UzbekAI

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Фармони

АСОСИЙ ЙЎНАЛИШЛАРИ

МАҚСАДЛИ КЎРСАТКИЧЛАР

КОМПЛЕКС ЧОРА-ТАДБИРЛАР

ТАРКИБИ

Ўзбекистон Республикасида уй-жой ва ипотека бозорини барқарор ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида

Уй-жой соҳасининг барқарор ривожланишини таъминлаш, уй-жой қурилиши ва уни сотиб олишнинг мувозанатлашган тизимини шакллантириш, мавжуд талаб ва эҳтиёжларни инобатга олган ҳолда уй-жой қурилиши ҳажмини белгилаш ва соҳада давлат бошқаруви самарадорлигини ошириш, шунингдек, барқарор иқтисодий ўсиш, аҳоли сонининг ортиб бориши ва урбанизация жараёнларидан келиб чиқиб, ҳар бир фуқаро учун қулай яшаш шароитларини яратиш мақсадида қарор қиламан:

I. Мақсадлар

1. Ушбу Фармоннинг асосий мақсади этиб Уй-жой соҳасини барқарор ва мувозанатли ривожлантиришни таъминлаш, 2040 йилга қадар ҳар йили қурилаётган уй-жойлар сонини икки бараварга ошириб, 421 мингтага олиб чиқиш, ипотека кредити портфелини 10 баравардан ортиқ кўпайтирган ҳолда 56,7 млрд АҚШ долларига етказиш белгилансин.

2. Қуйидагилар уй-жой соҳасини барқарор ва мувозанатли ривожлантиришнинг асосий устувор йўналишлари этиб белгилансин:

(а) йирик агломерацияларда уй-жой фондининг ўсиши ва шаҳар муҳитини ривожлантиришни таъминлаган ҳолда урбанизация жараёнларини қўллаб-қувватлаш;

(б) аҳолининг уй-жой шароитларини яхшилаш ва «Янги Ўзбекистон» массивларини барпо этиш ишларини изчил давом эттирган ҳолда уй-жой фондида замонавий уй-жойлар улушини 2040 йилга қадар 50 фоизга етказиш;

(в) уй-жой бозорига банк молияси ва институционал инвесторлар маблағларини, шу жумладан, ипотека кредитидан фойдаланган ҳолда жалб этиш;

(г) улушли қурилишга сармоя киритаётган жисмоний шахсларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш;

(д) уй-жой қурилиши соҳасини «Уй-жойнинг ягона ҳаётий цикли» тамойили асосида комплекс ислоҳ қилиш ва уни амалга оширишдаги тўсиқларни бартараф этиш.

II. Дастурий ҳужжатлар ва уларни амалга ошириш механизмлари

3. Қуйидагилар:

(а) Ўзбекистон Республикасида 2040 йилгача бўлган даврда уй-жой ва ипотека бозорини барқарор ривожлантиришнинг асосий йўналишлари (кейинги ўринларда — асосий йўналишлар) 1-иловага мувофиқ;

(б) Ўзбекистон Республикасида 2040 йилгача бўлган даврда уй-жой ва ипотека бозорини барқарор ривожлантиришнинг асосий йўналишлари бўйича мақсадли кўрсаткичлар 2-иловага мувофиқ;

(в) Ўзбекистон Республикасида 2040 йилгача бўлган даврда уй-жой ва ипотека бозорини барқарор ривожлантиришнинг асосий йўналишларини амалга ошириш бўйича комплекс чора-тадбирлар 3-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

4. Белгилансинки, Асосий йўналишлар урбанизация, уй-жой ва ипотека бозорини 2040 йилгача ривожлантириш соҳасидаги давлат сиёсатини амалга оширишнинг асоси бўлиб, ушбу соҳада ишлаб чиқиладиган барча янги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар унга мувофиқ бўлиши лозим.

5. Қуриб битказилмаган уй-жойлар ҳамда саноат ҳудудларини биринчи навбатда қурилишга жалб этишни, шунингдек, экологик тоза маҳсулотлар ҳамда энергия тежовчи технологиялардан фойдаланган ҳолда уй-жой массивларининг муҳандислик, транспорт ва ижтимоий инфратузилмасини олдиндан барпо этишни назарда тутадиган комплекс қурилиш тамойили асосида уй-жойлар қурилишини ташкил этиш тартиби жорий этилсин.

6. Белгилансинки, комплекс қурилиш тамойили доирасида қуйидагилар таъминланади:

(а) комплекс қурилиш дастурларини фақат очиқ ва батафсил ишлаб чиқилган режалар асосида тайёрлаш;

(б) комплекс қурилиш учун ажратилган ер участкаларини хусусийлаштириш дастурларига киритиш ёки бошқа лойиҳаларга жалб этиш ҳамда уларнинг мақсадли йўналишини ўзгартиришга йўл қўймаслик;

(в) комплекс қурилиш лойиҳаларига киритиладиган ер участкалари, кўчмас мулк объектлари ва уларнинг ҳуқуқ эгалари тўғрисида тўлиқ маълумотларни тақдим этиш;

(г) лойиҳаларни амалга оширишда ҳудудларнинг келгусидаги ижтимоий эҳтиёжларини инобатга олувчи комплекс ёндашувдан фойдаланиш;

(д) кўчмас мулк объекти эгасининг у жойлашган ер участкасига ижара ёки мулк ҳуқуқида эгалик қилиш бўйича мутлақ ҳуқуқини кафолатлаш.

III. Амалий ва институционал чора-тадбирлар

7. Ўзбекистон Республикасида урбанизация, уй-жой ва ипотека бозорини барқарор ривожлантиришни таъминлаш бўйича мувофиқлаштирувчи кенгаш 4-иловага мувофиқ таркибда тузилсин.

8. Қуйидагилар Ўзбекистон Республикасида урбанизация, уй-жой ва ипотека бозорини барқарор ривожлантиришнинг асосий вазифалари этиб белгилансин:

(а) аҳоли учун уй-жойга эга бўлиш имкониятини ошириш;

(б) уй-жой қурилишида реновация асосида қуриладиган уйлар улушини босқичма-босқич ошириб бориш ҳамда ижтимоий ҳимояга муҳтож фуқароларни турар жой билан таъминлаш;

(в) ортиқча уй-жой қурилиши ёки унинг етишмаслигининг олдини олиш.

9. Ўзбекистон Республикаси Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси (кейинги ўринларда — Миллий қўмита) ташкил этилсин.

10. Белгилансинки Миллий қўмита:

(а) урбанизация жараёнлари, уй-жой қурилиши, реновация ва ипотека соҳасида давлат сиёсатини амалга ошириш, шунингдек, ушбу йўналишдаги дастурларни мувофиқлаштириш ва ривожлантириш бўйича ваколатли давлат органи ҳисобланади;

(б) ўз фаолиятини Вазирлар Маҳкамаси билан узвий ҳамкорликда ташкил этади ва амалга оширади. Бунда Вазирлар Маҳкамаси урбанизация жараёнларини давлат томонидан тартибга солиш, уй-жой қурилиши, реновация ва ипотека дастурларини ҳамда самарали давлат уй-жой сиёсатини амалга оширишда Миллий қўмитага ҳар томонлама кўмаклашади.

11. Қуйидагилар Миллий қўмита фаолиятининг устувор йўналишлари этиб белгилансин:

(а) урбанизация жараёнларини мувофиқлаштириш ва ривожлантириш;

(б) самарали ва барқарор уй-жой сиёсатини ишлаб чиқиш ҳамда амалга ошириш;

(в) реновация дастурларини самарали амалга оширишни таъминлаш;

(г) «Янги Ўзбекистон» массивларини қуриш ишларини мувофиқлаштириш, шу жумладан, ҳудудларни танлашда қонунчилик билан белгиланган мезонлар ва урбанизация тамойилларига риоя этилишини таъминлаш.

IV. Фармон ижросини ташкил этиш, таъминлаш ва назорат

12. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Кадастр агентлиги (кейинги ўринларда — Агентлик) Миллий қўмита тизимига ўтказилсин.

13. Адлия вазирлиги Миллий қўмита, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги билан биргаликда:

(а) бир ҳафта муддатда Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон Республикаси Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси фаолиятини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарори лойиҳасини;

(б) бир ой муддатда Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон Республикаси Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси ҳузуридаги Кадастр агентлиги фаолиятини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарори лойиҳасини;

(в) икки ой муддатда қонунчилик ҳужжатларига ушбу Фармондан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар бўйича таклифларни белгиланган тартибда киритсин.

14. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги:

(а) бир ой муддатда Миллий қўмитанинг фаолиятини ташкил этиш учун талаб қилинадиган маблағларни 2025 йилда ажратсин. Бунда Миллий қўмитани мебель, компьютер ва бошқа зарур жиҳозлар билан таъминлаш учун маблағ ажратилишини назарда тутсин;

(б) 2026 йилдан бошлаб ҳар йили Давлат бюджети параметрларини шакллантиришда Миллий қўмита фаолиятини молиялаштириш учун зарур маблағларни назарда тутсин.

15. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 25 январдаги «Республика ижро этувчи ҳокимият органлари фаолиятини самарали йўлга қўйишга доир биринчи навбатдаги ташкилий чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПФ-14-сон Фармонига 5-иловага мувофиқ ўзгартиришлар киритилсин.

16. Ушбу Фармоннинг самарали ижросини ташкил этиш учун масъул ва шахсий жавобгар этиб Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси раиси белгилансин.

17. Фармон ижросини назорат қилиш ва ижро учун масъул ташкилотлар фаолиятини мувофиқлаштириш Ўзбекистон Республикаси Бош вазири А.Н. Арипов зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 19 ноябрдаги ПФ-219-сон Фармонига 1-ИЛОВА

Ўзбекистон Республикасида 2040 йилгача бўлган даврда уй-жой ва ипотека бозорини барқарор ривожлантиришнинг

1-боб. Умумий маълумотлар

1. 2040 йилгача бўлган даврга мўлжалланган уй-жой ва ипотека бозорини барқарор ривожлантиришнинг асосий йўналишлари (кейинги ўринларда — Асосий йўналишлар) қуйидагиларга мувофиқ ишлаб чиқилган:

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 11 сентябрдаги «Ўзбекистон — 2030» стратегияси тўғрисида»ги ПФ-158-сон Фармони ;

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 27 январдаги «Уй-жой қурилиши соҳасини янада ривожлантириш, турар ва нотурар жой объектларини улуш киритиш асосида қуриш жараёнини тартибга солиш механизмларини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПФ-11-сон Фармони ;

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 21 февралдаги «Уй-жой ва ипотека бозорини янада ривожлантиришга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПФ-26-сон Фармони .

2. Асосий йўналишлар мамлакатнинг ҳозирги ижтимоий-иқтисодий ривожланиш даражаси, урбанизация жараёнлари, аҳолининг уй-жой билан таъминланганлик ҳолати, шунингдек, шаҳарсозлик сиёсати, молиялаштириш механизмлари (жумладан, ипотека кредити асосида) ҳамда илғор халқаро тажриба инобатга олинган ҳолда Ўзбекистон Республикасининг уй-жой соҳасини барқарор ривожлантиришнинг мақсадлари, вазифалари ва устувор йўналишларини белгилайди.

2-боб. Асосий тушунчалар ва таърифлар

3. Ушбу Асосий йўналишларда қуйидаги тушунчалар қўлланади:

агломерация — бир нечта аҳоли пунктларининг ҳудудий яқинлик, шу билан бирга, ижтимоий-иқтисодий, саноат, транспорт, меҳнат, маданий, маиший ҳамда рекреацион ва бошқа алоқаларига кўра бир жойда жамланиши ва биргаликда ривожланиши;

давлат-хусусий шериклик — давлат шериги ва хусусий шерикнинг муайян муддатга юридик жиҳатдан расмийлаштирилган, давлат-хусусий шериклик лойиҳасини амалга ошириш учун ўз ресурсларини бирлаштиришига асосланган ҳамкорлиги;

дизайн код — биноларнинг меъморий қиёфаси, ҳудудни ободонлаштириш элементлари ва шаҳар муҳитининг кўриниши бўйича ҳудуднинг уйғун визуал ва функционал қиёфасини шакллантиришга қаратилган мажбурий қоидалар ва тавсиялар тўплами;

уй хўжалиги — битта турар жойда ёки унинг бир қисмида биргаликда яшайдиган, ўзини яшаш учун барча зарур нарсалар билан таъминлайдиган, умумий хўжалик юритадиган, пул маблағларини тўлиқ ёки қисман бирлаштирадиган ва сарфлайдиган шахслар йиғиндиси;

«Яшил» технологиялар — бинолар ва инфратузилмани лойиҳалаштириш, қуриш ва улардан фойдаланиш жараёнларида атроф-муҳитга салбий таъсирни камайтириш ҳамда энергия самарадорлигини оширишга қаратилган технологиялар;

инвестиция-қурилиш цикли — ер майдонини тайёрлаш ва лойиҳалаштиришдан тортиб, объектни фойдаланишга топширишгача бўлган босқичлар мажмуаси;

кўп квартирали уй-жой — икки ва ундан ортиқ квартирадан иборат бўлган, умумий муҳандислик тизимлари билан жиҳозланган ва умумий мулк элементларига эга уй-жой биноси;

якка тартибдаги уй-жой қурилиши — уй-жойга туташган ер майдонига эга бўлган алоҳида уй-жой биноларини қуриш;

ипотека қимматли қоғозлари — ипотека кредитлари портфели билан таъминланган ва уй-жой бозорига узоқ муддатли маблағлар жалб этиш мақсадида чиқариладиган молиявий воситалар;

комплексли қурилиш — бўш ерлардан фойдаланиш, уй-жой мавзеларини реновация қилиш ва саноат ҳудудларини қайта тиклашни ўз ичига олиб, муҳандислик, транспорт ва ижтимоий инфратузилмани инобатга олган ҳолда қуриб битказилмаган уй-жойлар ҳамда саноат ҳудудларини биринчи навбатда қурилишга жалб этишнинг тизимли механизми;

уй-жой билан таъминланганлик — бир кишига (катта ёшли ёки болага) тўғри келадиган ўртача уй-жой майдони (метр квадратда);

лойиҳавий молиялаштириш — қурилишга кредит ажратишнинг шакли бўлиб, унда махсус ташкил этилган лойиҳа компанияларига уй-жой қурилиши лойиҳаларини амалга ошириш учун квартиралар сотилишидан тушадиган маблағлар оқими инобатга олинган ҳолда банклар томонидан маблағлар ажратиш механизми;

«Эскроу» ҳисобварағи — қурувчи ва улушдор ўртасидаги улуш киритиш асосида тузилган улушли шартнома мажбуриятлари тўлиқ бажарилгунига қадар маблағларни вақтинча сақлаш учун учинчи томонда (эскро агент-банкда) очиладиган махсус банк ҳисобварағи;

«15 дақиқалик шаҳар» тамойили — шаҳарсозликни режалаштириш тамойили бўлиб, унга кўра кундалик ҳаёт учун зарур инфратузилма объектлари (иш жойи, таълим, соғлиқни сақлаш, савдо, дам олиш) яшаш жойидан пиёда ёки транспортда 15 дақиқа ичида етиб бориш мумкин бўлган масофада жойлашган бўлади.

3-боб. Ўзбекистонда уй-жой соҳасининг ҳозирги ҳолати

1-§. Иқтисодий ҳолат

4. 2019 — 2024 йилларда ялпи ички маҳсулот йиллик ўртача 5,9 фоизга ўсди ва бу кўрсаткич минтақа бўйича энг юқори даражалардан бири ҳисобланади. Халқаро молия институтлари прогнозларига кўра 2030 йилгача иқтисодий ўсиш суръати шунга яқин даражада сақланиб қолиши кутилмоқда.

5. Иқтисодиёт ўсиши аҳоли даромадларининг кўпайиши билан ҳамоҳанг кечмоқда: 2019 — 2024 йилларда аҳолининг реал умумий даромадлари ўртача йиллик 6,8 фоизга ошди. Прогнозларга кўра 2024 йилдан 2040 йилгача реал даромадлар икки бараварга ошиб, ойлик ўртача миқдори 794 АҚШ долларидан 1 571 АҚШ долларигача етиши кутилмоқда.

2-§. Демография

6. 2019 — 2024 йилларда мамлакат аҳолиси сони 33,3 миллион нафардан 37,5 миллион нафаргача ошди (ўртача йиллик ўсиш — 2 фоиз). 2040 йилга келиб бу ўсиш суръати йиллик 1,2 фоизгача пасайиши тахмин қилинмоқда. Демографик прогнозларга кўра, аҳолининг доимий ўсиш суръати йиллик 1,7 фоиз бўлган ҳолда 2040 йилда аҳоли сони 49,5 миллион нафарга етади.

7. Ушбу даврда уй хўжаликларининг таркиби, аҳолининг ёш бўйича тузилиши ҳамда уй-жой ва ижтимоий инфратузилмага бўлган эҳтиёжи сезиларли даражада ўзгаради:

уй хўжалигининг ўртача таркиби 5,0 нафардан 4,7 нафаргача камайиб, уларнинг умумий сони 7,5 миллиондан 9,8 миллионгача кўпайиши натижасида ҳар йили камида 150 — 160 мингта янги уй-жой қурилиши талаб этилади;

мактаб ёшидаги болалар сони 2,6 миллион нафарга кўпайиб, бу 3 мингта мактаб қурилишини талаб қилади;

талабалик ёшидаги ёшлар сони 1,2 миллион нафарга ортгани сабабли талабалар турар жойлари ва ижара уйларига эҳтиёж ортиши кутилмоқда;

меҳнатга лаёқатли аҳоли сони 3 миллион нафарга кўпайиб, бу корпоратив ва хизмат уй-жойларига бўлган талабни кучайтиради.

3-§. Уй-жой соҳасидаги давлат сиёсати

8. 2019 — 2024 йилларда уй-жой соҳасида қатор муҳим қонунчилик ҳужжатлари қабул қилиниб, бозорни тартибга солиш ва унинг шаффофлигини ошириш таъминланди. Жумладан, «ер амнистияси» орқали ноқонуний қурилган уйларга ҳуқуқий мақом берилди, уй-жой сотиб олишда мажбурий прописка (рўйхатдан ўтиш) талаби бекор қилинди, «Янги Ўзбекистон» дастури доирасида намунавий уйлар қурилиши йўлга қўйилди, «Янги Тошкент» лойиҳаси ҳамда пойтахтнинг 2045 йилгача бўлган бош режаси тасдиқланди.

Ушбу чоралар аҳоли сонининг тез кўпайиши шароитида уларни уй-жой билан таъминлаш имконини берди ҳамда уй-жойлар етишмовчилигининг олди олинди. 2019 — 2024 йиллар давомида ҳар йили 15 — 17 миллион метр квадрат уй-жой фойдаланишга топширилиб, аҳолининг уй-жой билан таъминланганлик даражаси 1 киши ҳисобига ўртача 18,9 метр квадрат миқдорда сақланиб турди.

9. Сўнгги йилларда кўп квартирали уйлар қурилиши ҳажми ошган бўлса-да, бозор асосан якка тартибдаги уй-жой қурилишига таянади ва умумий қурилиш ҳажмининг тахминан 60 фоизини ташкил этади.

10. Рўйхатдан ўтиш (прописка) талабларининг енгиллаштирилиши урбанизация жараёнларини тезлаштирди ва аҳоли эҳтиёжини мамлакатнинг 14 та йирик агломерациясида жамлади. Ушбу ҳудудларда тахминан 12,5 миллион нафар киши, яъни мамлакат аҳолисининг учдан бир қисми истиқомат қилади:

1) Тошкент — 4,5 млн киши;

2) Ўрта Зарафшон (Самарқанд — Каттақўрғон — Навоий) — 1,3 млн киши;

3) Андижон — Асака — Шаҳрихон — 0,8 млн киши;

4) Наманган — Тўрақўрғон — Чортоқ — 0,8 млн киши;

5) Қашқадарё (Қарши — Китоб — Шаҳрисабз — Косон) — 0,7 млн киши;

6) Фарғона — Марғилон — Қувасой — 0,6 млн киши;

7) Нукус — 0,5 млн киши;

8) Оҳангарон (Ангрен — Олмалиқ — Оҳангарон) — 0,4 млн киши;

9) Сурхондарё (Термиз — Денов) — 0,4 млн киши;

10) Хоразм (Урганч — Хива) — 0,4 млн киши;

11) Қуйи Зарафшон (Бухоро — Когон) — 0,3 млн киши;

12) Қўқон — 0,3 млн киши;

13) Чирчиқ — 0,3 млн киши;

14) Янгийўл — Чиноз — 0,2 млн киши.

11. Йирик агломерациялар тез суръатларда ўсмоқда, чунки улар иқтисодий фаоллик марказларига айланмоқда. Вақт ўтиши билан мамлакат аҳолисининг 50 — 70 фоизи айнан шу ҳудудларда истиқомат қилиши мумкин. Бу эса, ўз навбатида, уй-жой фондини икки бараварга оширишни, қурилиш зичлигини кўпайтиришни, шунингдек, муҳандислик ва ижтимоий инфратузилмаси ривожланган кўп квартирали уйларни қуришни устувор вазифа сифатида белгилашни тақозо этади.

4-§. Ўзбекистонда уй-жой соҳасидаги асосий муаммолар

12. Соҳада қуйидаги муаммолар мавжуд:

(а) уй-жой билан таъминлаш даражаси паст. Ўртача яшаш майдони ҳар бир кишига 18,9 метр квадратдан тўғри келади. Бу кўрсаткич Марказий Осиё мамлакатларига нисбатан юқори бўлса-да, МДҲ давлатларидаги ўртача даражадан (24,9 м 2 ) ҳамда турмуш тарзи ўхшаш мамлакатлар — Малайзия (27,3 м 2 ) ва Туркиядан (30 м 2 ) паст. Республикадаги уй-жой фондининг йиллик ўсиши фақат демографик ўсишни қоплаб, бир кишига тўғри келадиган ўртача яшаш майдонини оширишни таъминламайди;

(б) аҳолининг барча қатламларида уй-жой сотиб олиш имконияти мавжуд эмас. Фақат аҳолининг 35 фоизи давлат томонидан қайта молиялаштириладиган ипотека кредитлари ёрдамида уй сотиб олиш имкониятига эга, 12 фоиз аҳоли эса бозор ипотекаси шартларида уй-жой харид қилиш имконига эга;

(в) уй-жой фондининг сифати паст даражада. Якка тартибдаги уй-жойларнинг 70 фоизи сифати паст қурилиш материалларидан (хом ғишт, пахса) қурилган бўлиб, кўп ҳолларда марказлашган инфратузилмага уланмаган. Кўп квартирали уйларнинг 36 фоизи 1990 йилгача қурилган ва замонавий сифат талабларига жавоб бермайди;

(г) муҳандислик инфратузилмаси етарли эмас. Фақат 77,1 фоиз уйлар ичимлик суви билан таъминланган, 50 фоиз уйлар эса марказлашган канализация тизимига уланган.

(д) қурилиш зичлиги паст. Йирик шаҳарларда қурилиш зичлиги ҳар гектарига 1000 кв.метрдан кам бўлиб, бу МДҲ ва Европа шаҳарларига нисбатан 3-4 баравар паст. Шу билан бирга, уй-жой фондининг 85 фоизи якка тартибдаги уйлар ҳиссасига тўғри келади (жумладан, шаҳар ичидаги маҳаллаларда), бу ер ресурсларидан самарали фойдаланишни чеклайди ва инфратузилма қуриш ҳамда хизмат кўрсатиш харажатларини кескин оширади.

(ж) молиявий ресурслар оқими етарли эмас. Ҳар йили тахминан 1,5 миллиард АҚШ доллари уй-жой соҳасига кириб келмаслиги — инвестиция воситалари (масалан, кўчмас мулк фондлари) йўқлиги, муқобил молиявий маҳсулотлар ривожланмагани ва норасмий иқтисодиёт улушининг катталигида (банк тизими орқали айланмага кирмаган маблағлар) сабаб бўлмоқда.

5-§. Хулосалар

13. Ўзбекистонда урбанизация жараёнлари ва аҳоли даромадларининг ўсиши барқарор иқтисодий ривожланиш ва турмуш сифатини оширишнинг асосий драйвери бўлиши мумкин.

Буни таъминлаш учун аҳоли даромадларини йирик агломерациялар доирасидаги кўп квартирали уйлар қурилишига йўналтириш, шунингдек, давлатнинг уй-жой бозоридаги фаол ролини кучайтириш зарур.

Бу жараёнда давлат уй-жой соҳасидаги асосий йўналишларни ишлаб чиқиши ва амалга оширишни мувофиқлаштириши, талаб ва таклиф ўртасидаги номутаносибликни бошқариши, «уй-жойнинг ягона ҳаётий цикли» тамойили доирасида ер тайёрлашдан тортиб ипотека орқали молиялаштириш ҳамда инвестор маблағларини жалб этишгача бўлган барча босқичларда маъмурий тўсиқларни бартараф этиши лозим.

4-боб. Асосий йўналишларнинг мақсад ва вазифалари

14. Асосий йўналишларнинг асосий мақсади — уй-жой соҳасини барқарор ва мувозанатли ривожлантириш.

15. Асосий йўналишларнинг муҳим вазифалари:

(а) мамлакатда урбанизация жараёнини қўллаб-қувватлаш, 14 та йирик агломерацияда уй-жой фондини ва шаҳар муҳитини ривожлантиришни таъминлаш;

(б) аҳолининг уй-жой шароитларини яхшилаш;

(в) банкларнинг ўз маблағлари ва институционал молия манбаларини уй-жой бозорига жалб қилиш;

(г) улушли қурилишда иштирок этувчи хусусий инвесторларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш.

16. Мақсадни белгилашнинг асосий мазмуни:

аҳоли сонининг ўсиши, янги хонадонларнинг пайдо бўлиши ва уй-жой фонди етишмаслиги шароитидаги урбанизация уй-жойга бўлган барқарор эҳтиёжни шакллантиради;

иқтисодиёт ва аҳоли даромадларининг ўсиши, ипотека фоиз ставкалари пасайиши тўлов қобилияти юқори бўлишини таъминлайди;

янги уй-жойлар, айниқса, кўп квартирали уй-жойлар қуриш учун 14 та йирик агломерацияда 10 — 15 йилга етарли ер фонди шакллантирилади;

ер фондини шакллантириш учун бош режалар, комплекс қурилиш дастурлари ва «Янги Ўзбекистон» массивлари дастурлари ишлаб чиқилади;

инвестиция-қурилиш жараёнини мақбуллаштириш ва маъмурий жараёнларни қисқартириш орқали уй-жой қурилиши муддатини 2 мартага қисқартириш мумкин бўлади (лойиҳа ҳужжатларини тайёрлашдан бошлаб фойдаланишга топширишгача).

5-боб. Асосий йўналишларни амалга ошириш механизмлари

17. Асосий йўналишларнинг вазифалари уй-жой соҳасини комплекс ислоҳ қилишга ва уй-жойнинг ягона ҳаётий циклидаги тўсиқларни бартараф этишга асосланади. Бу таклиф, талаб, инфратузилма ва уй-жой билан боғлиқ соҳаларни ривожлантиришни қамраб олади:

(а) уй-жой таклифини рағбатлантириш:

урбанизация жараёнини қўллаб-қувватлаш, мамлакатнинг йирик агломерацияларида уй-жой фондини ошириб бориш ва қулай шаҳар муҳитини шакллантириш мақсадида аҳоли пунктларининг бош режаларига мувофиқ уй-жой ва инфратузилма дастурларини шакллантириш;

қонунчиликка тегишли ўзгартишлар киритган ҳолда келгусида қурилиш учун зарур ер майдонлари захирасини олдиндан шакллантириш, шунингдек, «Янги Ўзбекистон» массивларини комплекс қуриш лойиҳаларига қаратилган шаҳарсозлик дастурларини ишлаб чиқиш ва амалга оширишда комплекс қурилиш механизмларидан устувор фойдаланишни таъминлаш;

маъмурий жараёнларни мақбуллаштириш, меҳнат унумдорлигини ошириш ва замонавий технологияларни қўллаш орқали инвестиция-қурилиш лойиҳаларини амалга ошириш муддатларини қисқартириш;

(б) уй-жойга бўлган талабни рағбатлантириш:

улушли қурилишда иштирок этувчи фуқароларни ҳимоя қилиш учун «эскроу» ҳисобварақлари тизимини жорий этиш ва қурувчиларни банклар орқали лойиҳавий молиялаштиришини йўлга қўйиш;

ипотека кредити тизимини ривожлантириш, кредит ставкаларини пасайтириш, жумладан, уй-жой ипотека кредити билан боғлиқ битимларни стандартлаштириш ва рақамлаштириш ҳамда банкларнинг ипотека кредитлари портфелларини секьюритизация қилиш орқали кўчмас мулк бозорини рақамлаштириш;

кўчмас мулк фондларини ташкил этиш орқали хусусий ва институционал инвесторларни уй-жой бозорига жалб қилиш, бу орқали корхоналар учун ижара уй-жойларини, талабалар шаҳарчалари, ижтимоий ҳимояга муҳтож фуқаролар учун уйлар ва бошқа мақсадли қурилишларни молиялаштиришни таъминлаш;

(в) аҳолини қулай инфратузилма билан қамраб олиш жараёнини жадаллаштириш:

ижтимоий ҳимояга муҳтож фуқароларга манзилли ёрдам кўрсатишни таъминлаш — бунинг учун ёрдам чора-тадбирларининг ягона рўйхатини шакллантириш ва эҳтиёжманд фуқаролар учун рақамли платформа яратиш;

ижара уй-жой бозорининг институционал инфратузилмасини шакллантиришни таъминлаш (шу жумладан, тижорат, ижтимоий, корпоратив ва талабалар учун сегментларни қамраб олган ҳолда) — бунинг учун норматив-ҳуқуқий базани яратиш, солиқ имтиёзларини жорий этиш, профессионал ижарага берувчилар ва бозорнинг бошқа иштирокчилари институтларини вужудга келтириш;

бозорнинг профессионал иштирокчилари учун шаффоф, ишончли ва етарли таҳлил ҳамда маълумотларни таъминлаш — бунинг учун турли давлат тизимлари ва бошқа манбалардан маълумотларни бирлаштирувчи очиқ рақамли платформани яратиш;

давлатнинг уй-жой сиёсати ва амалга оширилаётган ташаббуслари ҳақида аҳоли ва бозор иштирокчиларини доимий хабардор қилиб бориш;

(г) уй-жой соҳаси билан боғлиқ йўналишларни ривожлантириш:

сув таъминоти, газ таъминоти, канализация ва иссиқлик таъминоти соҳаларида давлат-хусусий шерикликнинг (ДХШ) намунавий лойиҳаларини кенгайтиришни таъминлаш;

уй-жой қурилишида энергия тежамкорлиги ва «яшил» технологиялар стандартларини жорий этишни таъминлаш, шу жумладан, уларни техник меъёрларга интеграция қилиш ва қурилиш ташкилотлари учун молиявий рағбатлантириш тизимини жорий этиш;

«15 дақиқалик шаҳар» концепцияси, зичликни ошириш, функция чегараларининг аниқ эмаслиги, дизайн кодлар ва замонавий уй-жой моделларини татбиқ этиш;

якка тартибдаги уй-жой қурилишини стандартлаштириш ҳамда молиялаштириш учун тижорат банкларининг ўз маблағлари ҳисобидан ипотека кредити ва сертификатланган қурилиш компаниялари учун лойиҳа молиясини жорий этишга оид норматив-ҳуқуқий базани ишлаб чиқиш;

муқобил молиялаштириш воситалари учун норматив-ҳуқуқий базани ишлаб чиқишни таъминлаш, шу жумладан, халқаро стандартларни (AAOIFI, IFSB) Ўзбекистон Республикасида жорий этиш.

6-боб. Асосий йўналишларни амалга оширишдан кутилаётган натижалар

18. Асосий йўналишларда белгиланган вазифаларни амалга ошириш натижасида қуйидагиларга эришиш режалаштирилган:

(а) урбанизация жараёнини назоратли тарзда амалга ошириш:

инвестиция-қурилиш жараёнлари сезиларли даражада қисқаради, бу эса янги уй-жойлар ва инфратузилмаларни тезроқ фойдаланишга топшириш имконини беради;

кейинги 15 йил ичида республикадаги уй-жой фонди 707 млн метр квадратдан 1,1 млрд метр квадратгача ўсиши, ҳар йили қурилаётган уй-жой ҳажми эса ҳозирги 16,8 млн метр квадратдан 30,3 млн метр квадратгача етказилиши кутилмоқда, шуларнинг ярмидан кўпини кўп квартирали уйлар ташкил этади;

йирик агломерацияларда аҳоли иш жойларига яқинроқ яшайди, бу эса инфратузилма харажатларини ва транспорт юкини камайтиради ҳамда иқтисодиётнинг жадал ўсишига туртки беради;

ижарага бериладиган уй-жойлар фонди яратилади, бу орқали иш билан банд аҳоли, талабалар, ижтимоий ҳимояга муҳтож фуқаролар ва вақтинча банд аҳолини ўқиш ёки иш жойига яқин, қулай шароитдаги уй-жой билан таъминлаш имкони яратилади, натижада аҳолининг ички мобиллиги ошади;

аҳолининг уй-жой шароити яхшиланади ва замонавий шаҳар муҳити шаклланади, бу эса мамлакатнинг энг йирик шаҳарларини ташқи кўриниши ва яшаш сифати бўйича замонавий дунё мегаполисларига яқинлаштиради;

(б) аҳоли уй-жой шароитини яхшилаш:

аҳолини уй-жой билан таъминланиш кўрсаткичи бир киши ҳисобига 18,9 метр квадратдан 23 метр квадратдан ошади;

аҳолининг уй-жой сотиб олиш имконияти ортиб, ҳар уч нафар фуқародан бири давлат кўмагисиз ипотека орқали уй-жой харид қила олади;

муҳандислик ва ижтимоий инфратузилма сифати, уларнинг энергия самарадорлиги ва хавфсизлиги ошади, натижада аҳолининг уй-жой шароити халқаро стандартларга яқинлашади ва айрим кўрсаткичлар бўйича минтақадаги давлатларга нисбатан юқори натижаларни қайд этишга эришилади;

(в) уй-жой қурилиши учун молиявий манбаларни диверсификация қилиш:

банклар томонидан қурилиш компаниялари ва уй-жой харидорларига кредит бериш, шунингдек, институционал ва хусусий инвесторларни уй-жой соҳасига жалб этиш орқали янги йирик бозорлар шаклланади;

ипотека портфели ҳажми 2025 — 2040 йиллар мобайнида 5,3 млрд АҚШ долларидан 56,7 млрд долларгача ўсади, бу эса ипотека қимматли қоғозлар бозорини ривожлантириш имконини яратади, 2040 йилга келиб ипотека қимматли қоғозлар айланмаси 4 млрд АҚШ доллари даражасига етиши прогноз қилинмоқда;

ипотека кредитлаш бозорида нодавлат сектор улуши босқичма-босқич оширилади, бунинг учун тижорат банклари ва «Ўзбекистон ипотекани қайта молиялаштириш компанияси» АЖ томонидан хорижий кредит линиялари ва бошқа молиявий инструментлар орқали ресурслар жалб этилади;

банклар томонидан қурилишни лойиҳа асосида молиялаштириш бозори шаклланади, унинг умумий портфели 2040 йилга бориб 12,2 млрд АҚШ долларини ташкил этади;

ижара уй-жой бозори янги босқичга кўтарилади, профессионал ижара ташкилотлари ва институционал иштирокчилар (ижара уй-жой фондлари, бошқарув компаниялари ва бошқалар) фаолияти орқали янги инвестиция воситалари пайдо бўлади ҳамда яширин иқтисодиёт улуши камаяди;

уй-жой қурилиши учун ер участкалари бозори очиқ ва шаффоф бўлади, бу эса ернинг ҳақиқий бозор қийматини белгилаш имконини беради ва инвесторлар учун жозибадорликни оширади;

(г) хусусий инвесторлар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш:

қурилаётган уйлардаги барча харидорлар маблағлари мажбурий «эскроу» ҳисобварағи ва лойиҳавий молиялаштириш механизми орқали ҳимоя қилинади;

фуқаролар маблағларининг хавфсизлиги таъминланади, бу эса хусусий маблағларни уй-жой қурилишига барқарор равишда жалб этишга имкон беради;

уй-жой бозорида харидорлар ва уй-жой қурилишида улушдорлар ҳуқуқларини ҳимоя қилувчи янги механизмларни жорий этиш орқали шахсий маблағларнинг уй-жой қурилишига барқарор равишда кириб келиши таъминланади;

қурилиш ҳажмлари сезиларли даражада ортиб, янги тизим талабларига тез ва самарали мослашган банклар ҳамда қурилиш компаниялари бозорда ўз улушини оширади ва молиявий натижаларини яхшилайди.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 19 ноябрдаги ПФ-219-сон Фармонига 2-ИЛОВА

Ўзбекистон Республикасида 2040 йилгача бўлган даврда уй-жой ва ипотека бозорини барқарор ривожлантиришнинг асосий йўналишлари бўйича

Вазифалар Мақсадли кўрсаткичлар Ўлчов бирлиги Жорий ҳолат 2030 йил 2040 йил Мамлакатда урбанизация жараёнларини қўллаб-қувватлаш Йилига уй-жойларни фойдаланишга топшириш ҳажми (кўп квартирали ва якка тартибдаги уй-жойлар) млн.кв.м 15,5 23,4 30,3 Йил давомида қуриладиган уй-жойлар сони (кўп квартирали ва якка тартибдаги уй-жойлар) минг дона 207 310 421 14 та йирик агломерацияда қурилишнинг ўртача зичлиги 1 кв. м/га 946 1170 1885 14 та йирик агломерацияда комплекс қурилиш дастурлари доирасида фойдаланишга топширилган уй-жойлар улуши % – 30 50 Намунали уй (5 минг метр квадрат, 12 қаватгача) учун инвестиция-қурилиш даврининг давомийлиги йил 2,8 1,9 1,9 Йил давомида кўп квартирали уйлар қурилиши учун ажратиладиган ер участкалари ҳажми минг га 1,3 2,0 2,3 Аҳолининг уй-жой шароитларини яхшилаш Бозор шароитида ипотека орқали уй-жой сотиб олиш имкониятига эга аҳоли улуши % 12 25 32 Аҳоли жон бошига тўғри келадиган уй-жой майдони билан таъминланганлик даражаси кв.м 18,9 19,9 23,0 Уй-жой фондида замонавий уй-жойлар улуши % 33 39 50 Ичимлик суви билан таъминланиш даражаси % 77,1 82,6 89,7 Банк молиялаштируви ва инвестицияларни жалб қилиш Лойиҳани молиялаштириш портфели млрд долл. 7,5 12,2 Ипотека қимматли қоғозлари портфели млрд долл. 0,4 4,0 Ипотека кредити портфели млрд долл. 5,3 16,2 56,7 Хусусий инвесторларни ҳимоя қилишни таъминлаш «Эскроу» ҳисобварақлари тизими орқали ҳимояланмаган улушдорларнинг маблағлари млрд долл. 4,0-4,5

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 19 ноябрдаги ПФ-219-сон Фармонига 3-ИЛОВА

Ўзбекистон Республикасида 2040 йилгача бўлган даврда уй-жой ва ипотека бозорини барқарор ривожлантиришнинг асосий йўналишларини амалга ошириш бўйича

Т/р Чора-тадбирлар номи Амалга ошириш механизми Бажариш муддатлари Масъул ижрочилар I. Норматив-ҳуқуқий базани такомиллаштириш 1. Ҳудудларни режалаштириш, янгилаш ва ривожлантириш, қурилиш ҳамда ер муносабатлари соҳаларини ривожлантириш. Қонунчилик ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш юзасидан норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқиш ҳамда белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритиш. Бунда қуйидагиларни инобатга олиш: а) кўчмас мулк объекти жойлашган ер участкасини ижарага олиш ёки унга мулк ҳуқуқини амалга оширишда мулкдорнинг мутлақ ҳуқуқларини таъминлаш; б) қуриб битказилмаган ва қурилган уй-жой ҳамда саноат ҳудудларини қурилиш жараёнига жалб этиш тартибини инобатга олган ҳолда ҳудудларни комплекс қуриш; в) уй-жой мавзеларини реновация қилиш, самарасиз фойдаланилаётган саноат ҳудудларини янги мақсадларда фойдаланиш учун қайта ривожлантириш (редевелопмент); г) муҳандислик, транспорт ва ижтимоий инфратузилмалар билан таъминлашда экологик тоза маҳсулотлар ҳамда энергия тежовчи технологияларни қўллаш. 2026 йил 1 декабрь Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси, Адлия вазирлиги, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 2. Кўчмас мулкка оид инвестиция ва пай жамғармаларини ташкил этиш ҳамда уларнинг фаолият юритиши учун зарур қонунчилик базасини яратиш. Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси ҳамда бошқа тегишли қонунчилик ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисидаги қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш. 2026 йил 1 декабрь Истиқболли лойиҳалар миллий агентлиги, Марказий банк, Адлия вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Солиқ қўмитаси 3. Уй-жой соҳасида ижара муносабатларини тартибга солиш ва институционал ривожлантириш. 1. Уй-жой ижараси бозорини ривожлантириш ва тартибга солишни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда қуйидагиларни инобатга олиш: а) тижорат, ижтимоий, корпоратив ва талабалар сегментлари учун алоҳида шартлар асосида таклифларни ишлаб чиқиш; б) профессионал ижарага берувчилар фаолиятини рағбатлантирувчи солиқ имтиёзларини жорий этиш. 2. Уй-жой ижараси бозорида профессионал иштирокчилар фаолиятини тартибга солиш бўйича қонунчилик ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш. 2027 йил 1 июль Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Марказий банк, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги 4. Шаҳар ҳудудларини комплекс қуриш дастурларини ишлаб чиқиш. Комплекс қурилиш дастурини тасдиқлаш тўғрисидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда қуйидагиларни инобатга олиш: а) уй-жой қурилиши ва инфратузилма учун истиқболли «ер банки»ни шакллантириш; б) умумий фойдаланиш эҳтиёжлари учун ҳудудларни захирага олиш; в) комплекс қурилиш доирасида мулкдорлар ва бошқа ҳуқуқ эгаларини жалб қилиш. 2026 йил 1 июль Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Адлия вазирлиги 5. Уй-жой қурилиши соҳасидаги инвестиция лойиҳаларини амалга ошириш жараёнида маъмурий тартиб-таомилларни қисқартириш. 1. Амалдаги маъмурий тартиб-таомилларни хатловдан ўтказиш бўйича ишчи гуруҳ ташкил этиш ва хатловдан ўтказиш. 2026 йил 1 апрель Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, Адлия вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 2. Хатлов натижаларига кўра Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 22 ноябрдаги 200-сон қарори ва бошқа тегишли қонунчилик ҳужжатларига маъмурий тартиб-таомилларни стандартлаштириш, тартибга солиш ва рақамлаштириш орқали лойиҳаларни амалга ошириш муддатларини қисқартиришни назарда тутувчи ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш бўйича таклиф ишлаб чиқиш. 2026 йил 1 июль 6. Уй-жой битимларининг шаффофлиги ва хавфсизлигини таъминлаш. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш. Бунда қуйидагиларни инобатга олиш: а) шартномалар учун минимал талабларни белгилаш; б) битимларни амалга ошириш жараёнини рақамлаштириш; в) ипотека билан боғлиқ битимларни амалга ошириш тартибини такомиллаштириш. 2026 йил 1 июль Адлия вазирлиги, Марказий банк, Солиқ қўмитаси, «Ўзбекистон ипотекани қайта молиялаштириш компанияси» АЖ, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги 7. Бухгалтерия ҳисоби, аудит, банк фаолияти ва капитал бозори стандартларини инобатга олган ҳолда муқобил молиявий воситаларни жорий этиш. Маҳаллий ва хорижий тажрибани инобатга олган ҳолда муқобил молиявий воситаларни жорий этиш бўйича Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритиш. 2026 йил 1 декабрь Истиқболли лойиҳалар миллий агентлиги, Марказий банк, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги II. Ташкилий-амалий чора-тадбирлар 8. Энг йирик агломерацияларда ривожланиш ҳудудларини аниқлаш, бош режаларни мувофиқлаштириш ва тегишли маълумотларни етарли ва шаффоф равишда эълон қилиш орқали шаҳарсозлик фаолияти самарадорлигини ошириш. 1. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш. 2. Белгиланган тартибда норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини келишиш. 3. Белгиланган тартибда норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2027 йил 1 декабрь Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари 9. Шаҳарсозлик ҳужжатларини хатловдан ўтказиш, уларнинг долзарблигини таҳлил қилиш ва амалдаги ҳужжатларни оммавий ахборот воситаларида эълон қилиш. Умумий фойдаланиш мумкин бўлган электрон портални яратиш ва унга амалдаги шаҳарсозлик ҳужжатларини жойлаштириш. 2026 йил 1 июль Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси 10. Аҳолига уй-жой қурилиши соҳасида берилаётган имтиёзлар ва қўллаб-қувватлаш чора-тадбирларининг самарадорлигини мониторинг ва таҳлил қилиш. Таҳлилий маълумотларни Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига киритиш. Доимий асосда Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Марказий банк 11. Уй-жой ва инфратузилма қурилиши учун истиқболли ер фондини шакллантиришни назарда тутувчи шаҳар ҳудудларини комплекс қуриш дастурларини ишлаб чиқиш. 14 та йирик агломерацияда комплекс қурилиш дастурларини ишлаб чиқиш. 2027 йил 1 декабрь Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги 12. Замонавий рақамли технологиялардан фойдаланган ҳолда улуш киритиш асосидаги қурилишни тартибга солиш ҳамда «эскроу» ҳисобварақлари ва лойиҳавий молиялаштириш операцияларининг шаффофлиги ва хавфсизлигини таъминловчи ягона электрон платформани яратиш. 1. «Шаффоф қурилиш» ахборот тизимидаги улуш киритиш асосидаги қурилиш платформаси оператори функцияларини Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитасига ўтказиш. 2. Қуйидагиларни инобатга олган ҳолда электрон платформани такомиллаштириш: а) уй-жойнинг ягона ҳаётий цикли давомида ягона объект идентификаторидан фойдаланиш; б) улуш киритиш асосидаги қурилиш бўйича зарур таҳлилий маълумотларни бозорнинг барча профессионал иштирокчилари ва фуқаролар учун доимий равишда тақдим этиш. 2026 йил 1 июль Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, Рақамли технологиялар вазирлиги 13. Уй-жой қурилишида муҳандислик инфратузилмасини таъминлаш ва уни эксплуатация қилишда давлат-хусусий шериклик механизмларидан фойдаланиш самарадорлигини таҳлил қилиш. Таҳлилий маълумотларни Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига киритиш. 2026 йил 1 июль Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги 14. «Яшил» ва энергия тежамкор технологиялардан фойдаланиш амалиётини ривожлантириш, уларни стандартлаштириш механизмларини ишлаб чиқиш, давлат иштирокидаги лойиҳаларда жорий этиш ва тижорат лойиҳаларини рағбатлантирувчи механизмлардан фойдаланиш. 1. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш. 2. Белгиланган тартибда норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини келишиш. 3. Белгиланган тартибда норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритиш. 2026 йил 1 июль Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси 15. Уй-жойларни яшаш учун қулайлиги бўйича мезон ва талабларни жорий этиш, шу жумладан, шаҳарларни барқарор ривожлантиришнинг янги ёндашувларини амалга ошириш ва уларни ҳудудларни комплекс қуриш механизмларига интеграция қилиш. Таҳлилий маълумотларни Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига киритиш. 2026 йил 1 июль Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси 16. Якка тартибдаги уй-жой қурилишини тартибга солиш, ривожлантириш ва уни «Bankable housing project»га трансформация қилиш. 1. Якка тартибдаги уй-жой қурилиши учун намунали лойиҳаларни ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш. 2. Намунали лойиҳалар асосида қурилаётган якка тартибдаги уй-жойлар учун рухсатномалар олиш жараёнларини соддалаштириш ва тезкор мувофиқлаштиришни таъминлаш. 3. Намунали лойиҳалар асосида қурилаётган якка тартибдаги уй-жойлар учун ипотека кредитларидан фойдаланишни кенгайтириш. 2027 йил 1 декабрь Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, Марказий банк, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 19 ноябрдаги ПФ-219-сон Фармонига 4-ИЛОВА

Ўзбекистон Республикасида урбанизация, уй-жой ва ипотека бозорини барқарор ривожлантиришни таъминлаш бўйича мувофиқлаштирувчи кенгаш

Т/р Ф.И.О Масъуллар 1. А.Ж. Раматов — Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари, Мувофиқлаштирувчи кенгаш ҳамраиси 2. Ж.А. Қўчқоров — Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари, Мувофиқлаштирувчи кенгаш ҳамраиси 3. Лавозими бўйича — Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси раиси, Мувофиқлаштирувчи кенгаш раиси ўринбосари 4. Д.Р. Ли — Истиқболли лойиҳалар миллий агентлиги директори 5. А.А. Абдухакимов — Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси раиси 6. Ш.С. Хидоятов — қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазири 7. И.Р. Махкамов — транспорт вазири 8. Ж.Т. Мирзамаҳмудов — энергетика вазири 9. Ш.Р. Хамраев — сув хўжалиги вазири 10. А.А. Худаяров — соғлиқни сақлаш вазири 11. Б.Б. Кудратходжаев — фавқулодда вазиятлар вазири 12. С.А. Садуллаев — иқтисодиёт ва молия вазири ўринбосари 13. Ж.Ю. Турсунов — Автомобиль йўллари қўмитаси раиси 14. Лавозими бўйича — Кадастр агентлиги директори 15. Д.А. Вахабов — Савдо-саноат палатаси раиси 16. А.Х. Суванкулов — «Ўзсувтаъминот» АЖ бошқаруви раиси в.б. 17. Лавозими бўйича — Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимлари 18. Лавозими бўйича — Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси раиси ўринбосари, Мувофиқлаштирувчи кенгаш котиби

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 19 ноябрдаги ПФ-219-сон Фармонига 5-ИЛОВА

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 25 январдаги «Республика ижро этувчи ҳокимият органлари фаолиятини самарали йўлга қўйишга доир биринчи навбатдаги ташкилий чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПФ-14-сон Фармонига киритилаётган ўзгартиришлар

1. 1-иловада :

(а) «Жами» позицияси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

« Жами 44 133 40 972 3 161 » ;

(б) «1. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги» бўлимининг «3. Кадастр агентлиги» позицияси чиқариб ташлансин;

(в) «8. Энергетика вазирлиги» бўлимида:

«Энергетика вазирлиги» позициясининг «Жами бошқарув штат бирликлари сони» устунидаги «109» рақами «93» рақами билан алмаштирилсин;

«бюджетдан ташқари жамғармалар маблағлари ҳисобидан» устунидан «16» рақами чиқариб ташлансин;

(г) изоҳлар қисмининг 5.7 ҳамда 5.21-кичик бандлари ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.

2. 2-иловада :

(а) 1.4.-кичик банди ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин;

(б) изоҳлар қисмида:

биринчи хатбошидаги «71» рақами «67» рақами билан алмаштирилсин;

иккинчи хатбошидаги «21» рақами «20» рақами билан алмаштирилсин;

учинчи хатбошидаги «6» рақами «7» рақами билан алмаштирилсин;

тўртинчи хатбошидаги «28» рақами «26» рақами билан алмаштирилсин.

3. 2а-илованинг 1.4.-позицияси чиқариб ташлансин.

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2025 йил 19 ноябрь,

ПФ-219-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.11.2025 й., 06/25/219/1066-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Farmoni

ASOSIY YOʻNALISHLARI

MAQSADLI KOʻRSATKICHLAR

KOMPLEKS CHORA-TADBIRLAR

TARKIBI

Oʻzbekiston Respublikasida uy-joy va ipoteka bozorini barqaror rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida

Uy-joy sohasining barqaror rivojlanishini taʼminlash, uy-joy qurilishi va uni sotib olishning muvozanatlashgan tizimini shakllantirish, mavjud talab va ehtiyojlarni inobatga olgan holda uy-joy qurilishi hajmini belgilash va sohada davlat boshqaruvi samaradorligini oshirish, shuningdek, barqaror iqtisodiy oʻsish, aholi sonining ortib borishi va urbanizatsiya jarayonlaridan kelib chiqib, har bir fuqaro uchun qulay yashash sharoitlarini yaratish maqsadida qaror qilaman:

I. Maqsadlar

1. Ushbu Farmonning asosiy maqsadi etib Uy-joy sohasini barqaror va muvozanatli rivojlantirishni taʼminlash, 2040-yilga qadar har yili qurilayotgan uy-joylar sonini ikki baravarga oshirib, 421 mingtaga olib chiqish, ipoteka krediti portfelini 10 baravardan ortiq koʻpaytirgan holda 56,7 mlrd AQSH dollariga yetkazish belgilansin.

2. Quyidagilar uy-joy sohasini barqaror va muvozanatli rivojlantirishning asosiy ustuvor yoʻnalishlari etib belgilansin:

(a) yirik aglomeratsiyalarda uy-joy fondining oʻsishi va shahar muhitini rivojlantirishni taʼminlagan holda urbanizatsiya jarayonlarini qoʻllab-quvvatlash;

(b) aholining uy-joy sharoitlarini yaxshilash va “Yangi Oʻzbekiston” massivlarini barpo etish ishlarini izchil davom ettirgan holda uy-joy fondida zamonaviy uy-joylar ulushini 2040-yilga qadar 50 foizga yetkazish;

(v) uy-joy bozoriga bank moliyasi va institutsional investorlar mablagʻlarini, shu jumladan, ipoteka kreditidan foydalangan holda jalb etish;

(g) ulushli qurilishga sarmoya kiritayotgan jismoniy shaxslarning huquqlarini himoya qilish;

(d) uy-joy qurilishi sohasini “Uy-joyning yagona hayotiy sikli” tamoyili asosida kompleks isloh qilish va uni amalga oshirishdagi toʻsiqlarni bartaraf etish.

II. Dasturiy hujjatlar va ularni amalga oshirish mexanizmlari

3. Quyidagilar:

(a) Oʻzbekiston Respublikasida 2040-yilgacha boʻlgan davrda uy-joy va ipoteka bozorini barqaror rivojlantirishning asosiy yoʻnalishlari (keyingi oʻrinlarda — asosiy yoʻnalishlar) 1-ilovaga muvofiq;

(b) Oʻzbekiston Respublikasida 2040-yilgacha boʻlgan davrda uy-joy va ipoteka bozorini barqaror rivojlantirishning asosiy yoʻnalishlari boʻyicha maqsadli koʻrsatkichlar 2-ilovaga muvofiq;

(v) Oʻzbekiston Respublikasida 2040-yilgacha boʻlgan davrda uy-joy va ipoteka bozorini barqaror rivojlantirishning asosiy yoʻnalishlarini amalga oshirish boʻyicha kompleks chora-tadbirlar 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

4. Belgilansinki, Asosiy yoʻnalishlar urbanizatsiya, uy-joy va ipoteka bozorini 2040-yilgacha rivojlantirish sohasidagi davlat siyosatini amalga oshirishning asosi boʻlib, ushbu sohada ishlab chiqiladigan barcha yangi normativ-huquqiy hujjatlar unga muvofiq boʻlishi lozim.

5. Qurib bitkazilmagan uy-joylar hamda sanoat hududlarini birinchi navbatda qurilishga jalb etishni, shuningdek, ekologik toza mahsulotlar hamda energiya tejovchi texnologiyalardan foydalangan holda uy-joy massivlarining muhandislik, transport va ijtimoiy infratuzilmasini oldindan barpo etishni nazarda tutadigan kompleks qurilish tamoyili asosida uy-joylar qurilishini tashkil etish tartibi joriy etilsin.

6. Belgilansinki, kompleks qurilish tamoyili doirasida quyidagilar taʼminlanadi:

(a) kompleks qurilish dasturlarini faqat ochiq va batafsil ishlab chiqilgan rejalar asosida tayyorlash;

(b) kompleks qurilish uchun ajratilgan yer uchastkalarini xususiylashtirish dasturlariga kiritish yoki boshqa loyihalarga jalb etish hamda ularning maqsadli yoʻnalishini oʻzgartirishga yoʻl qoʻymaslik;

(v) kompleks qurilish loyihalariga kiritiladigan yer uchastkalari, koʻchmas mulk obyektlari va ularning huquq egalari toʻgʻrisida toʻliq maʼlumotlarni taqdim etish;

(g) loyihalarni amalga oshirishda hududlarning kelgusidagi ijtimoiy ehtiyojlarini inobatga oluvchi kompleks yondashuvdan foydalanish;

(d) koʻchmas mulk obyekti egasining u joylashgan yer uchastkasiga ijara yoki mulk huquqida egalik qilish boʻyicha mutlaq huquqini kafolatlash.

III. Amaliy va institutsional chora-tadbirlar

7. Oʻzbekiston Respublikasida urbanizatsiya, uy-joy va ipoteka bozorini barqaror rivojlantirishni taʼminlash boʻyicha muvofiqlashtiruvchi kengash 4-ilovaga muvofiq tarkibda tuzilsin.

8. Quyidagilar Oʻzbekiston Respublikasida urbanizatsiya, uy-joy va ipoteka bozorini barqaror rivojlantirishning asosiy vazifalari etib belgilansin:

(a) aholi uchun uy-joyga ega boʻlish imkoniyatini oshirish;

(b) uy-joy qurilishida renovatsiya asosida quriladigan uylar ulushini bosqichma-bosqich oshirib borish hamda ijtimoiy himoyaga muhtoj fuqarolarni turar joy bilan taʼminlash;

(v) ortiqcha uy-joy qurilishi yoki uning yetishmasligining oldini olish.

9. Oʻzbekiston Respublikasi Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda — Milliy qoʻmita) tashkil etilsin.

10. Belgilansinki Milliy qoʻmita:

(a) urbanizatsiya jarayonlari, uy-joy qurilishi, renovatsiya va ipoteka sohasida davlat siyosatini amalga oshirish, shuningdek, ushbu yoʻnalishdagi dasturlarni muvofiqlashtirish va rivojlantirish boʻyicha vakolatli davlat organi hisoblanadi;

(b) oʻz faoliyatini Vazirlar Mahkamasi bilan uzviy hamkorlikda tashkil etadi va amalga oshiradi. Bunda Vazirlar Mahkamasi urbanizatsiya jarayonlarini davlat tomonidan tartibga solish, uy-joy qurilishi, renovatsiya va ipoteka dasturlarini hamda samarali davlat uy-joy siyosatini amalga oshirishda Milliy qoʻmitaga har tomonlama koʻmaklashadi.

11. Quyidagilar Milliy qoʻmita faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari etib belgilansin:

(a) urbanizatsiya jarayonlarini muvofiqlashtirish va rivojlantirish;

(b) samarali va barqaror uy-joy siyosatini ishlab chiqish hamda amalga oshirish;

(v) renovatsiya dasturlarini samarali amalga oshirishni taʼminlash;

(g) “Yangi Oʻzbekiston” massivlarini qurish ishlarini muvofiqlashtirish, shu jumladan, hududlarni tanlashda qonunchilik bilan belgilangan mezonlar va urbanizatsiya tamoyillariga rioya etilishini taʼminlash.

IV. Farmon ijrosini tashkil etish, taʼminlash va nazorat

12. Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Kadastr agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik) Milliy qoʻmita tizimiga oʻtkazilsin.

13. Adliya vazirligi Milliy qoʻmita, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi bilan birgalikda:

(a) bir hafta muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori loyihasini;

(b) bir oy muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligi faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori loyihasini;

(v) ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar boʻyicha takliflarni belgilangan tartibda kiritsin.

14. Iqtisodiyot va moliya vazirligi:

(a) bir oy muddatda Milliy qoʻmitaning faoliyatini tashkil etish uchun talab qilinadigan mablagʻlarni 2025-yilda ajratsin. Bunda Milliy qoʻmitani mebel, kompyuter va boshqa zarur jihozlar bilan taʼminlash uchun mablagʻ ajratilishini nazarda tutsin;

(b) 2026-yildan boshlab har yili Davlat budjeti parametrlarini shakllantirishda Milliy qoʻmita faoliyatini moliyalashtirish uchun zarur mablagʻlarni nazarda tutsin.

15. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 25-yanvardagi “Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyatini samarali yoʻlga qoʻyishga doir birinchi navbatdagi tashkiliy chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PF-14-son Farmoniga 5-ilovaga muvofiq oʻzgartirishlar kiritilsin.

16. Ushbu Farmonning samarali ijrosini tashkil etish uchun masʼul va shaxsiy javobgar etib Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi raisi belgilansin.

17. Farmon ijrosini nazorat qilish va ijro uchun masʼul tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-noyabrdagi PF-219-son Farmoniga 1-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasida 2040-yilgacha boʻlgan davrda uy-joy va ipoteka bozorini barqaror rivojlantirishning

1-bob. Umumiy maʼlumotlar

1. 2040-yilgacha boʻlgan davrga moʻljallangan uy-joy va ipoteka bozorini barqaror rivojlantirishning asosiy yoʻnalishlari (keyingi oʻrinlarda — Asosiy yoʻnalishlar) quyidagilarga muvofiq ishlab chiqilgan:

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi “Oʻzbekiston — 2030” strategiyasi toʻgʻrisida”gi PF-158-son Farmoni ;

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 27-yanvardagi “Uy-joy qurilishi sohasini yanada rivojlantirish, turar va noturar joy obyektlarini ulush kiritish asosida qurish jarayonini tartibga solish mexanizmlarini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-11-son Farmoni ;

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 21-fevraldagi “Uy-joy va ipoteka bozorini yanada rivojlantirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PF-26-son Farmoni .

2. Asosiy yoʻnalishlar mamlakatning hozirgi ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish darajasi, urbanizatsiya jarayonlari, aholining uy-joy bilan taʼminlanganlik holati, shuningdek, shaharsozlik siyosati, moliyalashtirish mexanizmlari (jumladan, ipoteka krediti asosida) hamda ilgʻor xalqaro tajriba inobatga olingan holda Oʻzbekiston Respublikasining uy-joy sohasini barqaror rivojlantirishning maqsadlari, vazifalari va ustuvor yoʻnalishlarini belgilaydi.

2-bob. Asosiy tushunchalar va taʼriflar

3. Ushbu Asosiy yoʻnalishlarda quyidagi tushunchalar qoʻllanadi:

aglomeratsiya — bir nechta aholi punktlarining hududiy yaqinlik, shu bilan birga, ijtimoiy-iqtisodiy, sanoat, transport, mehnat, madaniy, maishiy hamda rekreatsion va boshqa aloqalariga koʻra bir joyda jamlanishi va birgalikda rivojlanishi;

davlat-xususiy sheriklik — davlat sherigi va xususiy sherikning muayyan muddatga yuridik jihatdan rasmiylashtirilgan, davlat-xususiy sheriklik loyihasini amalga oshirish uchun oʻz resurslarini birlashtirishiga asoslangan hamkorligi;

dizayn kod — binolarning meʼmoriy qiyofasi, hududni obodonlashtirish elementlari va shahar muhitining koʻrinishi boʻyicha hududning uygʻun vizual va funksional qiyofasini shakllantirishga qaratilgan majburiy qoidalar va tavsiyalar toʻplami;

uy xoʻjaligi — bitta turar joyda yoki uning bir qismida birgalikda yashaydigan, oʻzini yashash uchun barcha zarur narsalar bilan taʼminlaydigan, umumiy xoʻjalik yuritadigan, pul mablagʻlarini toʻliq yoki qisman birlashtiradigan va sarflaydigan shaxslar yigʻindisi;

“Yashil” texnologiyalar — binolar va infratuzilmani loyihalashtirish, qurish va ulardan foydalanish jarayonlarida atrof-muhitga salbiy taʼsirni kamaytirish hamda energiya samaradorligini oshirishga qaratilgan texnologiyalar;

investitsiya-qurilish sikli — yer maydonini tayyorlash va loyihalashtirishdan tortib, obyektni foydalanishga topshirishgacha boʻlgan bosqichlar majmuasi;

koʻp kvartirali uy-joy — ikki va undan ortiq kvartiradan iborat boʻlgan, umumiy muhandislik tizimlari bilan jihozlangan va umumiy mulk elementlariga ega uy-joy binosi;

yakka tartibdagi uy-joy qurilishi — uy-joyga tutashgan yer maydoniga ega boʻlgan alohida uy-joy binolarini qurish;

ipoteka qimmatli qogʻozlari — ipoteka kreditlari portfeli bilan taʼminlangan va uy-joy bozoriga uzoq muddatli mablagʻlar jalb etish maqsadida chiqariladigan moliyaviy vositalar;

kompleksli qurilish — boʻsh yerlardan foydalanish, uy-joy mavzelarini renovatsiya qilish va sanoat hududlarini qayta tiklashni oʻz ichiga olib, muhandislik, transport va ijtimoiy infratuzilmani inobatga olgan holda qurib bitkazilmagan uy-joylar hamda sanoat hududlarini birinchi navbatda qurilishga jalb etishning tizimli mexanizmi;

uy-joy bilan taʼminlanganlik — bir kishiga (katta yoshli yoki bolaga) toʻgʻri keladigan oʻrtacha uy-joy maydoni (metr kvadratda);

loyihaviy moliyalashtirish — qurilishga kredit ajratishning shakli boʻlib, unda maxsus tashkil etilgan loyiha kompaniyalariga uy-joy qurilishi loyihalarini amalga oshirish uchun kvartiralar sotilishidan tushadigan mablagʻlar oqimi inobatga olingan holda banklar tomonidan mablagʻlar ajratish mexanizmi;

“Eskrou” hisobvaragʻi — quruvchi va ulushdor oʻrtasidagi ulush kiritish asosida tuzilgan ulushli shartnoma majburiyatlari toʻliq bajarilguniga qadar mablagʻlarni vaqtincha saqlash uchun uchinchi tomonda (eskro agent-bankda) ochiladigan maxsus bank hisobvaragʻi;

“15 daqiqalik shahar” tamoyili — shaharsozlikni rejalashtirish tamoyili boʻlib, unga koʻra kundalik hayot uchun zarur infratuzilma obyektlari (ish joyi, taʼlim, sogʻliqni saqlash, savdo, dam olish) yashash joyidan piyoda yoki transportda 15 daqiqa ichida yetib borish mumkin boʻlgan masofada joylashgan boʻladi.

3-bob. Oʻzbekistonda uy-joy sohasining hozirgi holati

1-§. Iqtisodiy holat

4. 2019 — 2024-yillarda yalpi ichki mahsulot yillik oʻrtacha 5,9 foizga oʻsdi va bu koʻrsatkich mintaqa boʻyicha eng yuqori darajalardan biri hisoblanadi. Xalqaro moliya institutlari prognozlariga koʻra 2030-yilgacha iqtisodiy oʻsish surʼati shunga yaqin darajada saqlanib qolishi kutilmoqda.

5. Iqtisodiyot oʻsishi aholi daromadlarining koʻpayishi bilan hamohang kechmoqda: 2019 — 2024-yillarda aholining real umumiy daromadlari oʻrtacha yillik 6,8 foizga oshdi. Prognozlarga koʻra 2024-yildan 2040-yilgacha real daromadlar ikki baravarga oshib, oylik oʻrtacha miqdori 794 AQSH dollaridan 1 571 AQSH dollarigacha yetishi kutilmoqda.

2-§. Demografiya

6. 2019 — 2024-yillarda mamlakat aholisi soni 33,3 million nafardan 37,5 million nafargacha oshdi (oʻrtacha yillik oʻsish — 2 foiz). 2040-yilga kelib bu oʻsish surʼati yillik 1,2 foizgacha pasayishi taxmin qilinmoqda. Demografik prognozlarga koʻra, aholining doimiy oʻsish surʼati yillik 1,7 foiz boʻlgan holda 2040-yilda aholi soni 49,5 million nafarga yetadi.

7. Ushbu davrda uy xoʻjaliklarining tarkibi, aholining yosh boʻyicha tuzilishi hamda uy-joy va ijtimoiy infratuzilmaga boʻlgan ehtiyoji sezilarli darajada oʻzgaradi:

uy xoʻjaligining oʻrtacha tarkibi 5,0 nafardan 4,7 nafargacha kamayib, ularning umumiy soni 7,5 milliondan 9,8 milliongacha koʻpayishi natijasida har yili kamida 150 — 160 mingta yangi uy-joy qurilishi talab etiladi;

maktab yoshidagi bolalar soni 2,6 million nafarga koʻpayib, bu 3 mingta maktab qurilishini talab qiladi;

talabalik yoshidagi yoshlar soni 1,2 million nafarga ortgani sababli talabalar turar joylari va ijara uylariga ehtiyoj ortishi kutilmoqda;

mehnatga layoqatli aholi soni 3 million nafarga koʻpayib, bu korporativ va xizmat uy-joylariga boʻlgan talabni kuchaytiradi.

3-§. Uy-joy sohasidagi davlat siyosati

8. 2019 — 2024-yillarda uy-joy sohasida qator muhim qonunchilik hujjatlari qabul qilinib, bozorni tartibga solish va uning shaffofligini oshirish taʼminlandi. Jumladan, “yer amnistiyasi” orqali noqonuniy qurilgan uylarga huquqiy maqom berildi, uy-joy sotib olishda majburiy propiska (roʻyxatdan oʻtish) talabi bekor qilindi, “Yangi Oʻzbekiston” dasturi doirasida namunaviy uylar qurilishi yoʻlga qoʻyildi, “Yangi Toshkent” loyihasi hamda poytaxtning 2045-yilgacha boʻlgan bosh rejasi tasdiqlandi.

Ushbu choralar aholi sonining tez koʻpayishi sharoitida ularni uy-joy bilan taʼminlash imkonini berdi hamda uy-joylar yetishmovchiligining oldi olindi. 2019 — 2024-yillar davomida har yili 15 — 17 million metr kvadrat uy-joy foydalanishga topshirilib, aholining uy-joy bilan taʼminlanganlik darajasi 1 kishi hisobiga oʻrtacha 18,9 metr kvadrat miqdorda saqlanib turdi.

9. Soʻnggi yillarda koʻp kvartirali uylar qurilishi hajmi oshgan boʻlsa-da, bozor asosan yakka tartibdagi uy-joy qurilishiga tayanadi va umumiy qurilish hajmining taxminan 60 foizini tashkil etadi.

10. Roʻyxatdan oʻtish (propiska) talablarining yengillashtirilishi urbanizatsiya jarayonlarini tezlashtirdi va aholi ehtiyojini mamlakatning 14 ta yirik aglomeratsiyasida jamladi. Ushbu hududlarda taxminan 12,5 million nafar kishi, yaʼni mamlakat aholisining uchdan bir qismi istiqomat qiladi:

1) Toshkent — 4,5 mln kishi;

2) Oʻrta Zarafshon (Samarqand — Kattaqoʻrgʻon — Navoiy) — 1,3 mln kishi;

3) Andijon — Asaka — Shahrixon — 0,8 mln kishi;

4) Namangan — Toʻraqoʻrgʻon — Chortoq — 0,8 mln kishi;

5) Qashqadaryo (Qarshi — Kitob — Shahrisabz — Koson) — 0,7 mln kishi;

6) Fargʻona — Margʻilon — Quvasoy — 0,6 mln kishi;

7) Nukus — 0,5 mln kishi;

8) Ohangaron (Angren — Olmaliq — Ohangaron) — 0,4 mln kishi;

9) Surxondaryo (Termiz — Denov) — 0,4 mln kishi;

10) Xorazm (Urganch — Xiva) — 0,4 mln kishi;

11) Quyi Zarafshon (Buxoro — Kogon) — 0,3 mln kishi;

12) Qoʻqon — 0,3 mln kishi;

13) Chirchiq — 0,3 mln kishi;

14) Yangiyoʻl — Chinoz — 0,2 mln kishi.

11. Yirik aglomeratsiyalar tez surʼatlarda oʻsmoqda, chunki ular iqtisodiy faollik markazlariga aylanmoqda. Vaqt oʻtishi bilan mamlakat aholisining 50 — 70 foizi aynan shu hududlarda istiqomat qilishi mumkin. Bu esa, oʻz navbatida, uy-joy fondini ikki baravarga oshirishni, qurilish zichligini koʻpaytirishni, shuningdek, muhandislik va ijtimoiy infratuzilmasi rivojlangan koʻp kvartirali uylarni qurishni ustuvor vazifa sifatida belgilashni taqozo etadi.

4-§. Oʻzbekistonda uy-joy sohasidagi asosiy muammolar

12. Sohada quyidagi muammolar mavjud:

(a) uy-joy bilan taʼminlash darajasi past. Oʻrtacha yashash maydoni har bir kishiga 18,9 metr kvadratdan toʻgʻri keladi. Bu koʻrsatkich Markaziy Osiyo mamlakatlariga nisbatan yuqori boʻlsa-da, MDH davlatlaridagi oʻrtacha darajadan (24,9 m 2 ) hamda turmush tarzi oʻxshash mamlakatlar — Malayziya (27,3 m 2 ) va Turkiyadan (30 m 2 ) past. Respublikadagi uy-joy fondining yillik oʻsishi faqat demografik oʻsishni qoplab, bir kishiga toʻgʻri keladigan oʻrtacha yashash maydonini oshirishni taʼminlamaydi;

(b) aholining barcha qatlamlarida uy-joy sotib olish imkoniyati mavjud emas. Faqat aholining 35 foizi davlat tomonidan qayta moliyalashtiriladigan ipoteka kreditlari yordamida uy sotib olish imkoniyatiga ega, 12 foiz aholi esa bozor ipotekasi shartlarida uy-joy xarid qilish imkoniga ega;

(v) uy-joy fondining sifati past darajada. Yakka tartibdagi uy-joylarning 70 foizi sifati past qurilish materiallaridan (xom gʻisht, paxsa) qurilgan boʻlib, koʻp hollarda markazlashgan infratuzilmaga ulanmagan. Koʻp kvartirali uylarning 36 foizi 1990-yilgacha qurilgan va zamonaviy sifat talablariga javob bermaydi;

(g) muhandislik infratuzilmasi yetarli emas. Faqat 77,1 foiz uylar ichimlik suvi bilan taʼminlangan, 50 foiz uylar esa markazlashgan kanalizatsiya tizimiga ulangan.

(d) qurilish zichligi past. Yirik shaharlarda qurilish zichligi har gektariga 1000 kv.metrdan kam boʻlib, bu MDH va Yevropa shaharlariga nisbatan 3-4 baravar past. Shu bilan birga, uy-joy fondining 85 foizi yakka tartibdagi uylar hissasiga toʻgʻri keladi (jumladan, shahar ichidagi mahallalarda), bu yer resurslaridan samarali foydalanishni cheklaydi va infratuzilma qurish hamda xizmat koʻrsatish xarajatlarini keskin oshiradi.

(j) moliyaviy resurslar oqimi yetarli emas. Har yili taxminan 1,5 milliard AQSH dollari uy-joy sohasiga kirib kelmasligi — investitsiya vositalari (masalan, koʻchmas mulk fondlari) yoʻqligi, muqobil moliyaviy mahsulotlar rivojlanmagani va norasmiy iqtisodiyot ulushining kattaligida (bank tizimi orqali aylanmaga kirmagan mablagʻlar) sabab boʻlmoqda.

5-§. Xulosalar

13. Oʻzbekistonda urbanizatsiya jarayonlari va aholi daromadlarining oʻsishi barqaror iqtisodiy rivojlanish va turmush sifatini oshirishning asosiy drayveri boʻlishi mumkin.

Buni taʼminlash uchun aholi daromadlarini yirik aglomeratsiyalar doirasidagi koʻp kvartirali uylar qurilishiga yoʻnaltirish, shuningdek, davlatning uy-joy bozoridagi faol rolini kuchaytirish zarur.

Bu jarayonda davlat uy-joy sohasidagi asosiy yoʻnalishlarni ishlab chiqishi va amalga oshirishni muvofiqlashtirishi, talab va taklif oʻrtasidagi nomutanosiblikni boshqarishi, “uy-joyning yagona hayotiy sikli” tamoyili doirasida yer tayyorlashdan tortib ipoteka orqali moliyalashtirish hamda investor mablagʻlarini jalb etishgacha boʻlgan barcha bosqichlarda maʼmuriy toʻsiqlarni bartaraf etishi lozim.

4-bob. Asosiy yoʻnalishlarning maqsad va vazifalari

14. Asosiy yoʻnalishlarning asosiy maqsadi — uy-joy sohasini barqaror va muvozanatli rivojlantirish.

15. Asosiy yoʻnalishlarning muhim vazifalari:

(a) mamlakatda urbanizatsiya jarayonini qoʻllab-quvvatlash, 14 ta yirik aglomeratsiyada uy-joy fondini va shahar muhitini rivojlantirishni taʼminlash;

(b) aholining uy-joy sharoitlarini yaxshilash;

(v) banklarning oʻz mablagʻlari va institutsional moliya manbalarini uy-joy bozoriga jalb qilish;

(g) ulushli qurilishda ishtirok etuvchi xususiy investorlarning huquqlarini himoya qilish.

16. Maqsadni belgilashning asosiy mazmuni:

aholi sonining oʻsishi, yangi xonadonlarning paydo boʻlishi va uy-joy fondi yetishmasligi sharoitidagi urbanizatsiya uy-joyga boʻlgan barqaror ehtiyojni shakllantiradi;

iqtisodiyot va aholi daromadlarining oʻsishi, ipoteka foiz stavkalari pasayishi toʻlov qobiliyati yuqori boʻlishini taʼminlaydi;

yangi uy-joylar, ayniqsa, koʻp kvartirali uy-joylar qurish uchun 14 ta yirik aglomeratsiyada 10 — 15 yilga yetarli yer fondi shakllantiriladi;

yer fondini shakllantirish uchun bosh rejalar, kompleks qurilish dasturlari va “Yangi Oʻzbekiston” massivlari dasturlari ishlab chiqiladi;

investitsiya-qurilish jarayonini maqbullashtirish va maʼmuriy jarayonlarni qisqartirish orqali uy-joy qurilishi muddatini 2-martaga qisqartirish mumkin boʻladi (loyiha hujjatlarini tayyorlashdan boshlab foydalanishga topshirishgacha).

5-bob. Asosiy yoʻnalishlarni amalga oshirish mexanizmlari

17. Asosiy yoʻnalishlarning vazifalari uy-joy sohasini kompleks isloh qilishga va uy-joyning yagona hayotiy siklidagi toʻsiqlarni bartaraf etishga asoslanadi. Bu taklif, talab, infratuzilma va uy-joy bilan bogʻliq sohalarni rivojlantirishni qamrab oladi:

(a) uy-joy taklifini ragʻbatlantirish:

urbanizatsiya jarayonini qoʻllab-quvvatlash, mamlakatning yirik aglomeratsiyalarida uy-joy fondini oshirib borish va qulay shahar muhitini shakllantirish maqsadida aholi punktlarining bosh rejalariga muvofiq uy-joy va infratuzilma dasturlarini shakllantirish;

qonunchilikka tegishli oʻzgartishlar kiritgan holda kelgusida qurilish uchun zarur yer maydonlari zaxirasini oldindan shakllantirish, shuningdek, “Yangi Oʻzbekiston” massivlarini kompleks qurish loyihalariga qaratilgan shaharsozlik dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirishda kompleks qurilish mexanizmlaridan ustuvor foydalanishni taʼminlash;

maʼmuriy jarayonlarni maqbullashtirish, mehnat unumdorligini oshirish va zamonaviy texnologiyalarni qoʻllash orqali investitsiya-qurilish loyihalarini amalga oshirish muddatlarini qisqartirish;

(b) uy-joyga boʻlgan talabni ragʻbatlantirish:

ulushli qurilishda ishtirok etuvchi fuqarolarni himoya qilish uchun “eskrou” hisobvaraqlari tizimini joriy etish va quruvchilarni banklar orqali loyihaviy moliyalashtirishini yoʻlga qoʻyish;

ipoteka krediti tizimini rivojlantirish, kredit stavkalarini pasaytirish, jumladan, uy-joy ipoteka krediti bilan bogʻliq bitimlarni standartlashtirish va raqamlashtirish hamda banklarning ipoteka kreditlari portfellarini sekyuritizatsiya qilish orqali koʻchmas mulk bozorini raqamlashtirish;

koʻchmas mulk fondlarini tashkil etish orqali xususiy va institutsional investorlarni uy-joy bozoriga jalb qilish, bu orqali korxonalar uchun ijara uy-joylarini, talabalar shaharchalari, ijtimoiy himoyaga muhtoj fuqarolar uchun uylar va boshqa maqsadli qurilishlarni moliyalashtirishni taʼminlash;

(v) aholini qulay infratuzilma bilan qamrab olish jarayonini jadallashtirish:

ijtimoiy himoyaga muhtoj fuqarolarga manzilli yordam koʻrsatishni taʼminlash — buning uchun yordam chora-tadbirlarining yagona roʻyxatini shakllantirish va ehtiyojmand fuqarolar uchun raqamli platforma yaratish;

ijara uy-joy bozorining institutsional infratuzilmasini shakllantirishni taʼminlash (shu jumladan, tijorat, ijtimoiy, korporativ va talabalar uchun segmentlarni qamrab olgan holda) — buning uchun normativ-huquqiy bazani yaratish, soliq imtiyozlarini joriy etish, professional ijaraga beruvchilar va bozorning boshqa ishtirokchilari institutlarini vujudga keltirish;

bozorning professional ishtirokchilari uchun shaffof, ishonchli va yetarli tahlil hamda maʼlumotlarni taʼminlash — buning uchun turli davlat tizimlari va boshqa manbalardan maʼlumotlarni birlashtiruvchi ochiq raqamli platformani yaratish;

davlatning uy-joy siyosati va amalga oshirilayotgan tashabbuslari haqida aholi va bozor ishtirokchilarini doimiy xabardor qilib borish;

(g) uy-joy sohasi bilan bogʻliq yoʻnalishlarni rivojlantirish:

suv taʼminoti, gaz taʼminoti, kanalizatsiya va issiqlik taʼminoti sohalarida davlat-xususiy sheriklikning (DXSH) namunaviy loyihalarini kengaytirishni taʼminlash;

uy-joy qurilishida energiya tejamkorligi va “yashil” texnologiyalar standartlarini joriy etishni taʼminlash, shu jumladan, ularni texnik meʼyorlarga integratsiya qilish va qurilish tashkilotlari uchun moliyaviy ragʻbatlantirish tizimini joriy etish;

“15 daqiqalik shahar” konsepsiyasi, zichlikni oshirish, funksiya chegaralarining aniq emasligi, dizayn kodlar va zamonaviy uy-joy modellarini tatbiq etish;

yakka tartibdagi uy-joy qurilishini standartlashtirish hamda moliyalashtirish uchun tijorat banklarining oʻz mablagʻlari hisobidan ipoteka krediti va sertifikatlangan qurilish kompaniyalari uchun loyiha moliyasini joriy etishga oid normativ-huquqiy bazani ishlab chiqish;

muqobil moliyalashtirish vositalari uchun normativ-huquqiy bazani ishlab chiqishni taʼminlash, shu jumladan, xalqaro standartlarni (AAOIFI, IFSB) Oʻzbekiston Respublikasida joriy etish.

6-bob. Asosiy yoʻnalishlarni amalga oshirishdan kutilayotgan natijalar

18. Asosiy yoʻnalishlarda belgilangan vazifalarni amalga oshirish natijasida quyidagilarga erishish rejalashtirilgan:

(a) urbanizatsiya jarayonini nazoratli tarzda amalga oshirish:

investitsiya-qurilish jarayonlari sezilarli darajada qisqaradi, bu esa yangi uy-joylar va infratuzilmalarni tezroq foydalanishga topshirish imkonini beradi;

keyingi 15 yil ichida respublikadagi uy-joy fondi 707 mln metr kvadratdan 1,1 mlrd metr kvadratgacha oʻsishi, har yili qurilayotgan uy-joy hajmi esa hozirgi 16,8 mln metr kvadratdan 30,3 mln metr kvadratgacha yetkazilishi kutilmoqda, shularning yarmidan koʻpini koʻp kvartirali uylar tashkil etadi;

yirik aglomeratsiyalarda aholi ish joylariga yaqinroq yashaydi, bu esa infratuzilma xarajatlarini va transport yukini kamaytiradi hamda iqtisodiyotning jadal oʻsishiga turtki beradi;

ijaraga beriladigan uy-joylar fondi yaratiladi, bu orqali ish bilan band aholi, talabalar, ijtimoiy himoyaga muhtoj fuqarolar va vaqtincha band aholini oʻqish yoki ish joyiga yaqin, qulay sharoitdagi uy-joy bilan taʼminlash imkoni yaratiladi, natijada aholining ichki mobilligi oshadi;

aholining uy-joy sharoiti yaxshilanadi va zamonaviy shahar muhiti shakllanadi, bu esa mamlakatning eng yirik shaharlarini tashqi koʻrinishi va yashash sifati boʻyicha zamonaviy dunyo megapolislariga yaqinlashtiradi;

(b) aholi uy-joy sharoitini yaxshilash:

aholini uy-joy bilan taʼminlanish koʻrsatkichi bir kishi hisobiga 18,9 metr kvadratdan 23 metr kvadratdan oshadi;

aholining uy-joy sotib olish imkoniyati ortib, har uch nafar fuqarodan biri davlat koʻmagisiz ipoteka orqali uy-joy xarid qila oladi;

muhandislik va ijtimoiy infratuzilma sifati, ularning energiya samaradorligi va xavfsizligi oshadi, natijada aholining uy-joy sharoiti xalqaro standartlarga yaqinlashadi va ayrim koʻrsatkichlar boʻyicha mintaqadagi davlatlarga nisbatan yuqori natijalarni qayd etishga erishiladi;

(v) uy-joy qurilishi uchun moliyaviy manbalarni diversifikatsiya qilish:

banklar tomonidan qurilish kompaniyalari va uy-joy xaridorlariga kredit berish, shuningdek, institutsional va xususiy investorlarni uy-joy sohasiga jalb etish orqali yangi yirik bozorlar shakllanadi;

ipoteka portfeli hajmi 2025 — 2040-yillar mobaynida 5,3 mlrd AQSH dollaridan 56,7 mlrd dollargacha oʻsadi, bu esa ipoteka qimmatli qogʻozlar bozorini rivojlantirish imkonini yaratadi, 2040-yilga kelib ipoteka qimmatli qogʻozlar aylanmasi 4 mlrd AQSH dollari darajasiga yetishi prognoz qilinmoqda;

ipoteka kreditlash bozorida nodavlat sektor ulushi bosqichma-bosqich oshiriladi, buning uchun tijorat banklari va “Oʻzbekiston ipotekani qayta moliyalashtirish kompaniyasi” AJ tomonidan xorijiy kredit liniyalari va boshqa moliyaviy instrumentlar orqali resurslar jalb etiladi;

banklar tomonidan qurilishni loyiha asosida moliyalashtirish bozori shakllanadi, uning umumiy portfeli 2040-yilga borib 12,2 mlrd AQSH dollarini tashkil etadi;

ijara uy-joy bozori yangi bosqichga koʻtariladi, professional ijara tashkilotlari va institutsional ishtirokchilar (ijara uy-joy fondlari, boshqaruv kompaniyalari va boshqalar) faoliyati orqali yangi investitsiya vositalari paydo boʻladi hamda yashirin iqtisodiyot ulushi kamayadi;

uy-joy qurilishi uchun yer uchastkalari bozori ochiq va shaffof boʻladi, bu esa yerning haqiqiy bozor qiymatini belgilash imkonini beradi va investorlar uchun jozibadorlikni oshiradi;

(g) xususiy investorlar huquqlarini himoya qilish:

qurilayotgan uylardagi barcha xaridorlar mablagʻlari majburiy “eskrou” hisobvaragʻi va loyihaviy moliyalashtirish mexanizmi orqali himoya qilinadi;

fuqarolar mablagʻlarining xavfsizligi taʼminlanadi, bu esa xususiy mablagʻlarni uy-joy qurilishiga barqaror ravishda jalb etishga imkon beradi;

uy-joy bozorida xaridorlar va uy-joy qurilishida ulushdorlar huquqlarini himoya qiluvchi yangi mexanizmlarni joriy etish orqali shaxsiy mablagʻlarning uy-joy qurilishiga barqaror ravishda kirib kelishi taʼminlanadi;

qurilish hajmlari sezilarli darajada ortib, yangi tizim talablariga tez va samarali moslashgan banklar hamda qurilish kompaniyalari bozorda oʻz ulushini oshiradi va moliyaviy natijalarini yaxshilaydi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-noyabrdagi PF-219-son Farmoniga 2-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasida 2040-yilgacha boʻlgan davrda uy-joy va ipoteka bozorini barqaror rivojlantirishning asosiy yoʻnalishlari boʻyicha

Vazifalar Maqsadli koʻrsatkichlar Oʻlchov birligi Joriy holat 2030-yil 2040-yil Mamlakatda urbanizatsiya jarayonlarini qoʻllab-quvvatlash Yiliga uy-joylarni foydalanishga topshirish hajmi (koʻp kvartirali va yakka tartibdagi uy-joylar) mln.kv.m 15,5 23,4 30,3 Yil davomida quriladigan uy-joylar soni (koʻp kvartirali va yakka tartibdagi uy-joylar) ming dona 207 310 421 14 ta yirik aglomeratsiyada qurilishning oʻrtacha zichligi 1 kv. m/ga 946 1170 1885 14 ta yirik aglomeratsiyada kompleks qurilish dasturlari doirasida foydalanishga topshirilgan uy-joylar ulushi % – 30 50 Namunali uy (5 ming metr kvadrat, 12 qavatgacha) uchun investitsiya-qurilish davrining davomiyligi yil 2,8 1,9 1,9 Yil davomida koʻp kvartirali uylar qurilishi uchun ajratiladigan yer uchastkalari hajmi ming ga 1,3 2,0 2,3 Aholining uy-joy sharoitlarini yaxshilash Bozor sharoitida ipoteka orqali uy-joy sotib olish imkoniyatiga ega aholi ulushi % 12 25 32 Aholi jon boshiga toʻgʻri keladigan uy-joy maydoni bilan taʼminlanganlik darajasi kv.m 18,9 19,9 23,0 Uy-joy fondida zamonaviy uy-joylar ulushi % 33 39 50 Ichimlik suvi bilan taʼminlanish darajasi % 77,1 82,6 89,7 Bank moliyalashtiruvi va investitsiyalarni jalb qilish Loyihani moliyalashtirish portfeli mlrd doll. 7,5 12,2 Ipoteka qimmatli qogʻozlari portfeli mlrd doll. 0,4 4,0 Ipoteka krediti portfeli mlrd doll. 5,3 16,2 56,7 Xususiy investorlarni himoya qilishni taʼminlash “Eskrou” hisobvaraqlari tizimi orqali himoyalanmagan ulushdorlarning mablagʻlari mlrd doll. 4,0-4,5

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-noyabrdagi PF-219-son Farmoniga 3-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasida 2040-yilgacha boʻlgan davrda uy-joy va ipoteka bozorini barqaror rivojlantirishning asosiy yoʻnalishlarini amalga oshirish boʻyicha

T/r Chora-tadbirlar nomi Amalga oshirish mexanizmi Bajarish muddatlari Masʼul ijrochilar I. Normativ-huquqiy bazani takomillashtirish 1. Hududlarni rejalashtirish, yangilash va rivojlantirish, qurilish hamda yer munosabatlari sohalarini rivojlantirish. Qonunchilik hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish yuzasidan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish hamda belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish. Bunda quyidagilarni inobatga olish: a) koʻchmas mulk obyekti joylashgan yer uchastkasini ijaraga olish yoki unga mulk huquqini amalga oshirishda mulkdorning mutlaq huquqlarini taʼminlash; b) qurib bitkazilmagan va qurilgan uy-joy hamda sanoat hududlarini qurilish jarayoniga jalb etish tartibini inobatga olgan holda hududlarni kompleks qurish; v) uy-joy mavzelarini renovatsiya qilish, samarasiz foydalanilayotgan sanoat hududlarini yangi maqsadlarda foydalanish uchun qayta rivojlantirish (redevelopment); g) muhandislik, transport va ijtimoiy infratuzilmalar bilan taʼminlashda ekologik toza mahsulotlar hamda energiya tejovchi texnologiyalarni qoʻllash. 2026-yil 1-dekabr Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi, Adliya vazirligi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 2. Koʻchmas mulkka oid investitsiya va pay jamgʻarmalarini tashkil etish hamda ularning faoliyat yuritishi uchun zarur qonunchilik bazasini yaratish. Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi hamda boshqa tegishli qonunchilik hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisidagi qonun loyihasini ishlab chiqish. 2026-yil 1-dekabr Istiqbolli loyihalar milliy agentligi, Markaziy bank, Adliya vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Soliq qoʻmitasi 3. Uy-joy sohasida ijara munosabatlarini tartibga solish va institutsional rivojlantirish. 1. Uy-joy ijarasi bozorini rivojlantirish va tartibga solishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. Bunda quyidagilarni inobatga olish: a) tijorat, ijtimoiy, korporativ va talabalar segmentlari uchun alohida shartlar asosida takliflarni ishlab chiqish; b) professional ijaraga beruvchilar faoliyatini ragʻbatlantiruvchi soliq imtiyozlarini joriy etish. 2. Uy-joy ijarasi bozorida professional ishtirokchilar faoliyatini tartibga solish boʻyicha qonunchilik hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish. 2027-yil 1-iyul Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Markaziy bank, Ijtimoiy himoya milliy agentligi 4. Shahar hududlarini kompleks qurish dasturlarini ishlab chiqish. Kompleks qurilish dasturini tasdiqlash toʻgʻrisidagi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. Bunda quyidagilarni inobatga olish: a) uy-joy qurilishi va infratuzilma uchun istiqbolli “yer banki”ni shakllantirish; b) umumiy foydalanish ehtiyojlari uchun hududlarni zaxiraga olish; v) kompleks qurilish doirasida mulkdorlar va boshqa huquq egalarini jalb qilish. 2026-yil 1-iyul Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Adliya vazirligi 5. Uy-joy qurilishi sohasidagi investitsiya loyihalarini amalga oshirish jarayonida maʼmuriy tartib-taomillarni qisqartirish. 1. Amaldagi maʼmuriy tartib-taomillarni xatlovdan oʻtkazish boʻyicha ishchi guruh tashkil etish va xatlovdan oʻtkazish. 2026-yil 1-aprel Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Adliya vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 2. Xatlov natijalariga koʻra Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 22-noyabrdagi 200-son qarori va boshqa tegishli qonunchilik hujjatlariga maʼmuriy tartib-taomillarni standartlashtirish, tartibga solish va raqamlashtirish orqali loyihalarni amalga oshirish muddatlarini qisqartirishni nazarda tutuvchi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish boʻyicha taklif ishlab chiqish. 2026-yil 1-iyul 6. Uy-joy bitimlarining shaffofligi va xavfsizligini taʼminlash. Normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. Bunda quyidagilarni inobatga olish: a) shartnomalar uchun minimal talablarni belgilash; b) bitimlarni amalga oshirish jarayonini raqamlashtirish; v) ipoteka bilan bogʻliq bitimlarni amalga oshirish tartibini takomillashtirish. 2026-yil 1-iyul Adliya vazirligi, Markaziy bank, Soliq qoʻmitasi, “Oʻzbekiston ipotekani qayta moliyalashtirish kompaniyasi” AJ, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi 7. Buxgalteriya hisobi, audit, bank faoliyati va kapital bozori standartlarini inobatga olgan holda muqobil moliyaviy vositalarni joriy etish. Mahalliy va xorijiy tajribani inobatga olgan holda muqobil moliyaviy vositalarni joriy etish boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish. 2026-yil 1-dekabr Istiqbolli loyihalar milliy agentligi, Markaziy bank, Iqtisodiyot va moliya vazirligi II. Tashkiliy-amaliy chora-tadbirlar 8. Eng yirik aglomeratsiyalarda rivojlanish hududlarini aniqlash, bosh rejalarni muvofiqlashtirish va tegishli maʼlumotlarni yetarli va shaffof ravishda eʼlon qilish orqali shaharsozlik faoliyati samaradorligini oshirish. 1. Normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. 2. Belgilangan tartibda normativ-huquqiy hujjat loyihasini kelishish. 3. Belgilangan tartibda normativ-huquqiy hujjat loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2027-yil 1-dekabr Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari 9. Shaharsozlik hujjatlarini xatlovdan oʻtkazish, ularning dolzarbligini tahlil qilish va amaldagi hujjatlarni ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilish. Umumiy foydalanish mumkin boʻlgan elektron portalni yaratish va unga amaldagi shaharsozlik hujjatlarini joylashtirish. 2026-yil 1-iyul Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi 10. Aholiga uy-joy qurilishi sohasida berilayotgan imtiyozlar va qoʻllab-quvvatlash chora-tadbirlarining samaradorligini monitoring va tahlil qilish. Tahliliy maʼlumotlarni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga kiritish. Doimiy asosda Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi, Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Markaziy bank 11. Uy-joy va infratuzilma qurilishi uchun istiqbolli yer fondini shakllantirishni nazarda tutuvchi shahar hududlarini kompleks qurish dasturlarini ishlab chiqish. 14 ta yirik aglomeratsiyada kompleks qurilish dasturlarini ishlab chiqish. 2027-yil 1-dekabr Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi 12. Zamonaviy raqamli texnologiyalardan foydalangan holda ulush kiritish asosidagi qurilishni tartibga solish hamda “eskrou” hisobvaraqlari va loyihaviy moliyalashtirish operatsiyalarining shaffofligi va xavfsizligini taʼminlovchi yagona elektron platformani yaratish. 1. “Shaffof qurilish” axborot tizimidagi ulush kiritish asosidagi qurilish platformasi operatori funksiyalarini Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasiga oʻtkazish. 2. Quyidagilarni inobatga olgan holda elektron platformani takomillashtirish: a) uy-joyning yagona hayotiy sikli davomida yagona obyekt identifikatoridan foydalanish; b) ulush kiritish asosidagi qurilish boʻyicha zarur tahliliy maʼlumotlarni bozorning barcha professional ishtirokchilari va fuqarolar uchun doimiy ravishda taqdim etish. 2026-yil 1-iyul Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Raqamli texnologiyalar vazirligi 13. Uy-joy qurilishida muhandislik infratuzilmasini taʼminlash va uni ekspluatatsiya qilishda davlat-xususiy sheriklik mexanizmlaridan foydalanish samaradorligini tahlil qilish. Tahliliy maʼlumotlarni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga kiritish. 2026-yil 1-iyul Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi 14. “Yashil” va energiya tejamkor texnologiyalardan foydalanish amaliyotini rivojlantirish, ularni standartlashtirish mexanizmlarini ishlab chiqish, davlat ishtirokidagi loyihalarda joriy etish va tijorat loyihalarini ragʻbatlantiruvchi mexanizmlardan foydalanish. 1. Normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. 2. Belgilangan tartibda normativ-huquqiy hujjat loyihasini kelishish. 3. Belgilangan tartibda normativ-huquqiy hujjat loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2026-yil 1-iyul Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi 15. Uy-joylarni yashash uchun qulayligi boʻyicha mezon va talablarni joriy etish, shu jumladan, shaharlarni barqaror rivojlantirishning yangi yondashuvlarini amalga oshirish va ularni hududlarni kompleks qurish mexanizmlariga integratsiya qilish. Tahliliy maʼlumotlarni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga kiritish. 2026-yil 1-iyul Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi 16. Yakka tartibdagi uy-joy qurilishini tartibga solish, rivojlantirish va uni “Bankable housing project”ga transformatsiya qilish. 1. Yakka tartibdagi uy-joy qurilishi uchun namunali loyihalarni ishlab chiqish va tasdiqlash. 2. Namunali loyihalar asosida qurilayotgan yakka tartibdagi uy-joylar uchun ruxsatnomalar olish jarayonlarini soddalashtirish va tezkor muvofiqlashtirishni taʼminlash. 3. Namunali loyihalar asosida qurilayotgan yakka tartibdagi uy-joylar uchun ipoteka kreditlaridan foydalanishni kengaytirish. 2027-yil 1-dekabr Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Markaziy bank, Iqtisodiyot va moliya vazirligi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-noyabrdagi PF-219-son Farmoniga 4-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasida urbanizatsiya, uy-joy va ipoteka bozorini barqaror rivojlantirishni taʼminlash boʻyicha muvofiqlashtiruvchi kengash

T/r F.I.O Masʼullar 1. A.J. Ramatov — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari, Muvofiqlashtiruvchi kengash hamraisi 2. J.A. Qoʻchqorov — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari, Muvofiqlashtiruvchi kengash hamraisi 3. Lavozimi boʻyicha — Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi raisi, Muvofiqlashtiruvchi kengash raisi oʻrinbosari 4. D.R. Li — Istiqbolli loyihalar milliy agentligi direktori 5. A.A. Abduxakimov — Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi raisi 6. Sh.S. Xidoyatov — qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vaziri 7. I.R. Maxkamov — transport vaziri 8. J.T. Mirzamahmudov — energetika vaziri 9. Sh.R. Xamrayev — suv xoʻjaligi vaziri 10. A.A. Xudayarov — sogʻliqni saqlash vaziri 11. B.B. Kudratxodjayev — favqulodda vaziyatlar vaziri 12. S.A. Sadullayev — iqtisodiyot va moliya vaziri oʻrinbosari 13. J.Yu. Tursunov — Avtomobil yoʻllari qoʻmitasi raisi 14. Lavozimi boʻyicha — Kadastr agentligi direktori 15. D.A. Vaxabov — Savdo-sanoat palatasi raisi 16. A.X. Suvankulov — “Oʻzsuvtaʼminot” AJ boshqaruvi raisi v.b. 17. Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimlari 18. Lavozimi boʻyicha — Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi raisi oʻrinbosari, Muvofiqlashtiruvchi kengash kotibi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-noyabrdagi PF-219-son Farmoniga 5-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 25-yanvardagi “Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyatini samarali yoʻlga qoʻyishga doir birinchi navbatdagi tashkiliy chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PF-14-son Farmoniga kiritilayotgan oʻzgartirishlar

1. 1-ilovada :

(a) “Jami” pozitsiyasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“ Jami 44 133 40 972 3 161 ” ;

(b) “1. Iqtisodiyot va moliya vazirligi” boʻlimining “3. Kadastr agentligi” pozitsiyasi chiqarib tashlansin;

(v) “8. Energetika vazirligi” boʻlimida:

“Energetika vazirligi” pozitsiyasining “Jami boshqaruv shtat birliklari soni” ustunidagi “109” raqami “93” raqami bilan almashtirilsin;

“budjetdan tashqari jamgʻarmalar mablagʻlari hisobidan” ustunidan “16” raqami chiqarib tashlansin;

(g) izohlar qismining 5.7 hamda 5.21-kichik bandlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.

2. 2-ilovada :

(a) 1.4.-kichik bandi oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin;

(b) izohlar qismida:

birinchi xatboshidagi “71” raqami “67” raqami bilan almashtirilsin;

ikkinchi xatboshidagi “21” raqami “20” raqami bilan almashtirilsin;

uchinchi xatboshidagi “6” raqami “7” raqami bilan almashtirilsin;

toʻrtinchi xatboshidagi “28” raqami “26” raqami bilan almashtirilsin.

3. 2a-ilovaning 1.4.-pozitsiyasi chiqarib tashlansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2025-yil 19-noyabr,

PF-219-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 25.11.2025-y., 06/25/219/1066-son)

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Указ

О мерах по устойчивому развитию рынка жилья и ипотеки в Республике Узбекистан

В целях обеспечения устойчивого развития жилищной сферы, формирования сбалансированной системы строительства и приобретения жилья, определения объемов строительства жилья и повышения эффективности государственного управления в сфере с учетом существующих нужд и потребностей, а также создания благоприятных условий проживания для каждого гражданина исходя из стабильного экономического роста, увеличения численности населения и процессов урбанизации постановляю:

I. Цели

1. Определить основными целями настоящего Указа обеспечение устойчивого и сбалансированного развития жилищной сферы, увеличение в два раза количества объектов ежегодно строящегося жилья с его доведением до 421 тысячи, повышение более чем в 10 раз и доведение до 56,7 млрд долларов США портфеля ипотечных кредитов до 2040 года.

2. Определить основными приоритетными направлениями устойчивого и сбалансированного развития жилищной сферы:

(а) поддержку роста жилищного фонда и процессов урбанизации с обеспечением развития городской среды в крупных агломерациях;

(б) последовательное продолжение работ по улучшению жилищных условий населения и строительству массивов «Янги Узбекистон», доведение до 2040 года доли современного жилья в жилищном фонде до 50 процентов;

(в) привлечение банковского финансирования и средств институциональных инвесторов на рынок жилья, в том числе посредством использования ипотечного кредита;

(г) защиту прав физических лиц, вносящих инвестиции в долевое строительство;

(д) комплексное реформирование сферы жилищного строительства на основе принципа «Единый жизненный цикл жилья» и устранение препятствий в его реализации.

II. Программные документы и механизмы их реализации

3. Утвердить:

(а) Основные направления устойчивого развития рынка жилья и ипотеки в Республике Узбекистан на период до 2040 года (далее — Основные направления) согласно приложению № 1 * ;

(б) Целевые показатели по основным направлениям устойчивого развития рынка жилья и ипотеки в Республике Узбекистан на период до 2040 года согласно приложению № 2 * ;

(в) Комплекс мер по реализации основных направлений устойчивого развития рынка жилья и ипотеки в Республике Узбекистан на период до 2040 года согласно приложению № 3 * .

4. Установить, что Основные направления являются базисом реализации государственной политики в сфере устойчивого развития урбанизации, рынка жилья и ипотеки до 2040 года, все намеченные к разработке новые нормативно-правовые акты в этой сфере должны прилагаться к ним.

5. Внедрить порядок организации строительства жилья, предусматривающий привлечение к строительству в первую очередь недостроенного жилья и промышленных зон, а также заблаговременное строительство инженерной, транспортной и социальной инфраструктур жилых массивов с использованием экологически чистой продукции и энергосберегающих технологий на основе принципа комплексного строительства.

6. Определить, что в рамках принципа комплексного строительства обеспечиваются:

(а) подготовка программ комплексного строительства исключительно на основе открыто и детально разработанных планов;

(б) недопущение включения в программы приватизации либо привлечения к иным проектам, а также изменения целевой направленности земельных участков, выделяемых под комплексное строительство;

(в) предоставление полной информации по включаемым в проекты комплексного строительства земельным участкам, объектам недвижимого имущества и их правообладателям;

(г) применение комплексного подхода к реализации проектов, учитывающего будущие социальные потребности регионов;

(д) гарантирование абсолютного права собственника объекта недвижимого имущества на владение правом аренды или собственности на земельный участок, на котором расположен объект недвижимого имущества.

III. Практические и институциональные меры

7. Создать Координационный совет по обеспечению устойчивого развития урбанизации, рынка жилья и ипотеки в Республике Узбекистан в составе согласно приложению № 4 * .

8. Определить основными задачами устойчивого развития урбанизации, рынка жилья и ипотеки в Республике Узбекистан:

(а) повышение возможности владения жильем для населения;

(б) поэтапное увеличение в жилищном строительстве доли жилых домов, строящихся на основе реновации, а также обеспечение жильем граждан, нуждающихся в социальной защите;

(в) предупреждение излишнего строительства жилья или его нехватки.

9. Образовать Национальный комитет Республики Узбекистан по устойчивому развитию урбанизации и рынка жилья (далее — Национальный комитет).

10. Установить, что Национальный комитет:

(а) является уполномоченным государственным органом по реализации государственной политики в сфере процессов урбанизации, жилищного строительства, реновации и ипотеки, а также координации и развитию программ в данном направлении;

(б) организует и осуществляет свою деятельность в тесном сотрудничестве с Кабинетом Министров. При этом Кабинет Министров оказывает всестороннее содействие Национальному комитету в государственном регулировании процессов урбанизации, реализации программ жилищного строительства, реновации и ипотеки, а также эффективном осуществлении государственной жилищной политики.

11. Определить приоритетными направлениями деятельности Национального комитета:

(а) координацию и развитие процессов урбанизации;

(б) разработку и реализацию эффективной и стабильной жилищной политики;

(в) обеспечение эффективной реализации программ реновации;

(г) координацию работ по строительству массивов «Янги Узбекистон», в том числе обеспечение соблюдения установленных законодательством критериев и принципов урбанизации при выборе территорий.

IV. Организация, обеспечение и контроль исполнения Указа

12. Передать Агентство по кадастру при Министерстве экономики и финансов (далее — Агентство) в систему Национального комитета.

13. Министерству юстиции совместно с Национальным комитетом, Министерством экономики и финансов, Министерством строительства и жилищно-коммунального хозяйства внести в установленном порядке:

(а) в недельный срок проект постановления Президента Республики Узбекистан «О мерах по организации деятельности Национального комитета Республики Узбекистан по устойчивому развитию урбанизации и рынка жилья»;

(б) в месячный срок проект постановления Президента Республики Узбекистан «О мерах по организации деятельности Агентства по кадастру при Национальном комитете Республики Узбекистан по устойчивому развитию урбанизации и рынка жилья»;

(в) в двухмесячный срок предложения об изменениях и дополнениях в акты законодательства, вытекающих из настоящего Указа.

14. Министерству экономики и финансов:

(а) в месячный срок выделить средства, требуемые для организации деятельности Национального комитета в 2025 году. При этом предусмотреть выделение средств для обеспечения Национального комитета мебелью, компьютерами и иным необходимым инвентарем;

(б) ежегодно с 2026 года при формировании параметров Государственного бюджета предусматривать средства, необходимые для финансирования деятельности Национального комитета.

15. Внести изменения в Указ Президента Республики Узбекистан от 25 января 2023 года № УП-14 «О первоочередных организационных мерах по эффективному налаживанию деятельности республиканских органов исполнительной власти» согласно приложению № 5 .

16. Возложить на председателя Национального комитета по устойчивому развитию урбанизации и рынка жилья персональную ответственность за эффективную организацию исполнения настоящего Указа.

17. Контроль за исполнением настоящего Указа, а также осуществление координации деятельности организаций, ответственных за его исполнение, возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова.

ПРИЛОЖЕНИЕ № 5 к Указу Президента Республики Узбекистан от 19 ноября 2025 года № УП-219

Изменения, вносимые в Указ Президента Республики Узбекистан от 25 января 2023 года № УП-14 «О первоочередных организационных мерах по эффективному налаживанию деятельности республиканских органов исполнительной власти»

1. В приложении № 1 :

(а) позицию «Всего» изложить в следующей редакции:

« Всего 44 133 40 972 3 161 »;

(б) позицию «3. Агентство по кадастру» раздела «1. Министерство экономики и финансов» исключить;

(в) в разделе «8. Министерство энергетики»:

в графе «Общее количество управленческих штатных единиц» позиции «Министерство энергетики» цифру «109» заменить цифрой «93»;

из графы «за счет средств внебюджетных фондов» цифру «16» исключить;

(г) подпункты 5.7 и 5.21 примечаний признать утратившими силу.

2. В приложении № 2 :

(а) подпункт 1.4. признать утратившим силу;

(б) в примечании :

в абзаце первом цифру «71» заменить цифрой «67»;

в абзаце втором цифру «21» заменить цифрой «20»;

в абзаце третьем цифру «6» заменить цифрой «7»;

в а бзаце четвертом цифру «28» заменить цифрой «26».

3. Позицию 1.4. приложения № 2а исключить.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

19 ноября 2025 г.,

№ УП-219

(Национальная база данных законодательства, 25.11.2025 г., № 06/25/219/1066)

lex.uz