UzbekAI

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг

қарори

НИЗОМ

СХЕМАСИ

НИЗОМ

РЎЙХАТИ

БОСҚИЧЛАРИ

РЎЙХАТИ

ТАРКИБИ

НИЗОМ

Қишлоқ хўжалиги таваккалчиликларини суғурта қилиш тизимини жорий этишнинг ташкилий чора-тадбирлари ҳақида

Ўзбекистон Республикасининг «Қишлоқ хўжалиги таваккалчиликларини суғурта қилиш тўғрисида»ги Қонуни ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Қишлоқ хўжалиги таваккалчиликларини суғурта қилиш механизмини самарали ташкил этиш тўғрисида» 2025 йил 21 ноябрдаги ПФ-223-сон Фармони ижросини таъминлаш, шунингдек, қишлоқ хўжалиги таваккалчиликларини суғурта қилиш соҳасидаги муносабатларни тартибга солиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Ўзбекистон Республикасининг «Қишлоқ хўжалиги таваккалчиликларини суғурта қилиш тўғрисида»ги Қонуни ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Қишлоқ хўжалиги таваккалчиликларини суғурта қилиш механизмини самарали ташкил этиш тўғрисида» 2025 йил 21 ноябрдаги ПФ-223-сон Фармонида :

қишлоқ хўжалиги суғуртасини бошқариш, қишлоқ хўжалиги маҳсулотини ишлаб чиқарувчиларини турли таваккалчиликлардан ҳимоя қилиш ва зарарнинг ўрнини қоплаш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси томонидан қишлоқ хўжалиги суғурталовчиси сифатида Қишлоқ хўжалиги суғуртаси жамғармаси (кейинги ўринларда — Жамғарма) ташкил этилиши;

Жамғарма суғурталовчи вазифасини ушбу Қонунда белгиланган тартибда лицензиясиз амалга ошириши, бунда ушбу қоида Жамғармани суғурта (қайта суғурта) фаолиятини амалга оширишда лицензия талаблари ва шартларини бажаришдан озод этмаслиги;

Жамғарма нотижорат ташкилоти бўлиб, Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланадиган низомга асосан фаолият кўрсатиши;

Жамғарманинг юқори бошқарув органи Жамғарманинг бошқарув кенгаши ҳисобланиб, унинг фаолиятига умумий раҳбарлик қилиши белгилангани маълумот учун қабул қилинсин.

2. Қуйидагилар:

Қишлоқ хўжалиги суғуртаси жамғармаси тўғрисидаги низом 1-иловага мувофиқ;

Мустақил экспертлар фаолиятини ташкил этиш тартиби тўғрисидаги низом 2-иловага мувофиқ;

Суғурта қилиш босқичма-босқич жорий этиладиган қишлоқ хўжалиги йўналишлари ва маҳсулотлари рўйхати 3-иловага мувофиқ;

Етиштириладиган қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг йўқотилиши (нобуд бўлиши) хавфлари бўйича суғурта қилиш босқичлари 4-иловага мувофиқ;

«Қишлоқ хўжалиги суғуртаси» ахборот тизимига интеграция қилинадиган ахборот тизимлари рўйхати 5-иловага мувофиқ;

Қишлоқ хўжалиги суғуртаси жамғармасининг бошқарув кенгаши таркиби 6-иловага мувофиқ тасдиқлансин;

Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалиги суғуртаси жамғармаси дирекцияси ходимлари меҳнатига ҳақ тўлаш ва уларни моддий рағбатлантириш ҳамда ижтимоий муҳофаза қилиш тартиби тўғрисидаги низом 7-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

3. Қишлоқ хўжалиги вазирлиги Жамғарма томонидан суғурталанган қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини ишлаб чиқаришда:

Ўсимликлар карантини ва ҳимояси агентлиги билан биргаликда қишлоқ хўжалиги экинларининг касалликлари ва зараркунандаларига қарши курашиш, шунингдек, фавқулодда вазиятларда ҳосилни сақлаб қолишни таъминлаш бўйича амалий чора-тадбирларни кўриб борсин;

Агросаноат мажмуи устидан назорат қилиш инспекцияси билан биргаликда қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлардан мақсадли фойдаланиш ҳамда ўз вақтида сифатли экиш ва парваришлаш бўйича амалга оширилган ишлар юзасидан доимий назорат ҳамда мониторинг ишларини олиб борсин;

Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш қўмитаси билан биргаликда ветеринария соҳаси ҳамда чорвачиликнинг барча тармоқларини, шу жумладан, қорамолчилик, қўйчилик, қоракўлчилик, эчкичилик, йилқичилик, паррандачилик, балиқчилик, асаларичилик ва қуёнчилик йўналишларида ҳайвонларни юқумли касалликлардан ҳимоя қилиш чораларини кўриб борсин;

Космик тадқиқотлар ва технологиялар агентлиги билан биргаликда қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштириш жараёнларини сунъий йўлдош ва учувчисиз учиш аппаратлари (дронлар) ёрдамида космик мониторинг қилиб борсин.

4. Белгилансинки, ушбу қарорнинг 3-бандида назарда тутилган тадбирлар натижаси бўйича йиғилган маълумотлар ва таҳлилий материаллар тегишли тадбирлар амалга оширилгандан кейин ўн кунлик муддатда «Қишлоқ хўжалиги суғуртаси» ахборот тизимига тадбирни ўтказган ваколатли органлар томонидан мажбурий тартибда киритиб борилади.

5. Космик тадқиқотлар ва технологиялар агентлиги Жамғармага суғурталанган қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини мониторинг қилиш учун зарур бўлган маълумотларни бепул тақдим этиб борсин.

6. Қишлоқ хўжалиги вазирлиги:

Рақамли технологиялар вазирлиги ҳамда манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда жорий йил якунига қадар «Қишлоқ хўжалиги суғуртаси» ахборот тизими билан ушбу қарорга 5-иловага мувофиқ ахборот тизимларини интеграция қилиш чораларини кўрсин;

бир ҳафта муддатда «Агросаноатни рақамлаштириш маркази» МЧЖда «Қишлоқ хўжалиги суғуртаси» ахборот тизимини ишлаб чиқиш ва унинг узлуксиз ишлашини таъминлашга масъул бўлган тузилмани ташкил қилсин ҳамда ушбу тузилма фаолиятини мувофиқлаштириш Жамғармага юклатилишини таъминласин;

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ва вилоятлар ҳокимликлари билан биргаликда бир ой муддатда қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштирувчилар иштирокида жойларда қишлоқ хўжалиги суғуртаси тизими ва унинг афзалликлари бўйича ўқув-семинарлари ташкил қилсин;

ҳар ойда ўзининг расмий веб-сайтида ва ижтимоий тармоқларда қишлоқ хўжалиги суғуртаси тизими бўйича видеороликларни жойлаштириб борсин;

манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни икки ой муддатда ушбу қарорга мувофиқлаштирсин.

7. Ушбу қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари Ж.А. Ходжаев зиммасига юклансин.

Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 6 декабрдаги 772-сон қарорига 1-ИЛОВА

Қишлоқ хўжалиги суғуртаси жамғармаси тўғрисида

1-боб. Умумий қоидалар

1. Ушбу Низом Қишлоқ хўжалиги суғуртаси жамғармасининг (кейинги ўринларда — Жамғарма) мақоми, асосий вазифалари ва функциялари, ҳуқуқлари ва мажбуриятлари, Жамғарма фаолиятини бошқариш, маблағларини шакллантириш ҳамда улардан фойдаланиш, шунингдек, фаолиятига оид тўловларни амалга ошириш тартибини белгилайди.

2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланади:

ваколатли давлат органи — суғурта фаолиятини тартибга солувчи ваколатли давлат органи;

Жамғарманинг бошқарув кенгаши — Жамғарма фаолиятига умумий раҳбарлик қилувчи юқори бошқарув органи;

мувофиқлаштирувчи давлат органи — қишлоқ хўжалиги таваккалчиликларини суғурта қилишни мувофиқлаштирувчи давлат органи — Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги;

«Қишлоқ хўжалиги суғуртаси» ахборот тизими — қишлоқ хўжалиги суғуртасини электрон тарзда расмийлаштириш, қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномасининг иштирокчиларини рўйхатдан ўтказиш ва кўрсатилаётган суғурта хизматлари устидан назорат қилиш имкониятини таъминловчи ахборот тизими;

Ягона автоматлаштирилган ахборот тизими (кейинги ўринларда — Ягона тизим) — манфаатдор вазирликлар ва идораларнинг ахборот тизимлари ҳамда марказий маълумотлар базалари, жисмоний ва юридик шахслар марказий маълумотлар базалари билан интеграция қилинган суғурта бозори маълумотларини ҳисобга олиш ва истеъмолчиларга электрон суғурта хизматларини кўрсатиш имкониятини таъминловчи ягона тизим;

23210 — Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳужжатлари ва Вазирлар Маҳкамасининг қарорларида белгиланган тартибда ҳамда имтиёзли шартлар асосида Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети ёки тегишли жамғармалар томонидан тижорат банкларига жойлаштирилган ресурслар ҳисобидан тижорат банклари томонидан ажратилган кредитлар бўйича ҳисобварақ.

3. Жамғарма ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси ва қонунларига, Ўзбекистон Республикасининг «Қишлоқ хўжалиги таваккалчиликларини суғурта қилиш тўғрисида»ги Қонунига , Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг қарорларига, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари ва фармойишларига, Вазирлар Маҳкамасининг қарорларига, бошқа қонунчилик ҳужжатларига, шунингдек, ушбу Низомга амал қилади.

4. Жамғарма нотижорат ташкилоти ҳисобланади, мустақил балансга, шахсий ғазна ҳисобварақларига, шу жумладан, хорижий валютадаги ҳисобварақларига, Ўзбекистон Республикаси Давлат гербининг тасвири туширилган ва ўз номи ёзилган думалоқ муҳрга, штампларга ва бланкаларга эга бўлади.

Жамғарма молиявий ёрдам бериш ва хайрия фаолияти билан шуғулланиши, шунингдек, юридик шахсларнинг муассиси (қатнашчиси) бўлиши ҳамда суғурта ташкилотларининг устав капиталида (фондида) иштирок этиши мумкин эмас.

5. Жамғарманинг номи:

давлат тилида:

Қишлоқ хўжалиги суғуртаси жамғармаси;

инглиз тилида:

Agricultural insurance fund;

рус тилида:

Фонд сельскохозяйственного страхования.

6. Жамғарма ўз мажбуриятлари бўйича ўзининг барча мол-мулки билан жавоб беради.

Бунда Жамғарманинг ўз маблағлари ва қайта суғурта қилишдан олинадиган маблағлар зиммасига олинган мажбуриятларни қоплаш учун етарли бўлмаса, мажбуриятларнинг қопланмаган қисми Жамғармага Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан қопланади.

2-боб. Жамғарманинг асосий вазифалари ва функциялари

7. Қуйидагилар Жамғарманинг асосий вазифалари ҳисобланади:

суғурта соҳасига оид қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ қишлоқ хўжалигини суғурта қилишни ташкил этиш ва бошқариш;

суғурта ҳодисаси юз берганда, қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини ишлаб чиқарувчиларига етказилган зарарнинг қиймати қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномаси доирасида тўланишини таъминлаш;

қишлоқ хўжалиги суғуртасини амалга ошириш чоғида олинган ахборотнинг махфийлигини таъминлаган ҳолда Жамғарма, мувофиқлаштирувчи давлат органи, воситачилар ҳамда ваколатли давлат органи ўртасида ахборот алмашинувларини ташкил этиш.

8. Жамғарма ўзига юкланган асосий вазифаларни бажариш учун қуйидаги функцияларни амалга оширади:

Жамғарманинг зиммасига юкланган асосий вазифаларни амалга ошириш учун қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ унинг фаолиятини тартибга солувчи қоидаларни ишлаб чиқади;

қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномаси бўйича суғурта мукофотлари маблағларини жамлайди, суғурта захираларини қонунчилик ҳужжатларида белгиланадиган тартибда ва шартларда шакллантиради ҳамда жойлаштиради;

суғурта ҳодисаси юз берганда, қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини ишлаб чиқарувчиларига етказилган зарар суммасини ушбу Низомда ва суғурта шартномасида белгиланган тартибда тўлайди;

мувофиқлаштирувчи давлат органи билан келишувга кўра қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг турлари бўйича суғурта қонунчилигига мувофиқ қишлоқ хўжалиги суғуртасининг намунавий шартномаси ва намунавий полисини ишлаб чиқади ҳамда тасдиқлаш учун Жамғарманинг бошқарув кенгашига тақдим этади;

қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг турларидан, таваккалчиликларидан ва ҳудудларнинг шароитларидан келиб чиққан ҳолда, актуар ҳисобларга асосан суғурта тарифи ставкасини аниқлашга доир тадқиқотлар ўтказади, тадқиқотлар натижаларини мувофиқлаштирувчи давлат органи билан келишувга кўра Жамғарманинг бошқарув кенгашига тақдим этади;

воситачиларга ва мустақил экспертларга Жамғарма маблағлари ҳисобидан хизмат ҳақи тўланишини таъминлайди;

манфаатдор вазирликлар ва идоралар, қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини ишлаб чиқарувчилари ҳамда воситачилар ўртасида қишлоқ хўжалиги суғуртасига оид ахборотлар алмашинуви таъминланишини мувофиқлаштиради;

қишлоқ хўжалиги суғуртаси бўйича статистикани шакллантиради;

қонунчилик ҳужжатларида белгиланган суғурта сирига доир талабларга риоя этган ҳолда, қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномаси иштирокчилари ҳамда ваколатли давлат органи билан қишлоқ хўжалиги суғуртаси бўйича ахборот алмашинувини амалга оширади;

Жамғарма маблағларининг тушумлари ва харажатлари бўйича йиллик ҳамда чораклик прогнозларни шакллантиради;

қишлоқ хўжалиги таваккалчиликлари суғуртаси тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларини такомиллаштиришга оид таклифларни ишлаб чиқади, илғор хорижий тажрибаларни ўрганади ва уларни мувофиқлаштирувчи давлат органига кўриб чиқиш учун киритади;

суғурта фаолияти тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари талаблари ҳамда Жамғарманинг бошқарув кенгаши томонидан қабул қилинган қарорлар ижросини таъминлайди.

Жамғарма ўзига юкланган вазифаларга ва қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа функцияларни ҳам бажариши мумкин.

3-боб. Жамғарманинг ҳуқуқлари ва мажбуриятлари

9. Жамғарма ўзига юкланган вазифалар ва функцияларни бажариш доирасида қуйидаги ҳуқуқларга эга:

суғурта (қайта суғурта) шартномаларини тузиш;

ўз мажбуриятларини белгиланган тартибда қайта суғурта қилиш, шу жумладан, Ўзбекистон Республикасидан ташқарида қайта суғурта қилиш;

қайтарилиш, ликвидлик, диверсификация ва фойдалилик принципларига асосан маблағларни банк депозитларига жойлаштириш;

воситачилар, суғурта ва қайта суғурта брокерлари ҳамда суғурта бозорининг бошқа профессионал иштирокчилари билан тегишли шартномалар тузиш;

зарурат бўлганда Жамғарманинг бошқарув кенгаши қарори асосида ўзининг алоҳида бўлинмаларини ташкил этиш;

суғурта мукофотларини ва суғурта ҳодисаси юз бергани натижасида етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш учун (ўз маблағлари етмаганда) субсидиялар олиш;

қонунчилик ҳужжатларида ва (ёки) суғурта шартномасида белгиланган ҳолларда ҳамда тартибда суғурта товонини тўлашни рад этиш, суғурта (қайта суғурта) шартномасини муддатидан олдин бекор қилиш;

суғурта ҳодисаси юз беришининг сабаблари ва ҳолатларини, шунингдек, суғурта товони миқдорини белгилаш учун зарур бўладиган ахборотни ва ҳужжатларни ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлардан, судлардан, тиббиёт, сейсмология, ветеринария, гидрометеорология ташкилотларидан ҳамда бошқа ташкилотлардан белгиланган тартибда сўраш ва олиш;

қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномаси бўйича суғурта объектини ўрганиш, мониторинг қилиш, аниқланган зарар миқдорини қўшимча равишда ўрганиш;

суғурта объектини ўрганиш учун суғурта қилдирувчидан зарур ахборотни сўраш ва олиш;

қишлоқ хўжалиги суғуртаси соҳасига қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда хорижий ва маҳаллий экспертларни ҳамда маслаҳатчиларни шартнома асосида жалб қилиш;

Жамғарманинг бошқарув кенгаши қарори асосида аутсорсинг хизматлари орқали суғурта объектини мониторинг қилиш.

Жамғарма қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

10. Жамғарма:

қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини ишлаб чиқарувчилари томонидан суғурта мукофотлари тўланган қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномаси бўйича суғурта жавобгарлигини зиммасига олиши;

қабул қилинган мажбуриятларни Жамғарманинг бошқарув кенгаши қарори асосида қайта суғурта қилиши;

мустақил экспертларни жалб этиши ва суғурта ҳодисаси юз бергани натижасида етказилган зарар миқдорини аниқлаш бўйича чоралар кўриши;

қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномаси бўйича қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини ишлаб чиқарувчиларига зарарнинг ўрни ўз вақтида қопланиши бўйича чоралар кўриши;

суғурта ҳодисаси юз берган тақдирда, қонунчилик ҳужжатларида ёки суғурта (қайта суғурта) шартномасида назарда тутилган муддатларда барча зарур ҳисоб-китобларни ва суғурта товони тўловларини амалга ошириши;

қишлоқ хўжалиги суғуртасини амалга ошириш чоғида қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ олинган ахборотнинг махфийлигини таъминлаши;

қонунчилик ҳужжатларида белгиланган ахборотни ваколатли давлат органи ва мувофиқлаштирувчи давлат органининг талабига кўра тақдим этиши;

қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ суғурта захираларини шакллантириш ҳамда жойлаштириш шартларига ва тўлов қобилиятини аниқлаш тартибига амал қилиши;

ҳар йили мажбурий аудиторлик текширувидан ўтиши;

актуар хулосасини ва ҳисоботини бир йилда камида бир марта актуар ташкилотларни жалб этган ҳолда олиши;

бухгалтерия ҳисобини юритиши, молиявий, статистика, солиқ ҳисоботларини ва бошқа ҳисоботларни тузиши;

Жамғармага келиб тушадиган маблағлардан самарали ва мақсадли фойдаланилишини таъминлаши;

ўзи ваколат берган воситачиларнинг реестрини юритиши;

Жамғарма номи, ташкилий-ҳуқуқий шакли ёки жойлашган ери (почта манзили) ўзгарган тақдирда, бу ҳақда ваколатли давлат органи ва суғурта қилдирувчиларни (қишлоқ хўжалиги маҳсулотини ишлаб чиқарувчиларини) қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда хабардор қилиши;

ваколатли давлат органи томонидан белгиланган шаклда, тартибда ва муддатларда йиллик молиявий ҳисоботни эълон қилиши;

Жамғарма тўлов қобилияти нормативлари ҳисоб-китобини ва активларни жойлаштиришга оид, шунингдек, қайта суғурта операцияларига оид талабларга риоя қилингани тўғрисидаги маълумотларни қонунчилик ҳужжатларида белгиланган муддатларда ваколатли давлат органига тақдим этиши;

суғурта қилдирувчилар (қишлоқ хўжалиги маҳсулотини ишлаб чиқарувчилар) ва бошқаларнинг шикоятларини ўз вақтида кўриб чиқиш ҳамда ҳал қилиш чораларини кўриши;

суғурта (қайта суғурта) фаолиятини амалга оширишда лицензия талаблари ва шартларига қатъий риоя қилиши (календарь бадал тўлаш мажбурияти бундан мустасно) шарт.

Жамғарманинг зиммасида қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа мажбуриятлар ҳам бўлиши мумкин.

4-боб. Жамғарма маблағларини шакллантириш ва улардан фойдаланиш

11. Жамғарманинг устав капитали қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ суғурталовчиларнинг умумий суғурта соҳасидаги ихтиёрий суғурта фаолияти учун белгиланган энг кам миқдорига тенг миқдорда шакллантирилади.

12. Қуйидагилар Жамғарма маблағларини шакллантиришнинг асосий манбалари ҳисобланади:

қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномалари бўйича келиб тушадиган суғурта мукофотлари;

суғурта мукофотларининг бир қисми учун давлат томонидан тўланадиган бюджет субсидияси;

тўланган ва тўланиши лозим бўлган зарарнинг ўрнини қоплаш учун қайта суғурта ташкилотларидан келиб тушадиган маблағлар;

Жамғарманинг вақтинча бўш турган маблағларини тижорат банкларидаги депозитларга жойлаштиришдан олинадиган даромадлар;

халқаро молия институтлари ва хорижий ҳукумат ташкилотларининг грантлари;

жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳомийлик хайриялари;

қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар.

13. Жамғарма маблағлари қуйидаги мақсадлар учун сарфланади:

қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномалари бўйича суғурта ҳодисаси юз берганда қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини ишлаб чиқарувчиларига суғурта товонларини тўлаш;

воситачиларга ва мустақил экспертларга хизмат ҳақини тўлаш;

Жамғарма дирекциясининг фаолиятини таъминлаш, шу жумладан, ходимларига иш ҳақини тўлаш, уларни моддий рағбатлантириш, қўшимча тўловлар, устамалар ва мукофотлар тўлаш, моддий-техник базасини мустаҳкамлаш, хизмат сафарлари билан боғлиқ харажатларни қоплаш;

ахборот тизимини ишлаб чиқиш ҳамда ушбу тизим ишлаши учун зарур инфратузилмани яратиш бўйича харажатларни молиялаштириш;

қайта суғурта қилиш харажатларининг ўрнини қоплаш;

қишлоқ хўжалиги суғуртаси соҳасига хорижий мутахассисларни ва маслаҳатчиларни жалб этиш, шунингдек, Жамғарма ходимларини касбий тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш бўйича харажатларни молиялаштириш.

14. Жамғарма дирекцияси таъминоти Жамғарманинг бошқарув кенгаши томонидан тасдиқланадиган харажатлар сметаси асосида Жамғарма маблағлари ҳисобидан амалга оширилади.

15. Жамғарма маблағларини банк депозитларига жойлаштиришни танловлар натижасидан келиб чиққан ҳолда Жамғарманинг бошқарув кенгаши қарори асосида амалга оширади.

16. Ҳомийлик ва грант маблағлари Жамғарма фаолиятига мувофиқ бўлган мақсадларга сарфланади.

5-боб. Жамғарма фаолиятини ташкил этиш

17. Жамғарма фаолиятини суғурта қонунчилиги, қишлоқ хўжалиги суғуртаси уни амалга оширишнинг умумий шартлари ва тартибини белгиловчи қишлоқ хўжалиги суғурта шартномасига ҳамда қоидаларига асосан амалга оширади.

18. Жамғарма суғурталовчи вазифасини суғурталовчиларнинг (қайта суғурталовчиларнинг) ва суғурта брокерларининг суғурта фаолияти учун лицензиясиз амалга оширади.

Бунда мазкур қоида Жамғармани суғурта (қайта суғурта) фаолиятини амалга оширишда суғурталовчиларнинг (қайта суғурталовчиларнинг) ва суғурта брокерларининг суғурта фаолияти учун лицензия талаблари ва шартларини бажаришдан озод этмайди.

19. Жамғарма суғурталовчи вазифасини бажаришда суғурталовчилар (қайта суғурталовчилар) учун белгиланган пруденциал нормативларга риоя этиши лозим.

20. Қишлоқ хўжалиги суғуртаси қоидалари Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси , « Суғурта фаолияти тўғрисида »ги ва « Қишлоқ хўжалиги таваккалчиликларини суғурта қилиш тўғрисида »ги қонунларига ва бошқа қонунчилик ҳужжатларига риоя қилган ҳолда Жамғарманинг бошқарув кенгаши томонидан қабул қилинади ҳамда тасдиқланади.

21. Қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг турлари бўйича қишлоқ хўжалиги суғуртасининг намунавий шартномаси ва намунавий полиси, шунингдек, суғурта мукофоти ставкаси қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ белгиланган тартибда Жамғарманинг бошқарув кенгаши томонидан тасдиқланади.

22. Ҳуқуқни муҳофаза қилувчи идоралар кадрларининг амалдаги захирасига киритилган ходимлари Жамғармага ишга қабул қилинган тақдирда, ушбу ходимларда кадрларнинг амалдаги захирасига киритилгунига қадар ишлаган лавозимидаги барча устамалар, қўшимча ҳақлар ҳамда ижтимоий ҳимоя қилиш чоралари сақлаб қолинади ва амалдаги қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.

Бунда уларга Жамғарма ходимлари учун белгиланган иш ҳақи тўловларини тўлаш шартлари татбиқ этилади ва ушбу тўловлар Жамғарма маблағлари ҳисобидан амалга оширилади.

6-боб. Жамғарманинг бошқарув кенгаши

23. Жамғарма фаолияти Жамғарманинг бошқарув кенгаши (кейинги ўринларда — Кенгаш) томонидан бошқарилади.

24. Кенгаш Жамғарманинг юқори бошқарув органи бўлиб, унинг фаолиятига умумий раҳбарлик қилади.

25. Кенгаш таркиби етти нафар аъзодан иборат бўлиб, унга Ўзбекистон Республикаси қишлоқ хўжалиги вазирининг ҳамда иқтисодиёт ва молия вазирининг бир нафардан ўринбосари ва ушбу вазирликлардан бир нафардан масъул вакил, Ўзбекистон суғурта бозорининг профессионал иштирокчилари уюшмасидан, Ўзбекистон фермерлари кенгашидан ва Жамғармадан бир нафардан вакил киритилади.

Ўзбекистон Республикаси қишлоқ хўжалиги вазирининг ўринбосари Кенгаш раиси ҳисобланади.

26. Кенгаш аъзолари Вазирлар Маҳкамаси томонидан уч йил муддатга тайинланади ва ваколатлари муддати тугагандан кейин улар янги муддатга қайта тайинланиши мумкин.

27. Кенгаш:

Жамғарма фаолиятининг асосий йўналишларини белгилайди;

Жамғарманинг зиммасига юкланган вазифаларни бажариш бўйича унинг фаолиятини тартибга солувчи қоидаларни, қишлоқ хўжалиги суғуртасининг намунавий шартномаси ва намунавий полисини, шунингдек, актуар ҳисобларга асосан суғурта мукофоти ставкасини тасдиқлайди;

Жамғарманинг жорий фаолиятига оид харажатлар сметасини тасдиқлайди;

воситачиларга ва мустақил экспертларга тўланадиган хизмат ҳақи миқдорларини тасдиқлайди;

Жамғарманинг ижро этувчи органини шакллантиради ва унинг фаолияти устидан назоратни амалга оширади;

аудиторлик ташкилотини белгилайди, аудит натижаларини кўриб чиқади ва ушбу текширишлар натижалари бўйича чоралар кўради;

Жамғарманинг жорий фаолияти юзасидан ушбу Низомда белгиланган тартибда унинг зиммасига юкланган вазифаларнинг бажарилиши ҳолати тўғрисида ҳар чораклик ва ички аудит натижалари ҳақидаги ҳисоботларни эшитади;

Жамғарманинг ижро этувчи органи ҳисоботларини, шунингдек, ўз вазифаларини бажариш учун зарур бўлган бошқа ҳужжатларни тақдим этишни талаб қилади.

Кенгаш қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга оширади.

28. Кенгаш аъзосининг ваколати қуйидаги ҳолларда муддатидан олдин тугатилиши мумкин:

Кенгаш аъзоси аъзоликдан чиқиш тўғрисида ёзма ариза тақдим этганда;

соғлигига кўра ўз вазифаларини бир йилдан ортиқ муддатда бажара олмаганда;

кетма-кет тўрт маротаба узрли сабабларсиз Кенгаш йиғилишларида иштирок этмаганда;

суд томонидан муомалага лаёқатсиз ёки муомала лаёқати чекланган деб топилганда;

Кенгаш аъзосига нисбатан суднинг айблов ҳукми ёки тиббий йўсиндаги мажбурлов чораларини қўллаш тўғрисидаги қарори қонуний кучга кирганда;

номзодни кўрсатган ташкилотда тузилган меҳнат шартномаси бекор қилинганда.

29. Кенгаш аъзоларини алмаштириш зарур бўлган тақдирда, уларнинг ўрнига тайинланган аъзолар қолган муддатнинг якунига қадар ҳамда янги таркиб кейинги муддатга тайинлангунга қадар фаолиятни амалга оширади.

Мувофиқлаштирувчи давлат органининг таклифига асосан Вазирлар Маҳкамасининг фармойиши билан қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда Кенгаш аъзолари янги муддатга тайинланади ва уларнинг ваколатлари муддатидан олдин тугатилади.

30. Кенгаш мажлиси ҳар чоракда камида бир марта ўтказилади.

Зарур ҳолларда Кенгаш раисининг ёки камида тўрт нафар Кенгаш аъзосининг талабига (таклифига) кўра қўшимча мажлислар ўтказилиши мумкин.

Кенгаш мажлиси, агар унда аъзоларининг камида беш нафари иштирок этса, ваколатли ҳисобланади.

Кенгаш қарори Кенгаш мажлисида иштирок этганларнинг кўпчилик овози билан қабул қилинади.

31. Кенгаш аъзоларига (Жамғарма дирекцияси директоридан ташқари) улар ўз мажбуриятларини бажариб турган давр учун ҳар чорак якунида Жамғарма фаолияти натижаларидан келиб чиққан ҳолда меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдорининг ўн бараваригача бўлган миқдорда ҳақ тўланади.

32. Кенгаш аъзолари ўз ҳуқуқ ва мажбуриятларини амалга оширишда Жамғарманинг қонуний манфаатларини кўзлаб иш тутиши керак ҳамда қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўлади.

7-боб. Жамғарманинг ижро этувчи органи

33. Жамғарманинг ижро этувчи органи унинг дирекциясидир.

Жамғарма дирекцияси Жамғарманинг жорий фаолиятига раҳбарлик қилади ва унинг фаолияти учун жавобгар бўлади.

Жамғарма дирекциясига Вазирлар Маҳкамаси билан келишилган ҳолда Кенгаш томонидан тайинланадиган директор раҳбарлик қилади ва у Кенгаш аъзоси ҳисобланади.

Дирекция директори Вазирлар Маҳкамаси билан келишилган ҳолда Кенгаш томонидан лавозимга тайинланадиган ва лавозимидан озод этиладиган икки нафар ўринбосарга, шу жумладан, биринчи ўринбосарга эга бўлади.

Дирекцияга 3 та хизмат енгил автотранспорт воситасини сақлашга лимит ажратилади.

Дирекция директори, унинг биринчи ўринбосари ва ўринбосарига Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрация ҳузуридаги Тиббиёт бош бошқармасида тиббий хизматдан фойдаланишга ва тизимдаги контингентга қўшилишга рухсат этилади.

34. Жамғарма дирекцияси ўзига юкланган вазифаларни амалга оширишда қонун устуворлигига, шаффофлик, холислик, тўғрилик ва ҳалоллик тамойилларига амал қилади.

35. Жамғарма дирекцияси:

ўз фаолиятини Ўзбекистон Республикасининг суғурта фаолияти ва жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролларининг тарқалишини молиялаштиришга қарши курашиш, шунингдек, шахсга доир маълумотларни сақлаш ва улардан фойдаланиш тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ амалга оширади;

қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномаси бўйича суғурта товонини қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда тўлайди;

қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини ишлаб чиқарувчиларини қишлоқ хўжалиги суғуртаси тўғрисида хабардор қилади, жамоатчилик билан алоқалар ўрнатади ва реклама кампанияларини ўтказиш чораларини кўради;

воситачиларга ва мустақил экспертларга хизмат ҳақини тўлайди;

Жамғарма учун Ғазначилик хизмати қўмитасида шахсий ғазна ҳисобварағини очади ва юритади, белгиланган тартибда ушбу ҳисобварақ бўйича тегишли операцияларни амалга оширади;

ҳар чоракда Жамғарманинг жорий фаолияти тўғрисида ҳамда ушбу Низомда зиммасига юкланган вазифаларнинг бажарилиши ҳолати юзасидан Кенгашга ҳисобот беради;

Жамғарманинг фаолиятини такомиллаштириш юзасидан Кенгашга таклифлар киритади;

ҳар йили Жамғарма даромадлари ва харажатлари прогнозини ишлаб чиқади ва тасдиқлаш учун Кенгашга киритади.

Жамғарма дирекцияси қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга оширади.

36. Жамғарма дирекцияси ходимларининг иш ҳақи — лавозим маоши, рағбатлантириш, мукофот, қўшимча тўлов ва устамалардан иборат.

8-боб. Қишлоқ хўжалиги суғуртаси тарифларини белгилаш

37. Қишлоқ хўжалиги суғуртаси бўйича суғурта тарифларини актуар ҳисоб-китоблар асосида ҳисоблашда зарур бўлган маълумотларни шакллантириш учун «Қишлоқ хўжалиги суғуртаси» ахборот тизими тегишли ахборот тизимларига интеграция қилинади ҳамда Жамғарманинг сўровига кўра тегишли ахборот эгалари томонидан маълумотлар тақдим этилади.

38. Жамланган маълумотлар етарли бўлмаган ҳолларда Жамғарма қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг турларидан, таваккалчиликлардан ва ҳудудларнинг шароитларидан келиб чиққан ҳолда, суғурта тарифи ставкасини аниқлашга доир тадқиқотлар ўтказади ҳамда статистик маълумотлар базасини шакллантиради.

39. Мувофиқлаштирувчи давлат органи «Қишлоқ хўжалиги суғуртаси» ахборот тизимида қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқарувчилари бўлган субъектлар ва уларга тегишли бўлган экин майдонлари тўғрисидаги маълумотлар базасини шакллантиради ҳамда доимий янгилаб боради.

40. Жамғарма қишлоқ хўжалиги таваккалчиликларининг ҳудудлар, табиий ва иқлим шароити, мавжуд хатарлар ҳамда экин ва чорва турлари ҳамда зарарлар даражасидан келиб чиқиб, суғурта тарифларини актуар ҳисоб-китоблар асосида ҳар йили камида бир марта ишлаб чиқади ва Кенгаш томонидан тасдиқланади.

9-боб. Қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномасини тузиш, муддатидан олдин бекор қилиш ва суғурта полисини расмийлаштириш

41. Қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномаси «Қишлоқ хўжалиги суғуртаси» ахборот тизими орқали электрон шаклда тузилади, бошқача усулда тузилган қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномаси ҳақиқий эмас, деб ҳисобланади.

42. Қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномасини тузиш истагида бўлган қишлоқ хўжалиги маҳсулотини ишлаб чиқарувчилари «Қишлоқ хўжалиги суғуртаси» ахборот тизимида рўйхатдан ўтади ва воситачи ёки воситачи мавжуд бўлмаган тақдирда, тўғридан-тўғри Жамғарма билан қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномасини тузади.

43. Қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномаси тузилаётганда қишлоқ хўжалиги маҳсулотини ишлаб чиқарувчилари ўзига маълум бўлган, суғурта ҳодисаси юз бериши эҳтимолини ва унинг юз бериши туфайли кутиладиган зарар миқдори (суғурта хавфи)ни аниқлаш учун муҳим аҳамиятга эга бўлган ҳолатларни Жамғармага хабар қилади.

44. Қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномаси тузилаётганда суғурта хавфи даражаси юқори бўлган қишлоқ хўжалиги маҳсулотини ишлаб чиқарувчиларининг суғурта қилинаётган объекти Жамғарма томонидан мустақил экспертни жалб қилган ҳолда мониторинг қилинади.

Бунда суғурта хавфи даражасини аниқлаш ва белгилаш мезонлари Кенгаш томонидан тасдиқланади.

45. Қишлоқ хўжалиги маҳсулотини ишлаб чиқарувчилари қишлоқ хўжалиги маҳсулотини ишлаб чиқаришда қонунчилик ҳужжатларида белгиланган бир ёки бир неча таваккалчиликлар бўйича қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномаларини тузади.

46. Қишлоқ хўжалиги маҳсулотини ишлаб чиқарувчилари Жамғарманинг электрон рақамли имзоси билан тасдиқланган қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномаси шартлари тўғрисидаги офертани (қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномасини тузиш ҳақидаги таклифни) қабул қилган ва суғурта мукофотининг белгиланган қисмини тўлаш орқали ўз розилигини берган бўлса, қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномаси тузилган деб ҳисобланади.

47. Қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномаси тузилгандан сўнг Жамғарма (мустақил экспертни жалб қилган ҳолда), заруратга кўра суғурта объектида агротехник тадбирлар ўтказилишини жойига чиққан ҳолда мониторинг қилади.

48. Кўздан кечириш (мониторинг) давомида суғурта шартномасида қайд этилган суғурта объекти мавжуд бўлмаганда, суғурта шартномаси бекор қилинади ҳамда тўланган суғурта мукофоти қайтарилмайди.

49. Қишлоқ хўжалиги маҳсулотини ишлаб чиқарувчилари қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномасида кўрсатилган суғурта мукофотининг 50 фоизини Жамғармага тўлайди.

50. Суғурта мукофотининг қишлоқ хўжалиги маҳсулотини ишлаб чиқарувчилари томонидан тўланиши лозим бўлган қисми қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномасида белгиланган муддатда тўланганда, қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномаси бўйича Жамғарма суғурта жавобгарлигини зиммасига олади.

51. Қишлоқ хўжалиги суғуртасини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш, суғурта мукофотларининг бир қисмини қоплаш учун бюджет субсидиялари ажратилади. Суғурта мукофотининг қолган 50 фоизи Ўзбекистон Республикасининг республика бюджети маблағлари ҳисобидан Жамғармага тўлаб берилади.

52. «Қишлоқ хўжалиги суғуртаси» ахборот тизими орқали тузилган суғурта шартномаси тўғрисидаги маълумотлар суғурта мукофотларининг бир қисмини қоплаш бўйича субсидиялар миқдорини аниқлаш ҳамда ажратиш учун асос бўлади.

53. Суғурта мукофотининг 50 фоизи учун қуйидаги шартларга риоя этилганда субсидия ажратилади:

қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномаси қишлоқ хўжалиги суғуртаси қоидаларига мувофиқ тузилганда;

қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномасида назарда тутилган, қишлоқ хўжалиги маҳсулотини ишлаб чиқарувчилари томонидан тўланиши керак бўлган суғурта мукофотининг 50 фоизи тўлиқ тўланганда.

54. Қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномаси Ягона тизимда рўйхатдан ўтказилади ва суғурта мукофоти тўлангани Жамғарма томонидан электрон тарзда тасдиқланганидан сўнг суғурта полиси ваколатли давлат органи томонидан Ягона тизим орқали автоматик расмийлаштирилади.

55. Ягона тизим томонидан суғурта полиси расмийлаштирилгани тўғрисида суғурта қилдирувчига суғурта полисига электрон ҳавола қилинган ҳолда хабарнома юборилади ҳамда суғурта қилдирувчи хабарномадаги ҳавола орқали суғурта полисининг электрон шаклини юклаб олади.

56. Қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномаси муддатидан олдин бекор қилинган тақдирда, бюджет субсидияси ҳисобидан тўланган суғурта мукофотининг бир қисми Жамғарманинг ҳисоб-китоб варағида қолади ва қишлоқ хўжалиги суғуртаси бўйича янги суғурта шартномаларини тузиш учун сарфланади.

57. Қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномаси муддатидан олдин бекор қилинганда «Қишлоқ хўжалиги суғуртаси» ахборот тизими бу ҳақда суғурта полисини бекор қилиш учун Ягона тизимга маълумот юборади.

58. Ягона тизим суғурта полиси бекор қилингани тўғрисида суғурта қилдирувчига хабарнома юборади.

10-боб. Қишлоқ хўжалиги суғуртаси таваккалчиликларини қайта суғурта қилиш

59. Қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномаси бўйича суғурта қилинган таваккалчиликлар Жамғарма томонидан қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда Кенгаш қарори асосида қайта суғурта қилинади.

Бунда қайта суғурта шартномалари фақатгина квота улушли қайта суғурта қилиш орқали франшиза қўлламаган ҳолда тузилиши лозим.

60. Жамғарма суғурталовчи сифатида қайта суғурталашни суғурталовчиларга нисбатан қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартиб-қоидалар ҳамда ўзи қабул қилган суғурта таваккалчиликларини қайта суғуртага ўтказишда пруденциал нормативларни ҳисоблаш тартибига доир талабларни ҳисобга олган ҳолда амалга оширади.

61. Қайта суғурта қилиш шартномаси бўйича суғурта суммаси ва қайта суғурта қилиш мукофоти абсолют миқдор кўринишида ёки томонлар келишувига кўра белгиланган суғурта суммаси ва қайта суғурта қилиш мукофотини ҳисоблаш механизми кўринишида аниқланади.

62. Жамғарма суғурта воситачилари иштирокисиз суғурта мажбуриятларини қайта суғурталаш учун хорижий суғурта ташкилотларига беришдан аввал бериладиган суғурта мажбуриятлари бўйича қайта суғурталаш бўйича офертани (қайта суғурталаш шартномаларини тузиш таклифларини) ваколатли давлат органи таъсисчилигида ташкил этилган қайта суғурта ташкилотларига юборади, кейинчалик (рад этилган ҳолатда ёки қолган қисмини) Ўзбекистон Республикаси ҳудудида қайта суғурталаш фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқига эга бўлган суғурта ташкилотларига юборади.

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида қайта суғурталаш фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқига эга бўлган суғурта ташкилотлари мажбуриятларни қабул қилишни рад этган тақдирда, Жамғарма суғурта мажбуриятларини хорижий суғурта ташкилотларида қайта суғурталайди.

63. Тузилган, ўзгартириш ва/ёки қўшимча киритилган ёхуд бекор қилинган қайта суғурта шартномаси (жумладан, қайта суғурта қилиш слипи ва бошқалар) Ягона тизим орқали рўйхатдан ўтказилади.

11-боб. Суғурта ҳодисасини кўриб чиқиш ҳамда суғурта товонини тўлаш

64. Суғурта ҳодисасини кўриб чиқиш ҳамда суғурта товонини тўлаш иловага мувофиқ схемага асосан амалга оширилади.

65. Қишлоқ хўжалиги маҳсулотини ишлаб чиқарувчилари суғурта ҳодисаси юз бергани тўғрисида уч кун ичида «Қишлоқ хўжалиги суғуртаси» ахборот тизими орқали кўриб чиқиш учун Жамғармага электрон шаклда хабарнома юборади.

66. Жамғармага суғурта ҳодисасини юз бергани тўғрисида электрон хабарнома келиб тушгандан сўнг, Жамғарма томонидан бир иш куни ичида юз берган ҳодисани ўрганиш учун мустақил эксперт тайинланади ва суғурта ҳодисасининг ўрганилишини таъминлайди.

Бунда суғурта ҳодисасини ўрганишда қишлоқ хўжалиги маҳсулотини ишлаб чиқарувчиларидан суғурта ҳодисаси юз берганининг сабаблари ва ҳолатларини аниқлаш бўйича ҳужжатлар ахборот тизими орқали сўраб олинади.

67. Мустақил экспертлар томонидан суғурта ҳодисаси натижасида зарар кўрган суғурта объектида қишлоқ хўжалиги суғуртаси қоидаларида ва қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномасида белгиланган тартибда, бироқ беш иш кунидан кўп бўлмаган муддатда экспертиза ўтказилади.

68. Мустақил экспертлар суғурта ҳодисасининг рўй бериш сабаблари ҳамда ҳолатларини, шунингдек, суғурта товони миқдорларини аниқлаш имкони бўлмаган тақдирда ёки тақдим этилган ахборотни текширишни, қишлоқ хўжалиги маҳсулотини ишлаб чиқарувчилари томонидан суғурта шартномаси талаблари ва шартларининг бажарилиши устидан назорат олиб бориш учун уларни хабардор қилган ҳолда экспертизани ўн иш кунигача узайтириши мумкин.

69. Жамғарма ва мустақил экспертлар суғурта ҳодисасининг рўй бериши сабаблари ҳамда ҳолатларини, шунингдек, суғурта товони миқдорларини аниқлаш учун зарур бўлган ахборотни Гидрометеорология, фавқулодда вазиятлар, қишлоқ хўжалиги, сув хўжалиги, ўсимликларни ҳимоя қилиш, сейсмология, ветеринария бўйича ташкилотлар ҳамда бошқа тегишли ташкилотлардан ахборот тизими орқали олади.

70. Экспертиза якуни бўйича суғурта объектида юз берган ҳодиса юзасидан мустақил экспертларнинг хулосаси бир иш кунида қишлоқ хўжалиги маҳсулотини ишлаб чиқарувчиси иштирокида тузилади.

71. Мустақил экспертлар қишлоқ хўжалиги суғуртасининг объекти билан содир бўлган ҳодиса тафсилотлари, фотосурати ва (ёки) видеоёзуви ҳамда етказилган зарар тўғрисидаги хулоса тузилган кунда унга тегишли ҳужжатлар билан ахборот тизимига киритади.

72. Ушбу Низом, қонунчилик ҳужжатлари ва қишлоқ хўжалиги суғуртаси қоидаларига мувофиқ мустақил экспертларнинг хулосаси ва суғурта товони учун зарур бўлган ҳужжатлар тақдим этилганидан кейин Жамғарма суғурта ҳодисасини тан олиш ёки тан олишни рад этиш тўғрисида ўн иш куни ичида қарор қабул қилади ҳамда қабул қилинган қарор ҳақида қишлоқ хўжалиги маҳсулотини ишлаб чиқарувчисини ахборот тизими орқали хабардор қилади.

Суғурта ҳодисасини тан олишни рад этиш тўғрисидаги қарорда рад этиш асосларини Жамғарма қонунчилик ҳужжатларига ҳавола қилган ҳолда, шунингдек, қишлоқ хўжалиги суғуртаси қоидаларидан ва қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномасидан келиб чиққан ҳолда аниқ кўрсатиши шарт.

73. Суғурта объектига етказилган зарар базавий ҳисоблаш миқдорининг 4000 баробарига тенг ёки ундан ошадиган сумма миқдорида ёхуд ушбу миқдорга тенг ёки ундан ошадиган эквивалентдаги хорижий валютадаги суммада суғурта ҳодисасини тан олиш ёки тан олишни рад этиш тўғрисидаги қарорлар Кенгаш билан келишиш учун киритилади.

Кенгаш суғурта ҳодисасининг рўй бериш сабаблари ҳамда ҳолатларини, шунингдек, суғурта товони миқдорларини аниқлаш бўйича қайта экспертиза ўтказишни тайинлаши мумкин.

74. Жамғарма томонидан қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномасида кўрсатилган суғурта ҳодисаси юз бергани тегишли далиллар асосида тасдиқланганда, қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномасида белгиланган муддатда суғурта товонини тўлашни рад этишга йўл қўйилмайди.

75. Суғурта ҳодисаси юз берган тақдирда, суғурта қилдирувчи (қишлоқ хўжалиги маҳсулотини ишлаб чиқарувчиси) мустақил экспертнинг суғурта товонини тўлаш учун тузган хулосаси билан келишганда имзолайди. Мазкур хулоса билан келишилмаган ҳолларда Жамғарма икки кун давомида суғурта ҳодисаси юз бергани тўғрисида хабарномани ўрганиш учун бошқа мустақил экспертни тайинлаши шарт.

76. Мустақил экспертнинг хулосаси ва суғурта ҳодисаси юз бергани тўғрисидаги далилларни қайта ўрганиб чиқиш зарур деб топилса, Жамғарма томонидан қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномасининг тарафлари иштирокида қўшимча ўрганиш ўтказилади ва зарар қасддан қилинган ҳаракатлар натижасида етказилган деб ҳисобланса, суғурта товонини тўлаш рад этилади.

Бунда ушбу Низомнинг 71-бандида кўрсатилган муддат ичида Жамғарма томонидан қўшимча ўрганиш ўтказилади.

77. Суғурта ҳодисасини тан олиш тўғрисида қарор қабул қилинганидан кейин Жамғарма суғурта товонини қишлоқ хўжалиги маҳсулотини ишлаб чиқарувчисига уч иш куни ичида:

ушбу қишлоқ хўжалиги маҳсулотини етиштириш учун Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳужжатлари ва Вазирлар Маҳкамасининг қарорларида белгиланган тартибда ва имтиёзли шартлар асосида Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети ёки тегишли жамғармалар томонидан тижорат банкларига жойлаштирилган ресурслар ҳисобидан тижорат банклари томонидан кредитлар ажратилган ҳолатда қишлоқ хўжалиги маҳсулотини ишлаб чиқарувчининг 23210 ҳисобварағига;

бошқа ҳолатларда қишлоқ хўжалиги маҳсулотини ишлаб чиқарувчининг тижорат банкларидаги асосий ҳисобрақамига тўлаб берилади.

78. Жамғарма қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномаси бўйича суғурта таваккалчилигини тўлиқ ёки қисман қайта суғурталаган бўлса, қайта суғурталовчини суғурта товонини тўлаш мажбуриятини бажариши юзасидан хабардор қилади.

79. Қайта суғурталовчи Жамғармадан суғурта товонини тўлаш ҳақидаги талаби бўйича аризани барча зарур ҳужжатлар билан биргаликда олган кундан бошлаб ўн иш куни ичида бундай ариза бўйича қарор қабул қилиши ва қайта суғурта қилиш шартномаси бўйича суғурта товонини тўлаш ҳақида қарор қабул қилган тақдирда, суғурта товонини тўлаш ҳақида қарор қабул қилган кундан бошлаб беш иш куни ичида суғурта товонини Жамғармага ўтказади.

80. Жамғарма суғурта ҳодисаси юз бергани тўғрисида қабул қилинган электрон хабарномани кейинги иш кунидан кечиктирмай Ягона тизимда рўйхатдан ўтказади.

81. Жамғарма суғурта даъволарини кўриб чиқиш натижаси юзасидан кейинги иш кунидан кечиктирмай Ягона тизимга ижро ҳолатини белгилаб, ижро ҳужжатларини юклайди.

82. Жамғарманинг ўз маблағлари ва қайта суғурта қилишдан олинган маблағлар зиммасига олинган мажбуриятларни қоплаш учун етарли бўлмаса, мажбуриятларнинг қопланмаган қисми Жамғармага Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан қопланади.

12-боб. Жамғарма маблағларидан фойдаланиш учун ҳисобдорлик, назорат ва жавобгарлик

83. Дирекция:

Жамғарма маблағларидан Кенгаш томонидан тасдиқланган харажатлар сметаси доирасида мақсадли фойдаланиш;

Жамғарма маблағлари ҳисобининг ҳаққоний ва шаффоф юритилиши учун жавобгар ҳисобланади.

84. Жамғармага ажратилаётган бюджет субсидиялари бўйича ҳисоблар ва ҳисоботларнинг юритилишини назорат қилиш мувофиқлаштирувчи давлат органи томонидан амалга оширилади.

Жамғарма маблағларидан мақсадли фойдаланилиши устидан назорат ҳар йил якуни бўйича Ўзбекистон Республикаси Ҳисоб палатаси томонидан амалга оширилади.

13-боб. Якунловчи қоидалар

85. Қишлоқ хўжалиги суғуртаси соҳасида юзага келадиган низолар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда ҳал этилади.

86. Ушбу Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавобгар бўлади.

Қишлоқ хўжалиги суғуртаси жамғармаси тўғрисидаги низомга ИЛОВА

Суғурта ҳодисасини кўриб чиқиш ҳамда суғурта товонини тўлаш

Босқичлар Субъектлар Тадбирлар Бажариш муддатлари 1-босқич Қишлоқ хўжалиги маҳсулотини ишлаб чиқарувчилари Қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномалари бўйича суғурта ҳодисаси юз бергани тўғрисида «Қишлоқ хўжалиги суғуртаси» ахборот тизими орқали кўриб чиқиш учун Жамғармага электрон шаклда хабарнома юборади. Ҳодиса содир бўлгандан кейин 3 иш кун ичида 2-босқич Жамғарма Жамғармага суғурта ҳодисаси юз бергани тўғрисида электрон хабарнома келиб тушгандан сўнг юз берган суғурта ҳодисасини ўрганиш учун мустақил эксперт тайинлайди ва суғурта ҳодисасининг ўрганилишини таъминлайди. 1 иш куни ичида 3-босқич Мустақил эксперт Суғурта ҳодисаси натижасида зарар кўрган суғурта объектида қишлоқ хўжалиги суғуртаси қоидаларида ва қишлоқ хўжалиги суғуртаси шартномасида белгиланган тартибда экспертиза ўтказади. 5 иш кундан кўп бўлмаган муддатда Экспертиза якуни бўйича суғурта объектида юз берган ҳодиса юзасидан хулосани қишлоқ хўжалиги маҳсулотини ишлаб чиқарувчиси иштирокида тузади. Қишлоқ хўжалиги суғуртасининг объекти билан содир бўлган ҳодиса тафсилотлари ҳамда етказилган зарар тўғрисидаги хулоса тузилган кунда унга тегишли ҳужжатлар билан ахборот тизимига киритади. 1 иш куни ичида 4-босқич Жамғарма Суғурта ҳодисасини тан олиш ёки тан олишни рад этиш тўғрисида қарор қабул қилади ҳамда қабул қилинган қарор ҳақида қишлоқ хўжалиги маҳсулотини ишлаб чиқарувчисини ахборот тизими орқали хабардор қилади. 10 иш куни ичида Суғурта ҳодисасини тан олиш тўғрисида қарор қабул қилинганидан кейин суғурта товонини қишлоқ хўжалиги маҳсулотини ишлаб чиқарувчисига тўлаб беради 3 иш куни ичида

Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 6 декабрдаги 772-сон қарорига 2-ИЛОВА

Мустақил экспертлар фаолиятини ташкил этиш тартиби тўғрисида

1-боб. Умумий қоидалар

1. Ушбу Низом мустақил экспертлар фаолиятини ташкил этиш ва гувоҳнома бериш тартибини, уларнинг ҳуқуқлари ва мажбуриятлари ҳамда жавобгарлигини белгилайди.

2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланади:

мустақил эксперт — суғурта ҳодисаси юз бериш эҳтимолини, суғурта ҳодисаси юз бергандан кейин қишлоқ хўжалиги суғуртаси объектини ўрганадиган, суғурта ҳодисаси мавжудлигини, шунингдек, суғурта ҳодисаси сабабли етказилган зарар миқдорини аниқлайдиган, тегишли ваколатларга ва мустақил эксперт гувоҳномасига эга бўлган жисмоний шахс;

талабгор — мустақил экспертлик гувоҳномасига эга бўлиш учун ариза топширган жисмоний шахс;

реестр — мустақил экспертлик гувоҳномасига эга бўлган шахсларнинг ахборот тизимида юритиладиган рўйхати;

хизмат ҳақи — қишлоқ хўжалиги суғуртаси бўйича мустақил экспертга тўланадиган тўлов.

3. Мустақил экспертлар фаолияти тадбиркорлик фаолияти ҳисобланмайди.

2-боб. Мустақил экспертлар фаолиятини ташкил этиш бўйича аризаларни қабул қилиш ва кўриб чиқиш

4. Талабгор мустақил эксперт гувоҳномасини олиш учун тегишли аризани Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг ахборот тизимига юборади.

Аризага қуйидаги маълумотлар илова қилинади:

фамилияси, исми ва отасининг исми;

жисмоний шахснинг шахсий идентификация рақами (ЖШШИР);

туғилган санаси;

яшаш манзили;

телефон рақами.

Агар талабгорнинг илмий даражага ва (ёки) илмий унвонга эгалигини тасдиқловчи ҳужжатлар мавжуд бўлса, улар давлат ахборот тизимлари ва (ёки) маълумотлар базаларидан автоматик тарзда олинади.

Илова қилинадиган ҳужжатлар PDF, PNG ёки JPEG форматда бўлиши лозим.

Талабгор ўзи томонидан тақдим этилган ҳужжатларнинг ишончлилиги, ҳаққонийлиги ва қонунчилик ҳужжатларига мувофиқлиги учун жавобгар ҳисобланади.

5. Мустақил экспертликка номзодлар қуйидаги талабларга жавоб бериши лозим:

деҳқончилик ва боғдорчилик бўйича мустақил экспертликка номзодлар — қишлоқ хўжалиги, иқтисодиёт ёки юридик олий таълим йўналишлари, шунингдек, чорвачилик, паррандачилик, аквакультура (балиқчилик) ва асаларичилик бўйича мустақил экспертликка номзодлар — ветеринария бўйича Ўзбекистон Республикаси олий таълим ташкилотларида олинган олий маълумот ёки хорижий давлатларнинг олий таълим ташкилотларида олинган ҳамда қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ Ўзбекистон Республикасида тан олинган олий маълумот тўғрисидаги ҳужжатга эга бўлиши;

сўнгги ўн йил ичида аграр, баҳолаш, юридик ёки суғурта соҳаларида камида икки йиллик иш стажига (шу жумладан, ўриндошлик асосида) эга бўлиши.

6. Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги талабгорнинг олий маълумоти тўғрисидаги диплом маълумотлари ҳамда иш стажини тасдиқловчи маълумотларни масъул давлат органлари ва ташкилотларидан мустақил равишда «Электрон ҳукумат» тизими идоралараро интеграциялашув платформаси орқали сўраб олади (олиш имкони мавжуд бўлмаган ҳолатлар бундан мустасно).

7. Муомала лаёқати чекланган ёки муомалага лаёқатсиз деб топилгани тўғрисида суднинг қонуний кучга кирган ҳал қилув қарори мавжуд бўлган шахслар, шунингдек, шахсга қарши жиноятларни, жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризм, оммавий қирғин қуролларини тарқатиш ва молиялаштириш, уюшган жиноятчилик, гиёҳванд моддалар ноқонуний савдоси, коррупция ва ахборот технологиялари билан боғлиқ иқтисодий жиноятларни содир этгани учун судлангани олиб ташланмаган ёки судланганлик муддати ўталмаган шахслар мустақил эксперт бўлиши мумкин эмас.

8. Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг масъул ходими ариза келиб тушган кундан бошлаб ўн беш иш куни ичида тақдим этилган ҳужжатларга асосан талабгорнинг ушбу Низом талабларига мувофиқлигини ўрганиб чиқади.

Талабгор томонидан тақдим этилган ҳужжатларда камчиликлар аниқланмаганда ҳамда талабгор кўрсатиб ўтилган талабларга мувофиқ бўлганда, тўпланган ҳужжатлар Тошкент давлат аграр университетига юборилади ва бу ҳақида талабгор бир иш куни ичида хабардор қилинади.

9. Талабгор томонидан тақдим этилган ҳужжатлар тегишли равишда расмийлаштирилмаган ҳолда тақдим этилганда ёки ҳужжатлар тўлиқ тақдим этилмаганда, аризани қабул қилиш рад этилади ва уч иш куни ичида талабгорга рад этиш асосларини кўрсатган ҳолда хабарнома юборилади.

10. Талабгор хабарномани олган кундан бошлаб рад этишга асос бўлган ҳолатларни ўн беш иш куни ичида бартараф этган ҳолда ариза билан такроран мурожаат қилиши мумкин.

Бунда хабарномада кўрсатилмаган рад этиш асосларига кўра аризани такроран рад этишга йўл қўйилмайди.

3-боб. Мустақил экспертларни ўқитиш

11. Тошкент давлат аграр университети томонидан мустақил экспертликка талабгорлар ҳар чоракда ўқитилади.

Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ва Тошкент давлат аграр университети ўқиш бошланишидан камида ўн беш кун олдин ўзларининг расмий веб-сайти ва электрон алоқа воситалари орқали талабгорларни хабардор қилади.

12. Ўқув дастури ва тўлов миқдори Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги билан келишилган ҳолда Тошкент давлат аграр университети томонидан белгиланади. Ўқиш учун тўлов талабгорлар томонидан амалга оширилади.

13. Ўқув дастурларига кўра қуйидаги йўналишларда мустақил экспертлар тайёрланади:

деҳқончилик ва боғдорчилик;

чорвачилик;

паррандачилик;

балиқчилик;

асаларичилик.

14. Ўқишга ажратилган умумий соатларнинг 10 фоизидан кўпроғига узрли сабабларсиз кела олмаган талабгорларга имтиҳонда қатнашишга рухсат берилмайди.

15. Ўқув курслари якуни билан икки босқичда имтиҳон топширилади.

Биринчи босқичда тест синови (уч академик соат давомида компьютер орқали) топширилади. Тест синови якунлангач, унинг натижаси шу вақтнинг ўзида маълум қилинади. Унинг натижасига кўра талабгорга ёзма ва оғзаки имтиҳонни топшириш учун рухсат берилади.

Иккинчи босқичда имтиҳон билетлари бўйича ёзма ва оғзаки имтиҳон (масалаларни ечиш ва оғзаки жавобга тайёрланиш учун уч академик соат берилади) топширилади.

16. Имтиҳоннинг иккала босқичини бир кун давомида ўтказишга рухсат берилмайди.

17. Тест топшириқлари ушбу Низомнинг 13-бандида белгиланган йўналишлардан келиб чиқиб, 40 та назарий саволдан иборат бўлади. Ҳар битта тўғри жавоб учун бир балл берилади.

Тест синовлари натижаларини ижобий деб эътироф этиш учун асос бўладиган тўпланган баллар йиғиндиси 30 баллдан кам бўлмаслиги керак.

Тест синовлари натижалари салбий деб эътироф этилганда (30 баллдан кам тўпланган балл), талабгор имтиҳоннинг иккинчи босқичини топширишга қўйилмайди.

18. Имтиҳонни ташкил этиш ва ўтказиш учун Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги томонидан имтиҳон комиссияси ташкил қилинади. Имтиҳон комиссияси таркиби раис, раис ўринбосари, котиб ва камида тўрт нафар аъзодан иборат бўлади.

19. Имтиҳон комиссияси таркибига Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг тегишли йўналишлар бўйича малакали ходимлари ҳамда суғурта ва баҳолаш соҳаларидаги мутахассислар киритилади. Имтиҳон комиссиясининг таркиби ҳар бир малака имтиҳони учун алоҳида тузилади.

20. Имтиҳон комиссияси аъзоларининг учдан икки қисми ҳамда раиси ёки унинг ўринбосари иштирок этганда, имтиҳон комиссияси ваколатли ҳисобланади.

21. Имтиҳон натижалари имтиҳон ўтказилган кундан сўнг уч иш кунида имтиҳон комиссиясининг баённомаси билан расмийлаштирилади. Баённома имтиҳон комиссиясининг раиси томонидан тасдиқланади ва иштирок этган барча аъзолар томонидан имзоланади ҳамда қишлоқ хўжалиги вазирининг буйруғи билан тасдиқланади.

Имтиҳон натижалари Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг расмий веб-сайтида жойлаштирилади.

22. Имтиҳондан ўта олмаган талабгорлар қайта имтиҳон топшириш ҳуқуқига эга.

Қайта имтиҳондан ўта олмаган талабгорларга ўқув курсларида такрорий ўқигандан кейин имтиҳон топширишга рухсат этилади.

Бунда талабгорлар ўқув курсларида ўқишга қабул қилиш тартибида қайта ўқитилади.

23. Имтиҳондан муваффақиятли ўтган талабгорлар бўйича маълумотлар имтиҳон натижалари эълон қилинган кундан бошлаб уч иш куни ичида Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳамда Қишлоқ хўжалиги суғуртаси жамғармасига (кейинги ўринларда — Жамғарма) юборилади.

4-боб. Мустақил эксперт гувоҳномаси

24. Имтиҳондан муваффақиятли ўтган талабгорларга Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги томонидан беш иш куни ичида мустақил эксперт гувоҳномаси берилади ва мустақил эксперт ахборот тизимида юритиладиган реестрга киритилади.

Мустақил эксперт гувоҳномаси уч йил муддатга берилади.

25. Қуйидагилар мустақил эксперт гувоҳномасининг бекор қилинишига асос бўлади:

хизматлар кўрсатиш давомида мустақил эксперт томонидан жамланган маълумотларни буюртмачининг рухсатисиз учинчи шахсга тақдим этиш (қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган ҳолатлар бундан мустасно);

мустақил эксперт гувоҳномасини бошқа шахсга ўз номидан хизматлар кўрсатишда фойдаланиш учун бериш (мустақил эксперт гувоҳномасини йўқотиб қўйиш ҳолатлари бундан мустасно).

Мустақил эксперт гувоҳномани йўқотиб қўйган ҳолларда реал вақтда Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ва Жамғармани хабардор қилиши керак.

Ушбу банднинг иккинчи ва учинчи хатбошиларида келтирилган ҳолатлар аниқланганда, мустақил эксперт гувоҳномаси суд қарори билан бекор қилинади.

Мустақил эксперт гувоҳномаси бекор қилинган шахснинг суд қарори қонуний кучга кирган кундан бошлаб уч йил мобайнида мустақил эксперт гувоҳномасини қайта олиш учун малака имтиҳонини топширишига йўл қўйилмайди.

26. Мустақил эксперт гувоҳномасига эга бўлган шахслар реестрда рўйхатдан ўтган кундан бошлаб ўз фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқига эга бўлади.

5-боб. Мустақил экспертнинг вазифалари, ҳуқуқлари ва мажбуриятлари

27. Мустақил эксперт қуйидаги вазифаларни бажаради:

суғурта ҳодисаси юз бериш эҳтимолини ўрганиш;

экинларни экиш ва вегетация даврида суғурта объектини кўздан кечириш ва текшириш;

чорвачилик, паррандачилик, аквакультура (балиқчилик) ва асаларичилик йўналишларида суғурта шартномаси тузилгунига қадар суғурта объектини кўздан кечириш ва текшириш;

суғурта ҳодисаси юз берганидан кейин қишлоқ хўжалиги суғуртаси объектини кўздан кечириш;

суғурта ҳодисаси мавжудлигини, шунингдек, суғурта ҳодисаси сабабли етказилган зарар миқдорини аниқлаш.

Мустақил эксперт қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа вазифаларга ҳам эга бўлиши мумкин.

28. Мустақил эксперт қуйидаги ҳуқуқларга эга:

суғурта ҳодисасини ўз ваколати доирасида ўрганиш;

суғурта ҳодисаси юз берган ҳудудни ўрганишда тўсиқларсиз ҳаракат қилиш ҳамда ўрганиш учун зарур бўладиган маълумотларни тегишли ташкилотлардан сўраш ва олиш;

тузилган шартномалар доирасида кўрсатган хизматлари учун ҳақ олиш.

Мустақил эксперт қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

29. Мустақил эксперт қуйидаги мажбуриятларни бажаради:

суғурта ҳодисаси юз бергани тўғрисида хабар берилгандан сўнг 72 соат ичида қишлоқ хўжалиги суғуртаси объектининг кўздан кечирилишини таъминлайди;

суғурта объектини у жойлашган манзил (локация) бўйича жойига чиққан ҳолда ўрганади ва объект фотосуратини «Қишлоқ хўжалиги суғуртаси» ахборот тизимига жойлаштиради;

суғурта ҳодисаси юз бериш эҳтимолини ва юз берган суғурта ҳодисасини ўрганишга жалб этилганда, кечиктирмасдан ўрганиш ишларини ташкил этади;

ўз фаолиятини виждонан ва холислик тамойилларига таянган ҳолда амалга оширади, қонунчилик ҳужжатларига ҳамда ушбу Низом талабларига қатъий риоя қилади;

манфаатлар тўқнашувига йўл қўйилмаслигини таъминлайди ҳамда ушбу ҳолатлар юзага келган тақдирда, ўзини-ўзи рад этади;

учинчи шахс фаолиятига оид бўлган маълумотларни ошкор қилмайди (қонунчилик ҳужжатларида белгиланган ҳолатлар бундан мустасно);

ўз малакасини доимий равишда ошириб боради.

Мустақил экспертда қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа мажбуриятлар ҳам бўлиши мумкин.

6-боб. Якунловчи қоидалар

30. Мустақил экспертга хизмат ҳақи Жамғарма маблағлари ҳисобидан тўлаб берилади ва унинг миқдори Жамғарма бошқарув кенгаши қарори билан белгиланади.

31. Мустақил эксперт фаолиятини ташкил этиш жараёнида юзага келадиган низолар ва келишмовчиликлар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда ҳал этилади.

32. Ушбу Низом талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавобгар бўлади.

Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 6 декабрдаги 772-сон қарорига 3-ИЛОВА

Суғурта қилиш босқичма-босқич жорий этиладиган қишлоқ хўжалиги йўналишлари ва маҳсулотлари

Босқичлар Йўналишлар ва маҳсулот тури Муддати * 1-босқич 1) пахта ** ; 2) дон *** ва дуккакли экинлар; 3) олма, гилос, ўрик ва узум; 4) иссиқхона хўжаликлари экинлари. 2026 йил ҳосилидан бошлаб 2-босқич 1) картошка, пиёз ва полиз экинлари; 2) чорвачилик. 2027 йил ҳосилидан бошлаб 3-босқич 1) паррандачилик, аквакультура (балиқчилик), асаларичилик; 2) бошқа деҳқончилик маҳсулотлари. 2028 йил ҳосилидан бошлаб

Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 6 декабрдаги 772-сон қарорига 4-ИЛОВА

Етиштириладиган қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг йўқотилиши (нобуд бўлиши) хавфлари бўйича суғурта қилиш

Босқичлар Таваккалчиликлар турлари Муддати 1-босқич 1) табиий ва техноген офатлар (сел, дўл, сув тошқини, кучли қор ёғиши, совуқ уриши, бўрон, баҳор ойидаги кучли совуқ ёки қор ёғиши); 2) ёнғин ҳолатлари (яшин уриши, ёнғин, портлаш, ёнғиндан кўрилган зарар). 2026 йил 2-босқич 1) ўсимликларнинг касаллик ва зараркунандалар билан зарарланиши; 2) қишлоқ хўжалиги ҳайвонларида юқумли касалликларнинг тарқалиши ва заҳарланиши; 3) учинчи шахсларнинг хатти-ҳаракатлари. 2027 йил 3-босқич 1) экинларнинг қишлоқ хўжалиги ҳайвонлари ва ёввойи ҳайвонлар томонидан пайҳон қилиниши; 2) қишлоқ хўжалиги ҳайвонларига зарар етказилиши. 2028 йил

Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 6 декабрдаги 772-сон қарорига 5-ИЛОВА

«Қишлоқ хўжалиги суғуртаси» ахборот тизимига интеграция қилинадиган ахборот тизимлари

Т/р Ахборот тизими номи Бепул тақдим этиладиган маълумотлар номи Ваколатли орган 1. Гидрометеорология хизмати агентлигининг тегишли ахборот тизимлари Об-ҳаво ва иқлим маълумотлари, шу жумладан, ёмғир ва қор аномалиялари, қурғоқчилик прогнозлари, ҳарорат тенденциялари, ноқулай об-ҳаво ҳодисалари тўғрисидаги маълумотлар Гидрометеорология хизмати агентлиги 2. Космик тадқиқотлар ва технологиялар агентлиги ахборот тизимлари Қишлоқ хўжалиги ерлари ҳолати, экин экилган ер майдонлари ҳажми, экинлар ва ўсимликлар ҳолати ҳамда суғурталаш жараёнларида зарур бўладиган бошқа маълумотлар Космик тадқиқотлар ва технологиялар агентлиги 3. Сув хўжалиги вазирлигининг ахборот тизимлари Сув танқислиги ва суғоришга таъсир қилувчи сув ресурсларининг камайиши тўғрисидаги маълумотлар Сув хўжалиги вазирлиги 4. Кадастр агентлигининг тегишли ахборот тизимлари Қишлоқ хўжалиги ерларининг контурлар кесимида маълумотлари ва уларнинг ҳолати тўғрисидаги маълумотлар Кадастр агентлиги 5. Солиқ қўмитасининг тегишли ахборот тизимлари Юридик шахслар тўғрисидаги маълумотлар Солиқ қўмитаси Қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг тасниф кодлари ва тасниф кодларига асосан сотилган товарларнинг ўртача нархи тўғрисидаги маълумотлар 6. «Ўзбекистон республика товар-хомашё биржаси» АЖнинг тегишли ахборот тизимлари Биржа савдоларига асосан кунлик сотилган қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг ҳафталик котировка нархлари тўғрисидаги маълумотлар «Ўзбекистон республика товар-хомашё биржаси» АЖ 7. Ўсимликлар карантини ва ҳимояси агентлигининг ахборот тизимлари Ўсимлик касалликлари ва зараркунандалари тўғрисидаги маълумотлар Ўсимликлар карантини ва ҳимояси агентлиги 8. Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш қўмитасининг тегишли ахборот тизимлари Ҳайвонларда кузатилиши мумкин бўлган касалликлар ва зарарли организмлар тўғрисидаги маълумотлар Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш қўмитаси 9. Миллий статистика қўмитасининг тегишли ахборот тизимлари Қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштириш прогноз кўрсаткичлари тўғрисидаги маълумотлар Миллий статистика қўмитаси 10. Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг тегишли ахборот тизимлари Савдо чекловлари туфайли глобал озиқ-овқат таъминотидаги узилишлар бўйича прогноз кўрсаткичлари Қишлоқ хўжалиги вазирлиги 11. Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг тегишли ахборот тизимлари Табиий ва техноген офатлар бўйича олдиндан хабардор қилиш ва бундай офатлар эҳтимоли кўп бўлган жойлар харитаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги 12. Энергетика вазирлигининг тегишли ахборот тизимлари Ёқилғи таъминоти занжири узилишлари Энергетика вазирлиги 13. Истиқболли лойиҳалар миллий агентлигининг Ягона автоматлаштирилган ахборот тизими Лицензия талаблари ва шартларига мувофиқ маълумот алмашиш Истиқболли лойиҳалар миллий агентлиги

Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 6 декабрдаги 772-сон қарорига 6-ИЛОВА

Қишлоқ хўжалиги суғуртаси жамғармасининг бошқарув кенгаши

1. А.М. Қ осимов — қишлоқ хўжалиги вазири ўринбосари — Кенгаш раиси 2. а.Я. Х айдаров — иқтисодиёт ва молия вазири ўринбосари — Кенгаш раиси ўринбосари 3. Лавозими бўйича — Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг Қишлоқ хўжалиги суғуртасини мувофиқлаштириш бошқармаси бошлиғи 4. Т.Э. Мирзаев — Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг Қишлоқ хўжалигидаги ислоҳотларни молиявий қўллаб-қувватлаш департаменти директори ўринбосари 5. З.Х. М устафақулов — ў збекистон фермерлари кенгаши раисининг юридик масалалар бўйича ўринбосари 6. К.А. А бдурахимов — Ўзбекистон суғурта бозори профессионал иштирокчилари уюшмасининг бош директори 7. Лавозими бўйича — Қишлоқ хўжалиги суғуртаси жамғармаси директори

Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 6 декабрдаги 772-сон қарорига 7-ИЛОВА

Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалиги суғуртаси жамғармаси дирекцияси ходимлари меҳнатига ҳақ тўлаш ва уларни моддий рағбатлантириш ҳамда ижтимоий муҳофаза қилиш тартиби тўғрисида

1-боб. Умумий қоидалар

1. Ушбу Низом Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалиги суғуртаси жамғармаси дирекцияси (кейинги ўринларда — Жамғарма дирекцияси) ходимларининг меҳнатига ҳақ тўлаш ва уларни моддий рағбатлантириш ҳамда ижтимоий муҳофаза қилиш тартибини белгилайди.

2. Ушбу Низом талаблари 2026 йил 1 январдан бошлаб амалиётга жорий қилинади ҳамда Жамғарма дирекциясининг раҳбар, мутахассис, техник ва хизмат кўрсатувчи ходимларига нисбатан татбиқ этилади.

2-боб. Жамғарма дирекцияси ходимлари меҳнатига ҳақ тўлаш ва уларни моддий рағбатлантириш ҳамда ижтимоий муҳофаза қилиш

3. Жамғарма дирекцияси ходимлари меҳнатига ҳақ тўлаш ва уларни моддий рағбатлантириш ҳамда ижтимоий муҳофаза қилиш Жамғарма маблағлари ҳисобидан молиялаштирилади.

4. Жамғарма дирекцияси ходимлари меҳнатига ҳақ тўлаш, уларни моддий рағбатлантириш ва уларнинг кўп йиллик меҳнати учун ҳар ойлик устамалар, моддий ёрдам кўрсатиш, лавозим маошига белгиланган коэффициентлар, шунингдек, қўшимча ҳақ, устамалар, мукофотлар, ижтимоий муҳофаза қилиш ва бошқа тўловлардан иборат.

5. Жамғарма дирекцияси ходимлари меҳнатига ҳақ тўлаш разрядлари Ягона тариф сеткаси бўйича ушбу Низомга иловага мувофиқ белгиланади.

6. Жамғарма ҳисобидан Жамғарма дирекцияси ходимлари меҳнатига ҳақ тўлаш ва уларни моддий рағбатлантириш қуйидагича амалга оширилади:

Ягона тариф сеткаси бўйича тасдиқланган меҳнатга ҳақ тўлаш разрядларига мувофиқ лавозим маоши;

тасдиқланган меҳнатга ҳақ тўлаш разрядларига мувофиқ лавозим маошини белгилашда тариф коэффициентларини 1,6 бараварга ошириш миқдори (техник ва хизмат кўрсатувчи ходимлар бундан мустасно);

лавозим маошининг 40 фоизи миқдорида устама (меҳнатни рағбатлантириш коэффициенти);

ўз вазифаларини виждонан, шунингдек, алоҳида муҳим ва масъулиятли ишларни бажараётган ходимларни лавозим маошининг (рағбатлантирувчи коэффициентни ҳисобга олган ҳолда) икки баравари миқдорида мукофотлаш;

кўп йиллик хизмати учун лавозим маошига 30 фоиздан 100 фоизгача миқдорда устама (рағбатлантирувчи коэффициентни ҳисобга олган ҳолда) тўланади. Иш стажи рағбатлантириладиган кўп йиллик хизмати учун устамалар белгилаш ҳуқуқини беради. Бунда:

1 йилдан 5 йилгача — 30 фоиз;

5 йилдан 10 йилгача — 40 фоиз;

10 йилдан 15 йилгача — 60 фоиз;

15 йилдан 20 йилгача — 80 фоиз;

20 йилдан ортиқ — 100 фоиз.

Жамғарма дирекцияси ходимларига ўз хизмат вазифаларини виждонан бажарганликлари учун Жамғарма директори томонидан лавозим маошининг (рағбатлантирувчи коэффициентни ҳисобга олган ҳолда) 300 фоизгача миқдорда ҳар ойлик устамалар;

алоҳида ўрнак кўрсатган Жамғарма дирекцияси ходимларига лавозим маошининг (рағбатлантирувчи коэффициентни ҳисобга олган ҳолда) қўшимча 100 фоизгача миқдорда ойлик устамалар;

Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ахборот технологиялари ва коммуникациялари соҳасини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2018 йил 19 февралдаги ПФ-5349-сон Фармонига асосан замонавий ахборот технологиялари ва коммуникацияларини жорий қилиш ҳамда ривожлантиришга масъул бўлган Жамғарма дирекцияси ходимларига лавозим маошининг 100 фоизи миқдорида устама тўланиши мумкин;

Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Юридик хизмат фаолиятини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2017 йил 19 январдаги ПҚ-2733-сон қарорини амалга ошириш чора-тадбирлари ҳақида» 2017 йил 1 майдаги 250-сон қарорига асосан Жамғарма дирекцияси юридик хизмати ходимларининг лавозим маошларига мартаба даражалари учун қўшиладиган ҳар ойлик устамалар тўланиши мумкин;

расман байрам деб эълон қилинган кунлар (1 январь — Янги йил, 8 март — Халқаро хотин-қизлар куни, 21 март — Наврўз байрами, 9 май — Хотира ва қадрлаш куни, 1 сентябрь — Мустақиллик куни, 8 декабрь — Ўзбекистон Республикаси Конституцияси куни, диний байрамлар — Рўза ҳайити (Ийд-ал-Фитр) ва Қурбон ҳайити (Ийд-ал-Адҳа)) ҳамда қишлоқ хўжалиги ходимларининг касб байрамлари муносабати билан лавозим маошининг (рағбатлантирувчи коэффициентни ҳисобга олган ҳолда) бир баравари миқдорида мукофотлар;

йил якунлари бўйича Жамғарма фаолияти кўрсаткичларини ҳисобга олган ҳолда ходимларни лавозим маошининг (рағбатлантирувчи коэффициентни ҳисобга олган ҳолда) 200 фоизигача мукофотлаш;

ходимларни ижтимоий муҳофаза қилиш ва уларнинг меҳнати самарадорлигини ошириш мақсадида ҳар ойда (жамоа шартномасига мувофиқ) транспорт харажатлари учун базавий ҳисоблаш миқдорининг бир баравари ҳамда овқатланиш харажатларини қоплаш учун базавий ҳисоблаш миқдорининг икки бараваригача миқдордаги тўловлар;

қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини харид қилиш учун ходимларга бир йилда бир маротаба базавий ҳисоблаш миқдорининг ўн бараваригача миқдоридаги тўловлар;

йилда бир маротаба лавозим маошининг (рағбатлантирувчи коэффициентни ҳисобга олган ҳолда) бир баравари миқдорда моддий ёрдам.

Заруратга кўра ходимлар ва (ёки) уларнинг оила аъзоларига қуйидаги ҳолларда базавий ҳисоблаш миқдорининг 10 бараваригача миқдордаги моддий ёрдам тўлаб берилади:

ходим вафот этганда — бунда моддий ёрдам хотинига (эрига) тўлаб берилади, агар ходимнинг хотини (эри) бўлмаса, моддий ёрдам фарзандларига ёки қонуний вакилларига (васийлари ва ҳомийларига) ёхуд уларнинг вояга етмаган фарзандларини асраб олган шахсларга тўлаб берилади, шунингдек, ходим турмуш қурмаган бўлса, моддий ёрдам ота-онаси ёки боқимандалар ўртасида тенг улушларда тақсимланади;

яқин қариндоши (ота, она, турмуш ўртоғи, фарзанди) вафот этганда (вафоти тўғрисида гувоҳнома нусхаси тақдим этилганда);

турмуш қурганда, 50, 55, 60 юбилей ёши муносабати билан, шунингдек, пенсияга чиққанда;

алоҳида заруратга кўра (бахтсиз ҳодиса, фалокат, узоқ муддатли касаллик сабабли даволаниш ва соғлиғини тиклаш, оиланинг кам таъминлангани ва молиявий ҳолатининг оғирлиги учун).

7. Жамғарма дирекцияси ходимларининг йиллик меҳнатига ҳақ тўлаш фондининг 5 фоизи миқдорида моддий рағбатлантириш махсус фонди ташкил этилади.

Ушбу фонд маблағлари ҳисобидан хизмат вазифаларини ташаббускорлик билан ҳамда виждонан бажарган юқори малакали ходимларни рағбатлантириш мақсадида, қонунчиликда белгиланган тартибда ишда эришган ютуқлари учун лавозим маошининг (рағбатлантирувчи коэффициентни ҳисобга олган ҳолда) 50 фоизидан ошмаган миқдорларда шахсий устамалар белгиланади.

8. Ўзбекистон Республикаси норезидентлари бўлган Жамғарманинг жалб этилган ходимлари, экспертлари ва маслаҳатчилари хизматларига тузилган шартнома шартларига мувофиқ қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда ҳақ тўланади.

3-боб. Якунловчи қоида

9. Ушбу Низом талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.

Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалиги суғуртаси жамғармаси дирекцияси ходимлари меҳнатига ҳақ тўлаш ва уларни моддий рағбатлантириш ҳамда ижтимоий муҳофаза қилиш тартиби тўғрисидаги низомга ИЛОВА

Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалиги суғуртаси жамғармаси дирекцияси ходимлари меҳнатига ҳақ тўлаш разрядлари

Т/р Лавозими Меҳнатга ҳақ тўлаш разряди 1. Директор 18 2. Директорнинг биринчи ўринбосари 18-5% 3. Директор ўринбосари 17 4. Бошқарма бошлиғи 14 5. Бош ҳисобчи 14 -3% 6. Бош юрисконсульт 14 7. Бош аудитор 13 8. Бўлим бошлиғи 13 9. Бош мутахассис (мустақил бўлинма) 13-3% 10. Бош мутахассис 12 11. Етакчи мутахассис 11

Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ

Тошкент ш.,

2025 йил 6 декабрь,

772-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.12.2025 й., 09/25/772/1141-сон; 29.04.2026 й., 09/26/206/0425-сон; 10.06.2026 й., 09/26/295/0578-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining

qarori

NIZOM

SXEMASI

NIZOM

ROʻYXATI

BOSQICHLARI

ROʻYXATI

TARKIBI

NIZOM

Qishloq xoʻjaligi tavakkalchiliklarini sugʻurta qilish tizimini joriy etishning tashkiliy chora-tadbirlari haqida

Oʻzbekiston Respublikasining “Qishloq xoʻjaligi tavakkalchiliklarini sugʻurta qilish toʻgʻrisida”gi Qonuni hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Qishloq xoʻjaligi tavakkalchiliklarini sugʻurta qilish mexanizmini samarali tashkil etish toʻgʻrisida” 2025-yil 21-noyabrdagi PF-223-son Farmoni ijrosini taʼminlash, shuningdek, qishloq xoʻjaligi tavakkalchiliklarini sugʻurta qilish sohasidagi munosabatlarni tartibga solish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Oʻzbekiston Respublikasining “Qishloq xoʻjaligi tavakkalchiliklarini sugʻurta qilish toʻgʻrisida”gi Qonuni hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Qishloq xoʻjaligi tavakkalchiliklarini sugʻurta qilish mexanizmini samarali tashkil etish toʻgʻrisida” 2025-yil 21-noyabrdagi PF-223-son Farmonida :

qishloq xoʻjaligi sugʻurtasini boshqarish, qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqaruvchilarini turli tavakkalchiliklardan himoya qilish va zararning oʻrnini qoplash maqsadida Vazirlar Mahkamasi tomonidan qishloq xoʻjaligi sugʻurtalovchisi sifatida Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda — Jamgʻarma) tashkil etilishi;

Jamgʻarma sugʻurtalovchi vazifasini ushbu Qonunda belgilangan tartibda litsenziyasiz amalga oshirishi, bunda ushbu qoida Jamgʻarmani sugʻurta (qayta sugʻurta) faoliyatini amalga oshirishda litsenziya talablari va shartlarini bajarishdan ozod etmasligi;

Jamgʻarma notijorat tashkiloti boʻlib, Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan nizomga asosan faoliyat koʻrsatishi;

Jamgʻarmaning yuqori boshqaruv organi Jamgʻarmaning boshqaruv kengashi hisoblanib, uning faoliyatiga umumiy rahbarlik qilishi belgilangani maʼlumot uchun qabul qilinsin.

2. Quyidagilar:

Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi jamgʻarmasi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq;

Mustaqil ekspertlar faoliyatini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq;

Sugʻurta qilish bosqichma-bosqich joriy etiladigan qishloq xoʻjaligi yoʻnalishlari va mahsulotlari roʻyxati 3-ilovaga muvofiq;

Yetishtiriladigan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining yoʻqotilishi (nobud boʻlishi) xavflari boʻyicha sugʻurta qilish bosqichlari 4-ilovaga muvofiq;

“Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi” axborot tizimiga integratsiya qilinadigan axborot tizimlari roʻyxati 5-ilovaga muvofiq;

Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi jamgʻarmasining boshqaruv kengashi tarkibi 6-ilovaga muvofiq tasdiqlansin;

Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi jamgʻarmasi direksiyasi xodimlari mehnatiga haq toʻlash va ularni moddiy ragʻbatlantirish hamda ijtimoiy muhofaza qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 7-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

3. Qishloq xoʻjaligi vazirligi Jamgʻarma tomonidan sugʻurtalangan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqarishda:

Oʻsimliklar karantini va himoyasi agentligi bilan birgalikda qishloq xoʻjaligi ekinlarining kasalliklari va zararkunandalariga qarshi kurashish, shuningdek, favqulodda vaziyatlarda hosilni saqlab qolishni taʼminlash boʻyicha amaliy chora-tadbirlarni koʻrib borsin;

Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspeksiyasi bilan birgalikda qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan maqsadli foydalanish hamda oʻz vaqtida sifatli ekish va parvarishlash boʻyicha amalga oshirilgan ishlar yuzasidan doimiy nazorat hamda monitoring ishlarini olib borsin;

Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish qoʻmitasi bilan birgalikda veterinariya sohasi hamda chorvachilikning barcha tarmoqlarini, shu jumladan, qoramolchilik, qoʻychilik, qorakoʻlchilik, echkichilik, yilqichilik, parrandachilik, baliqchilik, asalarichilik va quyonchilik yoʻnalishlarida hayvonlarni yuqumli kasalliklardan himoya qilish choralarini koʻrib borsin;

Kosmik tadqiqotlar va texnologiyalar agentligi bilan birgalikda qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirish jarayonlarini sunʼiy yoʻldosh va uchuvchisiz uchish apparatlari (dronlar) yordamida kosmik monitoring qilib borsin.

4. Belgilansinki, ushbu qarorning 3-bandida nazarda tutilgan tadbirlar natijasi boʻyicha yigʻilgan maʼlumotlar va tahliliy materiallar tegishli tadbirlar amalga oshirilgandan keyin oʻn kunlik muddatda “Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi” axborot tizimiga tadbirni oʻtkazgan vakolatli organlar tomonidan majburiy tartibda kiritib boriladi.

5. Kosmik tadqiqotlar va texnologiyalar agentligi Jamgʻarmaga sugʻurtalangan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini monitoring qilish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlarni bepul taqdim etib borsin.

6. Qishloq xoʻjaligi vazirligi:

Raqamli texnologiyalar vazirligi hamda manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda joriy yil yakuniga qadar “Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi” axborot tizimi bilan ushbu qarorga 5-ilovaga muvofiq axborot tizimlarini integratsiya qilish choralarini koʻrsin;

bir hafta muddatda “Agrosanoatni raqamlashtirish markazi” MCHJda “Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi” axborot tizimini ishlab chiqish va uning uzluksiz ishlashini taʼminlashga masʼul boʻlgan tuzilmani tashkil qilsin hamda ushbu tuzilma faoliyatini muvofiqlashtirish Jamgʻarmaga yuklatilishini taʼminlasin;

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari bilan birgalikda bir oy muddatda qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtiruvchilar ishtirokida joylarda qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi tizimi va uning afzalliklari boʻyicha oʻquv-seminarlari tashkil qilsin;

har oyda oʻzining rasmiy veb-saytida va ijtimoiy tarmoqlarda qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi tizimi boʻyicha videoroliklarni joylashtirib borsin;

manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ikki oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin.

7. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari J.A. Xodjayev zimmasiga yuklansin.

Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 6-dekabrdagi 772-son qaroriga 1-ILOVA

Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi jamgʻarmasi toʻgʻrisida

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizom Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi jamgʻarmasining (keyingi oʻrinlarda — Jamgʻarma) maqomi, asosiy vazifalari va funksiyalari, huquqlari va majburiyatlari, Jamgʻarma faoliyatini boshqarish, mablagʻlarini shakllantirish hamda ulardan foydalanish, shuningdek, faoliyatiga oid toʻlovlarni amalga oshirish tartibini belgilaydi.

2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllanadi:

vakolatli davlat organi — sugʻurta faoliyatini tartibga soluvchi vakolatli davlat organi;

Jamgʻarmaning boshqaruv kengashi — Jamgʻarma faoliyatiga umumiy rahbarlik qiluvchi yuqori boshqaruv organi;

muvofiqlashtiruvchi davlat organi — qishloq xoʻjaligi tavakkalchiliklarini sugʻurta qilishni muvofiqlashtiruvchi davlat organi — Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi;

“Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi” axborot tizimi — qishloq xoʻjaligi sugʻurtasini elektron tarzda rasmiylashtirish, qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasining ishtirokchilarini roʻyxatdan oʻtkazish va koʻrsatilayotgan sugʻurta xizmatlari ustidan nazorat qilish imkoniyatini taʼminlovchi axborot tizimi;

Yagona avtomatlashtirilgan axborot tizimi (keyingi oʻrinlarda — Yagona tizim) — manfaatdor vazirliklar va idoralarning axborot tizimlari hamda markaziy maʼlumotlar bazalari, jismoniy va yuridik shaxslar markaziy maʼlumotlar bazalari bilan integratsiya qilingan sugʻurta bozori maʼlumotlarini hisobga olish va isteʼmolchilarga elektron sugʻurta xizmatlarini koʻrsatish imkoniyatini taʼminlovchi yagona tizim;

23210 — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti hujjatlari va Vazirlar Mahkamasining qarorlarida belgilangan tartibda hamda imtiyozli shartlar asosida Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti yoki tegishli jamgʻarmalar tomonidan tijorat banklariga joylashtirilgan resurslar hisobidan tijorat banklari tomonidan ajratilgan kreditlar boʻyicha hisobvaraq.

3. Jamgʻarma oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasining “Qishloq xoʻjaligi tavakkalchiliklarini sugʻurta qilish toʻgʻrisida”gi Qonuniga , Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Vazirlar Mahkamasining qarorlariga, boshqa qonunchilik hujjatlariga, shuningdek, ushbu Nizomga amal qiladi.

4. Jamgʻarma notijorat tashkiloti hisoblanadi, mustaqil balansga, shaxsiy gʻazna hisobvaraqlariga, shu jumladan, xorijiy valyutadagi hisobvaraqlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbining tasviri tushirilgan va oʻz nomi yozilgan dumaloq muhrga, shtamplarga va blankalarga ega boʻladi.

Jamgʻarma moliyaviy yordam berish va xayriya faoliyati bilan shugʻullanishi, shuningdek, yuridik shaxslarning muassisi (qatnashchisi) boʻlishi hamda sugʻurta tashkilotlarining ustav kapitalida (fondida) ishtirok etishi mumkin emas.

5. Jamgʻarmaning nomi:

davlat tilida:

Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi jamgʻarmasi;

ingliz tilida:

Agricultural insurance fund;

rus tilida:

Fond selskoxozyaystvennogo straxovaniya.

6. Jamgʻarma oʻz majburiyatlari boʻyicha oʻzining barcha mol-mulki bilan javob beradi.

Bunda Jamgʻarmaning oʻz mablagʻlari va qayta sugʻurta qilishdan olinadigan mablagʻlar zimmasiga olingan majburiyatlarni qoplash uchun yetarli boʻlmasa, majburiyatlarning qoplanmagan qismi Jamgʻarmaga Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan qoplanadi.

2-bob. Jamgʻarmaning asosiy vazifalari va funksiyalari

7. Quyidagilar Jamgʻarmaning asosiy vazifalari hisoblanadi:

sugʻurta sohasiga oid qonunchilik hujjatlariga muvofiq qishloq xoʻjaligini sugʻurta qilishni tashkil etish va boshqarish;

sugʻurta hodisasi yuz berganda, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqaruvchilariga yetkazilgan zararning qiymati qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasi doirasida toʻlanishini taʼminlash;

qishloq xoʻjaligi sugʻurtasini amalga oshirish chogʻida olingan axborotning maxfiyligini taʼminlagan holda Jamgʻarma, muvofiqlashtiruvchi davlat organi, vositachilar hamda vakolatli davlat organi oʻrtasida axborot almashinuvlarini tashkil etish.

8. Jamgʻarma oʻziga yuklangan asosiy vazifalarni bajarish uchun quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi:

Jamgʻarmaning zimmasiga yuklangan asosiy vazifalarni amalga oshirish uchun qonunchilik hujjatlariga muvofiq uning faoliyatini tartibga soluvchi qoidalarni ishlab chiqadi;

qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasi boʻyicha sugʻurta mukofotlari mablagʻlarini jamlaydi, sugʻurta zaxiralarini qonunchilik hujjatlarida belgilanadigan tartibda va shartlarda shakllantiradi hamda joylashtiradi;

sugʻurta hodisasi yuz berganda, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqaruvchilariga yetkazilgan zarar summasini ushbu Nizomda va sugʻurta shartnomasida belgilangan tartibda toʻlaydi;

muvofiqlashtiruvchi davlat organi bilan kelishuvga koʻra qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining turlari boʻyicha sugʻurta qonunchiligiga muvofiq qishloq xoʻjaligi sugʻurtasining namunaviy shartnomasi va namunaviy polisini ishlab chiqadi hamda tasdiqlash uchun Jamgʻarmaning boshqaruv kengashiga taqdim etadi;

qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining turlaridan, tavakkalchiliklaridan va hududlarning sharoitlaridan kelib chiqqan holda, aktuar hisoblarga asosan sugʻurta tarifi stavkasini aniqlashga doir tadqiqotlar oʻtkazadi, tadqiqotlar natijalarini muvofiqlashtiruvchi davlat organi bilan kelishuvga koʻra Jamgʻarmaning boshqaruv kengashiga taqdim etadi;

vositachilarga va mustaqil ekspertlarga Jamgʻarma mablagʻlari hisobidan xizmat haqi toʻlanishini taʼminlaydi;

manfaatdor vazirliklar va idoralar, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqaruvchilari hamda vositachilar oʻrtasida qishloq xoʻjaligi sugʻurtasiga oid axborotlar almashinuvi taʼminlanishini muvofiqlashtiradi;

qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi boʻyicha statistikani shakllantiradi;

qonunchilik hujjatlarida belgilangan sugʻurta siriga doir talablarga rioya etgan holda, qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasi ishtirokchilari hamda vakolatli davlat organi bilan qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi boʻyicha axborot almashinuvini amalga oshiradi;

Jamgʻarma mablagʻlarining tushumlari va xarajatlari boʻyicha yillik hamda choraklik prognozlarni shakllantiradi;

qishloq xoʻjaligi tavakkalchiliklari sugʻurtasi toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarini takomillashtirishga oid takliflarni ishlab chiqadi, ilgʻor xorijiy tajribalarni oʻrganadi va ularni muvofiqlashtiruvchi davlat organiga koʻrib chiqish uchun kiritadi;

sugʻurta faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablari hamda Jamgʻarmaning boshqaruv kengashi tomonidan qabul qilingan qarorlar ijrosini taʼminlaydi.

Jamgʻarma oʻziga yuklangan vazifalarga va qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa funksiyalarni ham bajarishi mumkin.

3-bob. Jamgʻarmaning huquqlari va majburiyatlari

9. Jamgʻarma oʻziga yuklangan vazifalar va funksiyalarni bajarish doirasida quyidagi huquqlarga ega:

sugʻurta (qayta sugʻurta) shartnomalarini tuzish;

oʻz majburiyatlarini belgilangan tartibda qayta sugʻurta qilish, shu jumladan, Oʻzbekiston Respublikasidan tashqarida qayta sugʻurta qilish;

qaytarilish, likvidlik, diversifikatsiya va foydalilik prinsiplariga asosan mablagʻlarni bank depozitlariga joylashtirish;

vositachilar, sugʻurta va qayta sugʻurta brokerlari hamda sugʻurta bozorining boshqa professional ishtirokchilari bilan tegishli shartnomalar tuzish;

zarurat boʻlganda Jamgʻarmaning boshqaruv kengashi qarori asosida oʻzining alohida boʻlinmalarini tashkil etish;

sugʻurta mukofotlarini va sugʻurta hodisasi yuz bergani natijasida yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash uchun (oʻz mablagʻlari yetmaganda) subsidiyalar olish;

qonunchilik hujjatlarida va (yoki) sugʻurta shartnomasida belgilangan hollarda hamda tartibda sugʻurta tovonini toʻlashni rad etish, sugʻurta (qayta sugʻurta) shartnomasini muddatidan oldin bekor qilish;

sugʻurta hodisasi yuz berishining sabablari va holatlarini, shuningdek, sugʻurta tovoni miqdorini belgilash uchun zarur boʻladigan axborotni va hujjatlarni huquqni muhofaza qiluvchi organlardan, sudlardan, tibbiyot, seysmologiya, veterinariya, gidrometeorologiya tashkilotlaridan hamda boshqa tashkilotlardan belgilangan tartibda soʻrash va olish;

qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasi boʻyicha sugʻurta obyektini oʻrganish, monitoring qilish, aniqlangan zarar miqdorini qoʻshimcha ravishda oʻrganish;

sugʻurta obyektini oʻrganish uchun sugʻurta qildiruvchidan zarur axborotni soʻrash va olish;

qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi sohasiga qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda xorijiy va mahalliy ekspertlarni hamda maslahatchilarni shartnoma asosida jalb qilish;

Jamgʻarmaning boshqaruv kengashi qarori asosida autsorsing xizmatlari orqali sugʻurta obyektini monitoring qilish.

Jamgʻarma qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

10. Jamgʻarma:

qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqaruvchilari tomonidan sugʻurta mukofotlari toʻlangan qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasi boʻyicha sugʻurta javobgarligini zimmasiga olishi;

qabul qilingan majburiyatlarni Jamgʻarmaning boshqaruv kengashi qarori asosida qayta sugʻurta qilishi;

mustaqil ekspertlarni jalb etishi va sugʻurta hodisasi yuz bergani natijasida yetkazilgan zarar miqdorini aniqlash boʻyicha choralar koʻrishi;

qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasi boʻyicha qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqaruvchilariga zararning oʻrni oʻz vaqtida qoplanishi boʻyicha choralar koʻrishi;

sugʻurta hodisasi yuz bergan taqdirda, qonunchilik hujjatlarida yoki sugʻurta (qayta sugʻurta) shartnomasida nazarda tutilgan muddatlarda barcha zarur hisob-kitoblarni va sugʻurta tovoni toʻlovlarini amalga oshirishi;

qishloq xoʻjaligi sugʻurtasini amalga oshirish chogʻida qonunchilik hujjatlariga muvofiq olingan axborotning maxfiyligini taʼminlashi;

qonunchilik hujjatlarida belgilangan axborotni vakolatli davlat organi va muvofiqlashtiruvchi davlat organining talabiga koʻra taqdim etishi;

qonunchilik hujjatlariga muvofiq sugʻurta zaxiralarini shakllantirish hamda joylashtirish shartlariga va toʻlov qobiliyatini aniqlash tartibiga amal qilishi;

har yili majburiy auditorlik tekshiruvidan oʻtishi;

aktuar xulosasini va hisobotini bir yilda kamida bir marta aktuar tashkilotlarni jalb etgan holda olishi;

buxgalteriya hisobini yuritishi, moliyaviy, statistika, soliq hisobotlarini va boshqa hisobotlarni tuzishi;

Jamgʻarmaga kelib tushadigan mablagʻlardan samarali va maqsadli foydalanilishini taʼminlashi;

oʻzi vakolat bergan vositachilarning reyestrini yuritishi;

Jamgʻarma nomi, tashkiliy-huquqiy shakli yoki joylashgan yeri (pochta manzili) oʻzgargan taqdirda, bu haqda vakolatli davlat organi va sugʻurta qildiruvchilarni (qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqaruvchilarini) qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda xabardor qilishi;

vakolatli davlat organi tomonidan belgilangan shaklda, tartibda va muddatlarda yillik moliyaviy hisobotni eʼlon qilishi;

Jamgʻarma toʻlov qobiliyati normativlari hisob-kitobini va aktivlarni joylashtirishga oid, shuningdek, qayta sugʻurta operatsiyalariga oid talablarga rioya qilingani toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni qonunchilik hujjatlarida belgilangan muddatlarda vakolatli davlat organiga taqdim etishi;

sugʻurta qildiruvchilar (qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqaruvchilar) va boshqalarning shikoyatlarini oʻz vaqtida koʻrib chiqish hamda hal qilish choralarini koʻrishi;

sugʻurta (qayta sugʻurta) faoliyatini amalga oshirishda litsenziya talablari va shartlariga qatʼiy rioya qilishi (kalendar badal toʻlash majburiyati bundan mustasno) shart.

Jamgʻarmaning zimmasida qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.

4-bob. Jamgʻarma mablagʻlarini shakllantirish va ulardan foydalanish

11. Jamgʻarmaning ustav kapitali qonunchilik hujjatlariga muvofiq sugʻurtalovchilarning umumiy sugʻurta sohasidagi ixtiyoriy sugʻurta faoliyati uchun belgilangan eng kam miqdoriga teng miqdorda shakllantiriladi.

12. Quyidagilar Jamgʻarma mablagʻlarini shakllantirishning asosiy manbalari hisoblanadi:

qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomalari boʻyicha kelib tushadigan sugʻurta mukofotlari;

sugʻurta mukofotlarining bir qismi uchun davlat tomonidan toʻlanadigan budjet subsidiyasi;

toʻlangan va toʻlanishi lozim boʻlgan zararning oʻrnini qoplash uchun qayta sugʻurta tashkilotlaridan kelib tushadigan mablagʻlar;

Jamgʻarmaning vaqtincha boʻsh turgan mablagʻlarini tijorat banklaridagi depozitlarga joylashtirishdan olinadigan daromadlar;

xalqaro moliya institutlari va xorijiy hukumat tashkilotlarining grantlari;

jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriyalari;

qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar.

13. Jamgʻarma mablagʻlari quyidagi maqsadlar uchun sarflanadi:

qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomalari boʻyicha sugʻurta hodisasi yuz berganda qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqaruvchilariga sugʻurta tovonlarini toʻlash;

vositachilarga va mustaqil ekspertlarga xizmat haqini toʻlash;

Jamgʻarma direksiyasining faoliyatini taʼminlash, shu jumladan, xodimlariga ish haqini toʻlash, ularni moddiy ragʻbatlantirish, qoʻshimcha toʻlovlar, ustamalar va mukofotlar toʻlash, moddiy-texnik bazasini mustahkamlash, xizmat safarlari bilan bogʻliq xarajatlarni qoplash;

axborot tizimini ishlab chiqish hamda ushbu tizim ishlashi uchun zarur infratuzilmani yaratish boʻyicha xarajatlarni moliyalashtirish;

qayta sugʻurta qilish xarajatlarining oʻrnini qoplash;

qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi sohasiga xorijiy mutaxassislarni va maslahatchilarni jalb etish, shuningdek, Jamgʻarma xodimlarini kasbiy tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish boʻyicha xarajatlarni moliyalashtirish.

14. Jamgʻarma direksiyasi taʼminoti Jamgʻarmaning boshqaruv kengashi tomonidan tasdiqlanadigan xarajatlar smetasi asosida Jamgʻarma mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi.

15. Jamgʻarma mablagʻlarini bank depozitlariga joylashtirishni tanlovlar natijasidan kelib chiqqan holda Jamgʻarmaning boshqaruv kengashi qarori asosida amalga oshiradi.

16. Homiylik va grant mablagʻlari Jamgʻarma faoliyatiga muvofiq boʻlgan maqsadlarga sarflanadi.

5-bob. Jamgʻarma faoliyatini tashkil etish

17. Jamgʻarma faoliyatini sugʻurta qonunchiligi, qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi uni amalga oshirishning umumiy shartlari va tartibini belgilovchi qishloq xoʻjaligi sugʻurta shartnomasiga hamda qoidalariga asosan amalga oshiradi.

18. Jamgʻarma sugʻurtalovchi vazifasini sugʻurtalovchilarning (qayta sugʻurtalovchilarning) va sugʻurta brokerlarining sugʻurta faoliyati uchun litsenziyasiz amalga oshiradi.

Bunda mazkur qoida Jamgʻarmani sugʻurta (qayta sugʻurta) faoliyatini amalga oshirishda sugʻurtalovchilarning (qayta sugʻurtalovchilarning) va sugʻurta brokerlarining sugʻurta faoliyati uchun litsenziya talablari va shartlarini bajarishdan ozod etmaydi.

19. Jamgʻarma sugʻurtalovchi vazifasini bajarishda sugʻurtalovchilar (qayta sugʻurtalovchilar) uchun belgilangan prudensial normativlarga rioya etishi lozim.

20. Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi qoidalari Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi , “ Sugʻurta faoliyati toʻgʻrisida ”gi va “ Qishloq xoʻjaligi tavakkalchiliklarini sugʻurta qilish toʻgʻrisida ”gi qonunlariga va boshqa qonunchilik hujjatlariga rioya qilgan holda Jamgʻarmaning boshqaruv kengashi tomonidan qabul qilinadi hamda tasdiqlanadi.

21. Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining turlari boʻyicha qishloq xoʻjaligi sugʻurtasining namunaviy shartnomasi va namunaviy polisi, shuningdek, sugʻurta mukofoti stavkasi qonunchilik hujjatlariga muvofiq belgilangan tartibda Jamgʻarmaning boshqaruv kengashi tomonidan tasdiqlanadi.

22. Huquqni muhofaza qiluvchi idoralar kadrlarining amaldagi zaxirasiga kiritilgan xodimlari Jamgʻarmaga ishga qabul qilingan taqdirda, ushbu xodimlarda kadrlarning amaldagi zaxirasiga kiritilguniga qadar ishlagan lavozimidagi barcha ustamalar, qoʻshimcha haqlar hamda ijtimoiy himoya qilish choralari saqlab qolinadi va amaldagi qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

Bunda ularga Jamgʻarma xodimlari uchun belgilangan ish haqi toʻlovlarini toʻlash shartlari tatbiq etiladi va ushbu toʻlovlar Jamgʻarma mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi.

6-bob. Jamgʻarmaning boshqaruv kengashi

23. Jamgʻarma faoliyati Jamgʻarmaning boshqaruv kengashi (keyingi oʻrinlarda — Kengash) tomonidan boshqariladi.

24. Kengash Jamgʻarmaning yuqori boshqaruv organi boʻlib, uning faoliyatiga umumiy rahbarlik qiladi.

25. Kengash tarkibi yetti nafar aʼzodan iborat boʻlib, unga Oʻzbekiston Respublikasi qishloq xoʻjaligi vazirining hamda iqtisodiyot va moliya vazirining bir nafardan oʻrinbosari va ushbu vazirliklardan bir nafardan masʼul vakil, Oʻzbekiston sugʻurta bozorining professional ishtirokchilari uyushmasidan, Oʻzbekiston fermerlari kengashidan va Jamgʻarmadan bir nafardan vakil kiritiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi qishloq xoʻjaligi vazirining oʻrinbosari Kengash raisi hisoblanadi.

26. Kengash aʼzolari Vazirlar Mahkamasi tomonidan uch yil muddatga tayinlanadi va vakolatlari muddati tugagandan keyin ular yangi muddatga qayta tayinlanishi mumkin.

27. Kengash:

Jamgʻarma faoliyatining asosiy yoʻnalishlarini belgilaydi;

Jamgʻarmaning zimmasiga yuklangan vazifalarni bajarish boʻyicha uning faoliyatini tartibga soluvchi qoidalarni, qishloq xoʻjaligi sugʻurtasining namunaviy shartnomasi va namunaviy polisini, shuningdek, aktuar hisoblarga asosan sugʻurta mukofoti stavkasini tasdiqlaydi;

Jamgʻarmaning joriy faoliyatiga oid xarajatlar smetasini tasdiqlaydi;

vositachilarga va mustaqil ekspertlarga toʻlanadigan xizmat haqi miqdorlarini tasdiqlaydi;

Jamgʻarmaning ijro etuvchi organini shakllantiradi va uning faoliyati ustidan nazoratni amalga oshiradi;

auditorlik tashkilotini belgilaydi, audit natijalarini koʻrib chiqadi va ushbu tekshirishlar natijalari boʻyicha choralar koʻradi;

Jamgʻarmaning joriy faoliyati yuzasidan ushbu Nizomda belgilangan tartibda uning zimmasiga yuklangan vazifalarning bajarilishi holati toʻgʻrisida har choraklik va ichki audit natijalari haqidagi hisobotlarni eshitadi;

Jamgʻarmaning ijro etuvchi organi hisobotlarini, shuningdek, oʻz vazifalarini bajarish uchun zarur boʻlgan boshqa hujjatlarni taqdim etishni talab qiladi.

Kengash qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshiradi.

28. Kengash aʼzosining vakolati quyidagi hollarda muddatidan oldin tugatilishi mumkin:

Kengash aʼzosi aʼzolikdan chiqish toʻgʻrisida yozma ariza taqdim etganda;

sogʻligiga koʻra oʻz vazifalarini bir yildan ortiq muddatda bajara olmaganda;

ketma-ket toʻrt marotaba uzrli sabablarsiz Kengash yigʻilishlarida ishtirok etmaganda;

sud tomonidan muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topilganda;

Kengash aʼzosiga nisbatan sudning ayblov hukmi yoki tibbiy yoʻsindagi majburlov choralarini qoʻllash toʻgʻrisidagi qarori qonuniy kuchga kirganda;

nomzodni koʻrsatgan tashkilotda tuzilgan mehnat shartnomasi bekor qilinganda.

29. Kengash aʼzolarini almashtirish zarur boʻlgan taqdirda, ularning oʻrniga tayinlangan aʼzolar qolgan muddatning yakuniga qadar hamda yangi tarkib keyingi muddatga tayinlangunga qadar faoliyatni amalga oshiradi.

Muvofiqlashtiruvchi davlat organining taklifiga asosan Vazirlar Mahkamasining farmoyishi bilan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda Kengash aʼzolari yangi muddatga tayinlanadi va ularning vakolatlari muddatidan oldin tugatiladi.

30. Kengash majlisi har chorakda kamida bir marta oʻtkaziladi.

Zarur hollarda Kengash raisining yoki kamida toʻrt nafar Kengash aʼzosining talabiga (taklifiga) koʻra qoʻshimcha majlislar oʻtkazilishi mumkin.

Kengash majlisi, agar unda aʼzolarining kamida besh nafari ishtirok etsa, vakolatli hisoblanadi.

Kengash qarori Kengash majlisida ishtirok etganlarning koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi.

31. Kengash aʼzolariga (Jamgʻarma direksiyasi direktoridan tashqari) ular oʻz majburiyatlarini bajarib turgan davr uchun har chorak yakunida Jamgʻarma faoliyati natijalaridan kelib chiqqan holda mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdorining oʻn baravarigacha boʻlgan miqdorda haq toʻlanadi.

32. Kengash aʼzolari oʻz huquq va majburiyatlarini amalga oshirishda Jamgʻarmaning qonuniy manfaatlarini koʻzlab ish tutishi kerak hamda qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

7-bob. Jamgʻarmaning ijro etuvchi organi

33. Jamgʻarmaning ijro etuvchi organi uning direksiyasidir.

Jamgʻarma direksiyasi Jamgʻarmaning joriy faoliyatiga rahbarlik qiladi va uning faoliyati uchun javobgar boʻladi.

Jamgʻarma direksiyasiga Vazirlar Mahkamasi bilan kelishilgan holda Kengash tomonidan tayinlanadigan direktor rahbarlik qiladi va u Kengash aʼzosi hisoblanadi.

Direksiya direktori Vazirlar Mahkamasi bilan kelishilgan holda Kengash tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimidan ozod etiladigan ikki nafar oʻrinbosarga, shu jumladan, birinchi oʻrinbosarga ega boʻladi.

Direksiyaga 3 ta xizmat yengil avtotransport vositasini saqlashga limit ajratiladi.

Direksiya direktori, uning birinchi oʻrinbosari va oʻrinbosariga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiya huzuridagi Tibbiyot bosh boshqarmasida tibbiy xizmatdan foydalanishga va tizimdagi kontingentga qoʻshilishga ruxsat etiladi.

34. Jamgʻarma direksiyasi oʻziga yuklangan vazifalarni amalga oshirishda qonun ustuvorligiga, shaffoflik, xolislik, toʻgʻrilik va halollik tamoyillariga amal qiladi.

35. Jamgʻarma direksiyasi:

oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasining sugʻurta faoliyati va jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurollarining tarqalishini moliyalashtirishga qarshi kurashish, shuningdek, shaxsga doir maʼlumotlarni saqlash va ulardan foydalanish toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiradi;

qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasi boʻyicha sugʻurta tovonini qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda toʻlaydi;

qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqaruvchilarini qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi toʻgʻrisida xabardor qiladi, jamoatchilik bilan aloqalar oʻrnatadi va reklama kampaniyalarini oʻtkazish choralarini koʻradi;

vositachilarga va mustaqil ekspertlarga xizmat haqini toʻlaydi;

Jamgʻarma uchun Gʻaznachilik xizmati qoʻmitasida shaxsiy gʻazna hisobvaragʻini ochadi va yuritadi, belgilangan tartibda ushbu hisobvaraq boʻyicha tegishli operatsiyalarni amalga oshiradi;

har chorakda Jamgʻarmaning joriy faoliyati toʻgʻrisida hamda ushbu Nizomda zimmasiga yuklangan vazifalarning bajarilishi holati yuzasidan Kengashga hisobot beradi;

Jamgʻarmaning faoliyatini takomillashtirish yuzasidan Kengashga takliflar kiritadi;

har yili Jamgʻarma daromadlari va xarajatlari prognozini ishlab chiqadi va tasdiqlash uchun Kengashga kiritadi.

Jamgʻarma direksiyasi qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshiradi.

36. Jamgʻarma direksiyasi xodimlarining ish haqi — lavozim maoshi, ragʻbatlantirish, mukofot, qoʻshimcha toʻlov va ustamalardan iborat.

8-bob. Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi tariflarini belgilash

37. Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi boʻyicha sugʻurta tariflarini aktuar hisob-kitoblar asosida hisoblashda zarur boʻlgan maʼlumotlarni shakllantirish uchun “Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi” axborot tizimi tegishli axborot tizimlariga integratsiya qilinadi hamda Jamgʻarmaning soʻroviga koʻra tegishli axborot egalari tomonidan maʼlumotlar taqdim etiladi.

38. Jamlangan maʼlumotlar yetarli boʻlmagan hollarda Jamgʻarma qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining turlaridan, tavakkalchiliklardan va hududlarning sharoitlaridan kelib chiqqan holda, sugʻurta tarifi stavkasini aniqlashga doir tadqiqotlar oʻtkazadi hamda statistik maʼlumotlar bazasini shakllantiradi.

39. Muvofiqlashtiruvchi davlat organi “Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi” axborot tizimida qishloq xoʻjaligi ishlab chiqaruvchilari boʻlgan subyektlar va ularga tegishli boʻlgan ekin maydonlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bazasini shakllantiradi hamda doimiy yangilab boradi.

40. Jamgʻarma qishloq xoʻjaligi tavakkalchiliklarining hududlar, tabiiy va iqlim sharoiti, mavjud xatarlar hamda ekin va chorva turlari hamda zararlar darajasidan kelib chiqib, sugʻurta tariflarini aktuar hisob-kitoblar asosida har yili kamida bir marta ishlab chiqadi va Kengash tomonidan tasdiqlanadi.

9-bob. Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasini tuzish, muddatidan oldin bekor qilish va sugʻurta polisini rasmiylashtirish

41. Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasi “Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi” axborot tizimi orqali elektron shaklda tuziladi, boshqacha usulda tuzilgan qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasi haqiqiy emas, deb hisoblanadi.

42. Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasini tuzish istagida boʻlgan qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqaruvchilari “Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi” axborot tizimida roʻyxatdan oʻtadi va vositachi yoki vositachi mavjud boʻlmagan taqdirda, toʻgʻridan-toʻgʻri Jamgʻarma bilan qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasini tuzadi.

43. Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasi tuzilayotganda qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqaruvchilari oʻziga maʼlum boʻlgan, sugʻurta hodisasi yuz berishi ehtimolini va uning yuz berishi tufayli kutiladigan zarar miqdori (sugʻurta xavfi)ni aniqlash uchun muhim ahamiyatga ega boʻlgan holatlarni Jamgʻarmaga xabar qiladi.

44. Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasi tuzilayotganda sugʻurta xavfi darajasi yuqori boʻlgan qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqaruvchilarining sugʻurta qilinayotgan obyekti Jamgʻarma tomonidan mustaqil ekspertni jalb qilgan holda monitoring qilinadi.

Bunda sugʻurta xavfi darajasini aniqlash va belgilash mezonlari Kengash tomonidan tasdiqlanadi.

45. Qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqaruvchilari qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqarishda qonunchilik hujjatlarida belgilangan bir yoki bir necha tavakkalchiliklar boʻyicha qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomalarini tuzadi.

46. Qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqaruvchilari Jamgʻarmaning elektron raqamli imzosi bilan tasdiqlangan qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasi shartlari toʻgʻrisidagi ofertani (qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasini tuzish haqidagi taklifni) qabul qilgan va sugʻurta mukofotining belgilangan qismini toʻlash orqali oʻz roziligini bergan boʻlsa, qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasi tuzilgan deb hisoblanadi.

47. Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasi tuzilgandan soʻng Jamgʻarma (mustaqil ekspertni jalb qilgan holda), zaruratga koʻra sugʻurta obyektida agrotexnik tadbirlar oʻtkazilishini joyiga chiqqan holda monitoring qiladi.

48. Koʻzdan kechirish (monitoring) davomida sugʻurta shartnomasida qayd etilgan sugʻurta obyekti mavjud boʻlmaganda, sugʻurta shartnomasi bekor qilinadi hamda toʻlangan sugʻurta mukofoti qaytarilmaydi.

49. Qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqaruvchilari qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasida koʻrsatilgan sugʻurta mukofotining 50 foizini Jamgʻarmaga toʻlaydi.

50. Sugʻurta mukofotining qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqaruvchilari tomonidan toʻlanishi lozim boʻlgan qismi qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasida belgilangan muddatda toʻlanganda, qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasi boʻyicha Jamgʻarma sugʻurta javobgarligini zimmasiga oladi.

51. Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash, sugʻurta mukofotlarining bir qismini qoplash uchun budjet subsidiyalari ajratiladi. Sugʻurta mukofotining qolgan 50 foizi Oʻzbekiston Respublikasining respublika budjeti mablagʻlari hisobidan Jamgʻarmaga toʻlab beriladi.

52. “Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi” axborot tizimi orqali tuzilgan sugʻurta shartnomasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar sugʻurta mukofotlarining bir qismini qoplash boʻyicha subsidiyalar miqdorini aniqlash hamda ajratish uchun asos boʻladi.

53. Sugʻurta mukofotining 50 foizi uchun quyidagi shartlarga rioya etilganda subsidiya ajratiladi:

qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasi qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi qoidalariga muvofiq tuzilganda;

qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasida nazarda tutilgan, qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqaruvchilari tomonidan toʻlanishi kerak boʻlgan sugʻurta mukofotining 50 foizi toʻliq toʻlanganda.

54. Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasi Yagona tizimda roʻyxatdan oʻtkaziladi va sugʻurta mukofoti toʻlangani Jamgʻarma tomonidan elektron tarzda tasdiqlanganidan soʻng sugʻurta polisi vakolatli davlat organi tomonidan Yagona tizim orqali avtomatik rasmiylashtiriladi.

55. Yagona tizim tomonidan sugʻurta polisi rasmiylashtirilgani toʻgʻrisida sugʻurta qildiruvchiga sugʻurta polisiga elektron havola qilingan holda xabarnoma yuboriladi hamda sugʻurta qildiruvchi xabarnomadagi havola orqali sugʻurta polisining elektron shaklini yuklab oladi.

56. Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasi muddatidan oldin bekor qilingan taqdirda, budjet subsidiyasi hisobidan toʻlangan sugʻurta mukofotining bir qismi Jamgʻarmaning hisob-kitob varagʻida qoladi va qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi boʻyicha yangi sugʻurta shartnomalarini tuzish uchun sarflanadi.

57. Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasi muddatidan oldin bekor qilinganda “Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi” axborot tizimi bu haqda sugʻurta polisini bekor qilish uchun Yagona tizimga maʼlumot yuboradi.

58. Yagona tizim sugʻurta polisi bekor qilingani toʻgʻrisida sugʻurta qildiruvchiga xabarnoma yuboradi.

10-bob. Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi tavakkalchiliklarini qayta sugʻurta qilish

59. Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasi boʻyicha sugʻurta qilingan tavakkalchiliklar Jamgʻarma tomonidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda Kengash qarori asosida qayta sugʻurta qilinadi.

Bunda qayta sugʻurta shartnomalari faqatgina kvota ulushli qayta sugʻurta qilish orqali franshiza qoʻllamagan holda tuzilishi lozim.

60. Jamgʻarma sugʻurtalovchi sifatida qayta sugʻurtalashni sugʻurtalovchilarga nisbatan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartib-qoidalar hamda oʻzi qabul qilgan sugʻurta tavakkalchiliklarini qayta sugʻurtaga oʻtkazishda prudensial normativlarni hisoblash tartibiga doir talablarni hisobga olgan holda amalga oshiradi.

61. Qayta sugʻurta qilish shartnomasi boʻyicha sugʻurta summasi va qayta sugʻurta qilish mukofoti absolyut miqdor koʻrinishida yoki tomonlar kelishuviga koʻra belgilangan sugʻurta summasi va qayta sugʻurta qilish mukofotini hisoblash mexanizmi koʻrinishida aniqlanadi.

62. Jamgʻarma sugʻurta vositachilari ishtirokisiz sugʻurta majburiyatlarini qayta sugʻurtalash uchun xorijiy sugʻurta tashkilotlariga berishdan avval beriladigan sugʻurta majburiyatlari boʻyicha qayta sugʻurtalash boʻyicha ofertani (qayta sugʻurtalash shartnomalarini tuzish takliflarini) vakolatli davlat organi taʼsischiligida tashkil etilgan qayta sugʻurta tashkilotlariga yuboradi, keyinchalik (rad etilgan holatda yoki qolgan qismini) Oʻzbekiston Respublikasi hududida qayta sugʻurtalash faoliyatini amalga oshirish huquqiga ega boʻlgan sugʻurta tashkilotlariga yuboradi.

Oʻzbekiston Respublikasi hududida qayta sugʻurtalash faoliyatini amalga oshirish huquqiga ega boʻlgan sugʻurta tashkilotlari majburiyatlarni qabul qilishni rad etgan taqdirda, Jamgʻarma sugʻurta majburiyatlarini xorijiy sugʻurta tashkilotlarida qayta sugʻurtalaydi.

63. Tuzilgan, oʻzgartirish va/yoki qoʻshimcha kiritilgan yoxud bekor qilingan qayta sugʻurta shartnomasi (jumladan, qayta sugʻurta qilish slipi va boshqalar) Yagona tizim orqali roʻyxatdan oʻtkaziladi.

11-bob. Sugʻurta hodisasini koʻrib chiqish hamda sugʻurta tovonini toʻlash

64. Sugʻurta hodisasini koʻrib chiqish hamda sugʻurta tovonini toʻlash ilovaga muvofiq sxemaga asosan amalga oshiriladi.

65. Qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqaruvchilari sugʻurta hodisasi yuz bergani toʻgʻrisida uch kun ichida “Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi” axborot tizimi orqali koʻrib chiqish uchun Jamgʻarmaga elektron shaklda xabarnoma yuboradi.

66. Jamgʻarmaga sugʻurta hodisasini yuz bergani toʻgʻrisida elektron xabarnoma kelib tushgandan soʻng, Jamgʻarma tomonidan bir ish kuni ichida yuz bergan hodisani oʻrganish uchun mustaqil ekspert tayinlanadi va sugʻurta hodisasining oʻrganilishini taʼminlaydi.

Bunda sugʻurta hodisasini oʻrganishda qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqaruvchilaridan sugʻurta hodisasi yuz berganining sabablari va holatlarini aniqlash boʻyicha hujjatlar axborot tizimi orqali soʻrab olinadi.

67. Mustaqil ekspertlar tomonidan sugʻurta hodisasi natijasida zarar koʻrgan sugʻurta obyektida qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi qoidalarida va qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasida belgilangan tartibda, biroq besh ish kunidan koʻp boʻlmagan muddatda ekspertiza oʻtkaziladi.

68. Mustaqil ekspertlar sugʻurta hodisasining roʻy berish sabablari hamda holatlarini, shuningdek, sugʻurta tovoni miqdorlarini aniqlash imkoni boʻlmagan taqdirda yoki taqdim etilgan axborotni tekshirishni, qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqaruvchilari tomonidan sugʻurta shartnomasi talablari va shartlarining bajarilishi ustidan nazorat olib borish uchun ularni xabardor qilgan holda ekspertizani oʻn ish kunigacha uzaytirishi mumkin.

69. Jamgʻarma va mustaqil ekspertlar sugʻurta hodisasining roʻy berishi sabablari hamda holatlarini, shuningdek, sugʻurta tovoni miqdorlarini aniqlash uchun zarur boʻlgan axborotni Gidrometeorologiya, favqulodda vaziyatlar, qishloq xoʻjaligi, suv xoʻjaligi, oʻsimliklarni himoya qilish, seysmologiya, veterinariya boʻyicha tashkilotlar hamda boshqa tegishli tashkilotlardan axborot tizimi orqali oladi.

70. Ekspertiza yakuni boʻyicha sugʻurta obyektida yuz bergan hodisa yuzasidan mustaqil ekspertlarning xulosasi bir ish kunida qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqaruvchisi ishtirokida tuziladi.

71. Mustaqil ekspertlar qishloq xoʻjaligi sugʻurtasining obyekti bilan sodir boʻlgan hodisa tafsilotlari, fotosurati va (yoki) videoyozuvi hamda yetkazilgan zarar toʻgʻrisidagi xulosa tuzilgan kunda unga tegishli hujjatlar bilan axborot tizimiga kiritadi.

72. Ushbu Nizom, qonunchilik hujjatlari va qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi qoidalariga muvofiq mustaqil ekspertlarning xulosasi va sugʻurta tovoni uchun zarur boʻlgan hujjatlar taqdim etilganidan keyin Jamgʻarma sugʻurta hodisasini tan olish yoki tan olishni rad etish toʻgʻrisida oʻn ish kuni ichida qaror qabul qiladi hamda qabul qilingan qaror haqida qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqaruvchisini axborot tizimi orqali xabardor qiladi.

Sugʻurta hodisasini tan olishni rad etish toʻgʻrisidagi qarorda rad etish asoslarini Jamgʻarma qonunchilik hujjatlariga havola qilgan holda, shuningdek, qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi qoidalaridan va qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasidan kelib chiqqan holda aniq koʻrsatishi shart.

73. Sugʻurta obyektiga yetkazilgan zarar bazaviy hisoblash miqdorining 4000 barobariga teng yoki undan oshadigan summa miqdorida yoxud ushbu miqdorga teng yoki undan oshadigan ekvivalentdagi xorijiy valyutadagi summada sugʻurta hodisasini tan olish yoki tan olishni rad etish toʻgʻrisidagi qarorlar Kengash bilan kelishish uchun kiritiladi.

Kengash sugʻurta hodisasining roʻy berish sabablari hamda holatlarini, shuningdek, sugʻurta tovoni miqdorlarini aniqlash boʻyicha qayta ekspertiza oʻtkazishni tayinlashi mumkin.

74. Jamgʻarma tomonidan qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasida koʻrsatilgan sugʻurta hodisasi yuz bergani tegishli dalillar asosida tasdiqlanganda, qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasida belgilangan muddatda sugʻurta tovonini toʻlashni rad etishga yoʻl qoʻyilmaydi.

75. Sugʻurta hodisasi yuz bergan taqdirda, sugʻurta qildiruvchi (qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqaruvchisi) mustaqil ekspertning sugʻurta tovonini toʻlash uchun tuzgan xulosasi bilan kelishganda imzolaydi. Mazkur xulosa bilan kelishilmagan hollarda Jamgʻarma ikki kun davomida sugʻurta hodisasi yuz bergani toʻgʻrisida xabarnomani oʻrganish uchun boshqa mustaqil ekspertni tayinlashi shart.

76. Mustaqil ekspertning xulosasi va sugʻurta hodisasi yuz bergani toʻgʻrisidagi dalillarni qayta oʻrganib chiqish zarur deb topilsa, Jamgʻarma tomonidan qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasining taraflari ishtirokida qoʻshimcha oʻrganish oʻtkaziladi va zarar qasddan qilingan harakatlar natijasida yetkazilgan deb hisoblansa, sugʻurta tovonini toʻlash rad etiladi.

Bunda ushbu Nizomning 71-bandida koʻrsatilgan muddat ichida Jamgʻarma tomonidan qoʻshimcha oʻrganish oʻtkaziladi.

77. Sugʻurta hodisasini tan olish toʻgʻrisida qaror qabul qilinganidan keyin Jamgʻarma sugʻurta tovonini qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqaruvchisiga uch ish kuni ichida:

ushbu qishloq xoʻjaligi mahsulotini yetishtirish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti hujjatlari va Vazirlar Mahkamasining qarorlarida belgilangan tartibda va imtiyozli shartlar asosida Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti yoki tegishli jamgʻarmalar tomonidan tijorat banklariga joylashtirilgan resurslar hisobidan tijorat banklari tomonidan kreditlar ajratilgan holatda qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqaruvchining 23210 hisobvaragʻiga;

boshqa holatlarda qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqaruvchining tijorat banklaridagi asosiy hisobraqamiga toʻlab beriladi.

78. Jamgʻarma qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasi boʻyicha sugʻurta tavakkalchiligini toʻliq yoki qisman qayta sugʻurtalagan boʻlsa, qayta sugʻurtalovchini sugʻurta tovonini toʻlash majburiyatini bajarishi yuzasidan xabardor qiladi.

79. Qayta sugʻurtalovchi Jamgʻarmadan sugʻurta tovonini toʻlash haqidagi talabi boʻyicha arizani barcha zarur hujjatlar bilan birgalikda olgan kundan boshlab oʻn ish kuni ichida bunday ariza boʻyicha qaror qabul qilishi va qayta sugʻurta qilish shartnomasi boʻyicha sugʻurta tovonini toʻlash haqida qaror qabul qilgan taqdirda, sugʻurta tovonini toʻlash haqida qaror qabul qilgan kundan boshlab besh ish kuni ichida sugʻurta tovonini Jamgʻarmaga oʻtkazadi.

80. Jamgʻarma sugʻurta hodisasi yuz bergani toʻgʻrisida qabul qilingan elektron xabarnomani keyingi ish kunidan kechiktirmay Yagona tizimda roʻyxatdan oʻtkazadi.

81. Jamgʻarma sugʻurta daʼvolarini koʻrib chiqish natijasi yuzasidan keyingi ish kunidan kechiktirmay Yagona tizimga ijro holatini belgilab, ijro hujjatlarini yuklaydi.

82. Jamgʻarmaning oʻz mablagʻlari va qayta sugʻurta qilishdan olingan mablagʻlar zimmasiga olingan majburiyatlarni qoplash uchun yetarli boʻlmasa, majburiyatlarning qoplanmagan qismi Jamgʻarmaga Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan qoplanadi.

12-bob. Jamgʻarma mablagʻlaridan foydalanish uchun hisobdorlik, nazorat va javobgarlik

83. Direksiya:

Jamgʻarma mablagʻlaridan Kengash tomonidan tasdiqlangan xarajatlar smetasi doirasida maqsadli foydalanish;

Jamgʻarma mablagʻlari hisobining haqqoniy va shaffof yuritilishi uchun javobgar hisoblanadi.

84. Jamgʻarmaga ajratilayotgan budjet subsidiyalari boʻyicha hisoblar va hisobotlarning yuritilishini nazorat qilish muvofiqlashtiruvchi davlat organi tomonidan amalga oshiriladi.

Jamgʻarma mablagʻlaridan maqsadli foydalanilishi ustidan nazorat har yil yakuni boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasi tomonidan amalga oshiriladi.

13-bob. Yakunlovchi qoidalar

85. Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi sohasida yuzaga keladigan nizolar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi.

86. Ushbu Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladi.

Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi jamgʻarmasi toʻgʻrisidagi nizomga ILOVA

Sugʻurta hodisasini koʻrib chiqish hamda sugʻurta tovonini toʻlash

Bosqichlar Subyektlar Tadbirlar Bajarish muddatlari 1-bosqich Qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqaruvchilari Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomalari boʻyicha sugʻurta hodisasi yuz bergani toʻgʻrisida “Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi” axborot tizimi orqali koʻrib chiqish uchun Jamgʻarmaga elektron shaklda xabarnoma yuboradi. Hodisa sodir boʻlgandan keyin 3 ish kun ichida 2-bosqich Jamgʻarma Jamgʻarmaga sugʻurta hodisasi yuz bergani toʻgʻrisida elektron xabarnoma kelib tushgandan soʻng yuz bergan sugʻurta hodisasini oʻrganish uchun mustaqil ekspert tayinlaydi va sugʻurta hodisasining oʻrganilishini taʼminlaydi. 1 ish kuni ichida 3-bosqich Mustaqil ekspert Sugʻurta hodisasi natijasida zarar koʻrgan sugʻurta obyektida qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi qoidalarida va qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi shartnomasida belgilangan tartibda ekspertiza oʻtkazadi. 5 ish kundan koʻp boʻlmagan muddatda Ekspertiza yakuni boʻyicha sugʻurta obyektida yuz bergan hodisa yuzasidan xulosani qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqaruvchisi ishtirokida tuzadi. Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasining obyekti bilan sodir boʻlgan hodisa tafsilotlari hamda yetkazilgan zarar toʻgʻrisidagi xulosa tuzilgan kunda unga tegishli hujjatlar bilan axborot tizimiga kiritadi. 1 ish kuni ichida 4-bosqich Jamgʻarma Sugʻurta hodisasini tan olish yoki tan olishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi hamda qabul qilingan qaror haqida qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqaruvchisini axborot tizimi orqali xabardor qiladi. 10 ish kuni ichida Sugʻurta hodisasini tan olish toʻgʻrisida qaror qabul qilinganidan keyin sugʻurta tovonini qishloq xoʻjaligi mahsulotini ishlab chiqaruvchisiga toʻlab beradi 3 ish kuni ichida

Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 6-dekabrdagi 772-son qaroriga 2-ILOVA

Mustaqil ekspertlar faoliyatini tashkil etish tartibi toʻgʻrisida

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizom mustaqil ekspertlar faoliyatini tashkil etish va guvohnoma berish tartibini, ularning huquqlari va majburiyatlari hamda javobgarligini belgilaydi.

2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllanadi:

mustaqil ekspert — sugʻurta hodisasi yuz berish ehtimolini, sugʻurta hodisasi yuz bergandan keyin qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi obyektini oʻrganadigan, sugʻurta hodisasi mavjudligini, shuningdek, sugʻurta hodisasi sababli yetkazilgan zarar miqdorini aniqlaydigan, tegishli vakolatlarga va mustaqil ekspert guvohnomasiga ega boʻlgan jismoniy shaxs;

talabgor — mustaqil ekspertlik guvohnomasiga ega boʻlish uchun ariza topshirgan jismoniy shaxs;

reyestr — mustaqil ekspertlik guvohnomasiga ega boʻlgan shaxslarning axborot tizimida yuritiladigan roʻyxati;

xizmat haqi — qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi boʻyicha mustaqil ekspertga toʻlanadigan toʻlov.

3. Mustaqil ekspertlar faoliyati tadbirkorlik faoliyati hisoblanmaydi.

2-bob. Mustaqil ekspertlar faoliyatini tashkil etish boʻyicha arizalarni qabul qilish va koʻrib chiqish

4. Talabgor mustaqil ekspert guvohnomasini olish uchun tegishli arizani Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligining axborot tizimiga yuboradi.

Arizaga quyidagi maʼlumotlar ilova qilinadi:

familiyasi, ismi va otasining ismi;

jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami (JSHSHIR);

tugʻilgan sanasi;

yashash manzili;

telefon raqami.

Agar talabgorning ilmiy darajaga va (yoki) ilmiy unvonga egaligini tasdiqlovchi hujjatlar mavjud boʻlsa, ular davlat axborot tizimlari va (yoki) maʼlumotlar bazalaridan avtomatik tarzda olinadi.

Ilova qilinadigan hujjatlar PDF, PNG yoki JPEG formatda boʻlishi lozim.

Talabgor oʻzi tomonidan taqdim etilgan hujjatlarning ishonchliligi, haqqoniyligi va qonunchilik hujjatlariga muvofiqligi uchun javobgar hisoblanadi.

5. Mustaqil ekspertlikka nomzodlar quyidagi talablarga javob berishi lozim:

dehqonchilik va bogʻdorchilik boʻyicha mustaqil ekspertlikka nomzodlar — qishloq xoʻjaligi, iqtisodiyot yoki yuridik oliy taʼlim yoʻnalishlari, shuningdek, chorvachilik, parrandachilik, akvakultura (baliqchilik) va asalarichilik boʻyicha mustaqil ekspertlikka nomzodlar — veterinariya boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlim tashkilotlarida olingan oliy maʼlumot yoki xorijiy davlatlarning oliy taʼlim tashkilotlarida olingan hamda qonunchilik hujjatlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasida tan olingan oliy maʼlumot toʻgʻrisidagi hujjatga ega boʻlishi;

soʻnggi oʻn yil ichida agrar, baholash, yuridik yoki sugʻurta sohalarida kamida ikki yillik ish stajiga (shu jumladan, oʻrindoshlik asosida) ega boʻlishi.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi talabgorning oliy maʼlumoti toʻgʻrisidagi diplom maʼlumotlari hamda ish stajini tasdiqlovchi maʼlumotlarni masʼul davlat organlari va tashkilotlaridan mustaqil ravishda “Elektron hukumat” tizimi idoralararo integratsiyalashuv platformasi orqali soʻrab oladi (olish imkoni mavjud boʻlmagan holatlar bundan mustasno).

7. Muomala layoqati cheklangan yoki muomalaga layoqatsiz deb topilgani toʻgʻrisida sudning qonuniy kuchga kirgan hal qiluv qarori mavjud boʻlgan shaxslar, shuningdek, shaxsga qarshi jinoyatlarni, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizm, ommaviy qirgʻin qurollarini tarqatish va moliyalashtirish, uyushgan jinoyatchilik, giyohvand moddalar noqonuniy savdosi, korrupsiya va axborot texnologiyalari bilan bogʻliq iqtisodiy jinoyatlarni sodir etgani uchun sudlangani olib tashlanmagan yoki sudlanganlik muddati oʻtalmagan shaxslar mustaqil ekspert boʻlishi mumkin emas.

8. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligining masʼul xodimi ariza kelib tushgan kundan boshlab oʻn besh ish kuni ichida taqdim etilgan hujjatlarga asosan talabgorning ushbu Nizom talablariga muvofiqligini oʻrganib chiqadi.

Talabgor tomonidan taqdim etilgan hujjatlarda kamchiliklar aniqlanmaganda hamda talabgor koʻrsatib oʻtilgan talablarga muvofiq boʻlganda, toʻplangan hujjatlar Toshkent davlat agrar universitetiga yuboriladi va bu haqida talabgor bir ish kuni ichida xabardor qilinadi.

9. Talabgor tomonidan taqdim etilgan hujjatlar tegishli ravishda rasmiylashtirilmagan holda taqdim etilganda yoki hujjatlar toʻliq taqdim etilmaganda, arizani qabul qilish rad etiladi va uch ish kuni ichida talabgorga rad etish asoslarini koʻrsatgan holda xabarnoma yuboriladi.

10. Talabgor xabarnomani olgan kundan boshlab rad etishga asos boʻlgan holatlarni oʻn besh ish kuni ichida bartaraf etgan holda ariza bilan takroran murojaat qilishi mumkin.

Bunda xabarnomada koʻrsatilmagan rad etish asoslariga koʻra arizani takroran rad etishga yoʻl qoʻyilmaydi.

3-bob. Mustaqil ekspertlarni oʻqitish

11. Toshkent davlat agrar universiteti tomonidan mustaqil ekspertlikka talabgorlar har chorakda oʻqitiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi va Toshkent davlat agrar universiteti oʻqish boshlanishidan kamida oʻn besh kun oldin oʻzlarining rasmiy veb-sayti va elektron aloqa vositalari orqali talabgorlarni xabardor qiladi.

12. Oʻquv dasturi va toʻlov miqdori Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi bilan kelishilgan holda Toshkent davlat agrar universiteti tomonidan belgilanadi. Oʻqish uchun toʻlov talabgorlar tomonidan amalga oshiriladi.

13. Oʻquv dasturlariga koʻra quyidagi yoʻnalishlarda mustaqil ekspertlar tayyorlanadi:

dehqonchilik va bogʻdorchilik;

chorvachilik;

parrandachilik;

baliqchilik;

asalarichilik.

14. Oʻqishga ajratilgan umumiy soatlarning 10 foizidan koʻprogʻiga uzrli sabablarsiz kela olmagan talabgorlarga imtihonda qatnashishga ruxsat berilmaydi.

15. Oʻquv kurslari yakuni bilan ikki bosqichda imtihon topshiriladi.

Birinchi bosqichda test sinovi (uch akademik soat davomida kompyuter orqali) topshiriladi. Test sinovi yakunlangach, uning natijasi shu vaqtning oʻzida maʼlum qilinadi. Uning natijasiga koʻra talabgorga yozma va ogʻzaki imtihonni topshirish uchun ruxsat beriladi.

Ikkinchi bosqichda imtihon biletlari boʻyicha yozma va ogʻzaki imtihon (masalalarni yechish va ogʻzaki javobga tayyorlanish uchun uch akademik soat beriladi) topshiriladi.

16. Imtihonning ikkala bosqichini bir kun davomida oʻtkazishga ruxsat berilmaydi.

17. Test topshiriqlari ushbu Nizomning 13-bandida belgilangan yoʻnalishlardan kelib chiqib, 40 ta nazariy savoldan iborat boʻladi. Har bitta toʻgʻri javob uchun bir ball beriladi.

Test sinovlari natijalarini ijobiy deb eʼtirof etish uchun asos boʻladigan toʻplangan ballar yigʻindisi 30 balldan kam boʻlmasligi kerak.

Test sinovlari natijalari salbiy deb eʼtirof etilganda (30 balldan kam toʻplangan ball), talabgor imtihonning ikkinchi bosqichini topshirishga qoʻyilmaydi.

18. Imtihonni tashkil etish va oʻtkazish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi tomonidan imtihon komissiyasi tashkil qilinadi. Imtihon komissiyasi tarkibi rais, rais oʻrinbosari, kotib va kamida toʻrt nafar aʼzodan iborat boʻladi.

19. Imtihon komissiyasi tarkibiga Qishloq xoʻjaligi vazirligining tegishli yoʻnalishlar boʻyicha malakali xodimlari hamda sugʻurta va baholash sohalaridagi mutaxassislar kiritiladi. Imtihon komissiyasining tarkibi har bir malaka imtihoni uchun alohida tuziladi.

20. Imtihon komissiyasi aʼzolarining uchdan ikki qismi hamda raisi yoki uning oʻrinbosari ishtirok etganda, imtihon komissiyasi vakolatli hisoblanadi.

21. Imtihon natijalari imtihon oʻtkazilgan kundan soʻng uch ish kunida imtihon komissiyasining bayonnomasi bilan rasmiylashtiriladi. Bayonnoma imtihon komissiyasining raisi tomonidan tasdiqlanadi va ishtirok etgan barcha aʼzolar tomonidan imzolanadi hamda qishloq xoʻjaligi vazirining buyrugʻi bilan tasdiqlanadi.

Imtihon natijalari Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligining rasmiy veb-saytida joylashtiriladi.

22. Imtihondan oʻta olmagan talabgorlar qayta imtihon topshirish huquqiga ega.

Qayta imtihondan oʻta olmagan talabgorlarga oʻquv kurslarida takroriy oʻqigandan keyin imtihon topshirishga ruxsat etiladi.

Bunda talabgorlar oʻquv kurslarida oʻqishga qabul qilish tartibida qayta oʻqitiladi.

23. Imtihondan muvaffaqiyatli oʻtgan talabgorlar boʻyicha maʼlumotlar imtihon natijalari eʼlon qilingan kundan boshlab uch ish kuni ichida Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi hamda Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi jamgʻarmasiga (keyingi oʻrinlarda — Jamgʻarma) yuboriladi.

4-bob. Mustaqil ekspert guvohnomasi

24. Imtihondan muvaffaqiyatli oʻtgan talabgorlarga Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi tomonidan besh ish kuni ichida mustaqil ekspert guvohnomasi beriladi va mustaqil ekspert axborot tizimida yuritiladigan reyestrga kiritiladi.

Mustaqil ekspert guvohnomasi uch yil muddatga beriladi.

25. Quyidagilar mustaqil ekspert guvohnomasining bekor qilinishiga asos boʻladi:

xizmatlar koʻrsatish davomida mustaqil ekspert tomonidan jamlangan maʼlumotlarni buyurtmachining ruxsatisiz uchinchi shaxsga taqdim etish (qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan holatlar bundan mustasno);

mustaqil ekspert guvohnomasini boshqa shaxsga oʻz nomidan xizmatlar koʻrsatishda foydalanish uchun berish (mustaqil ekspert guvohnomasini yoʻqotib qoʻyish holatlari bundan mustasno).

Mustaqil ekspert guvohnomani yoʻqotib qoʻygan hollarda real vaqtda Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi va Jamgʻarmani xabardor qilishi kerak.

Ushbu bandning ikkinchi va uchinchi xatboshilarida keltirilgan holatlar aniqlanganda, mustaqil ekspert guvohnomasi sud qarori bilan bekor qilinadi.

Mustaqil ekspert guvohnomasi bekor qilingan shaxsning sud qarori qonuniy kuchga kirgan kundan boshlab uch yil mobaynida mustaqil ekspert guvohnomasini qayta olish uchun malaka imtihonini topshirishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

26. Mustaqil ekspert guvohnomasiga ega boʻlgan shaxslar reyestrda roʻyxatdan oʻtgan kundan boshlab oʻz faoliyatini amalga oshirish huquqiga ega boʻladi.

5-bob. Mustaqil ekspertning vazifalari, huquqlari va majburiyatlari

27. Mustaqil ekspert quyidagi vazifalarni bajaradi:

sugʻurta hodisasi yuz berish ehtimolini oʻrganish;

ekinlarni ekish va vegetatsiya davrida sugʻurta obyektini koʻzdan kechirish va tekshirish;

chorvachilik, parrandachilik, akvakultura (baliqchilik) va asalarichilik yoʻnalishlarida sugʻurta shartnomasi tuzilguniga qadar sugʻurta obyektini koʻzdan kechirish va tekshirish;

sugʻurta hodisasi yuz berganidan keyin qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi obyektini koʻzdan kechirish;

sugʻurta hodisasi mavjudligini, shuningdek, sugʻurta hodisasi sababli yetkazilgan zarar miqdorini aniqlash.

Mustaqil ekspert qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa vazifalarga ham ega boʻlishi mumkin.

28. Mustaqil ekspert quyidagi huquqlarga ega:

sugʻurta hodisasini oʻz vakolati doirasida oʻrganish;

sugʻurta hodisasi yuz bergan hududni oʻrganishda toʻsiqlarsiz harakat qilish hamda oʻrganish uchun zarur boʻladigan maʼlumotlarni tegishli tashkilotlardan soʻrash va olish;

tuzilgan shartnomalar doirasida koʻrsatgan xizmatlari uchun haq olish.

Mustaqil ekspert qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

29. Mustaqil ekspert quyidagi majburiyatlarni bajaradi:

sugʻurta hodisasi yuz bergani toʻgʻrisida xabar berilgandan soʻng 72 soat ichida qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi obyektining koʻzdan kechirilishini taʼminlaydi;

sugʻurta obyektini u joylashgan manzil (lokatsiya) boʻyicha joyiga chiqqan holda oʻrganadi va obyekt fotosuratini “Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi” axborot tizimiga joylashtiradi;

sugʻurta hodisasi yuz berish ehtimolini va yuz bergan sugʻurta hodisasini oʻrganishga jalb etilganda, kechiktirmasdan oʻrganish ishlarini tashkil etadi;

oʻz faoliyatini vijdonan va xolislik tamoyillariga tayangan holda amalga oshiradi, qonunchilik hujjatlariga hamda ushbu Nizom talablariga qatʼiy rioya qiladi;

manfaatlar toʻqnashuviga yoʻl qoʻyilmasligini taʼminlaydi hamda ushbu holatlar yuzaga kelgan taqdirda, oʻzini-oʻzi rad etadi;

uchinchi shaxs faoliyatiga oid boʻlgan maʼlumotlarni oshkor qilmaydi (qonunchilik hujjatlarida belgilangan holatlar bundan mustasno);

oʻz malakasini doimiy ravishda oshirib boradi.

Mustaqil ekspertda qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.

6-bob. Yakunlovchi qoidalar

30. Mustaqil ekspertga xizmat haqi Jamgʻarma mablagʻlari hisobidan toʻlab beriladi va uning miqdori Jamgʻarma boshqaruv kengashi qarori bilan belgilanadi.

31. Mustaqil ekspert faoliyatini tashkil etish jarayonida yuzaga keladigan nizolar va kelishmovchiliklar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi.

32. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladi.

Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 6-dekabrdagi 772-son qaroriga 3-ILOVA

Sugʻurta qilish bosqichma-bosqich joriy etiladigan qishloq xoʻjaligi yoʻnalishlari va mahsulotlari

Bosqichlar Yoʻnalishlar va mahsulot turi Muddati * 1-bosqich 1) paxta ** ; 2) don *** va dukkakli ekinlar; 3) olma, gilos, oʻrik va uzum; 4) issiqxona xoʻjaliklari ekinlari. 2026-yil hosilidan boshlab 2-bosqich 1) kartoshka, piyoz va poliz ekinlari; 2) chorvachilik. 2027-yil hosilidan boshlab 3-bosqich 1) parrandachilik, akvakultura (baliqchilik), asalarichilik; 2) boshqa dehqonchilik mahsulotlari. 2028-yil hosilidan boshlab

Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 6-dekabrdagi 772-son qaroriga 4-ILOVA

Yetishtiriladigan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining yoʻqotilishi (nobud boʻlishi) xavflari boʻyicha sugʻurta qilish

Bosqichlar Tavakkalchiliklar turlari Muddati 1-bosqich 1) tabiiy va texnogen ofatlar (sel, doʻl, suv toshqini, kuchli qor yogʻishi, sovuq urishi, boʻron, bahor oyidagi kuchli sovuq yoki qor yogʻishi); 2) yongʻin holatlari (yashin urishi, yongʻin, portlash, yongʻindan koʻrilgan zarar). 2026-yil 2-bosqich 1) oʻsimliklarning kasallik va zararkunandalar bilan zararlanishi; 2) qishloq xoʻjaligi hayvonlarida yuqumli kasalliklarning tarqalishi va zaharlanishi; 3) uchinchi shaxslarning xatti-harakatlari. 2027-yil 3-bosqich 1) ekinlarning qishloq xoʻjaligi hayvonlari va yovvoyi hayvonlar tomonidan payhon qilinishi; 2) qishloq xoʻjaligi hayvonlariga zarar yetkazilishi. 2028-yil

Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 6-dekabrdagi 772-son qaroriga 5-ILOVA

“Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi” axborot tizimiga integratsiya qilinadigan axborot tizimlari

T/r Axborot tizimi nomi Bepul taqdim etiladigan maʼlumotlar nomi Vakolatli organ 1. Gidrometeorologiya xizmati agentligining tegishli axborot tizimlari Ob-havo va iqlim maʼlumotlari, shu jumladan, yomgʻir va qor anomaliyalari, qurgʻoqchilik prognozlari, harorat tendensiyalari, noqulay ob-havo hodisalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Gidrometeorologiya xizmati agentligi 2. Kosmik tadqiqotlar va texnologiyalar agentligi axborot tizimlari Qishloq xoʻjaligi yerlari holati, ekin ekilgan yer maydonlari hajmi, ekinlar va oʻsimliklar holati hamda sugʻurtalash jarayonlarida zarur boʻladigan boshqa maʼlumotlar Kosmik tadqiqotlar va texnologiyalar agentligi 3. Suv xoʻjaligi vazirligining axborot tizimlari Suv tanqisligi va sugʻorishga taʼsir qiluvchi suv resurslarining kamayishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Suv xoʻjaligi vazirligi 4. Kadastr agentligining tegishli axborot tizimlari Qishloq xoʻjaligi yerlarining konturlar kesimida maʼlumotlari va ularning holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Kadastr agentligi 5. Soliq qoʻmitasining tegishli axborot tizimlari Yuridik shaxslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Soliq qoʻmitasi Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining tasnif kodlari va tasnif kodlariga asosan sotilgan tovarlarning oʻrtacha narxi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar 6. “Oʻzbekiston respublika tovar-xomashyo birjasi” AJning tegishli axborot tizimlari Birja savdolariga asosan kunlik sotilgan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining haftalik kotirovka narxlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar “Oʻzbekiston respublika tovar-xomashyo birjasi” AJ 7. Oʻsimliklar karantini va himoyasi agentligining axborot tizimlari Oʻsimlik kasalliklari va zararkunandalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Oʻsimliklar karantini va himoyasi agentligi 8. Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish qoʻmitasining tegishli axborot tizimlari Hayvonlarda kuzatilishi mumkin boʻlgan kasalliklar va zararli organizmlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish qoʻmitasi 9. Milliy statistika qoʻmitasining tegishli axborot tizimlari Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirish prognoz koʻrsatkichlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Milliy statistika qoʻmitasi 10. Qishloq xoʻjaligi vazirligining tegishli axborot tizimlari Savdo cheklovlari tufayli global oziq-ovqat taʼminotidagi uzilishlar boʻyicha prognoz koʻrsatkichlari Qishloq xoʻjaligi vazirligi 11. Favqulodda vaziyatlar vazirligining tegishli axborot tizimlari Tabiiy va texnogen ofatlar boʻyicha oldindan xabardor qilish va bunday ofatlar ehtimoli koʻp boʻlgan joylar xaritasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi 12. Energetika vazirligining tegishli axborot tizimlari Yoqilgʻi taʼminoti zanjiri uzilishlari Energetika vazirligi 13. Istiqbolli loyihalar milliy agentligining Yagona avtomatlashtirilgan axborot tizimi Litsenziya talablari va shartlariga muvofiq maʼlumot almashish Istiqbolli loyihalar milliy agentligi

Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 6-dekabrdagi 772-son qaroriga 6-ILOVA

Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi jamgʻarmasining boshqaruv kengashi

1. A.M. Q osimov — qishloq xoʻjaligi vaziri oʻrinbosari — Kengash raisi 2. a.Ya. X aydarov — iqtisodiyot va moliya vaziri oʻrinbosari — Kengash raisi oʻrinbosari 3. Lavozimi boʻyicha — Qishloq xoʻjaligi vazirligining Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasini muvofiqlashtirish boshqarmasi boshligʻi 4. T.E. Mirzayev — Iqtisodiyot va moliya vazirligining Qishloq xoʻjaligidagi islohotlarni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash departamenti direktori oʻrinbosari 5. Z.X. M ustafaqulov — oʻ zbekiston fermerlari kengashi raisining yuridik masalalar boʻyicha oʻrinbosari 6. K.A. A bduraximov — Oʻzbekiston sugʻurta bozori professional ishtirokchilari uyushmasining bosh direktori 7. Lavozimi boʻyicha — Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi jamgʻarmasi direktori

Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 6-dekabrdagi 772-son qaroriga 7-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi jamgʻarmasi direksiyasi xodimlari mehnatiga haq toʻlash va ularni moddiy ragʻbatlantirish hamda ijtimoiy muhofaza qilish tartibi toʻgʻrisida

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi jamgʻarmasi direksiyasi (keyingi oʻrinlarda — Jamgʻarma direksiyasi) xodimlarining mehnatiga haq toʻlash va ularni moddiy ragʻbatlantirish hamda ijtimoiy muhofaza qilish tartibini belgilaydi.

2. Ushbu Nizom talablari 2026-yil 1-yanvardan boshlab amaliyotga joriy qilinadi hamda Jamgʻarma direksiyasining rahbar, mutaxassis, texnik va xizmat koʻrsatuvchi xodimlariga nisbatan tatbiq etiladi.

2-bob. Jamgʻarma direksiyasi xodimlari mehnatiga haq toʻlash va ularni moddiy ragʻbatlantirish hamda ijtimoiy muhofaza qilish

3. Jamgʻarma direksiyasi xodimlari mehnatiga haq toʻlash va ularni moddiy ragʻbatlantirish hamda ijtimoiy muhofaza qilish Jamgʻarma mablagʻlari hisobidan moliyalashtiriladi.

4. Jamgʻarma direksiyasi xodimlari mehnatiga haq toʻlash, ularni moddiy ragʻbatlantirish va ularning koʻp yillik mehnati uchun har oylik ustamalar, moddiy yordam koʻrsatish, lavozim maoshiga belgilangan koeffitsiyentlar, shuningdek, qoʻshimcha haq, ustamalar, mukofotlar, ijtimoiy muhofaza qilish va boshqa toʻlovlardan iborat.

5. Jamgʻarma direksiyasi xodimlari mehnatiga haq toʻlash razryadlari Yagona tarif setkasi boʻyicha ushbu Nizomga ilovaga muvofiq belgilanadi.

6. Jamgʻarma hisobidan Jamgʻarma direksiyasi xodimlari mehnatiga haq toʻlash va ularni moddiy ragʻbatlantirish quyidagicha amalga oshiriladi:

Yagona tarif setkasi boʻyicha tasdiqlangan mehnatga haq toʻlash razryadlariga muvofiq lavozim maoshi;

tasdiqlangan mehnatga haq toʻlash razryadlariga muvofiq lavozim maoshini belgilashda tarif koeffitsiyentlarini 1,6 baravarga oshirish miqdori (texnik va xizmat koʻrsatuvchi xodimlar bundan mustasno);

lavozim maoshining 40 foizi miqdorida ustama (mehnatni ragʻbatlantirish koeffitsiyenti);

oʻz vazifalarini vijdonan, shuningdek, alohida muhim va masʼuliyatli ishlarni bajarayotgan xodimlarni lavozim maoshining (ragʻbatlantiruvchi koeffitsiyentni hisobga olgan holda) ikki baravari miqdorida mukofotlash;

koʻp yillik xizmati uchun lavozim maoshiga 30 foizdan 100 foizgacha miqdorda ustama (ragʻbatlantiruvchi koeffitsiyentni hisobga olgan holda) toʻlanadi. Ish staji ragʻbatlantiriladigan koʻp yillik xizmati uchun ustamalar belgilash huquqini beradi. Bunda:

1 yildan 5 yilgacha — 30 foiz;

5 yildan 10 yilgacha — 40 foiz;

10 yildan 15 yilgacha — 60 foiz;

15 yildan 20 yilgacha — 80 foiz;

20 yildan ortiq — 100 foiz.

Jamgʻarma direksiyasi xodimlariga oʻz xizmat vazifalarini vijdonan bajarganliklari uchun Jamgʻarma direktori tomonidan lavozim maoshining (ragʻbatlantiruvchi koeffitsiyentni hisobga olgan holda) 300 foizgacha miqdorda har oylik ustamalar;

alohida oʻrnak koʻrsatgan Jamgʻarma direksiyasi xodimlariga lavozim maoshining (ragʻbatlantiruvchi koeffitsiyentni hisobga olgan holda) qoʻshimcha 100 foizgacha miqdorda oylik ustamalar;

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalari sohasini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2018-yil 19-fevraldagi PF-5349-son Farmoniga asosan zamonaviy axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini joriy qilish hamda rivojlantirishga masʼul boʻlgan Jamgʻarma direksiyasi xodimlariga lavozim maoshining 100 foizi miqdorida ustama toʻlanishi mumkin;

Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Yuridik xizmat faoliyatini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 19-yanvardagi PQ-2733-son qarorini amalga oshirish chora-tadbirlari haqida” 2017-yil 1-maydagi 250-son qaroriga asosan Jamgʻarma direksiyasi yuridik xizmati xodimlarining lavozim maoshlariga martaba darajalari uchun qoʻshiladigan har oylik ustamalar toʻlanishi mumkin;

rasman bayram deb eʼlon qilingan kunlar (1-yanvar — Yangi yil, 8-mart — Xalqaro xotin-qizlar kuni, 21-mart — Navroʻz bayrami, 9-may — Xotira va qadrlash kuni, 1-sentabr — Mustaqillik kuni, 8-dekabr — Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi kuni, diniy bayramlar — Roʻza hayiti (Iyd-al-Fitr) va Qurbon hayiti (Iyd-al-Adha)) hamda qishloq xoʻjaligi xodimlarining kasb bayramlari munosabati bilan lavozim maoshining (ragʻbatlantiruvchi koeffitsiyentni hisobga olgan holda) bir baravari miqdorida mukofotlar;

yil yakunlari boʻyicha Jamgʻarma faoliyati koʻrsatkichlarini hisobga olgan holda xodimlarni lavozim maoshining (ragʻbatlantiruvchi koeffitsiyentni hisobga olgan holda) 200 foizigacha mukofotlash;

xodimlarni ijtimoiy muhofaza qilish va ularning mehnati samaradorligini oshirish maqsadida har oyda (jamoa shartnomasiga muvofiq) transport xarajatlari uchun bazaviy hisoblash miqdorining bir baravari hamda ovqatlanish xarajatlarini qoplash uchun bazaviy hisoblash miqdorining ikki baravarigacha miqdordagi toʻlovlar;

qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini xarid qilish uchun xodimlarga bir yilda bir marotaba bazaviy hisoblash miqdorining oʻn baravarigacha miqdoridagi toʻlovlar;

yilda bir marotaba lavozim maoshining (ragʻbatlantiruvchi koeffitsiyentni hisobga olgan holda) bir baravari miqdorda moddiy yordam.

Zaruratga koʻra xodimlar va (yoki) ularning oila aʼzolariga quyidagi hollarda bazaviy hisoblash miqdorining 10 baravarigacha miqdordagi moddiy yordam toʻlab beriladi:

xodim vafot etganda — bunda moddiy yordam xotiniga (eriga) toʻlab beriladi, agar xodimning xotini (eri) boʻlmasa, moddiy yordam farzandlariga yoki qonuniy vakillariga (vasiylari va homiylariga) yoxud ularning voyaga yetmagan farzandlarini asrab olgan shaxslarga toʻlab beriladi, shuningdek, xodim turmush qurmagan boʻlsa, moddiy yordam ota-onasi yoki boqimandalar oʻrtasida teng ulushlarda taqsimlanadi;

yaqin qarindoshi (ota, ona, turmush oʻrtogʻi, farzandi) vafot etganda (vafoti toʻgʻrisida guvohnoma nusxasi taqdim etilganda);

turmush qurganda, 50, 55, 60 yubiley yoshi munosabati bilan, shuningdek, pensiyaga chiqqanda;

alohida zaruratga koʻra (baxtsiz hodisa, falokat, uzoq muddatli kasallik sababli davolanish va sogʻligʻini tiklash, oilaning kam taʼminlangani va moliyaviy holatining ogʻirligi uchun).

7. Jamgʻarma direksiyasi xodimlarining yillik mehnatiga haq toʻlash fondining 5 foizi miqdorida moddiy ragʻbatlantirish maxsus fondi tashkil etiladi.

Ushbu fond mablagʻlari hisobidan xizmat vazifalarini tashabbuskorlik bilan hamda vijdonan bajargan yuqori malakali xodimlarni ragʻbatlantirish maqsadida, qonunchilikda belgilangan tartibda ishda erishgan yutuqlari uchun lavozim maoshining (ragʻbatlantiruvchi koeffitsiyentni hisobga olgan holda) 50 foizidan oshmagan miqdorlarda shaxsiy ustamalar belgilanadi.

8. Oʻzbekiston Respublikasi norezidentlari boʻlgan Jamgʻarmaning jalb etilgan xodimlari, ekspertlari va maslahatchilari xizmatlariga tuzilgan shartnoma shartlariga muvofiq qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda haq toʻlanadi.

3-bob. Yakunlovchi qoida

9. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.

Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi jamgʻarmasi direksiyasi xodimlari mehnatiga haq toʻlash va ularni moddiy ragʻbatlantirish hamda ijtimoiy muhofaza qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Qishloq xoʻjaligi sugʻurtasi jamgʻarmasi direksiyasi xodimlari mehnatiga haq toʻlash razryadlari

T/r Lavozimi Mehnatga haq toʻlash razryadi 1. Direktor 18 2. Direktorning birinchi oʻrinbosari 18-5% 3. Direktor oʻrinbosari 17 4. Boshqarma boshligʻi 14 5. Bosh hisobchi 14 -3% 6. Bosh yuriskonsult 14 7. Bosh auditor 13 8. Boʻlim boshligʻi 13 9. Bosh mutaxassis (mustaqil boʻlinma) 13-3% 10. Bosh mutaxassis 12 11. Yetakchi mutaxassis 11

Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV

Toshkent sh.,

2025-yil 6-dekabr,

772-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 10.12.2025-y., 09/25/772/1141-son; 29.04.2026-y., 09/26/206/0425-son; 10.06.2026-y., 09/26/295/0578-son)

lex.uz