📅 2026-yil 5-yanvar · Markaziy bank hujjatlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
UzbekAI
📅 2026 йил 5 январь · Марказий банк ҳужжатлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 5 января 2026 г. · Документы Центрального банка
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 5 January 2026 · Central Bank documents
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг
Қарори
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки облигацияларининг чиқарилиши ва муомалада бўлиши тартиби тўғрисидаги низомга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳақида
Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида»ги Қонуни ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 2 сентябрдаги ПҚ-291-сон «Капитал бозорини ривожлантиришнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқаруви қарор қилади:
1. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2018 йил 22 сентябрдаги 30/14-сон қарори (рўйхат рақами 3080, 2018 йил 25 октябрь) (Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 27.10.2018 й., 10/18/3080/2114-сон) билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси Марказий банки облигацияларининг чиқарилиши ва муомалада бўлиши тартиби тўғрисидаги низомга иловага мувофиқ ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин.
2. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2026 йил 5 январдаги 37/4-сон қарорига ИЛОВА
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки облигацияларининг чиқарилиши ва муомалада бўлиши тартиби тўғрисидаги низомга киритилаётган ўзгартириш ва қўшимчалар
1. Муқаддима қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Мазкур Низом Ўзбекистон Республикаси Марказий банки (бундан буён матнда Марказий банк деб юритилади) томонидан банк тизими ликвидлигини тартибга солиш ҳамда пул-кредит сиёсати фоиз инструментлари самарадорлигини ошириш мақсадида Марказий банк облигацияларини муомалага чиқариш, жойлаштириш ва сўндириш тартибини белгилайди.».
2. 1-бандда :
тўртинчи ва бешинчи хатбошилар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«валюта биржаси — чет эл валютаси, давлат қимматли қоғозлари, молиявий ҳосила инструментлари (деривативлар) олди-сотдиси ҳамда улар билан боғлиқ бошқа биржа битимлари бўйича биржа савдоларини, шунингдек банклараро пул бозорини ҳамда Марказий банкнинг тижорат банклари, шу жумладан, микромолия банклари (бундан буён матнда банклар деб юритилади) билан амалга ошириладиган кредит ва депозит аукционларини ташкил этувчи юридик шахс;
савдо тизими — облигациялар бўйича электрон савдолар ташкиллаштирилишини таъминловчи валюта биржасининг автоматлаштирилган электрон тизими;»;
қуйидаги мазмундаги олтинчи ва еттинчи хатбошилар билан тўлдирилсин:
«Миллий клиринг маркази — облигациялар бўйича клиринг, марказлашган клирингни амалга оширувчи ва марказий контрагент сифатида фаолият юритувчи ташкилот;
Қимматли қоғозлар марказий депозитарийси (бундан буён матнда Марказий депозитарий деб юритилади) — депо ҳисобварақлари бўйича қимматли қоғозларни сақлашнинг, бундай қимматли қоғозларга бўлган ҳуқуқларни ҳисобга олишнинг ва қимматли қоғозлар ҳаракатининг ягона тизимини таъминловчи ташкилот;»;
олтинчи — ўн иккинчи хатбошилар тегишли равишда саккизинчи — ўн тўртинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;
саккизинчи ва тўққизинчи хатбошилар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Бош битим — Марказий банк билан банклар, шунингдек банклар билан валюта биржаси, Марказий депозитарий ва Миллий клиринг маркази ўртасида тузиладиган, облигациялар бўйича амалга ошириладиган операцияларнинг умумий шартлари ва тартибини белгиловчи ўзаро ҳаракат;
дилер — Бош битим асосида облигациялар билан боғлиқ операцияларни амалга оширувчи банклар;»;
ўнинчи — ўн иккинчи хатбошилардаги «тижорат банклари» деган сўзлар «банклар» деган сўз билан алмаштирилсин;
ўн учинчи хатбошидаги «тижорат банкларининг» деган сўзлар «банкларнинг» деган сўз билан алмаштирилсин;
ўн тўртинчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«РЕПО битими — битим шартлари билан белгиланган муддат ва баҳода облигацияларни қайта сотиб олиш (сотиш) (РЕПО битимининг иккинчи қисми) шарти билан сотиш (сотиб олиш) (РЕПО битимининг биринчи қисми) бўйича икки томонлама битим.».
3. 3-банд «гаров таъминоти ва» деган сўзлардан кейин «дилерлар ўртасида тузиладиган» деган сўзлар билан тўлдирилсин.
4. 5-банд қуйидаги мазмундаги хатбошилар билан тўлдирилсин:
«Глобал сертификат иккита асл нусхада расмийлаштирилади, бир нусхаси Марказий банкда, иккинчи нусхаси Марказий депозитарийда сақланади.
Глобал сертификат расмийлаштирилгандан сўнг Марказий банк Марказий депозитарийга облигацияларни жойлаштириш учун мўлжалланган эмиссиявий депо ҳисобварағига муомалага чиқарилаётган облигацияларнинг тўлиқ ҳажмини жойлаштириш бўйича топшириқ беради.».
5. 6-банднинг тўртинчи — еттинчи хатбошиларидаги «муддатга» деган сўз «муддатгача» деган сўз билан алмаштирилсин.
6. 8-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«8. Облигациялар бўйича барча операциялар валюта биржаси томонидан ишлаб чиқилган биржа савдоларини ўтказиш қоидаларига мувофиқ савдо тизими орқали амалга оширилади, бундан мазкур Низомнинг 10 1 -бандида белгиланган операция мустасно.».
7. 10-банднинг биринчи хатбошисидаги ва 22-банддаги «тижорат банклари» деган сўзлар «банклар» деган сўз билан алмаштирилсин.
8. Қуйидаги мазмундаги 10 1 -банд билан тўлдирилсин:
«10 1 . Марказий банк облигацияларни иккиламчи савдоларда олди-сотди қилиш учун ўзининг эмиссиявий депо ҳисобварағидан депо ҳисобварағига ўтказиш орқали жойлаштиради.».
9. 13-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«13. Облигацияларни жойлаштириш бўйича аукцион савдолари шартлари тўғрисидаги маълумотлар аукцион савдоси ўтказиладиган кундан камида 1 иш куни олдин Марказий банкнинг расмий веб-сайтида эълон қилинади, бундан банклардаги кутилмаган ликвидлик тебранишларини барқарорлаштириш мақсадида ўтказиладиган аукцион савдолари мустасно.».
10. 18-банддаги «тижорат банклари» ва «тижорат банкидан» деган сўзлар тегишли равишда «банклар» ва «банкдан» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
11. 23-банддаги ва 25-банднинг биринчи хатбошисидаги «тижорат банкларининг» деган сўзлар «банкларнинг» деган сўз билан алмаштирилсин.
12. 28-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«28. Облигацияларнинг иккиламчи бозорида аукцион савдолари натижаларига кўра харид қилинган ва мазкур Низомнинг 10 1 -бандида белгиланган қоидага мувофиқ жойлаштирилган облигациялар бўйича дилерлар ўртасида олди-сотди операциялари амалга оширилади.».
13. 30-банд «қоидаларига мувофиқ» деган сўзлардан кейин «марказий контрагент иштирокида ёки марказий контрагент иштирокисиз» деган сўзлар билан тўлдирилсин.
14. 36-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«36. Ҳар бир биржа битими тузилганда савдо тизими уни рўйхатга олади, унга рўйхатга олиш рақамини бириктиради ва савдо иштирокчиларига биржа битимлари реестридан кўчирма тақдим этади. Шунингдек, савдо тизими биржа битимлари реестрини Миллий клиринг марказига савдо иштирокчиларининг талаб ва мажбуриятларини аниқлаштириш мақсадида тақдим қилади.».
15. 39-банддаги «валюта биржасида» деган сўзлар «Марказий депозитарийда» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
16. 40 — 42-бандлар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«40. Облигациялар бўйича ҳисоб-китоблар биржа битимлари реестри асосида шакллантирилган клиринг топшириқномасига мувофиқ қуйидагилар томонидан амалга оширилади:
марказий контрагент иштирокида тузилган битимлар бўйича Миллий клиринг маркази томонидан;
марказий контрагент иштирокисиз тузилган битимлар бўйича Марказий депозитарий ёки Марказий банк томонидан.
41. Облигацияларнинг сотиб олувчининг депо ҳисобварағига ўтказилиши ва пул маблағларининг сотувчининг ҳисобварағига ўтказиб берилиши «етказиб беришга нисбатан тўлов» (деливерй версус паймент — ДВП) тамойиллари асосида амалга оширилади, бундан мазкур Низомнинг 10 1 -бандида белгиланган операция мустасно.
Мазкур Низомнинг 10 1 -бандида белгиланган қоидага мувофиқ облигацияларни Марказий банкнинг эмиссиявий депо ҳисобварағидан ўзининг депо ҳисобварағига ўтказиш орқали жойлаштириш пул маблағларини ўтказмаган ҳолда (фреэ оф паймент — ФОП) амалга оширилади.
42. Облигацияларни сотиб олувчига унинг депо ҳисобварағига тегишли кирим ёзуви амалга оширилгандан сўнг эгалик ҳуқуқи берилади ва депо ҳисобварағидан кўчирма билан тасдиқланади.».
17. 46-банддаги «Валюта биржаси» ва «депо» ҳисобварағидаги» деган сўзлар «Марказий депозитарий» ва «депо ҳисобварағидаги» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
18. 47-банддаги «валюта биржасининг Марказий банк Тошкент шаҳар Бош бошқармаси Ҳисоб-китоб касса марказидаги алоҳида» деган сўзлар «Марказий депозитарийнинг Марказий банкда очилган вакиллик» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
19. 48 ва 49-бандлардаги «Валюта биржаси» деган сўзлар «Марказий депозитарий» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
20. 50-банд «кейинги иш кунида» деган сўзлардан кейин «ёки муддатидан олдин» деган сўзлар билан тўлдирилсин.
21. 51 ва 52-бандлар қуйида таҳрирда баён этилсин:
«51. Марказий банк облигацияларни сўндириш учун уларнинг тўлиқ ҳажмини номинал қийматда сотиб олиш бўйича савдо тизимига буюртма киритади ёки Марказий депозитарийга сўндирилиши лозим бўлган облигацияларни ҳисобга олиш учун топшириқ беради.
52. Марказий банкнинг сўндирилган облигациялари Марказий депозитарий томонидан Марказий банкнинг эмиссиявий депо ҳисобварағига ўтказиб берилади.».
Раиснинг биринчи ўринбосари Н. САЙДУЛЛАЕВ
Тошкент ш.,
2026 йил 5 январь,
37/4 -сон
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining
Qarori
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki obligatsiyalarining chiqarilishi va muomalada boʻlishi tartibi toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida
Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi Qonuni hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 2-sentabrdagi PQ-291-son “Kapital bozorini rivojlantirishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi qaror qiladi:
1. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2018-yil 22-sentabrdagi 30/14-son qarori (roʻyxat raqami 3080, 2018-yil 25-oktabr) (Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 27.10.2018-y., 10/18/3080/2114-son) bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki obligatsiyalarining chiqarilishi va muomalada boʻlishi tartibi toʻgʻrisidagi nizomga ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.
2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2026-yil 5-yanvardagi 37/4-son qaroriga ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki obligatsiyalarining chiqarilishi va muomalada boʻlishi tartibi toʻgʻrisidagi nizomga kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar
1. Muqaddima quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki (bundan buyon matnda Markaziy bank deb yuritiladi) tomonidan bank tizimi likvidligini tartibga solish hamda pul-kredit siyosati foiz instrumentlari samaradorligini oshirish maqsadida Markaziy bank obligatsiyalarini muomalaga chiqarish, joylashtirish va soʻndirish tartibini belgilaydi.”.
2. 1-bandda :
toʻrtinchi va beshinchi xatboshilar quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“valyuta birjasi — chet el valyutasi, davlat qimmatli qogʻozlari, moliyaviy hosila instrumentlari (derivativlar) oldi-sotdisi hamda ular bilan bogʻliq boshqa birja bitimlari boʻyicha birja savdolarini, shuningdek banklararo pul bozorini hamda Markaziy bankning tijorat banklari, shu jumladan, mikromoliya banklari (bundan buyon matnda banklar deb yuritiladi) bilan amalga oshiriladigan kredit va depozit auksionlarini tashkil etuvchi yuridik shaxs;
savdo tizimi — obligatsiyalar boʻyicha elektron savdolar tashkillashtirilishini taʼminlovchi valyuta birjasining avtomatlashtirilgan elektron tizimi;”;
quyidagi mazmundagi oltinchi va yettinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin:
“Milliy kliring markazi — obligatsiyalar boʻyicha kliring, markazlashgan kliringni amalga oshiruvchi va markaziy kontragent sifatida faoliyat yurituvchi tashkilot;
Qimmatli qogʻozlar markaziy depozitariysi (bundan buyon matnda Markaziy depozitariy deb yuritiladi) — depo hisobvaraqlari boʻyicha qimmatli qogʻozlarni saqlashning, bunday qimmatli qogʻozlarga boʻlgan huquqlarni hisobga olishning va qimmatli qogʻozlar harakatining yagona tizimini taʼminlovchi tashkilot;”;
oltinchi — oʻn ikkinchi xatboshilar tegishli ravishda sakkizinchi — oʻn toʻrtinchi xatboshilar deb hisoblansin;
sakkizinchi va toʻqqizinchi xatboshilar quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Bosh bitim — Markaziy bank bilan banklar, shuningdek banklar bilan valyuta birjasi, Markaziy depozitariy va Milliy kliring markazi oʻrtasida tuziladigan, obligatsiyalar boʻyicha amalga oshiriladigan operatsiyalarning umumiy shartlari va tartibini belgilovchi oʻzaro harakat;
diler — Bosh bitim asosida obligatsiyalar bilan bogʻliq operatsiyalarni amalga oshiruvchi banklar;”;
oʻninchi — oʻn ikkinchi xatboshilardagi “tijorat banklari” degan soʻzlar “banklar” degan soʻz bilan almashtirilsin;
oʻn uchinchi xatboshidagi “tijorat banklarining” degan soʻzlar “banklarning” degan soʻz bilan almashtirilsin;
oʻn toʻrtinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“REPO bitimi — bitim shartlari bilan belgilangan muddat va bahoda obligatsiyalarni qayta sotib olish (sotish) (REPO bitimining ikkinchi qismi) sharti bilan sotish (sotib olish) (REPO bitimining birinchi qismi) boʻyicha ikki tomonlama bitim.”.
3. 3-band “garov taʼminoti va” degan soʻzlardan keyin “dilerlar oʻrtasida tuziladigan” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin.
4. 5-band quyidagi mazmundagi xatboshilar bilan toʻldirilsin:
“Global sertifikat ikkita asl nusxada rasmiylashtiriladi, bir nusxasi Markaziy bankda, ikkinchi nusxasi Markaziy depozitariyda saqlanadi.
Global sertifikat rasmiylashtirilgandan soʻng Markaziy bank Markaziy depozitariyga obligatsiyalarni joylashtirish uchun moʻljallangan emissiyaviy depo hisobvaragʻiga muomalaga chiqarilayotgan obligatsiyalarning toʻliq hajmini joylashtirish boʻyicha topshiriq beradi.”.
5. 6-bandning toʻrtinchi — yettinchi xatboshilaridagi “muddatga” degan soʻz “muddatgacha” degan soʻz bilan almashtirilsin.
6. 8-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“8. Obligatsiyalar boʻyicha barcha operatsiyalar valyuta birjasi tomonidan ishlab chiqilgan birja savdolarini oʻtkazish qoidalariga muvofiq savdo tizimi orqali amalga oshiriladi, bundan mazkur Nizomning 10 1 -bandida belgilangan operatsiya mustasno.”.
7. 10-bandning birinchi xatboshisidagi va 22-banddagi “tijorat banklari” degan soʻzlar “banklar” degan soʻz bilan almashtirilsin.
8. Quyidagi mazmundagi 10 1 -band bilan toʻldirilsin:
“10 1 . Markaziy bank obligatsiyalarni ikkilamchi savdolarda oldi-sotdi qilish uchun oʻzining emissiyaviy depo hisobvaragʻidan depo hisobvaragʻiga oʻtkazish orqali joylashtiradi.”.
9. 13-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“13. Obligatsiyalarni joylashtirish boʻyicha auksion savdolari shartlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar auksion savdosi oʻtkaziladigan kundan kamida 1 ish kuni oldin Markaziy bankning rasmiy veb-saytida eʼlon qilinadi, bundan banklardagi kutilmagan likvidlik tebranishlarini barqarorlashtirish maqsadida oʻtkaziladigan auksion savdolari mustasno.”.
10. 18-banddagi “tijorat banklari” va “tijorat bankidan” degan soʻzlar tegishli ravishda “banklar” va “bankdan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
11. 23-banddagi va 25-bandning birinchi xatboshisidagi “tijorat banklarining” degan soʻzlar “banklarning” degan soʻz bilan almashtirilsin.
12. 28-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“28. Obligatsiyalarning ikkilamchi bozorida auksion savdolari natijalariga koʻra xarid qilingan va mazkur Nizomning 10 1 -bandida belgilangan qoidaga muvofiq joylashtirilgan obligatsiyalar boʻyicha dilerlar oʻrtasida oldi-sotdi operatsiyalari amalga oshiriladi.”.
13. 30-band “qoidalariga muvofiq” degan soʻzlardan keyin “markaziy kontragent ishtirokida yoki markaziy kontragent ishtirokisiz” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin.
14. 36-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“36. Har bir birja bitimi tuzilganda savdo tizimi uni roʻyxatga oladi, unga roʻyxatga olish raqamini biriktiradi va savdo ishtirokchilariga birja bitimlari reyestridan koʻchirma taqdim etadi. Shuningdek, savdo tizimi birja bitimlari reyestrini Milliy kliring markaziga savdo ishtirokchilarining talab va majburiyatlarini aniqlashtirish maqsadida taqdim qiladi.”.
15. 39-banddagi “valyuta birjasida” degan soʻzlar “Markaziy depozitariyda” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
16. 40 — 42-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“40. Obligatsiyalar boʻyicha hisob-kitoblar birja bitimlari reyestri asosida shakllantirilgan kliring topshiriqnomasiga muvofiq quyidagilar tomonidan amalga oshiriladi:
markaziy kontragent ishtirokida tuzilgan bitimlar boʻyicha Milliy kliring markazi tomonidan;
markaziy kontragent ishtirokisiz tuzilgan bitimlar boʻyicha Markaziy depozitariy yoki Markaziy bank tomonidan.
41. Obligatsiyalarning sotib oluvchining depo hisobvaragʻiga oʻtkazilishi va pul mablagʻlarining sotuvchining hisobvaragʻiga oʻtkazib berilishi “yetkazib berishga nisbatan toʻlov” (delivery versus payment — DVP) tamoyillari asosida amalga oshiriladi, bundan mazkur Nizomning 10 1 -bandida belgilangan operatsiya mustasno.
Mazkur Nizomning 10 1 -bandida belgilangan qoidaga muvofiq obligatsiyalarni Markaziy bankning emissiyaviy depo hisobvaragʻidan oʻzining depo hisobvaragʻiga oʻtkazish orqali joylashtirish pul mablagʻlarini oʻtkazmagan holda (free of payment — FOP) amalga oshiriladi.
42. Obligatsiyalarni sotib oluvchiga uning depo hisobvaragʻiga tegishli kirim yozuvi amalga oshirilgandan soʻng egalik huquqi beriladi va depo hisobvaragʻidan koʻchirma bilan tasdiqlanadi.”.
17. 46-banddagi “Valyuta birjasi” va “depo” hisobvaragʻidagi” degan soʻzlar “Markaziy depozitariy” va “depo hisobvaragʻidagi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
18. 47-banddagi “valyuta birjasining Markaziy bank Toshkent shahar Bosh boshqarmasi Hisob-kitob kassa markazidagi alohida” degan soʻzlar “Markaziy depozitariyning Markaziy bankda ochilgan vakillik” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
19. 48 va 49-bandlardagi “Valyuta birjasi” degan soʻzlar “Markaziy depozitariy” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
20. 50-band “keyingi ish kunida” degan soʻzlardan keyin “yoki muddatidan oldin” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin.
21. 51 va 52-bandlar quyida tahrirda bayon etilsin:
“51. Markaziy bank obligatsiyalarni soʻndirish uchun ularning toʻliq hajmini nominal qiymatda sotib olish boʻyicha savdo tizimiga buyurtma kiritadi yoki Markaziy depozitariyga soʻndirilishi lozim boʻlgan obligatsiyalarni hisobga olish uchun topshiriq beradi.
52. Markaziy bankning soʻndirilgan obligatsiyalari Markaziy depozitariy tomonidan Markaziy bankning emissiyaviy depo hisobvaragʻiga oʻtkazib beriladi.”.
Raisning birinchi oʻrinbosari N. SAYDULLAYEV
Toshkent sh.,
2026-yil 5-yanvar,
37/4 -son