UzbekAI

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Фармони

СТРАТЕГИЯСИ

ЧОРА-ТАДБИРЛАР ДАСТУРИ

РЎЙХАТИ

ТАРКИБИ

2026 — 2030 йилларга мўлжалланган Болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилиш стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида

Ўзбекистон Республикасининг «Болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилиш тўғрисида»ги Қонуни ижросини самарали ташкил этиш ҳамда жамиятда болаларга нисбатан зўравонликнинг барча шаклларига бўлган муросасизлик муҳитини шакллантириш, уларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ишончли ҳимоя қилиш мақсадида қарор қиламан:

I. Болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилиш стратегияси

1. Ўзбекистон Республикаси Богота ҳаракатлар чақирувига қўшилгани ҳамда Болаларга нисбатан зўравонликка чек қўйиш бўйича глобал альянс аъзолигига қабул қилинганлиги маълумот учун қабул қилинсин.

2. Қуйидагилар:

(а) 2026 — 2030 йилларга мўлжалланган Болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилиш стратегияси 1-иловага мувофиқ;

(б) Болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилиш стратегиясини 2026-2027 йилларда амалга ошириш бўйича чора-тадбирлар дастури 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

II. Болаларга нисбатан зўравонликнинг барча шаклларига қарши курашиш тизимини такомиллаштириш

3. Белгилансинки, 2026 йил 1 февралдан бошлаб:

(а) зўравонлик натижасида оиласидан олинган ва ўзига нисбатан зўравонлик содир этилиши хавфи остида бўлган, шунингдек, ижтимоий жиҳатдан хавфли аҳволда бўлган болалар учун профессионал тутинган оила хизмати йўлга қўйилади. Бунда:

(i) профессионал тутинган оилани ташкил этишга номзодлар зўравонликдан жабрланган ва ўзига нисбатан зўравонлик содир этилиши хавфи остида бўлган, шунингдек, ижтимоий жиҳатдан хавфли аҳволда бўлган болалардаги (кейинги ўринларда — ижтимоий ҳимояга муҳтож болалар) зўравонлик натижасида олинган руҳий жароҳатнинг салбий таъсирини камайтириш, хулқ-атворидаги оғишишларни ёки оила аъзолари, тенгдошлари билан муносабатларидаги бузилишларни ва уларнинг оқибатларини бартараф этишга қаратилган ижтимоий-реабилитация дастурлари асосида ўқитилади;

(ii) зўравонлик натижасида оиласидан олинган ижтимоий ҳимояга муҳтож болалар профессионал тутинган оилага «Инсон» ижтимоий хизматлар марказлари ва мазкур оилалар ўртасида тузилган шартнома асосида жойлаштирилади;

(iii) профессионал тутинган оилага ҳар бир жойлаштирилган болани парваришлаш учун ҳар ойда Ижтимоий ҳимоя давлат жамғармаси маблағлари ҳисобидан меҳнатга ҳақ тўлаш энг кам миқдорининг 2 баравари миқдорида маблағ тўлаб борилади;

(iv) профессионал тутинган оилага жойлаштирилган ҳар бир боланинг яшаш харажатлари учун Ижтимоий ҳимоя давлат жамғармаси маблағлари ҳисобидан қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ оилавий болалар уйи тарбияланувчиларининг яшаш харажатлари учун белгиланган миқдорларда маблағ ажратилади;

(б) дастлаб Қашқадарё, Навоий ва Хоразм вилоятларида, 2026 йил якунига қадар республиканинг бошқа ҳудудларида ижтимоий ҳимояга муҳтож болалар учун Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги тизимида кичик ҳажмли ижтимоий кўмак марказлари фаолияти йўлга қўйилади;

(в) жинсий зўравонликдан жабрланганлиги туфайли оиласидан олинган болалар «Инсон» ижтимоий хизматлар марказлари томонидан Аёллар ва болаларни реабилитация қилиш республика марказининг ҳудудий марказларига ҳам бошқалардан алоҳида жойлаштирилиши мумкин.

4. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ 2026 йил 1 сентябрдан бошлаб:

(а) зўравонликдан жабрланган болаларга ва зўравонликка гувоҳ бўлган болаларга улар тегишли процессуал хатти-ҳаракатларга жалб этилган вақтдан эътиборан давлат ҳисобидан юридик ёрдам кўрсатилади;

(б) болаларга нисбатан уларнинг қонуний вакиллари ёки бошқа қариндошлари томонидан зўравонлик ҳолатлари бўйича ишни судга қадар юритиш ва суд муҳокамаси жараёнларидаги барча процессуал ҳаракатларни амалга оширишда васийлик ва ҳомийлик органи вакили мажбурий тартибда иштирок этади;

(в) зўравонликдан жабрланган болаларнинг дастлабки кўрсатувлари мажбурий тартибда видеоёзув орқали қайд этилади;

(г) мулкчилик шаклидан қатъи назар таълим, соғлиқни сақлаш ва аҳолини ижтимоий ҳимоя қилиш ташкилотлари ходимлари томонидан болаларга нисбатан зўравонлик билан боғлиқ аниқланган фактлар ҳақида хабар бермаганлик учун маъмурий жавобгарлик жорий этилади.

5. Ички ишлар вазирлиги Бош прокуратура, Адлия вазирлиги, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги ва манфаатдор идоралар билан биргаликда:

(а) уч ой муддатда қонунчиликка мазкур Фармоннинг 4-бандидан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар киритишни назарда тутувчи қонун лойиҳасини;

(б) олти ой муддатда болаларга нисбатан жинсий зўравонлик содир этиш билан боғлиқ ишлар доирасида болалар ва гумон қилинувчи, айбланувчи ёки судланувчи ўртасида юзлаштириш тергов ҳаракатини фақат терговчи ва прокурорнинг қарори ёки суднинг ажрими билан ўтказиш тизимини жорий этиш бўйича қонун ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида таклифларни Вазирлар Маҳкамасига киритсин.

6. Вазирлар Маҳкамаси, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Ички ишлар вазирлиги ҳамда Мактабгача ва мактаб таълими вазирлигининг қуйидагиларни назарда тутувчи таклифларига розилик берилсин:

(а) Республика қиз болалар ўқув-тарбия муассасаси ва Республика ўғил болалар ўқув-тарбия муассасасини тугатиш;

(б) давлат муассасаси шаклида Болаларни қўллаб-қувватлаш ва ижтимоий интеграция маркази ҳамда унинг Самарқанд, Фарғона, Хоразм ва Бухоро вилоятларида минтақавий бўлинмаларини ташкил этиш.

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги икки ой муддатда Болаларни қўллаб-қувватлаш ва ижтимоий интеграция маркази фаолиятини ташкил этиш бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритсин.

III. Зўравонликдан жабрланган болалар ҳамда уларнинг оилалари учун ижтимоий хизматларни ташкил этиш

7. Белгилансинки, 2026 йил 1 мартдан бошлаб «Инсон» ижтимоий хизматлар марказларида ижтимоий ҳимояга муҳтож болаларнинг ота-оналари (уларнинг ўрнини босувчи шахслари) учун «меҳрли оила» хизмати ташкил этилади. Бунда:

(а) «меҳрли оила» хизмати Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги ҳузуридаги Болаларни қўллаб-қувватлаш ва ижтимоий интеграция маркази томонидан ташкил этилади;

(б) «меҳрли оила» хизматига ота-оналар (уларнинг ўрнини босувчи шахслар) Болалар масалалари бўйича Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар, Тошкент шаҳри ва туман (шаҳар) комиссияларининг қарори асосида жалб қилинади;

(в) «меҳрли оила» хизматига жалб қилинган ота-оналар (уларнинг ўрнини босувчи шахслар)га фарзандларининг психофизик хусусиятларини инобатга олган ҳолда оиласи билан бузилган муносабатларни тиклаш ва уларнинг ижтимоийлашувига кўмаклашиш учун «оилавий терапия» хизматлари бепул кўрсатилади.

8. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ:

(а) ижтимоий жиҳатдан хавфли аҳволда бўлган болалар уларнинг хулқ-атвори, иқтидори ва қизиқишларини инобатга олган ҳолда ўқув йили давомида 3-иловада назарда тутилган таълим ташкилотларига Болалар масалалари бўйича туман (шаҳар) комиссияси қарорига кўра, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлигининг йўлланмасига мувофиқ жойлаштирилиши мумкин. Бунда:

(i) йўлланма асосида юбориладиган ижтимоий жиҳатдан хавфли аҳволда бўлган болалар таълим ташкилотларига бепул асосда, синовлар ва қўшимча имтиҳонларсиз қабул қилинади;

(ii) таътил вақтида ижтимоий жиҳатдан хавфли аҳволда бўлган болаларни ота-онаси (уларнинг ўрнини босувчи шахс)га қайтариш имкони бўлмаган тақдирда, «Инсон» ижтимоий хизматлар марказлари томонидан ушбу болаларни ўқув жараёни бошлангунга қадар вақтинчалик муқобил жойлаштириш чоралари кўрилади;

(iii) йўлланма асосида жойлаштирилган ижтимоий жиҳатдан хавфли аҳволда бўлган бола тегишли таълим ташкилотининг ўқув ишлари бўйича директори ўринбосарига бириктирилади ҳамда унинг хулқ-атвори ва ўзлаштириши тўғрисидаги маълумотлар ҳар чоракда унинг яшаш жойидаги Болалар масалалари бўйича туман (шаҳар) комиссиясига киритилади;

(б) ҳар ўқув йили якунида вазирлик ва идоралар (Ихтисослаштирилган таълим муассасалари агентлиги бундан мустасно) томонидан тасарруфидаги таълим ташкилотларининг қабул квотасини тасдиқлашда ижтимоий жиҳатдан хавфли аҳволда бўлган болалар учун 5 фоизгача қўшимча квота ажратилади ва бу тўғрисидаги маълумот Ижтимоий ҳимоя миллий агентлигига тақдим этилади.

9. Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги ҳамда «А.И. Герцен номидаги Россия давлат педагогика университети» Федерал давлат бюджети олий таълим муассасасининг (Россия Федерацияси) Тошкент шаҳридаги «А.И. Герцен номидаги Россия давлат педагогика университети» Федерал давлат бюджети олий таълим муассасаси филиалини Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги тизимидан Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги тузилмасига ўтказиш тўғрисидаги таклифи маъқуллансин.

10. Қуйидагилар Тошкент шаҳридаги «А.И. Герцен номидаги Россия давлат педагогика университети» Федерал давлат бюджети олий таълим муассасаси филиали фаолиятининг қўшимча йўналишлари сифатида белгилансин:

(а) инклюзив ва махсус таълим, геронтология, психология, ижтимоий педагогика, адаптив спорт, ҳаёт фаолиятининг турли соҳаларида ижтимоий иш, оилалар ва болаларни ижтимоий ҳимоя қилиш ҳамда ижтимоий хизмат кўрсатиш йўналишларида кадрлар тайёрлаш;

(б) инклюзив ва махсус таълим ҳамда адаптив спорт турлари бўйича мутахассисларни қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш;

(в) инклюзив ва махсус таълим, геронтология, психология, ижтимоий педагогика ҳамда адаптив спорт йўналишларида тадқиқотлар ўтказиш;

(г) инклюзив ва махсус таълим, геронтология, психология, ижтимоий педагогика ва адаптив спорт йўналишлари бўйича таълим дастурларини ишлаб чиқиш ҳамда амалиётга жорий этиш, шунингдек, ушбу йўналишлар бўйича стандартларни экспертизадан ўтказиш.

11. Болалар масалалари бўйича миллий комиссия зиммасига қуйидаги қўшимча функциялар юклансин:

(а) болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилиш фаолиятини амалга оширувчи давлат органлари ва ташкилотлари, шунингдек, Болалар масалалари бўйича ҳудудий комиссиялар томонидан кўрилаётган чораларнинг натижадорлигини ўрганиш;

(б) оилада болага нисбатан зўравонлик ҳолатларининг олдини олишда ота-оналар (уларнинг ўрнини босувчи шахслар)нинг масъулияти ва ҳаётий кўникмаларини ошириш бўйича амалга оширилаётган чораларнинг самарадорлигини муҳокама қилиб бориш;

(в) қўшимча квота асосида таълим ташкилотларига қабул қилинган ижтимоий жиҳатдан хавфли аҳволда бўлган болаларнинг хулқ-атвори ва ўзлаштиришини таҳлил қилиш.

IV. Болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилиш жараёнига замонавий ахборот технологияларини жорий этиш

12. Рақамли технологиялар вазирлиги Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Ички ишлар вазирлиги, Бош прокуратура ва Олий суд билан биргаликда 2026 йил 1 апрелга қадар Ижтимоий ҳимоя миллий агентлигининг «Ягона миллий ижтимоий ҳимоя» ахборот тизимида ижтимоий ҳимояга муҳтож болалар ҳамда зўравонлик содир этган ёки уни содир этишга мойил бўлган шахслар ҳақидаги маълумотларни алмашиш ва улар тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига олган ягона электрон платформа (кейинги ўринларда — платформа)ни ишлаб чиқсин. Бунда:

(а) платформа давлат органлари ва ташкилотларининг ахборот тизимлари ҳамда «112» қисқа рақам орқали фуқароларнинг чақирувларини қабул қилиш ва автоматлаштирилган тарзда қайта ишлаш имконини берувчи ягона диспетчерлик хизмати билан «Рақамли ҳукумат» тизимининг идоралараро интеграциялашув платформаси орқали интеграция қилинади;

(б) болаларга нисбатан содир этилган зўравонлик ҳолатларининг ягона статистика ҳисоби ва ҳисоботини юритиш, статистика органларига тақдим этиш, шунингдек, болаларга нисбатан зўравонлик ҳолатлари бўйича амалга ошириладиган чора-тадбирларнинг ҳар бир босқичини кузатиб бориш имконияти яратилади.

V. Фармон ижросини ташкил этиш, таъминлаш ва назорат

13. Ички ишлар вазирлиги, Бош прокуратура, Олий суд, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги ва Адлия вазирлиги 2026 йил 1 февралдан бошлаб режа-график асосида зўравонликдан жабрланган болалар билан процессуал ҳаракатлар давомида ишлашга масъул бўлган суриштирувчи, терговчи, прокурор ва судьялар, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги тизими ходимлари, шунингдек, адвокатларнинг суриштирув, дастлабки тергов ва суд процессида болалар билан ишлашнинг махсус усулларига оид касбий тайёргарлиги ва малакасини ошириш учун миллий ва хорижий эксперт ҳамда мутахассисларни жалб этган ҳолда қисқа муддатли курсларда ўқитилишини ташкил этсин.

14. Қуйидагилар:

(а) Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги, Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси ва Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги билан биргаликда:

(i) мазкур Фармоннинг мазмун-моҳияти, мақсад ва вазифалари оммавий ахборот воситаларида, шу жумладан, интернет ва ижтимоий тармоқларда кенг ёритилишини таъминласин;

(ii) жамиятда болаларга нисбатан зўравонликка бўлган муросасизлик муҳитини яратиш, болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилишга қаратилган тарғибот материаллари (тарқатма материаллар, кўргазмали тарғибот воситалари, видеороликлар, буклет ва флаерлар) тайёрланишини ҳамда жамоат жойларида, шу жумладан, соғлиқни сақлаш муассасалари ва барча таълим ташкилотларида кенг тарғиботини ташкил қилсин;

(б) Адлия вазирлиги манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда қонунчилик ҳужжатларига ушбу Фармондан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.

15. Ўзбекистон Республикаси Президентининг айрим ҳужжатларига 4-иловага мувофиқ ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин.

16. Мазкур Фармоннинг ижросини самарали ташкил қилишга масъул ва шахсий жавобгар этиб Ўзбекистон Республикаси Президентининг ижтимоий ҳимоя бўйича маслаҳатчиси — Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги директори М.П. Оллоёров белгилансин.

17. Фармон ижросини назорат қилиш ва ижро учун масъул ташкилотлар фаолиятини мувофиқлаштириш Ўзбекистон Республикаси Бош вазири А.Н. Арипов зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 24 декабрдаги ПФ-256-сон Фармонига 1-ИЛОВА

2026 — 2030 йилларга мўлжалланган Болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилиш

1-боб. Умумий маълумот

1. 2026 — 2030 йилларга мўлжалланган болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилиш стратегияси (кейинги ўринларда — Стратегия) Ўзбекистон Республикасининг «Болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилиш тўғрисида»ги Қонуни , Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 11 сентябрдаги «Ўзбекистон — 2030» стратегияси тўғрисида»ги ПФ-158-сон Фармони ва Богота ҳаракатлар чақируви доирасида Ўзбекистон Республикаси ўз зиммасига олган мажбуриятларнинг ижросини таъминлаш, болаларга нисбатан зўравонликнинг барча шаклларининг олдини олиш, уларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш, болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилишга доир фаолиятни амалга оширувчи давлат органлари ва ташкилотларнинг мазкур соҳадаги фаолиятини такомиллаштириш мақсадида ишлаб чиқилган.

2. Қуйидагилар Стратегиянинг устувор йўналишлари ҳисобланади:

(а) болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилиш бўйича профилактика тизимини такомиллаштириш ва зўравонлик ҳолатларини эрта аниқлаш тизимини йўлга қўйиш;

(б) жамиятда болаларга нисбатан зўравонликка бўлган муросасизлик муҳитини шакллантириш;

(в) зўравонликдан жабрланган ва ўзига нисбатан зўравонлик содир этилиши хавфи остида бўлган болалар учун оилага яқин муҳитда ғамхўрлик кўрсатиш, кундузги шаклда ва бошқа турдаги ижтимоий хизматлар кўрсатилишини йўлга қўйиш;

(г) зўравонликдан жабрланган ва ўзига нисбатан зўравонлик содир этилиши хавфи остида бўлган болаларга ижтимоий хизматлар кўрсатиш жараёнида нодавлат нотижорат ташкилотларнинг иштирокини кенгайтириш;

(д) зўравонлик ҳолатлари бўйича доимий янгилаб борилувчи ягона маълумотлар базасини яратиш;

(ж) зўравонлик ҳолатини баҳолаш ва мониторинг қилиш жараёнларини мувофиқлаштириш;

(з) болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилишда идоралараро ҳамкорликни таъминлаш;

(и) болаларга нисбатан зўравонликнинг барча шакллари учун жавобгарликнинг муқаррарлигини таъминлаш.

2-боб. Мамлакатимизда болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилишнинг жорий ҳолати

3. Болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилишнинг ҳуқуқий асосларини яратиш мақсадида Ўзбекистон Республикасининг «Болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилиш тўғрисида»ги Қонуни қабул қилинди, Ўзбекистон Республикаси Богота ҳаракатлар чақирувига қўшилди ҳамда Болаларга нисбатан зўравонликка чек қўйиш бўйича глобал альянс аъзолигига қабул қилинди.

4. Ўзбекистон Республикасининг «Болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилиш тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ:

(а) жисмоний зўравонлик, жинсий зўравонлик, руҳий зўравонлик, ғамхўрлик кўрсатмаслик, эксплуатация қилиш ва таъқиб этиш (буллинг) болаларга нисбатан зўравонликнинг шакллари сифатида;

(б) Вазирлар Маҳкамаси, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Бола ҳуқуқлари бўйича вакили (Болалар омбудсмани), Болалар масалалари бўйича миллий комиссия, Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги (кейинги ўринларда — Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги), прокуратура ва ички ишлар органлари, Миллий гвардия, Оила ва хотин-қизлар қўмитаси, Ёшлар ишлари агентлиги, таълим соҳасидаги давлат бошқаруви органлари ва таълим муассасалари, нодавлат таълим ташкилотлари, давлат соғлиқни сақлаш тизимини бошқариш органлари ва соғлиқни сақлаш муассасалари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлар ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилишга доир фаолиятни амалга оширувчи субъектлар этиб;

(в) Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилиш соҳасидаги ваколатли давлат органи этиб белгиланди.

3-боб. Стратегиянинг асосий мақсад ва вазифалари

5. Мамлакатимизда болаликни инсон ривожланишининг муҳим босқичи сифатида эътироф этиб, болаларнинг ҳуқуқ ва эркинликлари ҳамда қонуний манфаатларини рўёбга чиқариш учун хавфсиз шароитлар яратиш, болаларни жамиятда тўлақонли ҳаётга тайёрлаш, шунингдек, уларнинг жисмоний, ақлий, руҳий, маънавий ва ахлоқий ривожланишига салбий таъсир кўрсатувчи омиллардан ҳимоя қилиш учун қуйидагилар Стратегиянинг асосий мақсадлари ҳисобланади:

(а) болаларнинг хавфсиз ва зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимояланган муҳитда яшаши ва ривожланишини таъминлаш;

(б) зўравонлик хавфи остида яшаётган болаларни эрта аниқлаш ва уларга манзилли ёрдам кўрсатиш;

(в) зўравонликдан жабрланган ёки зўравонликка гувоҳ бўлган болаларга комплекс хизматлар кўрсатиш ва уларни реабилитация қилиш.

6. Стратегиянинг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:

(а) болаларга нисбатан зўравонликнинг олдини олиш, зўравонлик ҳолатлари бўйича хабар бериш ва унга муносабат билдириш юзасидан қонунчилик ҳужжатларида белгиланган вазифаларнинг амалга оширилишини таъминлаш;

(б) ота-оналарнинг ота-оналик кўникмаларини ривожлантириш, оилаларнинг иқтисодий ҳолатини яхшилаш ва қўллаб-қувватлаш орқали болаларга нисбатан оилавий зўравонлик, шу жумладан, уларга шафқатсиз муносабатда бўлиш ҳолатларини камайтириш;

(в) болаларнинг янада самарали, гендер тенгликка асосланган, ижтимоий-психологик ўрганиш ва ҳаётий кўникмалар бўйича таълим олиш имкониятларини кенгайтириш, шунингдек, мактабгача таълим, умумий ўрта ва ўрта махсус таълим, ихтисослаштирилган ҳамда касбий таълим ташкилотлари, жамият ва кибермаконда улар учун хавфсиз ва қулай муҳитни таъминлаш;

(г) жамиятда болалар учун зўравонликсиз, ғамхўр, ҳурматга ва гендер тенгликка асосланган муносабатларни қўллаб-қувватлайдиган меъёр ва қадриятларни мустаҳкамлаш;

(д) зўравонликдан жабрланган ёки ўзига нисбатан зўравонлик содир этилиши хавфи остида бўлган болаларнинг сифатли тиббий, ижтимоий, психологик, ҳуқуқий ва бошқа хизматлардан фойдаланиш имкониятини кенгайтириш, уларнинг бузилган ҳуқуқларини тиклашга кўмаклашиш;

(ж) болаларга нисбатан зўравонликнинг олдини олиш ва унга қарши курашиш мақсадида маълумотларни тўплаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, мувофиқлаштириш, идоралараро ҳамкорлик қилиш ва жавобгарлик механизмларини такомиллаштириш.

1-§. Болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилиш мақсадида норматив-ҳуқуқий базани такомиллаштириш

7. Болаларга нисбатан зўравонликнинг олдини олиш, зўравонлик ҳолатлари бўйича хабар бериш ва унга муносабат билдириш юзасидан қонунчилик ҳужжатларида белгиланган вазифаларнинг бажарилишини таъминлаш мақсадида қуйидаги чоралар кўрилади:

(а) илғор хорижий давлатларнинг ижобий тажрибаси, халқаро ҳуқуқнинг умумэътироф этилган принцип ва нормаларини қабул қилиш, жумладан, Европа Кенгашининг Болаларни жинсий эксплуатация ва жинсий зўравонликдан ҳимоя қилиш тўғрисидаги конвенцияси (Лансароте конвенцияси), Бола ҳуқуқлари тўғрисидаги конвенциянинг хабар бериш тартибига оид факультатив протоколига, шунингдек, болаларга нисбатан зўравонликка қарши курашишда илғор халқаро тажриба моделларини (шу жумладан, «Барнахус» модели) жорий этиш, халқаро ташкилотларнинг тавсияларини инобатга олган ҳолда болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилиш бўйича маъмурий, жиноят ва жиноят-процессуал қонунчиликни қайта кўриб чиқиш ҳамда такомиллаштириш;

(б) зўравонликнинг ҳар қандай шаклидан жабрланган болаларга ва зўравонликка гувоҳ бўлган болаларга улар тегишли процессуал хатти-ҳаракатларга жалб этилган вақтдан эътиборан давлат ҳисобидан юридик ёрдамдан фойдаланиш ҳуқуқини бериш;

(в) болага нисбатан унинг қонуний вакиллари ёки бошқа қариндошлари томонидан содир этилган зўравонлик ҳолатлари бўйича ишни судга қадар юритиш ва суд муҳокамаси жараёнларидаги барча процессуал ҳаракатларни мажбурий тартибда болаларга нисбатан васийлик ва ҳомийлик органи вакилининг иштирокида амалга ошириш тартибини жорий этиш;

(г) болаларга нисбатан жинсий зўравонлик содир этиш билан боғлиқ ишлар доирасида болалар ва гумон қилинувчи, айбланувчи ёки судланувчи ўртасидаги юзлаштириш тергов ҳаракатини фақат терговчи ва прокурорнинг қарори ёки суднинг ажрими билан ўтказиш механизмини жорий этиш;

(д) мулкчилик шаклидан қатъий назар таълим, соғлиқни сақлаш ва аҳолини ижтимоий ҳимоя қилиш ташкилотлари ходимлари томонидан болаларга нисбатан зўравонлик кўринишида жиноят ёки маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этиш билан боғлиқ аниқланган фактлар ҳақида хабар бермаганлик учун маъмурий жавобгарликни белгилаш;

(ж) вояга етмаган шахсни махсус ўқув-тарбия муассасасига жойлаштириш тариқасидаги мажбурлов чораси ўрнига муқобил мажбурлов чораларини жорий этиш;

(з) болаларни онлайн зўравонлик ва кибержиноятлардан ҳимоя қилиш, шунингдек, онлайн зўравонликдан жабрланган болаларга ёрдам кўрсатиш, реабилитация қилиш ва уларнинг ҳуқуқларини тиклашнинг ҳуқуқий асосларини яратиш;

(и) жиноят процесси иштирокчиси бўлган болалар учун болаларга мослаштирилган суриштирув, тергов ва суд жараёнларини ташкил этиш, хусусан, процессуал ҳаракатлар давомида вояга етмаган гувоҳлар, жабрланувчилар, гумон қилинувчилар, айбланувчилар, судланувчилар ва бошқа процесс иштирокчилари учун алоҳида кутиш жойлари ҳамда ихтисослаштирилган (зарур видео ва аудио ускуналар билан таъминланган) сўроқ хоналарини ташкил этиш;

(к) болаларга нисбатан озодликдан маҳрум қилиш ўрнига муқобил жазо чораларини қўллаш, шунингдек, уларни жиноий таъқибдан четлаштиришнинг ҳуқуқий асосларини такомиллаштириш;

(л) суриштирув, тергов ва суд жараёнида болаларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ифода этиш учун ижтимоий ходимни процесс иштирокчиси сифатида киритиш;

(м) болалар билан ишлаш бўйича ички тартиб-қоидалар ва протоколларни, ходимларнинг лавозим йўриқномалари ва одоб-ахлоқ қоидаларини қайта кўриб чиқиш ҳамда уларни халқаро стандартларга мувофиқлаштириш, болалар билан ишловчи мутахассислар учун болалар билан ишлаш бўйича йўриқнома, протокол ва қўлланмалар ишлаб чиқиш;

(н) оғир ҳаётий вазиятда қолган, камбағал, ногиронлиги бўлган фарзандлари бор оилалар, шунингдек, ижтимоий ҳимояга муҳтож хотин-қизлар, ёлғиз она (ота)ларни қўллаб-қувватлаш тизимини такомиллаштириш, жумладан, давлат томонидан кўрсатиладиган ижтимоий ёрдам чораларини қайта кўриб чиқиш;

(о) болаларга нисбатан зўравонликка қарши курашиш бўйича қонунчилик ҳужжатлари тўғрисида аҳолининг, айниқса, мансабдор шахслар, болалар билан бевосита ишловчи мутахассислар ва ота-оналар (уларнинг ўрнини босувчи шахслар)нинг хабардорлигини ошириш.

2-§. Болаларга нисбатан зўравонликнинг олдини олишда оилани қўллаб-қувватлаш ва профилактика қилиш тизимини такомиллаштириш

8. Ота-оналарнинг ота-оналик кўникмаларини ривожлантириш, оилаларнинг иқтисодий ҳолатини яхшилаш ва қўллаб-қувватлаш орқали болаларга нисбатан оилавий зўравонлик, шу жумладан, уларга шафқатсиз муносабатда бўлиш ҳолатларини камайтириш мақсадида қуйидаги чоралар кўрилади:

(а) ижобий тарбия модели бўйича дастурларни ишлаб чиқиш;

(б) болаларни оиладан ажратиш ва оилада болаларга нисбатан шафқатсиз муносабатда бўлиш, шунингдек, болаларнинг оилавий зўравонлик, болалар ўртасида зўравонлик хатти-ҳаракатларининг гувоҳи бўлишининг олдини олишга қаратилган ота-оналар (уларнинг ўрнини босувчи шахслар)нинг кўникмаларини ошириш бўйича махсус дастурлар ишлаб чиқиш;

(в) зўравонликдан жабрланган, ўзига нисбатан зўравонлик содир этилиши хавфи остида бўлган ёки ҳуқуқбузарлик содир этган болаларнинг ота-оналари (уларнинг ўрнини босувчи шахслари) учун «меҳрли оила» хизматини ташкил этиш;

(г) ижобий ота-оналик, оиланинг иқтисодий имкониятларини кенгайтириш ва бошқа хизматлар билан қамраб олиш бўйича оилалар билан ишловчи, шу жумладан, уларга хизматлар кўрсатувчи ходимларнинг салоҳиятини ошириш;

(д) оғир аҳволга тушиб қолган оилаларни қўллаб-қувватлашда жамоатчилик иштирокини кучайтиришга қаратилган дастурларни ишлаб чиқиш;

(ж) «маҳалла еттилиги», шу жумладан, ижтимоий ходимлар ва патронаж ҳамшираларининг оилаларни ўрганиш жараёнида болаларга нисбатан зўравонлик ҳолатларини аниқлаш, хабар бериш ва унга муносабат билдириш ҳамда оилаларга зўравонликнинг олдини олишга қаратилган тавсиялар бериш бўйича кўникмаларини ошириш;

(з) фуқароларни зўравонликдан жабрланган ва ўзига нисбатан зўравонлик содир этилиши хавфи остида бўлган, шунингдек, ижтимоий жиҳатдан хавфли аҳволда бўлган болаларга оилага яқин муҳитда ғамхўрлик кўрсатиш ҳамда тарбиялаш жараёнларига жалб қилишга қаратилган тарғибот материалларини тайёрлаш ва оммавий ахборот воситалари орқали кенг ёритиш.

3-§. Болалар учун хавфсиз ва ҳар томонлама қулай таълим муҳитини яратиш

9. Болаларнинг янада самарали, гендер тенгликка асосланган, ижтимоий-психологик ўрганиш ва ҳаётий кўникмалар бўйича таълим олиш имкониятларини кенгайтириш, шунингдек, мактабгача таълим, умумий ўрта ва ўрта махсус таълим, ихтисослаштирилган ҳамда касбий таълим ташкилотлари, жамият ва кибермаконда улар учун хавфсиз ва қулай муҳитни таъминлаш мақсадида қуйидаги чоралар кўрилади:

(а) мактабгача таълим, умумий ўрта ва ўрта махсус таълим, ихтисослаштирилган ҳамда касбий таълим ташкилотларида «хавфсиз таълим» муҳитини яратиш, болаларга нисбатан зўравонликнинг барча шаклларининг олдини олиш ва улар ҳақида хабар бериш (шу жумладан, аноним хабар бериш) бўйича ўқувчилар учун тушунарли усулларда дастурлар ва тарғибот материалларини ишлаб чиқиш;

(б) болаларга нисбатан зўравонликнинг олдини олиш ва унга қарши чоралар кўришга алоҳида эътибор қаратган ҳолда инклюзив, хавфсиз ва қулай таълим муҳитини яратиш, миллий таълим дастурларини такомиллаштириш;

(в) таълим ташкилотларида зўравонликнинг олдини олиш, педагоглар ва бошқа ходимлар ҳамда ўқувчилар ўртасида дўстона муҳитни яратиш бўйича чора-тадбирларни амалга ошириш, шунингдек, психологик хизматни самарали йўлга қуйиш;

(г) болаларга нисбатан зўравонликнинг олдини олиш, зўравонлик ҳолатларини аниқлаш ва унга қарши курашиш бўйича педагоглар ва бошқа ходимларнинг малакасини ошириш;

(д) болаларга нисбатан зўравонликнинг олдини олишда оила, маҳалла ва таълим ташкилотлари ўртасида ҳамкорликни йўлга қўйиш, таълим ташкилотларида зўравонлик ҳолатини аниқлаш, хабар бериш ва муносабат билдириш бўйича ички тартиб қоидаларни ишлаб чиқиш;

(ж) таълим ташкилотларида ўқувчиларнинг бола ҳуқуқлари ва эркинликлари, уларни зўравонликнинг барча шаклларидан (шу жумладан, таъқиб этиш (буллинг) ва жинсий зўравонлик) ҳимоя қилиш, болалар ўртасида спиртли ичимликлар, гиёҳвандлик воситалари, психотроп ёки инсон ақл-иродасига таъсир этувчи бошқа моддаларни истеъмол қилишнинг олдини олиш, уларнинг соғлом турмуш тарзи, эрта никоҳнинг олдини олиш ва унинг салбий оқибатлари ҳамда репродуктив саломатлик тўғрисидаги хабардорлигини ошириш;

(з) таълим ташкилотларида ўқувчилар ўртасида, айниқса, бир таълим ташкилотидан бошқа таълим ташкилотига ўқишини кўчирган ўқувчиларнинг таъқиб этилиши (буллинг)нинг олдини олиш, уларнинг янги муҳитга мослашишига кўмаклашиш бўйича чора-тадбирларни амалга ошириш;

(и) болалар ўртасида кибержиноятларнинг олдини олиш бўйича комплекс чора-тадбирларни амалга ошириш ҳамда болаларга нисбатан онлайн зўравонликнинг олдини олиш бўйича кўрилаётган чораларнинг самарадорлигини ошириш, жумладан, болалар, ота-оналар (уларнинг ўрнини босувчи шахслар) ўртасида рақамли саводхонликни ошириш ҳамда болаларнинг зарарли интернет саҳифаларига киришини чеклаш учун ота-оналар назорати механизмларини жорий этиш.

4-§. Зўравонликнинг олдини олиш бўйича тарғибот тадбирлари

10. Жамиятда болалар учун зўравонликсиз, ғамхўр, ҳурматга ва гендер тенгликка асосланган муносабатларни қўллаб-қувватлайдиган меъёр ва қадриятларни мустаҳкамлаш мақсадида қуйидаги чоралар кўрилади:

(а) болаларга нисбатан зўравонлик, оиладаги низолар ва эрта никоҳнинг салбий таъсири ҳақида аҳолининг хабардорлигини ошириш, оилаларда соғлом ижтимоий муҳитни тарғиб қилиш учун «маҳалла еттилиги» ва турли соҳаларда фаолият юритаётган ҳамда муайян ютуқларга эришган шахслар иштирокида тарғибот тадбирларини ташкил этиш;

(б) фуқароларнинг болаларга нисбатан зўравонлик ҳолатлари бўйича хабар бериш юзасидан масъулиятини оширишга (болага доир шахсий маълумотларнинг махфийлигини таъминлаган ҳолда) қаратилган тарғибот материалларини тайёрлаш ва оммавий ахборот воситалари орқали кенг ёритиш;

(в) жамиятда болаларга нисбатан зўравонликни қўллаб-қувватловчи стереотипларни ўзгартиришга қаратилган тарғибот ва ташвиқот ишларини кенгайтириш;

(г) болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилишда оммавий ахборот воситаларининг ролини кучайтириш, қонунчилик ҳужжатлари ва дастурлар ҳақида жамоатчиликнинг хабардорлигини ошириш;

(д) зўравонликка йўл қўймаслик ва оилада ўзаро ҳурматга асосланган муносабатларни ривожлантириш, эрта никоҳнинг олдини олишга қаратилган тарғибот материалларини тайёрлаш, тарғибот тадбирларини ташкил қилиш;

(ж) болаларга нисбатан зўравонлик ҳолатларини ахлоқ меъёрларни ҳисобга олган ҳолда конструктив ёритиш учун оммавий ахборот воситалари ходимларининг салоҳиятини ошириш, журналистика этикасига риоя этилишини таъминлаш.

5-§. Зўравонликдан жабрланган болаларга ижтимоий хизмат ҳамда тиббий ёрдам кўрсатиш тизимини такомиллаштириш

11. Зўравонликдан жабрланган ёки ўзига нисбатан зўравонлик содир этилиши хавфи остида бўлган болаларнинг сифатли тиббий, ижтимоий, психологик ва ҳуқуқий хизматлардан фойдаланиш имкониятини кенгайтириш, уларнинг бузилган ҳуқуқларини тиклашга кўмаклашиш мақсадида қуйидаги чоралар кўрилади:

(а) зўравонлик ҳолатлари бўйича (шу жумладан, «ишонч телефони» ва телеграм-бот орқали) хабар беришнинг болалар учун тушунарли бўлган механизмларини яратиш ва уларни болалар ўртасида тарғибот қилиш чораларини кўриш;

(б) зўравонликдан жабрланган болаларга тиббий ёрдам кўрсатиш тизимини такомиллаштириш, шу жумладан, тиббий ёрдам кўрсатиш ва суд-тиббий экспертиза (аниқлаш, текшириш, расмийлаштириш, даволаш ва йўналтириш) бўйича клиник баённомалар (клиник протоколлар) ишлаб чиқиш ва амалиётга жорий этиш, тиббиёт ходимларининг малакасини ошириш;

(в) болалар, уларнинг ота-оналари (уларнинг ўрнини босувчи шахслар) ҳамда болалар билан бевосита ишлашни назарда тутувчи фаолият турлари билан шуғулланувчи шахсларнинг зўравонликдан жабрланган ёки ўзига нисбатан зўравонлик содир этилиши хавфи остида бўлган болалар учун мавжуд хизматлар ва тегишли давлат органларига хабар бериш механизмлари ҳақида хабардорлигини ошириш;

(г) «ишонч телефони» операторлари, таълим ташкилотлари ходимлари, ижтимоий ходимлар, тиббиёт ходимлари, профилактика инспекторлари ва инспектор-психологларни болаларга нисбатан зўравонлик ҳолатлари ҳақидаги хабарларга муносабат билдириш ва зарур маслаҳатлар бериш бўйича ўқитиш, зўравонлик ҳолати бўйича хабарларни қонунчиликда назарда тутилган ҳоллардан ташқари учинчи шахсларга ошкор этмаслик, уларни хизматларга йўналтириш бўйича салоҳиятини ривожлантириш;

(д) зўравонликдан, айниқса, жинсий зўравонлик ва жинсий эксплуатациядан жабрланган болаларга шошилинч ёрдам кўрсатиш, уларни реабилитация қилиш, тиббий ва психологик ёрдам кўрсатиш тизимини такомиллаштириш;

(ж) руҳий зўравонликдан жабрланган болаларга психологик хизмат кўрсатиш тизимини такомиллаштириш, психологик ва психиатрия хизматларини кўрсатиш стандартлари ва тавсияларини (протоколларини) ишлаб чиқиш, болаларга психологик хизмат кўрсатувчи мутахассисларни тайёрлаш, уларнинг малакасини ошириш;

(з) зўравонликдан жабрланган ва ўзига нисбатан зўравонлик содир этилиши хавфи остида бўлган болалар учун профессионал тутинган оила, кундузги шаклда, кичик ҳажмли уйлардаги ва бошқа турдаги ижтимоий хизматларни йўлга қўйиш, мазкур жараёнга нодавлат нотижорат ташкилотларни жалб қилиш;

(и) зўравонликдан жабрланган болаларга ижтимоий реабилитация хизматларини кўрсатувчи муассасалар фаолиятини такомиллаштириш;

(к) болаларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича ихтисослаштирилган судьялар корпусини шакллантириш ҳамда ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларда ихтисослаштирилган бўлинмалар фаолиятини қайта кўриб чиқиш ва такомиллаштириш;

(л) болалар ҳуқуқларини ҳимоя қилишга ихтисослашган адвокатлар корпусини шакллантириш, суриштирув, дастлабки тергов, прокуратура ва суд органлари ходимларининг процессуал ҳаракатлар жараёнида болаларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ишончли ҳимоя қилиш бўйича малакасини ошириш;

(м) зўравонликдан жабрланган ҳамда ўзига нисбатан зўравонлик содир этилиши хавфи остида бўлган болаларга ижтимоий хизматларни кўрсатувчи ижтимоий ходимларнинг салоҳиятини ошириш;

(н) зўравонликдан жабрланган ҳамда ўзига нисбатан зўравонлик содир этилиши хавфи остида бўлган болаларга оилага яқин муҳитда ғамхўрлик кўрсатиш ҳамда тарбиялашнинг муқобил шаклларини такомиллаштириш;

(о) зўравонликдан жабрланган ва ўзига нисбатан зўравонлик содир этилиши хавфи остида бўлган, шунингдек, ижтимоий жиҳатдан хавфли аҳволда бўлган болалар ҳамда уларнинг ота-оналари (уларнинг ўрнини босувчи шахслар)га ихтисослашган ижтимоий хизматларни кўрсатувчи жисмоний ва юридик шахсларни қўллаб-қувватлаш тизимини йўлга қўйиш;

(п) интернат шаклидаги муассасалардан чиқарилган, жазони ижро этиш муассасаларидан озод қилинган, можаро зоналаридан ва хорижда ота-онаси қарамоғидан маҳрум бўлганлиги сабабли Ўзбекистон Республикасига олиб келинган болалар учун реинтеграция дастурларини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш.

6-§. Болаларга нисбатан зўравонликнинг олдини олиш ҳамда унга қарши курашиш мақсадида маълумотларни тўплаш, мониторинг қилиш ва мувофиқлаштириш

12. Болаларга нисбатан зўравонликнинг олдини олиш ва унга қарши курашиш мақсадида маълумотларни тўплаш, мониторинг қилиш, мувофиқлаштириш, ҳамкорлик ва жавобгарлик механизмларини такомиллаштириш мақсадида қуйидаги чоралар кўрилади:

(а) зўравонликдан жабрланган ҳамда ўзига нисбатан зўравонлик содир этилиши хавфи остида бўлган, шунингдек, зўравонликка гувоҳ бўлган болалар ҳақидаги барча маълумотларни (шу жумладан, ёши, жинси, зўравонлик шакли, жисмоний ҳолати) ўз ичига олган ҳамда доимий янгиланиб турувчи ягона маълумотлар базасини яратиш ҳамда уни бошқа давлат органлари ахборот тизимлари билан интеграция қилиш;

(б) болаларга нисбатан зўравонлик бўйича сўровнома (Survey on Violence Against Children (VAC), ЮНИСЕФнинг мультииндикатор кластер кузатувлари (MICS), ЖССТнинг мактаб саломатлиги сўровлари (SBHS) методикалари асосида аҳоли ўртасида сўровнома ва тадқиқотлар ўтказиш;

(в) болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилишга ихтисослашган халқаро ташкилотлар, жамиятлар ва институтлар (шу жумладан, Болаларга нисбатан зўравонликка барҳам бериш бўйича глобал ташаббус (End Violence Against Children Global Initiative), Болаларга нисбатан шафқатсизлик ва ғамхўрлик кўрсатмасликнинг олдини олиш бўйича халқаро ҳамжамият (ISPCAN-International Society for the Prevention of Child Abuse and Neglect) билан ҳамкорликни йўлга қўйиш;

(г) болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилиш бўйича белгиланган чора-тадбирларни барқарор молиялаштириш тизимини йўлга қўйиш;

(д) болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилиш бўйича қонун ҳужжатлари устидан парламент назоратини таъминлаш.

4-боб. Стратегияни амалга оширишдан кутилаётган натижалар

13. Стратегияда белгиланган вазифаларни амалга ошириш орқали қуйидаги натижаларга эришиш режалаштирилган:

(а) болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилиш, зўравонликдан жабрланган ёки ўзига нисбатан зўравонлик содир этилиши хавфи остида бўлган болаларни ижтимоий, ҳуқуқий, психологик ва тиббий қўллаб-қувватлашга доир муносабатларни тартибга солувчи қонунчилик ҳужжатлари, халқаро ва маҳаллий стандартлар ҳамда уларни амалга ошириш механизмларини ўз ичига олган норматив-ҳуқуқий база такомиллаштирилади;

(б) болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилиш, зўравонлик ҳолатларини эрта аниқлаш бўйича давлат органлари ва ташкилотлар ўртасида самарали идоралараро ҳамкорлик тизими йўлга қўйилади;

(в) болаларга нисбатан зўравонлик ҳолатини аниқлаш, баҳолаш, хабар бериш, таъсир чорасини қўллаш, давлат томонидан кафолатланган хизматлар кўрсатиш, реабилитация қилиш ва мослаштиришнинг яхлит интеграциялашган тизими яратилади;

(г) зўравонликдан жабрланган ёки ўзига нисбатан зўравонлик содир этилиши хавфи остида бўлган болалар ва уларнинг оилаларига маҳалла, туман (шаҳар) ва вилоят даражасида ижтимоий, ҳуқуқий, психологик ва бошқа хизматлар кўрсатиш тизими йўлга қўйилади;

(д) зўравонликдан жабрланган ёки унга гувоҳ бўлган болаларни ҳимоя қилиш ва уларга ижтимоий, ҳуқуқий, психологик ва тиббий хизмат кўрсатиш қоидалари (стандартлари) ишлаб чиқилади, процессуал ҳаракатлар давомида болаларнинг ҳуқуқлари кафолатланган одил судлов тизими жорий этилади;

(ж) жамиятда болаларга нисбатан зўравонликни қўллаб-қувватловчи стереотиплар ўзгартирилади, зўравонликка қарши тоқатсизлик маданияти шакллантирилади, зўравонлик учун жавобгарлик муқаррарлиги таъминланади;

(з) ижобий хорижий тажрибалар асосида мамлакатда болаларга нисбатан ғамхўр, кўмаклашувчи ва қўллаб-қувватлайдиган тизим шакллантирилади.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 24 декабрдаги ПФ-256-сон Фармонига 2-ИЛОВА

Болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилиш стратегиясини 2026-2027 йилларда амалга ошириш бўйича

Т/р Чора-тадбирлар номи Амалга ошириш механизми Ижро муддати Масъул ижрочилар I. Норматив-ҳуқуқий базани такомиллаштириш 1. Зўравонликдан жабрланган болалар учун профессионал тутинган оила хизматини йўлга қўйиш. Профессионал тутинган оилани ташкил этиш бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш ва Вазирлар Маҳкамасига киритиш. Бунда профессионал тутинган оилани ташкил этиш, фаолиятини молиялаштириш, зўравонлик натижасида оиласидан олинган ва ўзига нисбатан зўравонлик содир этилиши хавфи остида бўлган, шунингдек, ижтимоий жиҳатдан хавфли аҳволда бўлган болаларни жойлаштириш тартиби назарда тутилади. 2026 йил январь Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Ички ишлар вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 2. Зўравонликнинг ҳар қандай шаклидан жабрланган ва зўравонликка гувоҳ бўлган болаларни ҳимоя қилиш тизимини такомиллаштириш. Қонун ҳужжатларига қуйидагиларни назарда тутувчи ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш бўйича қонун лойиҳасини киритиш: (а) вояга етмаганлар масалалари бўйича инспектор-психологлар (катта инспектор-психологлар)га зўравонлик содир этган ёхуд уларни содир этишга мойил бўлган шахс томонидан ҳимоя ордери талабларини бажармаганлик учун маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги баённомани тузиш ваколатини бериш; (б) зўравонликдан жабрланган болаларга ва зўравонликка гувоҳ бўлган болаларга улар тегишли процессуал хатти-ҳаракатларга жалб этилган вақтдан эътиборан давлат ҳисобидан юридик ёрдамдан фойдаланиш ҳуқуқини бериш; (в) болаларга нисбатан уларнинг қонуний вакиллари ёки бошқа қариндошлари томонидан зўравонлик ҳолатлари бўйича ишни судга қадар юритиш ва суд муҳокамаси жараёнларидаги барча процессуал ҳаракатларни амалга оширишда васийлик ва ҳомийлик органи вакилининг иштирокида кўриш амалиётини жорий этиш; (г) болаларга нисбатан зўравонлик содир этиш билан боғлиқ жиноят ишлари бўйича жабрланган болаларнинг дастлабки кўрсатувларини мажбурий тарзда видео тасвирга тушириш тартибини жорий этиш; (д) мулкчилик шаклидан қатъи назар таълим, соғлиқни сақлаш ва аҳолини ижтимоий ҳимоя қилиш ташкилотлари ходимлари томонидан болаларга нисбатан зўравонлик билан боғлиқ аниқланган фактлар ҳақида хабар бермаганлик учун маъмурий жавобгарлик киритиш; (ж) Болалар масалалари бўйича Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар, Тошкент шаҳри ва туман (шаҳар) комиссиялари қарорларини ижро этмаслик ёки ижро этишга тўсқинлик қилганлик учун маъмурий жавобгарлик белгилаш; (з) вояга етмаган шахсни махсус ўқув-тарбия муассасасига жойлаштириш тариқасидаги мажбурлов чораси ўрнига муқобил мажбурлов чораларини жорий этиш. 2026 йил апрель Ички ишлар вазирлиги, Бош прокуратура, Олий суд, Адлия вазирлиги, Болалар омбудсмани, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги 3. Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекси , Жиноят-ижроия кодекси , Жиноят кодекси ва Жиноят-процессуал кодексининг болаларни жисмоний зўравонлик, жинсий зўравонлик ва жинсий эксплуатация қилиш, руҳий зўравонлик, ғамхўрлик кўрсатмаслик, таъқиб этилишдан (шу жумладан, телекоммуникация тармоқларидан ёки Интернет жаҳон ахборот тармоғидан фойдаланган ҳолда) ҳимоя қилиш билан боғлиқ моддаларини қайта кўриб чиқиш. 1. Ишчи гуруҳ тузган ҳолда илғор хорижий давлатлар тажрибаларини ўрганиш. 2026 йил март Ички ишлар вазирлиги, Бош прокуратура, Олий суд, Адлия вазирлиги, Болалар омбудсмани, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги 2. Болаларга нисбатан жисмоний зўравонлик, жинсий зўравонлик ва жинсий эксплуатация қилиш, руҳий зўравонлик, ғамхўрлик кўрсатмаслик, таъқиб этганлик (шу жумладан, телекоммуникация тармоқларидан ёки Интернет жаҳон ахборот тармоғидан фойдаланган ҳолда) учун жавобгарликни кучайтиришни назарда тутувчи қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш ва белгиланган тартибда киритиш. Бунда: (а) болаларнинг ўлимига сабаб бўлган жиноий хатти-ҳаракатларни содир қилган шахслар амнистия акти асосида, ярашилганлиги муносабати билан жавобгарликдан озод қилинмаслиги, енгилроқ жазо тайинлаш ва шартли ҳукм қўлланилмаслигига; (б) вояга етмаган шахсларга нисбатан жинсий зўравонлик содир этган шахсларни жавобгарликка тортиш ёки жазони ижро этиш муддати ўтиб кетганлиги муносабати билан жавобгарликдан ёки жазодан озод қилишга йўл қўйилмаслигига алоҳида эътибор қаратилади. 2026 йил апрель 4. Европа Кенгашининг болаларни жинсий эксплуатация қилиш ва жинсий зўравонликдан ҳимоя қилиш тўғрисидаги Конвенциясига (Лансароте, 2007 йил 25 октябрь) қўшилишнинг мақсадга мувофиқлигини ўрганиб чиқиш. 1. Конвенцияга қўшилиш юзасидан миллий экспертлар гуруҳини шакллантириш. 2026 йил февраль Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Бош прокуратура, Ички ишлар вазирлиги, Ташқи ишлар вазирлиги, Адлия вазирлиги, Олий суд 2. Конвенцияга қўшилишнинг мақсадга мувофиқлигини ўрганиш. 2026 йил март 3. Умумлашган хулосани Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига кўриб чиқиш учун киритиш. 2026 йил апрель 5. Бола ҳуқуқлари тўғрисидаги конвенциянинг хабар бериш тартибига оид Факультатив протоколига қўшилиш масаласини кўриб чиқиш. 1. Факультатив протоколга қўшилиш юзасидан миллий экспертлар гуруҳини шакллантириш. 2026 йил январь Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, Болалар омбудсмани, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Ташқи ишлар вазирлиги, Адлия вазирлиги, Бош прокуратура 2. Факультатив протоколга қўшилишнинг мақсадга мувофиқлигини ўрганиш. 2026 йил февраль 3. Умумлашган хулосани Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига кўриб чиқиш учун киритиш. 2026 йил апрель 6. Ҳуқуқни муҳофаза қилиш ва суд органлари томонидан амалга ошириладиган процессуал ҳаракатлар жараёнида болаларнинг ҳуқуқларини ишончли ҳимоя қилиш тизимини такомиллаштириш. 1. Мутасадди вазирлик ва идоралар мутахассисларидан иборат ишчи гуруҳ тузиш. 2026 йил февраль Ички ишлар вазирлиги, Бош прокуратура, Олий суд, Адлия вазирлиги, Болалар омбудсмани, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги 2. Амалдаги қонунчиликни процессуал ҳаракатлар жараёнида болаларнинг манфаатларига дахл қилувчи, уларнинг ҳуқуқини чекловчи қоидаларнинг мавжудлиги нуқтаи назаридан тўлиқ хатловдан ўтказиш. 2026 йил март 3. Суриштирув, тергов ва суд жараёнида бола манфаатларини ифода этиш учун ижтимоий ходимни процесс иштирокчиси сифатида белгилаш масаласини кўриб чиқиш. 4. Илғор хорижий давлатлар тажрибаларини, халқаро ташкилотлар тавсияларини ўрганиш. 2026 йил апрель 5. Ўрганиш натижалари асосида тажриба синов тариқасида «Барнахус» моделини жорий этиш, шунингдек, болаларнинг манфаатларига дахл қилувчи, уларнинг ҳуқуқини чекловчи қоидаларни бекор қилиш ва ўзгартириш бўйича норматив- ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш ва белгиланган тартибда киритиш. 2026 йил июнь 7. Болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарликни кучайтириш. Илғор хорижий давлат тажрибаларини ўрганган ҳолда болаларни уларнинг соғлиғига зарар етказувчи ахборотдан ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонунчиликни такомиллаштириш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш ва белгиланган тартибда Ҳукуматга киритиш. 2026 йил март Ахборотлаштириш ва телекоммуникациялар соҳасида назорат инспекцияси, Болалар омбудсмани, Бош прокуратура, Олий суд, Ички ишлар вазирлиги, Адлия вазирлиги, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги 8. Таълим ташкилотларида болаларга нисбатан зўравонлик содир этган ходимларнинг болаларга таълим ва тарбия бериш фаолияти билан шуғулланишини тақиқлаш масаласини ўрганиб чиқиш. Меҳнат қонунчилигига таълим ташкилотларида болаларга нисбатан зўравонлик содир этган ходимларнинг келгусида болалар билан ишлаш бўйича меҳнат фаолиятини давом эттиришини чекловчи ёки тақиқловчи қоидаларни белгилаш нуқтаи назаридан таклифлар тайёрлаш ва Ҳукуматга киритиш. 2026 йил март Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар II. Болаларга нисбатан зўравонликни олдини олишда оилани қўллаб-қувватлаш (профилактика) тизимини такомиллаштириш 9. Патронаж ҳамшираси томонидан хонадонларга ташриф буюриш жараёнида болаларга нисбатан зўравонлик ҳолатлари юзасидан зудлик билан «Инсон» ижтимоий хизматлар марказлари ва ички ишлар органларини мажбурий равишда хабардор қилиш амалиётини йўлга қўйиш. Патронаж ҳамширасининг лавозим йўриқномаси ва функционал вазифаларини қайта кўриб чиқиш ҳамда хонадонларга ташриф буюриш жараёнида болаларга нисбатан зўравонлик ҳолатлари аниқланганда, «Инсон» ижтимоий хизматлар марказлари ва ички ишлар органларини хабардор қилиш мажбуриятини юклаш. 2026 йил январь Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги 10. Зўравонликдан жабрланган, ўзига нисбатан зўравонлик содир этилиши хавфи остида бўлган ва ижтимоий жиҳатдан хавфли аҳволда бўлган болаларнинг ота-оналари (уларнинг ўрнини босувчи шахслар) учун «меҳрли оила» хизматини йўлга қўйиш. 1. Болаларни қўллаб-қувватлаш ва ижтимоий интеграция маркази томонидан «Меҳрли оила» хизматларини йўлга қўйиш. 2. Зўравонликдан жабрланган, ўзига нисбатан зўравонлик содир этилиши хавфи остида бўлган ва ҳуқуқбузарлик содир этган болаларнинг ота-оналари (уларнинг ўрнини босувчи шахслар)ни «Меҳрли оила» курсларига жалб этиш. 2026 йил мартдан бошлаб доимий равишда Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги, Оила ва хотин-қизлар қўмитаси, Республика Маънавият ва маърифат маркази 11. Ижтимоий жиҳатдан хавфли аҳволда бўлган оилалар билан ишлаш, оиладаги салбий одатларни бартараф этишга кўмаклашиш ва қўллаб-қувватлаш. Вояга етмаган фарзандларининг хулқ-атворига салбий таъсир кўрсатаётган, шу жумладан, салбий одатлари (спиртли ичимликлар, гиёҳвандлик воситалари, психотроп ёки инсон ақл-иродасига таъсир этувчи бошқа моддаларга қарам бўлиб қолиш) мавжуд ёки улар билан шафқатсиз муомалада бўлаётган ота-оналарга: (а) эҳтиёжлари асосида ижтимоий, психологик ва ҳуқуқий хизмат кўрсатиш; (б) зарур ҳолларда тиббий ёрдам олишга кўмаклашиш; (в) оилани мустаҳкамлаш ва қўллаб-қувватлашга, ота-оналик кўникмаларини ривожлантиришга қаратилган дастурларга жалб этиш орқали оиладаги муҳитни яхшилашга кўмаклашиш. Доимий равишда Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Ички ишлар вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар III. Болалар учун хавфсиз ва ҳар томонлама қулай таълим муҳитини яратиш 12. Таълим ташкилотлари (мактабгача таълим, умумий ўрта ва ўрта махсус таълим, ихтисослаштирилган ҳамда касбий таълим ташкилотлари)да хавфсиз таълим муҳитини яратиш, болаларни зўравонликдан ҳимоя қилиш қоидалари (тартиб-таомиллари) ва тизимини жорий этиш. 1. Таълим ташкилотлари (мактабгача таълим, умумий ўрта ва ўрта махсус таълим, ихтисослаштирилган ҳамда касбий таълим ташкилотлари) ходимларининг болаларга нисбатан зўравонлик содир этмаслик, зўравонликка учраган болалар тўғрисида «Инсон» ижтимоий хизматлар марказлари ва ички ишлар органларини хабардор қилиш бўйича мажбуриятларини одоб-ахлоқ қоидалари, меҳнат шартномаси ва лавозим йўриқномасига киритиш. 2026 йил январь Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 2. Таълим ташкилотлари (мактабгача таълим, умумий ўрта ва ўрта махсус таълим, ихтисослаштирилган ҳамда касбий таълим ташкилотлари)да болаларга нисбатан зўравонликдан холи муҳитни яратиш. Доимий равишда 3. Таълим ташкилотлари (мактабгача таълим, умумий ўрта ва ўрта махсус таълим, ихтисослаштирилган ҳамда касбий таълим ташкилотлари)да болаларга нисбатан зўравонликнинг олдини олиш учун масъул бўлган шахсларни тайинлаш. Доимий равишда 4. Болаларга зўравонликдан ҳимояланиш бўйича уларнинг ёшига мос бўлган тарқатма материалларни тайёрлаш. Доимий равишда 13. Умумий ўрта таълим ташкилотларида хавфсиз, зўравонликдан ҳоли муҳитни яратиш. 1. «Хавфсиз мактаб» концепциясини ва «Хавфсиз мактаб» муҳитини жорий этиш бўйича услубий қўлланмани ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш. 2026 йил апрель-май Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 2. Намунали мактаблар рейтингини шакллантириш бўйича баҳолаш мезонларининг индикаторларига умумий ўрта таълим ташкилотларида болаларга нисбатан зўравонлик ҳолатларини киритиш. 2026 йил май 3. Барча умумий ўрта таълим ташкилотларида алоҳида психолог хонасини ташкил этиш ва зарур инвентарлар билан жиҳозлаш (зарур инвентарлар билан жиҳозланган алоҳида хоналар ажратилган таълим ташкилотлари бундан мустасно). 2026-2027 йиллар давомида 4. Зўравонлик ҳолатларини олдини олишда ўқувчиларнинг ҳаётий кўникмаларини ривожлантириш, шу жумладан, уларда шахсий чегараларни белгилаш, зўравонликка учраганда ёки зўравонликка гувоҳ бўлганда муносабат билдириш, ваколатли органларга мурожаат қилиш, айбдорлик ёки қўрқув ҳиссини енгиш бўйича кўникмаларни шакллантириш. Доимий равишда 14. Умумий ўрта таълим ташкилотларида ўқувчиларнинг зўравонликка қарши курашиш бўйича ижтимоий фаоллигини ошириш. 1. Ҳар йили умумий ўрта таълим ташкилотларида зўравонликни олдини олиш бўйича давра суҳбатлари, танловлар ва семинарлар ўтказиш. 2. Зўравонликни олдини олиш ва унга қарши курашишга қаратилган маданий-маърифий тадбирлар ва тўгараклар ташкил қилиш. 3. Ўқувчилар учун болаларга нисбатан зўравонлик ҳолатлари ҳақида хабар беришнинг қулай механизмларини яратиш. 2026 йил январдан бошлаб доимий равишда Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги, Республика Маънавият ва маърифат маркази 15. Болаларга нисбатан телекоммуникация тармоқлари ёки Интернет жаҳон ахборот тармоғи орқали зўравонликнинг барча шакллари, шу жумладан, улар ўртасида кибержиноятчиликнинг олдини олиш чораларини кўриш. 1. Таълим ташкилотларида болалар ўртасида онлайн зўравонлик ва кибержиноятчиликнинг олдини олиш бўйича профилактик тадбирларни амалга ошириш. 2. Ўқувчилар ва уларнинг ота-оналарини «рақамли хавфлар» тўғрисида хабардорлигини ошириш бўйича чора-тадбирларни амалга ошириш. 2026 йил январдан бошлаб доимий равишда Ички ишлар вазирлиги, Рақамли технологиялар вазирлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги 16. Таълим ташкилотлари (мактабгача таълим, умумий ўрта ва ўрта махсус таълим, ихтисослаштирилган ҳамда касбий таълим ташкилотлари) педагоглари ва бошқа ходимлари томонидан болаларга нисбатан зўравонлик содир этилишини олдини олиш чораларини кўриш. 1. Таълим ташкилотлари (мактабгача таълим, умумий ўрта ва ўрта махсус таълим, ихтисослаштирилган ҳамда касбий таълим ташкилотлари) педагоглари ва бошқа ходимлари томонидан болаларга нисбатан зўравонлик содир этиш ҳолатини таълим ташкилотларининг ички меҳнат тартиб-қоидалари ва меҳнат шартномаларида белгиланадиган меҳнат мажбуриятларининг бир марта қўпол равишда бузилишлари рўйхатига киритиш. 2. Педагог кадрларни тайёрлайдиган олий таълим ташкилотлари, қайта тайёрлаш ва малака ошириш ташкилотларининг таълим дастурларида болаларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, уларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилиш, болаларга нисбатан зўравонлик содир этмаслик, синфни бошқариш, таълим-тарбия жараёнида ижобий тартиб-интизомни сақлашни назарда тутувчи дарс соатларини киритиш. 2026 йил январь Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар 3. Зўравонликдан жабрланган ва ўзига нисбатан зўравонлик содир этилиши хавфи остида бўлган болаларга психологик-ижтимоий ёрдам кўрсатиш учун таълим ташкилотлари психологларининг малакасини ошириш. Доимий равишда IV. Зўравонликнинг олдини олиш ва болаларга нисбатан салбий стереотипларга қарши курашиш бўйича тарғибот тадбирлари 17. Болаларга нисбатан зўравонликни қўллаб-қувватловчи стереотиплар ва зарарли одатларнинг олдини олиш. Оилаларда, маҳаллаларда ва таълим ташкилотларида: (а) болаларга нисбатан зўравонликнинг салбий таъсири ҳақида аҳолининг хабардорлигини ошириш, оилаларда соғлом ижтимоий муҳит ва гендер тенглигини тарғиб қилиш, эрта никоҳни олдини олиш бўйича «маҳалла еттилиги» ҳамда диний уламоларни жалб қилган ҳолда давра суҳбатлари, тадбирлар ташкил этиш; (б) зўравонликка (шу жумладан, ахборот-коммуникация технологияларидан фойдаланган ҳолда ёки Интернет жаҳон ахборот тармоғи орқали) йўл қўймаслик ва оилада ўзаро ҳурматга асосланган муносабатларни ривожлантиришга қаратилган тарғибот материалларини тайёрлаш, тарғибот тадбирларини ташкил қилиш; (в) зўравонликнинг олдини олиш бўйича болалар ва ёшлар иштирокида тадбирлар ўтказиш. 2026 йил январдан бошлаб ҳар ойда камида бир марта Ўзбекистон маҳаллалари уюшмаси, Оила ва хотин-қизлар қўмитаси, Республика Маънавият ва маърифат маркази, Дин ишлари бўйича қўмита, Ички ишлар вазирлиги 18. Болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилишда оммавий ахборот воситалари ролини ошириш. 1. Болаларга нисбатан зўравонликнинг зарари ва мавжуд ҳимоя тизими тўғрисида оммавий ахборот воситалари ходимларининг хабардорлигини ошириш, улар учун қисқа муддатли малака ошириш курсларини ташкил қилиш. 2026-2027 йиллар давомида Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Ички ишлар вазирлиги 2. Болаларга нисбатан зўравонлик ҳолатларини ахлоқий ва конструктив ёритиш учун оммавий ахборот воситалари ходимларининг салоҳиятини ошириш, журналистик этикасига риоя этишни таъминлаш. Доимий равишда 19. Болаларни зўравонликдан ҳимоя қилиш соҳасидаги қонунчилик ҳужжатлари ва дастурлар ҳақида жамоатчиликнинг хабардорлигини ошириш. 1. Жамоат жойларида ҳамда марказий телевидение орқали болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилиш, зўравонлик шакллари, уларнинг болалар ривожланишидаги салбий оқибатлари тўғрисида визуал видео-анимацион клиплар, қисқа метражли фильмлар ва кўрсатувларни намойиш этиш. 2. Зўравонликдан жабрланган ва ўзига нисбатан зўравонлик содир этилиши хавфи остидаги, шунингдек, ижтимоий жиҳатдан хавфли аҳволдаги болаларни оилага яқин муҳитда ғамхўрлик кўрсатиш ҳамда тарбиялашга фуқароларни кенг жалб қилиш бўйича тарғибот материалларини тайёрлаш ва оммавий ахборот воситалари орқали ёритиш. 2026 йил мартдан бошлаб доимий равишда Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси, Кинематография агентлиги, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Ички ишлар вазирлиги, Адлия вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари V. Зўравонликдан жабрланган болаларга ижтимоий хизмат, тиббий ёрдам ҳамда бошқа хизматлар кўрсатиш тизимини такомиллаштириш 20. Зўравонлик ҳолатлари бўйича очиқ ёки махфий тарзда (шу жумладан, Телеграм-бот орқали) хабар беришнинг болалар учун тушунарли бўлган механизмларини яратиш. 1. Зўравонлик ҳолатлари тўғрисида болалар учун тушунарли бўлган хабар бериш бўйича тарғибот материалларини тайёрлаш ва таълим ташкилотлари ва маҳаллаларда, шунингдек, оммавий ахборот воситалари ва ижтимоий тармоқлар орқали кенг ёритиш. 2. «Ишонч телефони» операторлари, таълим ташкилотлари ходимлари, ижтимоий ходимлар, тиббиёт ходимлари, профилактика инспекторлари ва инспектор-психологларни болаларга нисбатан зўравонлик ҳолатлари ҳақидаги хабарларга тўғри муносабат билдириш бўйича ўқитиш, зўравонлик ҳолати бўйича хабарларни қонунчиликда назарда тутилган ҳоллардан ташқари учинчи шахсларга ошкор этмаслик мажбуриятини юклаш. 2026 йил февраль Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси 21. Зўравонликдан жабрланган болаларга тиббий ёрдам кўрсатиш тизимини такомиллаштириш. 1. Зўравонликдан жабрланган болаларга тиббий ёрдам кўрсатиш (аниқлаш, текшириш, расмийлаштириш, даволаш ва йўналтириш) бўйича клиник баённомалар (клиник протоколлар) ишлаб чиқиш ҳамда амалиётга жорий этиш. 2026 йил февраль Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 2. Зўравонлик ҳолатлари бўйича мурожаатларни рўйхатга олиш, ҳисобот шакллари ва мониторинг қилиш тартибини ишлаб чиқиш ва амалиётга жорий этиш. 2026 йил март 3. Клиник баённомалар (клиник протоколлар)ни қайта кўриб чиқиш ҳамда уларни халқаро стандартларга, шу жумладан, Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг клиник тавсияларига мувофиқлаштириш. 2026 йил март 4. Зўравонликдан жабрланган болаларни суд-тиббий экспертиза, суд-психиатрия ва суд-психологик экспертизадан ўтказиш баённомаларини халқаро стандартларга мувофиқ қайта кўриб чиқиш ва уларга мувофиқлаштириш. 2026 йил апрель 5. Зўравонликдан жабрланган болаларга тиббий хизмат кўрсатишда тиббиёт ходимлари ва экспертлар (суд-тиббиёт экспертлари, эксперт-психиатрлар ва психологлар) малакасини ошириш, шунингдек, малака ошириш ва қайта тайёрлаш бўйича ўқув дастурларини қайта кўриб чиқиш ҳамда уларга зўравонликдан жабрланган болаларга тиббий хизмат кўрсатишга доир мавзулар, дарс соатларини киритиш. 2026 йил апрель 22. Зўравонликнинг барча шаклларидан жабрланган болаларга психологик хизмат кўрсатиш тизимини такомиллаштириш. «Инсон» ижтимоий хизматлар марказлари, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги тизимидаги болалар билан бевосита ишлайдиган тузилмалар, таълим ташкилотлари, заруратга кўра соғлиқни сақлаш муассасалари, ички ишлар органлари мутахассисларини болаларга психологик хизмат кўрсатиш бўйича касбий салоҳиятини ошириш. 2026 йил апрелдан бошлаб ҳар олти ойда бир марта Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Ички ишлар вазирлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Ўзбекистон психологлар ассоциацияси 23. Зўравонликнинг барча шаклларидан жабрланган болаларга психологик ва психиатрия хизматларини кўрсатиш бўйича стандартлар ва тавсиялар (протоколлар)ни белгилаш. Зўравонликнинг барча шаклларидан жабрланган болаларга психологик ва психиатрия хизматларини кўрсатиш бўйича стандартлар ва тавсиялар (протоколлар)ни ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш. 2026 йил апрель Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Ички ишлар вазирлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Ўзбекистон психологлар ассоциацияси 24. Болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилиш, уларга ижтимоий, психологик ва ҳуқуқий хизмат кўрсатиш мақсадида туну кун фаолият кўрсатувчи «ишонч телефони» фаолиятини йўлга қўйиш. 1. «Ишонч телефони» фаолиятини йўлга қўйиш ва унга мурожаат қилган зўравонликдан жабрланган ёки зўравонликка гувоҳ бўлган, шунингдек, ижтимоий жиҳатдан хавфли аҳволда бўлган болаларга ижтимоий, психологик ва ҳуқуқий хизмат кўрсатиш. 2026 йил июль Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Рақамли технологиялар вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Адлия вазирлиги VI. Болаларга нисбатан зўравонликни олдини олишда тадқиқотлар ўтказишни йўлга қўйиш 25. Тошкент шаҳридаги «А.И. Герцен номидаги Россия давлат педагогика университети» Федерал давлат бюджети олий таълим муассасаси филиали фаолиятини такомиллаштириш. 1. Тошкент шаҳридаги «А.И. Герцен номидаги Россия давлат педагогика университети» Федерал давлат бюджети олий таълим муассасаси филиалини амалдаги молиялаштириш манбалари, штат бирликлари, ҳуқуқ ва мажбуриятлари, мол-мулки ҳамда бошқа товар-моддий бойликлари билан биргаликда Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги тизимидан Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги тузилмасига ўтказиш. 2. Тошкент шаҳри Яккасарой тумани Бобур кўчаси 55-уй манзилида жойлашган бино ва иншоотларни оператив бошқариш ҳуқуқи билан Ижтимоий ҳимоя миллий агентлигига бериш. Мазкур бино ва иншоотлардан Тошкент шаҳридаги «А.И. Герцен номидаги Россия давлат педагогика университети» Федерал давлат бюджети олий таълим муассасаси филиали текин фойдаланиш ҳуқуқи асосида фойдаланишини таъминлаш. 2026 йил январь Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Давлат активларини бошқариш агентлиги, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги 3. Тошкент шаҳридаги «А.И. Герцен номидаги Россия давлат педагогика университети» Федерал давлат бюджети олий таълим муассасаси филиалида адаптив спорт турлари бўйича йўналиш очиш. 2026 йил август 26. Республикада болаларга нисбатан зўравонлик ҳолатини ўрганиш тизимини жорий этиш. 1. ЮНИСЕФнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси, Ҳамжамиятларни мустаҳкамлаш ва ижтимоий фаровонликни ривожлантириш маркази ва бошқа халқаро ташкилотлар ҳамда институтлар вакилларидан иборат ишчи гуруҳ ташкил этиш. 2026 йил январь Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Болалар омбудсмани, Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги 2. Зўравонлик ҳолатини ўрганиш бўйича аҳоли, давлат органлари ва ташкилотлар ўртасида ижтимоий сўровлар ўтказиш. 2026 йил январь — декабрь 3. Ўтказилган ижтимоий сўровлар натижаси бўйича умумий хулоса ва тавсиялар ишлаб чиқиш. 2027 йил март 27. Болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилишда халқаро ташкилотлар ва институтлар билан ҳамкорликни кенгайтириш. 1. Болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилишга ихтисослашган халқаро ташкилотлар ва институтлар фаолиятини ўрганиш. 2026 йил январь — декабрь Болалар омбудсмани, Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги 2. Болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилишга ихтисослашган халқаро ташкилотлар ва институтларга аъзо бўлиш (ҳамкорлик қилиш) бўйича таклифлар ишлаб чиқиш. 2027 йил февраль VII. Ахборот базалари ва платформалар интеграциясини таъминлаш 28. «Ягона миллий ижтимоий ҳимоя» ахборот тизимида ғамхўрликка муҳтож болалар ҳамда зўравонлик содир этган ёки уни содир этишга мойил бўлган шахслар ҳақидаги маълумотларни алмашиш ва улар тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига олган ягона электрон платформани ишлаб чиқиш. Платформани болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилишга доир фаолиятни амалга оширувчи давлат органлари ва ташкилотлар, Олий суд, Адлия вазирлиги, Миллий статистика қўмитаси, Ички ишлар вазирлиги ҳузуридаги Миграция ва персоналлаштириш департаментининг ахборот тизимлари ҳамда «112» қисқа рақам орқали фуқароларнинг чақирувларини қабул қилиш ва автоматлаштирилган тарзда қайта ишлаш имконини берувчи ягона диспетчерлик хизмати билан «Рақамли ҳукумат» тизимининг идоралараро интеграциялашув платформаси орқали интеграция қилиш. 2026 йил март Рақамли технологиялар вазирлиги, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Ички ишлар вазирлиги, Бош прокуратура, Олий суд, Адлия вазирлиги, Миллий статистика қўмитаси, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги 29. «Алоҳида тоифадаги шахслар», «Е-ижтимоий профилактика» ва «Е-вояга етмаганлар» ахборот тизимларини «Ягона миллий ижтимоий ҳимоя» ахборот тизими билан интеграция қилиш. 1. «Алоҳида тоифадаги шахслар», «Е-ижтимоий профилактика» ва «Е-вояга етмаганлар» ахборот тизимларини «Ягона миллий ижтимоий ҳимоя» ахборот тизими билан интеграция қилиш. 2. Ижтимоий ҳимоя миллий агентлигига «Алоҳида тоифадаги шахслар» ахборот тизимида юритиладиган алоҳида тоифадаги шахслар реестри маълумотларидан фойдаланиш ҳуқуқини бериш. 2026 йил февраль Ички ишлар вазирлиги, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Рақамли технологиялар вазирлиги 30. «Адолат» ахборот тизимлари комплексини «Ягона миллий ижтимоий ҳимоя» ахборот тизими билан интеграция қилиш. 1. «Адолат» ахборот тизимлари комплексини «Ягона миллий ижтимоий ҳимоя» ахборот тизими билан интеграция қилиш. 2. «Ягона миллий ижтимоий ҳимоя» ахборот тизимига ота-оналик ҳуқуқидан маҳрум қилинган, ота-оналик ҳуқуқи чекланган, муомалага лаёқатсиз ёки муомала лаёқати чекланган деб топилган, шунингдек, фарзандлик бекор қилинган шахс(лар) тўғрисидаги маълумотларни тақдим этиш имкониятини яратиш. 2026 йил февраль Олий суд, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 24 декабрдаги ПФ-256-сон Фармонига 3-ИЛОВА

Ижтимоий жиҳатдан хавфли аҳволда бўлган болалар жойлаштирилиши мумкин бўлган умумий ўрта, ўрта махсус, ихтисослаштирилган ҳамда касбий таълим ташкилотлари

Т/р Т/р Туман (шаҳар) номи Таълим ташкилотининг амалдаги номи 1. Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги тизимидаги таълим ташкилотлари 1. 1. Ангрен шаҳри Ангрен шаҳар 1-сон техникуми 2. 2. Амударё тумани Амударё туман 1-сон техникуми 3. 3. Ангор тумани Ангор туман 1-сон техникуми 4. 4. Ангор тумани Ангор туман 2-сон политехникуми 5. 5. Ангор тумани Ангор туман 4-сон политехникуми 6. 6. Ангрен шаҳар Ангрен шаҳар 2-сон техникуми 7. 7. Андижон шаҳри Андижон давлат университети қошидаги академик лицей 8. 8. Андижон шаҳри Андижон қишлоқ хўжалиги ва агротехнологиялар институти қошидаги академик лицей 9. 9. Андижон шаҳри Андижон давлат тиббиёт институти академик лицейи 10. 10. Андижон шаҳри Андижон машинасозлик институти академик лицейи 11. 11. Арнасой тумани Арнасой туман политехникуми 12. 12. Бандихон тумани Бандихон туман 2-сон техникуми 13. 13. Бандихон тумани Бандихон туман 3-сон техникуми 14. 14. Бандихон тумани Бандихон туман 1-сон техникуми 15. 15. Бахмал тумани Бахмал туман 1-сон техникуми 16. 16. Бахмал тумани Бахмал туман 2-сон техникуми 17. 17. Бектемир тумани И.М. Губкин номидаги Россия давлат нефть ва газ университетининг Тошкент шаҳридаги филиали академик лицейи 18. 18. Беруний тумани Беруний туман 1-сон техникуми 19. 19. Беруний тумани Беруний туман 2-сон техникуми 20. 20. Бағдод тумани Бағдод туман 2-сон техникуми 21. 21. Бойсун тумани Бойсун туман 1-сон техникуми 22. 22. Бойсун тумани Бойсун туман 2-сон техникуми 23. 23. Бойсун тумани Бойсун туман 3-сон техникуми 24. 24. Бўзатов тумани Бўзатов туман техникуми 25. 25. Бўка тумани Бўка туман 1-сон техникуми 26. 26. Булунғур тумани Булунғур туман 1-сон техникуми 27. 27. Бўстонлиқ тумани Бўстонлиқ туман 2-сон техникуми 28. 28. Бухоро шаҳри Бухоро шаҳар 1-сон техникуми 29. 29. Бухоро шаҳри Бухоро юридик техникуми 30. 30. Ғаллаорол тумани Ғаллаорол туман 1-сон техникуми 31. 31. Ғаллаорол тумани Ғаллаорол туман 2-сон техникуми 31 1 . 31 1 . Ғузор тумани Ғузор туман 1-сон техникуми 31 2 . 31 2 . Ғузор тумани Ғузор туман 2-сон техникуми 32. 32. Гулистон тумани Гулистон туман 1-сон техникуми 33. 33. Гулистон шаҳри Гулистон шаҳар Абу Али Ибн Сино номидаги жамоат саломатлик техникуми 34. 34. Гулистон шаҳри Гулистон шаҳар 2-сон техникуми 35. 35. Денов тумани Денов туман 3-сон техникуми 36. 36. Денов тумани Денов туман 4-сон техникуми 37. 37. Денов тумани Денов туман 1-сон техникуми 38. 38. Денов тумани Денов туман 2-сон техникуми 39. 39. Денов тумани Денов туман 6-сон техникуми 40. 40. Денов тумани Сурхондарё педагогика техникуми 41. 41. Деҳқонобод тумани Деҳқонобод туман 1-сон техникуми 42. 42. Жарқўрғон тумани Жарқўрғон туман 3-сон техникуми 43. 43. Жарқўрғон тумани Жарқўрғон туман 2-сон техникуми 44. 44. Жарқўрғон тумани Жарқўрғон туман 1-сон техникуми 45. 45. Жарқўрғон тумани Жарқўрғон туман 2-сон техникуми 46. 46. Жиззах шаҳри Жиззах давлат педагогика университети қошидаги академик лицей 47. 47. Жиззах шаҳри Жиззах юридик техникуми 48. 48. Жиззах шаҳри Жиззах политехника институти қошидаги академик лицей 49. 49. Жиззах шаҳри Жиззах шаҳар 1-сон техникуми 50. 50. Жиззах шаҳри Жиззах шаҳар 2-сон техникуми 51. 51. Зарафшон шаҳри Зарафшон шаҳар 2-сон техникуми 52. 52. Зарбдор тумани Зарбдор туман 1-сон техникуми 53. 53. Зомин тумани Зомин туман 1-сон техникуми 54. 54. Зомин тумани Зомин туман 2-сон техникуми 55. 55. Касби тумани Касби туман 2-сон техникуми 56. 56. Каттақўрғон шаҳри Каттақўрғон шаҳар 1-сон техникуми 57. 57. Кегейли тумани Кегейли туман 1-сон техникуми 58. 58. Кегейли тумани Кегейли туман 2-сон техникуми 59. 59. Китоб тумани Китоб туман 1-сон техникуми 60. 60. Китоб тумани Китоб туман 2-сон техникуми 61. 61. Когон шаҳри Когон шаҳар техникуми 62. 62. Конимех тумани Конимех туман техникуми 63. 63. Косон тумани Косон туман 1-сон техникуми 64. 64. Косон тумани Косон туман 2-сон техникуми 65. 65. Кўкдала тумани Кўкдала туман 1-сон техникуми 65 1 . 65 1 . Қарши тумани Қарши туман 2-сон техникуми 66. 66. Қизириқ тумани Қизириқ туман 1-сон техникуми 67. 67. Қораўзак тумани Қораўзак туман 1-сон техникуми 68. 68. Қува тумани Қува туман 1-сон техникуми 69. 69. Қуйи Чирчиқ тумани Қуйи Чирчиқ туман 2-сон техникуми 70. 70. Қумқўрғон тумани Қумқўрғон туман 2-сон техникуми 71. 71. Қумқўрғон тумани Қумқўрғон туман 1-сон техникуми 72. 72. Қўшкўпир тумани Қўшкўпир туман 1-сон техникуми 73. 73. Қўшработ тумани Қўшработ туман 1-сон техникуми 74. 74. Мингбулоқ тумани Мингбулоқ туман техникуми 75. 75. Мирзачўл тумани Мирзачўл туман техникуми 76. 76. Мирзачўл тумани Мирзачўл туман политехникуми 77. 77. Миришкор тумани Миришкор туман 1-сон политехникуми 78. 78. Миришкор тумани Миришкор туман 2-сон политехникуми 79. 79. Муборак тумани Муборак туман политехникуми 80. 80. Музработ тумани Сурхондарё илғор касбий маҳорат техникуми 81. 81. Музработ тумани Музработ туман техникуми 82. 82. Мўйноқ тумани Мўйноқ туман техникуми 83. 83. Навоий шаҳри Навоий шаҳар техникуми 84. 84. Нишон тумани Нишон туман техникуми 85. 85. Нукус тумани Нукус туман 1-сон техникуми 86. 86. Нукус шаҳри Нукус шаҳар 1-сон техникуми 87. 87. Нуробод тумани Нуробод туман 1-сон техникуми 88. 88. Нурота тумани Нурота туман 1-сон техникуми 89. 89. Нурота тумани Нурота туман 2-сон техникуми 90. 90. Олтинсой тумани Олтинсой туман 1-сон техникуми 91. 91. Олтинсой тумани Олтинсой туман 2-сон техникуми 92. 92. Оҳангарон шаҳри Оҳангарон шаҳар техникуми 93. 93. Паркент тумани Паркент туман техникуми 94. 94. Пискент тумани Пискент туман 1-сон техникуми 95. 95. Поп тумани Поп туман 1-сон техникуми 96. 96. Ромитан тумани Ромитан туман 1-сон техникуми 97. 97. Самарқанд шаҳри Ўзбекистон — Финляндия педагогика институти академик лицейи 98. 98. Самарқанд шаҳри Самарқанд давлат архитектура-қурилиш университети академик лицейи 99. 99. Самарқанд шаҳри Самарқанд давлат ветеринария медицинаси, чорвачилик ва биотехнологиялар университети академик лицейи 100. 100. Самарқанд шаҳри Самарқанд давлат тиббиёт университети академик лицейи 101. 101. Самарқанд шаҳри Самарқанд давлат университети академик лицейи 102. 102. Самарқанд шаҳри Самарқанд давлат чет тиллар институти академик лицейи 103. 103. Самарқанд шаҳри Самарқанд иқтисодиёт ва сервис институти академик лицейи 104. 104. Самарқанд шаҳри Тошкент ахборот технологиялар университети Самарқанд филиали академик лицейи 105. 105. Сардоба тумани Сардоба туман 1-сон техникуми 106. 106. Сариосиё тумани Сариосиё туман 1-сон техникуми 107. 107. Сариосиё тумани Сариосиё туман 2-сон техникуми 108. 108. Сирдарё тумани Сирдарё Абу Али Ибн Сино номидаги жамоат саломатлик техникуми 109. 109. Сўх тумани Сўх туман техникуми 110. 110. Тахтакўпир тумани Тахтакўпир туман техникуми 111. 111. Термиз тумани Термиз туман техникуми 112. 112. Яккасарой тумани Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университети қошидаги академик лицей 113. 113. Чилонзор тумани Ўзбекистон Миллий университети тасарруфидаги С.Х. Сирожиддинов номидаги аниқ ва табиий фанларга ихтисослаштирилган академик лицей 114. 114. Тўрткўл тумани Тўрткўл туман 2-сон техникуми 115. 115. Тўрткўл тумани Тўрткўл туман 3-сон техникуми 116. 116. Ўзбекистон тумани Ўзбекистон туман 2-сон техникуми 117. 117. Узун тумани Узун туман 3-сон техникуми 118. 118. Узун тумани Узун туман 1-сон техникуми 119. 119. Узун тумани Узун туман 2-сон техникуми 120. 120. Улуғнор тумани Улуғнор туман техникуми 121. 121. Учқудуқ тумани Учқудуқ туман 1-сон техникуми 122. 122. Учтепа тумани Тошкент шаҳар юридик техникуми 123. 123. Фарғона шаҳар Фарғона вилоят юридик техникуми 124. 124. Фориш тумани Фориш туман техникуми 125. 125. Фурқат тумани Фурқат туман техникуми 126. 126. Ховос тумани Ховос туман 1-сон техникуми 127. 127. Ховос тумани Ховос туман 2-сон техникуми 128. 128. Чимбой тумани Чимбой туман техникуми 129. 129. Чиноз тумани Чиноз туман 1-сон техникуми 130. 130. Чироқчи тумани Чироқчи туман 1-сон техникуми 131. 131. Чироқчи тумани Чироқчи туман 3-сон техникуми 132. 132. Ш. Рашидов тумани Ш.Рашидов туман 1-сон техникуми 133. 133. Шаҳрисабз тумани Шаҳрисабз туман 2-сон техникуми 134. 134. Шаҳрисабз шаҳри Шаҳрисабз шаҳар 1-сон техникуми 135. 135. Шеробод тумани Шеробод туман 2-сон техникуми 136. 136. Шеробод тумани Шеробод агросаноат техникуми 137. 137. Шеробод тумани Шеробод туман 1-сон техникуми 138. 138. Ширин шаҳри Ширин энергетика техникуми 139. 139. Шуманай тумани Шуманай туман техникуми 140. 140. Шўрчи тумани Шўрчи туман 1-сон техникуми 141. 141. Шўрчи тумани Шўрчи туман 2-сон техникуми 142. 142. Шўрчи тумани Шўрчи туман 3-сон техникуми 143. 143. Юқори Чирчиқ тумани Тошкент вилояти юридик техникуми 144. 144. Яккабоғ тумани Яккабоғ туман 2-сон техникуми 145. 145. Янгиер шаҳри Янгиер Абу Али Ибн Сино номидаги жамоат саломатлик техникуми 146. 146. Янгийўл шаҳри Янгийўл шаҳар 1-сон техникуми 147. 147. Янгиқўрғон тумани Янгиқўрғон тумани 2-сон техникуми 148. 148. Янгиобод тумани Янгиобод туман техникуми 2. Ўзбекистон Республикаси Спорт вазирлиги тизимидаги таълим ташкилотлари 149. 1. Андижон шаҳри Андижон олимпия ва миллий спорт турлари бўйича давлат ихтисослаштирилган мактаб-интернати 150. 2. Андижон шаҳри Андижон олимпия ва паралимпия спорт турларига тайёрлаш маркази 151. 3. Боғот тумани Боғот тумани олимпия ва миллий спорт турлари бўйича давлат ихтисослаштирилган мактаб-интернати 152. 4. Бойсун тумани Бойсун курашга ихтисослаштирилган мактаб-интернати 153. 5. Бухоро шаҳри Бухоро олимпия ва паралимпия спорт турларига тайёрлаш маркази 154. 6. Бухоро тумани Бухоро тумани олимпия ва миллий спорт турлари бўйича давлат ихтисослаштирилган мактаб-интернати 155. 7. Бухоро шаҳри Бухоро шаҳар олимпия ва миллий спорт турлари бўйича давлат ихтисослаштирилган мактаб-интернати 156. 8. Ғиждувон тумани Ғиждувон тумани олимпия ва миллий спорт турлари бўйича давлат ихтисослаштирилган мактаб-интернати 157. 9. Гулистон шаҳри Гулистон олимпия ва паралимпия спорт турларига тайёрлаш маркази 158. 10. Давлатобод тумани Наманган олимпия ва паралимпия спорт турларига тайёрлаш маркази 159. 11. Денов тумани Денов дзюдо маҳорат мактаби 160. 12. Жиззах шаҳри Жиззах олимпия ва паралимпия спорт турларига тайёрлаш маркази 161. 13. Қоракўл тумани Қоракўл тумани олимпия ва миллий спорт турлари бўйича давлат ихтисослаштирилган мактаб-интернати 162. 14. Навоий шаҳри Навоий олимпия ва паралимпия спорт турларига тайёрлаш маркази 163. 15. Нукус шаҳри Нукус олимпия ва паралимпия спорт турларига тайёрлаш марказ 164. 16. Нукус шаҳри Ўзбекистон футбол ассоциацияси ҳузуридаги Қорақалпоғистон Республикаси футбол академияси 165. 17. Нукус шаҳри Қорақалпоғистон юридик техникуми 166. 18. Олот тумани Олот тумани олимпия ва миллий спорт турлари бўйича ихтисослаштирилган мактаб-интернати 167. 19. Пешку тумани Пешку тумани олимпия ва миллий спорт турлари бўйича давлат ихтисослаштирилган мактаб-интернати 168. 20. Ромитан тумани Ромитан тумани олимпия ва миллий спорт турлари бўйича ихтисослаштирилган мактаб-интернати 169. 21. Самарқанд шаҳри Самарқанд олимпия ва паралимпия спорт турларига тайёрлаш маркази 170. 22. Термиз тумани Сурхондарё вилояти футбол академияси 171. 23. Термиз шаҳри Термиз олимпия ва паралимпия спорт турларига тайёрлаш маркази 172. 24. Урганч шаҳри Урганч дзюдо спорт маҳорати мактаби 173. 25. Урганч шаҳри Урганч олимпия ва паралимпия спорт турларига тайёрлаш маркази 174. 26. Учқўрғон тумани Учқўрғон тумани олимпия ва миллий спорт турлари бўйича давлат ихтисослаштирилган мактаб-интернати 175. 27. Фарғона шаҳри Фарғона ихтисослаштирилган олимпия захиралари мактаб интернати 176. 28. Шаҳрихон тумани Шаҳрихон олимпия ва миллий спорт турлари бўйича давлат ихтисослаштирилган мактаб-интернати 177. 29. Янгибозор тумани Янгибозор тумани спорт мактаб-интернати 178. 30. Янгиер шаҳри Янгиер футбол академияси 3. Ўзбекистон Республикаси Маданият вазирлиги тизимидаги таълим ташкилотлари 179. 1. Андижон тумани Андижон тумани 7-сон мусиқага ихтисослаштирилган мактаб-интернати 180. 2. Бухоро шаҳри А.Фитрат номидаги Бухоро мақом санъатига ихтисослаштирилган мактаб-интернати 181. 3. Бухоро шаҳри Бухоро шаҳар ихтисослаштирилган санъат мактаби 182. 4. Гулистон шаҳри Гулистон ихтисослаштирилган санъат мактаби 183. 5. Навоий шаҳри Навоий ихтисослаштирилган маданият ва санъат мактаби 184. 6. Нукус шаҳри Нукус ихтисослаштирилган санъат мактаби 185. 7. Нукус шаҳри Опера санъатига ихтисослаштирилган мактаб-интернати 186. 8. Нурота шаҳри Навоий ихтисослаштирилган санъат мактаб-интернати 187. 9. Тошкент шаҳри Республика хореографияга ихтисослаштирилган мактаб-интернати 188. 10. Тошкент шаҳри Республика мусиқа ва санъат коллежи 4. Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги тизимидаги таълим ташкилотлари 189. 1. Жарқўрғон тумани Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг Сурхондарё академик лицейи 190. 2. Навоий шаҳри Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг Навоий академик лицейи 191. 3. Нукус шаҳри Нукус «Темурбеклар мактаби» ҳарбий-академик лицейи 192. 4. Гулистон шаҳри Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг Сирдарё академик лицейи 193. 5. Тошкент шаҳри Ички ишлар вазирлигининг ихтисослаштирилган мактаб-интернати 194. 6. Фарғона шаҳри Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг Фарғона академик лицейи 5. Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги тизимидаги таълим ташкилотлари 195. 1. Фарғона шаҳри Фарғона «Темурбеклар мактаби» ҳарбий-академик лицейи 6. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги тизимидаги таълим ташкилотлари 196. 2. Гулистон шаҳри Гулистон шаҳар юридик техникуми 7. Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги тизимидаги таълим ташкилотлари 197. 1. Шаҳрисабз шаҳри Шаҳрисабз «Темурбеклар мактаби» ҳарбий-академик лицейи 8. Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати тизимидаги таълим ташкилотлари 198. 1. Термиз шаҳри «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейи 199. 2. Тошкент шаҳри «Темурбеклар мактаби» ҳарбий-академик лицейи 9. Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги тизимидаги таълим ташкилотлари 203. 4. Асака шаҳри Асака шаҳар 25-сон ихтисослаштирилган давлат умумтаълим мактаб-интернати 205. 6. Ғиждувон тумани Ғиждувон тумани 62-сон ихтисослаштирилган давлат умумтаълим мактаб-интернати 211. 12. Давлатобод тумани Давлатобод тумани 3-сон ихтисослаштирилган давлат умумтаълим мактаб-интернати 212. 13. Давлатобод тумани Давлатобод тумани 18-сон ихтисослаштирилган давлат умумтаълим мактаб-интернати 226. 27. Навбаҳор тумани Навбаҳор тумани 37-сон ихтисослаштирилган давлат умумтаълим мактаб-интернати 238. 39. Тўрақўрғон тумани Тўрақўрғон тумани 17-сон давлат ихтисослаштирилган мактаб-интернати 239. 40. Тўрақўрғон тумани Тўрақўрғон тумани 4-сон давлат ихтисослаштирилган мактаб-интернати 241. 42. Урганч шаҳри Урганч шаҳар 6-сон ихтисослаштирилган давлат умумтаълим мактаб-интернати 242. 43. Учқўрғон тумани Учқўрғон тумани 6-сон давлат ихтисослаштирилган мактаб-интернати 247. 48. Хива шаҳри Хива шаҳар олимпия ва миллий спорт турлари бўйича давлат ихтисослаштирилган мактаб-интернати 248. 49. Хонқа тумани Хонқа тумани 48-сонли аниқ ва амалий фанларга ихтисослаштирилган мактаб 250. 51. Чуст тумани Чуст тумани 7-сон давлат ихтисослаштирилган мактаб-интернати 251. 52. Чуст тумани Чуст тумани 19-сон давлат ихтисослаштирилган мактаб-интернати 252. 53. Шаҳрисабз тумани Шаҳрисабз тумани 6-сон ихтисослаштирилган давлат умумтаълим мактаб-интернати 253. 54. Шаҳрихон тумани Шаҳрихон тумани 2-сон ихтисослаштирилган давлат умумтаълим мактаб-интернати 256. 57. Янги Наманган тумани Янги Наманган тумани 8-сон давлат ихтисослаштирилган мактаб-интернати

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 24 декабрдаги ПФ-256-сон Фармонига 4-ИЛОВА

Ўзбекистон Республикаси Президентининг айрим ҳужжатларига киритилаётган ўзгартириш ва қўшимчалар

1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 26 майдаги «Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги ҳамда унинг тизимидаги ташкилотлар фаолиятини самарали ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПФ-79-сон Фармонига 3-иловадан «Тошкент шаҳридаги «А.И. Герцен номидаги Россия давлат педагогика университети» Федерал давлат бюджети олий таълим муассасаси филиали,» сўзлари чиқариб ташлансин.

2. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йил 14 ноябрдаги «Болаларни ижтимоий ҳимоя қилиш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПФ-185-сон Фармонида :

(а) муқаддима ва 4-банд «а» кичик банди учинчи хатбошисидаги «, шунингдек, зўравонликдан жабр кўрганлиги сабабли оиласидан олинган» сўзлари чиқариб ташлансин;

(б) 1-илованинг 7-позицияси чиқариб ташлансин.

3. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 8 октябрдаги «Тошкент шаҳрида «А.И. Герцен номидаги Россия давлат педагогика университети» Федерал давлат бюджети олий таълим муассасаси филиалини ташкил этиш тўғрисида»ги ПҚ-4857-сон қарорида :

(а) 3-бандда :

(i) учинчи хатбошидаги «Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги ҳамда Мактабгача таълим вазирлиги» сўзлари «Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги ҳамда Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги» сўзлари билан алмаштирилсин;

(ii) олтинчи хатбошидаги «Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги» сўзлари «Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги» сўзлари билан алмаштирилсин;

(б) 8-бандда :

(i) «а» кичик банддаги «Молия вазирлиги, Мактабгача таълим вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги» сўзлари «Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги» сўзлари билан алмаштирилсин;

(ii) «в» кичик банддаги «Мактабгача таълим вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги» сўзлари «Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги» сўзлари билан алмаштирилсин;

(iii) «г» кичик банднинг иккинчи хатбошисидаги «Мактабгача таълим вазирлигига» сўзлари «Ижтимоий ҳимоя миллий агентлигига» сўзлари билан алмаштирилсин;

(в) 2-илованинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 8 октябрдаги ПҚ-4857-сон қарорига 2-ИЛОВА

Тошкент шаҳридаги «А.И. Герцен номидаги Россия давлат педагогика университети» Федерал давлат бюджети олий таълим муассасаси филиалининг Васийлик кенгаши

М.П. Оллоёров — Ўзбекистон Республикаси Президентининг ижтимоий ҳимоя бўйича маслаҳатчиси — Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги директори, Васийлик кенгаши раиси Ш.Ш. Мирзиёева — Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги директорининг биринчи ўринбосари, Васийлик кенгаши раиси ўринбосари К.А. Шарипов — олий таълим, фан ва инновациялар вазири Э.Г. Каримова — мактабгача ва мактаб таълими вазири Б.Э. Захидов — камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазири Ш.Б. Умурзоқов — Тошкент шаҳар ҳокими А.Х. Хурсанов — «Олмалиқ КМК» АЖ бошқаруви раиси О.Р. Фазилкаримов — иқтисодиёт ва молия вазири ўринбосари Қ.М. Рафиков — Ўзбекистон касаба уюшмалари федерацияси раиси У.Н. Ташкенбаев — Тошкент шаҳридаги «А.И. Герцен номидаги Россия давлат педагогика университети» Федерал давлат бюджети олий таълим муассасаси филиалининг ижрочи директори, Васийлик кенгаши котиби

4. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 17 ноябрдаги «1993 йил 22 январдаги Фуқаролик, оилавий ва жиноят ишлари бўйича ҳуқуқий ёрдам ҳамда ҳуқуқий муносабатлар тўғрисидаги Конвенция ва 2002 йил 7 октябрдаги Фуқаролик, оилавий ва жиноий ишлар бўйича ҳуқуқий ёрдам ва ҳуқуқий муносабатлар тўғрисидаги Конвенция қоидаларини амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ-4895-сон қарорига 2-иловада :

(а) 6-позиция қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

« 6. Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги Умумий ўрта таълим ҳақидаги маълумотларни талаб қилиш бўйича сўровларни жўнатиш ва кўриб чиқиш. »;

(б) қуйидаги мазмундаги 6 1 -позиция билан тўлдирилсин:

« 6 1 . Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги Васийлик ва ҳомийликни белгилаш ва бекор қилиш билан боғлиқ масалалар; фарзандликка олишни белгилаш ва бекор қилиш билан боғлиқ масалалар. ».

5. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 4 августдаги «Оилавий болалар уйлари фаолиятини такомиллаштиришга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПҚ-345-сон қарорининг 1-банди учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«оилавий болалар уйидаги тарбияланувчилар сони кўпи билан 5 нафарни ташкил қилиши лозим. Бунда оилавий болалар уйини ташкил қилган фуқароларнинг вояга етмаган фарзандлари ҳамда тарбияланувчиларнинг умумий сони 8 нафардан ошмаслиги керак».

6. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 1 июндаги ПҚ-176-сон қарори билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Ижтимоий ҳимоя миллий агентлигининг ташкилий тузилмаси «Меҳрибонлик» уйлари» блокидан кейин «Тошкент шаҳридаги «А.И. Герцен номидаги Россия давлат педагогика университети» Федерал давлат бюджети олий таълим муассасаси филиали» блоки билан тўлдирилсин.

Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2025 йил 24 декабрь,

ПФ- 256 -сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.12.2025 й., 06/25/256/1205-сон; 07.02.2026 й., 06/26/19/0118-сон; 28.04.2026 й., 06/26/69/0420-сон; 04.08.2026 й., 06/26/146/0811-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Farmoni

STRATEGIYASI

CHORA-TADBIRLAR DASTURI

ROʻYXATI

TARKIBI

2026 — 2030-yillarga moʻljallangan Bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida

Oʻzbekiston Respublikasining “Bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish toʻgʻrisida”gi Qonuni ijrosini samarali tashkil etish hamda jamiyatda bolalarga nisbatan zoʻravonlikning barcha shakllariga boʻlgan murosasizlik muhitini shakllantirish, ularning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini ishonchli himoya qilish maqsadida qaror qilaman:

I. Bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish strategiyasi

1. Oʻzbekiston Respublikasi Bogota harakatlar chaqiruviga qoʻshilgani hamda Bolalarga nisbatan zoʻravonlikka chek qoʻyish boʻyicha global alyans aʼzoligiga qabul qilinganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin.

2. Quyidagilar:

(a) 2026 — 2030-yillarga moʻljallangan Bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish strategiyasi 1-ilovaga muvofiq;

(b) Bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish strategiyasini 2026-2027-yillarda amalga oshirish boʻyicha chora-tadbirlar dasturi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

II. Bolalarga nisbatan zoʻravonlikning barcha shakllariga qarshi kurashish tizimini takomillashtirish

3. Belgilansinki, 2026-yil 1-fevraldan boshlab:

(a) zoʻravonlik natijasida oilasidan olingan va oʻziga nisbatan zoʻravonlik sodir etilishi xavfi ostida boʻlgan, shuningdek, ijtimoiy jihatdan xavfli ahvolda boʻlgan bolalar uchun professional tutingan oila xizmati yoʻlga qoʻyiladi. Bunda:

(i) professional tutingan oilani tashkil etishga nomzodlar zoʻravonlikdan jabrlangan va oʻziga nisbatan zoʻravonlik sodir etilishi xavfi ostida boʻlgan, shuningdek, ijtimoiy jihatdan xavfli ahvolda boʻlgan bolalardagi (keyingi oʻrinlarda — ijtimoiy himoyaga muhtoj bolalar) zoʻravonlik natijasida olingan ruhiy jarohatning salbiy taʼsirini kamaytirish, xulq-atvoridagi ogʻishishlarni yoki oila aʼzolari, tengdoshlari bilan munosabatlaridagi buzilishlarni va ularning oqibatlarini bartaraf etishga qaratilgan ijtimoiy-reabilitatsiya dasturlari asosida oʻqitiladi;

(ii) zoʻravonlik natijasida oilasidan olingan ijtimoiy himoyaga muhtoj bolalar professional tutingan oilaga “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari va mazkur oilalar oʻrtasida tuzilgan shartnoma asosida joylashtiriladi;

(iii) professional tutingan oilaga har bir joylashtirilgan bolani parvarishlash uchun har oyda Ijtimoiy himoya davlat jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining 2 baravari miqdorida mablagʻ toʻlab boriladi;

(iv) professional tutingan oilaga joylashtirilgan har bir bolaning yashash xarajatlari uchun Ijtimoiy himoya davlat jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan qonunchilik hujjatlariga muvofiq oilaviy bolalar uyi tarbiyalanuvchilarining yashash xarajatlari uchun belgilangan miqdorlarda mablagʻ ajratiladi;

(b) dastlab Qashqadaryo, Navoiy va Xorazm viloyatlarida, 2026-yil yakuniga qadar respublikaning boshqa hududlarida ijtimoiy himoyaga muhtoj bolalar uchun Ijtimoiy himoya milliy agentligi tizimida kichik hajmli ijtimoiy koʻmak markazlari faoliyati yoʻlga qoʻyiladi;

(v) jinsiy zoʻravonlikdan jabrlanganligi tufayli oilasidan olingan bolalar “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari tomonidan Ayollar va bolalarni reabilitatsiya qilish respublika markazining hududiy markazlariga ham boshqalardan alohida joylashtirilishi mumkin.

4. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq 2026-yil 1-sentabrdan boshlab:

(a) zoʻravonlikdan jabrlangan bolalarga va zoʻravonlikka guvoh boʻlgan bolalarga ular tegishli protsessual xatti-harakatlarga jalb etilgan vaqtdan eʼtiboran davlat hisobidan yuridik yordam koʻrsatiladi;

(b) bolalarga nisbatan ularning qonuniy vakillari yoki boshqa qarindoshlari tomonidan zoʻravonlik holatlari boʻyicha ishni sudga qadar yuritish va sud muhokamasi jarayonlaridagi barcha protsessual harakatlarni amalga oshirishda vasiylik va homiylik organi vakili majburiy tartibda ishtirok etadi;

(v) zoʻravonlikdan jabrlangan bolalarning dastlabki koʻrsatuvlari majburiy tartibda videoyozuv orqali qayd etiladi;

(g) mulkchilik shaklidan qatʼi nazar taʼlim, sogʻliqni saqlash va aholini ijtimoiy himoya qilish tashkilotlari xodimlari tomonidan bolalarga nisbatan zoʻravonlik bilan bogʻliq aniqlangan faktlar haqida xabar bermaganlik uchun maʼmuriy javobgarlik joriy etiladi.

5. Ichki ishlar vazirligi Bosh prokuratura, Adliya vazirligi, Ijtimoiy himoya milliy agentligi va manfaatdor idoralar bilan birgalikda:

(a) uch oy muddatda qonunchilikka mazkur Farmonning 4-bandidan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritishni nazarda tutuvchi qonun loyihasini;

(b) olti oy muddatda bolalarga nisbatan jinsiy zoʻravonlik sodir etish bilan bogʻliq ishlar doirasida bolalar va gumon qilinuvchi, ayblanuvchi yoki sudlanuvchi oʻrtasida yuzlashtirish tergov harakatini faqat tergovchi va prokurorning qarori yoki sudning ajrimi bilan oʻtkazish tizimini joriy etish boʻyicha qonun hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.

6. Vazirlar Mahkamasi, Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Ichki ishlar vazirligi hamda Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligining quyidagilarni nazarda tutuvchi takliflariga rozilik berilsin:

(a) Respublika qiz bolalar oʻquv-tarbiya muassasasi va Respublika oʻgʻil bolalar oʻquv-tarbiya muassasasini tugatish;

(b) davlat muassasasi shaklida Bolalarni qoʻllab-quvvatlash va ijtimoiy integratsiya markazi hamda uning Samarqand, Fargʻona, Xorazm va Buxoro viloyatlarida mintaqaviy boʻlinmalarini tashkil etish.

Ijtimoiy himoya milliy agentligi ikki oy muddatda Bolalarni qoʻllab-quvvatlash va ijtimoiy integratsiya markazi faoliyatini tashkil etish boʻyicha normativ-huquqiy hujjat loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.

III. Zoʻravonlikdan jabrlangan bolalar hamda ularning oilalari uchun ijtimoiy xizmatlarni tashkil etish

7. Belgilansinki, 2026-yil 1-martdan boshlab “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlarida ijtimoiy himoyaga muhtoj bolalarning ota-onalari (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslari) uchun “mehrli oila” xizmati tashkil etiladi. Bunda:

(a) “mehrli oila” xizmati Ijtimoiy himoya milliy agentligi huzuridagi Bolalarni qoʻllab-quvvatlash va ijtimoiy integratsiya markazi tomonidan tashkil etiladi;

(b) “mehrli oila” xizmatiga ota-onalar (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar) Bolalar masalalari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahri va tuman (shahar) komissiyalarining qarori asosida jalb qilinadi;

(v) “mehrli oila” xizmatiga jalb qilingan ota-onalar (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar)ga farzandlarining psixofizik xususiyatlarini inobatga olgan holda oilasi bilan buzilgan munosabatlarni tiklash va ularning ijtimoiylashuviga koʻmaklashish uchun “oilaviy terapiya” xizmatlari bepul koʻrsatiladi.

8. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq:

(a) ijtimoiy jihatdan xavfli ahvolda boʻlgan bolalar ularning xulq-atvori, iqtidori va qiziqishlarini inobatga olgan holda oʻquv yili davomida 3-ilovada nazarda tutilgan taʼlim tashkilotlariga Bolalar masalalari boʻyicha tuman (shahar) komissiyasi qaroriga koʻra, Ijtimoiy himoya milliy agentligining yoʻllanmasiga muvofiq joylashtirilishi mumkin. Bunda:

(i) yoʻllanma asosida yuboriladigan ijtimoiy jihatdan xavfli ahvolda boʻlgan bolalar taʼlim tashkilotlariga bepul asosda, sinovlar va qoʻshimcha imtihonlarsiz qabul qilinadi;

(ii) taʼtil vaqtida ijtimoiy jihatdan xavfli ahvolda boʻlgan bolalarni ota-onasi (ularning oʻrnini bosuvchi shaxs)ga qaytarish imkoni boʻlmagan taqdirda, “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari tomonidan ushbu bolalarni oʻquv jarayoni boshlangunga qadar vaqtinchalik muqobil joylashtirish choralari koʻriladi;

(iii) yoʻllanma asosida joylashtirilgan ijtimoiy jihatdan xavfli ahvolda boʻlgan bola tegishli taʼlim tashkilotining oʻquv ishlari boʻyicha direktori oʻrinbosariga biriktiriladi hamda uning xulq-atvori va oʻzlashtirishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar har chorakda uning yashash joyidagi Bolalar masalalari boʻyicha tuman (shahar) komissiyasiga kiritiladi;

(b) har oʻquv yili yakunida vazirlik va idoralar (Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari agentligi bundan mustasno) tomonidan tasarrufidagi taʼlim tashkilotlarining qabul kvotasini tasdiqlashda ijtimoiy jihatdan xavfli ahvolda boʻlgan bolalar uchun 5 foizgacha qoʻshimcha kvota ajratiladi va bu toʻgʻrisidagi maʼlumot Ijtimoiy himoya milliy agentligiga taqdim etiladi.

9. Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi hamda “A.I. Gersen nomidagi Rossiya davlat pedagogika universiteti” Federal davlat budjeti oliy taʼlim muassasasining (Rossiya Federatsiyasi) Toshkent shahridagi “A.I. Gersen nomidagi Rossiya davlat pedagogika universiteti” Federal davlat budjeti oliy taʼlim muassasasi filialini Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi tizimidan Ijtimoiy himoya milliy agentligi tuzilmasiga oʻtkazish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin.

10. Quyidagilar Toshkent shahridagi “A.I. Gersen nomidagi Rossiya davlat pedagogika universiteti” Federal davlat budjeti oliy taʼlim muassasasi filiali faoliyatining qoʻshimcha yoʻnalishlari sifatida belgilansin:

(a) inklyuziv va maxsus taʼlim, gerontologiya, psixologiya, ijtimoiy pedagogika, adaptiv sport, hayot faoliyatining turli sohalarida ijtimoiy ish, oilalar va bolalarni ijtimoiy himoya qilish hamda ijtimoiy xizmat koʻrsatish yoʻnalishlarida kadrlar tayyorlash;

(b) inklyuziv va maxsus taʼlim hamda adaptiv sport turlari boʻyicha mutaxassislarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish;

(v) inklyuziv va maxsus taʼlim, gerontologiya, psixologiya, ijtimoiy pedagogika hamda adaptiv sport yoʻnalishlarida tadqiqotlar oʻtkazish;

(g) inklyuziv va maxsus taʼlim, gerontologiya, psixologiya, ijtimoiy pedagogika va adaptiv sport yoʻnalishlari boʻyicha taʼlim dasturlarini ishlab chiqish hamda amaliyotga joriy etish, shuningdek, ushbu yoʻnalishlar boʻyicha standartlarni ekspertizadan oʻtkazish.

11. Bolalar masalalari boʻyicha milliy komissiya zimmasiga quyidagi qoʻshimcha funksiyalar yuklansin:

(a) bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish faoliyatini amalga oshiruvchi davlat organlari va tashkilotlari, shuningdek, Bolalar masalalari boʻyicha hududiy komissiyalar tomonidan koʻrilayotgan choralarning natijadorligini oʻrganish;

(b) oilada bolaga nisbatan zoʻravonlik holatlarining oldini olishda ota-onalar (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar)ning masʼuliyati va hayotiy koʻnikmalarini oshirish boʻyicha amalga oshirilayotgan choralarning samaradorligini muhokama qilib borish;

(v) qoʻshimcha kvota asosida taʼlim tashkilotlariga qabul qilingan ijtimoiy jihatdan xavfli ahvolda boʻlgan bolalarning xulq-atvori va oʻzlashtirishini tahlil qilish.

IV. Bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish jarayoniga zamonaviy axborot texnologiyalarini joriy etish

12. Raqamli texnologiyalar vazirligi Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Ichki ishlar vazirligi, Bosh prokuratura va Oliy sud bilan birgalikda 2026-yil 1-aprelga qadar Ijtimoiy himoya milliy agentligining “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimida ijtimoiy himoyaga muhtoj bolalar hamda zoʻravonlik sodir etgan yoki uni sodir etishga moyil boʻlgan shaxslar haqidagi maʼlumotlarni almashish va ular toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan yagona elektron platforma (keyingi oʻrinlarda — platforma)ni ishlab chiqsin. Bunda:

(a) platforma davlat organlari va tashkilotlarining axborot tizimlari hamda “112” qisqa raqam orqali fuqarolarning chaqiruvlarini qabul qilish va avtomatlashtirilgan tarzda qayta ishlash imkonini beruvchi yagona dispetcherlik xizmati bilan “Raqamli hukumat” tizimining idoralararo integratsiyalashuv platformasi orqali integratsiya qilinadi;

(b) bolalarga nisbatan sodir etilgan zoʻravonlik holatlarining yagona statistika hisobi va hisobotini yuritish, statistika organlariga taqdim etish, shuningdek, bolalarga nisbatan zoʻravonlik holatlari boʻyicha amalga oshiriladigan chora-tadbirlarning har bir bosqichini kuzatib borish imkoniyati yaratiladi.

V. Farmon ijrosini tashkil etish, taʼminlash va nazorat

13. Ichki ishlar vazirligi, Bosh prokuratura, Oliy sud, Ijtimoiy himoya milliy agentligi va Adliya vazirligi 2026-yil 1-fevraldan boshlab reja-grafik asosida zoʻravonlikdan jabrlangan bolalar bilan protsessual harakatlar davomida ishlashga masʼul boʻlgan surishtiruvchi, tergovchi, prokuror va sudyalar, Ijtimoiy himoya milliy agentligi tizimi xodimlari, shuningdek, advokatlarning surishtiruv, dastlabki tergov va sud protsessida bolalar bilan ishlashning maxsus usullariga oid kasbiy tayyorgarligi va malakasini oshirish uchun milliy va xorijiy ekspert hamda mutaxassislarni jalb etgan holda qisqa muddatli kurslarda oʻqitilishini tashkil etsin.

14. Quyidagilar:

(a) Ijtimoiy himoya milliy agentligi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi va Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi bilan birgalikda:

(i) mazkur Farmonning mazmun-mohiyati, maqsad va vazifalari ommaviy axborot vositalarida, shu jumladan, internet va ijtimoiy tarmoqlarda keng yoritilishini taʼminlasin;

(ii) jamiyatda bolalarga nisbatan zoʻravonlikka boʻlgan murosasizlik muhitini yaratish, bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilishga qaratilgan targʻibot materiallari (tarqatma materiallar, koʻrgazmali targʻibot vositalari, videoroliklar, buklet va flayerlar) tayyorlanishini hamda jamoat joylarida, shu jumladan, sogʻliqni saqlash muassasalari va barcha taʼlim tashkilotlarida keng targʻibotini tashkil qilsin;

(b) Adliya vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.

15. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim hujjatlariga 4-ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.

16. Mazkur Farmonning ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ijtimoiy himoya boʻyicha maslahatchisi — Ijtimoiy himoya milliy agentligi direktori M.P. Olloyorov belgilansin.

17. Farmon ijrosini nazorat qilish va ijro uchun masʼul tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 24-dekabrdagi PF-256-son Farmoniga 1-ILOVA

2026 — 2030-yillarga moʻljallangan Bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish

1-bob. Umumiy maʼlumot

1. 2026 — 2030-yillarga moʻljallangan bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish strategiyasi (keyingi oʻrinlarda — Strategiya) Oʻzbekiston Respublikasining “Bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish toʻgʻrisida”gi Qonuni , Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi “Oʻzbekiston — 2030” strategiyasi toʻgʻrisida”gi PF-158-son Farmoni va Bogota harakatlar chaqiruvi doirasida Oʻzbekiston Respublikasi oʻz zimmasiga olgan majburiyatlarning ijrosini taʼminlash, bolalarga nisbatan zoʻravonlikning barcha shakllarining oldini olish, ularning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish, bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilishga doir faoliyatni amalga oshiruvchi davlat organlari va tashkilotlarning mazkur sohadagi faoliyatini takomillashtirish maqsadida ishlab chiqilgan.

2. Quyidagilar Strategiyaning ustuvor yoʻnalishlari hisoblanadi:

(a) bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish boʻyicha profilaktika tizimini takomillashtirish va zoʻravonlik holatlarini erta aniqlash tizimini yoʻlga qoʻyish;

(b) jamiyatda bolalarga nisbatan zoʻravonlikka boʻlgan murosasizlik muhitini shakllantirish;

(v) zoʻravonlikdan jabrlangan va oʻziga nisbatan zoʻravonlik sodir etilishi xavfi ostida boʻlgan bolalar uchun oilaga yaqin muhitda gʻamxoʻrlik koʻrsatish, kunduzgi shaklda va boshqa turdagi ijtimoiy xizmatlar koʻrsatilishini yoʻlga qoʻyish;

(g) zoʻravonlikdan jabrlangan va oʻziga nisbatan zoʻravonlik sodir etilishi xavfi ostida boʻlgan bolalarga ijtimoiy xizmatlar koʻrsatish jarayonida nodavlat notijorat tashkilotlarning ishtirokini kengaytirish;

(d) zoʻravonlik holatlari boʻyicha doimiy yangilab boriluvchi yagona maʼlumotlar bazasini yaratish;

(j) zoʻravonlik holatini baholash va monitoring qilish jarayonlarini muvofiqlashtirish;

(z) bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilishda idoralararo hamkorlikni taʼminlash;

(i) bolalarga nisbatan zoʻravonlikning barcha shakllari uchun javobgarlikning muqarrarligini taʼminlash.

2-bob. Mamlakatimizda bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilishning joriy holati

3. Bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilishning huquqiy asoslarini yaratish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasining “Bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish toʻgʻrisida”gi Qonuni qabul qilindi, Oʻzbekiston Respublikasi Bogota harakatlar chaqiruviga qoʻshildi hamda Bolalarga nisbatan zoʻravonlikka chek qoʻyish boʻyicha global alyans aʼzoligiga qabul qilindi.

4. Oʻzbekiston Respublikasining “Bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq:

(a) jismoniy zoʻravonlik, jinsiy zoʻravonlik, ruhiy zoʻravonlik, gʻamxoʻrlik koʻrsatmaslik, ekspluatatsiya qilish va taʼqib etish (bulling) bolalarga nisbatan zoʻravonlikning shakllari sifatida;

(b) Vazirlar Mahkamasi, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Bola huquqlari boʻyicha vakili (Bolalar ombudsmani), Bolalar masalalari boʻyicha milliy komissiya, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi (keyingi oʻrinlarda — Ijtimoiy himoya milliy agentligi), prokuratura va ichki ishlar organlari, Milliy gvardiya, Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, Yoshlar ishlari agentligi, taʼlim sohasidagi davlat boshqaruvi organlari va taʼlim muassasalari, nodavlat taʼlim tashkilotlari, davlat sogʻliqni saqlash tizimini boshqarish organlari va sogʻliqni saqlash muassasalari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlar va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilishga doir faoliyatni amalga oshiruvchi subyektlar etib;

(v) Ijtimoiy himoya milliy agentligi bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish sohasidagi vakolatli davlat organi etib belgilandi.

3-bob. Strategiyaning asosiy maqsad va vazifalari

5. Mamlakatimizda bolalikni inson rivojlanishining muhim bosqichi sifatida eʼtirof etib, bolalarning huquq va erkinliklari hamda qonuniy manfaatlarini roʻyobga chiqarish uchun xavfsiz sharoitlar yaratish, bolalarni jamiyatda toʻlaqonli hayotga tayyorlash, shuningdek, ularning jismoniy, aqliy, ruhiy, maʼnaviy va axloqiy rivojlanishiga salbiy taʼsir koʻrsatuvchi omillardan himoya qilish uchun quyidagilar Strategiyaning asosiy maqsadlari hisoblanadi:

(a) bolalarning xavfsiz va zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoyalangan muhitda yashashi va rivojlanishini taʼminlash;

(b) zoʻravonlik xavfi ostida yashayotgan bolalarni erta aniqlash va ularga manzilli yordam koʻrsatish;

(v) zoʻravonlikdan jabrlangan yoki zoʻravonlikka guvoh boʻlgan bolalarga kompleks xizmatlar koʻrsatish va ularni reabilitatsiya qilish.

6. Strategiyaning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

(a) bolalarga nisbatan zoʻravonlikning oldini olish, zoʻravonlik holatlari boʻyicha xabar berish va unga munosabat bildirish yuzasidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan vazifalarning amalga oshirilishini taʼminlash;

(b) ota-onalarning ota-onalik koʻnikmalarini rivojlantirish, oilalarning iqtisodiy holatini yaxshilash va qoʻllab-quvvatlash orqali bolalarga nisbatan oilaviy zoʻravonlik, shu jumladan, ularga shafqatsiz munosabatda boʻlish holatlarini kamaytirish;

(v) bolalarning yanada samarali, gender tenglikka asoslangan, ijtimoiy-psixologik oʻrganish va hayotiy koʻnikmalar boʻyicha taʼlim olish imkoniyatlarini kengaytirish, shuningdek, maktabgacha taʼlim, umumiy oʻrta va oʻrta maxsus taʼlim, ixtisoslashtirilgan hamda kasbiy taʼlim tashkilotlari, jamiyat va kibermakonda ular uchun xavfsiz va qulay muhitni taʼminlash;

(g) jamiyatda bolalar uchun zoʻravonliksiz, gʻamxoʻr, hurmatga va gender tenglikka asoslangan munosabatlarni qoʻllab-quvvatlaydigan meʼyor va qadriyatlarni mustahkamlash;

(d) zoʻravonlikdan jabrlangan yoki oʻziga nisbatan zoʻravonlik sodir etilishi xavfi ostida boʻlgan bolalarning sifatli tibbiy, ijtimoiy, psixologik, huquqiy va boshqa xizmatlardan foydalanish imkoniyatini kengaytirish, ularning buzilgan huquqlarini tiklashga koʻmaklashish;

(j) bolalarga nisbatan zoʻravonlikning oldini olish va unga qarshi kurashish maqsadida maʼlumotlarni toʻplash, baholash, monitoring qilish, muvofiqlashtirish, idoralararo hamkorlik qilish va javobgarlik mexanizmlarini takomillashtirish.

1-§. Bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish maqsadida normativ-huquqiy bazani takomillashtirish

7. Bolalarga nisbatan zoʻravonlikning oldini olish, zoʻravonlik holatlari boʻyicha xabar berish va unga munosabat bildirish yuzasidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan vazifalarning bajarilishini taʼminlash maqsadida quyidagi choralar koʻriladi:

(a) ilgʻor xorijiy davlatlarning ijobiy tajribasi, xalqaro huquqning umumeʼtirof etilgan prinsip va normalarini qabul qilish, jumladan, Yevropa Kengashining Bolalarni jinsiy ekspluatatsiya va jinsiy zoʻravonlikdan himoya qilish toʻgʻrisidagi konvensiyasi (Lansarote konvensiyasi), Bola huquqlari toʻgʻrisidagi konvensiyaning xabar berish tartibiga oid fakultativ protokoliga, shuningdek, bolalarga nisbatan zoʻravonlikka qarshi kurashishda ilgʻor xalqaro tajriba modellarini (shu jumladan, “Barnaxus” modeli) joriy etish, xalqaro tashkilotlarning tavsiyalarini inobatga olgan holda bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish boʻyicha maʼmuriy, jinoyat va jinoyat-protsessual qonunchilikni qayta koʻrib chiqish hamda takomillashtirish;

(b) zoʻravonlikning har qanday shaklidan jabrlangan bolalarga va zoʻravonlikka guvoh boʻlgan bolalarga ular tegishli protsessual xatti-harakatlarga jalb etilgan vaqtdan eʼtiboran davlat hisobidan yuridik yordamdan foydalanish huquqini berish;

(v) bolaga nisbatan uning qonuniy vakillari yoki boshqa qarindoshlari tomonidan sodir etilgan zoʻravonlik holatlari boʻyicha ishni sudga qadar yuritish va sud muhokamasi jarayonlaridagi barcha protsessual harakatlarni majburiy tartibda bolalarga nisbatan vasiylik va homiylik organi vakilining ishtirokida amalga oshirish tartibini joriy etish;

(g) bolalarga nisbatan jinsiy zoʻravonlik sodir etish bilan bogʻliq ishlar doirasida bolalar va gumon qilinuvchi, ayblanuvchi yoki sudlanuvchi oʻrtasidagi yuzlashtirish tergov harakatini faqat tergovchi va prokurorning qarori yoki sudning ajrimi bilan oʻtkazish mexanizmini joriy etish;

(d) mulkchilik shaklidan qatʼiy nazar taʼlim, sogʻliqni saqlash va aholini ijtimoiy himoya qilish tashkilotlari xodimlari tomonidan bolalarga nisbatan zoʻravonlik koʻrinishida jinoyat yoki maʼmuriy huquqbuzarlik sodir etish bilan bogʻliq aniqlangan faktlar haqida xabar bermaganlik uchun maʼmuriy javobgarlikni belgilash;

(j) voyaga yetmagan shaxsni maxsus oʻquv-tarbiya muassasasiga joylashtirish tariqasidagi majburlov chorasi oʻrniga muqobil majburlov choralarini joriy etish;

(z) bolalarni onlayn zoʻravonlik va kiberjinoyatlardan himoya qilish, shuningdek, onlayn zoʻravonlikdan jabrlangan bolalarga yordam koʻrsatish, reabilitatsiya qilish va ularning huquqlarini tiklashning huquqiy asoslarini yaratish;

(i) jinoyat protsessi ishtirokchisi boʻlgan bolalar uchun bolalarga moslashtirilgan surishtiruv, tergov va sud jarayonlarini tashkil etish, xususan, protsessual harakatlar davomida voyaga yetmagan guvohlar, jabrlanuvchilar, gumon qilinuvchilar, ayblanuvchilar, sudlanuvchilar va boshqa protsess ishtirokchilari uchun alohida kutish joylari hamda ixtisoslashtirilgan (zarur video va audio uskunalar bilan taʼminlangan) soʻroq xonalarini tashkil etish;

(k) bolalarga nisbatan ozodlikdan mahrum qilish oʻrniga muqobil jazo choralarini qoʻllash, shuningdek, ularni jinoiy taʼqibdan chetlashtirishning huquqiy asoslarini takomillashtirish;

(l) surishtiruv, tergov va sud jarayonida bolalarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini ifoda etish uchun ijtimoiy xodimni protsess ishtirokchisi sifatida kiritish;

(m) bolalar bilan ishlash boʻyicha ichki tartib-qoidalar va protokollarni, xodimlarning lavozim yoʻriqnomalari va odob-axloq qoidalarini qayta koʻrib chiqish hamda ularni xalqaro standartlarga muvofiqlashtirish, bolalar bilan ishlovchi mutaxassislar uchun bolalar bilan ishlash boʻyicha yoʻriqnoma, protokol va qoʻllanmalar ishlab chiqish;

(n) ogʻir hayotiy vaziyatda qolgan, kambagʻal, nogironligi boʻlgan farzandlari bor oilalar, shuningdek, ijtimoiy himoyaga muhtoj xotin-qizlar, yolgʻiz ona (ota)larni qoʻllab-quvvatlash tizimini takomillashtirish, jumladan, davlat tomonidan koʻrsatiladigan ijtimoiy yordam choralarini qayta koʻrib chiqish;

(o) bolalarga nisbatan zoʻravonlikka qarshi kurashish boʻyicha qonunchilik hujjatlari toʻgʻrisida aholining, ayniqsa, mansabdor shaxslar, bolalar bilan bevosita ishlovchi mutaxassislar va ota-onalar (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar)ning xabardorligini oshirish.

2-§. Bolalarga nisbatan zoʻravonlikning oldini olishda oilani qoʻllab-quvvatlash va profilaktika qilish tizimini takomillashtirish

8. Ota-onalarning ota-onalik koʻnikmalarini rivojlantirish, oilalarning iqtisodiy holatini yaxshilash va qoʻllab-quvvatlash orqali bolalarga nisbatan oilaviy zoʻravonlik, shu jumladan, ularga shafqatsiz munosabatda boʻlish holatlarini kamaytirish maqsadida quyidagi choralar koʻriladi:

(a) ijobiy tarbiya modeli boʻyicha dasturlarni ishlab chiqish;

(b) bolalarni oiladan ajratish va oilada bolalarga nisbatan shafqatsiz munosabatda boʻlish, shuningdek, bolalarning oilaviy zoʻravonlik, bolalar oʻrtasida zoʻravonlik xatti-harakatlarining guvohi boʻlishining oldini olishga qaratilgan ota-onalar (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar)ning koʻnikmalarini oshirish boʻyicha maxsus dasturlar ishlab chiqish;

(v) zoʻravonlikdan jabrlangan, oʻziga nisbatan zoʻravonlik sodir etilishi xavfi ostida boʻlgan yoki huquqbuzarlik sodir etgan bolalarning ota-onalari (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslari) uchun “mehrli oila” xizmatini tashkil etish;

(g) ijobiy ota-onalik, oilaning iqtisodiy imkoniyatlarini kengaytirish va boshqa xizmatlar bilan qamrab olish boʻyicha oilalar bilan ishlovchi, shu jumladan, ularga xizmatlar koʻrsatuvchi xodimlarning salohiyatini oshirish;

(d) ogʻir ahvolga tushib qolgan oilalarni qoʻllab-quvvatlashda jamoatchilik ishtirokini kuchaytirishga qaratilgan dasturlarni ishlab chiqish;

(j) “mahalla yettiligi”, shu jumladan, ijtimoiy xodimlar va patronaj hamshiralarining oilalarni oʻrganish jarayonida bolalarga nisbatan zoʻravonlik holatlarini aniqlash, xabar berish va unga munosabat bildirish hamda oilalarga zoʻravonlikning oldini olishga qaratilgan tavsiyalar berish boʻyicha koʻnikmalarini oshirish;

(z) fuqarolarni zoʻravonlikdan jabrlangan va oʻziga nisbatan zoʻravonlik sodir etilishi xavfi ostida boʻlgan, shuningdek, ijtimoiy jihatdan xavfli ahvolda boʻlgan bolalarga oilaga yaqin muhitda gʻamxoʻrlik koʻrsatish hamda tarbiyalash jarayonlariga jalb qilishga qaratilgan targʻibot materiallarini tayyorlash va ommaviy axborot vositalari orqali keng yoritish.

3-§. Bolalar uchun xavfsiz va har tomonlama qulay taʼlim muhitini yaratish

9. Bolalarning yanada samarali, gender tenglikka asoslangan, ijtimoiy-psixologik oʻrganish va hayotiy koʻnikmalar boʻyicha taʼlim olish imkoniyatlarini kengaytirish, shuningdek, maktabgacha taʼlim, umumiy oʻrta va oʻrta maxsus taʼlim, ixtisoslashtirilgan hamda kasbiy taʼlim tashkilotlari, jamiyat va kibermakonda ular uchun xavfsiz va qulay muhitni taʼminlash maqsadida quyidagi choralar koʻriladi:

(a) maktabgacha taʼlim, umumiy oʻrta va oʻrta maxsus taʼlim, ixtisoslashtirilgan hamda kasbiy taʼlim tashkilotlarida “xavfsiz taʼlim” muhitini yaratish, bolalarga nisbatan zoʻravonlikning barcha shakllarining oldini olish va ular haqida xabar berish (shu jumladan, anonim xabar berish) boʻyicha oʻquvchilar uchun tushunarli usullarda dasturlar va targʻibot materiallarini ishlab chiqish;

(b) bolalarga nisbatan zoʻravonlikning oldini olish va unga qarshi choralar koʻrishga alohida eʼtibor qaratgan holda inklyuziv, xavfsiz va qulay taʼlim muhitini yaratish, milliy taʼlim dasturlarini takomillashtirish;

(v) taʼlim tashkilotlarida zoʻravonlikning oldini olish, pedagoglar va boshqa xodimlar hamda oʻquvchilar oʻrtasida doʻstona muhitni yaratish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish, shuningdek, psixologik xizmatni samarali yoʻlga quyish;

(g) bolalarga nisbatan zoʻravonlikning oldini olish, zoʻravonlik holatlarini aniqlash va unga qarshi kurashish boʻyicha pedagoglar va boshqa xodimlarning malakasini oshirish;

(d) bolalarga nisbatan zoʻravonlikning oldini olishda oila, mahalla va taʼlim tashkilotlari oʻrtasida hamkorlikni yoʻlga qoʻyish, taʼlim tashkilotlarida zoʻravonlik holatini aniqlash, xabar berish va munosabat bildirish boʻyicha ichki tartib qoidalarni ishlab chiqish;

(j) taʼlim tashkilotlarida oʻquvchilarning bola huquqlari va erkinliklari, ularni zoʻravonlikning barcha shakllaridan (shu jumladan, taʼqib etish (bulling) va jinsiy zoʻravonlik) himoya qilish, bolalar oʻrtasida spirtli ichimliklar, giyohvandlik vositalari, psixotrop yoki inson aql-irodasiga taʼsir etuvchi boshqa moddalarni isteʼmol qilishning oldini olish, ularning sogʻlom turmush tarzi, erta nikohning oldini olish va uning salbiy oqibatlari hamda reproduktiv salomatlik toʻgʻrisidagi xabardorligini oshirish;

(z) taʼlim tashkilotlarida oʻquvchilar oʻrtasida, ayniqsa, bir taʼlim tashkilotidan boshqa taʼlim tashkilotiga oʻqishini koʻchirgan oʻquvchilarning taʼqib etilishi (bulling)ning oldini olish, ularning yangi muhitga moslashishiga koʻmaklashish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish;

(i) bolalar oʻrtasida kiberjinoyatlarning oldini olish boʻyicha kompleks chora-tadbirlarni amalga oshirish hamda bolalarga nisbatan onlayn zoʻravonlikning oldini olish boʻyicha koʻrilayotgan choralarning samaradorligini oshirish, jumladan, bolalar, ota-onalar (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar) oʻrtasida raqamli savodxonlikni oshirish hamda bolalarning zararli internet sahifalariga kirishini cheklash uchun ota-onalar nazorati mexanizmlarini joriy etish.

4-§. Zoʻravonlikning oldini olish boʻyicha targʻibot tadbirlari

10. Jamiyatda bolalar uchun zoʻravonliksiz, gʻamxoʻr, hurmatga va gender tenglikka asoslangan munosabatlarni qoʻllab-quvvatlaydigan meʼyor va qadriyatlarni mustahkamlash maqsadida quyidagi choralar koʻriladi:

(a) bolalarga nisbatan zoʻravonlik, oiladagi nizolar va erta nikohning salbiy taʼsiri haqida aholining xabardorligini oshirish, oilalarda sogʻlom ijtimoiy muhitni targʻib qilish uchun “mahalla yettiligi” va turli sohalarda faoliyat yuritayotgan hamda muayyan yutuqlarga erishgan shaxslar ishtirokida targʻibot tadbirlarini tashkil etish;

(b) fuqarolarning bolalarga nisbatan zoʻravonlik holatlari boʻyicha xabar berish yuzasidan masʼuliyatini oshirishga (bolaga doir shaxsiy maʼlumotlarning maxfiyligini taʼminlagan holda) qaratilgan targʻibot materiallarini tayyorlash va ommaviy axborot vositalari orqali keng yoritish;

(v) jamiyatda bolalarga nisbatan zoʻravonlikni qoʻllab-quvvatlovchi stereotiplarni oʻzgartirishga qaratilgan targʻibot va tashviqot ishlarini kengaytirish;

(g) bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilishda ommaviy axborot vositalarining rolini kuchaytirish, qonunchilik hujjatlari va dasturlar haqida jamoatchilikning xabardorligini oshirish;

(d) zoʻravonlikka yoʻl qoʻymaslik va oilada oʻzaro hurmatga asoslangan munosabatlarni rivojlantirish, erta nikohning oldini olishga qaratilgan targʻibot materiallarini tayyorlash, targʻibot tadbirlarini tashkil qilish;

(j) bolalarga nisbatan zoʻravonlik holatlarini axloq meʼyorlarni hisobga olgan holda konstruktiv yoritish uchun ommaviy axborot vositalari xodimlarining salohiyatini oshirish, jurnalistika etikasiga rioya etilishini taʼminlash.

5-§. Zoʻravonlikdan jabrlangan bolalarga ijtimoiy xizmat hamda tibbiy yordam koʻrsatish tizimini takomillashtirish

11. Zoʻravonlikdan jabrlangan yoki oʻziga nisbatan zoʻravonlik sodir etilishi xavfi ostida boʻlgan bolalarning sifatli tibbiy, ijtimoiy, psixologik va huquqiy xizmatlardan foydalanish imkoniyatini kengaytirish, ularning buzilgan huquqlarini tiklashga koʻmaklashish maqsadida quyidagi choralar koʻriladi:

(a) zoʻravonlik holatlari boʻyicha (shu jumladan, “ishonch telefoni” va telegram-bot orqali) xabar berishning bolalar uchun tushunarli boʻlgan mexanizmlarini yaratish va ularni bolalar oʻrtasida targʻibot qilish choralarini koʻrish;

(b) zoʻravonlikdan jabrlangan bolalarga tibbiy yordam koʻrsatish tizimini takomillashtirish, shu jumladan, tibbiy yordam koʻrsatish va sud-tibbiy ekspertiza (aniqlash, tekshirish, rasmiylashtirish, davolash va yoʻnaltirish) boʻyicha klinik bayonnomalar (klinik protokollar) ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish, tibbiyot xodimlarining malakasini oshirish;

(v) bolalar, ularning ota-onalari (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar) hamda bolalar bilan bevosita ishlashni nazarda tutuvchi faoliyat turlari bilan shugʻullanuvchi shaxslarning zoʻravonlikdan jabrlangan yoki oʻziga nisbatan zoʻravonlik sodir etilishi xavfi ostida boʻlgan bolalar uchun mavjud xizmatlar va tegishli davlat organlariga xabar berish mexanizmlari haqida xabardorligini oshirish;

(g) “ishonch telefoni” operatorlari, taʼlim tashkilotlari xodimlari, ijtimoiy xodimlar, tibbiyot xodimlari, profilaktika inspektorlari va inspektor-psixologlarni bolalarga nisbatan zoʻravonlik holatlari haqidagi xabarlarga munosabat bildirish va zarur maslahatlar berish boʻyicha oʻqitish, zoʻravonlik holati boʻyicha xabarlarni qonunchilikda nazarda tutilgan hollardan tashqari uchinchi shaxslarga oshkor etmaslik, ularni xizmatlarga yoʻnaltirish boʻyicha salohiyatini rivojlantirish;

(d) zoʻravonlikdan, ayniqsa, jinsiy zoʻravonlik va jinsiy ekspluatatsiyadan jabrlangan bolalarga shoshilinch yordam koʻrsatish, ularni reabilitatsiya qilish, tibbiy va psixologik yordam koʻrsatish tizimini takomillashtirish;

(j) ruhiy zoʻravonlikdan jabrlangan bolalarga psixologik xizmat koʻrsatish tizimini takomillashtirish, psixologik va psixiatriya xizmatlarini koʻrsatish standartlari va tavsiyalarini (protokollarini) ishlab chiqish, bolalarga psixologik xizmat koʻrsatuvchi mutaxassislarni tayyorlash, ularning malakasini oshirish;

(z) zoʻravonlikdan jabrlangan va oʻziga nisbatan zoʻravonlik sodir etilishi xavfi ostida boʻlgan bolalar uchun professional tutingan oila, kunduzgi shaklda, kichik hajmli uylardagi va boshqa turdagi ijtimoiy xizmatlarni yoʻlga qoʻyish, mazkur jarayonga nodavlat notijorat tashkilotlarni jalb qilish;

(i) zoʻravonlikdan jabrlangan bolalarga ijtimoiy reabilitatsiya xizmatlarini koʻrsatuvchi muassasalar faoliyatini takomillashtirish;

(k) bolalarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha ixtisoslashtirilgan sudyalar korpusini shakllantirish hamda huquqni muhofaza qiluvchi organlarda ixtisoslashtirilgan boʻlinmalar faoliyatini qayta koʻrib chiqish va takomillashtirish;

(l) bolalar huquqlarini himoya qilishga ixtisoslashgan advokatlar korpusini shakllantirish, surishtiruv, dastlabki tergov, prokuratura va sud organlari xodimlarining protsessual harakatlar jarayonida bolalarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini ishonchli himoya qilish boʻyicha malakasini oshirish;

(m) zoʻravonlikdan jabrlangan hamda oʻziga nisbatan zoʻravonlik sodir etilishi xavfi ostida boʻlgan bolalarga ijtimoiy xizmatlarni koʻrsatuvchi ijtimoiy xodimlarning salohiyatini oshirish;

(n) zoʻravonlikdan jabrlangan hamda oʻziga nisbatan zoʻravonlik sodir etilishi xavfi ostida boʻlgan bolalarga oilaga yaqin muhitda gʻamxoʻrlik koʻrsatish hamda tarbiyalashning muqobil shakllarini takomillashtirish;

(o) zoʻravonlikdan jabrlangan va oʻziga nisbatan zoʻravonlik sodir etilishi xavfi ostida boʻlgan, shuningdek, ijtimoiy jihatdan xavfli ahvolda boʻlgan bolalar hamda ularning ota-onalari (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar)ga ixtisoslashgan ijtimoiy xizmatlarni koʻrsatuvchi jismoniy va yuridik shaxslarni qoʻllab-quvvatlash tizimini yoʻlga qoʻyish;

(p) internat shaklidagi muassasalardan chiqarilgan, jazoni ijro etish muassasalaridan ozod qilingan, mojaro zonalaridan va xorijda ota-onasi qaramogʻidan mahrum boʻlganligi sababli Oʻzbekiston Respublikasiga olib kelingan bolalar uchun reintegratsiya dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirish.

6-§. Bolalarga nisbatan zoʻravonlikning oldini olish hamda unga qarshi kurashish maqsadida maʼlumotlarni toʻplash, monitoring qilish va muvofiqlashtirish

12. Bolalarga nisbatan zoʻravonlikning oldini olish va unga qarshi kurashish maqsadida maʼlumotlarni toʻplash, monitoring qilish, muvofiqlashtirish, hamkorlik va javobgarlik mexanizmlarini takomillashtirish maqsadida quyidagi choralar koʻriladi:

(a) zoʻravonlikdan jabrlangan hamda oʻziga nisbatan zoʻravonlik sodir etilishi xavfi ostida boʻlgan, shuningdek, zoʻravonlikka guvoh boʻlgan bolalar haqidagi barcha maʼlumotlarni (shu jumladan, yoshi, jinsi, zoʻravonlik shakli, jismoniy holati) oʻz ichiga olgan hamda doimiy yangilanib turuvchi yagona maʼlumotlar bazasini yaratish hamda uni boshqa davlat organlari axborot tizimlari bilan integratsiya qilish;

(b) bolalarga nisbatan zoʻravonlik boʻyicha soʻrovnoma (Survey on Violence Against Children (VAC), YUNISEFning multiindikator klaster kuzatuvlari (MICS), JSSTning maktab salomatligi soʻrovlari (SBHS) metodikalari asosida aholi oʻrtasida soʻrovnoma va tadqiqotlar oʻtkazish;

(v) bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilishga ixtisoslashgan xalqaro tashkilotlar, jamiyatlar va institutlar (shu jumladan, Bolalarga nisbatan zoʻravonlikka barham berish boʻyicha global tashabbus (End Violence Against Children Global Initiative), Bolalarga nisbatan shafqatsizlik va gʻamxoʻrlik koʻrsatmaslikning oldini olish boʻyicha xalqaro hamjamiyat (ISPCAN-International Society for the Prevention of Child Abuse and Neglect) bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻyish;

(g) bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish boʻyicha belgilangan chora-tadbirlarni barqaror moliyalashtirish tizimini yoʻlga qoʻyish;

(d) bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish boʻyicha qonun hujjatlari ustidan parlament nazoratini taʼminlash.

4-bob. Strategiyani amalga oshirishdan kutilayotgan natijalar

13. Strategiyada belgilangan vazifalarni amalga oshirish orqali quyidagi natijalarga erishish rejalashtirilgan:

(a) bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish, zoʻravonlikdan jabrlangan yoki oʻziga nisbatan zoʻravonlik sodir etilishi xavfi ostida boʻlgan bolalarni ijtimoiy, huquqiy, psixologik va tibbiy qoʻllab-quvvatlashga doir munosabatlarni tartibga soluvchi qonunchilik hujjatlari, xalqaro va mahalliy standartlar hamda ularni amalga oshirish mexanizmlarini oʻz ichiga olgan normativ-huquqiy baza takomillashtiriladi;

(b) bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish, zoʻravonlik holatlarini erta aniqlash boʻyicha davlat organlari va tashkilotlar oʻrtasida samarali idoralararo hamkorlik tizimi yoʻlga qoʻyiladi;

(v) bolalarga nisbatan zoʻravonlik holatini aniqlash, baholash, xabar berish, taʼsir chorasini qoʻllash, davlat tomonidan kafolatlangan xizmatlar koʻrsatish, reabilitatsiya qilish va moslashtirishning yaxlit integratsiyalashgan tizimi yaratiladi;

(g) zoʻravonlikdan jabrlangan yoki oʻziga nisbatan zoʻravonlik sodir etilishi xavfi ostida boʻlgan bolalar va ularning oilalariga mahalla, tuman (shahar) va viloyat darajasida ijtimoiy, huquqiy, psixologik va boshqa xizmatlar koʻrsatish tizimi yoʻlga qoʻyiladi;

(d) zoʻravonlikdan jabrlangan yoki unga guvoh boʻlgan bolalarni himoya qilish va ularga ijtimoiy, huquqiy, psixologik va tibbiy xizmat koʻrsatish qoidalari (standartlari) ishlab chiqiladi, protsessual harakatlar davomida bolalarning huquqlari kafolatlangan odil sudlov tizimi joriy etiladi;

(j) jamiyatda bolalarga nisbatan zoʻravonlikni qoʻllab-quvvatlovchi stereotiplar oʻzgartiriladi, zoʻravonlikka qarshi toqatsizlik madaniyati shakllantiriladi, zoʻravonlik uchun javobgarlik muqarrarligi taʼminlanadi;

(z) ijobiy xorijiy tajribalar asosida mamlakatda bolalarga nisbatan gʻamxoʻr, koʻmaklashuvchi va qoʻllab-quvvatlaydigan tizim shakllantiriladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 24-dekabrdagi PF-256-son Farmoniga 2-ILOVA

Bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish strategiyasini 2026-2027-yillarda amalga oshirish boʻyicha

T/r Chora-tadbirlar nomi Amalga oshirish mexanizmi Ijro muddati Masʼul ijrochilar I. Normativ-huquqiy bazani takomillashtirish 1. Zoʻravonlikdan jabrlangan bolalar uchun professional tutingan oila xizmatini yoʻlga qoʻyish. Professional tutingan oilani tashkil etish boʻyicha normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish va Vazirlar Mahkamasiga kiritish. Bunda professional tutingan oilani tashkil etish, faoliyatini moliyalashtirish, zoʻravonlik natijasida oilasidan olingan va oʻziga nisbatan zoʻravonlik sodir etilishi xavfi ostida boʻlgan, shuningdek, ijtimoiy jihatdan xavfli ahvolda boʻlgan bolalarni joylashtirish tartibi nazarda tutiladi. 2026-yil yanvar Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Ichki ishlar vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 2. Zoʻravonlikning har qanday shaklidan jabrlangan va zoʻravonlikka guvoh boʻlgan bolalarni himoya qilish tizimini takomillashtirish. Qonun hujjatlariga quyidagilarni nazarda tutuvchi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish boʻyicha qonun loyihasini kiritish: (a) voyaga yetmaganlar masalalari boʻyicha inspektor-psixologlar (katta inspektor-psixologlar)ga zoʻravonlik sodir etgan yoxud ularni sodir etishga moyil boʻlgan shaxs tomonidan himoya orderi talablarini bajarmaganlik uchun maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi bayonnomani tuzish vakolatini berish; (b) zoʻravonlikdan jabrlangan bolalarga va zoʻravonlikka guvoh boʻlgan bolalarga ular tegishli protsessual xatti-harakatlarga jalb etilgan vaqtdan eʼtiboran davlat hisobidan yuridik yordamdan foydalanish huquqini berish; (v) bolalarga nisbatan ularning qonuniy vakillari yoki boshqa qarindoshlari tomonidan zoʻravonlik holatlari boʻyicha ishni sudga qadar yuritish va sud muhokamasi jarayonlaridagi barcha protsessual harakatlarni amalga oshirishda vasiylik va homiylik organi vakilining ishtirokida koʻrish amaliyotini joriy etish; (g) bolalarga nisbatan zoʻravonlik sodir etish bilan bogʻliq jinoyat ishlari boʻyicha jabrlangan bolalarning dastlabki koʻrsatuvlarini majburiy tarzda video tasvirga tushirish tartibini joriy etish; (d) mulkchilik shaklidan qatʼi nazar taʼlim, sogʻliqni saqlash va aholini ijtimoiy himoya qilish tashkilotlari xodimlari tomonidan bolalarga nisbatan zoʻravonlik bilan bogʻliq aniqlangan faktlar haqida xabar bermaganlik uchun maʼmuriy javobgarlik kiritish; (j) Bolalar masalalari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahri va tuman (shahar) komissiyalari qarorlarini ijro etmaslik yoki ijro etishga toʻsqinlik qilganlik uchun maʼmuriy javobgarlik belgilash; (z) voyaga yetmagan shaxsni maxsus oʻquv-tarbiya muassasasiga joylashtirish tariqasidagi majburlov chorasi oʻrniga muqobil majburlov choralarini joriy etish. 2026-yil aprel Ichki ishlar vazirligi, Bosh prokuratura, Oliy sud, Adliya vazirligi, Bolalar ombudsmani, Ijtimoiy himoya milliy agentligi 3. Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksi , Jinoyat-ijroiya kodeksi , Jinoyat kodeksi va Jinoyat-protsessual kodeksining bolalarni jismoniy zoʻravonlik, jinsiy zoʻravonlik va jinsiy ekspluatatsiya qilish, ruhiy zoʻravonlik, gʻamxoʻrlik koʻrsatmaslik, taʼqib etilishdan (shu jumladan, telekommunikatsiya tarmoqlaridan yoki Internet jahon axborot tarmogʻidan foydalangan holda) himoya qilish bilan bogʻliq moddalarini qayta koʻrib chiqish. 1. Ishchi guruh tuzgan holda ilgʻor xorijiy davlatlar tajribalarini oʻrganish. 2026-yil mart Ichki ishlar vazirligi, Bosh prokuratura, Oliy sud, Adliya vazirligi, Bolalar ombudsmani, Ijtimoiy himoya milliy agentligi 2. Bolalarga nisbatan jismoniy zoʻravonlik, jinsiy zoʻravonlik va jinsiy ekspluatatsiya qilish, ruhiy zoʻravonlik, gʻamxoʻrlik koʻrsatmaslik, taʼqib etganlik (shu jumladan, telekommunikatsiya tarmoqlaridan yoki Internet jahon axborot tarmogʻidan foydalangan holda) uchun javobgarlikni kuchaytirishni nazarda tutuvchi qonun loyihasini ishlab chiqish va belgilangan tartibda kiritish. Bunda: (a) bolalarning oʻlimiga sabab boʻlgan jinoiy xatti-harakatlarni sodir qilgan shaxslar amnistiya akti asosida, yarashilganligi munosabati bilan javobgarlikdan ozod qilinmasligi, yengilroq jazo tayinlash va shartli hukm qoʻllanilmasligiga; (b) voyaga yetmagan shaxslarga nisbatan jinsiy zoʻravonlik sodir etgan shaxslarni javobgarlikka tortish yoki jazoni ijro etish muddati oʻtib ketganligi munosabati bilan javobgarlikdan yoki jazodan ozod qilishga yoʻl qoʻyilmasligiga alohida eʼtibor qaratiladi. 2026-yil aprel 4. Yevropa Kengashining bolalarni jinsiy ekspluatatsiya qilish va jinsiy zoʻravonlikdan himoya qilish toʻgʻrisidagi Konvensiyasiga (Lansarote, 2007-yil 25-oktabr) qoʻshilishning maqsadga muvofiqligini oʻrganib chiqish. 1. Konvensiyaga qoʻshilish yuzasidan milliy ekspertlar guruhini shakllantirish. 2026-yil fevral Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Bosh prokuratura, Ichki ishlar vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi, Adliya vazirligi, Oliy sud 2. Konvensiyaga qoʻshilishning maqsadga muvofiqligini oʻrganish. 2026-yil mart 3. Umumlashgan xulosani Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga koʻrib chiqish uchun kiritish. 2026-yil aprel 5. Bola huquqlari toʻgʻrisidagi konvensiyaning xabar berish tartibiga oid Fakultativ protokoliga qoʻshilish masalasini koʻrib chiqish. 1. Fakultativ protokolga qoʻshilish yuzasidan milliy ekspertlar guruhini shakllantirish. 2026-yil yanvar Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, Bolalar ombudsmani, Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Tashqi ishlar vazirligi, Adliya vazirligi, Bosh prokuratura 2. Fakultativ protokolga qoʻshilishning maqsadga muvofiqligini oʻrganish. 2026-yil fevral 3. Umumlashgan xulosani Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga koʻrib chiqish uchun kiritish. 2026-yil aprel 6. Huquqni muhofaza qilish va sud organlari tomonidan amalga oshiriladigan protsessual harakatlar jarayonida bolalarning huquqlarini ishonchli himoya qilish tizimini takomillashtirish. 1. Mutasaddi vazirlik va idoralar mutaxassislaridan iborat ishchi guruh tuzish. 2026-yil fevral Ichki ishlar vazirligi, Bosh prokuratura, Oliy sud, Adliya vazirligi, Bolalar ombudsmani, Ijtimoiy himoya milliy agentligi 2. Amaldagi qonunchilikni protsessual harakatlar jarayonida bolalarning manfaatlariga daxl qiluvchi, ularning huquqini cheklovchi qoidalarning mavjudligi nuqtai nazaridan toʻliq xatlovdan oʻtkazish. 2026-yil mart 3. Surishtiruv, tergov va sud jarayonida bola manfaatlarini ifoda etish uchun ijtimoiy xodimni protsess ishtirokchisi sifatida belgilash masalasini koʻrib chiqish. 4. Ilgʻor xorijiy davlatlar tajribalarini, xalqaro tashkilotlar tavsiyalarini oʻrganish. 2026-yil aprel 5. Oʻrganish natijalari asosida tajriba sinov tariqasida “Barnaxus” modelini joriy etish, shuningdek, bolalarning manfaatlariga daxl qiluvchi, ularning huquqini cheklovchi qoidalarni bekor qilish va oʻzgartirish boʻyicha normativ- huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish va belgilangan tartibda kiritish. 2026-yil iyun 7. Bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlikni kuchaytirish. Ilgʻor xorijiy davlat tajribalarini oʻrgangan holda bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikni takomillashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish va belgilangan tartibda Hukumatga kiritish. 2026-yil mart Axborotlashtirish va telekommunikatsiyalar sohasida nazorat inspeksiyasi, Bolalar ombudsmani, Bosh prokuratura, Oliy sud, Ichki ishlar vazirligi, Adliya vazirligi, Ijtimoiy himoya milliy agentligi 8. Taʼlim tashkilotlarida bolalarga nisbatan zoʻravonlik sodir etgan xodimlarning bolalarga taʼlim va tarbiya berish faoliyati bilan shugʻullanishini taqiqlash masalasini oʻrganib chiqish. Mehnat qonunchiligiga taʼlim tashkilotlarida bolalarga nisbatan zoʻravonlik sodir etgan xodimlarning kelgusida bolalar bilan ishlash boʻyicha mehnat faoliyatini davom ettirishini cheklovchi yoki taqiqlovchi qoidalarni belgilash nuqtai nazaridan takliflar tayyorlash va Hukumatga kiritish. 2026-yil mart Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Ijtimoiy himoya milliy agentligi, manfaatdor vazirlik va idoralar II. Bolalarga nisbatan zoʻravonlikni oldini olishda oilani qoʻllab-quvvatlash (profilaktika) tizimini takomillashtirish 9. Patronaj hamshirasi tomonidan xonadonlarga tashrif buyurish jarayonida bolalarga nisbatan zoʻravonlik holatlari yuzasidan zudlik bilan “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari va ichki ishlar organlarini majburiy ravishda xabardor qilish amaliyotini yoʻlga qoʻyish. Patronaj hamshirasining lavozim yoʻriqnomasi va funksional vazifalarini qayta koʻrib chiqish hamda xonadonlarga tashrif buyurish jarayonida bolalarga nisbatan zoʻravonlik holatlari aniqlanganda, “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari va ichki ishlar organlarini xabardor qilish majburiyatini yuklash. 2026-yil yanvar Sogʻliqni saqlash vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Ijtimoiy himoya milliy agentligi 10. Zoʻravonlikdan jabrlangan, oʻziga nisbatan zoʻravonlik sodir etilishi xavfi ostida boʻlgan va ijtimoiy jihatdan xavfli ahvolda boʻlgan bolalarning ota-onalari (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar) uchun “mehrli oila” xizmatini yoʻlga qoʻyish. 1. Bolalarni qoʻllab-quvvatlash va ijtimoiy integratsiya markazi tomonidan “Mehrli oila” xizmatlarini yoʻlga qoʻyish. 2. Zoʻravonlikdan jabrlangan, oʻziga nisbatan zoʻravonlik sodir etilishi xavfi ostida boʻlgan va huquqbuzarlik sodir etgan bolalarning ota-onalari (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar)ni “Mehrli oila” kurslariga jalb etish. 2026-yil martdan boshlab doimiy ravishda Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi 11. Ijtimoiy jihatdan xavfli ahvolda boʻlgan oilalar bilan ishlash, oiladagi salbiy odatlarni bartaraf etishga koʻmaklashish va qoʻllab-quvvatlash. Voyaga yetmagan farzandlarining xulq-atvoriga salbiy taʼsir koʻrsatayotgan, shu jumladan, salbiy odatlari (spirtli ichimliklar, giyohvandlik vositalari, psixotrop yoki inson aql-irodasiga taʼsir etuvchi boshqa moddalarga qaram boʻlib qolish) mavjud yoki ular bilan shafqatsiz muomalada boʻlayotgan ota-onalarga: (a) ehtiyojlari asosida ijtimoiy, psixologik va huquqiy xizmat koʻrsatish; (b) zarur hollarda tibbiy yordam olishga koʻmaklashish; (v) oilani mustahkamlash va qoʻllab-quvvatlashga, ota-onalik koʻnikmalarini rivojlantirishga qaratilgan dasturlarga jalb etish orqali oiladagi muhitni yaxshilashga koʻmaklashish. Doimiy ravishda Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Ichki ishlar vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar III. Bolalar uchun xavfsiz va har tomonlama qulay taʼlim muhitini yaratish 12. Taʼlim tashkilotlari (maktabgacha taʼlim, umumiy oʻrta va oʻrta maxsus taʼlim, ixtisoslashtirilgan hamda kasbiy taʼlim tashkilotlari)da xavfsiz taʼlim muhitini yaratish, bolalarni zoʻravonlikdan himoya qilish qoidalari (tartib-taomillari) va tizimini joriy etish. 1. Taʼlim tashkilotlari (maktabgacha taʼlim, umumiy oʻrta va oʻrta maxsus taʼlim, ixtisoslashtirilgan hamda kasbiy taʼlim tashkilotlari) xodimlarining bolalarga nisbatan zoʻravonlik sodir etmaslik, zoʻravonlikka uchragan bolalar toʻgʻrisida “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari va ichki ishlar organlarini xabardor qilish boʻyicha majburiyatlarini odob-axloq qoidalari, mehnat shartnomasi va lavozim yoʻriqnomasiga kiritish. 2026-yil yanvar Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Ijtimoiy himoya milliy agentligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 2. Taʼlim tashkilotlari (maktabgacha taʼlim, umumiy oʻrta va oʻrta maxsus taʼlim, ixtisoslashtirilgan hamda kasbiy taʼlim tashkilotlari)da bolalarga nisbatan zoʻravonlikdan xoli muhitni yaratish. Doimiy ravishda 3. Taʼlim tashkilotlari (maktabgacha taʼlim, umumiy oʻrta va oʻrta maxsus taʼlim, ixtisoslashtirilgan hamda kasbiy taʼlim tashkilotlari)da bolalarga nisbatan zoʻravonlikning oldini olish uchun masʼul boʻlgan shaxslarni tayinlash. Doimiy ravishda 4. Bolalarga zoʻravonlikdan himoyalanish boʻyicha ularning yoshiga mos boʻlgan tarqatma materiallarni tayyorlash. Doimiy ravishda 13. Umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlarida xavfsiz, zoʻravonlikdan holi muhitni yaratish. 1. “Xavfsiz maktab” konsepsiyasini va “Xavfsiz maktab” muhitini joriy etish boʻyicha uslubiy qoʻllanmani ishlab chiqish va tasdiqlash. 2026-yil aprel-may Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 2. Namunali maktablar reytingini shakllantirish boʻyicha baholash mezonlarining indikatorlariga umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlarida bolalarga nisbatan zoʻravonlik holatlarini kiritish. 2026-yil may 3. Barcha umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlarida alohida psixolog xonasini tashkil etish va zarur inventarlar bilan jihozlash (zarur inventarlar bilan jihozlangan alohida xonalar ajratilgan taʼlim tashkilotlari bundan mustasno). 2026-2027-yillar davomida 4. Zoʻravonlik holatlarini oldini olishda oʻquvchilarning hayotiy koʻnikmalarini rivojlantirish, shu jumladan, ularda shaxsiy chegaralarni belgilash, zoʻravonlikka uchraganda yoki zoʻravonlikka guvoh boʻlganda munosabat bildirish, vakolatli organlarga murojaat qilish, aybdorlik yoki qoʻrquv hissini yengish boʻyicha koʻnikmalarni shakllantirish. Doimiy ravishda 14. Umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlarida oʻquvchilarning zoʻravonlikka qarshi kurashish boʻyicha ijtimoiy faolligini oshirish. 1. Har yili umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlarida zoʻravonlikni oldini olish boʻyicha davra suhbatlari, tanlovlar va seminarlar oʻtkazish. 2. Zoʻravonlikni oldini olish va unga qarshi kurashishga qaratilgan madaniy-maʼrifiy tadbirlar va toʻgaraklar tashkil qilish. 3. Oʻquvchilar uchun bolalarga nisbatan zoʻravonlik holatlari haqida xabar berishning qulay mexanizmlarini yaratish. 2026-yil yanvardan boshlab doimiy ravishda Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi 15. Bolalarga nisbatan telekommunikatsiya tarmoqlari yoki Internet jahon axborot tarmogʻi orqali zoʻravonlikning barcha shakllari, shu jumladan, ular oʻrtasida kiberjinoyatchilikning oldini olish choralarini koʻrish. 1. Taʼlim tashkilotlarida bolalar oʻrtasida onlayn zoʻravonlik va kiberjinoyatchilikning oldini olish boʻyicha profilaktik tadbirlarni amalga oshirish. 2. Oʻquvchilar va ularning ota-onalarini “raqamli xavflar” toʻgʻrisida xabardorligini oshirish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish. 2026-yil yanvardan boshlab doimiy ravishda Ichki ishlar vazirligi, Raqamli texnologiyalar vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi 16. Taʼlim tashkilotlari (maktabgacha taʼlim, umumiy oʻrta va oʻrta maxsus taʼlim, ixtisoslashtirilgan hamda kasbiy taʼlim tashkilotlari) pedagoglari va boshqa xodimlari tomonidan bolalarga nisbatan zoʻravonlik sodir etilishini oldini olish choralarini koʻrish. 1. Taʼlim tashkilotlari (maktabgacha taʼlim, umumiy oʻrta va oʻrta maxsus taʼlim, ixtisoslashtirilgan hamda kasbiy taʼlim tashkilotlari) pedagoglari va boshqa xodimlari tomonidan bolalarga nisbatan zoʻravonlik sodir etish holatini taʼlim tashkilotlarining ichki mehnat tartib-qoidalari va mehnat shartnomalarida belgilanadigan mehnat majburiyatlarining bir marta qoʻpol ravishda buzilishlari roʻyxatiga kiritish. 2. Pedagog kadrlarni tayyorlaydigan oliy taʼlim tashkilotlari, qayta tayyorlash va malaka oshirish tashkilotlarining taʼlim dasturlarida bolalarning huquqlarini himoya qilish, ularni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish, bolalarga nisbatan zoʻravonlik sodir etmaslik, sinfni boshqarish, taʼlim-tarbiya jarayonida ijobiy tartib-intizomni saqlashni nazarda tutuvchi dars soatlarini kiritish. 2026-yil yanvar Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 3. Zoʻravonlikdan jabrlangan va oʻziga nisbatan zoʻravonlik sodir etilishi xavfi ostida boʻlgan bolalarga psixologik-ijtimoiy yordam koʻrsatish uchun taʼlim tashkilotlari psixologlarining malakasini oshirish. Doimiy ravishda IV. Zoʻravonlikning oldini olish va bolalarga nisbatan salbiy stereotiplarga qarshi kurashish boʻyicha targʻibot tadbirlari 17. Bolalarga nisbatan zoʻravonlikni qoʻllab-quvvatlovchi stereotiplar va zararli odatlarning oldini olish. Oilalarda, mahallalarda va taʼlim tashkilotlarida: (a) bolalarga nisbatan zoʻravonlikning salbiy taʼsiri haqida aholining xabardorligini oshirish, oilalarda sogʻlom ijtimoiy muhit va gender tengligini targʻib qilish, erta nikohni oldini olish boʻyicha “mahalla yettiligi” hamda diniy ulamolarni jalb qilgan holda davra suhbatlari, tadbirlar tashkil etish; (b) zoʻravonlikka (shu jumladan, axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda yoki Internet jahon axborot tarmogʻi orqali) yoʻl qoʻymaslik va oilada oʻzaro hurmatga asoslangan munosabatlarni rivojlantirishga qaratilgan targʻibot materiallarini tayyorlash, targʻibot tadbirlarini tashkil qilish; (v) zoʻravonlikning oldini olish boʻyicha bolalar va yoshlar ishtirokida tadbirlar oʻtkazish. 2026-yil yanvardan boshlab har oyda kamida bir marta Oʻzbekiston mahallalari uyushmasi, Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi, Din ishlari boʻyicha qoʻmita, Ichki ishlar vazirligi 18. Bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilishda ommaviy axborot vositalari rolini oshirish. 1. Bolalarga nisbatan zoʻravonlikning zarari va mavjud himoya tizimi toʻgʻrisida ommaviy axborot vositalari xodimlarining xabardorligini oshirish, ular uchun qisqa muddatli malaka oshirish kurslarini tashkil qilish. 2026-2027-yillar davomida Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Ichki ishlar vazirligi 2. Bolalarga nisbatan zoʻravonlik holatlarini axloqiy va konstruktiv yoritish uchun ommaviy axborot vositalari xodimlarining salohiyatini oshirish, jurnalistik etikasiga rioya etishni taʼminlash. Doimiy ravishda 19. Bolalarni zoʻravonlikdan himoya qilish sohasidagi qonunchilik hujjatlari va dasturlar haqida jamoatchilikning xabardorligini oshirish. 1. Jamoat joylarida hamda markaziy televideniye orqali bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish, zoʻravonlik shakllari, ularning bolalar rivojlanishidagi salbiy oqibatlari toʻgʻrisida vizual video-animatsion kliplar, qisqa metrajli filmlar va koʻrsatuvlarni namoyish etish. 2. Zoʻravonlikdan jabrlangan va oʻziga nisbatan zoʻravonlik sodir etilishi xavfi ostidagi, shuningdek, ijtimoiy jihatdan xavfli ahvoldagi bolalarni oilaga yaqin muhitda gʻamxoʻrlik koʻrsatish hamda tarbiyalashga fuqarolarni keng jalb qilish boʻyicha targʻibot materiallarini tayyorlash va ommaviy axborot vositalari orqali yoritish. 2026-yil martdan boshlab doimiy ravishda Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Kinematografiya agentligi, Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Ichki ishlar vazirligi, Adliya vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari V. Zoʻravonlikdan jabrlangan bolalarga ijtimoiy xizmat, tibbiy yordam hamda boshqa xizmatlar koʻrsatish tizimini takomillashtirish 20. Zoʻravonlik holatlari boʻyicha ochiq yoki maxfiy tarzda (shu jumladan, Telegram-bot orqali) xabar berishning bolalar uchun tushunarli boʻlgan mexanizmlarini yaratish. 1. Zoʻravonlik holatlari toʻgʻrisida bolalar uchun tushunarli boʻlgan xabar berish boʻyicha targʻibot materiallarini tayyorlash va taʼlim tashkilotlari va mahallalarda, shuningdek, ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlar orqali keng yoritish. 2. “Ishonch telefoni” operatorlari, taʼlim tashkilotlari xodimlari, ijtimoiy xodimlar, tibbiyot xodimlari, profilaktika inspektorlari va inspektor-psixologlarni bolalarga nisbatan zoʻravonlik holatlari haqidagi xabarlarga toʻgʻri munosabat bildirish boʻyicha oʻqitish, zoʻravonlik holati boʻyicha xabarlarni qonunchilikda nazarda tutilgan hollardan tashqari uchinchi shaxslarga oshkor etmaslik majburiyatini yuklash. 2026-yil fevral Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi 21. Zoʻravonlikdan jabrlangan bolalarga tibbiy yordam koʻrsatish tizimini takomillashtirish. 1. Zoʻravonlikdan jabrlangan bolalarga tibbiy yordam koʻrsatish (aniqlash, tekshirish, rasmiylashtirish, davolash va yoʻnaltirish) boʻyicha klinik bayonnomalar (klinik protokollar) ishlab chiqish hamda amaliyotga joriy etish. 2026-yil fevral Sogʻliqni saqlash vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 2. Zoʻravonlik holatlari boʻyicha murojaatlarni roʻyxatga olish, hisobot shakllari va monitoring qilish tartibini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish. 2026-yil mart 3. Klinik bayonnomalar (klinik protokollar)ni qayta koʻrib chiqish hamda ularni xalqaro standartlarga, shu jumladan, Jahon sogʻliqni saqlash tashkilotining klinik tavsiyalariga muvofiqlashtirish. 2026-yil mart 4. Zoʻravonlikdan jabrlangan bolalarni sud-tibbiy ekspertiza, sud-psixiatriya va sud-psixologik ekspertizadan oʻtkazish bayonnomalarini xalqaro standartlarga muvofiq qayta koʻrib chiqish va ularga muvofiqlashtirish. 2026-yil aprel 5. Zoʻravonlikdan jabrlangan bolalarga tibbiy xizmat koʻrsatishda tibbiyot xodimlari va ekspertlar (sud-tibbiyot ekspertlari, ekspert-psixiatrlar va psixologlar) malakasini oshirish, shuningdek, malaka oshirish va qayta tayyorlash boʻyicha oʻquv dasturlarini qayta koʻrib chiqish hamda ularga zoʻravonlikdan jabrlangan bolalarga tibbiy xizmat koʻrsatishga doir mavzular, dars soatlarini kiritish. 2026-yil aprel 22. Zoʻravonlikning barcha shakllaridan jabrlangan bolalarga psixologik xizmat koʻrsatish tizimini takomillashtirish. “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari, Ijtimoiy himoya milliy agentligi tizimidagi bolalar bilan bevosita ishlaydigan tuzilmalar, taʼlim tashkilotlari, zaruratga koʻra sogʻliqni saqlash muassasalari, ichki ishlar organlari mutaxassislarini bolalarga psixologik xizmat koʻrsatish boʻyicha kasbiy salohiyatini oshirish. 2026-yil apreldan boshlab har olti oyda bir marta Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Ichki ishlar vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oʻzbekiston psixologlar assotsiatsiyasi 23. Zoʻravonlikning barcha shakllaridan jabrlangan bolalarga psixologik va psixiatriya xizmatlarini koʻrsatish boʻyicha standartlar va tavsiyalar (protokollar)ni belgilash. Zoʻravonlikning barcha shakllaridan jabrlangan bolalarga psixologik va psixiatriya xizmatlarini koʻrsatish boʻyicha standartlar va tavsiyalar (protokollar)ni ishlab chiqish va tasdiqlash. 2026-yil aprel Sogʻliqni saqlash vazirligi, Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Ichki ishlar vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oʻzbekiston psixologlar assotsiatsiyasi 24. Bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish, ularga ijtimoiy, psixologik va huquqiy xizmat koʻrsatish maqsadida tunu kun faoliyat koʻrsatuvchi “ishonch telefoni” faoliyatini yoʻlga qoʻyish. 1. “Ishonch telefoni” faoliyatini yoʻlga qoʻyish va unga murojaat qilgan zoʻravonlikdan jabrlangan yoki zoʻravonlikka guvoh boʻlgan, shuningdek, ijtimoiy jihatdan xavfli ahvolda boʻlgan bolalarga ijtimoiy, psixologik va huquqiy xizmat koʻrsatish. 2026-yil iyul Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Raqamli texnologiyalar vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Adliya vazirligi VI. Bolalarga nisbatan zoʻravonlikni oldini olishda tadqiqotlar oʻtkazishni yoʻlga qoʻyish 25. Toshkent shahridagi “A.I. Gersen nomidagi Rossiya davlat pedagogika universiteti” Federal davlat budjeti oliy taʼlim muassasasi filiali faoliyatini takomillashtirish. 1. Toshkent shahridagi “A.I. Gersen nomidagi Rossiya davlat pedagogika universiteti” Federal davlat budjeti oliy taʼlim muassasasi filialini amaldagi moliyalashtirish manbalari, shtat birliklari, huquq va majburiyatlari, mol-mulki hamda boshqa tovar-moddiy boyliklari bilan birgalikda Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi tizimidan Ijtimoiy himoya milliy agentligi tuzilmasiga oʻtkazish. 2. Toshkent shahri Yakkasaroy tumani Bobur koʻchasi 55-uy manzilida joylashgan bino va inshootlarni operativ boshqarish huquqi bilan Ijtimoiy himoya milliy agentligiga berish. Mazkur bino va inshootlardan Toshkent shahridagi “A.I. Gersen nomidagi Rossiya davlat pedagogika universiteti” Federal davlat budjeti oliy taʼlim muassasasi filiali tekin foydalanish huquqi asosida foydalanishini taʼminlash. 2026-yil yanvar Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Davlat aktivlarini boshqarish agentligi, Ijtimoiy himoya milliy agentligi 3. Toshkent shahridagi “A.I. Gersen nomidagi Rossiya davlat pedagogika universiteti” Federal davlat budjeti oliy taʼlim muassasasi filialida adaptiv sport turlari boʻyicha yoʻnalish ochish. 2026-yil avgust 26. Respublikada bolalarga nisbatan zoʻravonlik holatini oʻrganish tizimini joriy etish. 1. YUNISEFning Oʻzbekistondagi vakolatxonasi, Hamjamiyatlarni mustahkamlash va ijtimoiy farovonlikni rivojlantirish markazi va boshqa xalqaro tashkilotlar hamda institutlar vakillaridan iborat ishchi guruh tashkil etish. 2026-yil yanvar Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Bolalar ombudsmani, Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi 2. Zoʻravonlik holatini oʻrganish boʻyicha aholi, davlat organlari va tashkilotlar oʻrtasida ijtimoiy soʻrovlar oʻtkazish. 2026-yil yanvar — dekabr 3. Oʻtkazilgan ijtimoiy soʻrovlar natijasi boʻyicha umumiy xulosa va tavsiyalar ishlab chiqish. 2027-yil mart 27. Bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilishda xalqaro tashkilotlar va institutlar bilan hamkorlikni kengaytirish. 1. Bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilishga ixtisoslashgan xalqaro tashkilotlar va institutlar faoliyatini oʻrganish. 2026-yil yanvar — dekabr Bolalar ombudsmani, Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz, Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi 2. Bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilishga ixtisoslashgan xalqaro tashkilotlar va institutlarga aʼzo boʻlish (hamkorlik qilish) boʻyicha takliflar ishlab chiqish. 2027-yil fevral VII. Axborot bazalari va platformalar integratsiyasini taʼminlash 28. “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimida gʻamxoʻrlikka muhtoj bolalar hamda zoʻravonlik sodir etgan yoki uni sodir etishga moyil boʻlgan shaxslar haqidagi maʼlumotlarni almashish va ular toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan yagona elektron platformani ishlab chiqish. Platformani bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilishga doir faoliyatni amalga oshiruvchi davlat organlari va tashkilotlar, Oliy sud, Adliya vazirligi, Milliy statistika qoʻmitasi, Ichki ishlar vazirligi huzuridagi Migratsiya va personallashtirish departamentining axborot tizimlari hamda “112” qisqa raqam orqali fuqarolarning chaqiruvlarini qabul qilish va avtomatlashtirilgan tarzda qayta ishlash imkonini beruvchi yagona dispetcherlik xizmati bilan “Raqamli hukumat” tizimining idoralararo integratsiyalashuv platformasi orqali integratsiya qilish. 2026-yil mart Raqamli texnologiyalar vazirligi, Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Ichki ishlar vazirligi, Bosh prokuratura, Oliy sud, Adliya vazirligi, Milliy statistika qoʻmitasi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi 29. “Alohida toifadagi shaxslar”, “E-ijtimoiy profilaktika” va “E-voyaga yetmaganlar” axborot tizimlarini “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimi bilan integratsiya qilish. 1. “Alohida toifadagi shaxslar”, “E-ijtimoiy profilaktika” va “E-voyaga yetmaganlar” axborot tizimlarini “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimi bilan integratsiya qilish. 2. Ijtimoiy himoya milliy agentligiga “Alohida toifadagi shaxslar” axborot tizimida yuritiladigan alohida toifadagi shaxslar reyestri maʼlumotlaridan foydalanish huquqini berish. 2026-yil fevral Ichki ishlar vazirligi, Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Raqamli texnologiyalar vazirligi 30. “Adolat” axborot tizimlari kompleksini “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimi bilan integratsiya qilish. 1. “Adolat” axborot tizimlari kompleksini “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimi bilan integratsiya qilish. 2. “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimiga ota-onalik huquqidan mahrum qilingan, ota-onalik huquqi cheklangan, muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topilgan, shuningdek, farzandlik bekor qilingan shaxs(lar) toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni taqdim etish imkoniyatini yaratish. 2026-yil fevral Oliy sud, Ijtimoiy himoya milliy agentligi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 24-dekabrdagi PF-256-son Farmoniga 3-ILOVA

Ijtimoiy jihatdan xavfli ahvolda boʻlgan bolalar joylashtirilishi mumkin boʻlgan umumiy oʻrta, oʻrta maxsus, ixtisoslashtirilgan hamda kasbiy taʼlim tashkilotlari

T/r T/r Tuman (shahar) nomi Taʼlim tashkilotining amaldagi nomi 1. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tizimidagi taʼlim tashkilotlari 1. 1. Angren shahri Angren shahar 1-son texnikumi 2. 2. Amudaryo tumani Amudaryo tuman 1-son texnikumi 3. 3. Angor tumani Angor tuman 1-son texnikumi 4. 4. Angor tumani Angor tuman 2-son politexnikumi 5. 5. Angor tumani Angor tuman 4-son politexnikumi 6. 6. Angren shahar Angren shahar 2-son texnikumi 7. 7. Andijon shahri Andijon davlat universiteti qoshidagi akademik litsey 8. 8. Andijon shahri Andijon qishloq xoʻjaligi va agrotexnologiyalar instituti qoshidagi akademik litsey 9. 9. Andijon shahri Andijon davlat tibbiyot instituti akademik litseyi 10. 10. Andijon shahri Andijon mashinasozlik instituti akademik litseyi 11. 11. Arnasoy tumani Arnasoy tuman politexnikumi 12. 12. Bandixon tumani Bandixon tuman 2-son texnikumi 13. 13. Bandixon tumani Bandixon tuman 3-son texnikumi 14. 14. Bandixon tumani Bandixon tuman 1-son texnikumi 15. 15. Baxmal tumani Baxmal tuman 1-son texnikumi 16. 16. Baxmal tumani Baxmal tuman 2-son texnikumi 17. 17. Bektemir tumani I.M. Gubkin nomidagi Rossiya davlat neft va gaz universitetining Toshkent shahridagi filiali akademik litseyi 18. 18. Beruniy tumani Beruniy tuman 1-son texnikumi 19. 19. Beruniy tumani Beruniy tuman 2-son texnikumi 20. 20. Bagʻdod tumani Bagʻdod tuman 2-son texnikumi 21. 21. Boysun tumani Boysun tuman 1-son texnikumi 22. 22. Boysun tumani Boysun tuman 2-son texnikumi 23. 23. Boysun tumani Boysun tuman 3-son texnikumi 24. 24. Boʻzatov tumani Boʻzatov tuman texnikumi 25. 25. Boʻka tumani Boʻka tuman 1-son texnikumi 26. 26. Bulungʻur tumani Bulungʻur tuman 1-son texnikumi 27. 27. Boʻstonliq tumani Boʻstonliq tuman 2-son texnikumi 28. 28. Buxoro shahri Buxoro shahar 1-son texnikumi 29. 29. Buxoro shahri Buxoro yuridik texnikumi 30. 30. Gʻallaorol tumani Gʻallaorol tuman 1-son texnikumi 31. 31. Gʻallaorol tumani Gʻallaorol tuman 2-son texnikumi 31 1 . 31 1 . Gʻuzor tumani Gʻuzor tuman 1-son texnikumi 31 2 . 31 2 . Gʻuzor tumani Gʻuzor tuman 2-son texnikumi 32. 32. Guliston tumani Guliston tuman 1-son texnikumi 33. 33. Guliston shahri Guliston shahar Abu Ali Ibn Sino nomidagi jamoat salomatlik texnikumi 34. 34. Guliston shahri Guliston shahar 2-son texnikumi 35. 35. Denov tumani Denov tuman 3-son texnikumi 36. 36. Denov tumani Denov tuman 4-son texnikumi 37. 37. Denov tumani Denov tuman 1-son texnikumi 38. 38. Denov tumani Denov tuman 2-son texnikumi 39. 39. Denov tumani Denov tuman 6-son texnikumi 40. 40. Denov tumani Surxondaryo pedagogika texnikumi 41. 41. Dehqonobod tumani Dehqonobod tuman 1-son texnikumi 42. 42. Jarqoʻrgʻon tumani Jarqoʻrgʻon tuman 3-son texnikumi 43. 43. Jarqoʻrgʻon tumani Jarqoʻrgʻon tuman 2-son texnikumi 44. 44. Jarqoʻrgʻon tumani Jarqoʻrgʻon tuman 1-son texnikumi 45. 45. Jarqoʻrgʻon tumani Jarqoʻrgʻon tuman 2-son texnikumi 46. 46. Jizzax shahri Jizzax davlat pedagogika universiteti qoshidagi akademik litsey 47. 47. Jizzax shahri Jizzax yuridik texnikumi 48. 48. Jizzax shahri Jizzax politexnika instituti qoshidagi akademik litsey 49. 49. Jizzax shahri Jizzax shahar 1-son texnikumi 50. 50. Jizzax shahri Jizzax shahar 2-son texnikumi 51. 51. Zarafshon shahri Zarafshon shahar 2-son texnikumi 52. 52. Zarbdor tumani Zarbdor tuman 1-son texnikumi 53. 53. Zomin tumani Zomin tuman 1-son texnikumi 54. 54. Zomin tumani Zomin tuman 2-son texnikumi 55. 55. Kasbi tumani Kasbi tuman 2-son texnikumi 56. 56. Kattaqoʻrgʻon shahri Kattaqoʻrgʻon shahar 1-son texnikumi 57. 57. Kegeyli tumani Kegeyli tuman 1-son texnikumi 58. 58. Kegeyli tumani Kegeyli tuman 2-son texnikumi 59. 59. Kitob tumani Kitob tuman 1-son texnikumi 60. 60. Kitob tumani Kitob tuman 2-son texnikumi 61. 61. Kogon shahri Kogon shahar texnikumi 62. 62. Konimex tumani Konimex tuman texnikumi 63. 63. Koson tumani Koson tuman 1-son texnikumi 64. 64. Koson tumani Koson tuman 2-son texnikumi 65. 65. Koʻkdala tumani Koʻkdala tuman 1-son texnikumi 65 1 . 65 1 . Qarshi tumani Qarshi tuman 2-son texnikumi 66. 66. Qiziriq tumani Qiziriq tuman 1-son texnikumi 67. 67. Qoraoʻzak tumani Qoraoʻzak tuman 1-son texnikumi 68. 68. Quva tumani Quva tuman 1-son texnikumi 69. 69. Quyi Chirchiq tumani Quyi Chirchiq tuman 2-son texnikumi 70. 70. Qumqoʻrgʻon tumani Qumqoʻrgʻon tuman 2-son texnikumi 71. 71. Qumqoʻrgʻon tumani Qumqoʻrgʻon tuman 1-son texnikumi 72. 72. Qoʻshkoʻpir tumani Qoʻshkoʻpir tuman 1-son texnikumi 73. 73. Qoʻshrabot tumani Qoʻshrabot tuman 1-son texnikumi 74. 74. Mingbuloq tumani Mingbuloq tuman texnikumi 75. 75. Mirzachoʻl tumani Mirzachoʻl tuman texnikumi 76. 76. Mirzachoʻl tumani Mirzachoʻl tuman politexnikumi 77. 77. Mirishkor tumani Mirishkor tuman 1-son politexnikumi 78. 78. Mirishkor tumani Mirishkor tuman 2-son politexnikumi 79. 79. Muborak tumani Muborak tuman politexnikumi 80. 80. Muzrabot tumani Surxondaryo ilgʻor kasbiy mahorat texnikumi 81. 81. Muzrabot tumani Muzrabot tuman texnikumi 82. 82. Moʻynoq tumani Moʻynoq tuman texnikumi 83. 83. Navoiy shahri Navoiy shahar texnikumi 84. 84. Nishon tumani Nishon tuman texnikumi 85. 85. Nukus tumani Nukus tuman 1-son texnikumi 86. 86. Nukus shahri Nukus shahar 1-son texnikumi 87. 87. Nurobod tumani Nurobod tuman 1-son texnikumi 88. 88. Nurota tumani Nurota tuman 1-son texnikumi 89. 89. Nurota tumani Nurota tuman 2-son texnikumi 90. 90. Oltinsoy tumani Oltinsoy tuman 1-son texnikumi 91. 91. Oltinsoy tumani Oltinsoy tuman 2-son texnikumi 92. 92. Ohangaron shahri Ohangaron shahar texnikumi 93. 93. Parkent tumani Parkent tuman texnikumi 94. 94. Piskent tumani Piskent tuman 1-son texnikumi 95. 95. Pop tumani Pop tuman 1-son texnikumi 96. 96. Romitan tumani Romitan tuman 1-son texnikumi 97. 97. Samarqand shahri Oʻzbekiston — Finlyandiya pedagogika instituti akademik litseyi 98. 98. Samarqand shahri Samarqand davlat arxitektura-qurilish universiteti akademik litseyi 99. 99. Samarqand shahri Samarqand davlat veterinariya meditsinasi, chorvachilik va biotexnologiyalar universiteti akademik litseyi 100. 100. Samarqand shahri Samarqand davlat tibbiyot universiteti akademik litseyi 101. 101. Samarqand shahri Samarqand davlat universiteti akademik litseyi 102. 102. Samarqand shahri Samarqand davlat chet tillar instituti akademik litseyi 103. 103. Samarqand shahri Samarqand iqtisodiyot va servis instituti akademik litseyi 104. 104. Samarqand shahri Toshkent axborot texnologiyalar universiteti Samarqand filiali akademik litseyi 105. 105. Sardoba tumani Sardoba tuman 1-son texnikumi 106. 106. Sariosiyo tumani Sariosiyo tuman 1-son texnikumi 107. 107. Sariosiyo tumani Sariosiyo tuman 2-son texnikumi 108. 108. Sirdaryo tumani Sirdaryo Abu Ali Ibn Sino nomidagi jamoat salomatlik texnikumi 109. 109. Soʻx tumani Soʻx tuman texnikumi 110. 110. Taxtakoʻpir tumani Taxtakoʻpir tuman texnikumi 111. 111. Termiz tumani Termiz tuman texnikumi 112. 112. Yakkasaroy tumani Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti qoshidagi akademik litsey 113. 113. Chilonzor tumani Oʻzbekiston Milliy universiteti tasarrufidagi S.X. Sirojiddinov nomidagi aniq va tabiiy fanlarga ixtisoslashtirilgan akademik litsey 114. 114. Toʻrtkoʻl tumani Toʻrtkoʻl tuman 2-son texnikumi 115. 115. Toʻrtkoʻl tumani Toʻrtkoʻl tuman 3-son texnikumi 116. 116. Oʻzbekiston tumani Oʻzbekiston tuman 2-son texnikumi 117. 117. Uzun tumani Uzun tuman 3-son texnikumi 118. 118. Uzun tumani Uzun tuman 1-son texnikumi 119. 119. Uzun tumani Uzun tuman 2-son texnikumi 120. 120. Ulugʻnor tumani Ulugʻnor tuman texnikumi 121. 121. Uchquduq tumani Uchquduq tuman 1-son texnikumi 122. 122. Uchtepa tumani Toshkent shahar yuridik texnikumi 123. 123. Fargʻona shahar Fargʻona viloyat yuridik texnikumi 124. 124. Forish tumani Forish tuman texnikumi 125. 125. Furqat tumani Furqat tuman texnikumi 126. 126. Xovos tumani Xovos tuman 1-son texnikumi 127. 127. Xovos tumani Xovos tuman 2-son texnikumi 128. 128. Chimboy tumani Chimboy tuman texnikumi 129. 129. Chinoz tumani Chinoz tuman 1-son texnikumi 130. 130. Chiroqchi tumani Chiroqchi tuman 1-son texnikumi 131. 131. Chiroqchi tumani Chiroqchi tuman 3-son texnikumi 132. 132. Sh. Rashidov tumani Sh.Rashidov tuman 1-son texnikumi 133. 133. Shahrisabz tumani Shahrisabz tuman 2-son texnikumi 134. 134. Shahrisabz shahri Shahrisabz shahar 1-son texnikumi 135. 135. Sherobod tumani Sherobod tuman 2-son texnikumi 136. 136. Sherobod tumani Sherobod agrosanoat texnikumi 137. 137. Sherobod tumani Sherobod tuman 1-son texnikumi 138. 138. Shirin shahri Shirin energetika texnikumi 139. 139. Shumanay tumani Shumanay tuman texnikumi 140. 140. Shoʻrchi tumani Shoʻrchi tuman 1-son texnikumi 141. 141. Shoʻrchi tumani Shoʻrchi tuman 2-son texnikumi 142. 142. Shoʻrchi tumani Shoʻrchi tuman 3-son texnikumi 143. 143. Yuqori Chirchiq tumani Toshkent viloyati yuridik texnikumi 144. 144. Yakkabogʻ tumani Yakkabogʻ tuman 2-son texnikumi 145. 145. Yangiyer shahri Yangiyer Abu Ali Ibn Sino nomidagi jamoat salomatlik texnikumi 146. 146. Yangiyoʻl shahri Yangiyoʻl shahar 1-son texnikumi 147. 147. Yangiqoʻrgʻon tumani Yangiqoʻrgʻon tumani 2-son texnikumi 148. 148. Yangiobod tumani Yangiobod tuman texnikumi 2. Oʻzbekiston Respublikasi Sport vazirligi tizimidagi taʼlim tashkilotlari 149. 1. Andijon shahri Andijon olimpiya va milliy sport turlari boʻyicha davlat ixtisoslashtirilgan maktab-internati 150. 2. Andijon shahri Andijon olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazi 151. 3. Bogʻot tumani Bogʻot tumani olimpiya va milliy sport turlari boʻyicha davlat ixtisoslashtirilgan maktab-internati 152. 4. Boysun tumani Boysun kurashga ixtisoslashtirilgan maktab-internati 153. 5. Buxoro shahri Buxoro olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazi 154. 6. Buxoro tumani Buxoro tumani olimpiya va milliy sport turlari boʻyicha davlat ixtisoslashtirilgan maktab-internati 155. 7. Buxoro shahri Buxoro shahar olimpiya va milliy sport turlari boʻyicha davlat ixtisoslashtirilgan maktab-internati 156. 8. Gʻijduvon tumani Gʻijduvon tumani olimpiya va milliy sport turlari boʻyicha davlat ixtisoslashtirilgan maktab-internati 157. 9. Guliston shahri Guliston olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazi 158. 10. Davlatobod tumani Namangan olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazi 159. 11. Denov tumani Denov dzyudo mahorat maktabi 160. 12. Jizzax shahri Jizzax olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazi 161. 13. Qorakoʻl tumani Qorakoʻl tumani olimpiya va milliy sport turlari boʻyicha davlat ixtisoslashtirilgan maktab-internati 162. 14. Navoiy shahri Navoiy olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazi 163. 15. Nukus shahri Nukus olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markaz 164. 16. Nukus shahri Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi huzuridagi Qoraqalpogʻiston Respublikasi futbol akademiyasi 165. 17. Nukus shahri Qoraqalpogʻiston yuridik texnikumi 166. 18. Olot tumani Olot tumani olimpiya va milliy sport turlari boʻyicha ixtisoslashtirilgan maktab-internati 167. 19. Peshku tumani Peshku tumani olimpiya va milliy sport turlari boʻyicha davlat ixtisoslashtirilgan maktab-internati 168. 20. Romitan tumani Romitan tumani olimpiya va milliy sport turlari boʻyicha ixtisoslashtirilgan maktab-internati 169. 21. Samarqand shahri Samarqand olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazi 170. 22. Termiz tumani Surxondaryo viloyati futbol akademiyasi 171. 23. Termiz shahri Termiz olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazi 172. 24. Urganch shahri Urganch dzyudo sport mahorati maktabi 173. 25. Urganch shahri Urganch olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazi 174. 26. Uchqoʻrgʻon tumani Uchqoʻrgʻon tumani olimpiya va milliy sport turlari boʻyicha davlat ixtisoslashtirilgan maktab-internati 175. 27. Fargʻona shahri Fargʻona ixtisoslashtirilgan olimpiya zaxiralari maktab internati 176. 28. Shahrixon tumani Shahrixon olimpiya va milliy sport turlari boʻyicha davlat ixtisoslashtirilgan maktab-internati 177. 29. Yangibozor tumani Yangibozor tumani sport maktab-internati 178. 30. Yangiyer shahri Yangiyer futbol akademiyasi 3. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi tizimidagi taʼlim tashkilotlari 179. 1. Andijon tumani Andijon tumani 7-son musiqaga ixtisoslashtirilgan maktab-internati 180. 2. Buxoro shahri A.Fitrat nomidagi Buxoro maqom sanʼatiga ixtisoslashtirilgan maktab-internati 181. 3. Buxoro shahri Buxoro shahar ixtisoslashtirilgan sanʼat maktabi 182. 4. Guliston shahri Guliston ixtisoslashtirilgan sanʼat maktabi 183. 5. Navoiy shahri Navoiy ixtisoslashtirilgan madaniyat va sanʼat maktabi 184. 6. Nukus shahri Nukus ixtisoslashtirilgan sanʼat maktabi 185. 7. Nukus shahri Opera sanʼatiga ixtisoslashtirilgan maktab-internati 186. 8. Nurota shahri Navoiy ixtisoslashtirilgan sanʼat maktab-internati 187. 9. Toshkent shahri Respublika xoreografiyaga ixtisoslashtirilgan maktab-internati 188. 10. Toshkent shahri Respublika musiqa va sanʼat kolleji 4. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi tizimidagi taʼlim tashkilotlari 189. 1. Jarqoʻrgʻon tumani Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining Surxondaryo akademik litseyi 190. 2. Navoiy shahri Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining Navoiy akademik litseyi 191. 3. Nukus shahri Nukus “Temurbeklar maktabi” harbiy-akademik litseyi 192. 4. Guliston shahri Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining Sirdaryo akademik litseyi 193. 5. Toshkent shahri Ichki ishlar vazirligining ixtisoslashtirilgan maktab-internati 194. 6. Fargʻona shahri Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining Fargʻona akademik litseyi 5. Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi tizimidagi taʼlim tashkilotlari 195. 1. Fargʻona shahri Fargʻona “Temurbeklar maktabi” harbiy-akademik litseyi 6. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tizimidagi taʼlim tashkilotlari 196. 2. Guliston shahri Guliston shahar yuridik texnikumi 7. Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi tizimidagi taʼlim tashkilotlari 197. 1. Shahrisabz shahri Shahrisabz “Temurbeklar maktabi” harbiy-akademik litseyi 8. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati tizimidagi taʼlim tashkilotlari 198. 1. Termiz shahri “Yosh chegarachilar” harbiy-akademik litseyi 199. 2. Toshkent shahri “Temurbeklar maktabi” harbiy-akademik litseyi 9. Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi tizimidagi taʼlim tashkilotlari 203. 4. Asaka shahri Asaka shahar 25-son ixtisoslashtirilgan davlat umumtaʼlim maktab-internati 205. 6. Gʻijduvon tumani Gʻijduvon tumani 62-son ixtisoslashtirilgan davlat umumtaʼlim maktab-internati 211. 12. Davlatobod tumani Davlatobod tumani 3-son ixtisoslashtirilgan davlat umumtaʼlim maktab-internati 212. 13. Davlatobod tumani Davlatobod tumani 18-son ixtisoslashtirilgan davlat umumtaʼlim maktab-internati 226. 27. Navbahor tumani Navbahor tumani 37-son ixtisoslashtirilgan davlat umumtaʼlim maktab-internati 238. 39. Toʻraqoʻrgʻon tumani Toʻraqoʻrgʻon tumani 17-son davlat ixtisoslashtirilgan maktab-internati 239. 40. Toʻraqoʻrgʻon tumani Toʻraqoʻrgʻon tumani 4-son davlat ixtisoslashtirilgan maktab-internati 241. 42. Urganch shahri Urganch shahar 6-son ixtisoslashtirilgan davlat umumtaʼlim maktab-internati 242. 43. Uchqoʻrgʻon tumani Uchqoʻrgʻon tumani 6-son davlat ixtisoslashtirilgan maktab-internati 247. 48. Xiva shahri Xiva shahar olimpiya va milliy sport turlari boʻyicha davlat ixtisoslashtirilgan maktab-internati 248. 49. Xonqa tumani Xonqa tumani 48-sonli aniq va amaliy fanlarga ixtisoslashtirilgan maktab 250. 51. Chust tumani Chust tumani 7-son davlat ixtisoslashtirilgan maktab-internati 251. 52. Chust tumani Chust tumani 19-son davlat ixtisoslashtirilgan maktab-internati 252. 53. Shahrisabz tumani Shahrisabz tumani 6-son ixtisoslashtirilgan davlat umumtaʼlim maktab-internati 253. 54. Shahrixon tumani Shahrixon tumani 2-son ixtisoslashtirilgan davlat umumtaʼlim maktab-internati 256. 57. Yangi Namangan tumani Yangi Namangan tumani 8-son davlat ixtisoslashtirilgan maktab-internati

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 24-dekabrdagi PF-256-son Farmoniga 4-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim hujjatlariga kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar

1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 26-maydagi “Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi hamda uning tizimidagi tashkilotlar faoliyatini samarali tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-79-son Farmoniga 3-ilovadan “Toshkent shahridagi “A.I. Gersen nomidagi Rossiya davlat pedagogika universiteti” Federal davlat budjeti oliy taʼlim muassasasi filiali,” soʻzlari chiqarib tashlansin.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 14-noyabrdagi “Bolalarni ijtimoiy himoya qilish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-185-son Farmonida :

(a) muqaddima va 4-band “a” kichik bandi uchinchi xatboshisidagi “, shuningdek, zoʻravonlikdan jabr koʻrganligi sababli oilasidan olingan” soʻzlari chiqarib tashlansin;

(b) 1-ilovaning 7-pozitsiyasi chiqarib tashlansin.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 8-oktabrdagi “Toshkent shahrida “A.I. Gersen nomidagi Rossiya davlat pedagogika universiteti” Federal davlat budjeti oliy taʼlim muassasasi filialini tashkil etish toʻgʻrisida”gi PQ-4857-son qarorida :

(a) 3-bandda :

(i) uchinchi xatboshidagi “Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi hamda Maktabgacha taʼlim vazirligi” soʻzlari “Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi hamda Ijtimoiy himoya milliy agentligi” soʻzlari bilan almashtirilsin;

(ii) oltinchi xatboshidagi “Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi” soʻzlari “Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi” soʻzlari bilan almashtirilsin;

(b) 8-bandda :

(i) “a” kichik banddagi “Moliya vazirligi, Maktabgacha taʼlim vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi” soʻzlari “Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi” soʻzlari bilan almashtirilsin;

(ii) “v” kichik banddagi “Maktabgacha taʼlim vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi” soʻzlari “Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi” soʻzlari bilan almashtirilsin;

(iii) “g” kichik bandning ikkinchi xatboshisidagi “Maktabgacha taʼlim vazirligiga” soʻzlari “Ijtimoiy himoya milliy agentligiga” soʻzlari bilan almashtirilsin;

(v) 2-ilovaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 8-oktabrdagi PQ-4857-son qaroriga 2-ILOVA

Toshkent shahridagi “A.I. Gersen nomidagi Rossiya davlat pedagogika universiteti” Federal davlat budjeti oliy taʼlim muassasasi filialining Vasiylik kengashi

M.P. Olloyorov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ijtimoiy himoya boʻyicha maslahatchisi — Ijtimoiy himoya milliy agentligi direktori, Vasiylik kengashi raisi Sh.Sh. Mirziyoyeva — Ijtimoiy himoya milliy agentligi direktorining birinchi oʻrinbosari, Vasiylik kengashi raisi oʻrinbosari K.A. Sharipov — oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vaziri E.G. Karimova — maktabgacha va maktab taʼlimi vaziri B.E. Zaxidov — kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vaziri Sh.B. Umurzoqov — Toshkent shahar hokimi A.X. Xursanov — “Olmaliq KMK” AJ boshqaruvi raisi O.R. Fazilkarimov — iqtisodiyot va moliya vaziri oʻrinbosari Q.M. Rafikov — Oʻzbekiston kasaba uyushmalari federatsiyasi raisi U.N. Tashkenbayev — Toshkent shahridagi “A.I. Gersen nomidagi Rossiya davlat pedagogika universiteti” Federal davlat budjeti oliy taʼlim muassasasi filialining ijrochi direktori, Vasiylik kengashi kotibi

4. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 17-noyabrdagi “1993-yil 22-yanvardagi Fuqarolik, oilaviy va jinoyat ishlari boʻyicha huquqiy yordam hamda huquqiy munosabatlar toʻgʻrisidagi Konvensiya va 2002-yil 7-oktabrdagi Fuqarolik, oilaviy va jinoiy ishlar boʻyicha huquqiy yordam va huquqiy munosabatlar toʻgʻrisidagi Konvensiya qoidalarini amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-4895-son qaroriga 2-ilovada :

(a) 6-pozitsiya quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“ 6. Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi Umumiy oʻrta taʼlim haqidagi maʼlumotlarni talab qilish boʻyicha soʻrovlarni joʻnatish va koʻrib chiqish. ”;

(b) quyidagi mazmundagi 6 1 -pozitsiya bilan toʻldirilsin:

“ 6 1 . Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi Vasiylik va homiylikni belgilash va bekor qilish bilan bogʻliq masalalar; farzandlikka olishni belgilash va bekor qilish bilan bogʻliq masalalar. ”.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 4-avgustdagi “Oilaviy bolalar uylari faoliyatini takomillashtirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-345-son qarorining 1-bandi uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“oilaviy bolalar uyidagi tarbiyalanuvchilar soni koʻpi bilan 5 nafarni tashkil qilishi lozim. Bunda oilaviy bolalar uyini tashkil qilgan fuqarolarning voyaga yetmagan farzandlari hamda tarbiyalanuvchilarning umumiy soni 8 nafardan oshmasligi kerak”.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 1-iyundagi PQ-176-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligining tashkiliy tuzilmasi “Mehribonlik” uylari” blokidan keyin “Toshkent shahridagi “A.I. Gersen nomidagi Rossiya davlat pedagogika universiteti” Federal davlat budjeti oliy taʼlim muassasasi filiali” bloki bilan toʻldirilsin.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2025-yil 24-dekabr,

PF- 256 -son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 24.12.2025-y., 06/25/256/1205-son; 07.02.2026-y., 06/26/19/0118-son; 28.04.2026-y., 06/26/69/0420-son; 04.08.2026-y., 06/26/146/0811-son)

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Указ

СОСТАВ

Об утверждении Стратегии защиты детей от всех форм насилия на 2026 — 2030 годы

В целях эффективной организации исполнения Закона Республики Узбекистан «О защите детей от всех форм насилия», а также формирования в обществе атмосферы нетерпимости ко всем формам насилия в отношении детей, надежной защиты их прав, свобод и законных интересов постановляю:

I. Стратегия защиты детей от всех форм насилия

1. Принять к сведению, что Республика Узбекистан присоединилась к Боготскому призыву к действиям и принята в членство Глобального альянса по прекращению насилия в отношении детей.

2. Утвердить:

(а) Стратегию защиты детей от всех форм насилия на 2026 — 2030 годы согласно приложению № 1 * ;

(б) Программу мер по реализации в 2026-2027 годах Стратегии защиты детей от всех форм насилия согласно приложению № 2 * .

II. Совершенствование системы противодействия всем формам насилия в отношении детей

3. Определить, что начиная с 1 февраля 2026 года:

(а) внедряется служба профессиональной приемной семьи для детей, отобранных из семьи вследствие насилия, находящихся под риском совершения насилия в отношении них, а также находящихся в социально опасном положении. При этом:

(i) претенденты на создание профессиональной приемной семьи проходят обучение на основе социально-реабилитационных программ, направленных на уменьшение негативного воздействия психической травмы, полученной ребенком вследствие насилия, предупреждение и устранение последствий поведенческих отклонений либо нарушений в отношениях с членами семьи, сверстниками детей, пострадавших от насилия и находящихся под риском совершения насилия в отношении них, а также находящихся в социально опасном положении (далее — дети, нуждающиеся в социальной защите);

(ii) дети, отобранные из семьи вследствие насилия, нуждающиеся в социальной защите, устраиваются в профессиональные приемные семьи на основании договора, заключенного между центрами социальных услуг «Инсон» и этими семьями;

(iii) на расходы по уходу за каждым ребенком, устроенным в профессиональную приемную семью, ежемесячно выплачиваются денежные средства в двукратном размере минимальной оплаты труда за счет средств Государственного фонда социальной защиты;

(iv) на расходы по проживанию каждого ребенка, устроенного в профессиональную приемную семью, выделяются средства из Государственного фонда социальной защиты в размере расходов по проживанию воспитанников детских домов семейного типа, установленные актами законодательства;

(б) первоначально в Кашкадарьинской, Навоийской и Хорезмской областях, до конца 2026 года — в других регионах республики налаживается деятельность компактных центров социальной поддержки в системе Национального агентства социальной защиты для детей, нуждающихся в социальной защите;

(в) дети, отобранные из семьи вследствие причиненного полового насилия, могут быть помещены в региональные центры Республиканского центра реабилитации женщин и детей центрами социальных услуг «Инсон» при условии их обязательного отдельного размещения.

4. Установить порядок, в соответствии с которым начиная с 1 сентября 2026 года:

(а) детям, пострадавшим от насилия, а также детям, ставшим свидетелями насилия, начиная с момента их привлечения к соответствующим процессуальным действиям юридическая помощь оказывается за счет государства;

(б) при проведении всех видов процессуальных действий на этапе досудебного производства и в процессе судебного разбирательства по фактам насилия в отношении детей, совершенного их законными представителями либо другими родственниками, представители органов опеки и попечительства участвуют в обязательном порядке;

(в) для минимизации повторной травматизации предварительные показания детей, пострадавших от насилия, фиксируются посредством видеозаписи в обязательном порядке;

(г) внедряется административная ответственность за несообщение о выявленных случаях, связанных с насилием в отношении детей, работниками организаций образования, здравоохранения и социальной защиты населения независимо от формы их собственности.

5. Министерству внутренних дел совместно с Генеральной прокуратурой, Министерством юстиции, Национальным агентством социальной защиты и заинтересованными ведомствами внести в Кабинет Министров:

(а) в трехмесячный срок проект закона, предусматривающий внесение в акты законодательства изменений и дополнений, вытекающих из пункта 4 настоящего Указа;

(б) в шестимесячный срок предложения об изменениях и дополнениях в акты законодательства по внедрению системы проведения следственного действия — очной ставки между детьми и подозреваемыми, обвиняемыми или подсудимыми исключительно на основании решения следователя или прокурора либо определения суда в рамках дел, связанных с совершением полового насилия в отношении детей.

6. Согласиться с предложениями Кабинета Министров, Национального агентства социальной защиты, Министерства внутренних дел, а также Министерства дошкольного и школьного образования, предусматривающими:

(а) упразднение Республиканского учебно-воспитательного учреждения для девочек и Республиканского учебно-воспитательного учреждения для мальчиков;

(б) создание в форме государственного учреждения Центра поддержки и социальной интеграции детей и его региональных подразделений в Самаркандской, Ферганской, Хорезмской и Бухарской областях.

Национальному агентству социальной защиты в двухмесячный срок внести в Кабинет Министров проект нормативно-правового акта об организации деятельности Центра поддержки и социальной интеграции детей.

III. Организация социальных услуг для детей, пострадавших от насилия, и их семей

7. Определить, что начиная с 1 марта 2026 года в центрах социальных услуг «Инсон» организовывается служба для родителей (заменяющих их лиц) детей, нуждающихся в социальной защите, — «меҳрли оила». При этом:

(а) служба «меҳрли оила» организуется Центром поддержки и социальной интеграции детей при Национальном агентстве социальной защиты;

(б) к службе «меҳрли оила» привлекаются родители (заменяющие их лица) на основании решения комиссий по вопросам детей Республики Каракалпакстан, областей, города Ташкента и районов (городов);

(в) для привлеченных к службе «меҳрли оила» родителей (заменяющих их лиц) будут оказываться бесплатные услуги семейной терапии по содействию восстановлению нарушенных отношений с семьей, их социализации с учетом психофизических особенностей их детей.

8. Установить порядок, в соответствии с которым:

(а) дети, находящиеся в социально опасном положении, с учетом их поведения, талантов и интересов могут размещаться в образовательных организациях, указанных в приложении № 3 * , в течение учебного года по решению Комиссии по вопросам детей районов (городов) на основании направления Национального агентства социальной защиты. При этом:

(i) дети, находящиеся в социально опасном положении, по направлению принимаются в образовательные организации на бесплатной основе, без испытаний и дополнительных экзаменов;

(ii) при отсутствии возможности возврата ребенка, находящегося в социально опасном положении, его родителям (заменяющим их лицам) во время каникул центры социальных услуг «Инсон» принимают меры по временному альтернативному устройству таких детей до начала учебного процесса;

(iii) ребенок, находящийся в социально опасном положении, принятый по направлению, прикрепляется к заместителю директора по учебной работе соответствующей образовательной организации, сведения о его поведении и успеваемости ежеквартально вносятся в Комиссию по вопросам детей района (города) по месту жительства данного ребенка;

(б) в конце каждого года при утверждении квоты приема в подведомственные образовательные организации министерства и ведомства (за исключением Агентства специализированных образовательных учреждений) выделяют дополнительную квоту в размере до 5 процентов для детей, находящихся в социально опасном положении, о чем представляют информацию в Национальное агентство социальной защиты.

9. Одобрить предложение Национального агентства социальной защиты, Министерства дошкольного и школьного образования, Министерства высшего образования, науки и инноваций, а также Федерального государственного бюджетного образовательного учреждения высшего образования «Российский государственный педагогический университет имени А.И. Герцена» (Российская Федерация) о передаче Филиала Федерального государственного бюджетного образовательного учреждения высшего образования «Российский государственный педагогический университет имени А.И. Герцена» в городе Ташкенте из системы Министерства дошкольного и школьного образования в структуру Национального агентства социальной защиты.

10. Определить дополнительными направлениями деятельности Филиала Федерального государственного бюджетного образовательного учреждения высшего образования «Российский государственный педагогический университет имени А.И. Герцена» в городе Ташкенте:

(а) подготовку кадров по направлениям инклюзивное и специальное образование, геронтология, психология, социальная педагогика, адаптивный спорт, социальная работа в различных сферах жизнедеятельности, социальная защита и социальное обслуживание семей и детей;

(б) переподготовку и повышение квалификации специалистов по инклюзивному и специальному образованию, адаптивным видам спорта;

(в) проведение исследований по направлениям инклюзивное и специальное образование, геронтология, психология, социальная педагогика и адаптивный спорт;

(г) разработку и внедрение на практике образовательных программ по направлениям инклюзивное и специальное образование, геронтология, психология, социальная педагогика и адаптивный спорт, а также проведение экспертизы стандартов по указанным направлениям.

11. Возложить на Национальную комиссию по вопросам детей следующие дополнительные функции:

(а) изучение результативности принимаемых мер государственными органами и организациями, осуществляющими деятельность по защите детей от всех форм насилия, а также территориальными комиссиями по вопросам детей;

(б) регулярное проведение обсуждения эффективности реализуемых мер повышения ответственности и жизненных навыков родителей (заменяющих их лиц) по предотвращению случаев насилия в отношении детей в семье;

(в) регулярное проведение анализа поведения и успеваемости находящихся в социально опасном положении детей, принятых в образовательные организации на основе дополнительной квоты.

IV. Внедрение современных информационных технологий в процессы защиты детей от всех форм насилия

12. Министерству цифровых технологий совместно с Национальным агентством социальной защиты, Министерством внутренних дел, Генеральной прокуратурой и Верховным судом в срок до 1 апреля 2026 года разработать в информационной системе «Единая национальная социальная защита» Национального агентства социальной защиты Единую электронную платформу (далее — Платформа), содержащую данные по детям, нуждающимся в социальной защите, лицам, совершившим насилие или имеющим склонность к совершению насилия, а также наделенную функцией обмена такими данными. При этом:

(а) осуществляется интеграция Платформы с информационными системами государственных органов и организаций, а также Единой диспетчерской службой, предоставляющей возможность приема звонков граждан по короткому номеру «112» и их автоматизированной обработки, посредством Межведомственной интеграционной платформы системы «Цифровое правительство»;

(б) создается возможность ведения единых статистических учета и отчетности по фактам совершенного насилия в отношении детей, их представления в органы статистики, а также отслеживания каждого этапа реализации мер по случаям насилия в отношении детей.

V. Организация, обеспечение и контроль исполнения Указа

13. Министерству внутренних дел, Генеральной прокуратуре, Верховному суду, Национальному агентству социальной защиты и Министерству юстиции начиная с 1 февраля 2026 года на основе плана-графика организовать обучение на краткосрочных курсах дознавателей, следователей, прокуроров и судей, работников системы Национального агентства социальной защиты, а также адвокатов, ответственных за работу с детьми, пострадавшими от насилия, в ходе процессуальных действий, в целях повышения их профессиональной подготовки и квалификации по специальным методам работы с детьми в дознании, предварительном следствии и судебном процессе с привлечением к обучению национальных и зарубежных экспертов и специалистов.

14. Нижеследующим:

(а) Национальному агентству социальной защиты совместно с Министерством дошкольного и школьного образования, Министерством внутренних дел, Национальной телерадиокомпанией Узбекистана и Национальным информационным агентством Узбекистана:

(i) обеспечить широкое освещение сути и содержания, а также целей и задач настоящего Указа в средствах массовой информации, в том числе интернете и социальных сетях;

(ii) организовать подготовку и широкую пропаганду в общественных местах, в частности в учреждениях здравоохранения и во всех образовательных организациях, пропагандистских материалов (раздаточного материала, средств наглядной пропаганды, видеороликов, буклетов и флаеров), направленных на формирование в обществе атмосферы нетерпимости насилия в отношении детей, защиту детей от всех форм насилия;

(б) Министерству юстиции совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами в двухмесячный срок внести в Кабинет Министров предложения об изменениях и дополнениях в акты законодательства, вытекающих из настоящего Указа.

15. Внести изменения и дополнения в некоторые акты Президента Республики Узбекистан согласно приложению № 4 .

16. Возложить на советника Президента Республики Узбекистан по социальной защите — директора Национального агентства социальной защиты М.П. Оллоёрова персональную ответственность за эффективную организацию исполнения настоящего Указа.

17. Контроль за исполнением настоящего Указа, а также осуществление координации деятельности организаций, ответственных за его исполнение, возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова.

ПРИЛОЖЕНИЕ № 4 к Указу Президента Республики Узбекистан от 24 декабря 2025 года № УП-256

Изменения и дополнения, вносимые в некоторые акты Президента Республики Узбекистан

1. В приложении № 3 к Указу Президента Республики Узбекистан от 26 мая 2023 года № УП-79 «О мерах по эффективной организации деятельности Министерства дошкольного и школьного образования и организаций в его системе» слова «Филиал ФГБОУ ВО «Российский государственный педагогический университет имени А.И. Герцена» в городе Ташкенте,» исключить.

2. В Указе Президента Республики Узбекистан от 14 ноября 2024 года № УП-185 «О мерах по дальнейшему совершенствованию системы социальной защиты детей»:

(а) из преамбулы слова «, пострадавших от насилия и по этой причине отобранных из семьи» и абзаца третьего подпункта «а» пункта 4 слова «а также пострадавших от насилия и по этой причине отобранных из семьи,» исключить;

(б) позицию 7 приложения № 1 исключить.

3. В постановлении Президента Республики Узбекистан от 8 октября 2020 года № ПП-4857 «О создании филиала Федерального государственного бюджетного образовательного учреждения высшего образования «Российский государственный педагогический университет имени А.И. Герцена» в городе Ташкенте»:

(а) в пункте 3 :

(i) в абзаце третьем слова «Министерством высшего и среднего специального образования и Министерством дошкольного образования» заменить словами «Министерством высшего образования, науки и инноваций, Министерством дошкольного и школьного образования и Национальным агентством социальной защиты»;

(ii) в абзаце шестом слова «Министерством высшего и среднего специального образования» заменить словами «Министерством высшего образования, науки и инноваций»;

(б) в пункте 8 :

(i) в подпункте «а» слова «Министерством финансов, Министерством дошкольного образования, Министерством высшего и среднего специального образования, Министерством экономического развития и сокращения бедности» заменить словами «Министерством экономики и финансов, Национальным агентством социальной защиты, Министерством высшего образования, науки и инноваций»;

(ii) в подпункте «в» слова «Министерством дошкольного образования, Министерством высшего и среднего специального образования» заменить словами «Национальным агентством социальной защиты, Министерством высшего образования, науки и инноваций»;

(iii) в абзаце втором подпункта «г» слова «Министерству дошкольного образования» заменить словами «Национальному агентству социальной защиты»;

(в) текст приложения № 2 изложить в следующей редакции:

«ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 8 октября 2020 года № ПП-4857

Попечительского совета филиала Федерального государственного бюджетного образовательного учреждения высшего образования «Российский государственный педагогический университет имени А.И. Герцена» в городе Ташкенте

М.П. Оллоёров — советник Президента Республики Узбекистан по социальной защите — директор Национального агентства социальной защиты, председатель Попечительского совета Ш.Ш. Мирзиёева — первый заместитель директора Национального агентства социальной защиты, заместитель председателя Попечительского совета К.А. Шарипов — министр высшего образования, науки и инноваций Э.Г. Каримова — министр дошкольного и школьного образования Б.Э. Захидов — министр занятости и сокращения бедности Ш.Б. Умурзаков — хоким города Ташкента А.Х. Хурсанов — председатель правления АО «Алмалыкский ГМК» О.Р. Фазилкаримов — заместитель министра экономики и финансов К.М. Рафиков — председатель Федерации профсоюзов Узбекистана У.Н. Ташкенбаев — исполнительный директор филиала Федерального государственного бюджетного образовательного учреждения высшего образования «Российский государственный педагогический университет имени А.И. Герцена» в городе Ташкенте, секретарь Попечительского совета

4. В приложении № 2 к постановлению Президента Республики Узбекистан от 17 ноября 2020 года № ПП-4895 «О мерах по реализации положений Конвенции о правовой помощи и правовых отношениях по гражданским, семейным и уголовным делам от 22 января 1993 года и Конвенции о правовой помощи и правовых отношениях по гражданским, семейным и уголовным делам от 7 октября 2002 года»:

(а) позицию 6 изложить в следующей редакции:

« 6. Министерство дошкольного и школьного образования Направление и рассмотрение запросов об истребовании сведений об общем среднем образовании. »;

(б) дополнить позицией 6 1 следующего содержания:

« 6 1 . Национальное агентство социальной защиты при Президенте Республики Узбекистан Вопросы, связанные с установлением или отменой опеки и попечительства; вопросы, связанные с усыновлением (удочерением) или отменой усыновления (удочерения). ».

5. Абзац третий пункта 1 постановления Президента Республики Узбекистан от 4 августа 2022 года № ПП-345 «О дополнительных мерах по совершенствованию деятельности детских домов семейного типа» изложить в следующей редакции:

«число воспитанников в детском доме семейного типа должно составлять не более пяти детей. При этом общая численность своих детей граждан, создавших детский дом семейного типа, а также воспитанников не должна превышать восемь детей».

6. Организационную структуру Национального агентства социальной защиты при Президенте Республики Узбекистан, утвержденную постановлением Президента Республики Узбекистан от 1 июня 2023 года № ПП-176, после блока «Детские дома «Мехрибонлик» дополнить блоком «Филиал Федерального государственного бюджетного образовательного учреждения высшего образования «Российский государственный педагогический университет имени А.И. Герцена».

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

24 декабря 2025 г.,

№ УП- 256

(Национальная база данных законодательства, 24.12.2025 г., № 06/25/256/1205; 07.02.2026 г., № 06/26/19/0118; 28.04.2026 г., № 06/26/69/0420; 04.08.2026 г., № 06/26/146/0811)

lex.uz