозим даражада ва самарали бажарилиши, шунингдек, тегишли соҳада давлат сиёсати амалга оширилиши;

тегишли соҳадаги фаолиятнинг асосий кўрсаткичлари параметрларига ва белгиланган индикаторларга эришишнинг сўзсиз таъминланиши;

жорий этилаётган инновациялар, ғоялар ва технологиялар, шунингдек, Экология қўмитаси томонидан Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ва Вазирлар Маҳкамасига киритиладиган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва бошқа ҳужжатлар лойиҳаларини, шунингдек, Экология қўмитаси томонидан қабул қилинадиган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни амалга ошириш сифати, якуний натижалари ва оқибатлари;

тегишли соҳани ривожлантириш дастурлари, чора-тадбирлар режалари, «йўл хариталари» ва бошқа ҳужжатлар самарали амалга оширилиши ҳамда ҳудудлардаги муаммоли масалалар ҳал этилиши;

фуқаролар ва тегишли соҳадаги тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларига риоя этилиши ва уларнинг ҳимоя қилинишини таъминланиши, соҳада рақамлаштиришни таъминлаш ва коррупция омилларини бартараф этиш учун жавобгардир.

5-боб. Экология қўмитаси фаолиятини ташкил этиш

§-1. Экология қўмитаси раҳбарияти

16. Экология қўмитасига Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан лавозимга тасдиқланадиган ва лавозимидан озод қилинадиган Раис — Бош давлат экологик инспектори бошчилик қилади.

17. Раис:

Экология қўмитаси фаолиятига умумий раҳбарликни амалга оширади, қонун ҳужжатлари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг тегишли ҳужжатлари билан Экология қўмитасига юкланган вазифа ва функцияларнинг бажарилишини ташкил этади;

Экология қўмитаси зиммасига юкланган вазифалар ва мажбуриятларнинг бажарилиши учун шахсан жавобгардир;

ҳудудий бўлинмалар ва идоравий мансуб ташкилотлар, уларнинг ходимлари бажариши мажбурий бўлган буйруқлар чиқаради, кўрсатмалар ва топшириқлар беради;

Экология қўмитаси марказий аппарати, ҳудудий бошқармалари ва бўйсунувчи ташкилотларнинг тузилмаларини тасдиқлайди, ходимларнинг белгиланган умумий сони ва ажратилган бюджет маблағлари доирасида ўзгартиришлар киритади;

қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда Экология қўмитаси тизими ходимларини лавозимга тайинлайди ва лавозимидан озод қилади;

ўз ўринбосарлари ва Экология қўмитаси тизимидаги бошқа мансабдор шахсларнинг ваколатлари ва мажбуриятларини белгилайди, улар ўртасида вазифаларни тақсимлайди;

Экология қўмитасининг иш режаларини тасдиқлайди ва уларнинг бажарилиши устидан назоратни таъминлайди;

Экология қўмитаси ходимларини тизимли равишда қайта тайёрлаш ва малакасини оширишни ташкил этади;

Экология қўмитаси тизимида кадрларни танлаш ва жойлаштиришни амалга оширади, уларнинг мутахассислигига қўйиладиган талабларни белгилайди, уларнинг самарали фаолияти учун зарур шарт-шароитларни яратади, Экология қўмитасининг кадрлар захирасини шакллантиради;

Ўзбекистон Республикаси Президенти, Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси номенклатурасига киритилган бўш лавозимларга таклиф этилаётган кадрларнинг, шунингдек, Экология қўмитаси томонидан ишга қабул қилинган бошқа ходимларнинг касбий маҳорати ва малакасини, юқори даражадаги ишчанлик ва маънавий-ахлоқий фазилатларини таъминлашга қаратилган чора-тадбирларни амалга оширади;

ўз ваколатлари доирасида норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни қабул қилади, зарур ҳолларда эса бошқа давлат органлари билан биргаликда қарорлар ва бошқа ҳужжатлар қабул қилади;

Экология қўмитасининг ҳудудий бошқармалари ва бўйсунувчи ташкилотлари раҳбарларининг фаолиятини мувофиқлаштиради ва назорат қилади;

Экология қўмитаси ходимларини рағбатлантириш ва интизомий жавобгарликка тортиш масалаларини ҳал қилади, ўзининг ўринбосарларини рағбатлантириш ва интизомий жавобгарликка тортиш шу жумладан уларнинг ўз лавозимларида ишини давом этиши мақсадга мувофиқлиги тўғрисидаги масалаларни кўриб чиқиш бўйича таклифлар киритади, уларнинг шахсий масъулиятини ошириш бўйича тизимли чора-тадбирларни амалга оширади;

Экология қўмитаси тизими ходимларига белгиланган тартибда махсус унвонлар беради;

Экология қўмитаси, ҳудудий бошқармалари ва бўйсунувчи ташкилотларнинг давлат мулкини ўзининг ташкилий тузилмаси доирасида бир бўлинмадан бошқа бўлинмага беғараз фойдаланиш ҳуқуқи асосида қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда ўтказади;

Экология қўмитаси тизимида молиявий мувозанатни таъминлаш мақсадида ҳудудий бўлинмалар ва тасарруфидаги ташкилотларнинг бюджетдан ташқари маблағларини қайта тақсимлайди.

Раис қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ваколатларга ҳам эга бўлиши мумкин.

18. Раиснинг Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси раҳбари томонидан лавозимга тайинланадиган ва лавозимдан озод этиладиган тўрт нафар ўринбосари, шу жумладан, бир нафар биринчи ўринбосари бўлади.

19. Раис бўлмаган вақтда унинг ваколатлари Раиснинг буйруғига асосан Раиснинг биринчи ўринбосари, у бўлмаганда эса бошқа ўринбосарлари томонидан амалга оширади.

20. Қорақалпоғистон Республикаси Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитасининг ҳудудий бош бошқармаси бошлиқларини лавозимга тайинлаш ва лавозимидан озод этиш Раис билан келишилган ҳолда Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси томонидан амалга оширилади.

Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитасининг ҳудудий бош бошқармалари, шунингдек, бўйсунувчи бошқа ташкилотлар раҳбарларини лавозимга тайинлаш ва лавозимидан озод этиш Раис томонидан амалга оширилади, қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган ҳоллар бундан мустасно.

21. Экология қўмитаси марказий аппаратининг таркибий бўлинмалари, ҳудудий бошқармалари ва бўйсунувчи ташкилотлари тўғрисидаги низомлар, агар Ўзбекистон Республикаси Президенти қарорларида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, Раис томонидан тасдиқланади.

22. Экология қўмитасининг ҳудудий бош бошқармалари (Тошкент шаҳар ҳудудий бошқармаси бундан мустасно) раҳбарларининг иккита ўринбосари бўлади.

23. Экология қўмитаси тизими ходимлари жамғарма маблағлари ҳисобидан қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда махсус кийим-бош (форма) билан таъминланади.

Экология қўмитаси тизими ходимларига Раис томонидан тасдиқланган Экология ва иқлим ўзгариши қўмитаси ходимларининг хизмат гувоҳномаси тўғрисидаги низомга мувофиқ хизмат гувоҳномалари берилади.

§-2. Экология қўмитасининг марказий аппарати ҳамда унинг ҳудудий бўлинмалари ва бўйсунувчи ташкилотлар билан ўзаро ҳамкорлиги тартиби

24. Экология қўмитаси марказий аппарати таркибий бўлинмаларининг унинг ҳудудий бўлинмалари ва идоравий мансуб ташкилотлари билан ўзаро ҳамкорлиги марказий аппарат таркибий бўлинмаларининг раҳбарлари томонидан таъминланади.

25. Экология қўмитаси марказий аппаратининг таркибий бўлинмалари ҳудудий бўлинмалар ва идоравий мансуб ташкилотлар билан қуйидаги масалалар юзасидан ҳамкорлик қилади:

топшириқларни ҳудудий бўлинмалар ва идоравий мансуб ташкилотларга етказиш ҳамда уларнинг бажарилишини назорат қилиш;

Экология қўмитасининг ҳудудий бўлинмалари ва идоравий мансуб ташкилотларига таркибий бўлинмаларининг бевосита фаолияти масалалари бўйича сўровлар юбориш ҳамда уларнинг ижро этилишини назорат қилиш;

Экология қўмитасининг ҳудудий бўлинмалари ва идоравий мансуб ташкилотлари фаолиятини текшириш ва ўрганиш, натижаларни умумлаштириш, такомиллаштиришга қаратилган чора-тадбирларни ишлаб чиқиш ва қабул қилиш;

Экология қўмитасининг ҳудудий бўлинмалари ва идоравий мансуб ташкилотлари фаолиятини ташкил этиш ва фаолияти натижалари тўғрисида ҳисобот ва ахборот материаллари, статистика маълумотлари ва бошқа маълумотлар ўрганилишини ташкил этиш;

Экология қўмитасининг ҳудудий бўлинмалари ва идоравий мансуб ташкилотлари иш режаларини таҳлил қилиш, уларнинг фаолиятини режалаштиришни такомиллаштиришга доир чора-тадбирларни кўриш;

Экология қўмитасининг ҳудудий бўлинмалари ва идоравий мансуб ташкилотларидан тушган таклифларни кўриб чиқиш;

норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини тайёрлашда Экология қўмитасининг ҳудудий бўлинмалари ва идоравий мансуб ташкилотлари иштирокини ташкил этиш, экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, ўрмон хўжалиги, гидрометеорология соҳасидаги қонунчилик ҳужжатларини такомиллаштириш бўйича улардан тушган таклифларни кўриб чиқиш.

26. Экология қўмитасининг ҳудудий бўлинмалари ва идоравий мансуб ташкилотлари Экология қўмитаси марказий аппаратининг таркибий бўлинмалари билан қуйидаги масалалар юзасидан ҳамкорлик қилади:

Экология қўмитаси раҳбарияти топшириқлари ижроси ҳақида ахборот бериш;

фаолиятнинг белгиланган соҳасида қонун ҳужжатларини амалга ошириш бўйича фаолият натижалари тўғрисида Экология қўмитаси марказий аппаратига ахборот тақдим этиш;

уларнинг фаолиятини текшириш ва ўрганиш натижасида аниқланган ишдаги камчиликларни ва қоидабузарликларни бартараф этиш натижалари тўғрисида ахборот бериш;

Экология қўмитасининг марказий аппаратига ўз фаолияти натижалари тўғрисидаги ҳисоботларни белгиланган тартибда ва муддатларда тақдим этиш;

Экология қўмитасининг марказий аппаратига ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш муаммоларини, шу жумладан, аҳолининг долзарб муаммоларини ҳал қилишга қаратилган таклифларни юбориш;

комплекс ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш секторлари билан ўзаро ҳамкорлик қилиш натижалари тўғрисида ахборот бериш;

ваколатли органлар томонидан ўтказилган ўз фаолиятини текшириш натижалари тўғрисида ахборот бериш.

27. Экология қўмитаси марказий аппарати таркибий бўлинмалари ҳамда унинг ҳудудий бўлинмалари ва идоравий мансуб ташкилотларининг ўзаро ҳамкорлиги жараёнида юзага келадиган келишмовчиликлар Раиснинг топшириғига биноан унинг тегишли ўринбосарлари томонидан кўриб чиқилади. Агар кўриб чиқиш натижасида келишмовчиликлар тартибга солинмаса, улар бўйича қарор бевосита Раис томонидан қабул қилинади.

§-3. Экология қўмитасининг бошқа давлат органлари, хўжалик бирлашмалари, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари ва бошқа ташкилотлар билан ўзаро ҳамкорлик қилиш тартиби

28. Экология қўмитаси ўзига юкланган вазифа ва функцияларни амалга оширишда бошқа давлат органлари, хўжалик бирлашмалари, жойлардаги давлат ҳокимияти органлари ва бошқа ташкилотлар билан ўзаро ҳамкорлик қилади.

29. Экология қўмитасининг ҳудудий бўлинмалари ўз ваколатлари доирасида бошқа давлат органларининг ҳудудий органлари, хўжалик бирлашмалари, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари ва бошқа ташкилотлар билан ўзаро ҳамкорлик қилади.

30. Экология қўмитасининг ҳудудий бўлинмалари тегишли ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришнинг «йўл хариталари»ни ишлаб чиқиш ва амалга оширишда комплекс ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш секторлари билан яқиндан ҳамкорлик қилади.

§-4. Экология қўмитасининг ҳайъати, бошқа маслаҳат, консультатив, эксперт органлари

31. Экология қўмитасида Раис (ҳайъат раиси), унинг ўринбосарлари (лавозими бўйича), Экология қўмитасининг ҳудудий бошқармалари раҳбарлари, шунингдек, Экология қўмитаси марказий аппарати таркибий бўлинмалари раҳбарларидан иборат таркибда фаолиятининг асосий йўналишларини мувофиқлаштирувчи ҳайъат тузилади.

Ҳайъат аъзолари сони ва таркиби Раис томонидан тасдиқланади.

32. Ҳайъатга қуйидаги вазифалар юкланади:

ушбу Низомда белгиланган Экология қўмитаси фаолиятининг асосий йўналишларини тайёрлаш ва амалга ошириш;

қонун ҳужжатларида, Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарорларида белгиланган вазифаларнинг ўз вақтида ва сифатли бажарилишини таъминлаш учун Экология қўмитаси тизими ходимлари ва раҳбарларининг шахсий жавобгарлигини ошириш бўйича чора-тадбирларини қабул қилиш, таркибий, ҳудудий бошқармалар ҳамда идоравий мансуб ташкилотлар раҳбарларининг ҳисоботларини тизимли асосда эшитишни ташкил этиш;

Экология қўмитаси фаолияти соҳасида ҳудудий ва тармоқ дастурларини амалга ошириш самарадорлигини ҳар чоракда ва тизимли кўриб чиқиш;

жойларда кенгайтирилган ҳайъат йиғилишларини ташкил этиш, Экология қўмитаси фаолияти соҳасидаги долзарб масалаларнинг жойларда муҳокама этилишини таъминлаш, шунингдек, юзага келган муаммоларни бартараф этиш юзасидан тегишли қарорлар ишлаб чиқиш ва қабул қилиш;

Экология қўмитаси марказий аппарати ва унинг тизимига лавозимлар номенклатурасини кўриб чиқиш ва тасдиқлаш;

Экология қўмитаси номенклатурасига киритилган лавозимларга ходимларни танлаш ва жой-жойига қўйиш масалаларини кўриб чиқиш;

ижро интизомини мустаҳкамлаш ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президенти қарорлари ва топшириқлари билан белгиланган вазифаларнинг ўз вақтида ва сифатли бажарилишини таъминлаш учун Экология қўмитаси раҳбарлари ва ходимларининг шахсий масъулиятини ошириш.

Ҳайъат Экология қўмитаси ваколатига кирадиган бошқа масалаларни ҳам кўриб чиқиш ҳуқуқига эга.

33. Ҳайъат мажлисига давлат органлари, хўжалик бирлашмалари ва бошқа ташкилотларнинг раҳбарлари уларнинг ваколатига кирадиган масалалар бўйича таклиф қилиниши мумкин.

34. Ҳайъат мажлисда унинг аъзоларининг ярмидан кўпи ҳозир бўлса, ваколатли ҳисобланади. Кўриб чиқилаётган масалалар бўйича қарорлар оддий кўпчилик овоз билан қабул қилинади.

35. Ҳайъат қарорлари Раиснинг буйруқлари билан амалга оширилади.

36. Раис ва ҳайъат аъзолари ўртасида келишмовчиликлар юзага келган тақдирда, Раис юзага келган келишмовчиликлар тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Президентига ҳисобот берган ҳолда мустақил равишда қарор қабул қилади. Ҳайъат аъзолари ҳам ўз фикрларини Ўзбекистон Республикаси Президентига етказишлари мумкин.

37. Ҳайъатнинг ишлаш тартиби Экология қўмитаси ҳайъати томонидан тасдиқланадиган унинг регламенти билан белгиланади.

38. Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, шу жумладан, чиқиндиларни қайта ишлаш, иқлим ўзгариши, ўрмон хўжалиги, кимё, энергетика, саноат ва ишлаб чиқариш соҳасида экологик инновацион технологиялар ва лойиҳаларни жорий этиш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш мақсадида Экология қўмитаси ҳузурида Технологик ривожланиш ва инновациялар бўйича тармоқ эксперт кенгаши (кейинги ўринларда — Тармоқ эксперт кенгаши) тузилади.

Тармоқ эксперт кенгашига Раис бошчилик қилади.

39. Экология қўмитасида Жамоатчилик кенгаши ташкил қилинади.

Жамоатчилик кенгаши таркибига экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши соҳасидаги мутахассислар ва олимлар, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, шунингдек, илмий ташкилотлар, нодавлат нотижорат ташкилотлар ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари вакиллари киради.

Жамоатчилик кенгашининг таркиби, шунингдек, унинг низоми Раис томонидан тасдиқланади.

40. Экология қўмитаси Жамоатчилик кенгашининг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:

фуқаролар ва фуқаролик жамияти институтларини экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, иқлим ўзгариши, биологик хилма-хилликни сақлаш ва ундан оқилона фойдаланиш билан боғлиқ долзарб масалаларни муҳокама қилишга жалб этиш, шунингдек, ушбу соҳаларда давлат сиёсати шакллантирилиши ва амалга оширилишида иштирок этиш;

экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, фуқаролар ва фуқаролик жамияти институтларининг конституциявий ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини таъминлаш соҳасида давлат сиёсатини амалга оширишга қаратилган фуқаролик ташаббусларини илгари суриш ва қўллаб-қувватлаш;

Экология қўмитаси томонидан ишлаб чиқилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларининг жамоатчилик экспертизасини ўтказиш;

экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида тарбиявий, маънавий-маърифий ишларнинг ўтказилишида ва ўсиб келаётган ёш авлодда табиат ва унинг ресурсларига эҳтиёткорона муносабатда бўлиш ҳиссини шакллантиришда иштирок этиш;

Экология қўмитаси ва унинг мансабдор шахслари фаолияти устидан жамоатчилик назоратини амалга ошириш;

атроф-муҳитни муҳофаза қилиш сиёсати ва фуқаролик жамияти институтларининг экологик ташаббусларини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш соҳасидаги устувор йўналишларни белгилашда тавсиялар ишлаб чиқиш.

41. Экология қўмитаси шунингдек унинг ваколатига кирувчи долзарб масалаларни ҳал этиш учун бошқа маслаҳат, консультатив ва эксперт органларини ҳам тузиши мумкин.

6-боб. Экология қўмитаси фаолияти самарадорлигини баҳолаш мезонлари ва иш индикаторлари

42. Экология қўмитаси фаолияти самарадорлиги мунтазам равишда баҳоланади.

43. Экология қўмитаси самарадорлиги ва натижадорлигига берилган баҳо Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясининг тегишли таркибий бўлинмалари томонидан тасдиқланадиган Экология қўмитаси фаолияти самарадорлиги ва натижадорлигини баҳолаш мезонлари ва иш индикаторларига асосланади.

44. Экология қўмитаси фаолиятининг самарадорлиги ва натижадорлигини баҳолаш натижаларига кўра қуйидаги чора-тадбирлар кўрилади:

Экология қўмитаси раҳбарлари ва ходимларини рағбатлантириш (мукофотлаш) ёки интизомий жавобгарликка тортиш;

Экология қўмитаси фаолиятида аниқланган камчиликларни бартараф этиш ва унинг фаолиятини янада такомиллаштириш юзасидан чора-тадбирлар ишлаб чиқиш.

7-боб. Экология қўмитаси, ҳудудий бошқармалар ва бўйсунувчи ташкилотлар фаолиятини молиялаштириш ва моддий-техник таъминлаш, ходимларининг меҳнатига ҳақ тўлаш ва моддий рағбатлантириш

45. Экология қўмитаси ва ҳудудий бошқармалар фаолиятини молиялаштириш манбалари қуйидагилар ҳисобланади:

Давлат бюджети маблағлари;

Экология қўмитасининг бюджетдан ташқари маблағлари;

қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ пуллик хизматлар кўрсатишдан олинган маблағлар;

вақтинча бўш пул маблағларини тижорат банкларидаги депозитларга жойлаштиришдан олинган даромадлар;

қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар.

46. Экология қўмитаси марказий аппаратига 9 та бириктирилган (хорижий маслаҳатчиларга бириктирилганларни ҳисобга олмаган ҳолда), 2 та махсус (1 та йўлтанламас, 1 та меҳмонларни кутиб олиш учун), 2 та навбатчи автотранспорт воситаси ва 1 та микроавтобус лимити ажратилиши назарда тутилади.

Бунда Экология қўмитасига тегишли хизмат автотранспорт воситаларига Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган йиллик километр масофа лимити татбиқ этилмайди.

47. Экология қўмитаси, унинг ҳудудий бошқармалари ва бўйсунувчи ташкилотларни моддий-техник таъминлаш харажатларини молиялаштириш, шунингдек, уларнинг ходимлари меҳнатига ҳақ тўлаш, моддий рағбатлантириш ва ижтимоий ҳимоя қилиш Давлат бюджети, бюджетдан ташқари жамғармалар ва қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобига амалга оширилади.

48. Экология қўмитаси ва унинг тизимидаги ташкилотлар ходимларига тўланадиган иш ҳақи қонунчиликда назарда тутилган лавозим маоши, мукофотлар, қўшимча ҳақ, устамалар ва қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган бошқа тўловлардан иборат бўлади.

49. Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан:

(а) 2026 йил 1 январдан бошлаб Экология қўмитасининг ҳудудий бўлинмалари, 2026 йил 1 июлдан бошлаб Экология қўмитаси марказий аппарати бошқарув ва ишлаб чиқариш ходимларининг ҳамда Ўрмон ва яшил ҳудудларни кўпайтириш, чўлланишга қарши курашиш агентлиги марказий аппарати бошқарув ва ишлаб чиқариш ходимларининг ягона тариф сеткаси бўйича меҳнатга ҳақ тўлашнинг тасдиқланган разрядларига мувофиқ лавозим маошини белгилашда тариф коэффициенти — 1,8 бараварга оширилган миқдорда;

(б) 2026 йил 1 июлдан бошлаб муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар, «Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар департаменти» давлат муассасаси, «Экологик мониторинг миллий маркази» ва «Иқлим ўзгариши миллий маркази» давлат муассасаси бошқарув ва ишлаб чиқариш ходимларининг ягона тариф сеткаси бўйича меҳнатга ҳақ тўлашнинг тасдиқланган разрядларига мувофиқ лавозим маошини белгилашда тариф коэффициенти — 1,4 бараварга оширилган миқдорда қўлланилади;

(в) 2026 йил 1 январдан бошлаб Экология қўмитасининг ҳудудий бўлинмалари, 2026 йил 1 июлдан бошлаб Экология қўмитаси марказий аппарати, Ўрмон ва яшил ҳудудларни кўпайтириш, чўлланишга қарши курашиш агентлиги марказий аппарати, муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар, «Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар департаменти» давлат муассасаси, «Экологик мониторинг миллий маркази» давлат муассасаси ва «Иқлим ўзгариши миллий маркази» давлат муассасаси ходимларига кўп йиллик ишлаганлик учун (рағбатлантириш коэффициентини инобатга олган ҳолда лавозим маошига нисбатан коэффициентларда) ҳар ойлик устама қуйидагича тўланади:

1 йилдан 3 йилгача — 0,3;

3 йилдан 5 йилгача — 0,6;

5 йилдан 10 йилгача — 0,8;

10 йилдан 15 йилгача — 1,0;

15 йилдан 20 йилгача — 1,2;

20 йилдан ортиқ — 1,5.

Кўп йиллик ишлаганлик учун ойлик устама олиш ҳуқуқини берувчи иш стажи Раис томонидан тасдиқланган тартибга кўра ҳисобланади;

(г) 2026 йил 1 июлдан бошлаб Экология қўмитаси фаолияти самарадорлигини ошириш мақсадида унинг ходимларига махсус унвонлар учун устама тўланади.

50. Экология қўмитаси томонидан белгиланган тартибда уй-жой билан таъминланмаган ходимларга амалдаги сарф-харажатлар доирасида уй-жойни ижарага бериш шартномасига мувофиқ уй-жойларни ижарага олганлик (ижарада турганлик) учун ижара тўловининг 50 фоизи миқдорида ҳар ойлик компенсация тўловлари қоплаб берилиши мумкин.

51. Экология қўмитаси марказий аппарати, «Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар департаменти» давлат муассасаси, «Экологик мониторинг миллий маркази» давлат муассасаси ва «Иқлим ўзгариши миллий маркази» давлат муассасаси ходимларининг ягона тариф сеткаси разрядлари Вазирлар Маҳкамасининг 1996 йил 12 апрелдаги «Давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари, суд органлари ва нотариал идоралар ходимлари меҳнатига ҳақ тўлашнинг тариф сеткасини жорий этиш тўғрисида»ги 147-сон қарорининг 3-иловаси ҳамда Экология қўмитаси ҳудудий бўлинмалари ходимларига мазкур қарорнинг 9-иловасида назарда тутилган миқдорларда белгиланади.

52. Экология қўмитаси марказий аппарати, ҳудудий бўлинмалар ва тизим ташкилотлари раҳбар ва ходимларига Экология қўмитасининг бюджетдан ташқари Экология жамғармаси маблағлари ҳисобидан қонунчиликда белгиланган байрам кунларида ва бошқа муҳим саналарда мукофотлаш, шунингдек, устама, рағбатлантириш ва қўшимча ҳақ, мукофотлар, иш ҳақига бошқа тўловлар ва Касаба уюшмаси қўмитаси билан келишувга кўра бошқа тўловлар ҳамда уларнинг миқдори Экология қўмитаси Раиси томонидан тасдиқланадиган тартибга асосан амалга оширилади.

8-боб. Экология қўмитасининг ҳисобдорлиги

53. Раис ва унинг ўринбосарлари Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига Экология қўмитаси фаолияти тўғрисида мунтазам равишда ҳисобот беради.

9-боб. Якуний қоида

54. Экология қўмитасини қайта ташкил этиш ва тугатиш қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 18 ноябрдаги ПҚ-343-сон қарорига 3-ИЛОВА

Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитасининг Давлат экологик назорат инспекцияси (Экополиция) тўғрисида

1-боб. Умумий қоидалар

1. Ушбу Низом Ўзбекистон Республикаси Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитасининг (кейинги ўринларда — Экология қўмитаси) Давлат экологик назорат инспекцияси (Экополиция) (кейинги ўринларда — Экополиция) мақоми, асосий вазифалари, функциялари, ҳуқуқ ва мажбуриятлари ҳамда фаолиятини ташкил этиш тартибини белгилайди.

2. Экополиция Экология қўмитасининг таркибий бўлинмаси ҳисобланади ва бевосита Ўзбекистон Республикаси Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси раисига (кейинги ўринларда — Раис) бўйсунади.

3. Экополиция ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунларига, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг қарорларига, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармон, қарор ва фармойишларига, шунингдек, ушбу Низомга ва бошқа қонун ҳужжатларига амал қилади.

4. Экополиция ўз фаолиятини Экология қўмитасининг бошқа таркибий бўлинмалари ва унинг ҳудудий бўлинмалари ҳамда ташкилотлари билан ҳамкорликда, шунингдек, давлат бошқаруви органлари, хўжалик бирлашмалари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари, бошқа ташкилотлар ва уларнинг мансабдор шахслари, шунингдек, жисмоний шахслар билан ҳамкорликда қонунчилик ҳужжатлари талабларидан келиб чиққан ҳолда амалга оширади.

5. Экополиция фаолиятининг асосий йўналиши — экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонунчиликка риоя этилиши устидан давлат экологик назоратини ўрнатиш ҳисобланади.

Экополиция экологик хавфсизликни таъминлаш ва бу борадаги ҳуқуқбузарликлар профилактикаси соҳасида ҳуқуқни муҳофаза қилишга доир айрим вазифаларга эга бўлган махсус давлат тузилмаси ҳисобланади.

6. Экополиция тузилмаси ва унинг штат бирлиги Раиснинг тегишли буйруғи билан тасдиқланади.

2-боб. Экополиция вазифалари ва функциялари

7. Экополициянинг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:

экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги қонунчилик талаблари бузилишининг олдини олиш, уни аниқлаш ва унга чек қўйиш бўйича таъсирчан чораларни қўллаш;

атроф-муҳит ҳолатини кузатиб бориш, атроф-муҳитнинг ифлосланишига, табиий ресурслардан нооқилона фойдаланилишига олиб келиши, фуқароларнинг ҳаёти ва соғлиғига таҳдид солиши мумкин бўлган вазиятларни аниқлаш;

амалга оширилаётган хўжалик фаолияти ва бошқа фаолиятнинг табиатни муҳофаза қилиш стандартлари, нормалари, қоидалари ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талабларига мувофиқлигини назорат қилиш ва қонуний чоралар кўриш;

юридик ва жисмоний шахсларнинг табиатни муҳофаза қилиш ҳамда табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасидаги ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларига риоя этилишини, улар томонидан мажбуриятлар бажарилишини таъминлаш;

ўрмонлардан оқилона фойдаланиш устидан назоратни ўрнатиш, табиатни муҳофаза қилиш соҳасидаги муносабатларни тартибга солиш, ўрмонларнинг ер устида ва авиация ёрдамида қўриқланишини ташкил этишни назорат қилиш;

ўрмон дарахтларини ўзбошимчалик билан кесиш, ўғирлаш, йўқ қилиш ва ўрмон тўғрисидаги қонунчиликнинг бошқа бузилишларини олдини олиш, шунингдек, ўрмон фонди ерларини муҳофаза қилиш;

юридик ва жисмоний шахслар томонидан дарахтларни кесиш ва ёғоч сотишга оид қоидалар бажарилиши, шунингдек, пичан ўриш, мол боқиш ва ўрмондан фойдаланишнинг бошқа қоидаларига риоя этилишини назорат қилиш;

ўрмон фонди ҳудудида ов қилиш қоидалари, нормалари ва муддатларига риоя этилишини таъминлаш устидан назорат қилиш;

Ўрмон хўжалиги тизимини ривожлантириш концепцияси асосида белгилаб берилган топшириқлар, прогноз кўрсаткичлар, параметрлар ҳамда тасдиқланган «йўл харитаси» юзасидан амалга оширилган ишлар ижросини ўрганиш;

ўрмон фонди ерлари, ижарага берилган ўрмон фонди участкаларини ҳисобга олиш, уларнинг маълумотлар базасини шакллантириш, реестрини юритиш ҳамда ижарага берилган ўрмон фонди участкаларининг ижара тўлови, пеня, жарималарнинг ўз вақтида тўлиқ туширилиши устидан назорат қилиш;

«Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида амалга оширилган ишларнинг ҳаққонийлиги ва натижадорлигини назорат қилиш;

республиканинг туман ва шаҳарларида атроф табиий муҳит давлат экологик мониторинги тизими натижаларидан фойдаланган ҳолда, табиатни муҳофаза қилиш соҳасидаги қонунбузилиши ҳолатларини аниқлаш ва қонуний чоралар кўриш;

атроф-муҳитни муҳофаза қилиш фаолиятининг самарадорлигини ошириш ҳамда фуқаролар, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлар ҳамда оммавий ахборот воситалари билан жамоатчилик экологик назоратини амалга оширишда ҳамкорлик қилиш.

8. Экополиция ўзига юклатилган вазифалардан келиб чиқиб қуйидаги функцияларни бажаради:

(а) э кология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида ги қонунчилик талаблари бузилишининг олдини олиш, уни аниқлаш ва унга чек қўйиш бўйича таъсирчан чораларни қўллаш соҳасида:

давлат бошқаруви органлари, хўжалик бирлашмалари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари, бошқа ташкилотлар ва уларнинг мансабдор шахслари, шунингдек, жисмоний шахсларнинг молиявий фаолиятига аралашмасдан давлат экологик назоратини амалга оширади;

экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш билан боғлиқ ҳуқуқбузарликларни аниқлаш бўйича тезкор тадбирларни (рейдларни) ташкил этади;

ер, ер ости бойликлари, сув, ўрмонлар, муҳофаза қилинадиган табиий ҳудудлар, ҳайвонот ва ўсимлик дунёси, атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш ҳамда улардан фойдаланиш соҳасидаги қонунчиликка риоя этилиши юзасидан давлат экологик назоратини амалга оширади;

чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги қонунчиликка риоя этилиши юзасидан давлат назоратини амалга ошириш, маҳаллий давлат ҳокимияти органлари билан яқин ҳамкорликда маиший чиқиндиларни йиғиш, ташиш, утилизация қилиш, қайта ишлаш ва кўмиш борасидаги амалий тизимни самарали ташкил этади;

лицензиялаш тўғрисидаги қонун ҳужжатлари, экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида рухсат берувчи характердаги ҳужжатларни бажариш шартлари устидан давлат назоратини таъминлайди;

кенг тарқалган фойдали қазилмаларни қазиб олиш қоидалари устидан давлат экологик назоратини амалга оширади;

атроф-муҳитни ифлослантириш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланмаслик ҳолатлари бўйича геологик-маркшейдерлик ўлчовларини амалга оширади;

маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишларни ўз ваколатлари доирасида белгиланган тартибда кўриб чиқади, мансабдор шахслар ва фуқароларга жарима солиш, шунингдек, ушбу маъмурий ҳуқуқбузарликлар натижасида атроф-муҳит ва табиий ресурсларга етказилган зарарни қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда қоплаш чораларини кўради;

атроф-муҳитга зарарли таъсир кўрсатувчи ташкилотлар, иншоотлар ва бошқа объектлар фаолиятини чеклаш, тўхтатиб туриш, тугатиш ва (ёки) қайта ихтисослаштириш, шунингдек, жисмоний ва юридик шахслар томонидан атроф-муҳитга, фуқароларнинг ҳаёти ва соғлиғига етказилган зарарни қоплаш тўғрисида судларга ариза ва даъволар киритади;

экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги қонун ҳужжатлари бузилганлиги аниқланган ҳолларда айбдор шахсларга нисбатан жиноий жавобгарлик тўғрисидаги масалани кўриб чиқиш учун тўпланган материалларни белгиланган тартибда ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларига юборади;

экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида давлат экологик назоратини амалга ошириш самарадорлигини ошириш масалаларида норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни такомиллаштириш бўйича таклифлар киритади;

(б) атроф-муҳит ҳолатини кузатиб бориш, атроф-муҳитнинг ифлосланишига, табиий ресурслардан нооқилона фойдаланилишига олиб келиши, фуқароларнинг ҳаёти ва соғлиғига таҳдид солиши мумкин бўлган вазиятларни аниқлаш соҳасида:

атроф-муҳит ҳолатини кузатиш, атроф-муҳитнинг ифлосланишига олиб келиши, табиий ресурслардан оқилона фойдаланмаслик, фуқароларнинг ҳаёти ва соғлиғига таҳдид солиши мумкин бўлган вазиятларни аниқлайди;

корхоналар, ташкилотлар, иншоотлар ва бошқа объектлар фаолиятини фавқулодда вазиятлар, эпидемиялар ҳамда аҳолининг ҳаёти ва соғлиғига атроф табиий муҳитнинг нормативдан ортиқ даражада ифлосланиши билан боғлиқ хавф юзага келишининг олдини олиш мақсадида ўн иш кунидан ортиқ бўлмаган муддатга чеклаш, тўхтатиб туриш тўғрисида қарор қабул қилади;

атроф-муҳитга зарарли таъсир кўрсатаётган корхоналар, ташкилотлар, иншоотлар ва бошқа объектлар фаолиятини чеклаш, тўхтатиб туриш, тугатиш ва (ёки) қайта ихтисослаштириш тўғрисида, шунингдек, атроф-муҳитга, фуқароларнинг ҳаёти ва соғлиғига етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш ҳақида судга ариза билан мурожаат қилади;

(в) амалга оширилаётган хўжалик фаолияти ва бошқа фаолиятнинг табиатни муҳофаза қилиш стандартлари, нормалари, қоидалари ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талабларига мувофиқлигини назорат қилиш ва қонуний чоралар кўриш соҳасида:

янги ва реконструкция қилинган корхоналарни, шунингдек, бошқа объектларни жойлаштириш, лойиҳалаштириш, қуриш ва фойдаланишга топширишда ўрнатилган экологик талабларга риоя этилишини назорат қилади;

атроф табиий муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш бўйича назарда тутилаётган тадбирларнинг етарлилиги ва асослилигини аниқлайди;

қонун ҳужжатларига риоя этиш масалалари бўйича тадбиркорлик субъектлари фаолиятида «Хавфни таҳлил қилиш» тизими бўйича келишилган, хабардор этган ҳолда текширишлар ўтказади;

давлат экологик экспертизаси хулосалари талабларига риоя этилиши устидан давлат назоратини амалга оширади;

давлат экологик экспертизасининг ижобий хулосасини олмаган объектларга нисбатан молиялаштириш, кредитлаш ва бошқа молиявий операцияларни тўхтатиб туриш (тўхтатиш) тўғрисида тақдимномалар киритади;

(г) юридик ва жисмоний шахсларнинг табиатни муҳофаза қилиш ҳамда табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасидаги ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларига риоя этилишини, улар томонидан мажбуриятлар бажарилишини таъминлаш соҳасида:

юридик ва жисмоний шахсларга экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги қонун ҳужжатлари талабларининг бузилишини бартараф этиш тўғрисида бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатмалар беради;

(д) ўрмонлардан оқилона фойдаланиш устидан назоратни ўрнатиш, табиатни муҳофаза қилиш соҳасидаги муносабатларни тартибга солиш, ўрмонларнинг ер устида ва авиация ёрдамида қўриқланишини ташкил этишни назорат қилиш соҳасида:

ўрмонларни муҳофаза қилиш, ҳимоя қилиш, кўпайтириш, такрорий кўпайтириш, қайта тиклаш, уларнинг маҳсулдорлигини ошириш ва улардан фойдаланиш соҳасида давлат экологик назоратини амалга оширади;

(ж) ўрмон дарахтларини ўзбошимчалик билан кесиш, ўғирлаш, йўқ қилиш ва ўрмон тўғрисидаги қонунчиликнинг бошқа бузилишларининг олдини олиш, шунингдек, ўрмон фонди ерларини муҳофаза қилиш:

ўрмон фонди ерларида пичанзорлар ва яйловларни шикастлантириш, ўзбошимчалик билан пичан ўриш, дренаж тизимларини ва йўлларни йўқ қилиш ёки шикастлантириш, кесиладиган ўрмон фондидан фойдаланиш, ёғоч тайёрлаш ва ташиб олиб кетиш тартибини, шунингдек, ўрмон кесиш чиптаси (ордери)да ёки ўрмон чиптасида белгиланган бошқа талабларни бузиш билан боғлиқ ҳолатларнинг олдини олади;

(з) юридик ва жисмоний шахслар томонидан дарахтларни кесиш ва ёғоч сотишга оид қоидалар бажарилиши, шунингдек, пичан ўриш, мол боқиш ва ўрмондан фойдаланишнинг бошқа қоидаларига риоя этилишини назорат қилиш соҳасида:

юридик ва жисмоний шахслар томонидан дарахтларни кесиш ва ёғоч сотишга оид қоидалар бажарилиши, шунингдек, пичан ўриш, мол боқиш ва ўрмондан фойдаланишнинг бошқа қоидаларига риоя этилишини назорат қилади ва қонунбузилиш ҳолатлари юзасидан белгиланган тартибда чора кўради;

ғайриқонуний равишда кесилган ёки йўқ қилинган дарахтлар ва буталар ўрнига дарахт ва бута кўчатлари экилиши ҳамда парвариш қилиниши устидан назорат қилади;

(и) ўрмон фонди ҳудудида ов қилиш қоидалари, нормалари ва муддатларига риоя этилишини таъминлаш устидан назорат қилиш соҳасида:

ўрмон учун фойдали фаунани йўқ қилиб юбориш, ўрмон фонди ҳудудида ов қилиш қоидалари, нормалари ва муддатлари, шунингдек, ов қилиш ва балиқ овлаш қоидаларига риоя этилишини назорат қилади;

ўрмон ресурсларини, қимматбаҳо табиий ландшафтларни, шунингдек, ўрмонларнинг экологик (тупроқни муҳофаза қилиш, сувни муҳофаза қилиш, ўсимлик ва ҳайвонот дунёсини ва бошқа табиий ресурсларни муҳофаза қилиш, ҳимоя, санитария-гигиена, соғломлаштириш, рекреация) функциялари сақланиши бўйича назорат тадбирларини амалга оширади;

(к) Ўрмон хўжалиги тизимини ривожлантириш концепцияси асосида белгилаб берилган топшириқлар, прогноз кўрсаткичлар, параметрлар ҳамда тасдиқланган «йўл харитаси» юзасидан амалга оширилган ишлар ижросини ўрганиш соҳасида:

Ўрмон хўжалиги тизимини ривожлантириш концепцияси асосида белгилаб берилган топшириқлар, прогноз кўрсаткичлар, параметрлар ҳамда тасдиқланган «йўл харитаси» юзасидан амалга оширилган ишлар ижросини ўрганади;

(л) ўрмон фонди ерлари, ижарага берилган ўрмон фонди участкаларини ҳисобга олиш, уларнинг маълумотлар базасини шакллантириш, реестрини юритиш ҳамда ижарага берилган ўрмон фонди участкаларининг ижара тўлови, пеня, жарималарнинг ўз вақтида тўлиқ туширилиши устидан назорат қилиш соҳасида:

ўрмон фонди ерлари, ижарага берилган ўрмон фонди участкаларини ҳисобга олиш, уларнинг маълумотлар базасини шакллантириш, реестрини юритиш ҳамда ижарага берилган ўрмон фонди участкаларининг ижара тўлови, пеня, жарималарнинг ўз вақтида тўлиқ туширилиши устидан назорат қилади;

(м) «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида амалга оширилган ишларнинг ҳаққонийлиги ва натижадорлигини назорат қилиш соҳасида:

«Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида амалга оширилган ишларнинг ҳаққонийлиги ва натижадорлигини назорат қилади;

«Яшил макон» платформасига киритилган ахборотнинг ишончлилигини ҳар томонлама ўрганади, ҳуқуқбузарликлар аниқланган тақдирда белгиланган тартибда чоралар кўради;

(н) республиканинг туман ва шаҳарларида атроф табиий муҳит давлат экологик мониторинги тизими натижаларидан фойдаланган ҳолда, табиатни муҳофаза қилиш соҳасидаги қонунбузилиши ҳолатларини аниқлаш ва қонуний чоралар кўриш соҳасида:

атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасида ҳуқуқбузарлик содир этган шахсларнинг ҳисобини юритади, маълумотларни таҳлил қилади;

(о) атроф-муҳитни муҳофаза қилиш фаолиятининг самарадорлигини ошириш ҳамда фуқаролар, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлар ҳамда оммавий ахборот воситалари билан жамоатчилик экологик назоратини амалга оширишда ҳамкорлик қилиш соҳасида:

экологик назоратни амалга ошириш соҳасида жамоатчилик экология назоратчилари билан ўзаро ҳамкорлик қилади;

фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ва нодавлат нотижорат ташкилотларга жамоатчилик экологик назоратини амалга оширишда кўмаклашади;

жисмоний ва юридик шахсларнинг экологик назорат соҳаси билан боғлиқ мурожаатларини кўриб чиқади;

атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш ва чиқиндилар билан боғлиқ фаолият соҳасидаги ҳуқуқбузарликлар масалалари бўйича семинарлар, учрашувлар, давра суҳбатлари, тушунтиришлар ўтказади.

3-боб. Экополициянинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари

9. Экополиция ўзига юклатилган вазифа ва функциялардан келиб чиққан ҳолда қуйидаги ҳуқуқларга эга:

атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасидаги давлат экологик назорати масалалари бўйича ижро этувчи ҳокимият органлари, хўжалик бирлашмалари, бошқа ташкилотларга сўровномалар юбориш;

давлат органлари ва бошқа органлар, ташкилотлар ва уларнинг мансабдор шахсларидан назорат функцияларини бажариш учун зарур ҳужжатлар, изоҳлар, ахборот, статистик маълумотлар ва маълумотномалар олиш;

экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш органлари юритувидаги ишлар ва материаллар бўйича фуқароларни, мансабдор шахсларни экология органларига чақиртириш, улардан зарур маълумотлар, ҳужжатларни ва уларнинг кўчирма нусхаларини олиш;

давлат экологик назоратини ўрнатиш соҳасида аниқланган қонун ҳужжатлари бузилишлари ҳолатлари, шунингдек, уларнинг содир этилишига имкон яратган сабаблар ва шароитлар бўйича фуқаролар ва мансабдор шахслардан тушунтириш хатларини талаб қилиш ва олиш;

маъмурий ҳуқуқбузарликлар содир этган шахсларни қонунчиликда белгиланган тартибда ушлаб туриш ва ички ишлар органларига олиб бориш;

қонунчиликда назарда тутилган ҳолларда ушлаб туриш сабаби бартараф этилгунга ва маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги иш кўрилгунга қадар транспорт воситаларини ушлаб туриш ва кўрикдан ўтказиш;

ваколатли органларнинг тегишли маълумотлар базалари, давлат ахборот тизимлари ва ресурсларидан белгиланган тартибда фойдаланиш;

қонуности ҳужжатларида белгиланган тартибда тасдиқланган ягона намунадаги формали кийим-бош кийиш, махсус унвонлар ва фарқловчи белгиларга эга бўлиш;

хизмат вазифаларини бажариш жараёнида формали кийим-бош кийиш, шахсий бириктирилган хизмат қуролини ва махсус воситаларни олиб юриш, сақлаш, шунингдек, қонун ҳужжатларида белгиланган ҳолатларда ва тартибда жисмоний кучни, махсус воситалар ва хизмат қуролини ишлатиш;

ҳайвонот дунёси объектларидан фойдаланиш ҳуқуқини берувчи ҳужжатларни текшириш, транспорт, сузиш воситаларини маъмурий тўхтатиб туриш, буюмлар, транспорт воситалари ва кемалар, ов ва балиқчилик воситалари, териб ва йиғиб олинган ёввойи ўсимликларни, овланган ва тайёрлаб қўйилган маҳсулотларни ва бошқа буюмларни кўздан кечириш;

муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар, овчилик, ўрмон овчилиги ва балиқчилик хўжаликларининг кордонлари, бинолари, омборхоналари ҳамда ўрмон назоратчилари ва малакали овчиларнинг (егерларнинг) бошқа иншоотларини белгиланган тартибда кўздан кечириш;

ноқонуний терилган ва овланган маҳсулотларни олиб қўйиш ва белгиланган тартибда тайёрлаш, қайта ишлаб чиқариш ва савдо-сотиқ билан шуғулланувчи ташкилотларга шартномавий нархларда, «Меҳрибонлик» уйларига, «Ғамхўрлик» марказларига, Ижтимоий қўллаб-қувватлаш марказларига, интернат, мактаблар ва шифохоналарга, Ижтимоий реестрга киритилган оилаларга бепул топшириш;

ҳуқуқбузарликни содир этиш воситалари ҳисобланган асбоб, қурол, ўқ-дорилар ҳамда овчилик ва балиқчиликнинг бошқа буюмларини белгиланган тартибда олиб қўйиш;

Экополицияга юклатилган вазифалар ва функциялар доирасида Экология қўмитасининг таркибий бўлинмалари ва ташкилотларига кўрсатмалар ва топшириқлар бериш;

Экополиция қонун ҳужжатлари ва мазкур низомга мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

10. Экополициянинг мансабдор шахслари қуйидагиларга мажбурдир:

экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасига оид қонун ҳужжатлари бузилишларининг олдини олиш, аниқлаш ҳамда бартараф қилиш бўйича вазифалар ва функцияларни ўз вақтида ва тўлиқ даражада бажариш;

давлат сирини, қонун билан ҳимоя қилинадиган маълумотларни сир сақлаш;

коррупция ва манфаатлар тўқнашувига йўл қўймаслик;

қонун ҳужжатларида назарда тутилган бошқа мажбуриятларни бажариш.

11. Экополициянинг мансабдор шахслари хизмат вазифаларини бажаришда давлат ҳокимияти вакили ҳисобланади ва давлатнинг ҳимояси остида бўлади.

Экополиция ходимларига хизмат вазифаларини бажаришга тўсқинлик қилувчи ҳар қайси шаклдаги ҳар қандай таъсир кўрсатиш ёхуд улар фаолиятига аралашиш, ҳужжатлар ёки маълумотларни тақдим қилмаслик тақиқланади.

12. Экополиция ходимлари учун мўлжалланган хизмат қуроли ва унга ўқ-дорилар турлари, туркумлари (моделлари), миқдори, махсус воситалар, шунингдек, уларни харид қилиш, сақлаш, ташиш, топшириш, қабул қилиб олиш ва ҳисобга қўйиш тартиби Ички ишлар вазирлиги билан келишган ҳолда Экология қўмитаси томонидан белгиланади.

4-боб. Экополиция фаолиятини ташкил қилиш

13. Экология қўмитаси Раиси бир вақтнинг ўзида Экополиция бошлиғи ҳисобланади.

Экология қўмитаси Раиси ўринбосари бир вақтда Экополиция бошлиғининг ўринбосари ҳисобланади ва Экополициянинг тезкор штабига раҳбарлик қилади.

Экополицияга унинг ҳудудий бўлинмаларини маъмурий-ҳудудий бирликлар чегараларини ҳисобга олмаган ҳолда табиий экологик ҳудудлар чегаралари доирасида ташкил этишга рухсат этилади.

14. Экополиция бошлиғи:

Экополиция фаолиятига умумий раҳбарлик қилади ва Экополицияга юклатилган вазифа ҳамда функциялар бажарилиши учун шахсан жавоб беради;

Экополиция ходимларини белгиланган тартибда лавозимга тайинлаш ва лавозимидан озод этиш, Экополиция тузилмасини белгиланган умумий штатлар сони доирасида ўзгартириш, Экополиция ва ҳудудий Экополициялар ходимларини рағбатлантириш ва интизомий жавобгарликка тортиш;

ваколатлари доирасида Экополициянинг фаолиятини ташкил этиш масалаларига доир Экополициянинг барча ходимларига, шунингдек, ҳудудий Экополициялар учун бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатма ва топшириқлар беради;

Экополиция ходимлари ўртасида вазифаларни тақсимлайди ҳамда уларнинг фаолиятини ташкил қилади;

Экополициянинг ҳудудий бўлинмалари бошлиқларининг ҳисоботларини эшитади;

Экополиция фаолиятига тааллуқли масалалар бўйича тезкор йиғилишлар ўтказади;

Экополиция бошлиғи қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга оширади.

15. Экополиция бошлиғи ўринбосарлари ўзига бириктирилган масалалар юзасидан қуйидаги вазифаларни бажаради:

ҳудудий Экополициялар томонидан уларга юклатилган вазифаларнинг бажарилишини сўзсиз таъминлаш чораларини кўриш, уларнинг ҳисоботларини тизимли равишда эшитиш ҳамда қайд этилган кўрсаткичларга эришиш борасида уларнинг шахсий масъулиятини оширади;

атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланишга доир қонун ҳужжатлари ижросини таъминлаш, ижро интизомини мустаҳкамлаш бўйича комплекс амалий чора-тадбирларни амалга ошириш, шунингдек, топшириқларнинг ўз вақтида ва сифатли бажарилишини назорат қилади;

Экополиция бошлиғининг топшириқлари ва кўрсатмалари ўз вақтида ҳамда сифатли бажарилишини таъминлайди;

қонун ҳужжатларида белгиланган муддатларда ва тартибда жисмоний ва юридик шахсларни қабул қилади;

Экополиция бошлиғига Экополиция фаолиятининг самарадорлиги ва сифатини ошириш бўйича таклифлар киритади;

Экополиция бошлиғи ўринбосари қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга оширади.

16. Экополиция ўзига юклатилган вазифалар ва функцияларни жойларга чиққан ҳолда ўзи томонидан ёки бевосита Экология қўмитасининг ҳудудий бўлинмалари ва ҳудудий Экополициялари орқали ҳал қилади ҳамда ўз фаолияти йўналишлари бўйича қуйидагича ҳамкорлик қилади:

кўрсатмалар беради ва уларнинг бажарилишини назорат қилади;

Экополициянинг бевосита фаолияти масалалари бўйича сўровномалар юборади ва уларнинг бажарилиш жараёнини назорат қилади;

фаолиятини текширади ва ўрганади, давлат экологик назорати соҳасидаги иш амалиётини умумлаштириш, ушбу йўналишни янада такомиллаштириш бўйича чора-тадбирларни ишлаб чиқади;

экологик назорат соҳасида иш режаларини таҳлил қилади, ўз фаолиятини ваколатлар доирасида режалаштиришни такомиллаштириш чораларини кўради;

ҳудудий Экополициялардан давлат экологик назорати механизмларини такомиллаштириш бўйича келган таклифларни кўриб чиқади;

ҳудудий Экополициялардан ҳисоботларини олади ва уларни умумлаштиради;

норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини тайёрлашда ҳудудий бўлинмалар ва қуйи ташкилотлар иштирокини ташкил этади, улардан экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги қонун ҳужжатларини такомиллаштириш бўйича келган таклифларни кўриб чиқади.

5-боб. Экополицияни молиялаштириш ва моддий-техник таъминлаш

17. Қуйидагилар Экополиция фаолиятини молиялаштириш манбалари ҳисобланади:

Давлат бюджети маблағлари;

Экология қўмитасининг бюджетдан ташқари маблағлари;

жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳомийлик хайриялари;

қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар.

18. Экополиция ходимлари экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги қонунбузилиш ҳолатлари юзасидан қўлланилган жарима ҳамда атроф-муҳит ва табиий ресурсларга етказилган зарар суммаси ҳисобидан белгиланган тартибда пул мукофоти билан рағбатлантирилади.

Экополиция ходимларига Экология қўмитаси раисининг буйруғи билан бошқа рағбатлантириш чоралари ҳам белгиланиши мумкин.

6-боб. Экополицияга ишга қабул қилинган ходимлар томонидан қасамёд қабул қилиш қоидалари

19. Экополиция ходимлари биринчи маротаба ишга қабул қилинаётганда экология органлари ходимларининг қасамёдини қабул қилади.

20. Қасамёд якка тартибда қабул қилинади. Қасамёд қабул қилувчи шахс қасамёд матнини овоз чиқариб ўқийди ва унга имзо чекади.

Имзоланган қасамёд матни варағи ходимнинг шахсий ҳужжатлари йиғмажилдида сақланади.

Қасамёд қилиш матни Экология қўмитасининг буйруғи билан тасдиқланади.

7-боб. Якунловчи қоидалар

21. Ушбу Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 18 ноябрдаги ПҚ-343-сон қарорига 4-ИЛОВА

Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси тизимидаги давлат инспектори мақомига эга ходимларга махсус унвонлар бериш тартиби тўғрисида

1-боб. Умумий қоидалар

1. Ушбу Низом Ўзбекистон Республикаси Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси (кейинги ўринларда — Экология қўмитаси) тизимидаги давлат экология инспектори мақомига эга бўлган ходимлар (кейинги ўринларда — давлат инспекторлари)га махсус унвонлар бериш тартибини белгилайди.

2. Экология қўмитаси тизимидаги давлат инспекторига хизмат мажбуриятларига муносабати, малака ошириш курсларини ўтаганлиги, ўтаган хизмат йиллари ва эгаллаган лавозимини инобатга олган ҳолда якка тартибда қуйидаги махсус унвонлар берилади:

I, II, III даражали давлат экология маслаҳатчилари;

I, II, III даражали экология маслаҳатчилари;

I, II, III даражали экологлар.

3. Давлат инспекторлари касб бўйича хизматга лаёқатини баҳолаш учун ҳар уч йилда камида бир марта аттестациядан ўтказилади. Навбатдан ташқари аттестациялар Экология қўмитаси раиси буйруғига биноан ўтказилади.

Давлат инспекторларини аттестациядан ўтказиш тартиби Экология қўмитаси раиси томонидан тасдиқланадиган мансабдор шахсларни аттестациядан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга мувофиқ белгиланади.

2-боб. Давлат инспектори лавозимига тайинлаш

4. Давлат инспектори лавозимига ўзининг касб малакаси, ишчанлик, шахсий ва маънавий-ахлоқий сифатларига, маълумоти даражасига ва саломатлигига кўра экологик назорат соҳасида экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши органларига юклатилган вазифаларнинг бажарилишини таъминлашга қодир бўлган Ўзбекистон Республикаси фуқаролари тайинланадилар.

5. Қуйидаги шахслар давлат инспектори лавозимига тайинланмайди:

Ўзбекистон Республикаси фуқароси бўлмаган;

жиноят содир этганлиги учун илгари судланган фуқаролар уларга нисбатан жазо қўлланганлигидан, судланганлик ҳолати тугалланганлигидан ёки олиб ташланганлигидан ва амнистия акти қўлланганлигидан қатъи назар (эҳтиётсизлик орқасида, шу жумладан, мансаб мавқеини суиистеъмол қилиш билан боғлиқ бўлмаган жиноят содир этганлиги учун судланган фуқаролар бундан мустасно);

белгиланган тартибда ҳуқуқий лаёқатсиз ёки ҳуқуқий лаёқати чекланган деб эътироф этилган;

меҳнат тўғрисидаги қонун ҳужжатларига мувофиқ илгари иш берувчининг ташаббуси билан экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши органларидан бўшатилган (Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодексининг 161-моддаси иккинчи қисмининг 1 ва 2-бандлари бўйича ишдан бўшатилган ҳолатлар бундан мустасно), шунингдек, бошқа орган ва ташкилотлардан обрўсини тўкадиган хатти-ҳаракат содир этганлик учун бўшатилган шахслар.

6. Давлат инспекторлари Экология қўмитасининг ички меҳнат тартиби қоидаларига, шунингдек, қўмита томонидан тасдиқланган формали кийим-бош кийиб юриш қоидаларига риоя этишга мажбурдирлар.

7. Давлат инспекторларига:

ўриндошлик бўйича ишлаш (илмий, ўқитувчилик ва ижодий фаолият билан шуғулланиш бундан мустасно);

иш ташлашлар, сиёсий манифестациялар ва юришларни ташкил этиш ва уларда қатнашиш;

хизмат вазифаларини бажариш чоғида спиртли ичимликлар ва наркотик моддалар истеъмол қилиш;

экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши органлари шаънига доғ тушириш;

хизмат ахборотларидан лавозим вазифалари билан боғлиқ бўлмаган мақсадларда фойдаланиш тақиқланади.

8. Қуйидаги давлат инспекторларининг тоифалари Экология қўмитаси номидан давлат экологик назоратини амалга ошириш, экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги ҳуқуқбузарликлар учун ваколат доирасида қонуний чора кўриш, маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишларни кўриб чиқиш ва жарима солиш тариқасида маъмурий жазо чорасини қўллашга ҳақлидир:

Экология қўмитаси раиси — Экология қўмитасининг Давлат бош экология инспектори;

Экология қўмитаси раисининг ўринбосарлари, Экополиция бошлиғи ўринбосарлари — Экология қўмитасининг назорат қилиш йўналишлари бўйича давлат бош экология инспекторлари;

Экология қўмитасининг марказий аппарати департамент, бошқарма бошлиқлари, Экополиция таркибий бўлинмалари бошлиқлари, шунингдек, «Экологик мониторинг миллий маркази» давлат муассасаси директори — Экология қўмитасининг назорат қилиш йўналишлари бўйича ўринбосарлари, давлат катта экология инспекторлари;

Экология қўмитасининг марказий аппарати департамент, бошқарма бошлиқлари ўринбосарлари, бўлим бошлиқлари, Экополиция бош мутахассислари, шунингдек, «Экологик мониторинг миллий маркази» давлат муассасаси директор ўринбосари — давлат катта экология инспекторлари;

Экология қўмитасининг марказий аппарат бош мутахассислари — давлат катта экология инспекторлари;

Экология қўмитасининг марказий аппарати етакчи мутахассислари ва мутахассислари, шунингдек, «Экологик мониторинг миллий маркази» давлат муассасаси бош ва етакчи мутахассислари — давлат экология инспекторлари;

Экология қўмитасининг ҳудудий бош бошқармалари бошлиқлари — Экология қўмитасининг ҳудудий бош бошқармаларининг давлат бош экология инспекторлари;

Экология қўмитасининг ҳудудий бош бошқармалари бошлиқларининг ўринбосарлари, Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар Экополиция бошлиқлари — Экология қўмитасининг ҳудудий бош бошқармалари назорат қилиш йўналишлари бўйича давлат бош экология инспекторлари;

Экология қўмитасининг ҳудудий бош бошқармаларининг бўлим ва шўъба бошлиқлари, туман ва шаҳар экология бўлимлари бошлиқлари, Экополициянинг ҳудудий бош мутахассислари ва тезкор назорат гуруҳи ходимлари — тегишли равишда Экология қўмитасининг ҳудудий бош бошқармаларининг давлат катта экология инспекторлари;

Экология қўмитасининг ҳудудий бош бошқармалари, туман ва шаҳар экология бўлимларининг бош, етакчи мутахассислари ва мутахассислари, давлат қўриқхоналарининг, мажмуа (ландшафт) буюртма қўриқхоналарининг, табиат боғларининг, давлат биосфера резерватларининг қўриқлаш ходимлари, давлат ўрмон хўжаликларининг, давлат ўрмон-ов хўжаликларининг, ихтисослаштирилган давлат ўрмон хўжаликларининг, давлат ўрмон ишлаб чиқариш корхоналарининг давлат инспекторлари ва ходимлари — Экология қўмитасининг ҳудудий бош бошқармалари давлат экология инспекторлари.

3-боб. Давлат инспекторига махсус унвон бериш тартиби

9. Малака талабларига жавоб берадиган давлат инспекторларига, аттестациядан ўтган тақдирда, штатлар рўйхати бўйича эгаллаб турган лавозимини ҳисобга олган ҳолда ҳамда олдинги унвонида хизмат қилиш муддати тугагач, изчил тартибда қуйидаги навбатдаги махсус унвон берилади:

Экология қўмитасининг марказий аппаратида:

Штатдаги лавозим * Махсус унвон Фарқлаш белгилари Ўзбекистон Республикаси Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси раиси I даражали давлат экология маслаҳатчиси Просветларсиз 22 мм.лик учта юлдуз Ўзбекистон Республикаси Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси раисининг б иринчи ўринбосари II даражали давлат экология маслаҳатчиси Просветларсиз 22 мм.лик иккита юлдуз Ўзбекистон Республикаси Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси раисининг ўринбосарлари ва Экополиция бошлиғи ўринбосари III даражали давлат экология маслаҳатчиси Просветларсиз 22 мм.лик битта юлдуз Ўзбекистон Республикаси Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитасининг департамент, бошқарма бошлиқлари, Экополиция бошлиғи ўринбосари, Экополиция бўлим бошлиқлари I даражали экология маслаҳатчиси Иккита параллель просветли, 20 мм.лик учта юлдуз Ўзбекистон Республикаси Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитасининг департамент, бошқарма бошлиқлари ўринбосарлари, бўлим бошлиқлари ҳамда Экополиция бош мутахассислари II даражали экология маслаҳатчиси Иккита параллель просветли, 20 мм.лик иккита юлдуз Ўзбекистон Республикаси Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитасининг бош мутахассислари III даражали экология маслаҳатчиси Иккита параллель просветли, 20 мм.лик битта юлдуз

Экология қўмитасининг ҳудудий бош бошқармалари, шунингдек, туман (шаҳар)лар экология бўлимлари:

Штатдаги лавозим* Махсус унвон Фарқлаш белгилари Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитасининг ҳудудий бош бошқармалар и бошлиқлари I даражали экология маслаҳатчиси Иккита параллель просветли, 20 мм.лик учта юлдуз Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитасининг ҳудудий бош бошқармалар и бошлиқлари ўринбосарлари, ҳудудий Экополициянинг бошлиқлари II даражали экология маслаҳатчиси Иккита параллель просветли, 20 мм.лик иккита юлдуз Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитасининг ҳудудий бош бошқармалар и марказий аппаратининг бўлим ва шўъба бошлиқлари, туман ва шаҳар экология ва иқлим ўзгариши бўлимлари бошлиқлари ҳамда ҳудудий Экополициянинг бош мутахассислари III даражали экология маслаҳатчиси Иккита параллель просветли, 20 мм.лик битта юлдуз Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитасининг ҳудудий бош бошқармалар и марказий аппаратининг бош мутахассислари ҳамда ҳудудий Экополициянинг етакчи мутахассислари I даражали эколог Битта просветли, марказда 13 мм.лик учта юлдуз Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитасининг ҳудудий бош бошқармалар и марказий аппаратининг мутахассислари ҳамда туман ва шаҳар экология ва иқлим ўзгариши бўлимларининг бош мутахассислари II даражали эколог Битта просветли, марказда 13 мм.лик иккита юлдуз Туман ва шаҳар экология ва иқлим ўзгариши бўлимларининг мутахассислари III даражали эколог Битта просветли, марказда 13 мм.лик битта юлдуз

Ўрмон хўжаликлари ва муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар:

Штатдаги лавозим* Махсус унвон Фарқлаш белгилари Давлат қўриқхоналари, мажмуа (ландшафт) буюртма қўриқхоналари, табиат боғлари, юридик шахс шаклидаги давлат буюртма қўриқхоналари, давлат табиий питомниклари, давлат биосфера резерватлари миллий табиат боғлари директорлари; давлат ўрмон хўжаликлари, давлат ўрмон-ов хўжаликлари, ихтисослаштирилган давлат ўрмон хўжаликлари, давлат ўрмон ишлаб чиқариш корхоналари директорлари II даражали экология маслаҳатчиси Иккита параллель просветли, 20 мм.лик иккита юлдуз давлат қўриқхоналари, мажмуа (ландшафт) буюртма қўриқхоналари, табиат боғлари, юридик шахс шаклидаги давлат буюртма қўриқхоналари, давлат табиий питомниклари, давлат биосфера резерватлари миллий табиат боғлари директорлари ўринбосарлари; давлат ўрмон хўжаликлари, давлат ўрмон-ов хўжаликлари, ихтисослаштирилган давлат ўрмон хўжаликлари, давлат ўрмон ишлаб чиқариш корхоналари директорлари ўринбосарлари III даражали экология маслаҳатчиси Иккита параллель просветли, 20 мм.лик битта юлдуз Давлат қўриқхоналари, мажмуа (ландшафт) буюртма қўриқхоналари, табиат боғлари, юридик шахс шаклидаги давлат буюртма қўриқхоналари, давлат табиий питомниклари, давлат биосфера резерватлари миллий табиат боғлари бўлим бошлиқлари ва бош мутахассислари; давлат ўрмон хўжаликлари, давлат ўрмон-ов хўжаликлари, ихтисослаштирилган давлат ўрмон хўжаликлари, давлат ўрмон ишлаб чиқариш корхоналари бўлим бошлиқлари ва бош мутахассислари I даражали эколог Битта просветли, марказда 13 мм.лик учта юлдуз Давлат қўриқхоналари, мажмуа (ландшафт) буюртма қўриқхоналари, табиат боғлари, юридик шахс шаклидаги давлат буюртма қўриқхоналари, давлат табиий питомниклари, давлат биосфера резерватлари миллий табиат боғлари бўлим бошлиқлари ва бош мутахассислари; давлат ўрмон хўжаликлари, давлат ўрмон-ов хўжаликлари, ихтисослаштирилган давлат ўрмон хўжаликлари, давлат ўрмон ишлаб чиқариш корхоналари бош мутахассислари II даражали эколог Битта просветли, марказда 13 мм.лик иккита юлдуз Давлат қўриқхоналари, мажмуа (ландшафт) буюртма қўриқхоналари, табиат боғлари, юридик шахс шаклидаги давлат буюртма қўриқхоналари, давлат табиий питомниклари, давлат биосфера резерватлари миллий табиат боғлари бўлим бошлиқлари ва мутахассислари; давлат ўрмон хўжаликлари, давлат ўрмон-ов хўжаликлари, ихтисослаштирилган давлат ўрмон хўжаликлари, давлат ўрмон ишлаб чиқариш корхоналари бўлим бошлиқлари ва мутахассислари III даражали эколог Битта просветли, марказда 13 мм.лик битта юлдуз

10. Давлат инспекторларига биринчи ва навбатдаги махсус унвонлар:

I, II ва III даражали давлат экология маслаҳатчиси махсус унвони — Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан;

I, II, III даражали экология маслаҳатчиси ва I, II, III даражали экологлар махсус унвонлари — Экология қўмитаси раиси томонидан берилади.

11. Давлат инспекторлари учун махсус унвонда хизмат қилишнинг қуйидаги муддатлари белгиланади:

III даражали эколог — 2 йил;

II даражали эколог — 2 йил;

I даражали эколог — 3 йил;

III даражали экология маслаҳатчиси — 3 йил;

II даражали экология маслаҳатчиси — 4 йил;

I даражали экология маслаҳатчиси — 4 йил;

I, II ва III даражали давлат экология маслаҳатчиси махсус унвонларида хизмат қилиш муддатлари белгиланмайди.

12. Махсус унвонда хизмат қилиш муддати махсус унвон бериш тўғрисидаги буйруқ чиққан кундан бошлаб ҳисобланади.

Давлат инспекторларининг махсус унвони пасайтирилган тақдирда, унинг аввалги унвони қайта тиклангунига қадар ўтаган хизмат даври навбатдаги унвон бериш учун хизмат муддатига қўшилмайди.

13. Давлат инспекторлари юқорироқ даражадаги унвон белгиланган лавозимга ўтказилганда, мавжуд унвонида бўлиш муддати ўтган бўлса, лавозимига қачон тайинланганидан қатъи назар, навбатдаги махсус унвон тақдим этилади, бироқ мазкур унвон унинг махсус унвонидан икки даражадан юқори бўлмаслиги керак.

14. Раҳбарлик лавозимига янги қабул қилинган мансабдор шахсларга махсус унвон эгаллаб турган штатдаги лавозими бўйича синов муддати тугагандан кейин берилади, Экополиция тузилмасидаги давлат инспекторларининг махсус унвони бундан мустасно.

15. Интизомий жазо қўлланган ёхуд унга нисбатан жиноий иш қўзғатилган ёки қонунчиликни ёки хизмат интизомини бузганлик факти бўйича хизмат текшируви ўтказилаётган давлат инспекторларини навбатдаги махсус унвонларни беришга ёки рағбатлантиришга тавсия этиш интизомий жазо олиб ташлангунгача ёхуд жиноий иш жавобгарликдан озод қилиш асослари бўйича тўхтатилгунгача ёки хизмат текшируви тугагунгача амалга оширилмайди.

16. Истисно тартибида, давлат инспекторлари навбатдаги махсус унвонларни муддатидан олдин ёки эгаллаб турган штатдаги лавозими бўйича белгилангандан бир даража юқори унвонни қуйидаги мезон бўйича олишлари мумкин:

хизмат вазифаларини виждонан бажаргани учун — эгаллаб турган лавозими бўйича махсус унвондаги хизмат муддатидан қатъи назар.

Мансабдор шахсларга махсус унвон эгаллаб турган штатдаги лавозими бўйича белгилангандан бир даража юқори унвон экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши органларидаги хизматнинг бутун даври мобайнида фақат бир марта берилиши мумкин.

17. Назорат, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ёки махсус унвон ва мартаба даражаси берилиши назарда тутилган бошқа органлардан хизматга қабул қилинган ёки ўтказилган шахсларга махсус унвонлар, эгаллаб турган лавозимидан қатъи назар, Экология қўмитаси раиси томонидан ушбу Низомга 1-иловага мувофиқ берилади.

18. Давлат инспекторларига берилган махсус унвонлар лавозимда бўлган даврда амал қилади.

19. Давлат инспекторлигига қайта қабул қилинган шахсларга илгари берилган махсус унвонлар тикланади.

Бунда агар эгаллаб турилган лавозим янада юқорироқ унвонни тақозо этса, у ҳолда ушбу унвон синов муддати тугагач берилади.

Агар эгаллаб турилган лавозим пастроқ махсус унвонни тақозо этса, у ҳолда хизматга қайтадан қабул қилинган шахсларда уларнинг илгари берилган махсус унвони сақланиб қолади.

20. Юқори ёки тенг лавозимга вазифасини бажарувчи этиб тайинланган ходимларга навбатдаги махсус унвонлар вазифа бажарувчи этиб тайинлангунга қадар эгаллаган лавозимининг унвон поғонаси бўйича берилади.

21. Экология қўмитаси марказий аппарати, Экополиция, ҳудудий бўлинмалар раҳбарлари ўз ходимларининг махсус унвондаги хизмат муддати тугагач бир ой муддатда навбатдаги махсус унвон бериш бўйича тақдимномани Экология қўмитаси ва унинг ҳудудий бўлинмаларидаги махсус комиссияга тақдим этишга мажбурдир.

Давлат инспекторларини навбатдаги махсус унвон беришга тақдим этиш асоссиз равишда кечиктирилган тақдирда юқорида келтирилган шахслар меҳнатга оид қонун ҳужжатларига мувофиқ интизомий жавобгарликка тортилади.

22. Давлат инспекторларига навбатдаги махсус унвон беришга тавсия этишни кечиктириш, махсус унвонни бир даражага пасайтириш Экология қўмитаси раиси, Экология қўмитасининг ҳудудий бош бошқармалари бошлиқлари томонидан ўз ваколатлари доирасида, тегишли даражалардаги бошқарма раҳбарлари тақдимномасига биноан хизмат бурчини бузганлик, хизмат вазифаларини зарур тарзда бажармаганлик учун амалга оширилади.

Махсус унвони пасайтирилган давлат инспекторлари илгариги махсус унвонига Экология қўмитаси раиси, Экология қўмитасининг ҳудудий бош бошқармалари бошлиқлари томонидан тегишли даражалардаги бошқармалар раҳбарларининг тақдимномасига биноан тикланади.

Давлат инспекторлари илгариги махсус унвонга тиклангунгача уларга навбатдаги унвон берилишига ёки уларнинг махсус унвони такроран пасайтирилишига йўл қўйилмайди.

23. Давлат инспекторлари махсус унвондан:

ўз номига иснод келтирувчи қилмишлари учун экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш органларидан бўшатилганда;

Экология қўмитаси раиси буйруғи асосида;

жиноят содир этганлик учун — суднинг қонуний кучга кирган ҳукмига биноан маҳрум этилиши мумкин.

24. Махсус унвонларга эга бўлган мансабдор шахсларга ҳар ойда махсус унвон учун Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан устама ҳақ тўланади. Махсус унвон учун (махсус унвон берилган вақтдан бошлаб тўланадиган) устама ҳақ миқдорлари лавозим маошига нисбатан коэффициентлар билан мазкур Низомга 2-иловага мувофиқ белгиланади.

4-боб. Якунловчи қоида

25. Ушбу Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонун ҳужжатларига мувофиқ жавоб берадилар.

Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси тизимидаги давлат инспектори мақомига эга ходимларга махсус унвонлар бериш тартиби тўғрисида низомга 1-ИЛОВА

Экология ва иқлим ўзгариши органлари махсус унвонларининг бошқа давлат органлари унвон ва мартаба даражаларига нисбатан

Т/р Экология ва иқлим ўзгариши органларининг махсус унвонлари Давлат солиқ хизмати органларининг махсус унвонлари Ички ишлар органларининг махсус унвонлари Миллий гвардия органларининг махсус унвонлари Ҳарбий унвонлар Божхона органларининг махсус унвонлари Прокуратура органларининг мартаба даражалари (шу жумладан ҳарбий прокуратура) Адлия органларининг мартаба д аражалари Суд органларининг мартаба даражалари 1. III даражали эколог Солиқ хизматининг III даражали инспектори Лейтенант Лейтенант Лейтенант Божхона хизмати лейтенанти 3-даражали юрист, адлия лейтенанти 3-даражали юрист 3-даражали юрист 2. II даражали эколог Солиқ хизматининг II даражали инспектори Катта лейтенант Катта лейтенант Катта лейтенант Божхона хизмати катта лейтенанти 2-даражали юрист, адлия катта лейтенанти 2-даражали юрист Бешинчи малака даражаси, 2-даражали юрист 3. I даражали эколог Солиқ хизматининг I даражали инспектори Капитан Капитан Капитан Божхона хизмати капитани 1-даражали юрист, адлия капитани 1-даражали юрист Тўртинчи малака даражаси, 1-даражали юрист 4. III даражали экология маслаҳатчиси Солиқ хизматининг III даражали маслаҳатчиси Майор Майор Майор Божхона хизмати майори Адлия кичик маслаҳатчиси, адлия майори 3-даражали адлия маслаҳатчиси Учинчи малака даражаси, 3-даражали адлия маслаҳатчиси 5. II даражали экология маслаҳатчиси Солиқ хизматининг II даражали маслаҳатчиси Подполковник Подполковник Подполковник Божхона хизмати подполковниги Адлия маслаҳатчиси, адлия подполковниги 2-даражали адлия маслаҳатчиси Иккинчи малака даражаси, 2-даражали адлия маслаҳатчиси 6. I даражали экология маслаҳатчиси Солиқ хизматининг I даражали маслаҳатчиси Полковник Полковник Полковник Божхона хизмати полковниги Адлия катта маслаҳатчиси, адлия полковниги 1-даражали адлия маслаҳатчиси Биринчи малака даражаси, 1-даражали адлия маслаҳатчиси 7. III даражали давлат экология маслаҳатчиси Солиқ хизматининг III даражали давлат маслаҳатчиси Генерал-майор Генерал-майор Генерал-майор Божхона хизмати генерал-майори 3-даражали давлат адлия маслаҳатчиси, адлия генерал-майори 3-даражали давлат адлия маслаҳатчиси Олий малака даражаси 8. II даражали давлат экология маслаҳатчиси Солиқ хизматининг II даражали давлат маслаҳатчиси Генерал-лейтенант Генерал-лейтенант Генерал-лейтенант Божхона хизмати генерал - лейтенанти 2-даражали давлат адлия маслаҳатчиси, адлия генерал-лейтенанти 2-даражали давлат адлия маслаҳатчиси 9. I даражали давлат экология маслаҳатчиси Солиқ хизматининг I даражали давлат маслаҳатчиси Генерал-полковник Генерал-полковник Генерал-полковник Божхона хизмати генерал-полковниги 1-даражали давлат адлия маслаҳатчиси, адлия генерал-полковниги 1-даражали давлат адлия маслаҳатчиси

Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси тизимидаги давлат инспектори мақомига эга ходимларга махсус унвонлар бериш тартиби тўғрисида низомга 2-ИЛОВА

Экология ва иқлим ўзгариши органларининг махсус унвонлари учун ҳар ойлик устама ҳақ

Махсус унвон номи Лавозим маошига қўшимча ҳақ миқдори (коэффициент ҳисобида) I даражали давлат экология маслаҳатчиси 0,50 II даражали давлат экология маслаҳатчиси 0,47 III даражали давлат экология маслаҳатчиси 0,44 I даражали экология маслаҳатчиси 0,40 II даражали экология маслаҳатчиси 0,36 III даражали экология маслаҳатчиси 0,32 I даражали эколог 0,28 II даражали эколог 0,24 III даражали эколог 0,20

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 18 ноябрдаги ПҚ-343-сон қарорига 5-ИЛОВА

Давлат экологик назорат инспекцияси ходимларини 2025 — 2027 йилларда махсус техника ва транспорт воситалари билан таъминлаш бўйича

Т/р Моддий-техника воситаси номи Ўлчов бирлиги Сони Нархи Суммаси (млн сўм) 2025 йилда харид қилинадиган воситалар 1. Енгил замонавий автотранспорт дона 4 170 680 2. Электрошокер қурилмаси жамланма 100 3 300 3. Хизмат планшети дона 20 10 200 4. GPS ускуналар дона 80 0,7 56 5. Махсус яшил рангли маёқча (мигалка, сирена) дона 80 9 720 6. Учувчисиз учиш аппарати (дрон) жамланма 1 50 50 Жами 2 006 2026 йилда харид қилинадиган воситалар 1. Йўлтанламас махсус автотранспорт дона 5 450 2 250 2. Енгил замонавий автотранспорт дона 60 170 10 200 3. Электрошокер қурилмаси жамланма 400 3 1 200 4. Хизмат планшети дона 80 10 800 5. GPS ускуналар дона 75 0,7 53 6. Махсус яшил рангли маёқча (мигалка, сирена) дона 55 8 440 7. Радиоалоқа воситаси (қўлда олиб юрадиган, идентификацион рақамни аниқловчи) жамланма 300 2,5 750 8. Радиоалоқа воситаси (стационар) жамланма 40 12 480 9. Катер дона 2 350 700 10. Учувчисиз учиш аппарати (дрон) жамланма 4 50 200 11. Сервер ва УПС жамланма 2 500 1000 12. Эхолот (сув ўлчаш аппарати) жамланма 1 500 500 13. Кран манипулятор дона 1 1000 1000 14. Тунда кўриш мосламаси дона 50 80 4 000 15. Автомобиль видеорегистратори жамланма 200 2 400 16. Бодикамера дона 500 6 3000 17. Гидроцикл дона 2 500 1 000 18. Квадроцикл дона 4 150 600 19. Планшет учун ғилоф дона 1 100 1 1 100 Жами 29 673 2027 йилда харид қилинадиган воситалар 1. Йўлтанламас махсус автотранспорт дона 5 450 2 250 2. Енгил замонавий автотранспорт дона 36 170 6 120 3. Электрошокер қурилмаси жамланма 500 3 1 500 4. Хизмат планшети дона 100 10 1 000 5. GPS ускуналар дона 90 0,7 63 6. Махсус яшил рангли маёқча (мигалка, сирена) дона 65 8 520 7. Радиоалоқа воситаси (қўлда олиб юрадиган, идентификация рақамини аниқловчи) жамланма 200 2,5 500 8. Учувчисиз учиш аппарати (дрон) жамланма 1 450 450 9. Эхолот (сув ўлчаш аппарати) жамланма 1 500 500 10. Чодир (палатка) дона 20 2 40 11. Мотоцикл дона 20 50 1 000 12. Зирҳли нимча (яширин кийиб юриладиган) дона 100 3 300 13. Буюмлар солинадиган халта (вещмешок) дона 450 2 900 14. Ноутбук дона 120 10 1 200 15. Принтер 3/1 дона 250 5 1 250 16. Қўл кишани ғилофи билан дона 500 0,3 150 17. ПМ тўппончаси (9 х 19 мм) дона 500 15 7 500 18. ПМ тўппончасига 9 х 19 мм. резина ўқлар дона 500 0,01 5 19. Кран манипулятор дона 1 1000 1 000 Жами 26 248 Ҳаммаси 57 927

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 18 ноябрдаги ПҚ-343-сон қарорига 6-ИЛОВА

Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги ислоҳотларни янада кучайтириш чора-тадбирлари

Т/р Чора-тадбирлар номи Ижро муддати Молиялаштириш манбалари Масъул ижрочилар 1. Республикада 18 та дендрология ва 15 та ботаника боғларини ташкил этишни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш. 2025 йил декабрь Ишлаб чиқиш учун — маблағ талаб этилмайди Амалга ошириш учун — утилизация йиғимидан келиб тушган, «Яшил макон» умуммиллий лойиҳасига ҳар йили ажратиладиган, ҳомийлик ва хайрия, маҳаллий бюджет маблағлари Экология қўмитаси, Фанлар академияси, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари 2. Аҳолини сифатли ва экологик тоза ёқилғи билан таъминлаган ҳолда АИ-80 бензинини автомобилларга ёқилғи қуйиш шохобчаларида сотишни олдини олиш бўйича қатъий назорат ўрнатиш. 2025 йил 1 декабрдан бошлаб, доимий равишда Маблағ талаб этилмайди Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси, Экология қўмитаси 3. Тошкент шаҳрида экологик барқарорликни таъминлаш, аҳолининг ҳаёт сифатини ошириш ҳамда яшил ҳудудлар қамровини кенгайтириш мақсадида «Яшил Тошкент» лойиҳасини амалга ошириш бўйича республика ишчи гуруҳи таркибини тасдиқлаш ва унинг вазифаларини белгилаш. Бунда: ишчи гуруҳ фаолиятини Тошкент шаҳрида кўкаламзорлаштириш, ҳимоявий ва рекреация аҳамиятига эга яшил ҳудудлар майдонини кўпайтириш, замонавий ландшафт ва шаҳар экотизимини ривожлантириш, суғориш ва парваришлаш инфратузилмасини янгилаш, энергия тежамкор ва рақамли мониторинг ечимларини жорий этиш бўйича чора-тадбирларни мувофиқлаштиришга йўналтириш; ишчи гуруҳ таркибига Экология қўмитаси, Тошкент шаҳар ҳокимлиги, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги ҳамда бошқа тегишли вазирлик ва идоралар вакилларини киритиш. 2025 йил ноябрь Маҳаллий бюджет маблағлари Тошкент шаҳар ҳокимлиги, Экология қўмитаси, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги , Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги , манфаатдор вазирлик ва идоралар 4. Халқаро стандартлар талабларига жавоб берадиган қурилиш учун ажратилган объектларда қурилиш бошланишидан олдин қурувчи ташкилотлар томонидан фон мониторинг станциялари ва онлайн камералар ўрнатилиши ва бошқа экологик талабларни амалга оширишни назарда тутувчи «Қурилишда экологик фаолият стандарти талаблари»ни ишлаб чиқиш. 2026 йил март Ижрочилар маблағлари Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, Экология қўмитаси, Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги 5. Тошкент шаҳар ўрмон хўжалигини ташкил этиш бўйича Ҳукумат қарори лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда: Тошкент шаҳар ўрмон хўжалигининг вазифа ва асосий фаолият йўналишларини белгилаш; ўрмон хўжалигининг штат бирликлари ва моддий-техника базасини ташкил қилишни назарда тутиш. 2025 йил декабрь Ишлаб чиқиш учун — маблағ талаб этилмайди Ташкил қилиш учун — маҳаллий бюджет маблағлари Тошкент шаҳар ҳокимлиги, Ўрмон агентлиги 6. Халқаро тажрибани ўрганган ҳолда шамол йўналишлари (роза ветров) ва тезлигини ҳисобга олган ҳолда қурилишни амалга оширишни назарда тутувчи стандарт ишлаб чиқиш. Бунда шамол йўналишини инобатга олган ҳолда: бино ва иншоотларга қўйиладиган талабларни белгилаш; бино ва иншоотларнинг жойлашувини, шамол ўтишини ҳисобга олиш; қурилиш ишларини бошлашдан олдин қурилиш, экология ва кадастр органларининг хулосаларини олиш тартибини белгилаш. 2026 йил апрель Ижрочилар маблағлари Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, Экология қўмитаси, Кадастр агентлиги, Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 7. Гидрометеорология хизмати агентлиги томонидан Тошкент шаҳрида шамол йўналишини доимий ўрганиб бориш ва шамол йўналиши тўғрисидаги маълумотларни оммавий ахборот воситалари орқали кенг жамоатчиликка етказиш. 2025 йил ноябрдан бошлаб, доимий равишда Ижрочилар маблағлари Экология қўмитаси 8. Тошкент шаҳар ва Тошкент вилоятида мавжуд иссиқхона хўжаликларини табиий газ билан барқарор таъминлаш бўйича зарур ташкилий-техник чора-тадбирлар тўғрисида таклифлар ишлаб чиқиш. Бунда: мавжуд иссиқхона хўжаликларининг табиий газга бўлган эҳтиёжи, мавжуд қувватлар ва тармоқларга уланиш имкониятларини таҳлил қилиш; иссиқхона хўжаликлари жойлашган ҳудудлардаги газ тақсимоти тармоқларининг техник ҳолати ва мавжуд қувватини хатловдан ўтказиш; энергия тежамкор иситиш технологияларини жорий этиш, шу жумладан, табиий газдан самарали фойдаланиш ва альтернатив манбалар (биогаз, қуёш энергияси) билан уйғунлаштириш имкониятларини ўрганиш; табиий газ билан узлуксиз таъминлаш бўйича мавсумий графиклар, лимит ва тариф механизмларини такомиллаштириш, иссиқхона хўжаликлари фаолиятида узилишларнинг олдини олиш чораларини кўриш. 2025 йил декабрь Ҳисоб-китобларга кўра Энергетика вазирлиги, Тошкент шаҳар ҳокимлиги, Тошкент вилояти ҳокимлиги , Иқтисодиёт ва молия вазирлиги , Экология қўмитаси 9. Мазут ва шунга ўхшаш юқори ифлослантирувчи ёқилғи турларидан фойдаланган ҳолда атмосферага зарарли моддалар чиқарилиши ҳолатларининг олдини олиш мақсадида жавобгарлик чораларини кучайтириш бўйича қонунчилик ҳужжатларига ўзгартириш киритиш юзасидан таклифлар ишлаб чиқиш. 2025 йил декабрь Маблағ талаб этилмайди Экология қўмитаси, Адлия вазирлиги, Энергетика вазирлиги 10. Тошкент шаҳри ҳудудида юк ташиш автотранспорт воситалари ҳаракатини тиғиз вақтларда чеклаш амалиётини йўлга қўйиш. Бунда Ички ишлар вазирлиги ушбу тартиб жорий қилинадиган кўчаларни алоҳида белгилаб беради. 2025 йил декабрдан бошлаб, доимий равишда Маблағ талаб этилмайди Тошкент шаҳар ҳокимлиги, Ички ишлар вазирлиги 11. Дарахт ва буталарни санитария мақсадида кесиш тартибини такомиллаштириш. Бунда дарахт ва буталарни санитария мақсадида кесиш учун рухсатномани коллегиал овоз бериш тартибида кўриб чиқиб, кесишга рухсат беришни назарда тутиш. 2026 йил февраль Маблағ талаб этилмайди Экология қўмитаси, Фанлар академияси, Адлия вазирлиги 12. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги бошқарув ходимлари фаолиятига баҳо бериб, уларнинг аттестациядан ўтказилишини таъминлаш. Бир ой муддатда Маблағ талаб этилмайди Экология қўмитаси 13. Экология қўмитасининг туман (шаҳар) бўлинмаларини белгиланган тартибда бино ва иншоотлар билан таъминлаш. Бир ой муддатда Ажратилган маблағлар доирасида Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари 14. Ҳудудларни ободонлаштириш хизматлари ва «Яшил ҳудуд» давлат муассасаси фаолиятини такомиллаштириш бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига киритиш. Икки ой муддатда - Экология қўмитаси, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 18 ноябрдаги ПҚ-343-сон қарорига 7-ИЛОВА

Ягона экологик онлайн платформага қўйиладиган

1. Экология соҳасидаги ҳуқуқбузарлик ҳолатларини масофавий аниқлаш имкониятларини яратиш.

2. Масофавий назорат механизмларини жорий қилиш орқали бошқарув жараёнида инсон омилини қисқартириш.

3. Экологик маълумотлар асосида атроф-муҳитга салбий таъсир қилувчи табиий ва антропоген ҳолатларни таҳлил қилиш.

4. Атмосфера ҳавоси ҳолати билан боғлиқ бўлган хавфли ҳодисалар тўғрисида аҳолини эрта огоҳлантириш.

5. Экология соҳасидаги сертификат, экспертиза ва рухсат этиш хусусиятига эга бўлган ҳужжатларни тақдим қилиш.

6. Тўпланган маълумотлар асосида ҳуқуқбузарларга онлайн равишда таъсир чораларини белгилаш имкониятини яратиш.

7. Катта ҳажмдаги маълумотлар билан ишлашнинг самарали усулларини ва онлайн давлат экологик назорати технологияларини жорий қилиш.

8. Соҳага сунъий интеллект, «Big data» технологияларини жорий этиш.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 18 ноябрдаги ПҚ-343-сон қарорига 8-ИЛОВА

2026 йилда Ўзбекистон Республикасининг республика бюджетидан Умуммиллий экологик муаммоларни бартараф этиш давлат мақсадли жамғармасига мақсадли ажратиладиган

(млн сўм) Кўрсаткичлар 2026 йил режа Жами 548 000 Ҳайвонот ва ўсимлик дунёси ва муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар давлат кадастрларини юритиш харажатлари учун 8 000 Чўлланиш ва қум кўчишининг олдини олиш мақсадида ҳимоя ўрмонларини (иҳота) яратиш 73 715 Ўрмон хўжалигида махсус техникаларни харид қилиш 66 285 «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасидаги харажатлар 250 000 Санитар тозалаш ишларини ташкил этиш билан боғлиқ харажатлар 150 000

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 18 ноябрдаги ПҚ-343-сон қарорига 9-ИЛОВА

Атроф табиий муҳитнинг ифлослантирилганлиги ва чиқиндиларнинг жойлаштирилганлиги учун компенсация тўловлари, табиатни муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонунчилик бузилишида айбдор бўлган жисмоний ва юридик шахслардан маъмурий ва суд тартибида ундириладиган жарималар, молиявий санкциялар ва пул маблағларидан ажратмалар

Т/р Кўрсаткичлар 2025 йилда белгиланган миқдорлар 2026 йилдан бошлаб Экология жамғармасига Умуммиллий экологик муаммоларни бартараф этиш давлат мақсадли жамғармасига 1. Атроф табиий муҳит ифлослантирилганлиги ва чиқиндилар жойлаштирилганлиги учун компенсация тўловлари 60 45 15 2. Табиатни муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонунчилик бузилишида айбдор бўлган жисмоний ва юридик шахслардан маъмурий ва суд тартибида ундириладиган жарималар ва пул маблағлари 87 50 37 3. Ҳайвонот ва ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланиш билан боғлиқ қонун бузилишлари учун ундириладиган жарималар ва пул маблағлари 87 50 37 4. Мусодара қилинган ов ва балиқ овлаш қуроллари, ноқонуний ов қилиш ва балиқ овлаш натижасида олиб қўйилган маҳсулотлар ҳамда ўсимлик дунёси объектларидан ноқонуний фойдаланишдан олинган маҳсулотлар учун ундириладиган маблағлар 87 50 37 5. Давлат ўрмон фондига кирмайдиган дарахт ва буталарни кесганлик учун тўловлар 78,25 50 28,25 6. Ёввойи ҳайвонларни овлаш, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Қизил китобига киритилган камёб ва йўқолиб кетиш хавфи остидаги ёввойи ҳайвонларни табиий муҳитдан олиш учун рухсатнома тўловлари 60 50 10 7. Ўсимлик дунёси объектларидан, жумладан, Ўзбекистон Республикаси Қизил китобига киритилган камёб ва йўқолиб кетиш хавфи остидаги ўсимлик объектларидан махсус фойдаланиш учун рухсатнома тўловлари 78,25 50 28,25 8. Яланғоч қизилмияни қайта ишлаш маҳсулотини (суюқ ва кукунсимон экстрактларини), шунингдек, яланғоч қизилмияни маҳсулот сифатида четга олиб чиқишга берилган рухсатнома учун ундириладиган маблағлар 100 100 9. Ўзбекистон Республикаси Қизил китобга киритилган ёввойи ҳайвонлар ва ёввойи ўсимликларни ҳамда ёввойи ҳайвонлар ва ёввойи ўсимликларнинг бошқа турларини олиб чиқиш учун ундириладиган маблағлар 100 50 50 10. Ёввойи ҳайвонларни тутишга, ёввойи ўсимликларни (ғамлаш) тўплашга, Ўзбекистон Республикаси Қизил китобига киритилган ёввойи ҳайвонларни ҳамда ёввойи ўсимликларни тўплашга рухсатномалар учун аризаларни кўриб чиқиш учун ундириладиган маблағлар 78,25 50 28,25 11. Ички ишлар органлари профилактика (бош, катта, кичик) инспекторлари томонидан экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги ҳуқуқбузарликлар учун маъмурий жавобгарликка тортиш чоралари кўрилиши натижасида жарима сифатида ундириладиган маблағлар 90 50 40 12. Ички ишлар органлари патруль-пост хизмати ходимлари томонидан экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги ҳуқуқбузарликлар учун маъмурий жавобгарликка тортиш чоралари кўрилиши натижасида жарима сифатида ундириладиган маблағлар 90 50 40 13. Миллий гвардия ҳарбий хизматчилари (ходимлари) томонидан экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги ҳуқуқбузарликлар учун маъмурий жавобгарликка тортиш чоралари кўрилиши натижасида жарима сифатида ундириладиган маблағлар 30 30 14. Ёввойи ҳайвонлар ва ёввойи ўсимликларнинг бошқа турларини олиб чиқиш учун ундириладиган маблағлар 100 50 50 15. Ўрмон хўжалигини ривожлантириш жамғармаси маблағларини шакллантириш манбаларида назарда тутилган маблағлар 100 50 50 16. Овчилик хўжалигини юритиш ҳуқуқи юридик ёки жисмоний шахслар томонидан ов қилиш жойларини бериш тўғрисидаги шартномада назарда тутилган маблағлар 100 50 50 17. Табиатни муҳофаза қилиш соҳасидаги қонунчиликни бузганлик ва атроф-муҳит объектларига етказилган зарарни қоплаш учун чет эл фуқаролари, шунингдек, бошқа давлатларнинг юридик шахсларидан маъмурий ва суд тартибида ундириладиган жарималар ва маблағлар (ҳайвонот ва ўсимлик дунёси объектларидан фойдаланиш билан боғлиқ қонунчилик бузилгани учун ундириладиган жарималар ва маблағлар бундан мустасно) 74 50 24 18. Давлат ўрмон фонди участкаларини ижарага беришдан тушадиган тушумлар 100 50 50 19. Давлат қўриқхоналари буфер зоналари, миллий табиат боғлари, питомниклар ер участкаларини ва давлат мулки объектларини ижарага беришдан тушадиган маблағлар 40 40 20. Давлат қўриқхоналари буфер зоналари, миллий табиат боғлари, питомниклар, ўрмон ва ўрмон-ов хўжаликлари ҳудудига кириш учун тўловлардан тушадиган маблағлар 30 30 21. Норуда материалларни ноқонуний қазиб олиш оқибатида табиий объектларга етказилган зарарни қоплашдан тушадиган маблағлар 87 50 37 22. Мораторий даврида дарё ўзанлари, соҳилбўйи минтақалари ва сувни муҳофаза қилиш зоналаридан қум-шағал материалларини ноқонуний қазиб олиш натижасида табиатга етказилган зарар учун ундириладиган маблағлар 100 50 50 23. Ифлослантирувчи моддалар авария туфайли кўплаб чиқариб ташланиши (оқова оқизиш, чиқиндиларни жойлаштириш) туфайли атроф-муҳитга етказилган зарар учун табиатдан фойдаланувчилардан ундириладиган маблағлар ва жарималар 74 50 24 24. Табиий ресурслардан ҳамда улардан олинадиган хомашёдан меъёридан ортиқча ва нокомплекс фойдаланганлик (нобуд қилганлик) учун табиатдан фойдаланувчилар тўловлари 40 40 25. Хўжалик фаолияти ва бошқа фаолият натижасида атроф табиий муҳит объектларига етказилган зарарни қоплаш учун табиатдан фойдаланувчилардан ундириладиган маблағлар 40 40 26. Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиатдан фойдаланиш соҳасидаги қонунчиликни бузганлик учун юридик шахсларга нисбатан молиявий санкциялар 100

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 18 ноябрдаги ПҚ-343-сон қарорига 10-ИЛОВА

Умуммиллий экологик муаммоларни бартараф этиш давлат мақсадли жамғармаси бошқарув кенгашининг

1. Лавозимига кўра — Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси раиси, Кенгаш раиси 2. А. Туйчиев — Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Аграр, сув хўжалиги масалалари ва экология қўмитаси раиси 3. А. Хамзаев — Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси фракция раҳбари, Ўзбекистон Экологик партияси Марказий Кенгаши Ижроия қўмитаси раиси 4. А. Захидов — Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Департамент директори 5. Мустақил аъзо — Жамоатчилик вакили 6. Мустақил аъзо — Жамоатчилик вакили 7. Мустақил аъзо — Жамоатчилик вакили 8. Мустақил аъзо — Жамоатчилик вакили 9. Лавозими бўйича — Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси бошқарма бошлиғи, Кенгаш котиби

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2025 йил 18 ноябрь,

ПҚ- 343 -сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.11.2025 й., 07/25/343/1061-сон; 29.11.2025 й., 07/25/364/1113-сон; 30.03.2026 й., 07/26/110/0287-сон; 30.03.2026 й., 06/26/46/0290-сон; 28.04.2026 й., 06/26/69/0420-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

qarori

TASHKILIY TUZILMASI

NIZOM

NIZOM

NIZOM

TAQQOSLANMASI

MIQDORLARI

DASTUR

DASTURI

ASOSIY TALABLAR

MABLAGʻLAR

MIQDORI

TARKIBI

Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 18-noyabrdagi “Ekologiya va turizm sohalarida aholi talablariga tezkor javob bera oladigan boshqaruv tizimini yaratish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-217-son Farmoni ijrosini taʼminlash maqsadida qaror qilaman:

I. Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi faoliyatini yoʻlga qoʻyish

1. Quyidagilar:

(a) Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining (keyingi oʻrinlarda — Ekologiya qoʻmitasi) tashkiliy tuzilmasi 1-ilovaga muvofiq;

(b) Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq;

(v) Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining Davlat ekologik nazorat inspeksiyasi (Ekopolitsiya) toʻgʻrisidagi nizom 3-ilovaga muvofiq;

(g) Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi tizimidagi davlat inspektori maqomiga ega xodimlarga maxsus unvonlar berish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 4-ilovaga muvofiq;

(d) Ekopolitsiya xodimlarini 2025 — 2027-yillarda maxsus texnika va transport vositalari bilan taʼminlash boʻyicha dastur 5-ilovaga muvofiq;

(j) Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi islohotlarni yanada kuchaytirish boʻyicha chora-tadbirlar dasturi 6-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Ekologiya qoʻmitasining “Atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida ixtisoslashtirilgan tahliliy nazorat markazi” davlat muassasasi negizida “Ekologik monitoring milliy markazi” davlat muassasasi tashkil etilsin.

3. Belgilab qoʻyilsinki:

(a) Ekologiya qoʻmitasi oʻz faoliyatida bevosita Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga hisobdor hisoblanadi;

(b) Ekologiya qoʻmitasi oʻz faoliyatini har qanday davlat organlari va tashkilotlari, ularning mansabdor shaxslaridan mustaqil ravishda amalga oshiradi hamda uning faoliyatiga ushbu mansabdor shaxslarning aralashuvi taqiqlanadi;

(v) qonunosti hujjatlarida belgilangan ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi Vazirlar Mahkamasining vakolatlari, ularga tegishli oʻzgartirishlar kiritilgunga qadar, bevosita Ekologiya qoʻmitasi tomonidan amalga oshiriladi;

(g) Ekologiya qoʻmitasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining huquqlari va majburiyatlari boʻyicha huquqiy vorisi hisoblanadi;

(d) Ekologiya qoʻmitasining joriy faoliyatiga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ekologiya masalalari boʻyicha maslahatchisi — Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi raisi rahbarlik qiladi;

(j) Ekologiya qoʻmitasi raisining 4 nafar oʻrinbosari maqomi, lavozimga tayinlash va lavozimdan ozod etish shartlari, mehnatga haq toʻlash, tibbiy xizmat va transport taʼminoti sharoitlari boʻyicha tegishli ravishda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti maslahatchisi oʻrinbosarlariga tenglashtiriladi;

(z) Ekologiya qoʻmitasining mansabdor shaxslari uchun avvalgi ish joyida berilgan uzoq muddatli xizmatlari, harbiy va maxsus unvonlar (martaba darajalari, malaka darajalari, diplomatik darajalar va boshqalar) uchun ustama va qoʻshimcha toʻlovlar saqlanib qoladi;

(i) Ekologiya qoʻmitasida ishlangan davr harbiy va maxsus unvonlarni berish uchun zarur boʻlgan ish stajiga qoʻshiladi;

(k) davlat ekologik nazoratini amalga oshiradigan xodimlarning formali kiyim-bosh va farqlash belgilarini xarid qilish bilan bogʻliq xarajatlar Ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi;

(l) Ekopolitsiya xodimlarini maxsus texnika va transport vositalari bilan taʼminlash Ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi;

(m) Oʻrmon va yashil hududlarni koʻpaytirish, choʻllanishga qarshi kurashish agentligi, Gidrometeorologiya xizmati agentligi hamda Chiqindilarni boshqarish va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligi:

(i) direktorlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod etiladi;

(ii) direktor oʻrinbosarlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod etiladi;

(n) Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi qoʻmitasi, viloyatlar va Toshkent shahar Ekologiya va iqlim oʻzgarishi bosh boshqarmalari (keyingi oʻrinlarda — hududiy boʻlinmalar) rahbarlari Ekologiya qoʻmitasi raisi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi bilan kelishilgan holda lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod qilinadi;

(o) hududiy boʻlinmalar va tuman (shahar) boʻlimlari mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tuzilmasiga kirmaydi hamda oʻz faoliyatini mustaqil amalga oshiradi va Ekologiya qoʻmitasi oldida hisobdor boʻladi;

(p) davlat organlari va tashkilotlari ekologik diplomatiya boʻlimlari xodimlarini lavozimga tayinlash va lavozimidan ozod etish masalalarini majburiy tartibda Ekologiya qoʻmitasi bilan oldindan kelishadi;

(r) Ekologiya qoʻmitasiga muhofaza etiladigan tabiiy hududlar va davlat oʻrmon xoʻjaliklari tuzilmalarini (namunaviy tuzilmalarini) tasdiqlash vakolati beriladi.

II. Sohani raqamlashtirish va ekologik ishlab chiqarishga oʻtish

4. Ekologiya qoʻmitasi Raqamli texnologiyalar vazirligi bilan birgalikda 2026-yil 1-sentabrga qadar Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan Yagona ekologik onlayn platforma faoliyatini yoʻlga qoʻysin.

5. Yagona ekologik onlayn platformaga qoʻyiladigan asosiy talablar 7-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

6. Atrof-muhitga taʼsir koʻrsatish boʻyicha I va II toifaga mansub sanoat korxonalari (keyingi oʻrinlarda — I va II toifadagi korxonalar) 2026-yil 1-martga qadar oʻz hududlarida fon monitoring stansiyalarini oʻrnatish va ularni Ekologiya qoʻmitasining Ekologik monitoring milliy markaziga integratsiya qilish choralarini koʻrsin.

7. 2026-yil 1-martdan boshlab belgilangan muddatda fon monitoring stansiyalarini oʻrnatmagan va ularni Ekologiya qoʻmitasining Ekologik monitoring milliy markaziga integratsiya qilmagan I va II toifadagi korxonalarga nisbatan kompensatsiya toʻlovlarini besh baravarga oshirilgan holda qoʻllash tartibi joriy etilsin.

8. Belgilab qoʻyilsinki:

(a) 2026-yil 1-martdan boshlab tabiatga zarar yetkazish boʻyicha kompensatsiya toʻlovlaridan ozod qilish tarzida imtiyoz berish bilan bogʻliq barcha qonunchilik hujjatlari va huquqiy kuchga ega koʻrsatmalar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblanadi hamda ushbu masalada imtiyoz berish faqat qonun orqali amalga oshiriladi;

(b) ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi qonunchilik talablariga rioya qilishni istisno qilish yoki rioya etmasdan ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlarni berish, shu jumladan, davlat ekologik ekspertizasi xulosasini berish, daraxt va butalarni kesish va koʻchirishni nazarda tutuvchi Hukumatning qaror, farmoyish, bayonnoma va yozma topshiriqlarini hamda idoraviy hujjatlar, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining hujjatlarini qabul qilish qatʼiy taqiqlanadi;

(v) Ekopolitsiya xodimlariga jismoniy kuch ishlatish, maxsus vositalarni (elektroshok qurilmalarini) va xizmat qurolini (rezina oʻqli, toʻr otuvchi) qoʻllash huquqi beriladi hamda ularning maxsus kiyimiga bodi kameralar oʻrnatiladi;

(g) qonunchilikka tegishli oʻzgartirishlar kiritilgunga qadar Ekopolitsiya xodimlari tomonidan jismoniy kuch ishlatish, maxsus vositalar va xizmat qurolini qoʻllash tartibiga Oʻzbekiston Respublikasining “Ichki ishlar organlari toʻgʻrisida”gi Qonunida belgilangan asoslar va shartlar tatbiq etiladi.

9. Belgilansinki, 2026-yil 1-apreldan boshlab, oʻrmon fondiga kirmaydigan daraxt bilan qoplangan aholi punktlarining (shaharlar, posyolkalar va qishloq aholi punktlari) yer maydonlarini olib qoʻyish va boshqa maqsadlar uchun ajratishga jamoatchilik tomonidan taqiq qoʻyish boʻyicha tashabbus kiritish imkoni yaratiladi. Bunda:

(a) fuqaro davlat xizmatlari markazlari yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali murojaat qiladi;

(b) daraxt bilan qoplangan yer maydoni joylashgan mahalla aholisining 10 foizidan kam boʻlmagan qismi taqiq qoʻyishga rozilik bildirgan taqdirda, Ekologiya qoʻmitasi tomonidan ushbu maydonni olib qoʻyish va boshqa maqsadlar uchun ajratishga taqiq qoʻyiladi;

(v) Kadastr agentligi tegishli yer maydoni xususiy mulk hisoblanmasligi yoki boshqa yer toifasiga kirmasligini oʻrganib, ijobiy hollarda Ekologiya qoʻmitasi tomonidan ushbu maydonga qoʻyilgan taqiqni roʻyxatdan oʻtkazadi.

III. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar boshqaruvini takomillashtirish

10. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga koʻra:

(a) Ekologiya qoʻmitasi tizimidagi mavjud muhofaza etiladigan tabiiy hududlar umumdavlat ahamiyatiga ega muhofaza etiladigan tabiiy hududlar (keyingi oʻrinlarda — tabiiy hududlar) hisoblanadi va ularga nisbatan quyidagi tartib joriy etiladi:

(i) tabiiy hududlar boshqaruvi va boʻysunuvi bevosita Ekologiya qoʻmitasida boʻladi;

(ii) yangi tabiiy hududlarni tashkil etish va mavjud tabiiy hududlar maydonini kengaytirish qonunosti hujjatlari bilan amalga oshirilishi mumkin;

(iii) tabiiy hududlarning faoliyatini tugatish yoki ular hududini qisqartirish Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlari bilan amalga oshiriladi;

(b) mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan mahalliy ahamiyatga ega tabiat bogʻlari, buyurtma qoʻriqxonalari, kurort tabiiy hududlar va botanika bogʻlari tashkil etilishi mumkin va ularga nisbatan quyidagi tartib joriy etiladi:

(i) boshqaruvi va boʻysunuvi tuman (shahar) hokimliklari tomonidan amalga oshiriladi;

(ii) ularning faoliyatini tugatish yoki ular hududini qisqartirish Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar kengashlari qarorlari bilan amalga oshiriladi.

11. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari 2026-yil 1-noyabrga qadar 2 tadan mahalliy ahamiyatga ega tabiat bogʻlarini tashkil etsin.

IV. Ekologiya sohasida moliyaviy barqarorlik

12. Ekologiya sohasidagi umummilliy loyihalar, ekologik muammolarni bartaraf etish maqsadida oʻtkaziladigan tadqiqotlar va amalga oshiriladigan loyihalar dasturlarini moliyalashtirish uchun Ekologiya qoʻmitasi huzurida Umummilliy ekologik muammolarni bartaraf etish davlat maqsadli jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda — Maxsus jamgʻarma) tashkil etilsin va uning daromadlarini shakllantirish manbalari etib quyidagilar belgilansin:

(a) 2025-yilda respublika budjetidan ajratiladigan 900 milliard soʻm;

(6) 2026-yilda respublika budjetidan 8-ilovaga muvofiq tadbirlar uchun maqsadli ajratiladigan 548 milliard soʻm;

(v) 2026-yil 1-yanvardan boshlab:

(i) Oʻzbekiston Respublikasi tomonidan tasarruf etiladigan uglerod birliklari savdosi natijasida hosil boʻladigan mablagʻlarning 20 foizi;

(ii) atrof tabiiy muhitning ifloslantirilganligi va chiqindilarning joylashtirilganligi uchun kompensatsiya toʻlovlari, tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishida aybdor boʻlgan jismoniy va yuridik shaxslardan maʼmuriy va sud tartibida undiriladigan jarimalar, moliyaviy sanksiyalar va pul mablagʻlaridan 9-ilovada belgilangan miqdorlardagi ajratmalar;

(iii) transport vositalarini “erkin muomalaga chiqarish (import)” bojxona rejimida rasmiylashtiradigan jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan toʻlanadigan utilizatsiya yigʻimining 10 foizi;

(g) 2027-yil 1-yanvardan boshlab:

(i) pnevmatik rezina shinalar va pokrishkalar uchun hamda kelgusida yangi joriy etiladigan utilizatsiya yigʻimlarining 100 foizi;

(ii) transport vositalarini “erkin muomalaga chiqarish (import)” bojxona rejimida rasmiylashtiradigan jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan toʻlanadigan utilizatsiya yigʻimining 90 foizi.

13. Belgilansinki, mazkur qarorning 12-bandida nazarda tutilgan utilizatsiya yigʻimlari boʻyicha daromadlar Davlat budjeti daromadlari tarkibida toʻliq aks ettirilgan holda Maxsus jamgʻarmaga oʻtkazib beriladi.

14. Umummilliy ekologik muammolarni bartaraf etish davlat maqsadli jamgʻarmasining boshqaruv kengashi (keyingi oʻrinlarda — Jamgʻarma kengashi) 10-ilovaga muvofiq tarkibda tashkil etilsin. Bunda:

(a) keyingi yillar uchun Maxsus jamgʻarma hisobidan aniq moliyaviy mablagʻlar koʻrsatilgan holda amalga oshiriladigan loyihalar dasturi oldindan har yilning noyabr oyida Jamgʻarma kengashida koʻrib chiqiladi va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga kiritib boriladi;

(b) Jamgʻarma kengashi Maxsus jamgʻarmaga kelib tushgan mablagʻlardan ochiqlik va jamoatchilikka hisobdorlik tamoyillari asosida foydalanishni taʼminlaydi;

(v) Maxsus jamgʻarmaning daromadlarini shakllantirish va mablagʻlaridan foydalanish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiya rahbari tomonidan belgilanadi.

15. Iqtisodiyot va moliya vazirligi 2025-yil yakuniga qadar 2025-yil uchun respublika budjetida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining topshiriqlariga asosan hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish hamda davlat qarziga xizmat koʻrsatish boʻyicha foiz toʻlovlari uchun xarajatlarda koʻzda tutilgan mablagʻlar hisobidan Maxsus jamgʻarmaga 900 milliard soʻm mablagʻ ajratsin.

16. Iqtisodiyot va moliya vazirligi Soliq qoʻmitasi bilan birgalikda bir oy muddatda yuridik shaxslarning Ekologiya qoʻmitasi huzuridagi Yashil xayriya jamgʻarmasiga ajratiladigan ixtiyoriy xayriya tarzidagi mablagʻlari hamda yashil bogʻlarni barpo qilish va ularni parvarishlash tadbirlari uchun yoʻnaltirilgan xarajatlarini foyda soligʻidan ozod qilish boʻyicha qonun loyihasini kiritsin.

17. Soliq qoʻmitasi Ekologiya qoʻmitasi bilan birgalikda “Soliq” mobil ilovasi orqali jismoniy shaxslarga xarid summasining va respublika hududlari boʻylab ichki sayohatlarni amalga oshirganlik uchun xarajatlarning respublika budjetidan qaytariladigan qismini ixtiyoriy ravishda daraxt koʻchatlarini ekishga yoʻnaltirish imkoniyatini yaratsin.

V. Qaror ijrosini tashkil etish, taʼminlash va nazorat

18. Ekologiya qoʻmitasi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida takliflar kiritsin.

19. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari S.Sh. Mirziyoyeva zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 18-noyabrdagi PQ-343-son qaroriga 1-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining

Texnologik rivojlanish va innovatsiyalar boʻyicha sohaviy ekspert kengashi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi Davlat ekologik nazorat inspeksiyasi (Ekopolitsiya) ** Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi qoʻmitasi, viloyatlar va Toshkent shahar Ekologiya va iqlim oʻzgarishi bosh boshqarmalari Oʻrmon va yashil hududlarni koʻpaytirish, choʻllanishga qarshi kurashish agentligi * “Davlat ekologik ekspertizasi markazi” davlat muassasasi * Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oʻrmon va yashil hududlarni koʻpaytirish, choʻllanishga qarshi kurashish agentligi (davlat oʻrmon xoʻjaliklari — 15) “Davlat ekologik sertifikatlashtirish va standartlashtirish markazi” MCHJ * Chiqindilarni boshqarish va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligi “Ekologik monitoring milliy markazi” davlat muassasasi “Chiqindi poligonlarini boshqarish direksiyasi” davlat muassasasi * Bosh davlat oʻrmon xoʻjaliklari (davlat oʻrmon xoʻjaliklari — 83) Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim oʻzgarishini oʻrganish universiteti Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hududiy boʻlinmalari “Dorivor oʻsimliklarni yetishtirish va qayta ishlash ilmiy-ishlab chiqarish markazi” davlat muassasasi “Binolardan foydalanish va qurilish-taʼmirlash ishlari direksiyasi” davlat muassasasi * “Toza hudud”, “Maxsustrans”, “Maroqand obod” DM * “Chorvoq suv ombori atrofini obodonlashtirish direksiyasi” davlat muassasasi * “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar departamenti” davlat muassasasi (milliy tabiat bogʻlari — 12, davlat qoʻriqxonalari — 7, buyurtma qoʻriqxonalari — 2; majmua buyurtma qoʻriqxona — 1; biosfera rezervati — 1; pitomnik — 1) Gidrometeorologiya xizmati agentligi “Yashil bogʻlarni boshqarish oʻrmon ilmiy-tajriba markazi” davlat muassasasi (Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hududiy boshqarmalari) Gidrometeorologiyada axborot texnologiyalarini rivojlantirish markazi “Ekohudud va ovchilikni rivojlantirish departamenti” davlat muassasasi * (davlat oʻrmon-ovchilik xoʻjaliklari — 10) Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hududiy markazlari “Oʻrmon xoʻjaligini raqamlashtirish markazi” davlat muassasasi * “Ekologiya sohasida investitsiya loyihalarini ishlab chiqish va amalga oshirish boʻyicha loyiha ofisi” davlat muassasasi “Eko-Media markazi” davlat muassasasi * “Toshkent hayvonot bogʻi” MCHJ, “Fargʻona hayvonot bogʻi” davlat muassasasi, “Termiz hayvonot bogʻi” davlat muassasasi “Yashil loyiha” loyihalash instituti * “Iqlim oʻzgarishi milliy markazi”davlat muassasasi Oʻzbekiston davlat tabiat muzeyi Ekologiya, iqlim oʻzgarishi, oʻrmon sohalaridagi NNTlar

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 18-noyabrdagi PQ-343-son qaroriga 2-ILOVA

Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi toʻgʻrisida

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining (keyingi oʻrinlarda — Ekologiya qoʻmitasi) maqomi, asosiy vazifalari va funksiyalari, tizimi, huquq va majburiyatlarini, faoliyatini tashkil etish va hisobot berish tartibini belgilaydi.

2. Ekologiya qoʻmitasi oʻz faoliyatida bevosita Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga hisobdordir.

3. Ekologiya qoʻmitasi atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va qayta tiklash, takror koʻpaytirish, shuningdek, atrof-tabiiy muhit va iqlim oʻzgarishi monitoringi sohasida davlat ekologik nazoratini amalga oshiruvchi hamda ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish, gidrometeorologiya va oʻrmon xoʻjaligi sohasidagi faoliyatni amalga oshiruvchi vakolatli organ hisoblanadi.

4. Ekologiya qoʻmitasi oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, shuningdek, ushbu Nizomga va boshqa qonunchilik hujjatlariga amal qiladi.

5. Ekologiya qoʻmitasining oʻz vakolatlari doirasida qabul qilgan qarorlari respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari, xoʻjalik birlashmalari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, boshqa tashkilotlar va ularning mansabdor shaxslari, shuningdek, yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan bajarilishi majburiy hisoblanadi.

6. Ekologiya qoʻmitasi va uning tizimidagi tashkilotlar yuridik shaxs hisoblanadi, Oʻzbekiston Respublikasining Davlat gerbi tasviri tushirilgan, oʻz nomi davlat tilida yozilgan muhrga va blankalarga, mustaqil balansga, Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Gʻaznachilik xizmati qoʻmitasining tegishli boʻlinmalarida shaxsiy gʻazna hisobvaraqlariga, shu jumladan, chet el valyutasidagi shaxsiy gʻazna hisobvaraqlariga ega boʻladi.

7. Ekologiya qoʻmitasining rasmiy nomi:

(a) davlat tilida:

toʻliq — Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi, qisqartirilgan — Ekologiya qoʻmitasi;

(b) rus tilida:

toʻliq — Natsionalniy komitet Respubliki Uzbekistan po ekologii i izmeneniyu klimata Respubliki Uzbekistan, qisqartirilgan — Komitet po ekologii;

(v) ingliz tilida:

toʻliq — National committee on ecology and climate change of the Republic of Uzbekistan, qisqartirilgan — Ecology committee.

8. Ekologiya qoʻmitasi joylashgan manzili (pochta manzili): 100000, Toshkent shahri Chilonzor tumani Bunyodkor shoh koʻchasi 7a-uy.

2-bob. Ekologiya qoʻmitasining tuzilmasi

9. Ekologiya qoʻmitasi tizimiga quyidagilar kiradi:

Ekologiya qoʻmitasining markaziy apparati;

Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalari;

Oʻrmon va yashil hududlarni koʻpaytirish, choʻllanishga qarshi kurashish agentligi;

Gidrometeorologiya xizmati agentligi;

Chiqindilarni boshqarish va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligi;

“Ekologik monitoring milliy markazi” davlat muassasasi;

“Davlat ekologik ekspertiza markazi” davlat muassasasi;

“Chiqindi poligonlarini boshqarish direksiyasi” davlat muassasasi;

“Iqlim oʻzgarishi milliy markazi” davlat muassasasi;

“Ovchilikni rivojlantirish departamenti” davlat muassasasi;

“Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar departamenti” davlat muassasasi;

“Orolboʻyi xalqaro innovatsiya markazi” davlat muassasasi;

“Eko-media markazi” davlat muassasasi;

“Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim oʻzgarishini oʻrganish universiteti” davlat muassasasi;

“Binolardan foydalanish va qurilish-taʼmirlash ishlari direksiyasi” davlat muassasasi;

“Yashilloyiha” loyihalash instituti” davlat muassasasi;

“Oʻzbekiston davlat tabiat muzeyi” davlat muassasasi;

“Toshkent hayvonot bogʻi” davlat muassasasi;

“Fargʻona hayvonot bogʻi” davlat muassasasi;

“Termiz hayvonot bogʻi” davlat muassasasi;

“Loyihalarni boshqarish guruhi” davlat muassasasi;

“Bildirsoy-Chimyon-Nanay” xalqaro umummavsumiy kurortini qurish va ekspluatatsiya qilish boʻyicha loyiha ofisi davlat muassasasi;

“Davlat ekologik sertifikatlashtirish va standartlashtirish markazi” MCHJ.

3-bob. Ekologiya qoʻmitasining vazifalari va funksiyalari

10. Quyidagilar Ekologiya qoʻmitasining asosiy vazifalari hisoblanadi:

ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va ularni qayta tiklash, takror koʻpaytirish, chiqindilarni boshqarish va aylanma (sirkulyar) iqtisodiyotni rivojlantirish, iqlim oʻzgarishiga qarshi kurashish va moslashish sohasida yagona davlat siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirish;

oʻrmonlarni muhofaza qilish, qoʻriqlash, qayta tiklash, takror koʻpaytirish, mahsuldorligini oshirish va ulardan foydalanish, “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida yashil hududlarni yaratish sohasida yagona davlat siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirish;

gidrometeorologiya sohasida yagona davlat siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirish;

atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi qonunchilik hujjatlariga rioya etilishi ustidan davlat ekologik nazoratini tashkil etish va amalga oshirish;

atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasida huquqbuzarliklarning oldini olish, jismoniy va yuridik shaxslarning huquqlari hamda qonuniy manfaatlari buzilmasligini taʼminlash;

atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasida jamoatchilik va fuqarolik jamiyati institutlari bilan oʻzaro hamkorlik qilish, shuningdek, ekologik taʼlim va maʼrifat tizimini tashkil etish;

atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, davlat ekologik nazorati va gidrometeorologiya, oʻrmon xoʻjaligi zamonaviy raqamli texnologiyalar va dasturlarni joriy etish;

ekologik taʼlim va kadrlar tayyorlash tizimini rivojlantirish, ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, gidrometeorologiya va iqlim oʻzgarishi oqibatlariga moslashish masalalarida fundamental va amaliy tadqiqotlarni tashkil etish;

atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, oʻrmon xoʻjaligi, gidrometeorologiya, atrof-muhitning ifloslanishi va iqlim oʻzgarishi monitoringi xalqaro hamkorlikni amalga oshirish, Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnoma va boshqa majburiyatlari bajarilishini taʼminlash;

Ekologiya qoʻmitasi qonunchilik hujjatlarida belgilangan boshqa vazifalarni ham bajarishi mumkin.

11. Ekologiya qoʻmitasi oʻziga yuklangan vazifalarga muvofiq quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi:

(a) ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va ularni qayta tiklash, takror koʻpaytirish, chiqindilarni boshqarish va aylanma (sirkulyar) iqtisodiyotni rivojlantirish, iqlim oʻzgarishiga qarshi kurashish va moslashish sohasida yagona davlat siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirish sohasida:

hayvonot va oʻsimlik dunyosidan, muhofaza etiladigan tabiiy hududlardan oqilona foydalanish, ularni qayta tiklash va muhofaza qilish, atmosfera havosi hamda yer osti boyliklarini muhofaza qilish va ulardan oqilona foydalanish, shuningdek, chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida davlat boshqaruvini amalga oshirish;

jonli tabiatning turlari va genetik fondi, ekologik tizimlar, landshaftlar va noyob tabiiy obyektlarning xilma-xilligini hisobga olgan holda ekologik xavfsizlikni taʼminlash va ekologik muvozanatni saqlashga qaratilgan yagona davlat siyosatining ustuvor va strategik yoʻnalishlarini shakllantirish va amalga oshirish;

davlat organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlarning ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtirish, yagona davlat ekologik siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirishda idoralararo hamkorlikni taʼminlash;

qonunchilik hujjatlari va huquqni qoʻllash amaliyotini tahlil qilishni tashkil etish, Ekologiya qoʻmitasi tizimida korrupsiyaga olib keladigan holatlarning oldini olish, jamiyatning ekologik, iqtisodiy va ijtimoiy manfaatlarini hisobga olgan va ilmiy asoslangan holda tabiatni muhofaza qilish faoliyatining tashkiliy-huquqiy asoslarini takomillashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish;

Ekologiya qoʻmitasi tizimida Oʻzbekiston Respublikasining “Korrupsiyaga qarshi kurashish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni talablariga muvofiq korrupsiya va boshqa jinoyatlarning oldini olish boʻyicha choralar koʻrish, shuningdek, ularning yuzaga kelishiga sharoit yaratuvchi sabab va shart-sharoitlarni aniqlash hamda tahlil qilish, huquqni muhofaza qilish amaliyoti va qonunchilik hujjatlarini takomillashtirish yoʻli bilan ularga qarshi kurashish chora-tadbirlarini ishlab chiqish va amalga oshirish;

xoʻjalik faoliyatining atrof tabiiy muhitga zararli taʼsiri, atrof tabiiy muhit sifatining ekologik xavfsizligi, tabiiy resurslarni tiklash va muhofaza qilishni nazarda tutuvchi normativ va standartlarni ishlab chiqish va tasdiqlash;

atrof-muhitga ifloslantiruvchi moddalarni chiqarib tashlashning hamda oqizishning yoʻl qoʻyiladigan normativlari va chiqindilarni joylashtirish normativlarini ishlab chiqish va tasdiqlash;

atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida ekologik sertifikatlashtirish faoliyatini davlat tomonidan tartibga solishda ishtirok etish;

ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiatdan foydalanish sohasida texnik jihatdan tartibga solish yoʻnalishida normativ hujjatlarni ishlab chiqish va tasdiqlash;

boshqa davlat organlari bilan birgalikda tabiiy resurslardan foydalanish sohasida davlat xizmatlarini koʻrsatish hamda qonunosti hujjatlarini takomillashtirish;

ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, oʻrmon xoʻjaligi hamda gidrometeorologiya sohasida takliflar ishlab chiqish va tegishli vakolatli organlarga kiritish;

muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni boshqarish boʻyicha rejalarni ishlab chiqish tartibini belgilash;

davlat organlari va boshqa tashkilotlar bilan birgalikda atrof tabiiy muhitni, ekologik tizimlarni muhofaza qilish va tiklash, hududlarni, shu jumladan, Orolboʻyi mintaqasini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish sohasida davlat dasturlarini tayyorlash va amalga oshirishda ishtirok etish;

atrof-muhit muhofazasi, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va ularni qayta tiklashni taʼminlashning iqtisodiy mexanizmlaridan keng foydalangan holda tabiatni muhofaza qilish faoliyatida davlat boshqaruvini amalga oshirish;

rejalashtirilayotgan yoki amalga oshirilayotgan xoʻjalik va boshqa xil faoliyatni davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazish;

“yashil” rivojlanish tamoyillarini joriy etish, “yashil” iqtisodiyotni rivojlantirish, iqtisodiyot tarmoqlarida issiqxona gazlari tashlamalarini kamaytirish boʻyicha davlat dasturlari va strategiyalarini ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etish;

iqtisodiyot tarmoqlari boʻyicha issiqxona gazlari tashlamalarini miqdoriy baholash va tekshirishni tashkil etish;

issiqxona gazlari tashlamalarini kamaytirish, shu jumladan, ichki va tashqi bozorlarda uglerod (emissiya) kvotalari boʻyicha savdoni tartibga solish boʻyicha bozor vositalarini joriy etish yuzasidan takliflar ishlab chiqish;

xoʻjalik birlashmalari va boshqa tashkilotlar faoliyatiga nisbatan “Ekologik, ijtimoiy va korporativ boshqaruv (ESG)” nomoliyaviy hisobotini ishlab chiqish va baholashga qoʻyiladigan talablarni tasdiqlash;

davlat organlari va boshqa tashkilotlar bilan birgalikda ekologiya, oʻrmon xoʻjaligi, gidrometeorologiya, iqlim oʻzgarishi va chiqindilarni boshqarish sohasidagi yillik investitsiya dasturlarini shakllantirish va amalga oshirish;

milliy ahamiyatga molik tabiiy meros obyektlari, shu jumladan, noyob va takrorlanmas ekologik tizimlar, biologik xilma-xillik turlari va tabiiy landshaftlar roʻyxatini shakllantirish va yuritish;

Oʻzbekiston milliy tabiiy merosi obyektlari hamda har tomonlama beqiyos qimmatga ega boʻlgan boshqa tabiiy obyektlarni (hududlarni) YUNESKOning Umumjahon merosi roʻyxatiga va boshqa xalqaro vakillik roʻyxatlariga kiritish uchun YUNESKOning Umumjahon merosi qoʻmitasiga va boshqa xalqaro tashkilotlarga taqdim etish;

qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmat koʻrsatish faoliyatini muvofiqlashtirish;

qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha davlat-xususiy sheriklik loyihalari amalga oshiriladigan hududlarni belgilash;

atrof tabiiy muhit davlat monitoringi tizimining yagona geoaxborot maʼlumotlar bazasi faoliyatini taʼminlash;

(b) oʻrmonlarni muhofaza qilish, qoʻriqlash, qayta tiklash, takror koʻpaytirish, mahsuldorligini oshirish va ulardan foydalanish, “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida yashil hududlarni yaratish sohasida yagona davlat siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirish sohasida:

oʻrmon xoʻjaligi sohasida yagona davlat siyosatining ustuvor va strategik yoʻnalishlarini shakllantirish va amalga oshirish, oʻrmon resurslaridan oqilona foydalanishni taʼminlash;

oʻrmon barpo etish orqali ularning maydonlarini kengaytirish, qayta tiklash, muhofaza qilish, ulardan foydalanish faoliyatini rivojlantirish va samaradorligini oshirish sohasida davlat boshqaruvini amalga oshirish;

oʻrmon toʻgʻrisidagi normativ-huquqiy hujjatlarni takomillashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish;

oʻrmon fondi yerlarida biotexnik tadbirlarni amalga oshirish;

barcha oʻrmonlarda oʻrmon tuzishning yagona tizimini belgilash;

oʻrmonlarni qayta tiklash va ihota oʻrmonlarni koʻpaytirishga doir chora-tadbirlarni ishlab chiqish hamda amalga oshirish, togʻ yonbagʻirlari, jarliklar va tashlandiq yerlarda eroziyaga qarshi daraxtzorlar barpo etish ishlarining bajarilishini tashkil etish;

choʻllanishning oldini olish, oʻrmonlarni qayta tiklash va ihota oʻrmonlarini koʻpaytirish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish;

choʻllanish va qurgʻoqchilikka qarshi kurashish boʻyicha dastur va loyihalarni ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etadigan vazirliklar, idoralar va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari ishlarini muvofiqlashtirish;

manzarali oʻsimliklar koʻchatlari va urugʻlarini sertifikatlash va standartlashtirishning yagona tizimini ishlab chiqish hamda joriy qilishni tashkil etish;

oʻrmon fondini, fauna va florasini oʻrganish hamda ularning qatʼiy hisobini yuritish, oʻrmon xoʻjaligini yuritish amaliyotiga fan yutuqlari va ilgʻor tajribani joriy etish;

oʻrmon xoʻjaliklarida bir-biriga bogʻliq boʻlgan xoʻjalik faoliyatini kengaytirish va rivojlantirish, koʻchat yetishtirish, dorivor oʻsimliklarni toʻplash, asalarichilik, baliqchilik, chorvachilik mahsulotlarini yetishtirish hamda ularni chuqur qayta ishlash, xalq isteʼmoli tovarlari ishlab chiqarishni tashkil etish;

oʻrmonlarni yongʻinlardan, zararkunanda va kasalliklardan, noqonuniy daraxt kesishdan va boshqa oʻrmon toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarining buzilishlaridan muhofaza qilish;

“Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida yashil hududlarni yaratish boʻyicha faoliyatni muvofiqlashtirish va amalga oshirish;

(v) gidrometeorologiya sohasida yagona davlat siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirish sohasida:

tizimli gidrometeorologik kuzatuvlar va atrof tabiiy muhit ifloslanishi ustidan kuzatuvlar oʻtkazish;

meteorologik va gidrologik prognoz maʼlumotlarni tayyorlash, atmosferaning ifloslanish darajasi prognozlari, shuningdek, xavfli va tabiiy gidrometeorologik hodisalar yuzaga kelishi, ob-havoning keskin oʻzgarishi, atrof tabiiy muhitning yuqori va ekstremal yuqori ifloslanish darajasi toʻgʻrisida oldindan ogohlantirishlar tuzish va berish;

ijro etuvchi hokimiyat organlari, xoʻjalik birlashmalari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlarni, shuningdek, fuqarolarni mavjud va kutilayotgan gidrometeorologik sharoitlar, iqlim oʻzgarishi, tabiiy muhitning ifloslanish darajasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, xavfli va tabiiy gidrometeorologik hodisalar yuzaga kelishi toʻgʻrisidagi tezkor maʼlumotlar bilan taʼminlash;

respublikada xalqaro va fuqaro aviatsiyasi meteorologik taʼminotini tashkil qilish va taqdim etish;

gidrometeorologiya faoliyati sohasidagi davlat dasturlari loyihalarini ishlab chiqish;

gidrometeorologiya faoliyati sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqishda oʻz vakolatlari doirasida ishtirok etish;

Oʻzbekiston Respublikasi Gidrometeorologik axborot davlat fondini shakllantirish, toʻldirish, saqlash va undan foydalanishni taʼminlash;

gidrometeorologik kuzatuvlarning davlat tizimini rivojlantirish va takomillashtirish, gidrometeorologik tarmoqni modernizatsiya qilishni taʼminlash;

ishlab chiqarish va xoʻjalik faoliyati obyektlaridan olisda muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda joylashgan atrof tabiiy muhitning barcha obyektlarida ifloslantiruvchi moddalar mavjudligi darajasining uzoq muddatli tizimli kuzatuvi tarzidagi fon monitoringini amalga oshirish;

gidrometeorologik axborot tayyorlash hamda atrof tabiiy muhit holati va ifloslanishining monitoringi xalqaro tizimlarini muvofiqlashtirish va integratsiya qilish;

(g) atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi qonunchilik hujjatlariga rioya etilishi ustidan davlat ekologik nazoratini tashkil etish va amalga oshirish sohasida:

davlat ekologik nazorati sohasidagi boshqa maxsus vakolatli davlat organlari faoliyatini muvofiqlashtirish;

davlat ekologik nazoratida ishtirok etish uchun idoraviy va ishlab chiqarish ekologik xizmatlarini jalb qilish;

idoraviy, ishlab chiqarish va jamoatchilik ekologik nazoratini amalga oshirishda uslubiy va amaliy yordam koʻrsatish;

atrof-muhit holatini kuzatib borish, atrof-muhitning ifloslanishiga, tabiiy resurslardan nooqilona foydalanilishiga olib kelishi, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga tahdid solishi mumkin boʻlgan vaziyatlarni aniqlash;

yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi qonunchilik hujjatlari talablarining bajarilishi yuzasidan davlat nazoratini amalga oshirish;

tabiatdan foydalanish va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida ruxsatnoma xususiyatiga ega hujjatlarni va xabardor qilish tartib tamoyillari toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlariga muvofiq ruxsat beruvchi hujjatlarni berish, shuningdek, ularning hisobini yuritish;

yovvoyi hayvonlar va yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarni koʻpaytirish va ularni saqlash boʻyicha pitomniklarning, shuningdek, zoologiya va botanika kolleksiyalarining davlat hisobini amalga oshirish;

atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasida davlat kadastri va monitoringini yuritish;

davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, boshqa tashkilotlar bilan birgalikda zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini qoʻllagan holda ifloslangan va boshqa zararli taʼsirlarga uchragan atrof-muhitning holati, tabiiy resurslardan foydalanish toʻgʻrisidagi yagona respublika maʼlumotlar bazasini shakllantirish va yuritish;

davlat ekologik nazorati natijalarini toʻplash, umumlashtirish va tahlil qilishni taʼminlash, atrof-muhitni muhofaza qilishga oid qonunchilikni yanada takomillashtirish va ekologik nazorat tizimining samaradorligini oshirishga qaratilgan amaliy chora-tadbirlar yuzasidan takliflar ishlab chiqish;

(d) atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasida huquqbuzarliklarning oldini olish, jismoniy va yuridik shaxslarning huquqlari hamda qonuniy manfaatlari buzilmasligini taʼminlash sohasida:

tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik sohasida huquqbuzarliklar profilaktikasiga doir davlat dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirish;

tabiatni muhofaza qilish sohasidagi huquqbuzarliklar profilaktikasini amalga oshirish, mazkur huquqbuzarliklarning sodir etilishi sabablarini va ularga imkon berayotgan shart-sharoitlarni aniqlash va bartaraf etish;

huquqbuzarliklar profilaktikasini bevosita amalga oshiruvchi va unda ishtirok etuvchi boshqa organlar hamda muassasalar bilan oʻzaro hamkorlikni tashkil etish;

tabiatni muhofaza qilish sohasida huquqbuzarlik sodir etgan yuridik va jismoniy shaxslarning hisobini yuritish va maʼlumotlarini tahlil qilish;

davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, shuningdek, oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlarining davlat hisobini va ulardan foydalanish hajmlarining hisobini yurituvchi boshqa tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish;

ijro etuvchi hokimiyat organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari bilan joylardagi noqonuniy chiqindixonalarni bartaraf qilish boʻyicha chora-tadbirlar ishlab chiqilishi va ularning amalga oshirilishi yuzasidan hamkorlikni tashkil etish;

qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda atrof-muhitni ifloslantirganlik va Oʻzbekiston Respublikasi hududida chiqindilarni joylashtirganlik uchun kompensatsiya toʻlovlarini undirish;

atrof-muhitga zararli taʼsir koʻrsatayotgan tashkilotlar, inshootlar va boshqa obyektlar faoliyatini cheklash, toʻxtatib turish, toʻxtatish va (yoki) qayta ixtisoslashtirish toʻgʻrisida, shuningdek, atrof-muhitga, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash haqida sudga ariza bilan murojaat qilish;

(j) atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasida jamoatchilik va fuqarolik jamiyati institutlari bilan oʻzaro hamkorlik qilish, shuningdek, ekologik taʼlim va maʼrifat tizimini tashkil etish sohasida:

ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida aholi bilan ochiq muloqotning samarali mexanizmlarini joriy etish, shu jumladan, Ekologiya qoʻmitasi tizimi faoliyatida ochiqlik va shaffoflikni, qonuniylik va samaradorlikni taʼminlashga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish shuningdek, korrupsiyaning oldini olish, davlat xizmatlari sifati va ulardan foydalanish imkoniyatlarini oshirish;

keng jamoatchilik hamda tadbirkorlik subyektlarini jalb etgan holda tabiatni muhofaza qilish dasturlari va tadbirlarini ishlab chiqish va amalga oshirishni tashkil etish;

Ekologiya qoʻmitasi tizimi vakolatiga kiruvchi masalalar yuzasidan jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlarini koʻrib chiqish, fuqarolarni qabul qilishni tashkil etish;

zarur axborot-tahliliy maʼlumotlarni hamda koʻrsatilayotgan ixtisoslashtirilgan xizmatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni Ekologiya qoʻmitasining rasmiy veb-saytida va boshqa axborot resurslarida joylashtirishni tashkil etish;

Ekologiya qoʻmitasida jamoatchilik kengashi va boshqa maslahat-ekspert organlari faoliyatini tashkil etish, dolzarb ekologik muammolarni muhokama qilish va amaliy takliflar ishlab chiqish, shu jumladan, tegishli davlat dasturlariga kiritish, ularda fuqarolik jamiyati institutlari, ekspertlar va olimlarning ishtirokini taʼminlash;

ommaviy axborot vositalarini jalb qilgan holda aholining atrof-muhit muhofazasi va barqaror rivojlanish masalalari borasidagi xabardorligini oshirish;

aholi, fuqarolik jamiyati institutlari va tadbirkorlik subyektlariga atrof-muhitning holati toʻgʻrisidagi ishonchli axborotni tizimli ravishda taqdim etish;

fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va nodavlat notijorat tashkilotlariga jamoatchilik ekologik nazoratini amalga oshirishda yordam koʻrsatish;

fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va nodavlat notijorat tashkilotlari bilan hamkorlikda jamoatchilik ekologik nazorati tizimini rivojlantirish, uni muvofiqlashtirish, ushbu tizim samaradorligini taʼminlash choralarini koʻrish, shu jumladan, nazoratchilarni oʻz faoliyatini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan maxsus bilim va koʻnikmalarga bepul oʻqitishni tashkil etish, ularga qonun hujjatlarida belgilangan tartibda va miqdorda mukofot toʻlovlarini amalga oshirish;

atrof-muhitni asrashga oid tashkil etilishi rejalashtirilgan aksiyalar va loyihalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni, shuningdek, faol volontyorlarni ragʻbatlantirish tartibi va volontyorlar jalb etiladigan yoʻnalishlar roʻyxatini maxsus platformaga joylashtirib borish;

aholi va keng jamoatchilik oʻrtasida atrof-muhitni muhofaza qilishga qaratilgan tadbirlarni tashkil etish;

Oʻzbekiston Respublikasining ekologik brendini targʻib qilish;

maxsus vakolatli davlat organlari bilan birgalikda ekologik tarbiya va taʼlim tizimini tashkil etish hamda rivojlantirish, ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish, shu jumladan, ekologik xavfsizlikni taʼminlash va biologik xilma-xillikni saqlab qolish sohasida bilimlarni targʻib qilish ishlarining olib borilishini taʼminlash;

yosh avlodda tabiatga muhabbatni uygʻotish, ularni tabiat himoyachisi etib tarbiyalash maqsadida respublika taʼlim muassasalarida davlat organlari bilan birgalikda “Yosh ekologlar” yoshlar ekologik harakatini rivojlantirish;

tumanlar, shaharlar va respublika darajasida ekologiya masalalari boʻyicha innovatsion va intellektual loyihalar tanlovlarini oʻtkazish, tabiatni muhofaza qilish sohasida muhim ekologik sanalarga bagʻishlangan tadbirlarni doimiy asosda tashkil etish;

atrof-muhitni muhofaza qilish, mamlakatimiz tabiiy resurslaridan samarali va oqilona foydalanish, kundalik hayot va mehnat faoliyatida unga zarar yetkazilishining oldini olish muhimligini targʻib qiluvchi, shuningdek, ushbu sohadagi huquqbuzarliklar uchun qoʻllaniladigan javobgarlik choralarining mohiyati va mazmunini aks ettiruvchi qisqa metrajli videofilmlar, hujjatli filmlar va boshqa ijtimoiy ahamiyatga ega audio-video materiallar yaratish;

(z) atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, davlat ekologik nazorati va gidrometeorologiya, oʻrmon xoʻjaligi sohalarida zamonaviy raqamli texnologiyalar va dasturlarni joriy etish sohasida:

atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, gidrometeorologiya, shuningdek, boshqaruv tizimi samaradorligini oshirish, uning ochiqligini taʼminlash, inson omilini va maʼmuriy xarajatlarni kamaytirish maqsadida monitoring va davlat ekologik nazorati jarayoniga zamonaviy texnologiyalar va dasturiy mahsulotlarni joriy etish;

Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq davlat xizmatlarini koʻrsatish jarayonlarini ushbu xizmatlar sifati va ulardan foydalanish qulayligini taʼminlash maqsadida avtomatlashtirish boʻyicha chora-tadbirlar koʻrish;

axborot almashinuvi va tahlili samaradorligini, atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va gidrometeorologiya sohasida boshqaruv qarorlarini qabul qilish samaradorligini oshirish boʻyicha vaziyat markazi faoliyatini tashkil etish va rivojlantirish;

raqamli axborot-kutubxona va arxiv fondlarini shakllantirish va yuritish, ularning ichki va idoralararo integratsiyalashuvini taʼminlash;

raqamli va telekommunikatsiya infratuzilmasining texnologik va axborot xavfsizligini taʼminlash chora-tadbirlarini ishlab chiqish va amalga oshirish;

(i) ekologik taʼlim va kadrlar tayyorlash tizimini rivojlantirish, ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, gidrometeorologiya va iqlim oʻzgarishi oqibatlariga moslashish masalalarida fundamental va amaliy tadqiqotlarni tashkil etish sohasida:

ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, gidrometeorologiya, oʻrmon xoʻjaligi sohalarida kadrlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish hamda ularni attestatsiyadan oʻtkazishni tashkil etish;

Ekologiya qoʻmitasi tizimida kadrlarni tanlash va joy-joyiga qoʻyish, ularning mutaxassisliklariga talablar belgilash, samarali faoliyati uchun zarur shart-sharoitlar yaratish, qoʻmitaning kadrlar zaxirasini shakllantirish choralarini koʻrish;

ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiatni boshqarish va barqaror rivojlanish sohasida milliy, mintaqaviy va xalqaro innovatsion tizimlarni qoʻllab-quvvatlash uchun yangi bilimlarni tatbiq etish va fanlararo tadqiqotlarni amalga oshirish;

ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, oʻrmon xoʻjaligi va gidrometeorologiya sohasida mutaxassislarni tayyorlash, qayta tayyorlash, ularning malakasini oshirish uchun uzluksiz taʼlim tizimini, shuningdek, boshqaruv xodimlari uchun maxsus taʼlim dasturlarini yaratish;

ilmiy-tadqiqot va amaliy bilimlarni integratsiya qilish, klaster asosida faoliyatni yoʻlga qoʻyish, akademik va kasbiy tajriba almashish, taʼlim, fan va ishlab chiqarish integratsiyasini joriy qilish;

ekologiya sohasida fundamental va amaliy tadqiqotlar dasturlarini muvofiqlashtirish, mahalliy va xorijiy ekspert va ilmiy-akademik doiralarni jalb qilgan holda ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borishga koʻmaklashish;

oʻrmon xoʻjaligi hududlarida, shu jumladan, “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida yashil hududlarni yaratish uchun loyiha-tadqiqot ishlari tizimini rivojlantirish;

noshirlik faoliyatini tashkil etish, shu jumladan, ekspertlar hamjamiyati va keng jamoatchilikni dolzarb ekologik muammolardan xabardor qilish uchun ilmiy-ommabop va tahliliy materiallar tayyorlash, shuningdek, ushbu yoʻnalishdagi ilmiy tadqiqotlar natijalarini ommalashtirish;

qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobining nashr etilishini taʼminlash;

hayvonot va oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish sohasidagi davlat dasturlarini, shuningdek, boshqa chora-tadbirlarni ishlab chiqish hamda amalga oshirish;

kamyob va yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan yovvoyi hayvonlar va yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklar turlarini Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritish;

atrof-muhitning holati va tabiiy resurslardan foydalanish toʻgʻrisida milliy maʼruzalarni muntazam tayyorlash va chop etish;

(k) atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, oʻrmon xoʻjaligi, gidrometeorologiya, atrof-muhitning ifloslanishi va iqlim oʻzgarishi monitoringi xalqaro hamkorlikni amalga oshirish, Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnoma va boshqa majburiyatlari bajarilishini taʼminlash sohasida:

atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiatdan foydalanish, gidrometeorologiya, atrof-muhitning ifloslanishi, iqlim oʻzgarishi monitoringi, shuningdek, oʻrmon xoʻjaligi sohasida xorijiy davlatlar va xalqaro tashkilotlar bilan xalqaro hamkorlikni yoʻlga qoʻyish va rivojlantirish;

iqtisodiy mexanizmlarni, shuningdek, gidrometeorologik faoliyatni joriy etish, iqlim oʻzgarishi oqibatlarini yumshatish, ekologik sertifikatlashtirish orqali atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi xalqaro tajribani oʻrganish, umumlashtirish va tarqatish;

donor mamlakatlar, xalqaro tashkilotlar, moliya institutlari, jamgʻarmalar va kompaniyalar mablagʻlarini keng jalb qilish boʻyicha xalqaro aloqalarni amalga oshirish;

Ekologiya qoʻmitasi tizimi xodimlarini xorijiy ilmiy-taʼlim muassasalari va boshqa tashkilotlarda tayyorlash, qayta tayyorlash, malakasini oshirishni tashkil etish va ragʻbatlantirish;

ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, gidrometeorologiya va Ekologiya qoʻmitasi vakolatiga kiritilgan boshqa masalalar boʻyicha xalqaro koʻrgazmalar, loyiha va dasturlarda ishtirok etishni tashkil etish va taʼminlash;

dolzarb ekologik muammolar, shu jumladan, iqlim oʻzgarishi oqibatlarini yumshatish boʻyicha xalqaro hamkorlik sohasini rivojlantirish boʻyicha respublikada va xorijda konferensiyalar, davra suhbatlari va seminarlar oʻtkazish;

Ekologiya qoʻmitasi vakolatiga kiritilgan masalalar boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalardan kelib chiqadigan majburiyatlari bajarilishi va huquqlari amalga oshirilishini taʼminlash;

Ekologiya qoʻmitasi qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa funksiyalarni ham amalga oshirishi mumkin.

12. Ekologiya qoʻmitasi vazirlik, idora, huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat organlari hamda mahalliy davlat hokimiyati organlari va boshqa tashkilotlarga bajarilishi majburiy boʻlgan quyidagilar toʻgʻrisida taqdimnomalar kiritadi:

ushbu organlarning faoliyatida atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida aniqlangan qonunbuzarliklarni, tizimli muammo va kamchiliklarni bartaraf etish;

ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi sohasidagi qonunchilikka muvofiq boʻlmagan normativ-huquqiy hujjatlarni bekor qilish, toʻxtatib turish (toʻliq yoki qisman) yoxud ularni qonunchilik hujjatlariga muvofiqlashtirish;

ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasida qonun talablari buzilishlarini bartaraf etish;

meteorologik sharoitlar noqulay kelishi kutilayotganligi munosabati bilan atmosfera havosiga ifloslantiruvchi moddalar chiqarilishini kamaytirish;

tabiatdan maxsus foydalanganlik va atrof-muhitni ifloslantirganlik, tabiiy resurslardan foydalanganlik uchun soliq va boshqa majburiy toʻlovlar, utilizatsiya yigʻimlari, shuningdek, atrof-muhitni ifloslantirganlik uchun kompensatsiya toʻlovlari intizomiga amal qilish.

13. Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparati tarkibiy boʻlinmalari, hududiy boʻlinmalari va boʻysunuvchi tashkilotlarning vazifa va funksiyalari, agar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti qarorlarida boshqacha tartib nazarda tutilgan boʻlmasa, Rais tomonidan tasdiqlanadigan nizomlar bilan belgilanadi.

4-bob. Ekologiya qoʻmitasining huquq va majburiyatlari

14. Ekologiya qoʻmitasi oʻziga yuklangan vazifalar va funksiyalarni bajarish uchun quyidagi huquqlarga ega:

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga va Vazirlar Mahkamasiga qonunchilik hujjatlari loyihalarini, shuningdek, Ekologiya qoʻmitasiga yuklangan vazifalar va funksiyalarni bajarish bilan bogʻliq boʻlgan boshqa hujjatlarni belgilangan tartibda kiritish;

vazirlik va idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlari, tashkilotlar, mansabdor shaxslar va fuqarolar tomonidan bajarilishi majburiy boʻlgan normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qilish, zarur hollarda, boshqa vazirlik va idoralar bilan birgalikda qoʻshma qarorlar va boshqa hujjatlar chiqarish;

Ekologiya qoʻmitasi vakolatiga kiruvchi masalalarda davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlarining faoliyatini muvofiqlashtirish;

respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari hamda boshqa tashkilotlardan Ekologiya qoʻmitasi vakolatiga kiradigan masalalarni hal etish uchun zarur boʻladigan maʼlumotlarni belgilangan tartibda soʻrash va olish;

Ekologiya qoʻmitasi vakolatiga tegishli masalalar boʻyicha zarur statistika maʼlumotlarini davlat statistika organlaridan bepul olish;

Ekologiya qoʻmitasiga kelishish uchun kiritilgan qonunchilik hujjatlari loyihalari va takliflar boʻyicha oʻz xulosalarini berish;

Ekologiya qoʻmitasi va uning tizimidagi tashkilotlarning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash boʻyicha choralar koʻrish;

Ekologiya qoʻmitasi va uning idoraviy mansub tashkilotlariga qarashli davlat mulkini, oʻzining tashkiliy tuzilmasi doirasida, belgilangan tartibda bir boʻlinmadan boshqasiga bepul oʻtkazish;

Ekologiya qoʻmitasi, uning idoraviy mansub va tizimidagi tashkilotlar xodimlarini ularning tegishli sohadagi faoliyatlarining asosiy koʻrsatkichlari boʻyicha parametrlarni bajarganliklarini hisobga olgan holda moddiy ragʻbatlantirish tartibi, miqdori va shartlarini belgilash;

Ekologiya qoʻmitasi vakolatlariga kiruvchi masalalar boʻyicha takliflarni koʻrib chiqish uchun Vazirlar Mahkamasiga, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlariga, mahalliy davlat hokimiyati organlariga kiritish;

Ekologiya qoʻmitasi vakolatlariga kiruvchi masalalar boʻyicha idoralararo tusdagi xalqaro shartnomalarni belgilangan tartibda tuzish;

oʻz vazifalari va funksiyalari doirasida xalqaro hamkorlikni amalga oshirish, xorijiy davlatlar organlari, xalqaro va xorijiy tashkilotlar bilan toʻgʻridan-toʻgʻri aloqa va hamkorlik oʻrnatish, shuningdek, xalqaro shartnomalar tuzish boʻyicha takliflar kiritish;

Ekologiya qoʻmitasi vakolatiga kiradigan masalalar boʻyicha xalqaro munosabatlarda belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasining manfaatlarini ifodalash;

ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish, gidrometeorologiya oʻrmon xoʻjaligi soha muammolari boʻyicha jamoatchilik, konsultativ, ilmiy-texnik va boshqa kengashlar, idoralararo ekspert komissiyalarini tashkil etish;

Ekologiya qoʻmitasi vakolatiga kiruvchi masalalarni hal etish uchun ilmiy-tadqiqot, loyihalash, konstruktorlik tashkilotlari, oliy taʼlim tashkilotlari hamda boshqa yuridik va jismoniy shaxslarni qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda jalb etish;

tabiiy resurslarni ifloslantirish, ularga shikast yetkazish, kamaytirish va ulardan nooqilona foydalanish natijasida atrof-muhitga salbiy taʼsir koʻrsatganlik uchun yuridik va jismoniy shaxslardan zararni undirib olish toʻgʻrisida daʼvolar qoʻzgʻatish, shuningdek, undirilgan summani qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda sarflash;

davlat ekologik ekspertizasining ijobiy xulosasini olmagan obyektlarga nisbatan moliyalashtirish, kreditlash va boshqa moliyaviy operatsiyalarni toʻxtatib turish (toʻxtatish) toʻgʻrisidagi taqdimnomalarni bank va boshqa kredit tashkilotlariga kiritish;

ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasida qonunchilik hujjatlarida belgilangan talablar buzilishini bartaraf etish toʻgʻrisida yuridik va jismoniy shaxslarga koʻrsatmalar berish;

qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda tashkilotlar, bino-inshootlar va boshqa obyektlar faoliyatini favqulodda vaziyatlar, epidemiyalar hamda aholining hayoti va sogʻligʻiga atrof tabiiy muhitning normativdan ortiq darajada ifloslanishi bilan bogʻliq xavf yuzaga kelishining oldini olish maqsadida faoliyatni oʻn ish kunidan koʻp boʻlmagan muddatga cheklash, toʻxtatib qoʻyish haqida qaror qabul qilish;

atrof-muhitga sezilarli darajada salbiy taʼsir koʻrsatadigan yuridik shaxslar rahbarlaridan tasarrufidagi obyektlarda atrof tabiiy muhitga ifloslantiruvchi moddalar chiqarib tashlanishi (oqizilishi)ni uzluksiz nazorat qilish vositalari bilan jihozlangan punktlar (postlar) barpo etish, bunday punktlarning (postlarning) ishi yuzasidan nazoratni amalga oshirish va ushbu punktlardan (postlardan) olingan maʼlumotlarni tizimli ravishda taqdim etishni talab qilish;

oʻz vakolati doirasida belgilangan tartibda maʼmuriy huquqbuzarliklar boʻyicha ishlarni koʻrib chiqish, mansabdor shaxslar va fuqarolarga jarimalar solish, shuningdek, ushbu maʼmuriy huquqbuzarliklar oqibatida tabiiy resurslar va atrof-muhitga yetkazilgan zararni qoplash boʻyicha qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda choralar koʻrish;

atrof-muhitga zararli taʼsir koʻrsatayotgan tashkilotlar, inshootlar va boshqa obyektlar faoliyatini cheklash, toʻxtatib turish, toʻxtatish va (yoki) qayta ixtisoslashtirish toʻgʻrisida, shuningdek, atrof-muhitga, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash haqida sudga ariza bilan murojaat qilish;

Ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari jamgʻarmasi mablagʻlarini belgilangan tartibda shakllantirish va ulardan foydalanish;

Ekologiya qoʻmitasi vakolatiga kiruvchi joriy va strategik vazifalarni yoritish uchun belgilangan tartibda noshirlik faoliyatini amalga oshirish;

Ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari va idoraviy mansub tashkilotlari tomonidan qabul qilingan qarorlar va buyruqlarni bekor qilish, toʻxtatib turish (toʻliq yoki qisman), yoki ularni qonunchilik hujjatlariga muvofiqlashtirish toʻgʻrisida qaror qabul qilish;

ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida tegishli mintaqaviy, xorijiy va xalqaro tashkilotlar bilan xalqaro hamkorlikni amalga oshirish;

qonunchilik hujjatlariga muvofiq zimmasiga yuklangan majburiyatlarga asosan atrof-muhit, tabiiy resurslarni muhofaza qilish maqsadida Ichki ishlar vazirligi bilan birgalikda Ekologiya va iqlim oʻzgarishi qoʻmitasining raisi tomonidan roʻyxati tasdiqlanadigan Ekologiya qoʻmitasi tizimining alohida toifadagi xodimlari tomonidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda xizmat qurolini olib yurish va saqlash;

yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, davlat dasturlari va boshqa ekologik dasturlarni amalga oshirish borasida Ekologiya qoʻmitasi tizimidagi mansabdor shaxslar tomonidan davlat ekologik nazorati sohasida qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda tekshiruv oʻtkazish;

vakolatli organlarning tegishli maʼlumotlar bazalari, davlat axborot tizimlari va resurslaridan belgilangan tartibda foydalanish;

respublika havo hududidan foydalanish, shu jumladan, parvozlar va uchuvchisiz uchish apparatlarini ishga tushirish uchun bepul asosda arizalar (talabnomalar) taqdim etish;

oʻquv va ilmiy-innovatsion faoliyatida namuna koʻrsatgan bakalavr, magistr, tayanch doktorant va doktorantlar uchun Ekologiya qoʻmitasi stipendiyasini taʼsis etish;

Ekologiya qoʻmitasi qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

15. Ekologiya qoʻmitasi:

unga yuklangan vazifalar va funksiyalarning lozim darajada va samarali bajarilishi, shuningdek, tegishli sohada davlat siyosati amalga oshirilishi;

tegishli sohadagi faoliyatning asosiy koʻrsatkichlari parametrlariga va belgilangan indikatorlarga erishishning soʻzsiz taʼminlanishi;

joriy etilayotgan innovatsiyalar, gʻoyalar va texnologiyalar, shuningdek, Ekologiya qoʻmitasi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi va Vazirlar Mahkamasiga kiritiladigan normativ-huquqiy hujjatlar va boshqa hujjatlar loyihalarini, shuningdek, Ekologiya qoʻmitasi tomonidan qabul qilinadigan normativ-huquqiy hujjatlarni amalga oshirish sifati, yakuniy natijalari va oqibatlari;

tegishli sohani rivojlantirish dasturlari, chora-tadbirlar rejalari, “yoʻl xaritalari” va boshqa hujjatlar samarali amalga oshirilishi hamda hududlardagi muammoli masalalar hal etilishi;

fuqarolar va tegishli sohadagi tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlariga rioya etilishi va ularning himoya qilinishini taʼminlanishi, sohada raqamlashtirishni taʼminlash va korrupsiya omillarini bartaraf etish uchun javobgardir.

5-bob. Ekologiya qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish

§-1. Ekologiya qoʻmitasi rahbariyati

16. Ekologiya qoʻmitasiga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tasdiqlanadigan va lavozimidan ozod qilinadigan Rais — Bosh davlat ekologik inspektori boshchilik qiladi.

17. Rais:

Ekologiya qoʻmitasi faoliyatiga umumiy rahbarlikni amalga oshiradi, qonun hujjatlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining tegishli hujjatlari bilan Ekologiya qoʻmitasiga yuklangan vazifa va funksiyalarning bajarilishini tashkil etadi;

Ekologiya qoʻmitasi zimmasiga yuklangan vazifalar va majburiyatlarning bajarilishi uchun shaxsan javobgardir;

hududiy boʻlinmalar va idoraviy mansub tashkilotlar, ularning xodimlari bajarishi majburiy boʻlgan buyruqlar chiqaradi, koʻrsatmalar va topshiriqlar beradi;

Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparati, hududiy boshqarmalari va boʻysunuvchi tashkilotlarning tuzilmalarini tasdiqlaydi, xodimlarning belgilangan umumiy soni va ajratilgan budjet mablagʻlari doirasida oʻzgartirishlar kiritadi;

qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda Ekologiya qoʻmitasi tizimi xodimlarini lavozimga tayinlaydi va lavozimidan ozod qiladi;

oʻz oʻrinbosarlari va Ekologiya qoʻmitasi tizimidagi boshqa mansabdor shaxslarning vakolatlari va majburiyatlarini belgilaydi, ular oʻrtasida vazifalarni taqsimlaydi;

Ekologiya qoʻmitasining ish rejalarini tasdiqlaydi va ularning bajarilishi ustidan nazoratni taʼminlaydi;

Ekologiya qoʻmitasi xodimlarini tizimli ravishda qayta tayyorlash va malakasini oshirishni tashkil etadi;

Ekologiya qoʻmitasi tizimida kadrlarni tanlash va joylashtirishni amalga oshiradi, ularning mutaxassisligiga qoʻyiladigan talablarni belgilaydi, ularning samarali faoliyati uchun zarur shart-sharoitlarni yaratadi, Ekologiya qoʻmitasining kadrlar zaxirasini shakllantiradi;

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi nomenklaturasiga kiritilgan boʻsh lavozimlarga taklif etilayotgan kadrlarning, shuningdek, Ekologiya qoʻmitasi tomonidan ishga qabul qilingan boshqa xodimlarning kasbiy mahorati va malakasini, yuqori darajadagi ishchanlik va maʼnaviy-axloqiy fazilatlarini taʼminlashga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshiradi;

oʻz vakolatlari doirasida normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qiladi, zarur hollarda esa boshqa davlat organlari bilan birgalikda qarorlar va boshqa hujjatlar qabul qiladi;

Ekologiya qoʻmitasining hududiy boshqarmalari va boʻysunuvchi tashkilotlari rahbarlarining faoliyatini muvofiqlashtiradi va nazorat qiladi;

Ekologiya qoʻmitasi xodimlarini ragʻbatlantirish va intizomiy javobgarlikka tortish masalalarini hal qiladi, oʻzining oʻrinbosarlarini ragʻbatlantirish va intizomiy javobgarlikka tortish shu jumladan ularning oʻz lavozimlarida ishini davom etishi maqsadga muvofiqligi toʻgʻrisidagi masalalarni koʻrib chiqish boʻyicha takliflar kiritadi, ularning shaxsiy masʼuliyatini oshirish boʻyicha tizimli chora-tadbirlarni amalga oshiradi;

Ekologiya qoʻmitasi tizimi xodimlariga belgilangan tartibda maxsus unvonlar beradi;

Ekologiya qoʻmitasi, hududiy boshqarmalari va boʻysunuvchi tashkilotlarning davlat mulkini oʻzining tashkiliy tuzilmasi doirasida bir boʻlinmadan boshqa boʻlinmaga begʻaraz foydalanish huquqi asosida qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda oʻtkazadi;

Ekologiya qoʻmitasi tizimida moliyaviy muvozanatni taʼminlash maqsadida hududiy boʻlinmalar va tasarrufidagi tashkilotlarning budjetdan tashqari mablagʻlarini qayta taqsimlaydi.

Rais qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarga ham ega boʻlishi mumkin.

18. Raisning Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod etiladigan toʻrt nafar oʻrinbosari, shu jumladan, bir nafar birinchi oʻrinbosari boʻladi.

19. Rais boʻlmagan vaqtda uning vakolatlari Raisning buyrugʻiga asosan Raisning birinchi oʻrinbosari, u boʻlmaganda esa boshqa oʻrinbosarlari tomonidan amalga oshiradi.

20. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmasi boshliqlarini lavozimga tayinlash va lavozimidan ozod etish Rais bilan kelishilgan holda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi tomonidan amalga oshiriladi.

Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalari, shuningdek, boʻysunuvchi boshqa tashkilotlar rahbarlarini lavozimga tayinlash va lavozimidan ozod etish Rais tomonidan amalga oshiriladi, qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno.

21. Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparatining tarkibiy boʻlinmalari, hududiy boshqarmalari va boʻysunuvchi tashkilotlari toʻgʻrisidagi nizomlar, agar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti qarorlarida boshqacha tartib nazarda tutilgan boʻlmasa, Rais tomonidan tasdiqlanadi.

22. Ekologiya qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalari (Toshkent shahar hududiy boshqarmasi bundan mustasno) rahbarlarining ikkita oʻrinbosari boʻladi.

23. Ekologiya qoʻmitasi tizimi xodimlari jamgʻarma mablagʻlari hisobidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda maxsus kiyim-bosh (forma) bilan taʼminlanadi.

Ekologiya qoʻmitasi tizimi xodimlariga Rais tomonidan tasdiqlangan Ekologiya va iqlim oʻzgarishi qoʻmitasi xodimlarining xizmat guvohnomasi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq xizmat guvohnomalari beriladi.

§-2. Ekologiya qoʻmitasining markaziy apparati hamda uning hududiy boʻlinmalari va boʻysunuvchi tashkilotlar bilan oʻzaro hamkorligi tartibi

24. Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparati tarkibiy boʻlinmalarining uning hududiy boʻlinmalari va idoraviy mansub tashkilotlari bilan oʻzaro hamkorligi markaziy apparat tarkibiy boʻlinmalarining rahbarlari tomonidan taʼminlanadi.

25. Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparatining tarkibiy boʻlinmalari hududiy boʻlinmalar va idoraviy mansub tashkilotlar bilan quyidagi masalalar yuzasidan hamkorlik qiladi:

topshiriqlarni hududiy boʻlinmalar va idoraviy mansub tashkilotlarga yetkazish hamda ularning bajarilishini nazorat qilish;

Ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari va idoraviy mansub tashkilotlariga tarkibiy boʻlinmalarining bevosita faoliyati masalalari boʻyicha soʻrovlar yuborish hamda ularning ijro etilishini nazorat qilish;

Ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari va idoraviy mansub tashkilotlari faoliyatini tekshirish va oʻrganish, natijalarni umumlashtirish, takomillashtirishga qaratilgan chora-tadbirlarni ishlab chiqish va qabul qilish;

Ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari va idoraviy mansub tashkilotlari faoliyatini tashkil etish va faoliyati natijalari toʻgʻrisida hisobot va axborot materiallari, statistika maʼlumotlari va boshqa maʼlumotlar oʻrganilishini tashkil etish;

Ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari va idoraviy mansub tashkilotlari ish rejalarini tahlil qilish, ularning faoliyatini rejalashtirishni takomillashtirishga doir chora-tadbirlarni koʻrish;

Ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari va idoraviy mansub tashkilotlaridan tushgan takliflarni koʻrib chiqish;

normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini tayyorlashda Ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari va idoraviy mansub tashkilotlari ishtirokini tashkil etish, ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish, oʻrmon xoʻjaligi, gidrometeorologiya sohasidagi qonunchilik hujjatlarini takomillashtirish boʻyicha ulardan tushgan takliflarni koʻrib chiqish.

26. Ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari va idoraviy mansub tashkilotlari Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparatining tarkibiy boʻlinmalari bilan quyidagi masalalar yuzasidan hamkorlik qiladi:

Ekologiya qoʻmitasi rahbariyati topshiriqlari ijrosi haqida axborot berish;

faoliyatning belgilangan sohasida qonun hujjatlarini amalga oshirish boʻyicha faoliyat natijalari toʻgʻrisida Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparatiga axborot taqdim etish;

ularning faoliyatini tekshirish va oʻrganish natijasida aniqlangan ishdagi kamchiliklarni va qoidabuzarliklarni bartaraf etish natijalari toʻgʻrisida axborot berish;

Ekologiya qoʻmitasining markaziy apparatiga oʻz faoliyati natijalari toʻgʻrisidagi hisobotlarni belgilangan tartibda va muddatlarda taqdim etish;

Ekologiya qoʻmitasining markaziy apparatiga hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish muammolarini, shu jumladan, aholining dolzarb muammolarini hal qilishga qaratilgan takliflarni yuborish;

kompleks ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish sektorlari bilan oʻzaro hamkorlik qilish natijalari toʻgʻrisida axborot berish;

vakolatli organlar tomonidan oʻtkazilgan oʻz faoliyatini tekshirish natijalari toʻgʻrisida axborot berish.

27. Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparati tarkibiy boʻlinmalari hamda uning hududiy boʻlinmalari va idoraviy mansub tashkilotlarining oʻzaro hamkorligi jarayonida yuzaga keladigan kelishmovchiliklar Raisning topshirigʻiga binoan uning tegishli oʻrinbosarlari tomonidan koʻrib chiqiladi. Agar koʻrib chiqish natijasida kelishmovchiliklar tartibga solinmasa, ular boʻyicha qaror bevosita Rais tomonidan qabul qilinadi.

§-3. Ekologiya qoʻmitasining boshqa davlat organlari, xoʻjalik birlashmalari, mahalliy davlat hokimiyati organlari va boshqa tashkilotlar bilan oʻzaro hamkorlik qilish tartibi

28. Ekologiya qoʻmitasi oʻziga yuklangan vazifa va funksiyalarni amalga oshirishda boshqa davlat organlari, xoʻjalik birlashmalari, joylardagi davlat hokimiyati organlari va boshqa tashkilotlar bilan oʻzaro hamkorlik qiladi.

29. Ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari oʻz vakolatlari doirasida boshqa davlat organlarining hududiy organlari, xoʻjalik birlashmalari, mahalliy davlat hokimiyati organlari va boshqa tashkilotlar bilan oʻzaro hamkorlik qiladi.

30. Ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari tegishli hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning “yoʻl xaritalari”ni ishlab chiqish va amalga oshirishda kompleks ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish sektorlari bilan yaqindan hamkorlik qiladi.

§-4. Ekologiya qoʻmitasining hayʼati, boshqa maslahat, konsultativ, ekspert organlari

31. Ekologiya qoʻmitasida Rais (hayʼat raisi), uning oʻrinbosarlari (lavozimi boʻyicha), Ekologiya qoʻmitasining hududiy boshqarmalari rahbarlari, shuningdek, Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparati tarkibiy boʻlinmalari rahbarlaridan iborat tarkibda faoliyatining asosiy yoʻnalishlarini muvofiqlashtiruvchi hayʼat tuziladi.

Hayʼat aʼzolari soni va tarkibi Rais tomonidan tasdiqlanadi.

32. Hayʼatga quyidagi vazifalar yuklanadi:

ushbu Nizomda belgilangan Ekologiya qoʻmitasi faoliyatining asosiy yoʻnalishlarini tayyorlash va amalga oshirish;

qonun hujjatlarida, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarorlarida belgilangan vazifalarning oʻz vaqtida va sifatli bajarilishini taʼminlash uchun Ekologiya qoʻmitasi tizimi xodimlari va rahbarlarining shaxsiy javobgarligini oshirish boʻyicha chora-tadbirlarini qabul qilish, tarkibiy, hududiy boshqarmalar hamda idoraviy mansub tashkilotlar rahbarlarining hisobotlarini tizimli asosda eshitishni tashkil etish;

Ekologiya qoʻmitasi faoliyati sohasida hududiy va tarmoq dasturlarini amalga oshirish samaradorligini har chorakda va tizimli koʻrib chiqish;

joylarda kengaytirilgan hayʼat yigʻilishlarini tashkil etish, Ekologiya qoʻmitasi faoliyati sohasidagi dolzarb masalalarning joylarda muhokama etilishini taʼminlash, shuningdek, yuzaga kelgan muammolarni bartaraf etish yuzasidan tegishli qarorlar ishlab chiqish va qabul qilish;

Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparati va uning tizimiga lavozimlar nomenklaturasini koʻrib chiqish va tasdiqlash;

Ekologiya qoʻmitasi nomenklaturasiga kiritilgan lavozimlarga xodimlarni tanlash va joy-joyiga qoʻyish masalalarini koʻrib chiqish;

ijro intizomini mustahkamlash hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti qarorlari va topshiriqlari bilan belgilangan vazifalarning oʻz vaqtida va sifatli bajarilishini taʼminlash uchun Ekologiya qoʻmitasi rahbarlari va xodimlarining shaxsiy masʼuliyatini oshirish.

Hayʼat Ekologiya qoʻmitasi vakolatiga kiradigan boshqa masalalarni ham koʻrib chiqish huquqiga ega.

33. Hayʼat majlisiga davlat organlari, xoʻjalik birlashmalari va boshqa tashkilotlarning rahbarlari ularning vakolatiga kiradigan masalalar boʻyicha taklif qilinishi mumkin.

34. Hayʼat majlisda uning aʼzolarining yarmidan koʻpi hozir boʻlsa, vakolatli hisoblanadi. Koʻrib chiqilayotgan masalalar boʻyicha qarorlar oddiy koʻpchilik ovoz bilan qabul qilinadi.

35. Hayʼat qarorlari Raisning buyruqlari bilan amalga oshiriladi.

36. Rais va hayʼat aʼzolari oʻrtasida kelishmovchiliklar yuzaga kelgan taqdirda, Rais yuzaga kelgan kelishmovchiliklar toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga hisobot bergan holda mustaqil ravishda qaror qabul qiladi. Hayʼat aʼzolari ham oʻz fikrlarini Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga yetkazishlari mumkin.

37. Hayʼatning ishlash tartibi Ekologiya qoʻmitasi hayʼati tomonidan tasdiqlanadigan uning reglamenti bilan belgilanadi.

38. Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish, shu jumladan, chiqindilarni qayta ishlash, iqlim oʻzgarishi, oʻrmon xoʻjaligi, kimyo, energetika, sanoat va ishlab chiqarish sohasida ekologik innovatsion texnologiyalar va loyihalarni joriy etish boʻyicha takliflar ishlab chiqish maqsadida Ekologiya qoʻmitasi huzurida Texnologik rivojlanish va innovatsiyalar boʻyicha tarmoq ekspert kengashi (keyingi oʻrinlarda — Tarmoq ekspert kengashi) tuziladi.

Tarmoq ekspert kengashiga Rais boshchilik qiladi.

39. Ekologiya qoʻmitasida Jamoatchilik kengashi tashkil qilinadi.

Jamoatchilik kengashi tarkibiga ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi sohasidagi mutaxassislar va olimlar, mahalliy davlat hokimiyati organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, shuningdek, ilmiy tashkilotlar, nodavlat notijorat tashkilotlar va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari vakillari kiradi.

Jamoatchilik kengashining tarkibi, shuningdek, uning nizomi Rais tomonidan tasdiqlanadi.

40. Ekologiya qoʻmitasi Jamoatchilik kengashining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

fuqarolar va fuqarolik jamiyati institutlarini ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, iqlim oʻzgarishi, biologik xilma-xillikni saqlash va undan oqilona foydalanish bilan bogʻliq dolzarb masalalarni muhokama qilishga jalb etish, shuningdek, ushbu sohalarda davlat siyosati shakllantirilishi va amalga oshirilishida ishtirok etish;

ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish, fuqarolar va fuqarolik jamiyati institutlarining konstitutsiyaviy huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini taʼminlash sohasida davlat siyosatini amalga oshirishga qaratilgan fuqarolik tashabbuslarini ilgari surish va qoʻllab-quvvatlash;

Ekologiya qoʻmitasi tomonidan ishlab chiqilgan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarining jamoatchilik ekspertizasini oʻtkazish;

ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida tarbiyaviy, maʼnaviy-maʼrifiy ishlarning oʻtkazilishida va oʻsib kelayotgan yosh avlodda tabiat va uning resurslariga ehtiyotkorona munosabatda boʻlish hissini shakllantirishda ishtirok etish;

Ekologiya qoʻmitasi va uning mansabdor shaxslari faoliyati ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshirish;

atrof-muhitni muhofaza qilish siyosati va fuqarolik jamiyati institutlarining ekologik tashabbuslarini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash sohasidagi ustuvor yoʻnalishlarni belgilashda tavsiyalar ishlab chiqish.

41. Ekologiya qoʻmitasi shuningdek uning vakolatiga kiruvchi dolzarb masalalarni hal etish uchun boshqa maslahat, konsultativ va ekspert organlarini ham tuzishi mumkin.

6-bob. Ekologiya qoʻmitasi faoliyati samaradorligini baholash mezonlari va ish indikatorlari

42. Ekologiya qoʻmitasi faoliyati samaradorligi muntazam ravishda baholanadi.

43. Ekologiya qoʻmitasi samaradorligi va natijadorligiga berilgan baho Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasining tegishli tarkibiy boʻlinmalari tomonidan tasdiqlanadigan Ekologiya qoʻmitasi faoliyati samaradorligi va natijadorligini baholash mezonlari va ish indikatorlariga asoslanadi.

44. Ekologiya qoʻmitasi faoliyatining samaradorligi va natijadorligini baholash natijalariga koʻra quyidagi chora-tadbirlar koʻriladi:

Ekologiya qoʻmitasi rahbarlari va xodimlarini ragʻbatlantirish (mukofotlash) yoki intizomiy javobgarlikka tortish;

Ekologiya qoʻmitasi faoliyatida aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish va uning faoliyatini yanada takomillashtirish yuzasidan chora-tadbirlar ishlab chiqish.

7-bob. Ekologiya qoʻmitasi, hududiy boshqarmalar va boʻysunuvchi tashkilotlar faoliyatini moliyalashtirish va moddiy-texnik taʼminlash, xodimlarining mehnatiga haq toʻlash va moddiy ragʻbatlantirish

45. Ekologiya qoʻmitasi va hududiy boshqarmalar faoliyatini moliyalashtirish manbalari quyidagilar hisoblanadi:

Davlat budjeti mablagʻlari;

Ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari mablagʻlari;

qonunchilik hujjatlariga muvofiq pullik xizmatlar koʻrsatishdan olingan mablagʻlar;

vaqtincha boʻsh pul mablagʻlarini tijorat banklaridagi depozitlarga joylashtirishdan olingan daromadlar;

qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar.

46. Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparatiga 9 ta biriktirilgan (xorijiy maslahatchilarga biriktirilganlarni hisobga olmagan holda), 2 ta maxsus (1 ta yoʻltanlamas, 1 ta mehmonlarni kutib olish uchun), 2 ta navbatchi avtotransport vositasi va 1 ta mikroavtobus limiti ajratilishi nazarda tutiladi.

Bunda Ekologiya qoʻmitasiga tegishli xizmat avtotransport vositalariga Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan yillik kilometr masofa limiti tatbiq etilmaydi.

47. Ekologiya qoʻmitasi, uning hududiy boshqarmalari va boʻysunuvchi tashkilotlarni moddiy-texnik taʼminlash xarajatlarini moliyalashtirish, shuningdek, ularning xodimlari mehnatiga haq toʻlash, moddiy ragʻbatlantirish va ijtimoiy himoya qilish Davlat budjeti, budjetdan tashqari jamgʻarmalar va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga amalga oshiriladi.

48. Ekologiya qoʻmitasi va uning tizimidagi tashkilotlar xodimlariga toʻlanadigan ish haqi qonunchilikda nazarda tutilgan lavozim maoshi, mukofotlar, qoʻshimcha haq, ustamalar va qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa toʻlovlardan iborat boʻladi.

49. Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan:

(a) 2026-yil 1-yanvardan boshlab Ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari, 2026-yil 1-iyuldan boshlab Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparati boshqaruv va ishlab chiqarish xodimlarining hamda Oʻrmon va yashil hududlarni koʻpaytirish, choʻllanishga qarshi kurashish agentligi markaziy apparati boshqaruv va ishlab chiqarish xodimlarining yagona tarif setkasi boʻyicha mehnatga haq toʻlashning tasdiqlangan razryadlariga muvofiq lavozim maoshini belgilashda tarif koeffitsiyenti — 1,8 baravarga oshirilgan miqdorda;

(b) 2026-yil 1-iyuldan boshlab muhofaza etiladigan tabiiy hududlar, “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar departamenti” davlat muassasasi, “Ekologik monitoring milliy markazi” va “Iqlim oʻzgarishi milliy markazi” davlat muassasasi boshqaruv va ishlab chiqarish xodimlarining yagona tarif setkasi boʻyicha mehnatga haq toʻlashning tasdiqlangan razryadlariga muvofiq lavozim maoshini belgilashda tarif koeffitsiyenti — 1,4 baravarga oshirilgan miqdorda qoʻllaniladi;

(v) 2026-yil 1-yanvardan boshlab Ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari, 2026-yil 1-iyuldan boshlab Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparati, Oʻrmon va yashil hududlarni koʻpaytirish, choʻllanishga qarshi kurashish agentligi markaziy apparati, muhofaza etiladigan tabiiy hududlar, “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar departamenti” davlat muassasasi, “Ekologik monitoring milliy markazi” davlat muassasasi va “Iqlim oʻzgarishi milliy markazi” davlat muassasasi xodimlariga koʻp yillik ishlaganlik uchun (ragʻbatlantirish koeffitsiyentini inobatga olgan holda lavozim maoshiga nisbatan koeffitsiyentlarda) har oylik ustama quyidagicha toʻlanadi:

1 yildan 3 yilgacha — 0,3;

3 yildan 5 yilgacha — 0,6;

5 yildan 10 yilgacha — 0,8;

10 yildan 15 yilgacha — 1,0;

15 yildan 20 yilgacha — 1,2;

20 yildan ortiq — 1,5.

Koʻp yillik ishlaganlik uchun oylik ustama olish huquqini beruvchi ish staji Rais tomonidan tasdiqlangan tartibga koʻra hisoblanadi;

(g) 2026-yil 1-iyuldan boshlab Ekologiya qoʻmitasi faoliyati samaradorligini oshirish maqsadida uning xodimlariga maxsus unvonlar uchun ustama toʻlanadi.

50. Ekologiya qoʻmitasi tomonidan belgilangan tartibda uy-joy bilan taʼminlanmagan xodimlarga amaldagi sarf-xarajatlar doirasida uy-joyni ijaraga berish shartnomasiga muvofiq uy-joylarni ijaraga olganlik (ijarada turganlik) uchun ijara toʻlovining 50 foizi miqdorida har oylik kompensatsiya toʻlovlari qoplab berilishi mumkin.

51. Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparati, “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar departamenti” davlat muassasasi, “Ekologik monitoring milliy markazi” davlat muassasasi va “Iqlim oʻzgarishi milliy markazi” davlat muassasasi xodimlarining yagona tarif setkasi razryadlari Vazirlar Mahkamasining 1996-yil 12-apreldagi “Davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, sud organlari va notarial idoralar xodimlari mehnatiga haq toʻlashning tarif setkasini joriy etish toʻgʻrisida”gi 147-son qarorining 3-ilovasi hamda Ekologiya qoʻmitasi hududiy boʻlinmalari xodimlariga mazkur qarorning 9-ilovasida nazarda tutilgan miqdorlarda belgilanadi.

52. Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparati, hududiy boʻlinmalar va tizim tashkilotlari rahbar va xodimlariga Ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan qonunchilikda belgilangan bayram kunlarida va boshqa muhim sanalarda mukofotlash, shuningdek, ustama, ragʻbatlantirish va qoʻshimcha haq, mukofotlar, ish haqiga boshqa toʻlovlar va Kasaba uyushmasi qoʻmitasi bilan kelishuvga koʻra boshqa toʻlovlar hamda ularning miqdori Ekologiya qoʻmitasi Raisi tomonidan tasdiqlanadigan tartibga asosan amalga oshiriladi.

8-bob. Ekologiya qoʻmitasining hisobdorligi

53. Rais va uning oʻrinbosarlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga Ekologiya qoʻmitasi faoliyati toʻgʻrisida muntazam ravishda hisobot beradi.

9-bob. Yakuniy qoida

54. Ekologiya qoʻmitasini qayta tashkil etish va tugatish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 18-noyabrdagi PQ-343-son qaroriga 3-ILOVA

Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining Davlat ekologik nazorat inspeksiyasi (Ekopolitsiya) toʻgʻrisida

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining (keyingi oʻrinlarda — Ekologiya qoʻmitasi) Davlat ekologik nazorat inspeksiyasi (Ekopolitsiya) (keyingi oʻrinlarda — Ekopolitsiya) maqomi, asosiy vazifalari, funksiyalari, huquq va majburiyatlari hamda faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi.

2. Ekopolitsiya Ekologiya qoʻmitasining tarkibiy boʻlinmasi hisoblanadi va bevosita Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi raisiga (keyingi oʻrinlarda — Rais) boʻysunadi.

3. Ekopolitsiya oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmon, qaror va farmoyishlariga, shuningdek, ushbu Nizomga va boshqa qonun hujjatlariga amal qiladi.

4. Ekopolitsiya oʻz faoliyatini Ekologiya qoʻmitasining boshqa tarkibiy boʻlinmalari va uning hududiy boʻlinmalari hamda tashkilotlari bilan hamkorlikda, shuningdek, davlat boshqaruvi organlari, xoʻjalik birlashmalari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, boshqa tashkilotlar va ularning mansabdor shaxslari, shuningdek, jismoniy shaxslar bilan hamkorlikda qonunchilik hujjatlari talablaridan kelib chiqqan holda amalga oshiradi.

5. Ekopolitsiya faoliyatining asosiy yoʻnalishi — ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etilishi ustidan davlat ekologik nazoratini oʻrnatish hisoblanadi.

Ekopolitsiya ekologik xavfsizlikni taʼminlash va bu boradagi huquqbuzarliklar profilaktikasi sohasida huquqni muhofaza qilishga doir ayrim vazifalarga ega boʻlgan maxsus davlat tuzilmasi hisoblanadi.

6. Ekopolitsiya tuzilmasi va uning shtat birligi Raisning tegishli buyrugʻi bilan tasdiqlanadi.

2-bob. Ekopolitsiya vazifalari va funksiyalari

7. Ekopolitsiyaning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi qonunchilik talablari buzilishining oldini olish, uni aniqlash va unga chek qoʻyish boʻyicha taʼsirchan choralarni qoʻllash;

atrof-muhit holatini kuzatib borish, atrof-muhitning ifloslanishiga, tabiiy resurslardan nooqilona foydalanilishiga olib kelishi, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga tahdid solishi mumkin boʻlgan vaziyatlarni aniqlash;

amalga oshirilayotgan xoʻjalik faoliyati va boshqa faoliyatning tabiatni muhofaza qilish standartlari, normalari, qoidalari va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar talablariga muvofiqligini nazorat qilish va qonuniy choralar koʻrish;

yuridik va jismoniy shaxslarning tabiatni muhofaza qilish hamda tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi huquqlari va qonuniy manfaatlariga rioya etilishini, ular tomonidan majburiyatlar bajarilishini taʼminlash;

oʻrmonlardan oqilona foydalanish ustidan nazoratni oʻrnatish, tabiatni muhofaza qilish sohasidagi munosabatlarni tartibga solish, oʻrmonlarning yer ustida va aviatsiya yordamida qoʻriqlanishini tashkil etishni nazorat qilish;

oʻrmon daraxtlarini oʻzboshimchalik bilan kesish, oʻgʻirlash, yoʻq qilish va oʻrmon toʻgʻrisidagi qonunchilikning boshqa buzilishlarini oldini olish, shuningdek, oʻrmon fondi yerlarini muhofaza qilish;

yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan daraxtlarni kesish va yogʻoch sotishga oid qoidalar bajarilishi, shuningdek, pichan oʻrish, mol boqish va oʻrmondan foydalanishning boshqa qoidalariga rioya etilishini nazorat qilish;

oʻrmon fondi hududida ov qilish qoidalari, normalari va muddatlariga rioya etilishini taʼminlash ustidan nazorat qilish;

Oʻrmon xoʻjaligi tizimini rivojlantirish konsepsiyasi asosida belgilab berilgan topshiriqlar, prognoz koʻrsatkichlar, parametrlar hamda tasdiqlangan “yoʻl xaritasi” yuzasidan amalga oshirilgan ishlar ijrosini oʻrganish;

oʻrmon fondi yerlari, ijaraga berilgan oʻrmon fondi uchastkalarini hisobga olish, ularning maʼlumotlar bazasini shakllantirish, reyestrini yuritish hamda ijaraga berilgan oʻrmon fondi uchastkalarining ijara toʻlovi, penya, jarimalarning oʻz vaqtida toʻliq tushirilishi ustidan nazorat qilish;

“Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida amalga oshirilgan ishlarning haqqoniyligi va natijadorligini nazorat qilish;

respublikaning tuman va shaharlarida atrof tabiiy muhit davlat ekologik monitoringi tizimi natijalaridan foydalangan holda, tabiatni muhofaza qilish sohasidagi qonunbuzilishi holatlarini aniqlash va qonuniy choralar koʻrish;

atrof-muhitni muhofaza qilish faoliyatining samaradorligini oshirish hamda fuqarolar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlar hamda ommaviy axborot vositalari bilan jamoatchilik ekologik nazoratini amalga oshirishda hamkorlik qilish.

8. Ekopolitsiya oʻziga yuklatilgan vazifalardan kelib chiqib quyidagi funksiyalarni bajaradi:

(a) e kologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida gi qonunchilik talablari buzilishining oldini olish, uni aniqlash va unga chek qoʻyish boʻyicha taʼsirchan choralarni qoʻllash sohasida:

davlat boshqaruvi organlari, xoʻjalik birlashmalari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, boshqa tashkilotlar va ularning mansabdor shaxslari, shuningdek, jismoniy shaxslarning moliyaviy faoliyatiga aralashmasdan davlat ekologik nazoratini amalga oshiradi;

ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish bilan bogʻliq huquqbuzarliklarni aniqlash boʻyicha tezkor tadbirlarni (reydlarni) tashkil etadi;

yer, yer osti boyliklari, suv, oʻrmonlar, muhofaza qilinadigan tabiiy hududlar, hayvonot va oʻsimlik dunyosi, atmosfera havosini muhofaza qilish hamda ulardan foydalanish sohasidagi qonunchilikka rioya etilishi yuzasidan davlat ekologik nazoratini amalga oshiradi;

chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi qonunchilikka rioya etilishi yuzasidan davlat nazoratini amalga oshirish, mahalliy davlat hokimiyati organlari bilan yaqin hamkorlikda maishiy chiqindilarni yigʻish, tashish, utilizatsiya qilish, qayta ishlash va koʻmish borasidagi amaliy tizimni samarali tashkil etadi;

litsenziyalash toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari, ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida ruxsat beruvchi xarakterdagi hujjatlarni bajarish shartlari ustidan davlat nazoratini taʼminlaydi;

keng tarqalgan foydali qazilmalarni qazib olish qoidalari ustidan davlat ekologik nazoratini amalga oshiradi;

atrof-muhitni ifloslantirish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanmaslik holatlari boʻyicha geologik-marksheyderlik oʻlchovlarini amalga oshiradi;

maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlarni oʻz vakolatlari doirasida belgilangan tartibda koʻrib chiqadi, mansabdor shaxslar va fuqarolarga jarima solish, shuningdek, ushbu maʼmuriy huquqbuzarliklar natijasida atrof-muhit va tabiiy resurslarga yetkazilgan zararni qonun hujjatlarida belgilangan tartibda qoplash choralarini koʻradi;

atrof-muhitga zararli taʼsir koʻrsatuvchi tashkilotlar, inshootlar va boshqa obyektlar faoliyatini cheklash, toʻxtatib turish, tugatish va (yoki) qayta ixtisoslashtirish, shuningdek, jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan atrof-muhitga, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga yetkazilgan zararni qoplash toʻgʻrisida sudlarga ariza va daʼvolar kiritadi;

ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi qonun hujjatlari buzilganligi aniqlangan hollarda aybdor shaxslarga nisbatan jinoiy javobgarlik toʻgʻrisidagi masalani koʻrib chiqish uchun toʻplangan materiallarni belgilangan tartibda huquqni muhofaza qilish organlariga yuboradi;

ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida davlat ekologik nazoratini amalga oshirish samaradorligini oshirish masalalarida normativ-huquqiy hujjatlarni takomillashtirish boʻyicha takliflar kiritadi;

(b) atrof-muhit holatini kuzatib borish, atrof-muhitning ifloslanishiga, tabiiy resurslardan nooqilona foydalanilishiga olib kelishi, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga tahdid solishi mumkin boʻlgan vaziyatlarni aniqlash sohasida:

atrof-muhit holatini kuzatish, atrof-muhitning ifloslanishiga olib kelishi, tabiiy resurslardan oqilona foydalanmaslik, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga tahdid solishi mumkin boʻlgan vaziyatlarni aniqlaydi;

korxonalar, tashkilotlar, inshootlar va boshqa obyektlar faoliyatini favqulodda vaziyatlar, epidemiyalar hamda aholining hayoti va sogʻligʻiga atrof tabiiy muhitning normativdan ortiq darajada ifloslanishi bilan bogʻliq xavf yuzaga kelishining oldini olish maqsadida oʻn ish kunidan ortiq boʻlmagan muddatga cheklash, toʻxtatib turish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi;

atrof-muhitga zararli taʼsir koʻrsatayotgan korxonalar, tashkilotlar, inshootlar va boshqa obyektlar faoliyatini cheklash, toʻxtatib turish, tugatish va (yoki) qayta ixtisoslashtirish toʻgʻrisida, shuningdek, atrof-muhitga, fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash haqida sudga ariza bilan murojaat qiladi;

(v) amalga oshirilayotgan xoʻjalik faoliyati va boshqa faoliyatning tabiatni muhofaza qilish standartlari, normalari, qoidalari va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar talablariga muvofiqligini nazorat qilish va qonuniy choralar koʻrish sohasida:

yangi va rekonstruksiya qilingan korxonalarni, shuningdek, boshqa obyektlarni joylashtirish, loyihalashtirish, qurish va foydalanishga topshirishda oʻrnatilgan ekologik talablarga rioya etilishini nazorat qiladi;

atrof tabiiy muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish boʻyicha nazarda tutilayotgan tadbirlarning yetarliligi va asosliligini aniqlaydi;

qonun hujjatlariga rioya etish masalalari boʻyicha tadbirkorlik subyektlari faoliyatida “Xavfni tahlil qilish” tizimi boʻyicha kelishilgan, xabardor etgan holda tekshirishlar oʻtkazadi;

davlat ekologik ekspertizasi xulosalari talablariga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi;

davlat ekologik ekspertizasining ijobiy xulosasini olmagan obyektlarga nisbatan moliyalashtirish, kreditlash va boshqa moliyaviy operatsiyalarni toʻxtatib turish (toʻxtatish) toʻgʻrisida taqdimnomalar kiritadi;

(g) yuridik va jismoniy shaxslarning tabiatni muhofaza qilish hamda tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi huquqlari va qonuniy manfaatlariga rioya etilishini, ular tomonidan majburiyatlar bajarilishini taʼminlash sohasida:

yuridik va jismoniy shaxslarga ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi qonun hujjatlari talablarining buzilishini bartaraf etish toʻgʻrisida bajarilishi majburiy boʻlgan koʻrsatmalar beradi;

(d) oʻrmonlardan oqilona foydalanish ustidan nazoratni oʻrnatish, tabiatni muhofaza qilish sohasidagi munosabatlarni tartibga solish, oʻrmonlarning yer ustida va aviatsiya yordamida qoʻriqlanishini tashkil etishni nazorat qilish sohasida:

oʻrmonlarni muhofaza qilish, himoya qilish, koʻpaytirish, takroriy koʻpaytirish, qayta tiklash, ularning mahsuldorligini oshirish va ulardan foydalanish sohasida davlat ekologik nazoratini amalga oshiradi;

(j) oʻrmon daraxtlarini oʻzboshimchalik bilan kesish, oʻgʻirlash, yoʻq qilish va oʻrmon toʻgʻrisidagi qonunchilikning boshqa buzilishlarining oldini olish, shuningdek, oʻrmon fondi yerlarini muhofaza qilish:

oʻrmon fondi yerlarida pichanzorlar va yaylovlarni shikastlantirish, oʻzboshimchalik bilan pichan oʻrish, drenaj tizimlarini va yoʻllarni yoʻq qilish yoki shikastlantirish, kesiladigan oʻrmon fondidan foydalanish, yogʻoch tayyorlash va tashib olib ketish tartibini, shuningdek, oʻrmon kesish chiptasi (orderi)da yoki oʻrmon chiptasida belgilangan boshqa talablarni buzish bilan bogʻliq holatlarning oldini oladi;

(z) yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan daraxtlarni kesish va yogʻoch sotishga oid qoidalar bajarilishi, shuningdek, pichan oʻrish, mol boqish va oʻrmondan foydalanishning boshqa qoidalariga rioya etilishini nazorat qilish sohasida:

yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan daraxtlarni kesish va yogʻoch sotishga oid qoidalar bajarilishi, shuningdek, pichan oʻrish, mol boqish va oʻrmondan foydalanishning boshqa qoidalariga rioya etilishini nazorat qiladi va qonunbuzilish holatlari yuzasidan belgilangan tartibda chora koʻradi;

gʻayriqonuniy ravishda kesilgan yoki yoʻq qilingan daraxtlar va butalar oʻrniga daraxt va buta koʻchatlari ekilishi hamda parvarish qilinishi ustidan nazorat qiladi;

(i) oʻrmon fondi hududida ov qilish qoidalari, normalari va muddatlariga rioya etilishini taʼminlash ustidan nazorat qilish sohasida:

oʻrmon uchun foydali faunani yoʻq qilib yuborish, oʻrmon fondi hududida ov qilish qoidalari, normalari va muddatlari, shuningdek, ov qilish va baliq ovlash qoidalariga rioya etilishini nazorat qiladi;

oʻrmon resurslarini, qimmatbaho tabiiy landshaftlarni, shuningdek, oʻrmonlarning ekologik (tuproqni muhofaza qilish, suvni muhofaza qilish, oʻsimlik va hayvonot dunyosini va boshqa tabiiy resurslarni muhofaza qilish, himoya, sanitariya-gigiyena, sogʻlomlashtirish, rekreatsiya) funksiyalari saqlanishi boʻyicha nazorat tadbirlarini amalga oshiradi;

(k) Oʻrmon xoʻjaligi tizimini rivojlantirish konsepsiyasi asosida belgilab berilgan topshiriqlar, prognoz koʻrsatkichlar, parametrlar hamda tasdiqlangan “yoʻl xaritasi” yuzasidan amalga oshirilgan ishlar ijrosini oʻrganish sohasida:

Oʻrmon xoʻjaligi tizimini rivojlantirish konsepsiyasi asosida belgilab berilgan topshiriqlar, prognoz koʻrsatkichlar, parametrlar hamda tasdiqlangan “yoʻl xaritasi” yuzasidan amalga oshirilgan ishlar ijrosini oʻrganadi;

(l) oʻrmon fondi yerlari, ijaraga berilgan oʻrmon fondi uchastkalarini hisobga olish, ularning maʼlumotlar bazasini shakllantirish, reyestrini yuritish hamda ijaraga berilgan oʻrmon fondi uchastkalarining ijara toʻlovi, penya, jarimalarning oʻz vaqtida toʻliq tushirilishi ustidan nazorat qilish sohasida:

oʻrmon fondi yerlari, ijaraga berilgan oʻrmon fondi uchastkalarini hisobga olish, ularning maʼlumotlar bazasini shakllantirish, reyestrini yuritish hamda ijaraga berilgan oʻrmon fondi uchastkalarining ijara toʻlovi, penya, jarimalarning oʻz vaqtida toʻliq tushirilishi ustidan nazorat qiladi;

(m) “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida amalga oshirilgan ishlarning haqqoniyligi va natijadorligini nazorat qilish sohasida:

“Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida amalga oshirilgan ishlarning haqqoniyligi va natijadorligini nazorat qiladi;

“Yashil makon” platformasiga kiritilgan axborotning ishonchliligini har tomonlama oʻrganadi, huquqbuzarliklar aniqlangan taqdirda belgilangan tartibda choralar koʻradi;

(n) respublikaning tuman va shaharlarida atrof tabiiy muhit davlat ekologik monitoringi tizimi natijalaridan foydalangan holda, tabiatni muhofaza qilish sohasidagi qonunbuzilishi holatlarini aniqlash va qonuniy choralar koʻrish sohasida:

atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasida huquqbuzarlik sodir etgan shaxslarning hisobini yuritadi, maʼlumotlarni tahlil qiladi;

(o) atrof-muhitni muhofaza qilish faoliyatining samaradorligini oshirish hamda fuqarolar, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlar hamda ommaviy axborot vositalari bilan jamoatchilik ekologik nazoratini amalga oshirishda hamkorlik qilish sohasida:

ekologik nazoratni amalga oshirish sohasida jamoatchilik ekologiya nazoratchilari bilan oʻzaro hamkorlik qiladi;

fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va nodavlat notijorat tashkilotlarga jamoatchilik ekologik nazoratini amalga oshirishda koʻmaklashadi;

jismoniy va yuridik shaxslarning ekologik nazorat sohasi bilan bogʻliq murojaatlarini koʻrib chiqadi;

atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va chiqindilar bilan bogʻliq faoliyat sohasidagi huquqbuzarliklar masalalari boʻyicha seminarlar, uchrashuvlar, davra suhbatlari, tushuntirishlar oʻtkazadi.

3-bob. Ekopolitsiyaning huquq va majburiyatlari

9. Ekopolitsiya oʻziga yuklatilgan vazifa va funksiyalardan kelib chiqqan holda quyidagi huquqlarga ega:

atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi davlat ekologik nazorati masalalari boʻyicha ijro etuvchi hokimiyat organlari, xoʻjalik birlashmalari, boshqa tashkilotlarga soʻrovnomalar yuborish;

davlat organlari va boshqa organlar, tashkilotlar va ularning mansabdor shaxslaridan nazorat funksiyalarini bajarish uchun zarur hujjatlar, izohlar, axborot, statistik maʼlumotlar va maʼlumotnomalar olish;

ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish organlari yurituvidagi ishlar va materiallar boʻyicha fuqarolarni, mansabdor shaxslarni ekologiya organlariga chaqirtirish, ulardan zarur maʼlumotlar, hujjatlarni va ularning koʻchirma nusxalarini olish;

davlat ekologik nazoratini oʻrnatish sohasida aniqlangan qonun hujjatlari buzilishlari holatlari, shuningdek, ularning sodir etilishiga imkon yaratgan sabablar va sharoitlar boʻyicha fuqarolar va mansabdor shaxslardan tushuntirish xatlarini talab qilish va olish;

maʼmuriy huquqbuzarliklar sodir etgan shaxslarni qonunchilikda belgilangan tartibda ushlab turish va ichki ishlar organlariga olib borish;

qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda ushlab turish sababi bartaraf etilgunga va maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi ish koʻrilgunga qadar transport vositalarini ushlab turish va koʻrikdan oʻtkazish;

vakolatli organlarning tegishli maʼlumotlar bazalari, davlat axborot tizimlari va resurslaridan belgilangan tartibda foydalanish;

qonunosti hujjatlarida belgilangan tartibda tasdiqlangan yagona namunadagi formali kiyim-bosh kiyish, maxsus unvonlar va farqlovchi belgilarga ega boʻlish;

xizmat vazifalarini bajarish jarayonida formali kiyim-bosh kiyish, shaxsiy biriktirilgan xizmat qurolini va maxsus vositalarni olib yurish, saqlash, shuningdek, qonun hujjatlarida belgilangan holatlarda va tartibda jismoniy kuchni, maxsus vositalar va xizmat qurolini ishlatish;

hayvonot dunyosi obyektlaridan foydalanish huquqini beruvchi hujjatlarni tekshirish, transport, suzish vositalarini maʼmuriy toʻxtatib turish, buyumlar, transport vositalari va kemalar, ov va baliqchilik vositalari, terib va yigʻib olingan yovvoyi oʻsimliklarni, ovlangan va tayyorlab qoʻyilgan mahsulotlarni va boshqa buyumlarni koʻzdan kechirish;

muhofaza etiladigan tabiiy hududlar, ovchilik, oʻrmon ovchiligi va baliqchilik xoʻjaliklarining kordonlari, binolari, omborxonalari hamda oʻrmon nazoratchilari va malakali ovchilarning (yegerlarning) boshqa inshootlarini belgilangan tartibda koʻzdan kechirish;

noqonuniy terilgan va ovlangan mahsulotlarni olib qoʻyish va belgilangan tartibda tayyorlash, qayta ishlab chiqarish va savdo-sotiq bilan shugʻullanuvchi tashkilotlarga shartnomaviy narxlarda, “Mehribonlik” uylariga, “Gʻamxoʻrlik” markazlariga, Ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash markazlariga, internat, maktablar va shifoxonalarga, Ijtimoiy reyestrga kiritilgan oilalarga bepul topshirish;

huquqbuzarlikni sodir etish vositalari hisoblangan asbob, qurol, oʻq-dorilar hamda ovchilik va baliqchilikning boshqa buyumlarini belgilangan tartibda olib qoʻyish;

Ekopolitsiyaga yuklatilgan vazifalar va funksiyalar doirasida Ekologiya qoʻmitasining tarkibiy boʻlinmalari va tashkilotlariga koʻrsatmalar va topshiriqlar berish;

Ekopolitsiya qonun hujjatlari va mazkur nizomga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

10. Ekopolitsiyaning mansabdor shaxslari quyidagilarga majburdir:

ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasiga oid qonun hujjatlari buzilishlarining oldini olish, aniqlash hamda bartaraf qilish boʻyicha vazifalar va funksiyalarni oʻz vaqtida va toʻliq darajada bajarish;

davlat sirini, qonun bilan himoya qilinadigan maʼlumotlarni sir saqlash;

korrupsiya va manfaatlar toʻqnashuviga yoʻl qoʻymaslik;

qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa majburiyatlarni bajarish.

11. Ekopolitsiyaning mansabdor shaxslari xizmat vazifalarini bajarishda davlat hokimiyati vakili hisoblanadi va davlatning himoyasi ostida boʻladi.

Ekopolitsiya xodimlariga xizmat vazifalarini bajarishga toʻsqinlik qiluvchi har qaysi shakldagi har qanday taʼsir koʻrsatish yoxud ular faoliyatiga aralashish, hujjatlar yoki maʼlumotlarni taqdim qilmaslik taqiqlanadi.

12. Ekopolitsiya xodimlari uchun moʻljallangan xizmat quroli va unga oʻq-dorilar turlari, turkumlari (modellari), miqdori, maxsus vositalar, shuningdek, ularni xarid qilish, saqlash, tashish, topshirish, qabul qilib olish va hisobga qoʻyish tartibi Ichki ishlar vazirligi bilan kelishgan holda Ekologiya qoʻmitasi tomonidan belgilanadi.

4-bob. Ekopolitsiya faoliyatini tashkil qilish

13. Ekologiya qoʻmitasi Raisi bir vaqtning oʻzida Ekopolitsiya boshligʻi hisoblanadi.

Ekologiya qoʻmitasi Raisi oʻrinbosari bir vaqtda Ekopolitsiya boshligʻining oʻrinbosari hisoblanadi va Ekopolitsiyaning tezkor shtabiga rahbarlik qiladi.

Ekopolitsiyaga uning hududiy boʻlinmalarini maʼmuriy-hududiy birliklar chegaralarini hisobga olmagan holda tabiiy ekologik hududlar chegaralari doirasida tashkil etishga ruxsat etiladi.

14. Ekopolitsiya boshligʻi:

Ekopolitsiya faoliyatiga umumiy rahbarlik qiladi va Ekopolitsiyaga yuklatilgan vazifa hamda funksiyalar bajarilishi uchun shaxsan javob beradi;

Ekopolitsiya xodimlarini belgilangan tartibda lavozimga tayinlash va lavozimidan ozod etish, Ekopolitsiya tuzilmasini belgilangan umumiy shtatlar soni doirasida oʻzgartirish, Ekopolitsiya va hududiy Ekopolitsiyalar xodimlarini ragʻbatlantirish va intizomiy javobgarlikka tortish;

vakolatlari doirasida Ekopolitsiyaning faoliyatini tashkil etish masalalariga doir Ekopolitsiyaning barcha xodimlariga, shuningdek, hududiy Ekopolitsiyalar uchun bajarilishi majburiy boʻlgan koʻrsatma va topshiriqlar beradi;

Ekopolitsiya xodimlari oʻrtasida vazifalarni taqsimlaydi hamda ularning faoliyatini tashkil qiladi;

Ekopolitsiyaning hududiy boʻlinmalari boshliqlarining hisobotlarini eshitadi;

Ekopolitsiya faoliyatiga taalluqli masalalar boʻyicha tezkor yigʻilishlar oʻtkazadi;

Ekopolitsiya boshligʻi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshiradi.

15. Ekopolitsiya boshligʻi oʻrinbosarlari oʻziga biriktirilgan masalalar yuzasidan quyidagi vazifalarni bajaradi:

hududiy Ekopolitsiyalar tomonidan ularga yuklatilgan vazifalarning bajarilishini soʻzsiz taʼminlash choralarini koʻrish, ularning hisobotlarini tizimli ravishda eshitish hamda qayd etilgan koʻrsatkichlarga erishish borasida ularning shaxsiy masʼuliyatini oshiradi;

atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanishga doir qonun hujjatlari ijrosini taʼminlash, ijro intizomini mustahkamlash boʻyicha kompleks amaliy chora-tadbirlarni amalga oshirish, shuningdek, topshiriqlarning oʻz vaqtida va sifatli bajarilishini nazorat qiladi;

Ekopolitsiya boshligʻining topshiriqlari va koʻrsatmalari oʻz vaqtida hamda sifatli bajarilishini taʼminlaydi;

qonun hujjatlarida belgilangan muddatlarda va tartibda jismoniy va yuridik shaxslarni qabul qiladi;

Ekopolitsiya boshligʻiga Ekopolitsiya faoliyatining samaradorligi va sifatini oshirish boʻyicha takliflar kiritadi;

Ekopolitsiya boshligʻi oʻrinbosari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshiradi.

16. Ekopolitsiya oʻziga yuklatilgan vazifalar va funksiyalarni joylarga chiqqan holda oʻzi tomonidan yoki bevosita Ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari va hududiy Ekopolitsiyalari orqali hal qiladi hamda oʻz faoliyati yoʻnalishlari boʻyicha quyidagicha hamkorlik qiladi:

koʻrsatmalar beradi va ularning bajarilishini nazorat qiladi;

Ekopolitsiyaning bevosita faoliyati masalalari boʻyicha soʻrovnomalar yuboradi va ularning bajarilish jarayonini nazorat qiladi;

faoliyatini tekshiradi va oʻrganadi, davlat ekologik nazorati sohasidagi ish amaliyotini umumlashtirish, ushbu yoʻnalishni yanada takomillashtirish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqadi;

ekologik nazorat sohasida ish rejalarini tahlil qiladi, oʻz faoliyatini vakolatlar doirasida rejalashtirishni takomillashtirish choralarini koʻradi;

hududiy Ekopolitsiyalardan davlat ekologik nazorati mexanizmlarini takomillashtirish boʻyicha kelgan takliflarni koʻrib chiqadi;

hududiy Ekopolitsiyalardan hisobotlarini oladi va ularni umumlashtiradi;

normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini tayyorlashda hududiy boʻlinmalar va quyi tashkilotlar ishtirokini tashkil etadi, ulardan ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi qonun hujjatlarini takomillashtirish boʻyicha kelgan takliflarni koʻrib chiqadi.

5-bob. Ekopolitsiyani moliyalashtirish va moddiy-texnik taʼminlash

17. Quyidagilar Ekopolitsiya faoliyatini moliyalashtirish manbalari hisoblanadi:

Davlat budjeti mablagʻlari;

Ekologiya qoʻmitasining budjetdan tashqari mablagʻlari;

jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriyalari;

qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar.

18. Ekopolitsiya xodimlari ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi qonunbuzilish holatlari yuzasidan qoʻllanilgan jarima hamda atrof-muhit va tabiiy resurslarga yetkazilgan zarar summasi hisobidan belgilangan tartibda pul mukofoti bilan ragʻbatlantiriladi.

Ekopolitsiya xodimlariga Ekologiya qoʻmitasi raisining buyrugʻi bilan boshqa ragʻbatlantirish choralari ham belgilanishi mumkin.

6-bob. Ekopolitsiyaga ishga qabul qilingan xodimlar tomonidan qasamyod qabul qilish qoidalari

19. Ekopolitsiya xodimlari birinchi marotaba ishga qabul qilinayotganda ekologiya organlari xodimlarining qasamyodini qabul qiladi.

20. Qasamyod yakka tartibda qabul qilinadi. Qasamyod qabul qiluvchi shaxs qasamyod matnini ovoz chiqarib oʻqiydi va unga imzo chekadi.

Imzolangan qasamyod matni varagʻi xodimning shaxsiy hujjatlari yigʻmajildida saqlanadi.

Qasamyod qilish matni Ekologiya qoʻmitasining buyrugʻi bilan tasdiqlanadi.

7-bob. Yakunlovchi qoidalar

21. Ushbu Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 18-noyabrdagi PQ-343-son qaroriga 4-ILOVA

Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi tizimidagi davlat inspektori maqomiga ega xodimlarga maxsus unvonlar berish tartibi toʻgʻrisida

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda — Ekologiya qoʻmitasi) tizimidagi davlat ekologiya inspektori maqomiga ega boʻlgan xodimlar (keyingi oʻrinlarda — davlat inspektorlari)ga maxsus unvonlar berish tartibini belgilaydi.

2. Ekologiya qoʻmitasi tizimidagi davlat inspektoriga xizmat majburiyatlariga munosabati, malaka oshirish kurslarini oʻtaganligi, oʻtagan xizmat yillari va egallagan lavozimini inobatga olgan holda yakka tartibda quyidagi maxsus unvonlar beriladi:

I, II, III darajali davlat ekologiya maslahatchilari;

I, II, III darajali ekologiya maslahatchilari;

I, II, III darajali ekologlar.

3. Davlat inspektorlari kasb boʻyicha xizmatga layoqatini baholash uchun har uch yilda kamida bir marta attestatsiyadan oʻtkaziladi. Navbatdan tashqari attestatsiyalar Ekologiya qoʻmitasi raisi buyrugʻiga binoan oʻtkaziladi.

Davlat inspektorlarini attestatsiyadan oʻtkazish tartibi Ekologiya qoʻmitasi raisi tomonidan tasdiqlanadigan mansabdor shaxslarni attestatsiyadan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq belgilanadi.

2-bob. Davlat inspektori lavozimiga tayinlash

4. Davlat inspektori lavozimiga oʻzining kasb malakasi, ishchanlik, shaxsiy va maʼnaviy-axloqiy sifatlariga, maʼlumoti darajasiga va salomatligiga koʻra ekologik nazorat sohasida ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi organlariga yuklatilgan vazifalarning bajarilishini taʼminlashga qodir boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari tayinlanadilar.

5. Quyidagi shaxslar davlat inspektori lavozimiga tayinlanmaydi:

Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi boʻlmagan;

jinoyat sodir etganligi uchun ilgari sudlangan fuqarolar ularga nisbatan jazo qoʻllanganligidan, sudlanganlik holati tugallanganligidan yoki olib tashlanganligidan va amnistiya akti qoʻllanganligidan qatʼi nazar (ehtiyotsizlik orqasida, shu jumladan, mansab mavqeyini suiisteʼmol qilish bilan bogʻliq boʻlmagan jinoyat sodir etganligi uchun sudlangan fuqarolar bundan mustasno);

belgilangan tartibda huquqiy layoqatsiz yoki huquqiy layoqati cheklangan deb eʼtirof etilgan;

mehnat toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga muvofiq ilgari ish beruvchining tashabbusi bilan ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi organlaridan boʻshatilgan (Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat kodeksining 161-moddasi ikkinchi qismining 1 va 2-bandlari boʻyicha ishdan boʻshatilgan holatlar bundan mustasno), shuningdek, boshqa organ va tashkilotlardan obroʻsini toʻkadigan xatti-harakat sodir etganlik uchun boʻshatilgan shaxslar.

6. Davlat inspektorlari Ekologiya qoʻmitasining ichki mehnat tartibi qoidalariga, shuningdek, qoʻmita tomonidan tasdiqlangan formali kiyim-bosh kiyib yurish qoidalariga rioya etishga majburdirlar.

7. Davlat inspektorlariga:

oʻrindoshlik boʻyicha ishlash (ilmiy, oʻqituvchilik va ijodiy faoliyat bilan shugʻullanish bundan mustasno);

ish tashlashlar, siyosiy manifestatsiyalar va yurishlarni tashkil etish va ularda qatnashish;

xizmat vazifalarini bajarish chogʻida spirtli ichimliklar va narkotik moddalar isteʼmol qilish;

ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi organlari shaʼniga dogʻ tushirish;

xizmat axborotlaridan lavozim vazifalari bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda foydalanish taqiqlanadi.

8. Quyidagi davlat inspektorlarining toifalari Ekologiya qoʻmitasi nomidan davlat ekologik nazoratini amalga oshirish, ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi huquqbuzarliklar uchun vakolat doirasida qonuniy chora koʻrish, maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqish va jarima solish tariqasida maʼmuriy jazo chorasini qoʻllashga haqlidir:

Ekologiya qoʻmitasi raisi — Ekologiya qoʻmitasining Davlat bosh ekologiya inspektori;

Ekologiya qoʻmitasi raisining oʻrinbosarlari, Ekopolitsiya boshligʻi oʻrinbosarlari — Ekologiya qoʻmitasining nazorat qilish yoʻnalishlari boʻyicha davlat bosh ekologiya inspektorlari;

Ekologiya qoʻmitasining markaziy apparati departament, boshqarma boshliqlari, Ekopolitsiya tarkibiy boʻlinmalari boshliqlari, shuningdek, “Ekologik monitoring milliy markazi” davlat muassasasi direktori — Ekologiya qoʻmitasining nazorat qilish yoʻnalishlari boʻyicha oʻrinbosarlari, davlat katta ekologiya inspektorlari;

Ekologiya qoʻmitasining markaziy apparati departament, boshqarma boshliqlari oʻrinbosarlari, boʻlim boshliqlari, Ekopolitsiya bosh mutaxassislari, shuningdek, “Ekologik monitoring milliy markazi” davlat muassasasi direktor oʻrinbosari — davlat katta ekologiya inspektorlari;

Ekologiya qoʻmitasining markaziy apparat bosh mutaxassislari — davlat katta ekologiya inspektorlari;

Ekologiya qoʻmitasining markaziy apparati yetakchi mutaxassislari va mutaxassislari, shuningdek, “Ekologik monitoring milliy markazi” davlat muassasasi bosh va yetakchi mutaxassislari — davlat ekologiya inspektorlari;

Ekologiya qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalari boshliqlari — Ekologiya qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalarining davlat bosh ekologiya inspektorlari;

Ekologiya qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalari boshliqlarining oʻrinbosarlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar Ekopolitsiya boshliqlari — Ekologiya qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalari nazorat qilish yoʻnalishlari boʻyicha davlat bosh ekologiya inspektorlari;

Ekologiya qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalarining boʻlim va shoʻba boshliqlari, tuman va shahar ekologiya boʻlimlari boshliqlari, Ekopolitsiyaning hududiy bosh mutaxassislari va tezkor nazorat guruhi xodimlari — tegishli ravishda Ekologiya qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalarining davlat katta ekologiya inspektorlari;

Ekologiya qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalari, tuman va shahar ekologiya boʻlimlarining bosh, yetakchi mutaxassislari va mutaxassislari, davlat qoʻriqxonalarining, majmua (landshaft) buyurtma qoʻriqxonalarining, tabiat bogʻlarining, davlat biosfera rezervatlarining qoʻriqlash xodimlari, davlat oʻrmon xoʻjaliklarining, davlat oʻrmon-ov xoʻjaliklarining, ixtisoslashtirilgan davlat oʻrmon xoʻjaliklarining, davlat oʻrmon ishlab chiqarish korxonalarining davlat inspektorlari va xodimlari — Ekologiya qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalari davlat ekologiya inspektorlari.

3-bob. Davlat inspektoriga maxsus unvon berish tartibi

9. Malaka talablariga javob beradigan davlat inspektorlariga, attestatsiyadan oʻtgan taqdirda, shtatlar roʻyxati boʻyicha egallab turgan lavozimini hisobga olgan holda hamda oldingi unvonida xizmat qilish muddati tugagach, izchil tartibda quyidagi navbatdagi maxsus unvon beriladi:

Ekologiya qoʻmitasining markaziy apparatida:

Shtatdagi lavozim * Maxsus unvon Farqlash belgilari Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi raisi I darajali davlat ekologiya maslahatchisi Prosvetlarsiz 22 mm.lik uchta yulduz Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi raisining b irinchi oʻrinbosari II darajali davlat ekologiya maslahatchisi Prosvetlarsiz 22 mm.lik ikkita yulduz Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi raisining oʻrinbosarlari va Ekopolitsiya boshligʻi oʻrinbosari III darajali davlat ekologiya maslahatchisi Prosvetlarsiz 22 mm.lik bitta yulduz Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining departament, boshqarma boshliqlari, Ekopolitsiya boshligʻi oʻrinbosari, Ekopolitsiya boʻlim boshliqlari I darajali ekologiya maslahatchisi Ikkita parallel prosvetli, 20 mm.lik uchta yulduz Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining departament, boshqarma boshliqlari oʻrinbosarlari, boʻlim boshliqlari hamda Ekopolitsiya bosh mutaxassislari II darajali ekologiya maslahatchisi Ikkita parallel prosvetli, 20 mm.lik ikkita yulduz Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining bosh mutaxassislari III darajali ekologiya maslahatchisi Ikkita parallel prosvetli, 20 mm.lik bitta yulduz

Ekologiya qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalari, shuningdek, tuman (shahar)lar ekologiya boʻlimlari:

Shtatdagi lavozim* Maxsus unvon Farqlash belgilari Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalar i boshliqlari I darajali ekologiya maslahatchisi Ikkita parallel prosvetli, 20 mm.lik uchta yulduz Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalar i boshliqlari oʻrinbosarlari, hududiy Ekopolitsiyaning boshliqlari II darajali ekologiya maslahatchisi Ikkita parallel prosvetli, 20 mm.lik ikkita yulduz Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalar i markaziy apparatining boʻlim va shoʻba boshliqlari, tuman va shahar ekologiya va iqlim oʻzgarishi boʻlimlari boshliqlari hamda hududiy Ekopolitsiyaning bosh mutaxassislari III darajali ekologiya maslahatchisi Ikkita parallel prosvetli, 20 mm.lik bitta yulduz Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalar i markaziy apparatining bosh mutaxassislari hamda hududiy Ekopolitsiyaning yetakchi mutaxassislari I darajali ekolog Bitta prosvetli, markazda 13 mm.lik uchta yulduz Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalar i markaziy apparatining mutaxassislari hamda tuman va shahar ekologiya va iqlim oʻzgarishi boʻlimlarining bosh mutaxassislari II darajali ekolog Bitta prosvetli, markazda 13 mm.lik ikkita yulduz Tuman va shahar ekologiya va iqlim oʻzgarishi boʻlimlarining mutaxassislari III darajali ekolog Bitta prosvetli, markazda 13 mm.lik bitta yulduz

Oʻrmon xoʻjaliklari va muhofaza etiladigan tabiiy hududlar:

Shtatdagi lavozim* Maxsus unvon Farqlash belgilari Davlat qoʻriqxonalari, majmua (landshaft) buyurtma qoʻriqxonalari, tabiat bogʻlari, yuridik shaxs shaklidagi davlat buyurtma qoʻriqxonalari, davlat tabiiy pitomniklari, davlat biosfera rezervatlari milliy tabiat bogʻlari direktorlari; davlat oʻrmon xoʻjaliklari, davlat oʻrmon-ov xoʻjaliklari, ixtisoslashtirilgan davlat oʻrmon xoʻjaliklari, davlat oʻrmon ishlab chiqarish korxonalari direktorlari II darajali ekologiya maslahatchisi Ikkita parallel prosvetli, 20 mm.lik ikkita yulduz davlat qoʻriqxonalari, majmua (landshaft) buyurtma qoʻriqxonalari, tabiat bogʻlari, yuridik shaxs shaklidagi davlat buyurtma qoʻriqxonalari, davlat tabiiy pitomniklari, davlat biosfera rezervatlari milliy tabiat bogʻlari direktorlari oʻrinbosarlari; davlat oʻrmon xoʻjaliklari, davlat oʻrmon-ov xoʻjaliklari, ixtisoslashtirilgan davlat oʻrmon xoʻjaliklari, davlat oʻrmon ishlab chiqarish korxonalari direktorlari oʻrinbosarlari III darajali ekologiya maslahatchisi Ikkita parallel prosvetli, 20 mm.lik bitta yulduz Davlat qoʻriqxonalari, majmua (landshaft) buyurtma qoʻriqxonalari, tabiat bogʻlari, yuridik shaxs shaklidagi davlat buyurtma qoʻriqxonalari, davlat tabiiy pitomniklari, davlat biosfera rezervatlari milliy tabiat bogʻlari boʻlim boshliqlari va bosh mutaxassislari; davlat oʻrmon xoʻjaliklari, davlat oʻrmon-ov xoʻjaliklari, ixtisoslashtirilgan davlat oʻrmon xoʻjaliklari, davlat oʻrmon ishlab chiqarish korxonalari boʻlim boshliqlari va bosh mutaxassislari I darajali ekolog Bitta prosvetli, markazda 13 mm.lik uchta yulduz Davlat qoʻriqxonalari, majmua (landshaft) buyurtma qoʻriqxonalari, tabiat bogʻlari, yuridik shaxs shaklidagi davlat buyurtma qoʻriqxonalari, davlat tabiiy pitomniklari, davlat biosfera rezervatlari milliy tabiat bogʻlari boʻlim boshliqlari va bosh mutaxassislari; davlat oʻrmon xoʻjaliklari, davlat oʻrmon-ov xoʻjaliklari, ixtisoslashtirilgan davlat oʻrmon xoʻjaliklari, davlat oʻrmon ishlab chiqarish korxonalari bosh mutaxassislari II darajali ekolog Bitta prosvetli, markazda 13 mm.lik ikkita yulduz Davlat qoʻriqxonalari, majmua (landshaft) buyurtma qoʻriqxonalari, tabiat bogʻlari, yuridik shaxs shaklidagi davlat buyurtma qoʻriqxonalari, davlat tabiiy pitomniklari, davlat biosfera rezervatlari milliy tabiat bogʻlari boʻlim boshliqlari va mutaxassislari; davlat oʻrmon xoʻjaliklari, davlat oʻrmon-ov xoʻjaliklari, ixtisoslashtirilgan davlat oʻrmon xoʻjaliklari, davlat oʻrmon ishlab chiqarish korxonalari boʻlim boshliqlari va mutaxassislari III darajali ekolog Bitta prosvetli, markazda 13 mm.lik bitta yulduz

10. Davlat inspektorlariga birinchi va navbatdagi maxsus unvonlar:

I, II va III darajali davlat ekologiya maslahatchisi maxsus unvoni — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan;

I, II, III darajali ekologiya maslahatchisi va I, II, III darajali ekologlar maxsus unvonlari — Ekologiya qoʻmitasi raisi tomonidan beriladi.

11. Davlat inspektorlari uchun maxsus unvonda xizmat qilishning quyidagi muddatlari belgilanadi:

III darajali ekolog — 2 yil;

II darajali ekolog — 2 yil;

I darajali ekolog — 3 yil;

III darajali ekologiya maslahatchisi — 3 yil;

II darajali ekologiya maslahatchisi — 4 yil;

I darajali ekologiya maslahatchisi — 4 yil;

I, II va III darajali davlat ekologiya maslahatchisi maxsus unvonlarida xizmat qilish muddatlari belgilanmaydi.

12. Maxsus unvonda xizmat qilish muddati maxsus unvon berish toʻgʻrisidagi buyruq chiqqan kundan boshlab hisoblanadi.

Davlat inspektorlarining maxsus unvoni pasaytirilgan taqdirda, uning avvalgi unvoni qayta tiklanguniga qadar oʻtagan xizmat davri navbatdagi unvon berish uchun xizmat muddatiga qoʻshilmaydi.

13. Davlat inspektorlari yuqoriroq darajadagi unvon belgilangan lavozimga oʻtkazilganda, mavjud unvonida boʻlish muddati oʻtgan boʻlsa, lavozimiga qachon tayinlanganidan qatʼi nazar, navbatdagi maxsus unvon taqdim etiladi, biroq mazkur unvon uning maxsus unvonidan ikki darajadan yuqori boʻlmasligi kerak.

14. Rahbarlik lavozimiga yangi qabul qilingan mansabdor shaxslarga maxsus unvon egallab turgan shtatdagi lavozimi boʻyicha sinov muddati tugagandan keyin beriladi, Ekopolitsiya tuzilmasidagi davlat inspektorlarining maxsus unvoni bundan mustasno.

15. Intizomiy jazo qoʻllangan yoxud unga nisbatan jinoiy ish qoʻzgʻatilgan yoki qonunchilikni yoki xizmat intizomini buzganlik fakti boʻyicha xizmat tekshiruvi oʻtkazilayotgan davlat inspektorlarini navbatdagi maxsus unvonlarni berishga yoki ragʻbatlantirishga tavsiya etish intizomiy jazo olib tashlangungacha yoxud jinoiy ish javobgarlikdan ozod qilish asoslari boʻyicha toʻxtatilgungacha yoki xizmat tekshiruvi tugagungacha amalga oshirilmaydi.

16. Istisno tartibida, davlat inspektorlari navbatdagi maxsus unvonlarni muddatidan oldin yoki egallab turgan shtatdagi lavozimi boʻyicha belgilangandan bir daraja yuqori unvonni quyidagi mezon boʻyicha olishlari mumkin:

xizmat vazifalarini vijdonan bajargani uchun — egallab turgan lavozimi boʻyicha maxsus unvondagi xizmat muddatidan qatʼi nazar.

Mansabdor shaxslarga maxsus unvon egallab turgan shtatdagi lavozimi boʻyicha belgilangandan bir daraja yuqori unvon ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi organlaridagi xizmatning butun davri mobaynida faqat bir marta berilishi mumkin.

17. Nazorat, huquqni muhofaza qiluvchi yoki maxsus unvon va martaba darajasi berilishi nazarda tutilgan boshqa organlardan xizmatga qabul qilingan yoki oʻtkazilgan shaxslarga maxsus unvonlar, egallab turgan lavozimidan qatʼi nazar, Ekologiya qoʻmitasi raisi tomonidan ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq beriladi.

18. Davlat inspektorlariga berilgan maxsus unvonlar lavozimda boʻlgan davrda amal qiladi.

19. Davlat inspektorligiga qayta qabul qilingan shaxslarga ilgari berilgan maxsus unvonlar tiklanadi.

Bunda agar egallab turilgan lavozim yanada yuqoriroq unvonni taqozo etsa, u holda ushbu unvon sinov muddati tugagach beriladi.

Agar egallab turilgan lavozim pastroq maxsus unvonni taqozo etsa, u holda xizmatga qaytadan qabul qilingan shaxslarda ularning ilgari berilgan maxsus unvoni saqlanib qoladi.

20. Yuqori yoki teng lavozimga vazifasini bajaruvchi etib tayinlangan xodimlarga navbatdagi maxsus unvonlar vazifa bajaruvchi etib tayinlangunga qadar egallagan lavozimining unvon pogʻonasi boʻyicha beriladi.

21. Ekologiya qoʻmitasi markaziy apparati, Ekopolitsiya, hududiy boʻlinmalar rahbarlari oʻz xodimlarining maxsus unvondagi xizmat muddati tugagach bir oy muddatda navbatdagi maxsus unvon berish boʻyicha taqdimnomani Ekologiya qoʻmitasi va uning hududiy boʻlinmalaridagi maxsus komissiyaga taqdim etishga majburdir.

Davlat inspektorlarini navbatdagi maxsus unvon berishga taqdim etish asossiz ravishda kechiktirilgan taqdirda yuqorida keltirilgan shaxslar mehnatga oid qonun hujjatlariga muvofiq intizomiy javobgarlikka tortiladi.

22. Davlat inspektorlariga navbatdagi maxsus unvon berishga tavsiya etishni kechiktirish, maxsus unvonni bir darajaga pasaytirish Ekologiya qoʻmitasi raisi, Ekologiya qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalari boshliqlari tomonidan oʻz vakolatlari doirasida, tegishli darajalardagi boshqarma rahbarlari taqdimnomasiga binoan xizmat burchini buzganlik, xizmat vazifalarini zarur tarzda bajarmaganlik uchun amalga oshiriladi.

Maxsus unvoni pasaytirilgan davlat inspektorlari ilgarigi maxsus unvoniga Ekologiya qoʻmitasi raisi, Ekologiya qoʻmitasining hududiy bosh boshqarmalari boshliqlari tomonidan tegishli darajalardagi boshqarmalar rahbarlarining taqdimnomasiga binoan tiklanadi.

Davlat inspektorlari ilgarigi maxsus unvonga tiklangungacha ularga navbatdagi unvon berilishiga yoki ularning maxsus unvoni takroran pasaytirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

23. Davlat inspektorlari maxsus unvondan:

oʻz nomiga isnod keltiruvchi qilmishlari uchun ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish organlaridan boʻshatilganda;

Ekologiya qoʻmitasi raisi buyrugʻi asosida;

jinoyat sodir etganlik uchun — sudning qonuniy kuchga kirgan hukmiga binoan mahrum etilishi mumkin.

24. Maxsus unvonlarga ega boʻlgan mansabdor shaxslarga har oyda maxsus unvon uchun Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan ustama haq toʻlanadi. Maxsus unvon uchun (maxsus unvon berilgan vaqtdan boshlab toʻlanadigan) ustama haq miqdorlari lavozim maoshiga nisbatan koeffitsiyentlar bilan mazkur Nizomga 2-ilovaga muvofiq belgilanadi.

4-bob. Yakunlovchi qoida

25. Ushbu Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlariga muvofiq javob beradilar.

Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi tizimidagi davlat inspektori maqomiga ega xodimlarga maxsus unvonlar berish tartibi toʻgʻrisida nizomga 1-ILOVA

Ekologiya va iqlim oʻzgarishi organlari maxsus unvonlarining boshqa davlat organlari unvon va martaba darajalariga nisbatan

T/r Ekologiya va iqlim oʻzgarishi organlarining maxsus unvonlari Davlat soliq xizmati organlarining maxsus unvonlari Ichki ishlar organlarining maxsus unvonlari Milliy gvardiya organlarining maxsus unvonlari Harbiy unvonlar Bojxona organlarining maxsus unvonlari Prokuratura organlarining martaba darajalari (shu jumladan harbiy prokuratura) Adliya organlarining martaba d arajalari Sud organlarining martaba darajalari 1. III darajali ekolog Soliq xizmatining III darajali inspektori Leytenant Leytenant Leytenant Bojxona xizmati leytenanti 3-darajali yurist, adliya leytenanti 3-darajali yurist 3-darajali yurist 2. II darajali ekolog Soliq xizmatining II darajali inspektori Katta leytenant Katta leytenant Katta leytenant Bojxona xizmati katta leytenanti 2-darajali yurist, adliya katta leytenanti 2-darajali yurist Beshinchi malaka darajasi, 2-darajali yurist 3. I darajali ekolog Soliq xizmatining I darajali inspektori Kapitan Kapitan Kapitan Bojxona xizmati kapitani 1-darajali yurist, adliya kapitani 1-darajali yurist Toʻrtinchi malaka darajasi, 1-darajali yurist 4. III darajali ekologiya maslahatchisi Soliq xizmatining III darajali maslahatchisi Mayor Mayor Mayor Bojxona xizmati mayori Adliya kichik maslahatchisi, adliya mayori 3-darajali adliya maslahatchisi Uchinchi malaka darajasi, 3-darajali adliya maslahatchisi 5. II darajali ekologiya maslahatchisi Soliq xizmatining II darajali maslahatchisi Podpolkovnik Podpolkovnik Podpolkovnik Bojxona xizmati podpolkovnigi Adliya maslahatchisi, adliya podpolkovnigi 2-darajali adliya maslahatchisi Ikkinchi malaka darajasi, 2-darajali adliya maslahatchisi 6. I darajali ekologiya maslahatchisi Soliq xizmatining I darajali maslahatchisi Polkovnik Polkovnik Polkovnik Bojxona xizmati polkovnigi Adliya katta maslahatchisi, adliya polkovnigi 1-darajali adliya maslahatchisi Birinchi malaka darajasi, 1-darajali adliya maslahatchisi 7. III darajali davlat ekologiya maslahatchisi Soliq xizmatining III darajali davlat maslahatchisi General-mayor General-mayor General-mayor Bojxona xizmati general-mayori 3-darajali davlat adliya maslahatchisi, adliya general-mayori 3-darajali davlat adliya maslahatchisi Oliy malaka darajasi 8. II darajali davlat ekologiya maslahatchisi Soliq xizmatining II darajali davlat maslahatchisi General-leytenant General-leytenant General-leytenant Bojxona xizmati general - leytenanti 2-darajali davlat adliya maslahatchisi, adliya general-leytenanti 2-darajali davlat adliya maslahatchisi 9. I darajali davlat ekologiya maslahatchisi Soliq xizmatining I darajali davlat maslahatchisi General-polkovnik General-polkovnik General-polkovnik Bojxona xizmati general-polkovnigi 1-darajali davlat adliya maslahatchisi, adliya general-polkovnigi 1-darajali davlat adliya maslahatchisi

Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi tizimidagi davlat inspektori maqomiga ega xodimlarga maxsus unvonlar berish tartibi toʻgʻrisida nizomga 2-ILOVA

Ekologiya va iqlim oʻzgarishi organlarining maxsus unvonlari uchun har oylik ustama haq

Maxsus unvon nomi Lavozim maoshiga qoʻshimcha haq miqdori (koeffitsiyent hisobida) I darajali davlat ekologiya maslahatchisi 0,50 II darajali davlat ekologiya maslahatchisi 0,47 III darajali davlat ekologiya maslahatchisi 0,44 I darajali ekologiya maslahatchisi 0,40 II darajali ekologiya maslahatchisi 0,36 III darajali ekologiya maslahatchisi 0,32 I darajali ekolog 0,28 II darajali ekolog 0,24 III darajali ekolog 0,20

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 18-noyabrdagi PQ-343-son qaroriga 5-ILOVA

Davlat ekologik nazorat inspeksiyasi xodimlarini 2025 — 2027-yillarda maxsus texnika va transport vositalari bilan taʼminlash boʻyicha

T/r Moddiy-texnika vositasi nomi Oʻlchov birligi Soni Narxi Summasi (mln soʻm) 2025-yilda xarid qilinadigan vositalar 1. Yengil zamonaviy avtotransport dona 4 170 680 2. Elektroshoker qurilmasi jamlanma 100 3 300 3. Xizmat plansheti dona 20 10 200 4. GPS uskunalar dona 80 0,7 56 5. Maxsus yashil rangli mayoqcha (migalka, sirena) dona 80 9 720 6. Uchuvchisiz uchish apparati (dron) jamlanma 1 50 50 Jami 2 006 2026-yilda xarid qilinadigan vositalar 1. Yoʻltanlamas maxsus avtotransport dona 5 450 2 250 2. Yengil zamonaviy avtotransport dona 60 170 10 200 3. Elektroshoker qurilmasi jamlanma 400 3 1 200 4. Xizmat plansheti dona 80 10 800 5. GPS uskunalar dona 75 0,7 53 6. Maxsus yashil rangli mayoqcha (migalka, sirena) dona 55 8 440 7. Radioaloqa vositasi (qoʻlda olib yuradigan, identifikatsion raqamni aniqlovchi) jamlanma 300 2,5 750 8. Radioaloqa vositasi (statsionar) jamlanma 40 12 480 9. Kater dona 2 350 700 10. Uchuvchisiz uchish apparati (dron) jamlanma 4 50 200 11. Server va UPS jamlanma 2 500 1000 12. Exolot (suv oʻlchash apparati) jamlanma 1 500 500 13. Kran manipulyator dona 1 1000 1000 14. Tunda koʻrish moslamasi dona 50 80 4 000 15. Avtomobil videoregistratori jamlanma 200 2 400 16. Bodikamera dona 500 6 3000 17. Gidrotsikl dona 2 500 1 000 18. Kvadrotsikl dona 4 150 600 19. Planshet uchun gʻilof dona 1 100 1 1 100 Jami 29 673 2027-yilda xarid qilinadigan vositalar 1. Yoʻltanlamas maxsus avtotransport dona 5 450 2 250 2. Yengil zamonaviy avtotransport dona 36 170 6 120 3. Elektroshoker qurilmasi jamlanma 500 3 1 500 4. Xizmat plansheti dona 100 10 1 000 5. GPS uskunalar dona 90 0,7 63 6. Maxsus yashil rangli mayoqcha (migalka, sirena) dona 65 8 520 7. Radioaloqa vositasi (qoʻlda olib yuradigan, identifikatsiya raqamini aniqlovchi) jamlanma 200 2,5 500 8. Uchuvchisiz uchish apparati (dron) jamlanma 1 450 450 9. Exolot (suv oʻlchash apparati) jamlanma 1 500 500 10. Chodir (palatka) dona 20 2 40 11. Mototsikl dona 20 50 1 000 12. Zirhli nimcha (yashirin kiyib yuriladigan) dona 100 3 300 13. Buyumlar solinadigan xalta (veshmeshok) dona 450 2 900 14. Noutbuk dona 120 10 1 200 15. Printer 3/1 dona 250 5 1 250 16. Qoʻl kishani gʻilofi bilan dona 500 0,3 150 17. PM toʻpponchasi (9 x 19 mm) dona 500 15 7 500 18. PM toʻpponchasiga 9 x 19 mm. rezina oʻqlar dona 500 0,01 5 19. Kran manipulyator dona 1 1000 1 000 Jami 26 248 Hammasi 57 927

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 18-noyabrdagi PQ-343-son qaroriga 6-ILOVA

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi islohotlarni yanada kuchaytirish chora-tadbirlari

T/r Chora-tadbirlar nomi Ijro muddati Moliyalashtirish manbalari Masʼul ijrochilar 1. Respublikada 18 ta dendrologiya va 15 ta botanika bogʻlarini tashkil etishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. 2025-yil dekabr Ishlab chiqish uchun — mablagʻ talab etilmaydi Amalga oshirish uchun — utilizatsiya yigʻimidan kelib tushgan, “Yashil makon” umummilliy loyihasiga har yili ajratiladigan, homiylik va xayriya, mahalliy budjet mablagʻlari Ekologiya qoʻmitasi, Fanlar akademiyasi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 2. Aholini sifatli va ekologik toza yoqilgʻi bilan taʼminlagan holda AI-80 benzinini avtomobillarga yoqilgʻi quyish shoxobchalarida sotishni oldini olish boʻyicha qatʼiy nazorat oʻrnatish. 2025-yil 1-dekabrdan boshlab, doimiy ravishda Mablagʻ talab etilmaydi Elektr energiyasi, neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi, Ekologiya qoʻmitasi 3. Toshkent shahrida ekologik barqarorlikni taʼminlash, aholining hayot sifatini oshirish hamda yashil hududlar qamrovini kengaytirish maqsadida “Yashil Toshkent” loyihasini amalga oshirish boʻyicha respublika ishchi guruhi tarkibini tasdiqlash va uning vazifalarini belgilash. Bunda: ishchi guruh faoliyatini Toshkent shahrida koʻkalamzorlashtirish, himoyaviy va rekreatsiya ahamiyatiga ega yashil hududlar maydonini koʻpaytirish, zamonaviy landshaft va shahar ekotizimini rivojlantirish, sugʻorish va parvarishlash infratuzilmasini yangilash, energiya tejamkor va raqamli monitoring yechimlarini joriy etish boʻyicha chora-tadbirlarni muvofiqlashtirishga yoʻnaltirish; ishchi guruh tarkibiga Ekologiya qoʻmitasi, Toshkent shahar hokimligi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi hamda boshqa tegishli vazirlik va idoralar vakillarini kiritish. 2025-yil noyabr Mahalliy budjet mablagʻlari Toshkent shahar hokimligi, Ekologiya qoʻmitasi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi , Sogʻliqni saqlash vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi , manfaatdor vazirlik va idoralar 4. Xalqaro standartlar talablariga javob beradigan qurilish uchun ajratilgan obyektlarda qurilish boshlanishidan oldin quruvchi tashkilotlar tomonidan fon monitoring stansiyalari va onlayn kameralar oʻrnatilishi va boshqa ekologik talablarni amalga oshirishni nazarda tutuvchi “Qurilishda ekologik faoliyat standarti talablari”ni ishlab chiqish. 2026-yil mart Ijrochilar mablagʻlari Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Ekologiya qoʻmitasi, Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi 5. Toshkent shahar oʻrmon xoʻjaligini tashkil etish boʻyicha Hukumat qarori loyihasini ishlab chiqish. Bunda: Toshkent shahar oʻrmon xoʻjaligining vazifa va asosiy faoliyat yoʻnalishlarini belgilash; oʻrmon xoʻjaligining shtat birliklari va moddiy-texnika bazasini tashkil qilishni nazarda tutish. 2025-yil dekabr Ishlab chiqish uchun — mablagʻ talab etilmaydi Tashkil qilish uchun — mahalliy budjet mablagʻlari Toshkent shahar hokimligi, Oʻrmon agentligi 6. Xalqaro tajribani oʻrgangan holda shamol yoʻnalishlari (roza vetrov) va tezligini hisobga olgan holda qurilishni amalga oshirishni nazarda tutuvchi standart ishlab chiqish. Bunda shamol yoʻnalishini inobatga olgan holda: bino va inshootlarga qoʻyiladigan talablarni belgilash; bino va inshootlarning joylashuvini, shamol oʻtishini hisobga olish; qurilish ishlarini boshlashdan oldin qurilish, ekologiya va kadastr organlarining xulosalarini olish tartibini belgilash. 2026-yil aprel Ijrochilar mablagʻlari Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Ekologiya qoʻmitasi, Kadastr agentligi, Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 7. Gidrometeorologiya xizmati agentligi tomonidan Toshkent shahrida shamol yoʻnalishini doimiy oʻrganib borish va shamol yoʻnalishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni ommaviy axborot vositalari orqali keng jamoatchilikka yetkazish. 2025-yil noyabrdan boshlab, doimiy ravishda Ijrochilar mablagʻlari Ekologiya qoʻmitasi 8. Toshkent shahar va Toshkent viloyatida mavjud issiqxona xoʻjaliklarini tabiiy gaz bilan barqaror taʼminlash boʻyicha zarur tashkiliy-texnik chora-tadbirlar toʻgʻrisida takliflar ishlab chiqish. Bunda: mavjud issiqxona xoʻjaliklarining tabiiy gazga boʻlgan ehtiyoji, mavjud quvvatlar va tarmoqlarga ulanish imkoniyatlarini tahlil qilish; issiqxona xoʻjaliklari joylashgan hududlardagi gaz taqsimoti tarmoqlarining texnik holati va mavjud quvvatini xatlovdan oʻtkazish; energiya tejamkor isitish texnologiyalarini joriy etish, shu jumladan, tabiiy gazdan samarali foydalanish va alternativ manbalar (biogaz, quyosh energiyasi) bilan uygʻunlashtirish imkoniyatlarini oʻrganish; tabiiy gaz bilan uzluksiz taʼminlash boʻyicha mavsumiy grafiklar, limit va tarif mexanizmlarini takomillashtirish, issiqxona xoʻjaliklari faoliyatida uzilishlarning oldini olish choralarini koʻrish. 2025-yil dekabr Hisob-kitoblarga koʻra Energetika vazirligi, Toshkent shahar hokimligi, Toshkent viloyati hokimligi , Iqtisodiyot va moliya vazirligi , Ekologiya qoʻmitasi 9. Mazut va shunga oʻxshash yuqori ifloslantiruvchi yoqilgʻi turlaridan foydalangan holda atmosferaga zararli moddalar chiqarilishi holatlarining oldini olish maqsadida javobgarlik choralarini kuchaytirish boʻyicha qonunchilik hujjatlariga oʻzgartirish kiritish yuzasidan takliflar ishlab chiqish. 2025-yil dekabr Mablagʻ talab etilmaydi Ekologiya qoʻmitasi, Adliya vazirligi, Energetika vazirligi 10. Toshkent shahri hududida yuk tashish avtotransport vositalari harakatini tigʻiz vaqtlarda cheklash amaliyotini yoʻlga qoʻyish. Bunda Ichki ishlar vazirligi ushbu tartib joriy qilinadigan koʻchalarni alohida belgilab beradi. 2025-yil dekabrdan boshlab, doimiy ravishda Mablagʻ talab etilmaydi Toshkent shahar hokimligi, Ichki ishlar vazirligi 11. Daraxt va butalarni sanitariya maqsadida kesish tartibini takomillashtirish. Bunda daraxt va butalarni sanitariya maqsadida kesish uchun ruxsatnomani kollegial ovoz berish tartibida koʻrib chiqib, kesishga ruxsat berishni nazarda tutish. 2026-yil fevral Mablagʻ talab etilmaydi Ekologiya qoʻmitasi, Fanlar akademiyasi, Adliya vazirligi 12. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi boshqaruv xodimlari faoliyatiga baho berib, ularning attestatsiyadan oʻtkazilishini taʼminlash. Bir oy muddatda Mablagʻ talab etilmaydi Ekologiya qoʻmitasi 13. Ekologiya qoʻmitasining tuman (shahar) boʻlinmalarini belgilangan tartibda bino va inshootlar bilan taʼminlash. Bir oy muddatda Ajratilgan mablagʻlar doirasida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 14. Hududlarni obodonlashtirish xizmatlari va “Yashil hudud” davlat muassasasi faoliyatini takomillashtirish boʻyicha normativ-huquqiy hujjat loyihasini Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga kiritish. Ikki oy muddatda - Ekologiya qoʻmitasi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 18-noyabrdagi PQ-343-son qaroriga 7-ILOVA

Yagona ekologik onlayn platformaga qoʻyiladigan

1. Ekologiya sohasidagi huquqbuzarlik holatlarini masofaviy aniqlash imkoniyatlarini yaratish.

2. Masofaviy nazorat mexanizmlarini joriy qilish orqali boshqaruv jarayonida inson omilini qisqartirish.

3. Ekologik maʼlumotlar asosida atrof-muhitga salbiy taʼsir qiluvchi tabiiy va antropogen holatlarni tahlil qilish.

4. Atmosfera havosi holati bilan bogʻliq boʻlgan xavfli hodisalar toʻgʻrisida aholini erta ogohlantirish.

5. Ekologiya sohasidagi sertifikat, ekspertiza va ruxsat etish xususiyatiga ega boʻlgan hujjatlarni taqdim qilish.

6. Toʻplangan maʼlumotlar asosida huquqbuzarlarga onlayn ravishda taʼsir choralarini belgilash imkoniyatini yaratish.

7. Katta hajmdagi maʼlumotlar bilan ishlashning samarali usullarini va onlayn davlat ekologik nazorati texnologiyalarini joriy qilish.

8. Sohaga sunʼiy intellekt, “Big data” texnologiyalarini joriy etish.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 18-noyabrdagi PQ-343-son qaroriga 8-ILOVA

2026-yilda Oʻzbekiston Respublikasining respublika budjetidan Umummilliy ekologik muammolarni bartaraf etish davlat maqsadli jamgʻarmasiga maqsadli ajratiladigan

(mln soʻm) Koʻrsatkichlar 2026-yil reja Jami 548 000 Hayvonot va oʻsimlik dunyosi va muhofaza etiladigan tabiiy hududlar davlat kadastrlarini yuritish xarajatlari uchun 8 000 Choʻllanish va qum koʻchishining oldini olish maqsadida himoya oʻrmonlarini (ihota) yaratish 73 715 Oʻrmon xoʻjaligida maxsus texnikalarni xarid qilish 66 285 “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasidagi xarajatlar 250 000 Sanitar tozalash ishlarini tashkil etish bilan bogʻliq xarajatlar 150 000

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 18-noyabrdagi PQ-343-son qaroriga 9-ILOVA

Atrof tabiiy muhitning ifloslantirilganligi va chiqindilarning joylashtirilganligi uchun kompensatsiya toʻlovlari, tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishida aybdor boʻlgan jismoniy va yuridik shaxslardan maʼmuriy va sud tartibida undiriladigan jarimalar, moliyaviy sanksiyalar va pul mablagʻlaridan ajratmalar

T/r Koʻrsatkichlar 2025-yilda belgilangan miqdorlar 2026-yildan boshlab Ekologiya jamgʻarmasiga Umummilliy ekologik muammolarni bartaraf etish davlat maqsadli jamgʻarmasiga 1. Atrof tabiiy muhit ifloslantirilganligi va chiqindilar joylashtirilganligi uchun kompensatsiya toʻlovlari 60 45 15 2. Tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishida aybdor boʻlgan jismoniy va yuridik shaxslardan maʼmuriy va sud tartibida undiriladigan jarimalar va pul mablagʻlari 87 50 37 3. Hayvonot va oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanish bilan bogʻliq qonun buzilishlari uchun undiriladigan jarimalar va pul mablagʻlari 87 50 37 4. Musodara qilingan ov va baliq ovlash qurollari, noqonuniy ov qilish va baliq ovlash natijasida olib qoʻyilgan mahsulotlar hamda oʻsimlik dunyosi obyektlaridan noqonuniy foydalanishdan olingan mahsulotlar uchun undiriladigan mablagʻlar 87 50 37 5. Davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan daraxt va butalarni kesganlik uchun toʻlovlar 78,25 50 28,25 6. Yovvoyi hayvonlarni ovlash, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan kamyob va yoʻqolib ketish xavfi ostidagi yovvoyi hayvonlarni tabiiy muhitdan olish uchun ruxsatnoma toʻlovlari 60 50 10 7. Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan, jumladan, Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan kamyob va yoʻqolib ketish xavfi ostidagi oʻsimlik obyektlaridan maxsus foydalanish uchun ruxsatnoma toʻlovlari 78,25 50 28,25 8. Yalangʻoch qizilmiyani qayta ishlash mahsulotini (suyuq va kukunsimon ekstraktlarini), shuningdek, yalangʻoch qizilmiyani mahsulot sifatida chetga olib chiqishga berilgan ruxsatnoma uchun undiriladigan mablagʻlar 100 100 9. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobga kiritilgan yovvoyi hayvonlar va yovvoyi oʻsimliklarni hamda yovvoyi hayvonlar va yovvoyi oʻsimliklarning boshqa turlarini olib chiqish uchun undiriladigan mablagʻlar 100 50 50 10. Yovvoyi hayvonlarni tutishga, yovvoyi oʻsimliklarni (gʻamlash) toʻplashga, Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan yovvoyi hayvonlarni hamda yovvoyi oʻsimliklarni toʻplashga ruxsatnomalar uchun arizalarni koʻrib chiqish uchun undiriladigan mablagʻlar 78,25 50 28,25 11. Ichki ishlar organlari profilaktika (bosh, katta, kichik) inspektorlari tomonidan ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi huquqbuzarliklar uchun maʼmuriy javobgarlikka tortish choralari koʻrilishi natijasida jarima sifatida undiriladigan mablagʻlar 90 50 40 12. Ichki ishlar organlari patrul-post xizmati xodimlari tomonidan ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi huquqbuzarliklar uchun maʼmuriy javobgarlikka tortish choralari koʻrilishi natijasida jarima sifatida undiriladigan mablagʻlar 90 50 40 13. Milliy gvardiya harbiy xizmatchilari (xodimlari) tomonidan ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi huquqbuzarliklar uchun maʼmuriy javobgarlikka tortish choralari koʻrilishi natijasida jarima sifatida undiriladigan mablagʻlar 30 30 14. Yovvoyi hayvonlar va yovvoyi oʻsimliklarning boshqa turlarini olib chiqish uchun undiriladigan mablagʻlar 100 50 50 15. Oʻrmon xoʻjaligini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlarini shakllantirish manbalarida nazarda tutilgan mablagʻlar 100 50 50 16. Ovchilik xoʻjaligini yuritish huquqi yuridik yoki jismoniy shaxslar tomonidan ov qilish joylarini berish toʻgʻrisidagi shartnomada nazarda tutilgan mablagʻlar 100 50 50 17. Tabiatni muhofaza qilish sohasidagi qonunchilikni buzganlik va atrof-muhit obyektlariga yetkazilgan zararni qoplash uchun chet el fuqarolari, shuningdek, boshqa davlatlarning yuridik shaxslaridan maʼmuriy va sud tartibida undiriladigan jarimalar va mablagʻlar (hayvonot va oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanish bilan bogʻliq qonunchilik buzilgani uchun undiriladigan jarimalar va mablagʻlar bundan mustasno) 74 50 24 18. Davlat oʻrmon fondi uchastkalarini ijaraga berishdan tushadigan tushumlar 100 50 50 19. Davlat qoʻriqxonalari bufer zonalari, milliy tabiat bogʻlari, pitomniklar yer uchastkalarini va davlat mulki obyektlarini ijaraga berishdan tushadigan mablagʻlar 40 40 20. Davlat qoʻriqxonalari bufer zonalari, milliy tabiat bogʻlari, pitomniklar, oʻrmon va oʻrmon-ov xoʻjaliklari hududiga kirish uchun toʻlovlardan tushadigan mablagʻlar 30 30 21. Noruda materiallarni noqonuniy qazib olish oqibatida tabiiy obyektlarga yetkazilgan zararni qoplashdan tushadigan mablagʻlar 87 50 37 22. Moratoriy davrida daryo oʻzanlari, sohilboʻyi mintaqalari va suvni muhofaza qilish zonalaridan qum-shagʻal materiallarini noqonuniy qazib olish natijasida tabiatga yetkazilgan zarar uchun undiriladigan mablagʻlar 100 50 50 23. Ifloslantiruvchi moddalar avariya tufayli koʻplab chiqarib tashlanishi (oqova oqizish, chiqindilarni joylashtirish) tufayli atrof-muhitga yetkazilgan zarar uchun tabiatdan foydalanuvchilardan undiriladigan mablagʻlar va jarimalar 74 50 24 24. Tabiiy resurslardan hamda ulardan olinadigan xomashyodan meʼyoridan ortiqcha va nokompleks foydalanganlik (nobud qilganlik) uchun tabiatdan foydalanuvchilar toʻlovlari 40 40 25. Xoʻjalik faoliyati va boshqa faoliyat natijasida atrof tabiiy muhit obyektlariga yetkazilgan zararni qoplash uchun tabiatdan foydalanuvchilardan undiriladigan mablagʻlar 40 40 26. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiatdan foydalanish sohasidagi qonunchilikni buzganlik uchun yuridik shaxslarga nisbatan moliyaviy sanksiyalar 100

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 18-noyabrdagi PQ-343-son qaroriga 10-ILOVA

Umummilliy ekologik muammolarni bartaraf etish davlat maqsadli jamgʻarmasi boshqaruv kengashining

1. Lavozimiga koʻra — Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi raisi, Kengash raisi 2. A. Tuychiyev — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Agrar, suv xoʻjaligi masalalari va ekologiya qoʻmitasi raisi 3. A. Xamzayev — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi fraksiya rahbari, Oʻzbekiston Ekologik partiyasi Markaziy Kengashi Ijroiya qoʻmitasi raisi 4. A. Zaxidov — Iqtisodiyot va moliya vazirligi Departament direktori 5. Mustaqil aʼzo — Jamoatchilik vakili 6. Mustaqil aʼzo — Jamoatchilik vakili 7. Mustaqil aʼzo — Jamoatchilik vakili 8. Mustaqil aʼzo — Jamoatchilik vakili 9. Lavozimi boʻyicha — Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi boshqarma boshligʻi, Kengash kotibi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2025-yil 18-noyabr,

PQ- 343 -son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 19.11.2025-y., 07/25/343/1061-son; 29.11.2025-y., 07/25/364/1113-son; 30.03.2026-y., 07/26/110/0287-son; 30.03.2026-y., 06/26/46/0290-son; 28.04.2026-y., 06/26/69/0420-son)

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Постановление

О мерах по организации деятельности Национального комитета Республики Узбекистан по экологии и изменению климата

В целях обеспечения исполнения Указа Президента Республики Узбекистан от 18 ноября 2025 года № УП-217 «О мерах по созданию системы управления по оперативному реагированию на требования населения в сферах экологии и туризма» постановляю:

I. Налаживание деятельности Национального комитета по экологии и изменению климата

1. Утвердить:

(а) Организационную структуру Национального комитета Республики Узбекистан по экологии и изменению климата (далее — Комитет по экологии) согласно приложению № 1 * ;

(б) Положение о Национальном комитете Республики Узбекистан по экологии и изменению климата согласно приложению № 2 * ;

(в) Положение о Государственной инспекции экологического контроля (Экополиции) Национального комитета Республики Узбекистан по экологии и изменению климата согласно приложению № 3 * ;

(г) Положение о порядке присвоения специальных званий работникам со статусом государственного инспектора в системе Национального комитета Республики Узбекистан по экологии и изменению климата согласно приложению № 4 * ;

(д) Программу по обеспечению работников Экополиции специальной техникой и транспортными средствами в 2025 — 2027 годах согласно приложению № 5 * ;

(ж) Программу мер по дальнейшему усилению реформ в сфере экологии, охраны окружающей среды согласно приложению № 6 * .

2. Создать на базе государственного учреждения «Центр специализированного аналитического контроля в области охраны окружающей среды» Комитета по экологии государственное учреждение «Национальный центр экологического мониторинга».

3. Определить, что:

(а) Комитет по экологии в своей деятельности подотчетен непосредственно Президенту Республики Узбекистан;

(б) Комитет по экологии осуществляет свою деятельность независимо от всех государственных органов и организаций, их должностных лиц, вмешательство этих должностных лиц в его деятельность запрещается;

(в) полномочия Кабинета Министров в сфере экологии и охраны окружающей среды, определенные подзаконными актами, до внесения в них соответствующих изменений осуществляются непосредственно Комитетом по экологии;

(г) Комитет по экологии является правопреемником по правам и обязательствам Министерства экологии, охраны окружающей среды и изменения климата;

(д) руководство текущей деятельностью Комитета по экологии осуществляется советником Президента Республики Узбекистан по вопросам экологии — председателем Национального комитета по экологии и изменению климата;

(ж) председатель Комитета по экологии имеет 4 заместителей, которые по статусу, условиям назначения на должность и освобождения от должности, оплаты труда, медицинского обслуживания и транспортного обеспечения приравниваются к заместителям советника Президента Республики Узбекистан соответственно;

(з) за должностными лицами Комитета по экологии сохраняются надбавки и доплаты за выслугу лет, воинские и специальные звания (классные чины, квалификационные категории, дипломатические ранги и другие), присвоенные по прежнему месту работы;

(и) период работы в Комитете по экологии включается в стаж работы, необходимый для получения воинских и специальных званий;

(к) расходы, связанные с приобретением форменной одежды работников, осуществляющих государственный экологический контроль, и знаков различия для них, производятся за счет внебюджетных средств Комитета по экологии;

(л) обеспечение работников Экополиции специальной техникой и транспортными средствами осуществляется за счет внебюджетных средств Комитета по экологии;

(м) нижеследующие руководители Агентства по лесоразведению и увеличению зеленых зон, борьбе с опустыниванием, Агентства гидрометеорологической службы и Агентства по управлению отходами и развитию циркулярной экономики:

(i) директоры назначаются на должность и освобождаются от должности Президентом Республики Узбекистан;

(ii) заместители директоров назначаются на должность и освобождаются от должности руководителем Администрации Президента Республики Узбекистан;

(н) руководители Комитета по экологии и изменению климата Республики Каракалпакстан, главных управлений областей и города Ташкента (далее — региональные подразделения) назначаются на должность и освобождаются от должности председателем Комитета по экологии по согласованию с Администрацией Президента Республики Узбекистан;

(о) региональные подразделения и отделы районов (городов) не входят в структуру органов исполнительной власти на местах, осуществляют свою деятельность самостоятельно и подотчетны Комитету по экологии;

(п) государственные органы и организации в обязательном порядке предварительно согласовывают с Комитетом по экологии вопросы назначения на должность и освобождения от должности работников отделов экологической дипломатии;

(р) Комитету по экологии предоставляется полномочие утверждать структуры (типовые структуры) охраняемых природных зон и государственных лесных хозяйств.

II. Цифровизация сферы и переход на экологическое производство

4. Комитету по экологии совместно с Министерством цифровых технологий в срок до 1 сентября 2026 года наладить деятельность Единой экологической онлайн-платформы за счет средств Экологического фонда.

5. Утвердить Основные требования к Единой экологической онлайн-платформе согласно приложению № 7 * .

6. Промышленным предприятиям I и II категории по воздействию на окружающую среду (далее — предприятия I и II категории) до 1 марта 2026 года принять меры по установке на своей территории станций фонового мониторинга и их интеграции с Национальным центром экологического мониторинга Комитета по экологии.

7. Внедрить порядок применения к предприятиям I и II категории, не установившим в определенный срок начиная с 1 марта 2026 года станции фонового мониторинга и не интегрировавшим их с Национальным центром экологического мониторинга Комитета по экологии, компенсационных платежей с увеличением их в 5 раз.

8. Определить, что:

(а) начиная с 1 марта 2026 года все акты законодательства и имеющие правовую силу указания, связанные с предоставлением льготы в виде освобождения от компенсационных выплат по причинению ущерба природе, являются утратившими силу, а также предоставление льготы по данному вопросу осуществляется только посредством закона;

(б) выдача документов по исключению соблюдения требований законодательства в сфере экологии и охраны окружающей среды или разрешительного характера без их соблюдения, в том числе выдача заключения государственной экологической экспертизы, принятие постановлений, распоряжений, протоколов и письменных поручений Правительства, межведомственных документов, актов органов исполнительной власти на местах, предусматривающих вырубку и пересадку деревьев и кустов, строго запрещаются;

(в) работникам Экополиции предоставляется право применять физическую силу, специальные средства (устройства электрошока) и служебное оружие (с резиновыми пулями, сетчатое), а также на их спецформу устанавливаются боди-камеры;

(г) до внесения соответствующих изменений в законодательство на порядок применения работниками Экополиции физической силы, специальных средств и служебного оружия распространяются основания и условия, определенные в Законе Республики Узбекистан «Об органах внутренних дел».

9. Установить, что с 1 апреля 2026 года будет создана возможность внесения инициативы по наложению общественностью запрета на изъятие или выделение на другие цели земельных площадей населенных пунктов (городов, поселков и сельских населенных пунктов), на которых произрастают деревья, не входящие в лесной фонд. При этом:

(а) гражданин обращается посредством центров государственных услуг или Единого портала интерактивных государственных услуг;

(б) в случае согласия на наложение запрета не менее 10 процентов населения махалли, на которой расположена земельная площадь, покрытая деревьями, Комитетом по экологии налагается запрет на изъятие и выделение на другие цели данной площади;

(в) Агентство по кадастру изучает, что соответствующая земельная площадь не является частной собственностью или не входит в другую категорию земель, при положительных случаях проводит регистрацию запрета, наложенного Комитетом по экологии на данную площадь.

III. Совершенствование управления охраняемых природных территорий

10. Установить порядок, в соответствии с которым:

(а) охраняемые природные территории, имеющиеся в системе Комитета по экологии, являются охраняемыми природными территориями общегосударственного значения (далее — природные территории) и по отношению к ним внедряется следующий порядок:

(i) управление и подчинение природных территорий осуществляются непосредственно Комитетом по экологии;

(ii) создание новых природных территорий и расширение площадей имеющихся природных территорий осуществляется подзаконными актами;

(iii) ликвидация деятельности природных территорий или сокращение их площади осуществляются решениями палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан;

(б) органами исполнительной власти на местах могут создаваться природные парки местного значения, заказники, курортные природные зоны и ботанические сады и по отношению к ним применяется следующий порядок:

(i) управление и подчинение осуществляются хокимиятами районов (городов);

(ii) ликвидация их деятельности или сокращение их площади осуществляются решениями Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, Кенгашами народных депутатов областей и города Ташкента.

11. Совету Министров Республики Каракалпакстан и хокимиятам областей до 1 ноября 2026 года создать по два природных парка местного значения.

IV. Финансовая стабильность в сфере экологии

12. В целях финансирования общенациональных проектов в сфере экологии, исследований, проводимых в целях устранения экологических проблем, и программ реализуемых проектов создать при Комитете по экологии Государственный целевой фонд по устранению общенациональных экологических проблем (далее — Специальный фонд) и определить источниками формирования его доходов:

(а) в 2025 году — 900 миллиардов сумов, выделяемых из республиканского бюджета;

(б) в 2026 году — 548 миллиардов сумов, целенаправленно выделяемых на мероприятия согласно приложению № 8 * , из республиканского бюджета Республики Узбекистан;

(в) начиная с 1 января 2026 года:

(i) 20 процентов средств, выручаемых в результате торговли углеродными единицами, которыми распоряжается Республика Узбекистан;

(ii) компенсационные выплаты за загрязнение окружающей природной среды и размещение отходов, штрафы и финансовые санкции, взыскиваемые в административном и судебном порядке с физических и юридических лиц, виновных в нарушении законодательства об охране природы, и отчисления от денежных средств, размеры которых определены в приложении № 9 * ;

(iii) 10 процентов утилизационного сбора, уплачиваемого физическими и юридическими лицами, которые оформляют транспортные средства в таможенном режиме «выпуск для свободного обращения (импорт)»;

(г) начиная с 1 января 2027 года:

(i) 100 процентов утилизационных сборов за пневматические резиновые шины и покрышки, а также вновь вводимые в последующем утилизационные сборы;

(ii) 90 процентов утилизационного сбора, уплачиваемого физическими и юридическими лицами, оформившими транспортные средства в таможенном режиме «выпуск для свободного обращения (импорт)».

13. Определить, что доходы по утилизационным сборам, предусмотренные в пункте 12 настоящего постановления, перечисляются в Специальный фонд с полным отражением их в составе доходов Государственного бюджета.

14. Создать Совет управления Государственного целевого фонда по устранению общенациональных экологических проблем (далее — Совет фонда) в составе согласно приложению № 10 * . При этом:

(а) программа реализуемых проектов для последующих лет предварительно рассматривается на Совете фонда ежегодно в ноябре с конкретным указанием финансовых средств за счет Специального фонда и вносится в Администрацию Президента Республики Узбекистан;

(б) Совет фонда обеспечивает использование средств, поступивших в Специальный фонд, на основе принципов открытости и подотчетности общественности;

(в) порядок формирования доходов Специального фонда и пользования его средствами определяется руководителем Администрации Президента Республики Узбекистан.

15. Министерству экономики и финансов до конца 2025 года выделить Специальному фонду 900 миллиардов сумов за счет средств, предусмотренных в расходах для социально-экономического развития регионов на основании поручения Президента Республики Узбекистан и для процентных платежей по обслуживанию государственного долга в республиканском бюджете Республики Узбекистан на 2025 год.

16. Министерству экономики и финансов совместно с Налоговым комитетом в месячный срок внести проект закона об освобождении от налога на прибыль средств юридических лиц в форме добровольного пожертвования, выделяемых в Зеленый благотворительный фонд при Комитете по экологии, а также расходы, направляемые на создание зеленых садов и мероприятия по уходу за ними.

17. Налоговому комитету совместно с Комитетом по экологии создать для физических лиц возможность направлять часть суммы по покупкам и средств по расходам на осуществление внутреннего туризма по регионам республики, возвращаемых из республиканского бюджета, на посадку саженцев деревьев в добровольном порядке через мобильное приложение «Soliq».

V. Организация, обеспечение и контроль исполнения постановления

18. Комитету по экологии совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами в двухмесячный срок внести предложения об изменениях и дополнениях в акты законодательства, вытекающих из настоящего постановления.

19. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на руководителя Администрации Президента Республики Узбекистан С.Ш. Мирзиёеву.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

18 ноября 2025 г.,

№ ПП- 343

(Национальная база данных законодательства, 19.11.2025 г., № 07/25/343/1061; 29.11.2025 г., № 07/25/364/1113; 30.03.2026 г., № 07/26/110/0287; 30.03.2026 г., № 06/26/46/0290; 28.04.2026 г., № 06/26/69/0420)

lex.uz