UzbekAI

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг

қарори

ҚОИДАЛАРИ

НАМУНАВИЙ РЎЙХАТИ

Хизмат доирасида фойдаланиш учун грифли ҳужжатлар билан ишлаш тартибини такомиллаштириш тўғрисида

Хизмат доирасида фойдаланиш учун грифли ҳужжатлар билан ишлаш тартибини белгилаш, мазкур турдаги ҳужжатлар билан электрон иш юритиш жараёнларини такомиллаштириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Қуйидагиларни назарда тутувчи Хизмат доирасида фойдаланиш учун грифли ҳужжатлар билан ишлаш қоидалари (кейинги ўринларда — Қоидалар) иловага мувофиқ тасдиқлансин:

хизмат доирасида фойдаланиш учун (кейинги ўринларда — ХДФУ) грифли ҳужжатлар матнларини тузиш ва расмийлаштириш;

ХДФУ грифли ҳужжатлар билан ишлашда электрон ҳужжат айланиш тизимларига қўйиладиган талаблар;

келиб тушадиган, иш фаолиятида фойдаланиш учун чекланган ҳужжатларни қабул қилиш, рўйхатга олиш ва йўналтириш (топшириш);

ХДФУ грифли ҳужжатларни кўпайтириш ва тарқатиш (жўнатиш);

ХДФУ грифли ҳужжатлардан фойдаланиш, ХДФУ грифини бекор қилиш.

2. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ, давлат органлари ва ташкилотларига ўзларининг ХДФУ грифли ҳужжатлари бўйича ахборот хавфсизлигини таъминлаш юзасидан тегишли экспертизадан ўтказилган электрон ҳужжат айланиш тизимларида иш юритишга рухсат этилади.

3. Адлия вазирлиги ҳузуридаги «Ўзархив» агентлигига ХДФУ грифли ҳужжатлар билан ишлашда қуйидаги қўшимча вазифалар юклатилсин:

давлат органлари ва ташкилотларининг ХДФУ грифли ҳужжатлар билан ишлашга доир фаолиятини мувофиқлаштириш;

давлат органлари ва ташкилотларининг ХДФУ грифли ҳужжатлар билан ишлашга доир фаолиятини мониторинг ва назорат қилиш;

ХДФУ грифли ҳужжатлар билан ишлаш устидан назоратни амалга оширишда тегишли давлат органлари ва ташкилотлари, шу жумладан, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар билан ўзаро ҳамкорлик қилиш;

ХДФУ грифли ҳужжатлар билан ишлашда қонунчилик ҳужжатлари бузилишлари аниқланганда, уларни бартараф этиш бўйича мажбурий кўрсатмалар бериш.

4. Адлия вазирлиги Иқтисодиёт ва молия вазирлиги билан биргаликда икки ой муддатда «Ўзархив» агентлигига ХДФУ грифли ҳужжатлар билан ишлашни мувофиқлаштириш бўйича қўшимча штат бирликларини ажратиш юзасидан Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.

5. Рақамли технологиялар вазирлиги «Киберхавфсизлик маркази» ДУК билан биргаликда икки ой муддатда «Ijro.gov.uz» ижро интизоми идоралараро ягона электрон тизимини ва унинг негизида ишлаб чиқилган «edo.ijro.uz» электрон ҳужжат айланиш модулини ушбу қарор билан тасдиқланаётган Қоидалар талабларига мувофиқлаштирсин.

6. Республика ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари уч ой муддатда:

а) «Киберхавфсизлик маркази» ДУК билан биргаликда ўзларининг электрон ҳужжат айланиш тизимларида барча ахборот хавфсизлик чораларини кўрган ҳолда ХДФУ грифли ҳужжатлар билан ишлаш учун техник имкониятлар яратсин;

б) ўзлари томонидан қабул қилинган ХДФУ грифли ҳужжатлар билан ишлаш тартибларини ушбу қарорга мувофиқлаштирсин;

в) Адлия вазирлиги билан биргаликда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ушбу қарорга мувофиқлаштирсин;

г) Қоидаларга иловада келтирилган хизмат доирасида фойдаланиш чекланган маълумотларнинг намунавий рўйхатига мувофиқ ХДФУ тоифасига киритиладиган соҳавий маълумотлар рўйхатини тасдиқласин.

7. Мазкур қарор билан тасдиқланаётган Қоидалар ушбу қарор расмий эълон қилинган кундан бошлаб уч ой ўтгач кучга киради.

8. Ушбу қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси адлия вазири А.Д. Ташкулов зиммасига юклансин.

Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 4 декабрдаги 766-сон қарорига ИЛОВА

Хизмат доирасида фойдаланиш учун грифли ҳужжатлар билан ишлаш

1-боб. Умумий қоидалар

1. Хизмат доирасида фойдаланиш учун грифли ҳужжатлар билан ишлаш қоидалари (кейинги ўринларда — Қоидалар) давлат органлари ва ташкилотларида хизмат доирасида фойдаланиш учун (кейинги ўринларда — ХДФУ) грифли ҳужжатлар билан ишлаш тартибини белгилайди.

Ушбу Қоидалар давлат сирларини ташкил этувчи маълумотларни ўз ичига олган ҳужжатлар билан ишлашга нисбатан татбиқ этилмайди.

2. Ушбу Қоидаларда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланади:

виза қўйиш — мансабдор шахс томонидан имзо қўйиш орқали ҳужжатнинг мазмуни билан танишгани, розилиги ва келишганини билдирувчи белги;

девонхона — давлат органи ва ташкилотларидаги зиммасига ХДФУ грифли ҳужжатлар билан ишлашни ташкил қилиш ва унинг функциялари юкланган бўлинма (ёки ваколатли ходим);

ечиб олинадиган ташувчилар — қурилма ёки тизимдан осонликча ечиб олиниб, бошқа қурилма ёки тизимда фойдаланилиши мумкин бўлган ахборот ташувчи воситалар (CD-DVD, флеш-хотира, ташқи қаттиқ дисклар, SD-карта ва бошқалар);

моддий ташувчилар — олинадиган (олинмайдиган) (магнит, оптик, лазер ёки бошқалар) электрон ахборот ташувчилардаги уларнинг электрон шаклларини ўз ичига оладиган керакли маълумотлар яратиш, қайд қилиш, узатиш, олиш, сақлаш ёки бошқа усулда фойдаланиш амалга ошириладиган ахборот ташувчилар;

муносабат белгиси (резолюция) — мансабдор шахс томонидан ҳужжат бўйича топшириқни ўз ичига олган ёзув;

хизмат доирасида фойдаланиш чекланган ахборот — қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ фойдаланиш учун чекланган, давлат ва хизмат сирларига мансуб бўлмаган, ҳужжатлаштирилган ахборот;

хизмат доирасида фойдаланиш чекланган ахборотни ошкор қилиш — ҳар қандай шаклдаги хизмат доирасида фойдаланиш чекланган ахборот (ёзма, бошқа шаклда, шу жумладан, техник воситалардан фойдаланган ҳолда) ахборот эгасининг розилигисиз ёки меҳнат шартномасига (контрактига) ёхуд фуқаролик-ҳуқуқий шартномага зид ҳолда учинчи шахсларга маълум бўлишига олиб келадиган ҳаракат ёки ҳаракатсизлик;

ХДФУ грифли ҳужжатлар — моддий ташувчида қайд қилинган, уни идентификация қилиш имконини берадиган реквизитларга эга бўлган, белгиланган тартибда расмийлаштирилган хизмат доирасида фойдаланиш чекланган ҳужжатлар;

ХДФУ грифли ҳужжатлар билан ишлаш қоидалари — ахборотни фойдаланиш учун қулай бўлган маълумотлар кўринишида тақдим этиш мақсадида сақлаш, қидириш, таҳлил қилиш, баҳолаш, қайта ишлаш билан боғлиқ операциялар мажмуи;

ХДФУ грифи — хизмат доирасида фойдаланишни чеклаш учун ахборот ташувчиларга туширилган ёки электрон файлга ўрнатилган реквизит;

ҳужжатларни (ахборотни) қайта ишлаш — ахборот технологиялари воситаларидан фойдаланган ҳолда ахборотни тайёрлаш, киритиш, тўплаш, сақлаш, нусха кўчириш, чиқариш, акс эттириш, қабул қилиш ва узатиш.

3. ХДФУ грифли ҳужжатлар давлат органлари ва ташкилотларининг ҳужжатлар билан иш юритиш тартиби ҳамда хусусиятидан келиб чиқиб, ушбу Қоидалар асосида электрон ёки заруратга кўра, анъанавий шаклда юритилади.

4. Давлат органлари ва ташкилотларида ХДФУ грифли ҳужжат билан ишлаш (ХДФУ грифли ҳужжатларни рўйхатга, ҳисобга олиш, кўпайтириш, сақлаш ва улардан фойдаланишни назорат қилиш) учун мазкур идоралар раҳбарлари, девонхона ходимлари, ҳужжатни тайёрлаган ҳамда у билан ишлашга масъул ижрочи шахслар жавобгар ҳисобланади.

5. Давлат органлари ва ташкилотларининг девонхоналари томонидан:

ХДФУ грифли ҳужжатлар билан ишлашда ташкилий ва услубий жиҳатдан раҳбарлик ҳамда назорат амалга оширилади;

ходимлар ХДФУ грифли ҳужжатлар билан ишлаш тартиби билан таништирилади.

6. Ушбу Қоидаларга иловада келтирилган хизмат доирасида фойдаланиш чекланган маълумотларнинг намунавий рўйхатига мувофиқ давлат органлари ва ташкилотлари томонидан ХДФУ тоифасига киритиладиган соҳавий маълумотлар рўйхати тасдиқланади.

Ушбу соҳавий рўйхатга давлат органлари ва ташкилотлари фаолиятининг очиқлиги тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларига кўра очиқ эълон қилинадиган маълумотлар киритилмайди.

7. Умуммажбурий давлат кўрсатмалари сифатида ҳуқуқий нормаларни белгилашга, ўзгартиришга ёки бекор қилишга қаратилган расмий ҳужжатлар ХДФУ грифли ҳужжат шаклида қабул қилинишига йўл қўйилмайди, хизмат доирасида фойдаланиш чекланган маълумотларни ўз ичига олувчи ҳужжатлар бундан мустасно.

8. Ҳужжатни ХДФУ тоифасига киритиш ва ХДФУ грифини қўйиш тўғрисидаги қарор қуйидаги масъул шахслар томонидан қабул қилинади:

ижрочи томонидан — ҳужжат лойиҳасини тайёрлаш давомида;

давлат органи ва ташкилоти ёки унинг таркибий бўлинмаси раҳбари томонидан — ҳужжатни келишаётганда (виза қўяётганда) ёки имзолаётганда.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг ҳужжатига унинг эълон қилиниши бўйича чеклов тўғрисида гриф Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси регламентига мувофиқ қўйилади.

Ҳужжат матнида ҳажмидан қатъи назар, хизмат доирасида фойдаланиш чекланган ахборот мавжуд бўлганда, ушбу ҳужжатга ХДФУ грифи қўйилади.

9. Давлат органи ва ташкилотига ХДФУ грифи остида келиб тушган ҳужжат грифини уни белгилаган давлат органи ёки ташкилоти бекор қилиши мумкин.

10. Давлат органлари ва ташкилотларининг раҳбарлари ҳамда ваколатли ходимлари имзоланаётган ҳужжатнинг ХДФУ грифли ҳужжат сирасига асосли киритилиши ва ХДФУ грифи бекор қилиниши учун шахсан жавобгардир.

2-боб. ХДФУ грифли ҳужжатлар билан ишлашда электрон ҳужжат айланиш тизимларига қўйиладиган талаблар

11. Давлат органлари ва ташкилотларида ХДФУ грифли ҳужжатлар билан ишлаш ХДФУ грифли ҳужжатларни қайта ишлашга рухсат берилган ҳамда қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда киберхавфсизлик талабларига мувофиқлик юзасидан экспертизадан ўтказилган электрон ҳужжат айланиш тизимлари (кейинги ўринларда — электрон ҳужжат айланиш тизимлари) орқали амалга оширилиши мумкин.

Телекоммуникация тармоқларида ХДФУ грифли ҳужжатлар алмашинувига ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизлик талабларига мувофиқ фақат ҳимояланган электрон почта тизими ва (ёки) киберхавфсизлик талабларига мувофиқлик юзасидан экспертизадан ўтказилган электрон ҳужжат айланиш тизимлари ёхуд моддий ташувчилар мавжуд бўлганда рухсат берилади.

Криптографик ҳимоя воситалари ва электрон рақамли имзо воситаларидан фойдаланиш ахборот тизимларида хизмат доирасида фойдаланиш чекланган ахборотни қайта ишлашнинг асосий шарти ҳисобланади.

Электрон ҳужжат айланиш тизимлари, ХДФУ грифли ҳужжатларни қайта ишловчи техник ва дастурий воситалар, ташкилий техника, компьютер техникаси ва ускуналари, телекоммуникация тармоқлари ва воситалари ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизлик бўйича техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талабларига мувофиқ бўлиши шарт.

Бунда электрон ҳужжат айланиш тизимларида электрон ХДФУ грифли ҳужжатларни юклаб олиш ва бошқача усулда сақлаш, матнни кўчириб олиш, шунингдек, чоп этиш имкониятлари чекланиши, ХДФУ грифли ҳужжатлар электрон тарзда кўпайтирилганда, унинг ҳар бир нусхасини қатъий идентификация қилиш имконини бериши лозим.

12. Электрон ҳужжат айланиш тизимларида кўпайтирилган, чоп этилган ёки юклаб олинган ХДФУ грифли ҳужжатнинг ҳар бир нусхасида нусха рақами акс эттирилган махсус сув белгиси, чоп этилган ёки юклаб олинган компьютер техникаси тармоқ манзили ва фойдаланувчи профили, чоп этилган ёки юклаб олинган вақт ва сана кўрсатилган техник маълумотлар билан шакллантирилиши шарт.

3-боб. ХДФУ грифли ҳужжатлар билан анъанавий шаклда ишлашга қўйиладиган талаблар

13. Қоғоз шаклда келиб тушадиган ва жўнатиладиган ХДФУ грифли ҳужжатлар девонхона ходимлари томонидан марказлашган ҳолда алоҳида журналларда рўйхатга олинади ва ижрога қаратилади.

Журналлар рўйхатга олишнинг қуйидаги мажбурий реквизитлар таркибига эга бўлиши керак:

ҳужжатнинг муаллифи (корреспондент);

ҳужжат номи;

ҳужжат санаси;

ҳужжат индекси (ташкилотга келиб тушувчи ҳужжатлар учун ҳужжатнинг келиб тушиш санаси ва индекси);

ҳужжат сарлавҳаси ёки унинг қисқача мазмуни;

муносабат белгиси (ижрочи, топшириқ мазмуни, муаллиф, сана);

ижро этиш муддати;

ижро этилгани ҳақидаги белги (масаланинг ҳал қилиниш моҳияти бўйича қисқача ёзув;

амалда ижро этилиш санаси ва жавоб (ҳужжатнинг индекси);

йиғмажилд тартиб рақами.

14. ХДФУ грифи билан келиб тушган ҳар бир ҳужжатнинг пастки қисмига уни қабул қилувчи давлат органи ёки ташкилотининг номи ёзилган рўйхатга олиш штампи қўйилади ва муносабат белгиси бўйича ижрочиларга топширилади.

Бир нечта таркибий бўлинмалар томонидан бажариладиган ҳужжатлар уларга нусха кўчириш орқали топширилади.

15. Ижро этилган ҳужжат (ижро этилгани тўғрисидаги белги билан) йиғмажилдга қўшиб қўйиш учун девонхонага қайтарилади.

Агар давлат органи ва ташкилоти йиғмажилдлар номенклатурасида таркибий бўлинмада ХДФУ грифи бўлган йиғмажилдларни юритиш кўзда тутилган бўлса, у ҳолда ижро этилган ҳужжат давлат органи ва ташкилоти раҳбарининг муносабат белгисида биринчи ижрочи сифатида кўрсатилган ушбу таркибий бўлинманинг тегишли йиғмажилдига тикилади.

16. Имзоланган ҳужжат рўйхатга олиш учун девонхонага ёки тегишли таркибий бўлинмага топширилади.

17. Ҳужжатнинг қоралама вариантлари, шу жумладан, қоралама вариантларнинг визаланган нусхалари тиклаб бўлмайдиган даражада ижрочи томонидан йўқ қилинади.

18. Нотўғри расмийлаштирилган ёки тўлиқ бўлмаган ҳужжат камчиликларини бартараф этиш учун девонхона ходими томонидан ижрочига қайтарилади.

19. Жўнатишдан олдин ХДФУ грифли ҳужжатлар девонхона ходими томонидан зич, ёруғлик ўтказмайдиган қоғоздан тайёрланган конвертларга (пакетларга) жойланиши керак.

20. ХДФУ грифли ҳужжатлар белгиланган тартибда, жўнатиш реестрларига мувофиқ фельдъегерлик, махсус алоқа ёки буюртма почта жўнатмаси орқали юборилади.

21. ХДФУ грифли ҳужжатларни, заруратдан келиб чиқиб, йиғмажилдларга алоҳида ёки грифи бўлмаган худди шу масаладаги ҳужжатлар билан бирга гуруҳлашга йўл қўйилади.

22. Ошкор этилиши мумкин бўлмаган маълумотлар билан биргаликда, ХДФУ грифи бўлмаган ҳужжатлар жойлашган йиғмажилдлар ХДФУ грифли ҳужжатлар тоифасига киритилиши керак. Бундай йиғмажилдларнинг муқоваларига ХДФУ грифи қўйилади.

23. ХДФУ грифи бўлган ҳужжатлар ва йиғмажилдларини шакллантириш, тартибга келтириш, шу жумладан, қимматлилигини аниқлаш бўйича экспертизадан ўтказиш, йўқ қилишга саралаб олиш, унинг натижаларини кўриб чиқиш ҳамда тасдиқлаш умумий иш юритиш ҳужжатлари учун белгиланган талаблар ва тартибга мувофиқ амалга оширилади.

24. Йўқ қилиш учун танлаб олинган, ХДФУ грифи бўлган ҳужжатлар, йиғмажилдлар макулатура сифатида қайта ишлашга топширилишидан олдин матнни ўқиш ва ахборотни қайта тиклаш имкониятини истисно этадиган даражада мажбурий тартибда майдаланиши керак.

4-боб. Келиб тушадиган ҳужжатларни қабул қилиш, рўйхатга олиш ва уларни юбориш (топшириш)

25. Келиб тушадиган ХДФУ грифли ҳужжатларни қабул қилиш, рўйхатга олиш ва йўналтириш (топшириш) девонхона ходимлари томонидан амалга оширилади.

Ҳужжатлар иш вақтидан ташқари вақтда келиб тушганда, уларга ишлов бериш ва ижрочиларга топшириш ҳужжат келиб тушган куни ёки кейинги иш кунидан кечиктирмай амалга оширилиши керак.

26. ХДФУ грифи билан келиб тушаётган барча ҳужжатлар девонхона ходимлари томонидан қабул қилинади ва очилади («Шахсан» белгиси бўлган ҳужжатлар бундан мустасно). Бунда ҳужжатлар варақлари ва нусхаларининг сони, кузатув хатида кўрсатилган иловаларнинг борлиги текширилади.

27. Ҳужжатларда кўрсатилган иловаларнинг мавжуд эмаслиги ёки техник хатолиги аниқланганда, ушбу ҳужжатлар уни қабул қилган шахс томонидан асослари ва (ёки) сабаблари кўрсатилган ҳолда тегишли изоҳ келиб тушган электрон ҳужжат айланиш тизими ёки бошқа телекоммуникация тармоқлари орқали ҳужжат келиб тушган куни ёки кейинги иш кунидан кечиктирмай жўнатган ташкилотга қайтариб юборилади. Конверт (пакет) орқали келиб тушган ҳужжатлар бўйича эса ушбу муддатларда икки нусхада далолатнома тузилади, унинг бир нусхаси девонхонада қолади, иккинчиси эса конвертни (пакетни) жўнатган ташкилотга юборилади.

28. ХДФУ грифи билан келиб тушган ҳар бир ҳужжатга рўйхатга олиш журналига мувофиқ электрон шаклда тартиб рақами ва санаси қўйилади.

29. ХДФУ грифли ҳужжатлар рўйхатдан ўтказилгандан сўнг давлат органи ва ташкилоти раҳбари ёки у ваколат берган шахснинг муносабат белгиси билан ижрога қаратилади ҳамда ходимга топширилади.

5-боб. Жўнатиладиган ва ички ҳужжатларни тузиш ва расмийлаштириш

30. Давлат органлари ва ташкилотларида ХДФУ грифли ҳужжатларнинг матнларини тузиш ва расмийлаштириш умумий иш юритиш қоидаларига мувофиқ амалга оширилади, ушбу Қоидаларда назарда тутилган ҳоллар бундан мустасно.

31. ХДФУ грифли ҳужжатларни расмийлаштириш, рўйхатга олиш, нусха кўчириш (кўпайтириш), ҳисобга олиш, сақлаш ва йўқ қилиш ишлари олиб бориладиган хизмат хоналари ҳужжатнинг йўқолиши, ошкор этилиши ҳамда уларга бегона шахсларнинг назоратсиз кириш имкониятини чеклайдиган қулайликларга эга бўлиши керак.

32. ХДФУ грифи ҳужжатнинг биринчи саҳифаси юқори ўнг бурчагига ва ҳужжатларга илова қилинган хатнинг биринчи саҳифасига қўйилади ҳамда гриф остида ҳужжат нусхасининг рақами кўрсатилади.

33. Ахборот ташувчилардан қатъи назар, кузатув хатларига иловалар кузатув хатида санаб кўрсатилиши керак.

Агар илова электрон ҳужжат шаклида ечиб олинадиган ташувчиларда юборилаётган бўлса, илова қилинган хатда «илова» сўзидан кейин ечиб олинадиган ташувчилар тури, уни ҳисобга олиш рақами ва ХДФУ грифи кўрсатилади.

Зарур ҳолларда юборилаётган ҳужжатлар (файллар) рўйхати юқорида қайд этилган реквизитлар кўрсатилган ҳолда кузатув хатига илова қилинади.

34. ХДФУ грифли электрон ҳужжат давлат органи ва ташкилоти раҳбари ёки бошқа ваколатли мансабдор шахс томонидан ҳужжатларни идентификация қилиш имконини берадиган QR-код (матрик штрихли код) белгиси қўйилган ҳолда электрон рақамли имзо орқали имзоланади.

QR-кодда (матрик штрихли кодда) қуйидаги маълумотларни акс эттирувчи ҳавола бўлиши лозим:

давлат органи ва ташкилотининг номи;

ҳужжатнинг рақами ва санаси;

имзолаган шахснинг Ф.И.О.

35. Ечиб олинадиган ташувчилардан ХДФУ грифли ҳужжатлар файлларини ўчириш, ечиб олинадиган ташувчиларни магнитсизлаш йўли билан ёки механик равишда йўқ қилиш орқали амалга оширилади.

36. Жўнатилаётган ХДФУ грифли ҳужжатлар ҳимояланган электрон ҳужжат айланиш тизимларида қайд этилади. Ушбу ҳужжатларнинг рўйхатга олинган индекси ХДФУ литери билан тўлдирилади.

Масалан: «5-8/15-ХДФУ».

37. Жўнатиш учун ҳужжатлар шу куннинг ўзида ёки кейинги иш кунидан кечиктирмай юборилиши керак.

6-боб. Ҳужжатларни кўпайтириш ва тарқатиш

38. ХДФУ грифли ҳужжатларнинг электрон нусхалари фақат давлат органи ва ташкилотининг масъул таркибий бўлинмаси ёки девонхона раҳбарининг ёзма муносабат белгиси билан бошқа ечиб олинадиган ташувчиларга кўчирилиши ёки ундан қоғозга нусха олиш мумкин.

39. Хизмат доирасида фойдаланиши чекланган ахборотга эга бўлган ечиб олинадиган ташувчиларни сақлаш ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизлик талабларига риоя этган ҳолда улар таркибидаги ахборотни ўғирлаш, яроқсиз ҳолга келтириш ёки йўқ қилиш имкониятини истисно қиладиган шароитларда амалга оширилади.

40. ХДФУ грифли ҳужжатларни учинчи шахсларга бериш ҳар қандай ҳолатда давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларининг ёзма рухсати билан амалга оширилиши мумкин.

7-боб. Ҳужжатлар ва йиғмажилдлар сақланишини таъминлаш

41. Электрон шаклдаги ХДФУ грифли ҳужжатлар ва йиғмажилдлар ҳимояланган электрон ҳужжат айланиш тизимларида сақланиши керак.

42. ХДФУ грифли ҳужжатларни улар билан ишлаш учун хизмат хоналаридан ташқарига (уй, меҳмонхона ва бошқалар) олиб чиқиш тақиқланади.

43. ХДФУ грифли ҳужжатлардаги маълумотлар ошкор қилингани фактлари аниқланганда, ушбу ҳолатлар давлат органи ва ташкилоти раҳбарининг буйруғи билан ташкил этиладиган комиссия томонидан текширилади. Комиссиянинг хулосаси раҳбар томонидан тасдиқланади.

44. Давлат архивларида ХДФУ грифли ҳужжатларни сақлаш махфий бўлмаган архив ҳужжатлари учун белгиланган талаблар ва тартибга мувофиқ амалга оширилади.

45. ХДФУ грифли ҳужжатлар билан ишловчилар:

ушбу Қоидаларда назарда тутилган талабларнинг амалга оширилиши;

ўз фаолиятини бажариши натижасида олинган маълумотларнинг сир сақланиши;

ўзига топширилган ХДФУ грифли ҳужжатларнинг бут сақланиши;

ХДФУ грифли ҳужжатлар, шу жумладан, электрон шаклдаги ҳужжатлар билан ишлашда ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизлик талабларига тўлиқ риоя этилиши учун шахсан жавоб беради.

8-боб. ХДФУ грифли ҳужжатлардан фойдаланиш, ХДФУ грифини бекор қилиш, давлат архивига топшириш тартиби

46. ХДФУ грифли ҳужжатлардан давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларининг рухсати билан фойдаланиш мумкин.

47. ХДФУ грифли ҳужжатлардан олинган маълумотлардан очиқ чиқишларда фойдаланиш ёки матбуотда очиқ эълон этиш, радио ва телевидение орқали узатиш, очиқ кўргазмаларда, стендларда, витриналарда ёки бошқа ҳаммага кўринадиган жойларда намойиш этиш учун фойдаланиш тақиқланади.

48. Бошқа давлат органлари ва ташкилотларининг вакилларига, агар уларнинг бажараётган топшириқ мавзусини кўрсатган ҳолда ёзма сўрови бўлса, ихтиёрида ушбу материаллар бўлган давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларининг рухсати билан ХДФУ грифли ҳужжатлар билан танишишларига рухсат берилади.

49. ХДФУ грифли ҳужжатлар ижрочиларга ҳимояланган электрон ҳужжат айланиш тизимлари ёки қоғозга нусха олиш орқали берилади.

50. ХДФУ грифли ҳужжатларнинг грифини бекор қилиш масаласи, қоида тариқасида, ҳар икки йилда бир марта кўриб чиқилиши мумкин.

51. ХДФУ грифини бекор қилиш масаласи давлат органлари ва ташкилотлари томонидан ташкил этиладиган комиссия томонидан кўриб чиқилади ва натижаси далолатнома билан расмийлаштирилади.

52. Қуйидаги ҳолатлар ХДФУ грифини бекор қилишга асос бўлади:

ХДФУ грифли ҳужжатларга хизмат доирасида фойдаланиш чекланган ахборотлар асоссиз киритилганда;

ҳужжатлардаги маълумотлар хизмат доирасида фойдаланиш чекланган ахборотга тегишли бўлган маълумотлар рўйхатидан чиқарилганда;

ХДФУ грифли ҳужжатлардаги маълумотлар ўз аҳамиятини йўқотганда.

53. Ҳужжатлардаги ХДФУ грифи бекор қилинганда, ХДФУ грифини бекор қилиш учун асос сифатида ушбу Қоидаларнинг 51-бандига мувофиқ тузилган далолатноманинг санаси ва рақами кўрсатилади ва қоғоз асосдаги ҳужжатлар, йиғмажилдларнинг муқоваларидаги гриф устидан ўчирилади.

Ушбу белгилар тегишли йиғмажилдлар рўйхатларига, давлат органи ва ташкилотининг рўйхатга олиш — назорат қилиш шаклларига киритилади.

54. Идоравий сақлов муддати тугаган ХДФУ грифли ҳужжатлар ушбу грифни бекор қилиш нуқтаи назаридан кўриб чиқилгандан сўнг Ўзбекистон Республикасининг «Архив иши тўғрисида»ги Қонунида назарда тутилган муддатларда ва тартибда тегишли давлат архивига топширилади ҳамда белгиланган тартибда сақланади.

55. ХДФУ грифи бўлган ва сақлаш учун давлат архивларига топширилган ҳужжатлардан Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 10 ноябрдаги 706-сон қарори билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси давлат архивлари ўқув залларида фойдаланувчиларнинг архив ҳужжатлари билан ишлаш тартиби тўғрисидаги низом талабларига мувофиқ фойдаланиш мумкин.

ХДФУ грифли ҳужжатлардан фойдаланиш масаласи уларни давлат архивига топшириш жараёнида давлат органи ва ташкилоти билан давлат архиви ўртасида тузиладиган келишувда назарда тутилади.

9-боб. Якунловчи қоидалар

56. Адлия вазирлиги ҳузуридаги «Ўзархив» агентлиги ХДФУ грифли ҳужжатлар билан ишлаш бўйича мониторинг ва назорат қилувчи ваколатли орган ҳисобланади.

57. Давлат органлари ва ташкилотларида ХДФУ грифли ҳужжатлар билан ишлаш бўйича мониторинг ва назорат Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 19 мартдаги 174-сон қарори билан тасдиқланган Архив иши ва иш юритиш ҳолати бўйича давлат назоратини амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низомга мувофиқ амалга оширилади.

58. Ушбу Қоидалар билан белгиланган талаблар бажарилмаслиги давлат органи ёки ташкилоти раҳбари томонидан ходимга нисбатан хизмат текшируви ўтказиш ҳамда интизомий жазо чорасини қўллаш учун асос бўлади.

59. Ушбу Қоидалар талабларига риоя қилиниши устидан назорат девонхона, ижрочи бўлинма ҳамда давлат органи ва ташкилоти раҳбари зиммасига юкланади.

60. Ушбу Қоидалар талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавобгар бўлади.

Хизмат доирасида фойдаланиш учун грифли ҳужжатлар билан ишлаш қоидаларига ИЛОВА

Хизмат доирасида фойдаланиш чекланган маълумотларнинг

1. Жисмоний шахснинг шахсга доир маълумотлари.

2. Жисмоний шахснинг шахсий ҳаёти тўғрисидаги ахборотлар, шунингдек, унинг шахсий ҳаёти сирини очувчи ахборотлар, қонунчилик ҳужжатларида белгиланган ҳоллар бундан мустасно.

3. Ахборот манбаи ёки тахаллус билан имзо чеккан муаллиф тўғрисидаги ахборотлар, қонунчилик ҳужжатларида белгиланган ҳоллар бундан мустасно.

4. Ёзишмалар, телефондаги сўзлашувлар, қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ахборот олиш чекланган телекоммуникациялар тармоқлари орқали узатиладиган почта, телеграф хабарлари ва бошқа ахборотлар.

5. Қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ахборот олиш чекланган тергов ва суд юритуви сири ҳисобланган маълумотлар.

6. Қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ахборот эгаси ахборот олишни чеклаган хизматга доир маълумотлар.

7. Қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ахборот олиш чекланган тижорат сири ҳисобланган маълумотлар.

8. Қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ахборот олиш чекланган банк сири, шахсни суғурталаш сири.

9. Қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ахборот олиш чекланган (шифокор, нотариал ҳаракатлар, адвокатлик, солиқ сири ва бошқалар) касб фаолияти билан боғлиқ маълумотлар.

10. Ихтиро, фойдали модель ёки саноат намунасининг моҳияти тўғрисидаги маълумотлар, улар ҳақидаги маълумотлар расмий тарзда эълон қилингунга қадар.

Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ

Тошкент ш.,

2025 йил 4 декабрь,

766 -сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.12.2025 й., 09/25/766/1139-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining

qarori

QOIDALARI

NAMUNAVIY ROʻYXATI

Xizmat doirasida foydalanish uchun grifli hujjatlar bilan ishlash tartibini takomillashtirish toʻgʻrisida

Xizmat doirasida foydalanish uchun grifli hujjatlar bilan ishlash tartibini belgilash, mazkur turdagi hujjatlar bilan elektron ish yuritish jarayonlarini takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Xizmat doirasida foydalanish uchun grifli hujjatlar bilan ishlash qoidalari (keyingi oʻrinlarda — Qoidalar) ilovaga muvofiq tasdiqlansin:

xizmat doirasida foydalanish uchun (keyingi oʻrinlarda — XDFU) grifli hujjatlar matnlarini tuzish va rasmiylashtirish;

XDFU grifli hujjatlar bilan ishlashda elektron hujjat aylanish tizimlariga qoʻyiladigan talablar;

kelib tushadigan, ish faoliyatida foydalanish uchun cheklangan hujjatlarni qabul qilish, roʻyxatga olish va yoʻnaltirish (topshirish);

XDFU grifli hujjatlarni koʻpaytirish va tarqatish (joʻnatish);

XDFU grifli hujjatlardan foydalanish, XDFU grifini bekor qilish.

2. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq, davlat organlari va tashkilotlariga oʻzlarining XDFU grifli hujjatlari boʻyicha axborot xavfsizligini taʼminlash yuzasidan tegishli ekspertizadan oʻtkazilgan elektron hujjat aylanish tizimlarida ish yuritishga ruxsat etiladi.

3. Adliya vazirligi huzuridagi “Oʻzarxiv” agentligiga XDFU grifli hujjatlar bilan ishlashda quyidagi qoʻshimcha vazifalar yuklatilsin:

davlat organlari va tashkilotlarining XDFU grifli hujjatlar bilan ishlashga doir faoliyatini muvofiqlashtirish;

davlat organlari va tashkilotlarining XDFU grifli hujjatlar bilan ishlashga doir faoliyatini monitoring va nazorat qilish;

XDFU grifli hujjatlar bilan ishlash ustidan nazoratni amalga oshirishda tegishli davlat organlari va tashkilotlari, shu jumladan, huquqni muhofaza qiluvchi organlar bilan oʻzaro hamkorlik qilish;

XDFU grifli hujjatlar bilan ishlashda qonunchilik hujjatlari buzilishlari aniqlanganda, ularni bartaraf etish boʻyicha majburiy koʻrsatmalar berish.

4. Adliya vazirligi Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan birgalikda ikki oy muddatda “Oʻzarxiv” agentligiga XDFU grifli hujjatlar bilan ishlashni muvofiqlashtirish boʻyicha qoʻshimcha shtat birliklarini ajratish yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.

5. Raqamli texnologiyalar vazirligi “Kiberxavfsizlik markazi” DUK bilan birgalikda ikki oy muddatda “Ijro.gov.uz” ijro intizomi idoralararo yagona elektron tizimini va uning negizida ishlab chiqilgan “edo.ijro.uz” elektron hujjat aylanish modulini ushbu qaror bilan tasdiqlanayotgan Qoidalar talablariga muvofiqlashtirsin.

6. Respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari uch oy muddatda:

a) “Kiberxavfsizlik markazi” DUK bilan birgalikda oʻzlarining elektron hujjat aylanish tizimlarida barcha axborot xavfsizlik choralarini koʻrgan holda XDFU grifli hujjatlar bilan ishlash uchun texnik imkoniyatlar yaratsin;

b) oʻzlari tomonidan qabul qilingan XDFU grifli hujjatlar bilan ishlash tartiblarini ushbu qarorga muvofiqlashtirsin;

v) Adliya vazirligi bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ushbu qarorga muvofiqlashtirsin;

g) Qoidalarga ilovada keltirilgan xizmat doirasida foydalanish cheklangan maʼlumotlarning namunaviy roʻyxatiga muvofiq XDFU toifasiga kiritiladigan sohaviy maʼlumotlar roʻyxatini tasdiqlasin.

7. Mazkur qaror bilan tasdiqlanayotgan Qoidalar ushbu qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan boshlab uch oy oʻtgach kuchga kiradi.

8. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi adliya vaziri A.D. Tashkulov zimmasiga yuklansin.

Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 4-dekabrdagi 766-son qaroriga ILOVA

Xizmat doirasida foydalanish uchun grifli hujjatlar bilan ishlash

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Xizmat doirasida foydalanish uchun grifli hujjatlar bilan ishlash qoidalari (keyingi oʻrinlarda — Qoidalar) davlat organlari va tashkilotlarida xizmat doirasida foydalanish uchun (keyingi oʻrinlarda — XDFU) grifli hujjatlar bilan ishlash tartibini belgilaydi.

Ushbu Qoidalar davlat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan hujjatlar bilan ishlashga nisbatan tatbiq etilmaydi.

2. Ushbu Qoidalarda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllanadi:

viza qoʻyish — mansabdor shaxs tomonidan imzo qoʻyish orqali hujjatning mazmuni bilan tanishgani, roziligi va kelishganini bildiruvchi belgi;

devonxona — davlat organi va tashkilotlaridagi zimmasiga XDFU grifli hujjatlar bilan ishlashni tashkil qilish va uning funksiyalari yuklangan boʻlinma (yoki vakolatli xodim);

yechib olinadigan tashuvchilar — qurilma yoki tizimdan osonlikcha yechib olinib, boshqa qurilma yoki tizimda foydalanilishi mumkin boʻlgan axborot tashuvchi vositalar (CD-DVD, flesh-xotira, tashqi qattiq disklar, SD-karta va boshqalar);

moddiy tashuvchilar — olinadigan (olinmaydigan) (magnit, optik, lazer yoki boshqalar) elektron axborot tashuvchilardagi ularning elektron shakllarini oʻz ichiga oladigan kerakli maʼlumotlar yaratish, qayd qilish, uzatish, olish, saqlash yoki boshqa usulda foydalanish amalga oshiriladigan axborot tashuvchilar;

munosabat belgisi (rezolyutsiya) — mansabdor shaxs tomonidan hujjat boʻyicha topshiriqni oʻz ichiga olgan yozuv;

xizmat doirasida foydalanish cheklangan axborot — qonunchilik hujjatlariga muvofiq foydalanish uchun cheklangan, davlat va xizmat sirlariga mansub boʻlmagan, hujjatlashtirilgan axborot;

xizmat doirasida foydalanish cheklangan axborotni oshkor qilish — har qanday shakldagi xizmat doirasida foydalanish cheklangan axborot (yozma, boshqa shaklda, shu jumladan, texnik vositalardan foydalangan holda) axborot egasining roziligisiz yoki mehnat shartnomasiga (kontraktiga) yoxud fuqarolik-huquqiy shartnomaga zid holda uchinchi shaxslarga maʼlum boʻlishiga olib keladigan harakat yoki harakatsizlik;

XDFU grifli hujjatlar — moddiy tashuvchida qayd qilingan, uni identifikatsiya qilish imkonini beradigan rekvizitlarga ega boʻlgan, belgilangan tartibda rasmiylashtirilgan xizmat doirasida foydalanish cheklangan hujjatlar;

XDFU grifli hujjatlar bilan ishlash qoidalari — axborotni foydalanish uchun qulay boʻlgan maʼlumotlar koʻrinishida taqdim etish maqsadida saqlash, qidirish, tahlil qilish, baholash, qayta ishlash bilan bogʻliq operatsiyalar majmui;

XDFU grifi — xizmat doirasida foydalanishni cheklash uchun axborot tashuvchilarga tushirilgan yoki elektron faylga oʻrnatilgan rekvizit;

hujjatlarni (axborotni) qayta ishlash — axborot texnologiyalari vositalaridan foydalangan holda axborotni tayyorlash, kiritish, toʻplash, saqlash, nusxa koʻchirish, chiqarish, aks ettirish, qabul qilish va uzatish.

3. XDFU grifli hujjatlar davlat organlari va tashkilotlarining hujjatlar bilan ish yuritish tartibi hamda xususiyatidan kelib chiqib, ushbu Qoidalar asosida elektron yoki zaruratga koʻra, anʼanaviy shaklda yuritiladi.

4. Davlat organlari va tashkilotlarida XDFU grifli hujjat bilan ishlash (XDFU grifli hujjatlarni roʻyxatga, hisobga olish, koʻpaytirish, saqlash va ulardan foydalanishni nazorat qilish) uchun mazkur idoralar rahbarlari, devonxona xodimlari, hujjatni tayyorlagan hamda u bilan ishlashga masʼul ijrochi shaxslar javobgar hisoblanadi.

5. Davlat organlari va tashkilotlarining devonxonalari tomonidan:

XDFU grifli hujjatlar bilan ishlashda tashkiliy va uslubiy jihatdan rahbarlik hamda nazorat amalga oshiriladi;

xodimlar XDFU grifli hujjatlar bilan ishlash tartibi bilan tanishtiriladi.

6. Ushbu Qoidalarga ilovada keltirilgan xizmat doirasida foydalanish cheklangan maʼlumotlarning namunaviy roʻyxatiga muvofiq davlat organlari va tashkilotlari tomonidan XDFU toifasiga kiritiladigan sohaviy maʼlumotlar roʻyxati tasdiqlanadi.

Ushbu sohaviy roʻyxatga davlat organlari va tashkilotlari faoliyatining ochiqligi toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlariga koʻra ochiq eʼlon qilinadigan maʼlumotlar kiritilmaydi.

7. Umummajburiy davlat koʻrsatmalari sifatida huquqiy normalarni belgilashga, oʻzgartirishga yoki bekor qilishga qaratilgan rasmiy hujjatlar XDFU grifli hujjat shaklida qabul qilinishiga yoʻl qoʻyilmaydi, xizmat doirasida foydalanish cheklangan maʼlumotlarni oʻz ichiga oluvchi hujjatlar bundan mustasno.

8. Hujjatni XDFU toifasiga kiritish va XDFU grifini qoʻyish toʻgʻrisidagi qaror quyidagi masʼul shaxslar tomonidan qabul qilinadi:

ijrochi tomonidan — hujjat loyihasini tayyorlash davomida;

davlat organi va tashkiloti yoki uning tarkibiy boʻlinmasi rahbari tomonidan — hujjatni kelishayotganda (viza qoʻyayotganda) yoki imzolayotganda.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining hujjatiga uning eʼlon qilinishi boʻyicha cheklov toʻgʻrisida grif Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi reglamentiga muvofiq qoʻyiladi.

Hujjat matnida hajmidan qatʼi nazar, xizmat doirasida foydalanish cheklangan axborot mavjud boʻlganda, ushbu hujjatga XDFU grifi qoʻyiladi.

9. Davlat organi va tashkilotiga XDFU grifi ostida kelib tushgan hujjat grifini uni belgilagan davlat organi yoki tashkiloti bekor qilishi mumkin.

10. Davlat organlari va tashkilotlarining rahbarlari hamda vakolatli xodimlari imzolanayotgan hujjatning XDFU grifli hujjat sirasiga asosli kiritilishi va XDFU grifi bekor qilinishi uchun shaxsan javobgardir.

2-bob. XDFU grifli hujjatlar bilan ishlashda elektron hujjat aylanish tizimlariga qoʻyiladigan talablar

11. Davlat organlari va tashkilotlarida XDFU grifli hujjatlar bilan ishlash XDFU grifli hujjatlarni qayta ishlashga ruxsat berilgan hamda qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda kiberxavfsizlik talablariga muvofiqlik yuzasidan ekspertizadan oʻtkazilgan elektron hujjat aylanish tizimlari (keyingi oʻrinlarda — elektron hujjat aylanish tizimlari) orqali amalga oshirilishi mumkin.

Telekommunikatsiya tarmoqlarida XDFU grifli hujjatlar almashinuviga axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik talablariga muvofiq faqat himoyalangan elektron pochta tizimi va (yoki) kiberxavfsizlik talablariga muvofiqlik yuzasidan ekspertizadan oʻtkazilgan elektron hujjat aylanish tizimlari yoxud moddiy tashuvchilar mavjud boʻlganda ruxsat beriladi.

Kriptografik himoya vositalari va elektron raqamli imzo vositalaridan foydalanish axborot tizimlarida xizmat doirasida foydalanish cheklangan axborotni qayta ishlashning asosiy sharti hisoblanadi.

Elektron hujjat aylanish tizimlari, XDFU grifli hujjatlarni qayta ishlovchi texnik va dasturiy vositalar, tashkiliy texnika, kompyuter texnikasi va uskunalari, telekommunikatsiya tarmoqlari va vositalari axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik boʻyicha texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar talablariga muvofiq boʻlishi shart.

Bunda elektron hujjat aylanish tizimlarida elektron XDFU grifli hujjatlarni yuklab olish va boshqacha usulda saqlash, matnni koʻchirib olish, shuningdek, chop etish imkoniyatlari cheklanishi, XDFU grifli hujjatlar elektron tarzda koʻpaytirilganda, uning har bir nusxasini qatʼiy identifikatsiya qilish imkonini berishi lozim.

12. Elektron hujjat aylanish tizimlarida koʻpaytirilgan, chop etilgan yoki yuklab olingan XDFU grifli hujjatning har bir nusxasida nusxa raqami aks ettirilgan maxsus suv belgisi, chop etilgan yoki yuklab olingan kompyuter texnikasi tarmoq manzili va foydalanuvchi profili, chop etilgan yoki yuklab olingan vaqt va sana koʻrsatilgan texnik maʼlumotlar bilan shakllantirilishi shart.

3-bob. XDFU grifli hujjatlar bilan anʼanaviy shaklda ishlashga qoʻyiladigan talablar

13. Qogʻoz shaklda kelib tushadigan va joʻnatiladigan XDFU grifli hujjatlar devonxona xodimlari tomonidan markazlashgan holda alohida jurnallarda roʻyxatga olinadi va ijroga qaratiladi.

Jurnallar roʻyxatga olishning quyidagi majburiy rekvizitlar tarkibiga ega boʻlishi kerak:

hujjatning muallifi (korrespondent);

hujjat nomi;

hujjat sanasi;

hujjat indeksi (tashkilotga kelib tushuvchi hujjatlar uchun hujjatning kelib tushish sanasi va indeksi);

hujjat sarlavhasi yoki uning qisqacha mazmuni;

munosabat belgisi (ijrochi, topshiriq mazmuni, muallif, sana);

ijro etish muddati;

ijro etilgani haqidagi belgi (masalaning hal qilinish mohiyati boʻyicha qisqacha yozuv;

amalda ijro etilish sanasi va javob (hujjatning indeksi);

yigʻmajild tartib raqami.

14. XDFU grifi bilan kelib tushgan har bir hujjatning pastki qismiga uni qabul qiluvchi davlat organi yoki tashkilotining nomi yozilgan roʻyxatga olish shtampi qoʻyiladi va munosabat belgisi boʻyicha ijrochilarga topshiriladi.

Bir nechta tarkibiy boʻlinmalar tomonidan bajariladigan hujjatlar ularga nusxa koʻchirish orqali topshiriladi.

15. Ijro etilgan hujjat (ijro etilgani toʻgʻrisidagi belgi bilan) yigʻmajildga qoʻshib qoʻyish uchun devonxonaga qaytariladi.

Agar davlat organi va tashkiloti yigʻmajildlar nomenklaturasida tarkibiy boʻlinmada XDFU grifi boʻlgan yigʻmajildlarni yuritish koʻzda tutilgan boʻlsa, u holda ijro etilgan hujjat davlat organi va tashkiloti rahbarining munosabat belgisida birinchi ijrochi sifatida koʻrsatilgan ushbu tarkibiy boʻlinmaning tegishli yigʻmajildiga tikiladi.

16. Imzolangan hujjat roʻyxatga olish uchun devonxonaga yoki tegishli tarkibiy boʻlinmaga topshiriladi.

17. Hujjatning qoralama variantlari, shu jumladan, qoralama variantlarning vizalangan nusxalari tiklab boʻlmaydigan darajada ijrochi tomonidan yoʻq qilinadi.

18. Notoʻgʻri rasmiylashtirilgan yoki toʻliq boʻlmagan hujjat kamchiliklarini bartaraf etish uchun devonxona xodimi tomonidan ijrochiga qaytariladi.

19. Joʻnatishdan oldin XDFU grifli hujjatlar devonxona xodimi tomonidan zich, yorugʻlik oʻtkazmaydigan qogʻozdan tayyorlangan konvertlarga (paketlarga) joylanishi kerak.

20. XDFU grifli hujjatlar belgilangan tartibda, joʻnatish reyestrlariga muvofiq feldyegerlik, maxsus aloqa yoki buyurtma pochta joʻnatmasi orqali yuboriladi.

21. XDFU grifli hujjatlarni, zaruratdan kelib chiqib, yigʻmajildlarga alohida yoki grifi boʻlmagan xuddi shu masaladagi hujjatlar bilan birga guruhlashga yoʻl qoʻyiladi.

22. Oshkor etilishi mumkin boʻlmagan maʼlumotlar bilan birgalikda, XDFU grifi boʻlmagan hujjatlar joylashgan yigʻmajildlar XDFU grifli hujjatlar toifasiga kiritilishi kerak. Bunday yigʻmajildlarning muqovalariga XDFU grifi qoʻyiladi.

23. XDFU grifi boʻlgan hujjatlar va yigʻmajildlarini shakllantirish, tartibga keltirish, shu jumladan, qimmatliligini aniqlash boʻyicha ekspertizadan oʻtkazish, yoʻq qilishga saralab olish, uning natijalarini koʻrib chiqish hamda tasdiqlash umumiy ish yuritish hujjatlari uchun belgilangan talablar va tartibga muvofiq amalga oshiriladi.

24. Yoʻq qilish uchun tanlab olingan, XDFU grifi boʻlgan hujjatlar, yigʻmajildlar makulatura sifatida qayta ishlashga topshirilishidan oldin matnni oʻqish va axborotni qayta tiklash imkoniyatini istisno etadigan darajada majburiy tartibda maydalanishi kerak.

4-bob. Kelib tushadigan hujjatlarni qabul qilish, roʻyxatga olish va ularni yuborish (topshirish)

25. Kelib tushadigan XDFU grifli hujjatlarni qabul qilish, roʻyxatga olish va yoʻnaltirish (topshirish) devonxona xodimlari tomonidan amalga oshiriladi.

Hujjatlar ish vaqtidan tashqari vaqtda kelib tushganda, ularga ishlov berish va ijrochilarga topshirish hujjat kelib tushgan kuni yoki keyingi ish kunidan kechiktirmay amalga oshirilishi kerak.

26. XDFU grifi bilan kelib tushayotgan barcha hujjatlar devonxona xodimlari tomonidan qabul qilinadi va ochiladi (“Shaxsan” belgisi boʻlgan hujjatlar bundan mustasno). Bunda hujjatlar varaqlari va nusxalarining soni, kuzatuv xatida koʻrsatilgan ilovalarning borligi tekshiriladi.

27. Hujjatlarda koʻrsatilgan ilovalarning mavjud emasligi yoki texnik xatoligi aniqlanganda, ushbu hujjatlar uni qabul qilgan shaxs tomonidan asoslari va (yoki) sabablari koʻrsatilgan holda tegishli izoh kelib tushgan elektron hujjat aylanish tizimi yoki boshqa telekommunikatsiya tarmoqlari orqali hujjat kelib tushgan kuni yoki keyingi ish kunidan kechiktirmay joʻnatgan tashkilotga qaytarib yuboriladi. Konvert (paket) orqali kelib tushgan hujjatlar boʻyicha esa ushbu muddatlarda ikki nusxada dalolatnoma tuziladi, uning bir nusxasi devonxonada qoladi, ikkinchisi esa konvertni (paketni) joʻnatgan tashkilotga yuboriladi.

28. XDFU grifi bilan kelib tushgan har bir hujjatga roʻyxatga olish jurnaliga muvofiq elektron shaklda tartib raqami va sanasi qoʻyiladi.

29. XDFU grifli hujjatlar roʻyxatdan oʻtkazilgandan soʻng davlat organi va tashkiloti rahbari yoki u vakolat bergan shaxsning munosabat belgisi bilan ijroga qaratiladi hamda xodimga topshiriladi.

5-bob. Joʻnatiladigan va ichki hujjatlarni tuzish va rasmiylashtirish

30. Davlat organlari va tashkilotlarida XDFU grifli hujjatlarning matnlarini tuzish va rasmiylashtirish umumiy ish yuritish qoidalariga muvofiq amalga oshiriladi, ushbu Qoidalarda nazarda tutilgan hollar bundan mustasno.

31. XDFU grifli hujjatlarni rasmiylashtirish, roʻyxatga olish, nusxa koʻchirish (koʻpaytirish), hisobga olish, saqlash va yoʻq qilish ishlari olib boriladigan xizmat xonalari hujjatning yoʻqolishi, oshkor etilishi hamda ularga begona shaxslarning nazoratsiz kirish imkoniyatini cheklaydigan qulayliklarga ega boʻlishi kerak.

32. XDFU grifi hujjatning birinchi sahifasi yuqori oʻng burchagiga va hujjatlarga ilova qilingan xatning birinchi sahifasiga qoʻyiladi hamda grif ostida hujjat nusxasining raqami koʻrsatiladi.

33. Axborot tashuvchilardan qatʼi nazar, kuzatuv xatlariga ilovalar kuzatuv xatida sanab koʻrsatilishi kerak.

Agar ilova elektron hujjat shaklida yechib olinadigan tashuvchilarda yuborilayotgan boʻlsa, ilova qilingan xatda “ilova” soʻzidan keyin yechib olinadigan tashuvchilar turi, uni hisobga olish raqami va XDFU grifi koʻrsatiladi.

Zarur hollarda yuborilayotgan hujjatlar (fayllar) roʻyxati yuqorida qayd etilgan rekvizitlar koʻrsatilgan holda kuzatuv xatiga ilova qilinadi.

34. XDFU grifli elektron hujjat davlat organi va tashkiloti rahbari yoki boshqa vakolatli mansabdor shaxs tomonidan hujjatlarni identifikatsiya qilish imkonini beradigan QR-kod (matrik shtrixli kod) belgisi qoʻyilgan holda elektron raqamli imzo orqali imzolanadi.

QR-kodda (matrik shtrixli kodda) quyidagi maʼlumotlarni aks ettiruvchi havola boʻlishi lozim:

davlat organi va tashkilotining nomi;

hujjatning raqami va sanasi;

imzolagan shaxsning F.I.O.

35. Yechib olinadigan tashuvchilardan XDFU grifli hujjatlar fayllarini oʻchirish, yechib olinadigan tashuvchilarni magnitsizlash yoʻli bilan yoki mexanik ravishda yoʻq qilish orqali amalga oshiriladi.

36. Joʻnatilayotgan XDFU grifli hujjatlar himoyalangan elektron hujjat aylanish tizimlarida qayd etiladi. Ushbu hujjatlarning roʻyxatga olingan indeksi XDFU literi bilan toʻldiriladi.

Masalan: “5-8/15-XDFU”.

37. Joʻnatish uchun hujjatlar shu kunning oʻzida yoki keyingi ish kunidan kechiktirmay yuborilishi kerak.

6-bob. Hujjatlarni koʻpaytirish va tarqatish

38. XDFU grifli hujjatlarning elektron nusxalari faqat davlat organi va tashkilotining masʼul tarkibiy boʻlinmasi yoki devonxona rahbarining yozma munosabat belgisi bilan boshqa yechib olinadigan tashuvchilarga koʻchirilishi yoki undan qogʻozga nusxa olish mumkin.

39. Xizmat doirasida foydalanishi cheklangan axborotga ega boʻlgan yechib olinadigan tashuvchilarni saqlash axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik talablariga rioya etgan holda ular tarkibidagi axborotni oʻgʻirlash, yaroqsiz holga keltirish yoki yoʻq qilish imkoniyatini istisno qiladigan sharoitlarda amalga oshiriladi.

40. XDFU grifli hujjatlarni uchinchi shaxslarga berish har qanday holatda davlat organlari va tashkilotlari rahbarlarining yozma ruxsati bilan amalga oshirilishi mumkin.

7-bob. Hujjatlar va yigʻmajildlar saqlanishini taʼminlash

41. Elektron shakldagi XDFU grifli hujjatlar va yigʻmajildlar himoyalangan elektron hujjat aylanish tizimlarida saqlanishi kerak.

42. XDFU grifli hujjatlarni ular bilan ishlash uchun xizmat xonalaridan tashqariga (uy, mehmonxona va boshqalar) olib chiqish taqiqlanadi.

43. XDFU grifli hujjatlardagi maʼlumotlar oshkor qilingani faktlari aniqlanganda, ushbu holatlar davlat organi va tashkiloti rahbarining buyrugʻi bilan tashkil etiladigan komissiya tomonidan tekshiriladi. Komissiyaning xulosasi rahbar tomonidan tasdiqlanadi.

44. Davlat arxivlarida XDFU grifli hujjatlarni saqlash maxfiy boʻlmagan arxiv hujjatlari uchun belgilangan talablar va tartibga muvofiq amalga oshiriladi.

45. XDFU grifli hujjatlar bilan ishlovchilar:

ushbu Qoidalarda nazarda tutilgan talablarning amalga oshirilishi;

oʻz faoliyatini bajarishi natijasida olingan maʼlumotlarning sir saqlanishi;

oʻziga topshirilgan XDFU grifli hujjatlarning but saqlanishi;

XDFU grifli hujjatlar, shu jumladan, elektron shakldagi hujjatlar bilan ishlashda axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik talablariga toʻliq rioya etilishi uchun shaxsan javob beradi.

8-bob. XDFU grifli hujjatlardan foydalanish, XDFU grifini bekor qilish, davlat arxiviga topshirish tartibi

46. XDFU grifli hujjatlardan davlat organlari va tashkilotlari rahbarlarining ruxsati bilan foydalanish mumkin.

47. XDFU grifli hujjatlardan olingan maʼlumotlardan ochiq chiqishlarda foydalanish yoki matbuotda ochiq eʼlon etish, radio va televideniye orqali uzatish, ochiq koʻrgazmalarda, stendlarda, vitrinalarda yoki boshqa hammaga koʻrinadigan joylarda namoyish etish uchun foydalanish taqiqlanadi.

48. Boshqa davlat organlari va tashkilotlarining vakillariga, agar ularning bajarayotgan topshiriq mavzusini koʻrsatgan holda yozma soʻrovi boʻlsa, ixtiyorida ushbu materiallar boʻlgan davlat organlari va tashkilotlari rahbarlarining ruxsati bilan XDFU grifli hujjatlar bilan tanishishlariga ruxsat beriladi.

49. XDFU grifli hujjatlar ijrochilarga himoyalangan elektron hujjat aylanish tizimlari yoki qogʻozga nusxa olish orqali beriladi.

50. XDFU grifli hujjatlarning grifini bekor qilish masalasi, qoida tariqasida, har ikki yilda bir marta koʻrib chiqilishi mumkin.

51. XDFU grifini bekor qilish masalasi davlat organlari va tashkilotlari tomonidan tashkil etiladigan komissiya tomonidan koʻrib chiqiladi va natijasi dalolatnoma bilan rasmiylashtiriladi.

52. Quyidagi holatlar XDFU grifini bekor qilishga asos boʻladi:

XDFU grifli hujjatlarga xizmat doirasida foydalanish cheklangan axborotlar asossiz kiritilganda;

hujjatlardagi maʼlumotlar xizmat doirasida foydalanish cheklangan axborotga tegishli boʻlgan maʼlumotlar roʻyxatidan chiqarilganda;

XDFU grifli hujjatlardagi maʼlumotlar oʻz ahamiyatini yoʻqotganda.

53. Hujjatlardagi XDFU grifi bekor qilinganda, XDFU grifini bekor qilish uchun asos sifatida ushbu Qoidalarning 51-bandiga muvofiq tuzilgan dalolatnomaning sanasi va raqami koʻrsatiladi va qogʻoz asosdagi hujjatlar, yigʻmajildlarning muqovalaridagi grif ustidan oʻchiriladi.

Ushbu belgilar tegishli yigʻmajildlar roʻyxatlariga, davlat organi va tashkilotining roʻyxatga olish — nazorat qilish shakllariga kiritiladi.

54. Idoraviy saqlov muddati tugagan XDFU grifli hujjatlar ushbu grifni bekor qilish nuqtai nazaridan koʻrib chiqilgandan soʻng Oʻzbekiston Respublikasining “Arxiv ishi toʻgʻrisida”gi Qonunida nazarda tutilgan muddatlarda va tartibda tegishli davlat arxiviga topshiriladi hamda belgilangan tartibda saqlanadi.

55. XDFU grifi boʻlgan va saqlash uchun davlat arxivlariga topshirilgan hujjatlardan Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 10-noyabrdagi 706-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi davlat arxivlari oʻquv zallarida foydalanuvchilarning arxiv hujjatlari bilan ishlash tartibi toʻgʻrisidagi nizom talablariga muvofiq foydalanish mumkin.

XDFU grifli hujjatlardan foydalanish masalasi ularni davlat arxiviga topshirish jarayonida davlat organi va tashkiloti bilan davlat arxivi oʻrtasida tuziladigan kelishuvda nazarda tutiladi.

9-bob. Yakunlovchi qoidalar

56. Adliya vazirligi huzuridagi “Oʻzarxiv” agentligi XDFU grifli hujjatlar bilan ishlash boʻyicha monitoring va nazorat qiluvchi vakolatli organ hisoblanadi.

57. Davlat organlari va tashkilotlarida XDFU grifli hujjatlar bilan ishlash boʻyicha monitoring va nazorat Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 19-martdagi 174-son qarori bilan tasdiqlangan Arxiv ishi va ish yuritish holati boʻyicha davlat nazoratini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq amalga oshiriladi.

58. Ushbu Qoidalar bilan belgilangan talablar bajarilmasligi davlat organi yoki tashkiloti rahbari tomonidan xodimga nisbatan xizmat tekshiruvi oʻtkazish hamda intizomiy jazo chorasini qoʻllash uchun asos boʻladi.

59. Ushbu Qoidalar talablariga rioya qilinishi ustidan nazorat devonxona, ijrochi boʻlinma hamda davlat organi va tashkiloti rahbari zimmasiga yuklanadi.

60. Ushbu Qoidalar talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladi.

Xizmat doirasida foydalanish uchun grifli hujjatlar bilan ishlash qoidalariga ILOVA

Xizmat doirasida foydalanish cheklangan maʼlumotlarning

1. Jismoniy shaxsning shaxsga doir maʼlumotlari.

2. Jismoniy shaxsning shaxsiy hayoti toʻgʻrisidagi axborotlar, shuningdek, uning shaxsiy hayoti sirini ochuvchi axborotlar, qonunchilik hujjatlarida belgilangan hollar bundan mustasno.

3. Axborot manbai yoki taxallus bilan imzo chekkan muallif toʻgʻrisidagi axborotlar, qonunchilik hujjatlarida belgilangan hollar bundan mustasno.

4. Yozishmalar, telefondagi soʻzlashuvlar, qonunchilik hujjatlariga muvofiq axborot olish cheklangan telekommunikatsiyalar tarmoqlari orqali uzatiladigan pochta, telegraf xabarlari va boshqa axborotlar.

5. Qonunchilik hujjatlariga muvofiq axborot olish cheklangan tergov va sud yurituvi siri hisoblangan maʼlumotlar.

6. Qonunchilik hujjatlariga muvofiq axborot egasi axborot olishni cheklagan xizmatga doir maʼlumotlar.

7. Qonunchilik hujjatlariga muvofiq axborot olish cheklangan tijorat siri hisoblangan maʼlumotlar.

8. Qonunchilik hujjatlariga muvofiq axborot olish cheklangan bank siri, shaxsni sugʻurtalash siri.

9. Qonunchilik hujjatlariga muvofiq axborot olish cheklangan (shifokor, notarial harakatlar, advokatlik, soliq siri va boshqalar) kasb faoliyati bilan bogʻliq maʼlumotlar.

10. Ixtiro, foydali model yoki sanoat namunasining mohiyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, ular haqidagi maʼlumotlar rasmiy tarzda eʼlon qilingunga qadar.

Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV

Toshkent sh.,

2025-yil 4-dekabr,

766 -son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 04.12.2025-y., 09/25/766/1139-son)

lex.uz