UzbekAI

Ўзбекистон Республикаси мактабгача ва мактаб таълими вазирининг

буйруғи

Мактабгача, умумий ўрта ва қўшимча таълим ташкилотларини моддий-техник жиҳозлаш талаблари тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида

Ўзбекистон Республикасининг « Таълим тўғрисида »ги ва « Мактабгача таълим ва тарбия тўғрисида »ги қонунлари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 8 сентябрдаги ПФ-161-сон «Ислоҳотларни ҳуқуқий жиҳатдан таъминлаш самарадорлигини ошириш ҳамда ижтимоий муносабатларни тартибга солишда вазирлик ва идораларнинг масъулияти ва ташаббускорлигини кучайтириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Фармони ва 2022 йил 11 майдаги ПҚ-241-сон «Мактабгача ва мактаб таълимини ривожлантиришга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги қарорига мувофиқ буюраман:

1. Мактабгача, умумий ўрта ва қўшимча таълим ташкилотларини моддий-техник жиҳозлаш талаблари тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги, Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил ҳамда Савдо-саноат палатаси билан келишилган.

3. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.

Келишилди:

Ўзбекистон Республикаси мактабгача ва мактаб таълими вазирининг 2026 йил 28 январдаги 20-мҳ-сон буйруғига ИЛОВА

Мактабгача, умумий ўрта ва қўшимча таълим ташкилотларини моддий-техник жиҳозлаш талаблари тўғрисидаги низом

Мазкур Низом давлат мактабгача, умумий ўрта ва қўшимча таълим ташкилотларини моддий-техник жиҳозлашга қўйиладиган талабларни белгилайди.

Ушбу Низом нодавлат мактабгача ва умумий ўрта таълим ташкилотлари учун тавсиявий характерга эга бўлиб, уларни моддий-техник жиҳозлаш лицензия талаблари асосида амалга оширилади.

1-боб. Мактабгача таълим ташкилотларини моддий-техник жиҳозлаш талаблари

1. Мактабгача таълим ташкилотларини ўйинлар тўпламлари, ўйинчоқлар, мебел, жиҳозлар ва бошқа техник воситалар билан жиҳозлаш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 22 декабрдаги 802-сон қарори билан тасдиқланган Мактабгача таълим ва тарбиянинг давлат стандартида назарда тутилган минимал рўйхат ва меъёрлар асосида амалга оширилади.

2. Мактабгача таълим ташкилотларини ўйинлар тўпламлари, ўйинчоқлар, мебеллар, жиҳозлар ва бошқа техник воситалар, шунингдек улар бўйича қўлланмалар билан жиҳозлашда қуйидаги умумий талабларга риоя қилиниши лозим:

мактабгача таълим ташкилоти жойлашган минтақа хусусиятлари инобатга олиниши;

кўп функцияли, хавфсиз, бино ўлчамига мос ва сифатли материаллардан фойдаланилиши;

жисмоний, ақлий, сенсор (сезги) ёки руҳий нуқсонлари бўлган болалар учун ихтисослаштирилган ва инклюзив гуруҳлар ташкил этилиши мумкинлиги ҳисобга олиниши;

машғулот (гуруҳ) хоналари, ётоқхоналар ва бошқа хоналар учун мўлжалланган мебелларнинг корпуслари мустаҳкамлик даражаси ҳамда юмшоқлик кўрсаткичлари Мактабгача таълим ва умумий ўрта таълим ташкилотларини жиҳозлашда фойдаланиладиган мебелларга қўйиладиган санитария-гигиена талабларига (0057-23-сон СанҚваН) мувофиқ бўлиши;

мактабгача таълим ташкилотлари учун ўйинлар тўпламлари, ўйинчоқлар, мебеллар (столлар, стуллар, кроватлар, жавонлар, шкафлар, шунингдек ётоқхона, ҳожатхона, ювиниш, кийим алмаштириш, машғулот (гуруҳ) ва овқатланиш хоналаридаги мебеллар), жиҳозлар, қўлланмалар ҳамда бошқа техник воситалар яроқлилик (сақлаш) муддати, сифат кўрсаткичлари, болаларнинг ёш хусусиятлари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларнинг талабларини инобатга олган ҳолда харид қилиниши;

қўшимча хоналарни (мусиқа зали, жисмоний тарбия зали, кутубхона, кир ювиш хонаси, ошхона, тиббий хизмат кўрсатиш хонаси, маъмурий-методик хоналар, хўжалик хоналари ва бошқалар) жиҳозлашда мактабгача таълим ташкилотининг қуввати ҳисобга олиниши;

қўшимча дидактик материаллар, тарқатмалар, карточкалар, кўргазмалар, турли йўналишдаги машғулотлар учун материаллар, тасвирий фаолият, қуриш-ясаш ва жисмоний тарбия учун ўқув қуроллари, асбоб-ускуналар ва спорт анжомлари йил давомида ўтказиладиган тадбирлар, мусобақалар ва танловларнинг ишланмалари билан таъминланиши;

машғулот (таълим-тарбия) жараёнида фойдаланиладиган кўргазмали материаллар ва жиҳозларнинг болалар учун қулай ҳолда жойлаштирилиши;

болалар учун мўлжалланган икки ва тўрт ўринли стол ва ўриндиқлар болаларнинг ёшига (бўй кўрсаткичларига) мос равишда танланиши;

ётоқхоналар болаларнинг сонига мос ётоқ анжомлари ва махсус мебел жиҳозлари билан таъминланиши;

мактабгача таълим ташкилотининг ҳудуди, бинолари ва гуруҳ хоналарининг ички қисмида овоз ёзиш функциясига эга ва камида бир ой давомида видеоёзувларни электрон архивда сақлайдиган кузатув камераларининг ўрнатилиши;

хоналар, коридорлар ва залларда табиий гуллар хавфсиз ҳолда жойлаштирилиши ҳамда қуёш нуридан муҳофаза қилувчи пардалар ўрнатилиши;

гуруҳ хоналарида замонавий компьютер техникалари, мультимедиа воситалари, интернет тармоғи, чоп этиш қурилмалари ва намойиш этиш воситалари (телевизор, видеопроектор, интерактив доска ва бошқалар) болалар ёшига мос ҳолда ўрнатилиши;

ҳавони тозалаш ва мўътадиллаш агрегатларининг (кондиционер ёки вентиляция тизими) мавжуд бўлиши;

оқова сувларни чиқариб юбориш тизимига (марказлашган ёки автоном) уланган бўлиши.

3. Мактабгача таълим ташкилотининг ҳудудини моддий-техник жиҳозлашда қуйидаги умумий талабларга риоя қилиниши лозим:

ҳудудга кириш қисми дарвозасининг икки томонига мактабгача таълим ташкилотининг рақами ёзилган пешлавҳа ўрнатилган бўлиши;

ҳудудга кириш эшигида чақирув қўнғироғи қурилмалари ўрнатилган бўлиши;

хавфсизликни таъминлаш мақсадида ҳудуд мустаҳкам ва баланд девор ёки панжаралар билан ўралган бўлиши;

дарвозаларнинг очилиши ва ёпилиши қулай бўлиши ҳамда қулфланадиган ва электрон назорат қилинувчи мосламалар ўрнатилиши;

ҳудуднинг турли жойларида мустаҳкам ва хавфсиз ўриндиқлар жойлаштирилган бўлиши;

ҳудудда манзил бўйлаб тўғри ҳаракатланиш учун махсус белгилар, стрелкалар ва кўрсаткичлар (навигация тизими) мавжуд бўлиши;

ички ва ташқи ҳудудларни ободонлаштириш учун хўжалик моллари ҳамда электротехника асбоб-ускуналари билан таъминланиши;

чиқиндиларни тўплаш учун ранглар билан ажратилган махсус қутилар (урналар) бўлиши;

болалар учун хавф туғдирмайдиган ўйин майдончалари, пиёдалар йўлаклари ва ҳимоя тўсиқлари ўрнатилган бўлиши;

барча жиҳозлар болаларнинг ёшига ва ривожланиш даражасига мос тарзда танланган бўлиши;

ҳудудда болаларни жисмоний ривожлантирувчи ўйин майдончалари бўлиши ва ушбу майдончаларда болалар ёшига мос турли хил ўйин қурилмаларининг (текис ёки бўртма югуриш йўлаклари, тебраниш қурилмалари, лабиринтлар ва бошқалар) жойлаштирилиши;

болалар учун хавф туғдирмайдиган ташқи бассейн хавфсиз чўмилиш учун қулай, болалар ёшига мос бўлиши ҳамда бассейн суви ҳар куни алмаштирилиши;

болалар учун қумдонлар қум ва ўйинчоқлар билан тўлдирилган бўлиши;

ҳудуд болаларнинг ривожланишига ижобий таъсир кўрсатадиган хавфсиз материаллардан тайёрланган ўйин жиҳозлари ва инвентарлар билан безатилиши;

болаларнинг табиатга бўлган муҳаббатини ошириш мақсадида заҳарсиз ва хавфсиз маданий ўсимликлар ва гуллар ўстириш имкониятининг мавжудлиги;

ҳудудда санитария-гигиена талабларига мувофиқ шароитлар яратилиши ҳамда ҳожатхоналар, гигиена воситалари, ичимлик суви, иссиқ ва совуқ сув таъминоти тизимларининг мавжуд бўлиши;

ёритиш тизимларининг ўрнатилиши ҳамда қуёш нурларидан ҳимоя воситалари билан жиҳозланиши;

ҳудуддаги барча жиҳозлар ва инвентарлар, ўйин майдончалари, ҳаракат йўлаклари ва ҳожатхоналар алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларнинг эҳтиёжларига мос равишда жиҳозланган бўлиши, шу жумладан алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар учун пандуслар, тутқичлар ва Брайл ёзувли мнемосхемалар, расмли бадиий китоблар ва махсус кўрсатмалар билан таъминланиши.

Мактабгача таълим ташкилотининг ҳудуди Мактабгача таълим ташкилотларида болаларнинг ҳаёти ва соғлиғини муҳофаза қилишни ташкил этиш тартиби тўғрисидаги низом (рўйхат рақами 3012, 2018 йил 14 май) талабларига мувофиқ жиҳозланиши керак.

4. Мактабгача таълим ташкилоти бино ва иншоотларининг фойе ва йўлакларни жиҳозлашда қуйидаги умумий талабларга риоя қилиниши лозим:

фойега кириш қисми деворига ватанпарварлик ва маънавият бурчаклари ташкил этилиши ҳамда улар Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги томонидан ишлаб чиқилган тавсиялар асосида безатилиши, Ўзбекистон давлат рамзлари (байроқ, герб, мадҳия) акс эттирилган стендлар ўрнатилиши;

фойе ва йўлаклар болаларнинг ривожланишига ижобий таъсир кўрсатадиган тарзда безатилиши, деворларга болалар ижодий ишлари, ранг-баранг расмлар ва кўргазмали воситалар баланд бўлмаган ҳолда жойлаштирилиши;

фойе ва йўлакларда болаларнинг ёшига мос мебеллар, шу жумладан диванлар, ўриндиқлар, кутиш жойлари, болаларнинг буюмларини сақлаш учун кийим жавонлари ва шкафлари ўрнатилиши;

фойе ва йўлаклардаги кўргазмали воситалар болалар ва ташриф буюрувчилар учун тушунарли ва аниқ бўлиши, шунингдек техника ва ёнғин хавфсизлиги қоидалари, эвакуация йўналишлари ва бошқа зарур маълумотларнинг мавжуд бўлиши;

болаларнинг ҳаётини муҳофаза қилиш мақсадида ходимлар кўриши мумкин бўлган жойлардаги эълонлар тахтасига ёнғин хавфсизлиги, ички ишлар органлари, тез тиббий ёрдам хизматлари ҳамда фавқулодда вазиятлар, ягона диспетчерлик хизмати телефон рақамлари кўрсатилган маълумотлар ҳамда телефон аппарати жойлаштирилган бўлиши;

эвакуацияда фойдаланиш учун зарур ускуналарнинг ўрнатилган бўлиши;

табиий ёритишга алоҳида эътибор қаратилиши, шунингдек зарур ҳолларда қўшимча сунъий ёритиш воситалари ўрнатилиши;

алоҳида таълим эҳтиёжи бўлган болалар эҳтиёжларига мос тутқичлар, пандуслар ва махсус кўргазмалар билан жиҳозланиши;

ҳар бир хона эшигида уларнинг номи ёзилган маълумотлар ёзуви ўрнатилган бўлиши;

юмшоқ, ярим юмшоқ ва қаттиқ мебел жиҳозлари билан таъминланиши.

5. Ўйинлар тўпламлари ва ўйинчоқлар, шу жумладан ривожлантирувчи дидактик ўйинлар ва ўйин марказлари жиҳозлари ҳамда кўргазмали материаллар билан жиҳозлашда қуйидаги умумий талабларга риоя қилиниши лозим:

а) жиҳозлашга қўйиладиган дидактик талаблар:

болаларнинг ёшига мос бўлиши;

миллий қадриятларга асосланган бўлиши;

тарбиявий аҳамиятга эга бўлиши;

ҳаммабоп бўлиши;

б) жиҳозлашга қўйиладиган психологик талаблар:

боланинг руҳий ҳолатига салбий таъсир кўрсатмаслиги;

зўравонликка ундамаслиги;

болани ижодкорликка ва креатив фикрлашга ундаши;

болани руҳий жиҳатдан ривожлантириши;

тинчлантирувчи ёрқин рангларнинг танланиши;

с) жиҳозлашга қўйиладиган санитария-гигиена талаблари:

бола ҳаёти ва соғлигига хавф соладиган материаллардан тайёрланмаслиги;

фойдаланиладиган материаллар экологик тоза бўлиши;

фойдаланишга чидамли ва мустаҳкам, ёрқин рангларда бўлиши;

дезинфекция чораларига чидамли бўлиши;

зарарли ҳид чиқармаслиги, ранги бўялмаслиги;

вазни болалар ёшига мос бўлиши (оғир бўлмаслиги);

ўткир қирралари ва санчиладиган қисмлари бўлмаслиги.

2-боб. Умумий ўрта таълим ташкилотларини моддий-техник жиҳозлаш талаблари

6. Умумий ўрта таълим ташкилотлари Умумий ўрта таълим муассасалари учун зарур бўладиган жиҳозлар меъёрларига (рўйхат рақами 2935, 2017 йил 16 октябрь) мувофиқ жиҳозланиши керак.

7. Умумий ўрта таълим ташкилоти ҳудудини жиҳозлашда қуйидаги умумий талабларга риоя қилиниши лозим:

умумий ўрта таълим ташкилоти ҳудудига кириш қисмида байроқ кўтариш мосламаси («flag-stock») ҳамда кириш дарвозасининг пештоқида катта ҳарфлар билан умумий ўрта таълим ташкилотининг рақами бўлиши;

ҳудуднинг кириш қисмида дарвозанинг икки томонига умумий ўрта таълим ташкилотининг номи ёзилган пешлавҳа ўрнатилиши (чап томонида давлат тилида ва ўнг томонида таълим тури бошқа тилда олиб бориладиган бўлса, тегишли тилда ёзилади);

алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган шахсларнинг тўсиқсиз ҳаракатланиши учун шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари талаблари асосида зарур шароитлар яратилиши, шу жумладан ўриндиқли аравачадан фойдаланадиган ногиронлиги бўлган шахсларнинг бино ва иншоотларга кириши ва чиқиши учун пандус ва тутқичларнинг ўрнатилиши;

хавфсизликни таъминлаш мақсадида умумий ўрта таълим ташкилотининг ҳудуди мустаҳкам ва баланд девор ёки панжаралар билан ўралган бўлиши;

дарвозаларнинг очилиши ва ёпилиши қулай ва қулфланадиган бўлиши ҳамда электрон назорат қилинувчи мосламалар ўрнатилиши;

спорт майдонлари (чақириққа қадар бошланғич тайёргарлик, йўл ҳаракати қоидалари, ўйин ва болалар майдончаси, футбол майдони ва бошқалар) ва жисмоний машқлар учун «workout» майдончаларининг мавжуд бўлиши;

география фанининг амалий машғулотларида тажрибалар ўтказиш учун махсус география майдончасининг ташкил қилиниши ҳамда тажрибалар учун асбоб-ускуналар билан жиҳозланиши;

умумий ўрта таълим ташкилоти ҳудудининг турли жойларида мустаҳкам ва хавфсиз ўриндиқлар ўрнатилиши;

умумий ўрта таълим ташкилотининг ўқув биноларига яқин жойларда велосипедлар учун махсус жой (тураргоҳ) ташкил этилиши ҳамда зарур инвентарлар билан жиҳозланган бўлиши;

ҳудудда манзил бўйлаб тўғри ҳаракатланиш учун махсус белгилар, контраст рангдаги стрелкалар ва кўрсаткичлар (навигация тизими) ўрнатилиши;

электр тежамкор тунги ёритиш чироқлар билан таъминланиши;

умумий ўрта таълим ташкилотининг ички ва ташқи ҳудудларини ободонлаштириш учун хўжалик моллари ҳамда электротехника асбоб-ускуналарининг мавжудлиги;

умумий ўрта таълим ташкилотининг ҳудуди чиқиндиларни тўплаш учун ранглар билан ажратилган махсус қутилар (урналар) билан жиҳозланиши;

оқова сувларни чиқариб юбориш тизимига (марказлашган ёки автоном) уланган бўлиши.

8. Умумий ўрта таълим ташкилотидаги бино ва иншоотларининг фойе ва йўлакларини жиҳозлашда қуйидаги умумий талабларга риоя қилиниши лозим:

фойега кириш қисми деворига Ўзбекистон Республикасининг давлат рамзлари (байроқ, герб, мадҳия) акс эттирилган стендлар ўрнатилиши;

стендлар ўқувчиларга кўринадиган қулай баландликда жойлаштирилиши (кўргазмалар давлат тилида, шунингдек таълим тури бошқа тилларда олиб бориладиган ҳолларда қўшимча тарзда мазкур тилларда ёзиш тавсия этилади);

йўлаклар, деворлар ва зинапоялардан ўргатиш ҳудуди сифатида фойдаланиш мақсадида дарс машғулотларига оид чизма, шакл, инфографика ва стендларнинг мавжуд бўлиши (чизма, шакл, инфографика ва стендлар бинода таҳсил олувчи ўқувчиларнинг синфидан келиб чиқиб, бошланғич ёки юқори синф ўқувчилари учун мослаштирилган бўлиши тавсия этилади);

бино йўлакларидаги поллар тўсиқсиз бўлиши, деворлар ва зинапояларнинг ўқувчилар ҳаракатланиши учун қулайлиги ҳамда ўқувчиларнинг хавфсизлигини таъминлаш мақсадида тутқичлар ўрнатилиши. Бунда, алоҳида таълимга эҳтиёжлари бўлган болалар учун зинапоялар махсус кўтариш-тушириш мосламалари билан таъминланган бўлиши лозим;

фойенинг ҳажмидан келиб чиққан ҳолда ташриф буюрувчилар учун кутиш жойлари ташкил этилиши (мазкур жойлар қулай ўриндиқлар, ахборот стендлари, сув диспансерлари, китоб ва журналлар учун жавонлар, яшил бурчаклар, Wi-Fi ҳудудлар, зарядловчи станциялар ҳамда болалар учун кичик ўйингоҳлар бурчаги билан таъминлаш тавсия этилади);

бино йўлакларининг кенг ва ҳаракатланишга халақит бермайдиган қисмларида ўқувчилар учун қулай, эргономик ўриндиқлар ҳамда юқори синф ўқувчиларига шахсий буюмларни сақлаш учун жавонлар ўрнатилиши (юқори синф ўқувчиларига шахсий буюмларни сақлаш учун жавонлар синф хоналарида ўрнатилиши мумкин). Бунда, бошланғич таълим синф ўқувчилари учун шахсий жавонлар синф хоналарида жойлаштирилади.

9. Дарс жараёнида ишлатиладиган кўргазмали ўқув қуроллари ўқувчилар учун қулай ҳолда жойлаштирилиши ҳамда синф ўқувчилари бўйининг гуруҳланиши инобатга олиниши керак.

3-боб. Умумий ўрта таълим муассасаларининг алоҳида таълим эҳтиёжи бўлган ўқувчилари учун махсус ёрдам кўрсатиш хоналарини моддий-техник жиҳозлаш талаблари

10. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 12 октябрдаги 638-сон «Алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларга таълим беришга оид норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тасдиқлаш тўғрисида»ги қарорига мувофиқ инклюзив таълим синфлари ва бошланғич таянч коррекцион синфлар очилган умумий ўрта таълим муассасаларида ўқувчиларнинг индивидуал таълим дастурларини ўзлаштириши, уларнинг ривожланишига тўсқинлик қилаётган омилларни аниқлаш ҳамда уларга турли кўринишда психологик ёрдам бериш мақсадида махсус ёрдам кўрсатиш хоналари ташкил этилади.

11. Махсус педагоглар ва (ёки) ёрдамчи ходимлар махсус ёрдам кўрсатиш хоналарида ўқувчилар билан коррекцион-педагогик ишларни олиб боради. Махсус ёрдам кўрсатиш хоналари таълим самарадорлиги ва болаларнинг эҳтиёжларига мос келадиган, мустаҳкам ва ўткир бурчаги бўлмаган жиҳозлар ҳамда ўқув материаллари билан жиҳозланади.

12. Умумий ўрта таълим муассасаларининг алоҳида таълим эҳтиёжи бўлган ўқувчилар учун махсус ёрдам кўрсатиш хоналарида қуйидаги жиҳозлар бўлиши талаб этилади:

болаларнинг тана тузилишига мослашадиган эргономик стол ва стуллар;

визуал ва интерактив ўқув материалларни намойиш қилиш учун замонавий экран воситалари (интерактив доска ва проектор);

болаларнинг сенсор эҳтиёжларини қондириш ва диққатини оширишга ёрдам берувчи махсус сенсорли ўйинчоқлар ва тактил материаллар;

болаларнинг кўзларини чарчатмайдиган сунъий ёритиш воситалари;

замонавий компьютер техникалари ва чоп этиш воситалари;

эшитишда нуқсони бўлган болалар учун эшитиш ускуналари ва овоз кучайтиргичлар;

ўқув қуроллари, кўргазмали қуроллар ва бошқа материалларни сақлаш учун махсус мебеллар (жавон ва шкафлар);

хоналарни қуёш нуридан муҳофаза қилиш учун пардалар;

ҳавони тозалаш ва мўътадиллаш агрегатлари (кондиционер ёки вентиляция тизими);

чиқинди ташлаш учун махсус идишлар (урналар);

ўқитувчи учун иш жойи (иш столи ва юмшоқ ўриндиқ);

синф доскаси;

санитария бурчаги учун гигиена воситалари;

болалар толиққанда ёки руҳий ҳолати ўзгарганда дам олишлари учун махсус бурчак, ёстиқлар, пуфиклар ва ўйинчоқлар.

4-боб. Қўшимча таълим муассасаларини моддий-техник жиҳозлаш талаблари

1-§. Болалар кутубхоналарини моддий-техник жиҳозлаш талаблари

13. Болалар кутубхоналарини маданий дам олиш марказлари (ижтимоий-маданий мажмуа ва бошқалар) биноларига жойлаштиришда болалар кутубхоналарининг функционал хусусиятларини ҳамда кутубхона фондларининг сақланиши ва фойдаланувчилар учун қулай шарт-шароитлар яратилишини таъминловчи махсус хоналар назарда тутилиши керак.

Болалар кутубхонасини алоҳида бинога, турар жой ёки жамоат биносига туташган блок-бинога ёки шаҳарсозлик норма ва қоидаларига риоя этган ҳолда болалар кутубхонасининг функционал вазифаси ва фаолият доирасига мос келадиган махсус мослаштирилган турар жой ёки жамоат биносининг биноларига жойлаштириш тавсия этилади.

14. Болалар кутубхонаси ҳудуди ўзига хослиги билан ажралиб турадиган ва болалар томонидан осон таниб олинадиган, дўстона, жозибали ва қулай жой бўлиши лозим (махсус мебел, ранг ва декоратив дизайн ва бошқалар).

15. Болалар кутубхонасидаги ускуналар, дастурий таъминотлар ва маълумотлар базалари янгилаб борилиши лозим.

16. Болаларга мобил кутубхона хизматларини кўрсатишни ташкил этиш мақсадида Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар кутубхоналари махсус жиҳозланган транспорт воситалари — библиобуслар билан таъминланиши керак. Бунда, библиобуслар ўриндиқли аравачадан фойдаланадиган ногиронлиги бўлган шахслар учун қулай ва йиғма пандусли бўлиши талаб этилади.

17. Услубий, мониторинг, маълумот, библиография ва адабиётларини сақлаш бўлимлари ҳамда штатлар жадвалида кўрсатилган мутахассислик бўйича ҳар бир ходимнинг хонасини жиҳозлашда қуйидаги умумий талабларга риоя қилиниши лозим:

ходимлар учун иш жойлари (иш столлари ва юмшоқ стуллар);

юмшоқ, ярим юмшоқ ва қаттиқ мебел жиҳозлари (каталог яшиги, жавонлар, шкафлар, диванлар, креслолар ва бошқалар);

замонавий компьютер техникалари;

ҳужжатлар ва адабиётларни нусхалаш, кўпайтириш ва рақамли форматга айлантириш учун мўлжалланган қурилмалар;

алоқа воситалари;

фойдаланувчиларнинг овозли ва визуал маълумотларга киришини таъминлайдиган воситалар;

ҳавони тозалаш ва мўътадиллаш агрегатлари (кондиционер ёки вентиляция тизими);

чиқинди ташлаш учун махсус идишлар (урналар);

қуёш нуридан муҳофаза қилувчи пардалар;

сув диспансерлари.

18. Ахборот-ресурслари ва технологиялари бўлими қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

ходимлар учун иш жойлари (иш столлари ва юмшоқ стуллар);

юмшоқ, ярим юмшоқ ва қаттиқ мебел жиҳозлари (ярим юмшоқ стуллар, жавонлар, шкафлар, диванлар, креслолар ва бошқалар);

замонавий компьютер техникалари;

алоқа воситалари;

ҳавони тозалаш ва мўътадиллаш агрегатлари (кондиционер ёки вентиляция тизими);

болалар кутубхонасини RFID («Radio Frequency Identification») технологияси асосида жиҳозлаш учун зарур ускуналар жамланмаси;

болалар кутубхонасининг кириш қисмида ўрнатиладиган электрон назорат қилинувчи мосламалар;

сервер технологияси ва дастурлари тўплами;

чиқинди ташлаш учун махсус идишлар (урналар);

компьютер учун қўшимча хотира қурилмалари .

19. Медиа бўлим хонаси қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

ходимлар учун иш жойлари;

офис ва студия мебел жиҳозлари (студия столи, ўқиш столи ва яшиги, ярим юмшоқ стуллар, жавонлар, шкафлар, диванлар ва бошқалар);

аудио ва студия ускуналар тўпламлари;

замонавий компьютер техникалари;

чиқинди ташлаш учун махсус идишлар (урналар);

алоқа воситалари;

ҳавони тозалаш ва мўътадиллаш агрегатлари (кондиционер ёки вентиляция тизими).

20. Компьютер хонаси қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

интерактив доскалар;

мутахассислар учун иш жойлари (компьютер столлари ва юмшоқ стуллар);

мутахассислар учун замонавий компьютер техникаси жамланмалари (чоп этиш қурилмаси билан);

фойдаланувчилар учун ўқиш жойлари (компьютер столи ва стол тўпламлари);

фойдаланувчилар учун замонавий компьютер техника тўпламлари;

алоқа воситалари;

ҳавони тозалаш ва мўътадиллаш агрегатлари (кондиционер ёки вентиляция тизими);

мультимедиа воситалари;

чиқинди ташлаш учун махсус идишлар (урналар);

дастурий таъминотни амалга ошириш бўйича махсус компьютер техникалари;

юқори кучланишга бардошли узлуксиз қувват таъминоти (UPS);

кўргазмали воситалар ва кийим учун шкафлар.

21. Хизмат кўрсатиш бўлими ва маданий-оммавий тадбирларни ташкиллаштириш бўлими хоналари қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

ходимлар учун иш жойлари (иш столлари ва юмшоқ стуллар);

замонавий компьютер техникалари;

ўқувчилари учун ўқув жойлари (столлар ва стуллар);

китоблар учун инфокиоск қурилмалари;

кўргазмали воситалар;

чиқинди ташлаш учун махсус идишлар (урналар);

ҳавони тозалаш ва мўътадиллаш агрегатлари (кондиционер ёки вентиляция тизими);

юмшоқ, ярим юмшоқ ва қаттиқ мебел жиҳозлари (каталог яшиги, ярим юмшоқ стуллар, жавонлар, диванлар, креслолар ва бошқалар);

интерактив доскалар;

чиқинди ташлаш учун махсус идишлар (урналар).

22. Ўқув зали қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

юмшоқ, ярим юмшоқ, қаттиқ ва офис мебел жиҳозлари (ярим юмшоқ стуллар, жавонлар, шкафлар, пуфиклар, диванлар ва бошқалар);

ўқувчилар учун ўқиш жойлари (столлар ва стуллар);

доскалар;

мультимедиа воситалари;

замонавий компьютер техникалари;

кўргазмали воситалар;

чиқинди ташлаш учун махсус идишлар (урналар);

ҳавони тозалаш ва мўътадиллаш агрегатлари (кондиционер ёки вентиляция тизими).

23. Директор ва директор ўринбосари хоналари қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

директор ва директор ўринбосари учун мўлжалланган офис мебел жиҳозлари тўплами (офис столи ва курси);

юмшоқ, ярим юмшоқ ва қаттиқ мебел жиҳозлари (жавонлар, шкафлар, сейфлар, стуллар, столлар ва бошқалар);

алоқа воситалари;

замонавий компьютер техникалари;

ҳужжатларни нусхалаш ва кўпайтириш қурилмалари;

чиқинди ташлаш учун махсус идишлар (урналар);

ҳавони тозалаш ва мўътадиллаш агрегатлари (кондиционер ёки вентиляция тизими).

24. Кўргазмалар зали ёки хонаси қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

кўргазма воситалари ва девор учун стендлар;

турли витринали мебел жиҳозлари;

макет ва экспонатларни қўйиш учун махсус ўрнатмалар.

25. Архив хонаси қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

юмшоқ, ярим юмшоқ ва қаттиқ мебел жиҳозлари;

замонавий компьютер техникалари;

китобларни сақлаш жавонлари, шкафлар ва стеллажлар;

ҳавони тозалаш ва мўътадиллаш агрегатлари (кондиционер ёки вентиляция тизими).

26. Тадбирлар зали қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

зал ўлчамидан келиб чиқиб махсус мебел жиҳозлари (мажлис столи (президиум) ва стуллари, ярим юмшоқ стуллар);

мультимедиа воситалари;

овоз кучайтиргичлар;

замонавий компьютер техникалари;

овоз ёзиш функциясига эга кузатув камералари;

қуёш нуридан муҳофаза қилувчи пардалар;

ҳавони тозалаш ва мўътадиллаш агрегатлари (кондиционер ёки вентиляция тизими).

27. Тиббиёт хоналари қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

шифокор ва ҳамшира учун иш жойлари (столлар ва стуллар);

беморларни кўрикдан ўтказиш ва биринчи ёрдам кўрсатиш учун жой. Бунда, биринчи тез тиббий ёрдам кўрсатиш учун қулай бўлган махсус тиббиёт мебеллар тўплами бўлиши лозим;

тиббий асбоб-ускуналар, дори-дармонлар ва тиббий материалларни сақлаш учун мебеллар;

дорилар ва тиббий препаратларни сақлаш учун музлатгич;

тана ҳароратини ўлчаш учун воситалар;

ҳар хил тиббий материаллар ва асбоб-анжомларни сақлаш учун мебел жиҳозлари.

2-§. «Келажак» марказларини моддий-техник жиҳозлаш талаблари

28. «Келажак» марказларининг ҳудудини жиҳозлашда қуйидаги умумий талабларга риоя қилиниши лозим:

ҳудудга кириш қисмида байроқ кўтариш мосламасининг мавжуд бўлиши («flag-stock»);

ҳудудга кириш қисмидаги дарвозанинг икки томонига «Келажак» марказининг номи ёзилган пешлавҳа ўрнатилиши (чап томонида давлат тилида ва ўнг томонида таълим тури бошқа тилда олиб бориладиган бўлса, тегишли тилда ёзилади);

алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган ўқувчиларнинг (ташриф буюрувчиларнинг) тўсиқсиз ҳаракатланиши учун зарур шароитлар яратилиши, шу жумладан биноларга кириш ва чиқиш учун пандус ва тутқичларнинг ўрнатилиши;

хавфсизликни таъминлаш мақсадида мустаҳкам ва баланд девор ёки панжаралар билан ўралган бўлиши;

дарвозалар очилиб-ёпилиши қулай бўлиши ҳамда қулфланадиган ва электрон назорат қилинувчи мосламалар ўрнатилиши;

ҳудуднинг турли жойларида мустаҳкам ва хавфсиз ўриндиқлар ўрнатилган бўлиши;

«Келажак» марказининг ўқув биноларига яқин жойларда велосипедлар учун махсус жой (тураргоҳ) ташкил этилиши ҳамда велосипедлар учун махсус жой (тураргоҳ) зарур инвентарлар билан жиҳозланган бўлиши;

ҳудудда тўғри ҳаракатланиш учун махсус контраст рангдаги белгилар, стрелкалар ва кўрсаткичлар (навигация тизими) ўрнатилган бўлиши;

электр тежамкор тунги ёритиш чироқлари билан таъминланиши;

ички ва ташқи ҳудудларини ободонлаштириш учун хўжалик моллари ҳамда электротехника асбоб-ускуналар билан таъминланиши;

ҳожатхоналар санитария-гигиена талаблари асосида гигиена воситалари билан таъминланиши. Бунда, алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган ўқувчилар (ташриф буюрувчилар) учун махсус жиҳозлар билан тўлиқ жиҳозланган алоҳида кабинага эга бўлиши лозим;

чиқиндиларни тўплаш учун ҳудудда ранглар билан ажратилган махсус қутилар (урналар) билан жиҳозланиши.

29. «Келажак» марказлари бино ва иншоотларининг фойе ва йўлакларини жиҳозлашда қуйидаги умумий талабларга риоя қилиниши лозим:

стендлар ўқувчиларга кўринадиган қулай баландликда жойлаштирилиши (кўргазмалар давлат тилида, шунингдек таълим тури бошқа тилда олиб бориладиган ҳолларда қўшимча тарзда мазкур тилда ёзиш тавсия этилади);

30. «Келажак» марказларининг хоналари ва устахоналарини жиҳозлашда қуйидаги умумий талабларга риоя қилиниши лозим:

«Келажак» марказлари жойлашган биноларнинг барча қисмлари санитария-гигиена, меҳнатни муҳофаза қилиш ва ёнғин хавфсизлиги талабларига мувофиқ жиҳозланиши;

асбоб-ускуналар ва жиҳозлар болаларнинг ёши, гуруҳи ҳамда таълим олувчиларнинг ихтисослашувига мослаб танланган бўлиши;

амалий фанлар, санъат, спорт, ахборот технологиялари ва касб-ҳунарга йўналтирилган ўқув дастурларини амалга ошириш учун зарур жиҳозлар билан таъминланган бўлиши;

ўқув хоналарида болаларнинг ижодий ва амалий қобилиятларини ривожлантириш учун мўлжалланган турли асбоб-анжомлар, материаллар ва воситаларнинг бўлиши;

хоналар ёритиш, иситиш ва шамоллатиш тизимлари билан жиҳозланиши;

овоз ёзиш, тасвирга олиш, мультимедиа ва виртуал реаллик технологиялари замонавий воситалари бўлиши;

барча жиҳозлар ва асбоб-ускуналар болалар саломатлигига хавф туғдирмаслиги ҳамда экологик хавфсиз материаллардан тайёрланиши.

31. «Келажак» марказларининг хоналари ва устахоналари қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

мультимедиа воситалари;

қуёш нуридан муҳофаза қилувчи пардалар;

ҳавони тозалаш ва мўътадиллаш агрегатлари (кондиционер ёки вентиляция тизими);

сунъий ёритиш воситалари;

ўқув қуроллари, ҳужжатлар ва кийимлар жойлаш учун мўлжалланган махсус мебеллар;

алоқа воситалари;

овоз ёзиш функциясига эга кузатув камералари;

сув диспансери;

замонавий компьютер техникалари.

32. Директор ва директор ўринбосарларининг хоналари қуйидагилар билан таъминланиши лозим.

директор учун қулай иш жойи ва офис мебел жиҳозлари тўплами;

ўқув ва иш материалларини сақлаш учун жавон ва шкафлар;

учрашувлар ва йиғилишлар учун мебел жиҳозлари;

замонавий компьютер ва чоп этиш қурилмалари;

иш столи учун канцелярия жиҳозлари;

чақирув сигнали;

музлатгич;

ҳужжатларни сақлаш учун мебел жиҳозлари (сейф);

давлат рамзлари ва «Келажак» марказининг рамзий байроғи.

33. Қабулхона қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

юмшоқ ва қаттиқ мебел жиҳозлар тўплами;

замонавий компьютер ва чоп этиш қурилмалари;

сунъий ёритиш воситалари;

чақирув сигнали.

34. Штатлар жадвалида кўрсатилган мутахассислик бўйича ходимларнинг хоналари (бўлим бошлиғи ва услубчилар хоналари) қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

ходимлар учун иш жойлари (иш столлари ва юмшоқ стуллар);

замонавий компьютер ва чоп этиш қурилмалари;

сув диспансери;

музлатгич;

доскалар.

35. Фаоллар залини жиҳозлашда қуйидаги умумий талабларга риоя қилиниши лозим:

фаоллар залидаги ўриндиқлар залнинг умумий қувватига мос ҳамда қулай, юмшоқ ёки ярим юмшоқ мебел жиҳозларидан таркиб топган бўлиши, шунингдек ўриндиқли аравачадан фойдаланадиган ногиронлиги бўлган шахслар учун бўш жойлар кўзда тутилиши. Бунда, ажратиладиган бўш жойлар бевосита эвакуация чиқишига олиб борувчи йўлакларига яқин жойлаштирилиши керак;

фаоллар залининг саҳнаси (подиум) махсус мебел жиҳозлари ҳамда саҳна пардаси ва ширманинг мавжуд бўлиши;

мультимедиа воситалари ҳамда аудио ва видео тизимлар билан жиҳозланган бўлиши;

ёруғлик тизими билан жиҳозланган бўлиши, саҳна ва зал учун турли ёруғлик манбаларини бошқариш имкониятига эга бўлган махсус чироқлар мавжуд бўлиши.

36. Тиббиёт хонаси қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

биринчи тез тиббий ёрдам кўрсатиш учун зарур бўлган дори-дармон воситалари;

дори-дармон воситаларини сақлаш учун мўлжалланган электр манбаига яқин музлаткич;

музлаткич ичида сақланадиган дори-дармон воситалари белгиланган ҳароратда бўлиши учун назорат термометрлари;

қўл ювиш учун санитария бурчаги. Бунда, санитария бурчаги сув таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш тизимига (марказлашган ёки автоном) уланиши ва гигиена воситалари билан таъминланган бўлиши лозим;

юмшоқ ва қаттиқ мебел жиҳозлари;

шифокор учун иш жойи (шифокор столи ва юмшоқ стул);

мультимедиа ва алоқа воситалари;

овоз ёзиш функциясига эга кузатув камераси;

хонани қуёш нуридан муҳофаза қилувчи пардалар;

ҳавони тозалаш ва мўътадиллаш агрегатлари (кондиционер ёки вентиляция тизими).

37. Кўргазмалар зали ёки хонаси қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

кўргазмали воситалар ва девор учун стендлар;

турли витринали мебел жиҳозлари;

макет ва экспонатларни қўйиш учун махсус ўрнатмалар;

турли хил ўлчамдаги подиумлар.

38. «Маданият ва санъат» йўналишида «Миллий рақс», «Жаҳон рақслари» ва «Фольклор» тўгарак хоналари қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

рақс хонасидаги деворнинг бир томонини қоплаган кўзгу;

рақс йўналишлари бўйича кўргазмали воситалар;

кийимлар сақлаш учун мўлжалланган махсус мебел жиҳозлари (кийим жавонлари ва шкафлари). Бунда, рақс машғулотларини бажаришда ноқулайлик туғдирмаслиги учун хонада ортиқча жиҳоз бўлмаслиги талаб этилади;

пианино, карнай ва овоз кучайтиргичлар.

39. «Маданият ва санъат» йўналишида «Ёш доирачилар», «Ёш бахшилар», «Эстрада вокал», «Фортепиано ижрочиси», «Ўзбек миллий ва жаҳон мусиқа асбобларини чалиш» тўгарак хоналари қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

тўгарак раҳбари учун иш жойи (иш столи ва ярим юмшоқ ўриндиқлар);

тўгарак аъзолари учун иш жойлари (столлар ва стуллар);

доскалар;

замонавий компьютер ва чоп этиш қурилмалари;

тўгарак турлари бўйича кўргазмали воситалар;

чолғу асбоблари, ўқув қуроллар, ҳужжатлар ва кийимларни сақлаш учун мўлжалланган махсус мебел жиҳозлари (шкафлар, жавонлар ва стеллажлар);

мусиқий асбоблар (пианино, доира, дўмбира, гитара ва бошқа чолғу асбоблари);

медиаклавиатуралар;

овоз кучайтиргич воситалари ва микрофон штативлари;

қўшимча овоз ёзиш студияси ва овоз ёзиш студияси учун махсус жиҳозлар.

40. «Маданият ва санъат» йўналишида «Тасвирий санъат» ва «Либослар дизайни» тўгарак хоналари қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

тўгарак раҳбари учун иш жойи (иш столи ва ярим юмшоқ ўриндиқлар);

тўгарак аъзолари учун иш жойлари (столлар ва стуллар);

доскалар;

замонавий компьютер ва чоп этиш қурилмалари;

йўналишлар бўйича кўргазмали воситалар;

ўқув қуроллари, ҳужжатлар ва кийимлар сақлаш учун мўлжалланган махсус мебел жиҳозлари (шкафлар, жавонлар ва стеллажлар);

рассомлар дастгоҳи (молберт);

подиумлар;

бўёқ учун металл табуреткалар;

тайёр маҳсулотларни қуритиш учун жавон ва шкафлар;

тайёр маҳсулотларни сақлаш учун темирли стеллажлар;

тумбали тикув машинаси, дазмоллар ва дазмоллаш столлари;

бичув столлари ва костюмлар учун стеллаж-илгаклар ва турли манекенлар.

41. «Маданият ва санъат» йўналишида «Ёш қаламкаш» ва «Режиссёрлик, журналистика ва нотиқлик» тўгарак хоналарини жиҳозлашга қўйиладиган талаблар:

тўгарак раҳбари учун иш жойи (иш столи ва ярим юмшоқ ўриндиқлар);

тўгарак аъзолари учун иш жойлари (столлар ва стуллар);

доскалар;

замонавий компьютер ва чоп этиш қурилмалари;

тўгарак турлари бўйича кўргазмали воситалар;

тежамкор ёритиш чироқлари;

овоз кучайтиргичлар ва колонкалар;

нотиқлар учун махсус мебел жиҳозлар (минбар ва президиум);

фото, аудио ва видео аппаратуралари (видеокамералар учун аккумулятор, микрофон, камера учун прожектор, рақамли видеокамера, камера учун штатив, фотоаппарат учун ёритгич, фото-чироқ, рақамли фотоаппарат ва бошқалар).

42. «Маданият ва санъат» йўналишида «Театр оламига саёҳат» ва «Қўғирчоқ театри» тўгарак хоналари қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

саҳна учун махсус мебел жиҳозлар (минбар ва президиум);

зал ўлчамидан келиб чиққан ҳолда ўриндиқлар;

пардоз учун столлар ва стуллар;

овоз кучайтиргичлар, микрофон штатив ва колонка;

замонавий компьютер техникалари ва чоп этиш қурилмалари;

саҳна декорациялари ва турли хил макетлар;

саҳна чироқлари;

тўгарак турлари бўйича кўргазмали воситалар;

саҳна либосларини сақлаш учун мўлжалланган махсус мебел жиҳозлари (кийим жавонлари ва шкафлар).

43. «Техника, конструкторлик ва моделлаштириш» йўналишида «Конструкция (Лего)», «Радиотехника, электроника ва алоқа», «Робототехника ва конструкторлик», «Робототехника, Lego Mindstorms», «Кубик-рубик» «Ёш дастурчи (Scratch, Python)», «Ёш дастурчи (Java, Unity, 3D моделлаш)», «Ёш дастурчи (Frontend-Backend)», «Ёш дастурчи (C++, C#)», «Ёш кино-видео ҳаваскор», «Компьютер муҳандиси», «Компютер дизайни ва графикаси», «Компютер лабораторияси», «Ёш фотоҳаваскор» ва «Киберспорт» тўгарак хоналари қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

тўгарак раҳбари учун иш жойи (иш столи ва ярим юмшоқ ўриндиқлар);

тўгарак аъзолари учун иш жойлари (столлар ва стуллар);

доскалар;

тўгарак турлари бўйича кўргазмали воситалар;

замонавий компютер техникалари ва чоп этиш қурилмалари;

анжомлар, ўқув қуроллари, ҳужжатлар ва кийимларни сақлаш учун мўлжалланган махсус мебел жиҳозлари (темир стеллажлар, жавон ва шкафлар);

робототехника ва дастурлаш кўникмаларини ривожлантириш учун лего роботлар;

электроника ва дастурлаш асосларини ўрганиш учун ардуинолар;

ўқув жараёнида қўлланиладиган махсус дастурий таъминотлар ва қаттиқ дискдаги турли дастурлар;

маълумотларни алмашиш ва сақлаш воситалари (қаттиқ диск ва бошқалар);

тўгарак турлари бўйича турли эҳтиёт қисмлари тўпламлари;

асбоб-ускуналар тўплами (отвёртка, омбир ва бошқалар);

чизмачилик асбоблари;

электр тақсимлаш мосламаси;

электр ҳодисаларини кузатиш асбоблари (оссиллограф, рақамли тестер);

электр асбоб-анжомлари тўплами (электр токини меъёрлаштирувчи блок, электрпармалагич ва кавшарлагич).

44. «Техника, конструкторлик ва моделлаштириш» йўналишида «Автомодел», «Авиамодел», «Кемасозлик», «Ракета-модел» ва «Ёш архитектор» тўгарак хоналари қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

тўгарак раҳбари учун иш жойи (иш столи ва ярим юмшоқ ўриндиқлар);

тўгарак аъзолари учун иш жойлари (столлар ва стуллар);

доскалар;

тўгарак турлари бўйича кўргазмали воситалар;

анжомлар, ўқув қуроллари, ҳужжатлар ва кийимлар сақлаш учун мўлжалланган махсус мебел жиҳозлари (темир стеллажлар, жавон ва шкафлар);

тўгарак турлари бўйича турли эҳтиёт қисмлари тўпламлари;

асбоб-ускуналар тўплами (отвёртка, омбир ва бошқалар);

чизмачилик асбоблари;

электр ҳодисаларини кузатиш асбоблари (оссиллограф, рақамли тестер);

электр асбоб-анжомлари тўплами (электр токини меъёрлаштирувчи блок, электрпармалагич ва кавшарлагич).

45. «Жисмоний тарбия ва спорт» йўналишида «Шахмат ва шашка» тўгарак хонаси қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

машғулот жараёни учун тўгаракнинг ҳар икки аъзоларига мўлжалланган шахмат ва шашка доскалари ҳамда тошлари, таймерлар;

тўгарак раҳбари учун иш жойи (иш столи ва ярим юмшоқ ўриндиқлар);

тўгарак аъзолари учун иш жойлари (ўқувчи учун стол ва стуллар);

доскалар;

тўгарак турлари бўйича кўргазмали воситалар;

замонавий компютер техникаси;

анжомлар, ўқув қуроллари, ҳужжатлар ва кийимларни сақлаш учун мўлжалланган махсус мебел жиҳозлари (темир стеллажлар, жавон ва шкафлар).

46. «Жисмоний тарбия ва спорт» йўналишида «Бокс» тўгарак хонаси қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

бокс майдони;

бокс қўлқопи;

бокс шлеми;

турли ўлчамдаги бокс қоплари;

полга тўшама (мат, сакроғич, канат);

тўгарак раҳбари учун иш жойи (иш столи ва ярим юмшоқ ўриндиқлар);

тўгарак турлари бўйича кўргазмали воситалар;

асбоб-анжомлар, ҳужжатлар ва кийимларни сақлаш учун мўлжалланган махсус мебел жиҳозлари (темир стеллажлар, жавон ва шкафлар);

ҳавони тозалаш ва мўътадиллаш агрегатлари (кондиционер ёки вентиляция тизими).

47. «Жисмоний тарбия ва спорт» йўналишида гимнастика машғулотларини ўтиш учун кенг ва ёруғ бўлган «Гимнастика» тўгараги хонаси қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

мусиқа маркази, махсус гиламчалар, кўзгу, пардоз столи, ширма, булава, обруч, арқон ва гимнастика коптоклари;

тўгарак бўйича кўргазмали воситалар;

48. «Жисмоний тарбия ва спорт» йўналишида «Стол тенниси» тўгараги хонаси қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

стол тенниси учун махсус стол;

стол тенниси ракеткаси;

стол тенниси тўпчалари (табло);

тўгарак раҳбари учун иш жойи (иш столи ва ярим юмшоқ ўриндиқлар);

тўгарак бўйича кўргазмали воситалар;

49. «Жисмоний тарбия ва спорт» йўналишида «Карате, Таэквондо» ва «Миллий кураш» тўгараклари хоналари қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

татами (puzzle);

бокс ва девор қоплари;

катта ва кичик лапа;

гантел ва лапа учун стенд;

канат ва фута протектор;

тўгарак раҳбари учун иш жойи (иш столи ва ярим юмшоқ ўриндиқлар);

тўгарак турлари бўйича кўргазмали воситалар;

анжомлар, ўқув қуроллари, ҳужжатлар ва кийимларни сақлаш учун мўлжалланган махсус мебел жиҳозлар (темир стеллажлар, жавон ва шкафлар).

50. «Жисмоний тарбия ва спорт» йўналишида «Волейбол», «Мини футбол» ва «Бадминтон» тўгараклари хоналари қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

волейбол сеткаси ва тўплари;

бадминтон ўйин жиҳозлари (волан, ракетка);

футбол дарвозаси ва тўплари;

камида икки хил рангда волейбол ва футбол формалари;

тўгарак раҳбари учун иш жойи (иш столи ва ярим юмшоқ ўриндиқлар);

тўгарак турлари бўйича кўргазмали воситалар;

асбоб-анжомлар, ўқув қуроллари, ҳужжатлар ва кийимларни сақлаш учун мўлжалланган махсус мебел жиҳозлари (темир стеллажлар, жавон ва шкафлар).

51. «Ҳунармандчилик ва қўл меҳнати» йўналишида «Кулолчилик», «Ёғоч ўймакорлиги», «Дурадгорлик» ва «Майда пластика» тўгараклари хоналари қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

тўгарак раҳбари учун иш жойи (иш столи ва ярим юмшоқ ўриндиқлар);

тўгарак аъзолари учун иш жойлари (махсус иш столлари ва стуллари);

доскалар;

тўгараклар турлари бўйича кўргазмали воситалар;

тўгарак аъзолари учун кулолчилик чархи мавжуд бўлган кулолчилик ва ҳайкалтарошлик дастгоҳлари;

асбоб-ускуналар, ўқув қуроллари, ҳужжатлар ва кийимларни сақлаш ва қуритиш учун мўлжалланган махсус мебел жиҳозлар (темир стеллажлар, жавон ва шкафлар);

кулолчилик маҳсулотларини тайёрлашга мослаштирилган замонавий 3D принтер;

кулолчилик асбоблари;

майда пластик анжомлар тўплами;

турли ўлчамдаги идишлар;

кулолчиликда фойдаланиш зарур бўлган асбоб-анжомлар тўплами.

52. «Ҳунармандчилик ва қўл меҳнати» йўналишида «Бичиш-тикиш», «Тўқиш», «Мунчоқли безак», «Юмшоқ ўйинчоқлар», «Гиламдўзлик», «Дўппидўзлик», «Зардўзлик», «Заргарлик» ва «Каштачилик» тўгараклари хоналари қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

тўгарак раҳбари учун иш жойи (иш столи ва ярим юмшоқ ўриндиқлар);

тўгарак аъзолари учун иш жойлари (махсус иш столлари ва стуллар);

доскалар;

тўгарак турлари бўйича кўргазмали воситалар;

тўгарак аъзолари учун бичув столига эга тикув машиналари;

анжомлар, ўқув қуроллари, ҳужжатлар ва кийимларни сақлаш учун мўлжалланган махсус мебел жиҳозлар (темир стеллажлар, жавон ва шкафлар);

гиламдўзлик анжомлари;

зардўзлик ва каштачилик анжомлари;

тўқиш анжомлари;

заргарлик анжомлари;

дазмоллар ва дазмоллаш столлари;

костюмлар учун стеллаж-илгаклар;

турли манекенлар ва кўзгу;

мунчоқли безак, юмшоқ ўйинчоқлар, дўппидўзлик, гиламдўзликда фойдаланиш зарур бўлган асбоб-анжомлар тўпламлари.

53. «Ҳунармандчилик ва қўл меҳнати» йўналишида «Ёш пазанда» ва «Ёш қандолатчи» тўгараклари хоналари қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

электр плита;

микротўлқинли печ;

сиғими камида 5 кг бўлган хамир қоргич ускунаси;

ошхона анжомлари;

гўшт қиймалагич;

тиндирмали ювиш мосламаси;

музлатгич;

қандолатчилик ускуналари;

хамир ёйиш учун мўлжалланган стол;

тўгарак раҳбари учун иш жойи (иш столи ва ярим юмшоқ ўриндиқлар);

доскалар;

тўгарак турлари бўйича кўргазмали воситалар;

54. «Ҳунармандчилик ва қўл меҳнати» йўналишида «Сартарошлик» тўгараги хонаси қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

тиндирмали ювиш мосламалари (қайчилар);

биринчи тез тиббий ёрдам анжомлари;

соч қуритиш мосламалари (фенлар);

вертикал ва горизантал ҳаракатланадиган сартарошлик креслолари;

кўзгулар;

сартарош иш столлари;

соч олиш машинкалари;

соч олиш машинкаси учун турли катталикдаги тагликлар;

тўгарак бўйича кўргазмали воситалар;

55. «Ҳунармандчилик ва қўл меҳнати» йўналишида «Чарм буюмлар тикиш» тўгараги хонаси қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

тайёр маҳсулотларни сақлаш учун темир стеллажлар;

тиндирмали ювиш мосламалари;

бичиш иш столи ва стуллари;

тери тикиш учун саноат тикув машинаси;

роликли ва циркулли бичиш пичоқлари;

кичик пичоқлар;

турли узунликдаги линейкалар ва турли диаметрдаги бигизлар;

лекало ва турли қайчилар;

турли диаметрдаги игналар ва болғачалар;

тўгарак раҳбари учун иш жойи (иш столи ва ярим юмшоқ ўриндиқлар);

доскалар;

тўгарак бўйича кўргазмали воситалар;

56. «Ҳунармандчилик ва қўл меҳнати» йўналишида «Машина устаси (Механик)», «Электр пайвандловчи» ва «Сантехник» тўгараклари хоналари қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

чархлаш дастгоҳлари;

турли ўлчамдаги металл чизғичлар;

слесар исканаси ва кичик болғалар;

пайвандловчи махсус кийимлар, қўлқоплар, ҳимоя кўзойнаклари, этиклар ва ҳимоя ниқоблари (штоклар);

металл учун эговлар ва металлни қирқиш учун қайчилар;

турли хил циркуллар, шу жумладан штанген циркул;

электр пармалагич (дрел) ва электр металл кескич (болгарка);

турли хил ўлчамдаги омбирлар;

иш столлари ва стуллари;

пайвандлаш аппаратлари ва тиндирмали ювиш мосламалари;

ёнғин ўчириш воситалари;

хонани шамоллатиш учун вентиляцион тизим;

пластик трубаларни кесиш учун қайчи;

халатлар, қалпоқлар, қўлқоплар ва ҳимоя кўзойнаклари;

герметик елим пистолетлари;

пластик трубаларни монтаж қилиш учун электр дазмол;

перфоратор ва универсал отвёртка;

электр билан ишлаш асбоблари;

ўлчаш ва назорат воситалари ва газ калити;

кавшарлаш ускунаси ҳамда трубаларга резьба очиш учун леркалар;

домкрат ва машинани кўтарувчи гидравлик ускуна;

автомобил қисмлари акс эттирилган барельеф кесимли плакатлар;

ҳаво компрессори;

қисмларни йиғишга мўлжалланган ҳимоя тўсиқли темир иш столи;

карчер ускунаси;

57. «Туризм ва экология» йўналишида «Ёш ўлкашунос ва сайёҳ», «Ёш экскурсовод» ва «Ёш эколог ва табиатшунос» тўгараклари хоналари қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

чодир ва сайёҳлик рюкзаги;

ётоқ кўрпаси ва сув идиши;

сайёҳ-алпенистларнинг анжомлари;

челак, сайёҳлар котелоги, термос, термометр, секундомер, педометр ва сайёҳлар учун бош фонар;

сайёҳлик (кемпинг) мебели (стол ва стуллар);

сайёҳлик овқатланиш идишлари;

гулхан аксессуари ва кўп қиррали пичоқ;

сайёҳлик велосипеди ва оёқ кийими;

музлатгич ва меҳнат қуроллари;

нарвон ва боғдорчилик қайчилари;

қушлар учун қафаслар ва қуш қафаси учун стеллажлар;

микроскоп ва лупа;

қушларнинг ички тузилиши (барельеф модели);

тўгарак хонасининг деворларига сайёҳлик ва ўлкашунослик, табиатга оид фотосуратлар;

58. «Туризм ва экология» йўналишида «Оила ҳамшираси» тўгараги хонаси қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

одам скелети ва биринчи тез тиббий ёрдам анжомлари;

микроскоп ва инсон танасининг муляжи;

тонометр, стерилизатор ва термометр;

бир марталик шприцлар ва осма укол шприцлари;

махсус реакторли чиқинди идишлар;

тўгарак раҳбари учун иш жойи (иш столи ва ярим юмшоқ ўриндиқлар);

кушетка ва фонендоскоп;

тўгарак аъзолари учун иш жойлари (махсус иш столлари ва стуллар тўплами);

доскалар;

тўгарак бўйича кўргазмали воситалар;

59. «Туризм ва экология» йўналишида «Флористика ва фауна» ва «Карвинг» тўгарак хоналари қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

турли ўлчамдаги гул туваклари;

ўсимликлардан ясалган гербарийлар;

қуритилган гуллар аксессуарлари;

гулдасталар тайёрлаш учун тўплам;

ҳайвон ва қушлар шаклларини ясаш учун тўплам;

турли гуллар ва аксессуарлар тайёрлаш учун совун, изалон ва турли хом ашёлар;

эритувчи мосламалар;

пичоқ чархи, карвинг, махсус пичоқлари, қовоқ тозалаш қошиғи, ишлов бериш тахтаси, ликопчалар ва музлатгичлар;

тўгарак раҳбари учун иш жойи (иш столи ва ярим юмшоқ ўриндиқлар);

тўгарак аъзолари учун иш жойлари (махсус иш столлари ва стуллар тўплам);

доскалар;

тўгарак бўйича кўргазмали воситалар;

60. «Туризм ва экология» йўналишида «Ландшафт дизайн» ва «Экодизайн ва интерер» тўгарак хоналари қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

ҳимоя воситалари (кўзойнак, қўлқоп, резина этик ва махсус кийим);

майса ўргич аппарат;

боғдорчилик қайчилари;

қўл арра, болта, грабля (барона), кетмон, белкурак ва челак;

турли диаметрдаги шланглар;

электр узатувчи кабел;

турли ўлчамлардаги бўёқ чўткаси;

тўгарак раҳбари учун иш жойи (иш столи ва ярим юмшоқ ўриндиқлар);

тўгарак аъзолари учун иш жойлари (махсус иш столлари ва стуллари);

доскалар;

тўгарак турлари бўйича кўргазмали воситалар;

61. «Туризм ва экология» йўналишида «Асаларичилик» тўгараги хонаси қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

юз-ниқоб, тутатқич;

чўтка, асал ажраткич;

тарози, банка-охур, иш яшиги;

рамка яшиги, сув идиши;

ариларни ушлаш мосламаси ва гулчанг ушлаш мосламаси;

асалари уя рамкаси;

асал сузгич, шпател ва мумпарда тахтачаси.

62. «Туризм ва экология» йўналишида «Иссиқхоначилик» тўгараги хонаси қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

иссиқхона ҳавоси таркибидаги CO 2 гази миқдорини текширувчи мослама;

ҳаво намлигини ўлчаш воситаси;

ҳаво намлигини тўғрилаш учун шамоллаткичлар;

зараркунандалар ва касалликларга қарши курашиш анжомлари ва қурилмалари;

зараркунандалар, бегона ўтлар ва касалликларга қарши курашиш учун кимёвий эритмалар;

томчилатиб ва ёмғирлатиб суғориш қурилмалари;

дезинфекция воситалари;

иссиқхона ўсимлик кўчатларини етиштириш учун уруғлар;

тупроқ таркибини аниқловчи асбоб;

меҳнат қуроллари.

63. «Олий таълим муассасалари ва мактабга тайёрлов» йўналишида «Биология» тўгараги хонаси қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

хона деворларига осилган фанга оид кўргазмали қуроллар;

турли ҳайвонларнинг макетлари;

микроскоплар, ботаника ва зоологияга оид коллекциялар;

одам нафас олиш тизимининг тузилиши (барельеф модели);

одам эшитиш аъзосининг тузилиши (барельеф модели);

юракнинг тузилиши (барельеф модели);

терининг тузилиши (барельеф модели);

кўриш аъзосининг тузилиши (барельеф модели);

одам овқат ҳазм қилиш трактининг тузилиши (барельеф модели);

қурбақанинг ички тузилиши (барельеф модели);

кимёвий идишларни қуритиш тахтаси;

қишлоқ хўжалиги экинлари зараркунандалари коллекцияси;

минерал ўғитлар коллекцияси;

тўгарак раҳбари учун иш жойи (иш столи ва ярим юмшоқ ўриндиқлар);

тўгарак аъзолари учун иш жойлари (махсус иш столлар ва стуллар);

доскалар;

тўгарак бўйича кўргазмали воситалар;

64. «Олий таълим муассасалари ва мактабга тайёрлов» йўналишида «Физика» тўгараги хонаси қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

Архимед челаги;

лаборатория электрон тарозиси;

калориметр (жисмлар тўплами билан);

лаборатория индуктивлик ғалтаги;

кўргазмали Томсон ғалтаги;

бир қутбли ва икки қутбли переключателлар тўплами;

улаш симлари тўплами;

ўзгарувчан сиғимли конденсатор;

турли қувватли чўғланма лампалар;

тажриба (кўргазмали) масштаб чизғичи;

тагликка ўрнатилган магнит стрелка;

тўғри магнитлар (бир жуфт);

тақасимон магнитлар (бир жуфт);

электростатик маятник;

лаборатория микроскопи;

шиша таёқча;

эбонит таёқча;

изоляцияланган дастакли пластинкалар;

физика кабинети учун электр жиҳозлар тўплами;

тўгарак раҳбари учун иш жойи (иш столи ва ярим юмшоқ ўриндиқлар);

тўгарак аъзолари учун иш жойи (махсус иш столи ва стуллар);

доскалар;

тўгарак бўйича кўргазмали воситалар;

65. «Олий таълим муассасалари ва мактабга тайёрлов» йўналишида «Кимё» тўгараги хонаси қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

электр жиҳозлар тўплами;

автомат микропипетка;

ареометрлар (цилиндри билан);

электрон лаборатория тарозиси;

дистиллятор (сувни ҳайдаш мосламаси);

электр колба иситгич;

кимёвий моддалар (реактивлар) тўплами;

лаборатория ишлари учун шиша идишлар ва жиҳозлар тўплами;

кристалл панжара моделлари тўплами;

ўқитувчининг тажриба-намойишлари учун жиҳозлар тўплами;

ўқувчиларнинг лаборатория ишлари учун кимёвий лаборатория идишлари тўплами;

универсал штатив (кимё лаборатория хонаси учун);

рақамли ўқув термометри;

кимёвий идишларни қуритиш тахтаси;

кимёвий элементларнинг даврий системаси (инфрақизил нурли ва пульт орқали масофадан бошқариладиган электрон жадвал);

тўгарак раҳбари учун иш жойи (иш столи ва ярим юмшоқ ўриндиқлар);

тўгарак аъзолари учун иш жойлари (махсус иш столлари ва стуллар тўплами);

доскалар;

тўгарак бўйича кўргазмали воситалар;

66. «Олий таълим муассасалари ва мактабга тайёрлов» йўналишида «Математика» тўгараги хонаси қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

калькулятор, саноқ чўплар ва хона девори учун фанга оид кўргазмали воситалар;

тўгарак раҳбари учун иш жойи (иш столи ва ярим юмшоқ ўриндиқлар);

тўгарак аъзолари учун иш жойи (махсус иш столи ва стуллар тўплам);

доскалар;

тўгарак бўйича кўргазмали воситалар;

асбоб-анжомлар, ўқув қуроллар, ҳужжатлар ва кийимлар сақлаш учун мўлжалланган махсус мебел жиҳозлари (темир стеллажлар, жавон ва шкафлар).

67. «Олий таълим муассасалари ва мактабга тайёрлов» йўналишида «Ментал арифметика» тўгараги хонаси қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

ментал арифметика учун махсус абакус ҳисоблагич;

ментал арифметика учун махсус полабакус;

тўгарак раҳбари учун иш жойи (иш столи ва ярим юмшоқ ўриндиқлар);

тўгарак аъзолари учун иш жойлари (махсус иш столлари ва стуллар);

доскалар;

тўгарак бўйича кўргазмали воситалар;

68. «Олий таълим муассасалари ва мактабга тайёрлов» йўналишида «Она тили ва адабиёт» тўгараги хонаси қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

ўзбек ва жаҳон адабиётидан плакатлар;

она тилидан ҳарфлар жамланмаси (алифбо, афиша);

тўгарак раҳбари учун иш жойи (иш столи ва ярим юмшоқ ўриндиқлар);

тўгарак аъзолари учун иш жойлари (махсус иш столи ва стуллар);

доскалар;

тўгарак бўйича кўргазмали воситалар;

69. «Олий таълим муассасалари ва мактабга тайёрлов» йўналишида «Тарих» ва «Давлат ва ҳуқуқ асослари» тўгараклари хоналари қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

тарих фанига оид плакатлар тўплами;

давлат рамзлари туширилган плакатлар (байроқ, герб, мадҳия);

Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг моддалари туширилган плакатлар;

тўгарак раҳбари учун иш жойи (иш столи ва ярим юмшоқ ўриндиқлар);

тўгарак аъзолари учун иш жойлари (махсус иш столлари ва стуллар);

доскалар;

тўгарак турлари бўйича кўргазмали воситалар;

70. «Хорижий тиллар» йўналишида «Рус тили» ва «Инглиз тили» тўгараклари хоналари қуйидагилар билан таъминланиши лозим:

тўгарак раҳбари учун иш жойи (иш столи ва ярим юмшоқ ўриндиқлар);

тўгарак аъзолари учун иш жойлари (махсус иш столлари ва стуллар);

доскалари;

тўгарак турлари бўйича кўргазмали воситалар;

сув диспансери;

анжомлар, ўқув қуроллари, ҳужжатлар ва кийимларни сақлаш учун мўлжалланган махсус мебел жиҳозлари(темир стеллажлар, жавон ва шкафлар).

5-боб. Якуний қоида

71. Мазкур Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўладилар.

Вазир Э. КАРИМОВА

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги директори М. ОЛЛОЁРОВ

Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил А. БУРИЕВ

Иқтисодиёт ва молия вазири Ж. КУЧКАРОВ

Техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги д иректори в.в.б Т. МАШАНПИН

Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги в азири Ш. ХИДОЯТОВ

Савдо-саноат палатаси раиси Д. ВАХАБОВ

Фавқулодда вазиятлар в азири Б. КУДРАТХОДЖАЕВ

Соғлиқни сақлаш в азири А. ХУДАЯРОВ

Тошкент ш.,

2026 йил 28 январь,

2026 йил 28 январь

2026 йил 19 январь

2026 йил 16 январь

2026 йил 14 январь

2026 йил 9 январь

2025 йил 29 декабрь

20-мҳ-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.01.2026 й., 10/26/3765/0089-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi maktabgacha va maktab taʼlimi vazirining

buyrugʻi

Maktabgacha, umumiy oʻrta va qoʻshimcha taʼlim tashkilotlarini moddiy-texnik jihozlash talablari toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida

Oʻzbekiston Respublikasining “ Taʼlim toʻgʻrisida ”gi va “ Maktabgacha taʼlim va tarbiya toʻgʻrisida ”gi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 8-sentabrdagi PF-161-son “Islohotlarni huquqiy jihatdan taʼminlash samaradorligini oshirish hamda ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishda vazirlik va idoralarning masʼuliyati va tashabbuskorligini kuchaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni va 2022-yil 11-maydagi PQ-241-son “Maktabgacha va maktab taʼlimini rivojlantirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman:

1. Maktabgacha, umumiy oʻrta va qoʻshimcha taʼlim tashkilotlarini moddiy-texnik jihozlash talablari toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Texnik jihatdan tartibga solish agentligi, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil hamda Savdo-sanoat palatasi bilan kelishilgan.

3. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Kelishildi:

Oʻzbekiston Respublikasi maktabgacha va maktab taʼlimi vazirining 2026-yil 28-yanvardagi 20-mh-son buyrugʻiga ILOVA

Maktabgacha, umumiy oʻrta va qoʻshimcha taʼlim tashkilotlarini moddiy-texnik jihozlash talablari toʻgʻrisidagi nizom

Mazkur Nizom davlat maktabgacha, umumiy oʻrta va qoʻshimcha taʼlim tashkilotlarini moddiy-texnik jihozlashga qoʻyiladigan talablarni belgilaydi.

Ushbu Nizom nodavlat maktabgacha va umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlari uchun tavsiyaviy xarakterga ega boʻlib, ularni moddiy-texnik jihozlash litsenziya talablari asosida amalga oshiriladi.

1-bob. Maktabgacha taʼlim tashkilotlarini moddiy-texnik jihozlash talablari

1. Maktabgacha taʼlim tashkilotlarini oʻyinlar toʻplamlari, oʻyinchoqlar, mebel, jihozlar va boshqa texnik vositalar bilan jihozlash Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 22-dekabrdagi 802-son qarori bilan tasdiqlangan Maktabgacha taʼlim va tarbiyaning davlat standartida nazarda tutilgan minimal roʻyxat va meʼyorlar asosida amalga oshiriladi.

2. Maktabgacha taʼlim tashkilotlarini oʻyinlar toʻplamlari, oʻyinchoqlar, mebellar, jihozlar va boshqa texnik vositalar, shuningdek ular boʻyicha qoʻllanmalar bilan jihozlashda quyidagi umumiy talablarga rioya qilinishi lozim:

maktabgacha taʼlim tashkiloti joylashgan mintaqa xususiyatlari inobatga olinishi;

koʻp funksiyali, xavfsiz, bino oʻlchamiga mos va sifatli materiallardan foydalanilishi;

jismoniy, aqliy, sensor (sezgi) yoki ruhiy nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan va inklyuziv guruhlar tashkil etilishi mumkinligi hisobga olinishi;

mashgʻulot (guruh) xonalari, yotoqxonalar va boshqa xonalar uchun moʻljallangan mebellarning korpuslari mustahkamlik darajasi hamda yumshoqlik koʻrsatkichlari Maktabgacha taʼlim va umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlarini jihozlashda foydalaniladigan mebellarga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablariga (0057-23-son SanQvaN) muvofiq boʻlishi;

maktabgacha taʼlim tashkilotlari uchun oʻyinlar toʻplamlari, oʻyinchoqlar, mebellar (stollar, stullar, krovatlar, javonlar, shkaflar, shuningdek yotoqxona, hojatxona, yuvinish, kiyim almashtirish, mashgʻulot (guruh) va ovqatlanish xonalaridagi mebellar), jihozlar, qoʻllanmalar hamda boshqa texnik vositalar yaroqlilik (saqlash) muddati, sifat koʻrsatkichlari, bolalarning yosh xususiyatlari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarning talablarini inobatga olgan holda xarid qilinishi;

qoʻshimcha xonalarni (musiqa zali, jismoniy tarbiya zali, kutubxona, kir yuvish xonasi, oshxona, tibbiy xizmat koʻrsatish xonasi, maʼmuriy-metodik xonalar, xoʻjalik xonalari va boshqalar) jihozlashda maktabgacha taʼlim tashkilotining quvvati hisobga olinishi;

qoʻshimcha didaktik materiallar, tarqatmalar, kartochkalar, koʻrgazmalar, turli yoʻnalishdagi mashgʻulotlar uchun materiallar, tasviriy faoliyat, qurish-yasash va jismoniy tarbiya uchun oʻquv qurollari, asbob-uskunalar va sport anjomlari yil davomida oʻtkaziladigan tadbirlar, musobaqalar va tanlovlarning ishlanmalari bilan taʼminlanishi;

mashgʻulot (taʼlim-tarbiya) jarayonida foydalaniladigan koʻrgazmali materiallar va jihozlarning bolalar uchun qulay holda joylashtirilishi;

bolalar uchun moʻljallangan ikki va toʻrt oʻrinli stol va oʻrindiqlar bolalarning yoshiga (boʻy koʻrsatkichlariga) mos ravishda tanlanishi;

yotoqxonalar bolalarning soniga mos yotoq anjomlari va maxsus mebel jihozlari bilan taʼminlanishi;

maktabgacha taʼlim tashkilotining hududi, binolari va guruh xonalarining ichki qismida ovoz yozish funksiyasiga ega va kamida bir oy davomida videoyozuvlarni elektron arxivda saqlaydigan kuzatuv kameralarining oʻrnatilishi;

xonalar, koridorlar va zallarda tabiiy gullar xavfsiz holda joylashtirilishi hamda quyosh nuridan muhofaza qiluvchi pardalar oʻrnatilishi;

guruh xonalarida zamonaviy kompyuter texnikalari, multimedia vositalari, internet tarmogʻi, chop etish qurilmalari va namoyish etish vositalari (televizor, videoproyektor, interaktiv doska va boshqalar) bolalar yoshiga mos holda oʻrnatilishi;

havoni tozalash va moʻtadillash agregatlarining (konditsioner yoki ventilyatsiya tizimi) mavjud boʻlishi;

oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimiga (markazlashgan yoki avtonom) ulangan boʻlishi.

3. Maktabgacha taʼlim tashkilotining hududini moddiy-texnik jihozlashda quyidagi umumiy talablarga rioya qilinishi lozim:

hududga kirish qismi darvozasining ikki tomoniga maktabgacha taʼlim tashkilotining raqami yozilgan peshlavha oʻrnatilgan boʻlishi;

hududga kirish eshigida chaqiruv qoʻngʻirogʻi qurilmalari oʻrnatilgan boʻlishi;

xavfsizlikni taʼminlash maqsadida hudud mustahkam va baland devor yoki panjaralar bilan oʻralgan boʻlishi;

darvozalarning ochilishi va yopilishi qulay boʻlishi hamda qulflanadigan va elektron nazorat qilinuvchi moslamalar oʻrnatilishi;

hududning turli joylarida mustahkam va xavfsiz oʻrindiqlar joylashtirilgan boʻlishi;

hududda manzil boʻylab toʻgʻri harakatlanish uchun maxsus belgilar, strelkalar va koʻrsatkichlar (navigatsiya tizimi) mavjud boʻlishi;

ichki va tashqi hududlarni obodonlashtirish uchun xoʻjalik mollari hamda elektrotexnika asbob-uskunalari bilan taʼminlanishi;

chiqindilarni toʻplash uchun ranglar bilan ajratilgan maxsus qutilar (urnalar) boʻlishi;

bolalar uchun xavf tugʻdirmaydigan oʻyin maydonchalari, piyodalar yoʻlaklari va himoya toʻsiqlari oʻrnatilgan boʻlishi;

barcha jihozlar bolalarning yoshiga va rivojlanish darajasiga mos tarzda tanlangan boʻlishi;

hududda bolalarni jismoniy rivojlantiruvchi oʻyin maydonchalari boʻlishi va ushbu maydonchalarda bolalar yoshiga mos turli xil oʻyin qurilmalarining (tekis yoki boʻrtma yugurish yoʻlaklari, tebranish qurilmalari, labirintlar va boshqalar) joylashtirilishi;

bolalar uchun xavf tugʻdirmaydigan tashqi basseyn xavfsiz choʻmilish uchun qulay, bolalar yoshiga mos boʻlishi hamda basseyn suvi har kuni almashtirilishi;

bolalar uchun qumdonlar qum va oʻyinchoqlar bilan toʻldirilgan boʻlishi;

hudud bolalarning rivojlanishiga ijobiy taʼsir koʻrsatadigan xavfsiz materiallardan tayyorlangan oʻyin jihozlari va inventarlar bilan bezatilishi;

bolalarning tabiatga boʻlgan muhabbatini oshirish maqsadida zaharsiz va xavfsiz madaniy oʻsimliklar va gullar oʻstirish imkoniyatining mavjudligi;

hududda sanitariya-gigiyena talablariga muvofiq sharoitlar yaratilishi hamda hojatxonalar, gigiyena vositalari, ichimlik suvi, issiq va sovuq suv taʼminoti tizimlarining mavjud boʻlishi;

yoritish tizimlarining oʻrnatilishi hamda quyosh nurlaridan himoya vositalari bilan jihozlanishi;

hududdagi barcha jihozlar va inventarlar, oʻyin maydonchalari, harakat yoʻlaklari va hojatxonalar alohida taʼlim ehtiyojlari boʻlgan bolalarning ehtiyojlariga mos ravishda jihozlangan boʻlishi, shu jumladan alohida taʼlim ehtiyojlari boʻlgan bolalar uchun panduslar, tutqichlar va Brayl yozuvli mnemosxemalar, rasmli badiiy kitoblar va maxsus koʻrsatmalar bilan taʼminlanishi.

Maktabgacha taʼlim tashkilotining hududi Maktabgacha taʼlim tashkilotlarida bolalarning hayoti va sogʻligʻini muhofaza qilishni tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizom (roʻyxat raqami 3012, 2018-yil 14-may) talablariga muvofiq jihozlanishi kerak.

4. Maktabgacha taʼlim tashkiloti bino va inshootlarining foye va yoʻlaklarni jihozlashda quyidagi umumiy talablarga rioya qilinishi lozim:

foyega kirish qismi devoriga vatanparvarlik va maʼnaviyat burchaklari tashkil etilishi hamda ular Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi tomonidan ishlab chiqilgan tavsiyalar asosida bezatilishi, Oʻzbekiston davlat ramzlari (bayroq, gerb, madhiya) aks ettirilgan stendlar oʻrnatilishi;

foye va yoʻlaklar bolalarning rivojlanishiga ijobiy taʼsir koʻrsatadigan tarzda bezatilishi, devorlarga bolalar ijodiy ishlari, rang-barang rasmlar va koʻrgazmali vositalar baland boʻlmagan holda joylashtirilishi;

foye va yoʻlaklarda bolalarning yoshiga mos mebellar, shu jumladan divanlar, oʻrindiqlar, kutish joylari, bolalarning buyumlarini saqlash uchun kiyim javonlari va shkaflari oʻrnatilishi;

foye va yoʻlaklardagi koʻrgazmali vositalar bolalar va tashrif buyuruvchilar uchun tushunarli va aniq boʻlishi, shuningdek texnika va yongʻin xavfsizligi qoidalari, evakuatsiya yoʻnalishlari va boshqa zarur maʼlumotlarning mavjud boʻlishi;

bolalarning hayotini muhofaza qilish maqsadida xodimlar koʻrishi mumkin boʻlgan joylardagi eʼlonlar taxtasiga yongʻin xavfsizligi, ichki ishlar organlari, tez tibbiy yordam xizmatlari hamda favqulodda vaziyatlar, yagona dispetcherlik xizmati telefon raqamlari koʻrsatilgan maʼlumotlar hamda telefon apparati joylashtirilgan boʻlishi;

evakuatsiyada foydalanish uchun zarur uskunalarning oʻrnatilgan boʻlishi;

tabiiy yoritishga alohida eʼtibor qaratilishi, shuningdek zarur hollarda qoʻshimcha sunʼiy yoritish vositalari oʻrnatilishi;

alohida taʼlim ehtiyoji boʻlgan bolalar ehtiyojlariga mos tutqichlar, panduslar va maxsus koʻrgazmalar bilan jihozlanishi;

har bir xona eshigida ularning nomi yozilgan maʼlumotlar yozuvi oʻrnatilgan boʻlishi;

yumshoq, yarim yumshoq va qattiq mebel jihozlari bilan taʼminlanishi.

5. Oʻyinlar toʻplamlari va oʻyinchoqlar, shu jumladan rivojlantiruvchi didaktik oʻyinlar va oʻyin markazlari jihozlari hamda koʻrgazmali materiallar bilan jihozlashda quyidagi umumiy talablarga rioya qilinishi lozim:

a) jihozlashga qoʻyiladigan didaktik talablar:

bolalarning yoshiga mos boʻlishi;

milliy qadriyatlarga asoslangan boʻlishi;

tarbiyaviy ahamiyatga ega boʻlishi;

hammabop boʻlishi;

b) jihozlashga qoʻyiladigan psixologik talablar:

bolaning ruhiy holatiga salbiy taʼsir koʻrsatmasligi;

zoʻravonlikka undamasligi;

bolani ijodkorlikka va kreativ fikrlashga undashi;

bolani ruhiy jihatdan rivojlantirishi;

tinchlantiruvchi yorqin ranglarning tanlanishi;

s) jihozlashga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari:

bola hayoti va sogʻligiga xavf soladigan materiallardan tayyorlanmasligi;

foydalaniladigan materiallar ekologik toza boʻlishi;

foydalanishga chidamli va mustahkam, yorqin ranglarda boʻlishi;

dezinfeksiya choralariga chidamli boʻlishi;

zararli hid chiqarmasligi, rangi boʻyalmasligi;

vazni bolalar yoshiga mos boʻlishi (ogʻir boʻlmasligi);

oʻtkir qirralari va sanchiladigan qismlari boʻlmasligi.

2-bob. Umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlarini moddiy-texnik jihozlash talablari

6. Umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlari Umumiy oʻrta taʼlim muassasalari uchun zarur boʻladigan jihozlar meʼyorlariga (roʻyxat raqami 2935, 2017-yil 16-oktabr) muvofiq jihozlanishi kerak.

7. Umumiy oʻrta taʼlim tashkiloti hududini jihozlashda quyidagi umumiy talablarga rioya qilinishi lozim:

umumiy oʻrta taʼlim tashkiloti hududiga kirish qismida bayroq koʻtarish moslamasi (“flag-stock”) hamda kirish darvozasining peshtoqida katta harflar bilan umumiy oʻrta taʼlim tashkilotining raqami boʻlishi;

hududning kirish qismida darvozaning ikki tomoniga umumiy oʻrta taʼlim tashkilotining nomi yozilgan peshlavha oʻrnatilishi (chap tomonida davlat tilida va oʻng tomonida taʼlim turi boshqa tilda olib boriladigan boʻlsa, tegishli tilda yoziladi);

alohida taʼlim ehtiyojlari boʻlgan shaxslarning toʻsiqsiz harakatlanishi uchun shaharsozlik normalari va qoidalari talablari asosida zarur sharoitlar yaratilishi, shu jumladan oʻrindiqli aravachadan foydalanadigan nogironligi boʻlgan shaxslarning bino va inshootlarga kirishi va chiqishi uchun pandus va tutqichlarning oʻrnatilishi;

xavfsizlikni taʼminlash maqsadida umumiy oʻrta taʼlim tashkilotining hududi mustahkam va baland devor yoki panjaralar bilan oʻralgan boʻlishi;

darvozalarning ochilishi va yopilishi qulay va qulflanadigan boʻlishi hamda elektron nazorat qilinuvchi moslamalar oʻrnatilishi;

sport maydonlari (chaqiriqqa qadar boshlangʻich tayyorgarlik, yoʻl harakati qoidalari, oʻyin va bolalar maydonchasi, futbol maydoni va boshqalar) va jismoniy mashqlar uchun “workout” maydonchalarining mavjud boʻlishi;

geografiya fanining amaliy mashgʻulotlarida tajribalar oʻtkazish uchun maxsus geografiya maydonchasining tashkil qilinishi hamda tajribalar uchun asbob-uskunalar bilan jihozlanishi;

umumiy oʻrta taʼlim tashkiloti hududining turli joylarida mustahkam va xavfsiz oʻrindiqlar oʻrnatilishi;

umumiy oʻrta taʼlim tashkilotining oʻquv binolariga yaqin joylarda velosipedlar uchun maxsus joy (turargoh) tashkil etilishi hamda zarur inventarlar bilan jihozlangan boʻlishi;

hududda manzil boʻylab toʻgʻri harakatlanish uchun maxsus belgilar, kontrast rangdagi strelkalar va koʻrsatkichlar (navigatsiya tizimi) oʻrnatilishi;

elektr tejamkor tungi yoritish chiroqlar bilan taʼminlanishi;

umumiy oʻrta taʼlim tashkilotining ichki va tashqi hududlarini obodonlashtirish uchun xoʻjalik mollari hamda elektrotexnika asbob-uskunalarining mavjudligi;

umumiy oʻrta taʼlim tashkilotining hududi chiqindilarni toʻplash uchun ranglar bilan ajratilgan maxsus qutilar (urnalar) bilan jihozlanishi;

oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimiga (markazlashgan yoki avtonom) ulangan boʻlishi.

8. Umumiy oʻrta taʼlim tashkilotidagi bino va inshootlarining foye va yoʻlaklarini jihozlashda quyidagi umumiy talablarga rioya qilinishi lozim:

foyega kirish qismi devoriga Oʻzbekiston Respublikasining davlat ramzlari (bayroq, gerb, madhiya) aks ettirilgan stendlar oʻrnatilishi;

stendlar oʻquvchilarga koʻrinadigan qulay balandlikda joylashtirilishi (koʻrgazmalar davlat tilida, shuningdek taʼlim turi boshqa tillarda olib boriladigan hollarda qoʻshimcha tarzda mazkur tillarda yozish tavsiya etiladi);

yoʻlaklar, devorlar va zinapoyalardan oʻrgatish hududi sifatida foydalanish maqsadida dars mashgʻulotlariga oid chizma, shakl, infografika va stendlarning mavjud boʻlishi (chizma, shakl, infografika va stendlar binoda tahsil oluvchi oʻquvchilarning sinfidan kelib chiqib, boshlangʻich yoki yuqori sinf oʻquvchilari uchun moslashtirilgan boʻlishi tavsiya etiladi);

bino yoʻlaklaridagi pollar toʻsiqsiz boʻlishi, devorlar va zinapoyalarning oʻquvchilar harakatlanishi uchun qulayligi hamda oʻquvchilarning xavfsizligini taʼminlash maqsadida tutqichlar oʻrnatilishi. Bunda, alohida taʼlimga ehtiyojlari boʻlgan bolalar uchun zinapoyalar maxsus koʻtarish-tushirish moslamalari bilan taʼminlangan boʻlishi lozim;

foyening hajmidan kelib chiqqan holda tashrif buyuruvchilar uchun kutish joylari tashkil etilishi (mazkur joylar qulay oʻrindiqlar, axborot stendlari, suv dispanserlari, kitob va jurnallar uchun javonlar, yashil burchaklar, Wi-Fi hududlar, zaryadlovchi stansiyalar hamda bolalar uchun kichik oʻyingohlar burchagi bilan taʼminlash tavsiya etiladi);

bino yoʻlaklarining keng va harakatlanishga xalaqit bermaydigan qismlarida oʻquvchilar uchun qulay, ergonomik oʻrindiqlar hamda yuqori sinf oʻquvchilariga shaxsiy buyumlarni saqlash uchun javonlar oʻrnatilishi (yuqori sinf oʻquvchilariga shaxsiy buyumlarni saqlash uchun javonlar sinf xonalarida oʻrnatilishi mumkin). Bunda, boshlangʻich taʼlim sinf oʻquvchilari uchun shaxsiy javonlar sinf xonalarida joylashtiriladi.

9. Dars jarayonida ishlatiladigan koʻrgazmali oʻquv qurollari oʻquvchilar uchun qulay holda joylashtirilishi hamda sinf oʻquvchilari boʻyining guruhlanishi inobatga olinishi kerak.

3-bob. Umumiy oʻrta taʼlim muassasalarining alohida taʼlim ehtiyoji boʻlgan oʻquvchilari uchun maxsus yordam koʻrsatish xonalarini moddiy-texnik jihozlash talablari

10. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 12-oktabrdagi 638-son “Alohida taʼlim ehtiyojlari boʻlgan bolalarga taʼlim berishga oid normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq inklyuziv taʼlim sinflari va boshlangʻich tayanch korreksion sinflar ochilgan umumiy oʻrta taʼlim muassasalarida oʻquvchilarning individual taʼlim dasturlarini oʻzlashtirishi, ularning rivojlanishiga toʻsqinlik qilayotgan omillarni aniqlash hamda ularga turli koʻrinishda psixologik yordam berish maqsadida maxsus yordam koʻrsatish xonalari tashkil etiladi.

11. Maxsus pedagoglar va (yoki) yordamchi xodimlar maxsus yordam koʻrsatish xonalarida oʻquvchilar bilan korreksion-pedagogik ishlarni olib boradi. Maxsus yordam koʻrsatish xonalari taʼlim samaradorligi va bolalarning ehtiyojlariga mos keladigan, mustahkam va oʻtkir burchagi boʻlmagan jihozlar hamda oʻquv materiallari bilan jihozlanadi.

12. Umumiy oʻrta taʼlim muassasalarining alohida taʼlim ehtiyoji boʻlgan oʻquvchilar uchun maxsus yordam koʻrsatish xonalarida quyidagi jihozlar boʻlishi talab etiladi:

bolalarning tana tuzilishiga moslashadigan ergonomik stol va stullar;

vizual va interaktiv oʻquv materiallarni namoyish qilish uchun zamonaviy ekran vositalari (interaktiv doska va proyektor);

bolalarning sensor ehtiyojlarini qondirish va diqqatini oshirishga yordam beruvchi maxsus sensorli oʻyinchoqlar va taktil materiallar;

bolalarning koʻzlarini charchatmaydigan sunʼiy yoritish vositalari;

zamonaviy kompyuter texnikalari va chop etish vositalari;

eshitishda nuqsoni boʻlgan bolalar uchun eshitish uskunalari va ovoz kuchaytirgichlar;

oʻquv qurollari, koʻrgazmali qurollar va boshqa materiallarni saqlash uchun maxsus mebellar (javon va shkaflar);

xonalarni quyosh nuridan muhofaza qilish uchun pardalar;

havoni tozalash va moʻtadillash agregatlari (konditsioner yoki ventilyatsiya tizimi);

chiqindi tashlash uchun maxsus idishlar (urnalar);

oʻqituvchi uchun ish joyi (ish stoli va yumshoq oʻrindiq);

sinf doskasi;

sanitariya burchagi uchun gigiyena vositalari;

bolalar toliqqanda yoki ruhiy holati oʻzgarganda dam olishlari uchun maxsus burchak, yostiqlar, pufiklar va oʻyinchoqlar.

4-bob. Qoʻshimcha taʼlim muassasalarini moddiy-texnik jihozlash talablari

1-§. Bolalar kutubxonalarini moddiy-texnik jihozlash talablari

13. Bolalar kutubxonalarini madaniy dam olish markazlari (ijtimoiy-madaniy majmua va boshqalar) binolariga joylashtirishda bolalar kutubxonalarining funksional xususiyatlarini hamda kutubxona fondlarining saqlanishi va foydalanuvchilar uchun qulay shart-sharoitlar yaratilishini taʼminlovchi maxsus xonalar nazarda tutilishi kerak.

Bolalar kutubxonasini alohida binoga, turar joy yoki jamoat binosiga tutashgan blok-binoga yoki shaharsozlik norma va qoidalariga rioya etgan holda bolalar kutubxonasining funksional vazifasi va faoliyat doirasiga mos keladigan maxsus moslashtirilgan turar joy yoki jamoat binosining binolariga joylashtirish tavsiya etiladi.

14. Bolalar kutubxonasi hududi oʻziga xosligi bilan ajralib turadigan va bolalar tomonidan oson tanib olinadigan, doʻstona, jozibali va qulay joy boʻlishi lozim (maxsus mebel, rang va dekorativ dizayn va boshqalar).

15. Bolalar kutubxonasidagi uskunalar, dasturiy taʼminotlar va maʼlumotlar bazalari yangilab borilishi lozim.

16. Bolalarga mobil kutubxona xizmatlarini koʻrsatishni tashkil etish maqsadida Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar kutubxonalari maxsus jihozlangan transport vositalari — bibliobuslar bilan taʼminlanishi kerak. Bunda, bibliobuslar oʻrindiqli aravachadan foydalanadigan nogironligi boʻlgan shaxslar uchun qulay va yigʻma pandusli boʻlishi talab etiladi.

17. Uslubiy, monitoring, maʼlumot, bibliografiya va adabiyotlarini saqlash boʻlimlari hamda shtatlar jadvalida koʻrsatilgan mutaxassislik boʻyicha har bir xodimning xonasini jihozlashda quyidagi umumiy talablarga rioya qilinishi lozim:

xodimlar uchun ish joylari (ish stollari va yumshoq stullar);

yumshoq, yarim yumshoq va qattiq mebel jihozlari (katalog yashigi, javonlar, shkaflar, divanlar, kreslolar va boshqalar);

zamonaviy kompyuter texnikalari;

hujjatlar va adabiyotlarni nusxalash, koʻpaytirish va raqamli formatga aylantirish uchun moʻljallangan qurilmalar;

aloqa vositalari;

foydalanuvchilarning ovozli va vizual maʼlumotlarga kirishini taʼminlaydigan vositalar;

havoni tozalash va moʻtadillash agregatlari (konditsioner yoki ventilyatsiya tizimi);

chiqindi tashlash uchun maxsus idishlar (urnalar);

quyosh nuridan muhofaza qiluvchi pardalar;

suv dispanserlari.

18. Axborot-resurslari va texnologiyalari boʻlimi quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

xodimlar uchun ish joylari (ish stollari va yumshoq stullar);

yumshoq, yarim yumshoq va qattiq mebel jihozlari (yarim yumshoq stullar, javonlar, shkaflar, divanlar, kreslolar va boshqalar);

zamonaviy kompyuter texnikalari;

hujjatlar va adabiyotlarni nusxalash, koʻpaytirish va raqamli formatga aylantirish uchun moʻljallangan qurilmalar;

aloqa vositalari;

havoni tozalash va moʻtadillash agregatlari (konditsioner yoki ventilyatsiya tizimi);

bolalar kutubxonasini RFID (“Radio Frequency Identification”) texnologiyasi asosida jihozlash uchun zarur uskunalar jamlanmasi;

bolalar kutubxonasining kirish qismida oʻrnatiladigan elektron nazorat qilinuvchi moslamalar;

server texnologiyasi va dasturlari toʻplami;

chiqindi tashlash uchun maxsus idishlar (urnalar);

kompyuter uchun qoʻshimcha xotira qurilmalari .

19. Media boʻlim xonasi quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

xodimlar uchun ish joylari;

ofis va studiya mebel jihozlari (studiya stoli, oʻqish stoli va yashigi, yarim yumshoq stullar, javonlar, shkaflar, divanlar va boshqalar);

audio va studiya uskunalar toʻplamlari;

zamonaviy kompyuter texnikalari;

chiqindi tashlash uchun maxsus idishlar (urnalar);

aloqa vositalari;

havoni tozalash va moʻtadillash agregatlari (konditsioner yoki ventilyatsiya tizimi).

20. Kompyuter xonasi quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

interaktiv doskalar;

mutaxassislar uchun ish joylari (kompyuter stollari va yumshoq stullar);

mutaxassislar uchun zamonaviy kompyuter texnikasi jamlanmalari (chop etish qurilmasi bilan);

hujjatlar va adabiyotlarni nusxalash, koʻpaytirish va raqamli formatga aylantirish uchun moʻljallangan qurilmalar;

foydalanuvchilar uchun oʻqish joylari (kompyuter stoli va stol toʻplamlari);

foydalanuvchilar uchun zamonaviy kompyuter texnika toʻplamlari;

aloqa vositalari;

havoni tozalash va moʻtadillash agregatlari (konditsioner yoki ventilyatsiya tizimi);

multimedia vositalari;

chiqindi tashlash uchun maxsus idishlar (urnalar);

dasturiy taʼminotni amalga oshirish boʻyicha maxsus kompyuter texnikalari;

yuqori kuchlanishga bardoshli uzluksiz quvvat taʼminoti (UPS);

koʻrgazmali vositalar va kiyim uchun shkaflar.

21. Xizmat koʻrsatish boʻlimi va madaniy-ommaviy tadbirlarni tashkillashtirish boʻlimi xonalari quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

xodimlar uchun ish joylari (ish stollari va yumshoq stullar);

zamonaviy kompyuter texnikalari;

oʻquvchilari uchun oʻquv joylari (stollar va stullar);

kitoblar uchun infokiosk qurilmalari;

hujjatlar va adabiyotlarni nusxalash, koʻpaytirish va raqamli formatga aylantirish uchun moʻljallangan qurilmalar;

koʻrgazmali vositalar;

chiqindi tashlash uchun maxsus idishlar (urnalar);

havoni tozalash va moʻtadillash agregatlari (konditsioner yoki ventilyatsiya tizimi);

yumshoq, yarim yumshoq va qattiq mebel jihozlari (katalog yashigi, yarim yumshoq stullar, javonlar, divanlar, kreslolar va boshqalar);

interaktiv doskalar;

chiqindi tashlash uchun maxsus idishlar (urnalar).

22. Oʻquv zali quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

yumshoq, yarim yumshoq, qattiq va ofis mebel jihozlari (yarim yumshoq stullar, javonlar, shkaflar, pufiklar, divanlar va boshqalar);

oʻquvchilar uchun oʻqish joylari (stollar va stullar);

doskalar;

multimedia vositalari;

zamonaviy kompyuter texnikalari;

hujjatlar va adabiyotlarni nusxalash, koʻpaytirish va raqamli formatga aylantirish uchun moʻljallangan qurilmalar;

koʻrgazmali vositalar;

chiqindi tashlash uchun maxsus idishlar (urnalar);

havoni tozalash va moʻtadillash agregatlari (konditsioner yoki ventilyatsiya tizimi).

23. Direktor va direktor oʻrinbosari xonalari quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

direktor va direktor oʻrinbosari uchun moʻljallangan ofis mebel jihozlari toʻplami (ofis stoli va kursi);

yumshoq, yarim yumshoq va qattiq mebel jihozlari (javonlar, shkaflar, seyflar, stullar, stollar va boshqalar);

aloqa vositalari;

zamonaviy kompyuter texnikalari;

hujjatlarni nusxalash va koʻpaytirish qurilmalari;

chiqindi tashlash uchun maxsus idishlar (urnalar);

havoni tozalash va moʻtadillash agregatlari (konditsioner yoki ventilyatsiya tizimi).

24. Koʻrgazmalar zali yoki xonasi quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

koʻrgazma vositalari va devor uchun stendlar;

turli vitrinali mebel jihozlari;

maket va eksponatlarni qoʻyish uchun maxsus oʻrnatmalar.

25. Arxiv xonasi quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

yumshoq, yarim yumshoq va qattiq mebel jihozlari;

zamonaviy kompyuter texnikalari;

hujjatlar va adabiyotlarni nusxalash, koʻpaytirish va raqamli formatga aylantirish uchun moʻljallangan qurilmalar;

kitoblarni saqlash javonlari, shkaflar va stellajlar;

havoni tozalash va moʻtadillash agregatlari (konditsioner yoki ventilyatsiya tizimi).

26. Tadbirlar zali quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

zal oʻlchamidan kelib chiqib maxsus mebel jihozlari (majlis stoli (prezidium) va stullari, yarim yumshoq stullar);

multimedia vositalari;

ovoz kuchaytirgichlar;

zamonaviy kompyuter texnikalari;

ovoz yozish funksiyasiga ega kuzatuv kameralari;

quyosh nuridan muhofaza qiluvchi pardalar;

havoni tozalash va moʻtadillash agregatlari (konditsioner yoki ventilyatsiya tizimi).

27. Tibbiyot xonalari quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

shifokor va hamshira uchun ish joylari (stollar va stullar);

bemorlarni koʻrikdan oʻtkazish va birinchi yordam koʻrsatish uchun joy. Bunda, birinchi tez tibbiy yordam koʻrsatish uchun qulay boʻlgan maxsus tibbiyot mebellar toʻplami boʻlishi lozim;

tibbiy asbob-uskunalar, dori-darmonlar va tibbiy materiallarni saqlash uchun mebellar;

dorilar va tibbiy preparatlarni saqlash uchun muzlatgich;

tana haroratini oʻlchash uchun vositalar;

har xil tibbiy materiallar va asbob-anjomlarni saqlash uchun mebel jihozlari.

2-§. “Kelajak” markazlarini moddiy-texnik jihozlash talablari

28. “Kelajak” markazlarining hududini jihozlashda quyidagi umumiy talablarga rioya qilinishi lozim:

hududga kirish qismida bayroq koʻtarish moslamasining mavjud boʻlishi (“flag-stock”);

hududga kirish qismidagi darvozaning ikki tomoniga “Kelajak” markazining nomi yozilgan peshlavha oʻrnatilishi (chap tomonida davlat tilida va oʻng tomonida taʼlim turi boshqa tilda olib boriladigan boʻlsa, tegishli tilda yoziladi);

alohida taʼlim ehtiyojlari boʻlgan oʻquvchilarning (tashrif buyuruvchilarning) toʻsiqsiz harakatlanishi uchun zarur sharoitlar yaratilishi, shu jumladan binolarga kirish va chiqish uchun pandus va tutqichlarning oʻrnatilishi;

xavfsizlikni taʼminlash maqsadida mustahkam va baland devor yoki panjaralar bilan oʻralgan boʻlishi;

darvozalar ochilib-yopilishi qulay boʻlishi hamda qulflanadigan va elektron nazorat qilinuvchi moslamalar oʻrnatilishi;

hududning turli joylarida mustahkam va xavfsiz oʻrindiqlar oʻrnatilgan boʻlishi;

“Kelajak” markazining oʻquv binolariga yaqin joylarda velosipedlar uchun maxsus joy (turargoh) tashkil etilishi hamda velosipedlar uchun maxsus joy (turargoh) zarur inventarlar bilan jihozlangan boʻlishi;

hududda toʻgʻri harakatlanish uchun maxsus kontrast rangdagi belgilar, strelkalar va koʻrsatkichlar (navigatsiya tizimi) oʻrnatilgan boʻlishi;

elektr tejamkor tungi yoritish chiroqlari bilan taʼminlanishi;

ichki va tashqi hududlarini obodonlashtirish uchun xoʻjalik mollari hamda elektrotexnika asbob-uskunalar bilan taʼminlanishi;

hojatxonalar sanitariya-gigiyena talablari asosida gigiyena vositalari bilan taʼminlanishi. Bunda, alohida taʼlim ehtiyojlari boʻlgan oʻquvchilar (tashrif buyuruvchilar) uchun maxsus jihozlar bilan toʻliq jihozlangan alohida kabinaga ega boʻlishi lozim;

chiqindilarni toʻplash uchun hududda ranglar bilan ajratilgan maxsus qutilar (urnalar) bilan jihozlanishi.

29. “Kelajak” markazlari bino va inshootlarining foye va yoʻlaklarini jihozlashda quyidagi umumiy talablarga rioya qilinishi lozim:

foyega kirish qismi devoriga Oʻzbekiston Respublikasining davlat ramzlari (bayroq, gerb, madhiya) aks ettirilgan stendlar oʻrnatilishi;

stendlar oʻquvchilarga koʻrinadigan qulay balandlikda joylashtirilishi (koʻrgazmalar davlat tilida, shuningdek taʼlim turi boshqa tilda olib boriladigan hollarda qoʻshimcha tarzda mazkur tilda yozish tavsiya etiladi);

30. “Kelajak” markazlarining xonalari va ustaxonalarini jihozlashda quyidagi umumiy talablarga rioya qilinishi lozim:

“Kelajak” markazlari joylashgan binolarning barcha qismlari sanitariya-gigiyena, mehnatni muhofaza qilish va yongʻin xavfsizligi talablariga muvofiq jihozlanishi;

asbob-uskunalar va jihozlar bolalarning yoshi, guruhi hamda taʼlim oluvchilarning ixtisoslashuviga moslab tanlangan boʻlishi;

amaliy fanlar, sanʼat, sport, axborot texnologiyalari va kasb-hunarga yoʻnaltirilgan oʻquv dasturlarini amalga oshirish uchun zarur jihozlar bilan taʼminlangan boʻlishi;

oʻquv xonalarida bolalarning ijodiy va amaliy qobiliyatlarini rivojlantirish uchun moʻljallangan turli asbob-anjomlar, materiallar va vositalarning boʻlishi;

xonalar yoritish, isitish va shamollatish tizimlari bilan jihozlanishi;

ovoz yozish, tasvirga olish, multimedia va virtual reallik texnologiyalari zamonaviy vositalari boʻlishi;

barcha jihozlar va asbob-uskunalar bolalar salomatligiga xavf tugʻdirmasligi hamda ekologik xavfsiz materiallardan tayyorlanishi.

31. “Kelajak” markazlarining xonalari va ustaxonalari quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

multimedia vositalari;

quyosh nuridan muhofaza qiluvchi pardalar;

havoni tozalash va moʻtadillash agregatlari (konditsioner yoki ventilyatsiya tizimi);

sunʼiy yoritish vositalari;

oʻquv qurollari, hujjatlar va kiyimlar joylash uchun moʻljallangan maxsus mebellar;

aloqa vositalari;

ovoz yozish funksiyasiga ega kuzatuv kameralari;

suv dispanseri;

hujjatlar va adabiyotlarni nusxalash, koʻpaytirish va raqamli formatga aylantirish uchun moʻljallangan qurilmalar;

zamonaviy kompyuter texnikalari.

32. Direktor va direktor oʻrinbosarlarining xonalari quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim.

direktor uchun qulay ish joyi va ofis mebel jihozlari toʻplami;

oʻquv va ish materiallarini saqlash uchun javon va shkaflar;

uchrashuvlar va yigʻilishlar uchun mebel jihozlari;

zamonaviy kompyuter va chop etish qurilmalari;

ish stoli uchun kanselyariya jihozlari;

chaqiruv signali;

muzlatgich;

hujjatlarni saqlash uchun mebel jihozlari (seyf);

davlat ramzlari va “Kelajak” markazining ramziy bayrogʻi.

33. Qabulxona quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

yumshoq va qattiq mebel jihozlar toʻplami;

zamonaviy kompyuter va chop etish qurilmalari;

sunʼiy yoritish vositalari;

chaqiruv signali.

34. Shtatlar jadvalida koʻrsatilgan mutaxassislik boʻyicha xodimlarning xonalari (boʻlim boshligʻi va uslubchilar xonalari) quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

xodimlar uchun ish joylari (ish stollari va yumshoq stullar);

zamonaviy kompyuter va chop etish qurilmalari;

suv dispanseri;

muzlatgich;

doskalar.

35. Faollar zalini jihozlashda quyidagi umumiy talablarga rioya qilinishi lozim:

faollar zalidagi oʻrindiqlar zalning umumiy quvvatiga mos hamda qulay, yumshoq yoki yarim yumshoq mebel jihozlaridan tarkib topgan boʻlishi, shuningdek oʻrindiqli aravachadan foydalanadigan nogironligi boʻlgan shaxslar uchun boʻsh joylar koʻzda tutilishi. Bunda, ajratiladigan boʻsh joylar bevosita evakuatsiya chiqishiga olib boruvchi yoʻlaklariga yaqin joylashtirilishi kerak;

faollar zalining sahnasi (podium) maxsus mebel jihozlari hamda sahna pardasi va shirmaning mavjud boʻlishi;

multimedia vositalari hamda audio va video tizimlar bilan jihozlangan boʻlishi;

yorugʻlik tizimi bilan jihozlangan boʻlishi, sahna va zal uchun turli yorugʻlik manbalarini boshqarish imkoniyatiga ega boʻlgan maxsus chiroqlar mavjud boʻlishi.

36. Tibbiyot xonasi quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

birinchi tez tibbiy yordam koʻrsatish uchun zarur boʻlgan dori-darmon vositalari;

dori-darmon vositalarini saqlash uchun moʻljallangan elektr manbaiga yaqin muzlatkich;

muzlatkich ichida saqlanadigan dori-darmon vositalari belgilangan haroratda boʻlishi uchun nazorat termometrlari;

qoʻl yuvish uchun sanitariya burchagi. Bunda, sanitariya burchagi suv taʼminoti va oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimiga (markazlashgan yoki avtonom) ulanishi va gigiyena vositalari bilan taʼminlangan boʻlishi lozim;

yumshoq va qattiq mebel jihozlari;

shifokor uchun ish joyi (shifokor stoli va yumshoq stul);

multimedia va aloqa vositalari;

ovoz yozish funksiyasiga ega kuzatuv kamerasi;

xonani quyosh nuridan muhofaza qiluvchi pardalar;

havoni tozalash va moʻtadillash agregatlari (konditsioner yoki ventilyatsiya tizimi).

37. Koʻrgazmalar zali yoki xonasi quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

koʻrgazmali vositalar va devor uchun stendlar;

turli vitrinali mebel jihozlari;

maket va eksponatlarni qoʻyish uchun maxsus oʻrnatmalar;

turli xil oʻlchamdagi podiumlar.

38. “Madaniyat va sanʼat” yoʻnalishida “Milliy raqs”, “Jahon raqslari” va “Folklor” toʻgarak xonalari quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

raqs xonasidagi devorning bir tomonini qoplagan koʻzgu;

raqs yoʻnalishlari boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

kiyimlar saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari (kiyim javonlari va shkaflari). Bunda, raqs mashgʻulotlarini bajarishda noqulaylik tugʻdirmasligi uchun xonada ortiqcha jihoz boʻlmasligi talab etiladi;

pianino, karnay va ovoz kuchaytirgichlar.

39. “Madaniyat va sanʼat” yoʻnalishida “Yosh doirachilar”, “Yosh baxshilar”, “Estrada vokal”, “Fortepiano ijrochisi”, “Oʻzbek milliy va jahon musiqa asboblarini chalish” toʻgarak xonalari quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

toʻgarak rahbari uchun ish joyi (ish stoli va yarim yumshoq oʻrindiqlar);

toʻgarak aʼzolari uchun ish joylari (stollar va stullar);

doskalar;

zamonaviy kompyuter va chop etish qurilmalari;

toʻgarak turlari boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

cholgʻu asboblari, oʻquv qurollar, hujjatlar va kiyimlarni saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari (shkaflar, javonlar va stellajlar);

musiqiy asboblar (pianino, doira, doʻmbira, gitara va boshqa cholgʻu asboblari);

mediaklaviaturalar;

ovoz kuchaytirgich vositalari va mikrofon shtativlari;

qoʻshimcha ovoz yozish studiyasi va ovoz yozish studiyasi uchun maxsus jihozlar.

40. “Madaniyat va sanʼat” yoʻnalishida “Tasviriy sanʼat” va “Liboslar dizayni” toʻgarak xonalari quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

toʻgarak rahbari uchun ish joyi (ish stoli va yarim yumshoq oʻrindiqlar);

toʻgarak aʼzolari uchun ish joylari (stollar va stullar);

doskalar;

zamonaviy kompyuter va chop etish qurilmalari;

yoʻnalishlar boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

oʻquv qurollari, hujjatlar va kiyimlar saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari (shkaflar, javonlar va stellajlar);

rassomlar dastgohi (molbert);

podiumlar;

boʻyoq uchun metall taburetkalar;

tayyor mahsulotlarni quritish uchun javon va shkaflar;

tayyor mahsulotlarni saqlash uchun temirli stellajlar;

tumbali tikuv mashinasi, dazmollar va dazmollash stollari;

bichuv stollari va kostumlar uchun stellaj-ilgaklar va turli manekenlar.

41. “Madaniyat va sanʼat” yoʻnalishida “Yosh qalamkash” va “Rejissorlik, jurnalistika va notiqlik” toʻgarak xonalarini jihozlashga qoʻyiladigan talablar:

toʻgarak rahbari uchun ish joyi (ish stoli va yarim yumshoq oʻrindiqlar);

toʻgarak aʼzolari uchun ish joylari (stollar va stullar);

doskalar;

zamonaviy kompyuter va chop etish qurilmalari;

toʻgarak turlari boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

tejamkor yoritish chiroqlari;

ovoz kuchaytirgichlar va kolonkalar;

notiqlar uchun maxsus mebel jihozlar (minbar va prezidium);

foto, audio va video apparaturalari (videokameralar uchun akkumulyator, mikrofon, kamera uchun projektor, raqamli videokamera, kamera uchun shtativ, fotoapparat uchun yoritgich, foto-chiroq, raqamli fotoapparat va boshqalar).

42. “Madaniyat va sanʼat” yoʻnalishida “Teatr olamiga sayohat” va “Qoʻgʻirchoq teatri” toʻgarak xonalari quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

sahna uchun maxsus mebel jihozlar (minbar va prezidium);

zal oʻlchamidan kelib chiqqan holda oʻrindiqlar;

pardoz uchun stollar va stullar;

ovoz kuchaytirgichlar, mikrofon shtativ va kolonka;

zamonaviy kompyuter texnikalari va chop etish qurilmalari;

sahna dekoratsiyalari va turli xil maketlar;

sahna chiroqlari;

toʻgarak turlari boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

sahna liboslarini saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari (kiyim javonlari va shkaflar).

43. “Texnika, konstruktorlik va modellashtirish” yoʻnalishida “Konstruksiya (Lego)”, “Radiotexnika, elektronika va aloqa”, “Robototexnika va konstruktorlik”, “Robototexnika, Lego Mindstorms”, “Kubik-rubik” “Yosh dasturchi (Scratch, Python)”, “Yosh dasturchi (Java, Unity, 3D modellash)”, “Yosh dasturchi (Frontend-Backend)”, “Yosh dasturchi (C++, C#)”, “Yosh kino-video havaskor”, “Kompyuter muhandisi”, “Kompyuter dizayni va grafikasi”, “Kompyuter laboratoriyasi”, “Yosh fotohavaskor” va “Kibersport” toʻgarak xonalari quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

toʻgarak rahbari uchun ish joyi (ish stoli va yarim yumshoq oʻrindiqlar);

toʻgarak aʼzolari uchun ish joylari (stollar va stullar);

doskalar;

toʻgarak turlari boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

zamonaviy kompyuter texnikalari va chop etish qurilmalari;

anjomlar, oʻquv qurollari, hujjatlar va kiyimlarni saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari (temir stellajlar, javon va shkaflar);

robototexnika va dasturlash koʻnikmalarini rivojlantirish uchun lego robotlar;

elektronika va dasturlash asoslarini oʻrganish uchun arduinolar;

oʻquv jarayonida qoʻllaniladigan maxsus dasturiy taʼminotlar va qattiq diskdagi turli dasturlar;

maʼlumotlarni almashish va saqlash vositalari (qattiq disk va boshqalar);

toʻgarak turlari boʻyicha turli ehtiyot qismlari toʻplamlari;

asbob-uskunalar toʻplami (otvyortka, ombir va boshqalar);

chizmachilik asboblari;

elektr taqsimlash moslamasi;

elektr hodisalarini kuzatish asboblari (ossillograf, raqamli tester);

elektr asbob-anjomlari toʻplami (elektr tokini meʼyorlashtiruvchi blok, elektrparmalagich va kavsharlagich).

44. “Texnika, konstruktorlik va modellashtirish” yoʻnalishida “Avtomodel”, “Aviamodel”, “Kemasozlik”, “Raketa-model” va “Yosh arxitektor” toʻgarak xonalari quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

toʻgarak rahbari uchun ish joyi (ish stoli va yarim yumshoq oʻrindiqlar);

toʻgarak aʼzolari uchun ish joylari (stollar va stullar);

doskalar;

toʻgarak turlari boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

anjomlar, oʻquv qurollari, hujjatlar va kiyimlar saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari (temir stellajlar, javon va shkaflar);

toʻgarak turlari boʻyicha turli ehtiyot qismlari toʻplamlari;

asbob-uskunalar toʻplami (otvyortka, ombir va boshqalar);

chizmachilik asboblari;

elektr hodisalarini kuzatish asboblari (ossillograf, raqamli tester);

elektr asbob-anjomlari toʻplami (elektr tokini meʼyorlashtiruvchi blok, elektrparmalagich va kavsharlagich).

45. “Jismoniy tarbiya va sport” yoʻnalishida “Shaxmat va shashka” toʻgarak xonasi quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

mashgʻulot jarayoni uchun toʻgarakning har ikki aʼzolariga moʻljallangan shaxmat va shashka doskalari hamda toshlari, taymerlar;

toʻgarak rahbari uchun ish joyi (ish stoli va yarim yumshoq oʻrindiqlar);

toʻgarak aʼzolari uchun ish joylari (oʻquvchi uchun stol va stullar);

doskalar;

toʻgarak turlari boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

zamonaviy kompyuter texnikasi;

anjomlar, oʻquv qurollari, hujjatlar va kiyimlarni saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari (temir stellajlar, javon va shkaflar).

46. “Jismoniy tarbiya va sport” yoʻnalishida “Boks” toʻgarak xonasi quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

boks maydoni;

boks qoʻlqopi;

boks shlemi;

turli oʻlchamdagi boks qoplari;

polga toʻshama (mat, sakrogʻich, kanat);

toʻgarak rahbari uchun ish joyi (ish stoli va yarim yumshoq oʻrindiqlar);

toʻgarak turlari boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

asbob-anjomlar, hujjatlar va kiyimlarni saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari (temir stellajlar, javon va shkaflar);

havoni tozalash va moʻtadillash agregatlari (konditsioner yoki ventilyatsiya tizimi).

47. “Jismoniy tarbiya va sport” yoʻnalishida gimnastika mashgʻulotlarini oʻtish uchun keng va yorugʻ boʻlgan “Gimnastika” toʻgaragi xonasi quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

musiqa markazi, maxsus gilamchalar, koʻzgu, pardoz stoli, shirma, bulava, obruch, arqon va gimnastika koptoklari;

toʻgarak boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

anjomlar, oʻquv qurollari, hujjatlar va kiyimlarni saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari (temir stellajlar, javon va shkaflar).

48. “Jismoniy tarbiya va sport” yoʻnalishida “Stol tennisi” toʻgaragi xonasi quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

stol tennisi uchun maxsus stol;

stol tennisi raketkasi;

stol tennisi toʻpchalari (tablo);

toʻgarak rahbari uchun ish joyi (ish stoli va yarim yumshoq oʻrindiqlar);

toʻgarak boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

anjomlar, oʻquv qurollari, hujjatlar va kiyimlarni saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari (temir stellajlar, javon va shkaflar).

49. “Jismoniy tarbiya va sport” yoʻnalishida “Karate, Taekvondo” va “Milliy kurash” toʻgaraklari xonalari quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

tatami (puzzle);

boks va devor qoplari;

katta va kichik lapa;

gantel va lapa uchun stend;

kanat va futa protektor;

toʻgarak rahbari uchun ish joyi (ish stoli va yarim yumshoq oʻrindiqlar);

toʻgarak turlari boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

anjomlar, oʻquv qurollari, hujjatlar va kiyimlarni saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlar (temir stellajlar, javon va shkaflar).

50. “Jismoniy tarbiya va sport” yoʻnalishida “Voleybol”, “Mini futbol” va “Badminton” toʻgaraklari xonalari quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

voleybol setkasi va toʻplari;

badminton oʻyin jihozlari (volan, raketka);

futbol darvozasi va toʻplari;

kamida ikki xil rangda voleybol va futbol formalari;

toʻgarak rahbari uchun ish joyi (ish stoli va yarim yumshoq oʻrindiqlar);

toʻgarak turlari boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

asbob-anjomlar, oʻquv qurollari, hujjatlar va kiyimlarni saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari (temir stellajlar, javon va shkaflar).

51. “Hunarmandchilik va qoʻl mehnati” yoʻnalishida “Kulolchilik”, “Yogʻoch oʻymakorligi”, “Duradgorlik” va “Mayda plastika” toʻgaraklari xonalari quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

toʻgarak rahbari uchun ish joyi (ish stoli va yarim yumshoq oʻrindiqlar);

toʻgarak aʼzolari uchun ish joylari (maxsus ish stollari va stullari);

doskalar;

toʻgaraklar turlari boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

toʻgarak aʼzolari uchun kulolchilik charxi mavjud boʻlgan kulolchilik va haykaltaroshlik dastgohlari;

asbob-uskunalar, oʻquv qurollari, hujjatlar va kiyimlarni saqlash va quritish uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlar (temir stellajlar, javon va shkaflar);

kulolchilik mahsulotlarini tayyorlashga moslashtirilgan zamonaviy 3D printer;

kulolchilik asboblari;

mayda plastik anjomlar toʻplami;

turli oʻlchamdagi idishlar;

kulolchilikda foydalanish zarur boʻlgan asbob-anjomlar toʻplami.

52. “Hunarmandchilik va qoʻl mehnati” yoʻnalishida “Bichish-tikish”, “Toʻqish”, “Munchoqli bezak”, “Yumshoq oʻyinchoqlar”, “Gilamdoʻzlik”, “Doʻppidoʻzlik”, “Zardoʻzlik”, “Zargarlik” va “Kashtachilik” toʻgaraklari xonalari quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

toʻgarak rahbari uchun ish joyi (ish stoli va yarim yumshoq oʻrindiqlar);

toʻgarak aʼzolari uchun ish joylari (maxsus ish stollari va stullar);

doskalar;

toʻgarak turlari boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

toʻgarak aʼzolari uchun bichuv stoliga ega tikuv mashinalari;

anjomlar, oʻquv qurollari, hujjatlar va kiyimlarni saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlar (temir stellajlar, javon va shkaflar);

gilamdoʻzlik anjomlari;

zardoʻzlik va kashtachilik anjomlari;

toʻqish anjomlari;

zargarlik anjomlari;

dazmollar va dazmollash stollari;

kostumlar uchun stellaj-ilgaklar;

turli manekenlar va koʻzgu;

munchoqli bezak, yumshoq oʻyinchoqlar, doʻppidoʻzlik, gilamdoʻzlikda foydalanish zarur boʻlgan asbob-anjomlar toʻplamlari.

53. “Hunarmandchilik va qoʻl mehnati” yoʻnalishida “Yosh pazanda” va “Yosh qandolatchi” toʻgaraklari xonalari quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

elektr plita;

mikrotoʻlqinli pech;

sigʻimi kamida 5 kg boʻlgan xamir qorgich uskunasi;

oshxona anjomlari;

goʻsht qiymalagich;

tindirmali yuvish moslamasi;

muzlatgich;

qandolatchilik uskunalari;

xamir yoyish uchun moʻljallangan stol;

toʻgarak rahbari uchun ish joyi (ish stoli va yarim yumshoq oʻrindiqlar);

doskalar;

toʻgarak turlari boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

asbob-anjomlar, oʻquv qurollari, hujjatlar va kiyimlarni saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari (temir stellajlar, javon va shkaflar).

54. “Hunarmandchilik va qoʻl mehnati” yoʻnalishida “Sartaroshlik” toʻgaragi xonasi quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

tindirmali yuvish moslamalari (qaychilar);

birinchi tez tibbiy yordam anjomlari;

soch quritish moslamalari (fenlar);

vertikal va gorizantal harakatlanadigan sartaroshlik kreslolari;

koʻzgular;

sartarosh ish stollari;

soch olish mashinkalari;

soch olish mashinkasi uchun turli kattalikdagi tagliklar;

toʻgarak boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

asbob-anjomlar, oʻquv qurollari, hujjatlar va kiyimlarni saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari (temir stellajlar, javon va shkaflar).

55. “Hunarmandchilik va qoʻl mehnati” yoʻnalishida “Charm buyumlar tikish” toʻgaragi xonasi quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

tayyor mahsulotlarni saqlash uchun temir stellajlar;

tindirmali yuvish moslamalari;

bichish ish stoli va stullari;

teri tikish uchun sanoat tikuv mashinasi;

rolikli va sirkulli bichish pichoqlari;

kichik pichoqlar;

turli uzunlikdagi lineykalar va turli diametrdagi bigizlar;

lekalo va turli qaychilar;

turli diametrdagi ignalar va bolgʻachalar;

toʻgarak rahbari uchun ish joyi (ish stoli va yarim yumshoq oʻrindiqlar);

doskalar;

toʻgarak boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

asbob-anjomlar, oʻquv qurollari, hujjatlar va kiyimlarni saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari (temir stellajlar, javon va shkaflar).

56. “Hunarmandchilik va qoʻl mehnati” yoʻnalishida “Mashina ustasi (Mexanik)”, “Elektr payvandlovchi” va “Santexnik” toʻgaraklari xonalari quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

charxlash dastgohlari;

turli oʻlchamdagi metall chizgʻichlar;

slesar iskanasi va kichik bolgʻalar;

payvandlovchi maxsus kiyimlar, qoʻlqoplar, himoya koʻzoynaklari, etiklar va himoya niqoblari (shtoklar);

metall uchun egovlar va metallni qirqish uchun qaychilar;

turli xil sirkullar, shu jumladan shtangen sirkul;

elektr parmalagich (drel) va elektr metall keskich (bolgarka);

turli xil oʻlchamdagi ombirlar;

ish stollari va stullari;

payvandlash apparatlari va tindirmali yuvish moslamalari;

yongʻin oʻchirish vositalari;

xonani shamollatish uchun ventilyatsion tizim;

plastik trubalarni kesish uchun qaychi;

xalatlar, qalpoqlar, qoʻlqoplar va himoya koʻzoynaklari;

germetik yelim pistoletlari;

plastik trubalarni montaj qilish uchun elektr dazmol;

perforator va universal otvyortka;

elektr bilan ishlash asboblari;

oʻlchash va nazorat vositalari va gaz kaliti;

kavsharlash uskunasi hamda trubalarga rezba ochish uchun lerkalar;

domkrat va mashinani koʻtaruvchi gidravlik uskuna;

avtomobil qismlari aks ettirilgan barelyef kesimli plakatlar;

havo kompressori;

qismlarni yigʻishga moʻljallangan himoya toʻsiqli temir ish stoli;

karcher uskunasi;

anjomlar, oʻquv qurollari, hujjatlar va kiyimlarni saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari (temir stellajlar, javon va shkaflar).

57. “Turizm va ekologiya” yoʻnalishida “Yosh oʻlkashunos va sayyoh”, “Yosh ekskursovod” va “Yosh ekolog va tabiatshunos” toʻgaraklari xonalari quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

chodir va sayyohlik ryukzagi;

yotoq koʻrpasi va suv idishi;

sayyoh-alpenistlarning anjomlari;

chelak, sayyohlar kotelogi, termos, termometr, sekundomer, pedometr va sayyohlar uchun bosh fonar;

sayyohlik (kemping) mebeli (stol va stullar);

sayyohlik ovqatlanish idishlari;

gulxan aksessuari va koʻp qirrali pichoq;

sayyohlik velosipedi va oyoq kiyimi;

muzlatgich va mehnat qurollari;

narvon va bogʻdorchilik qaychilari;

qushlar uchun qafaslar va qush qafasi uchun stellajlar;

mikroskop va lupa;

qushlarning ichki tuzilishi (barelyef modeli);

toʻgarak xonasining devorlariga sayyohlik va oʻlkashunoslik, tabiatga oid fotosuratlar;

anjomlar, oʻquv qurollari, hujjatlar va kiyimlarni saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari (temir stellajlar, javon va shkaflar).

58. “Turizm va ekologiya” yoʻnalishida “Oila hamshirasi” toʻgaragi xonasi quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

odam skeleti va birinchi tez tibbiy yordam anjomlari;

mikroskop va inson tanasining mulyaji;

tonometr, sterilizator va termometr;

bir martalik shpritslar va osma ukol shpritslari;

maxsus reaktorli chiqindi idishlar;

toʻgarak rahbari uchun ish joyi (ish stoli va yarim yumshoq oʻrindiqlar);

kushetka va fonendoskop;

toʻgarak aʼzolari uchun ish joylari (maxsus ish stollari va stullar toʻplami);

doskalar;

toʻgarak boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

asbob-anjomlar, oʻquv qurollari, hujjatlar va kiyimlarni saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari (temir stellajlar, javon va shkaflar).

59. “Turizm va ekologiya” yoʻnalishida “Floristika va fauna” va “Karving” toʻgarak xonalari quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

turli oʻlchamdagi gul tuvaklari;

oʻsimliklardan yasalgan gerbariylar;

quritilgan gullar aksessuarlari;

guldastalar tayyorlash uchun toʻplam;

hayvon va qushlar shakllarini yasash uchun toʻplam;

turli gullar va aksessuarlar tayyorlash uchun sovun, izalon va turli xom ashyolar;

erituvchi moslamalar;

pichoq charxi, karving, maxsus pichoqlari, qovoq tozalash qoshigʻi, ishlov berish taxtasi, likopchalar va muzlatgichlar;

toʻgarak rahbari uchun ish joyi (ish stoli va yarim yumshoq oʻrindiqlar);

toʻgarak aʼzolari uchun ish joylari (maxsus ish stollari va stullar toʻplam);

doskalar;

toʻgarak boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

anjomlar, oʻquv qurollari, hujjatlar va kiyimlarni saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari (temir stellajlar, javon va shkaflar).

60. “Turizm va ekologiya” yoʻnalishida “Landshaft dizayn” va “Ekodizayn va interer” toʻgarak xonalari quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

himoya vositalari (koʻzoynak, qoʻlqop, rezina etik va maxsus kiyim);

maysa oʻrgich apparat;

bogʻdorchilik qaychilari;

qoʻl arra, bolta, grablya (barona), ketmon, belkurak va chelak;

turli diametrdagi shlanglar;

elektr uzatuvchi kabel;

turli oʻlchamlardagi boʻyoq choʻtkasi;

toʻgarak rahbari uchun ish joyi (ish stoli va yarim yumshoq oʻrindiqlar);

toʻgarak aʼzolari uchun ish joylari (maxsus ish stollari va stullari);

doskalar;

toʻgarak turlari boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

asbob-anjomlar, oʻquv qurollari, hujjatlar va kiyimlarni saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari (temir stellajlar, javon va shkaflar).

61. “Turizm va ekologiya” yoʻnalishida “Asalarichilik” toʻgaragi xonasi quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

yuz-niqob, tutatqich;

choʻtka, asal ajratkich;

tarozi, banka-oxur, ish yashigi;

ramka yashigi, suv idishi;

arilarni ushlash moslamasi va gulchang ushlash moslamasi;

asalari uya ramkasi;

asal suzgich, shpatel va mumparda taxtachasi.

62. “Turizm va ekologiya” yoʻnalishida “Issiqxonachilik” toʻgaragi xonasi quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

issiqxona havosi tarkibidagi CO 2 gazi miqdorini tekshiruvchi moslama;

havo namligini oʻlchash vositasi;

havo namligini toʻgʻrilash uchun shamollatkichlar;

zararkunandalar va kasalliklarga qarshi kurashish anjomlari va qurilmalari;

zararkunandalar, begona oʻtlar va kasalliklarga qarshi kurashish uchun kimyoviy eritmalar;

tomchilatib va yomgʻirlatib sugʻorish qurilmalari;

dezinfeksiya vositalari;

issiqxona oʻsimlik koʻchatlarini yetishtirish uchun urugʻlar;

tuproq tarkibini aniqlovchi asbob;

mehnat qurollari.

63. “Oliy taʼlim muassasalari va maktabga tayyorlov” yoʻnalishida “Biologiya” toʻgaragi xonasi quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

xona devorlariga osilgan fanga oid koʻrgazmali qurollar;

turli hayvonlarning maketlari;

mikroskoplar, botanika va zoologiyaga oid kolleksiyalar;

odam nafas olish tizimining tuzilishi (barelyef modeli);

odam eshitish aʼzosining tuzilishi (barelyef modeli);

yurakning tuzilishi (barelyef modeli);

terining tuzilishi (barelyef modeli);

koʻrish aʼzosining tuzilishi (barelyef modeli);

odam ovqat hazm qilish traktining tuzilishi (barelyef modeli);

qurbaqaning ichki tuzilishi (barelyef modeli);

kimyoviy idishlarni quritish taxtasi;

qishloq xoʻjaligi ekinlari zararkunandalari kolleksiyasi;

mineral oʻgʻitlar kolleksiyasi;

toʻgarak rahbari uchun ish joyi (ish stoli va yarim yumshoq oʻrindiqlar);

toʻgarak aʼzolari uchun ish joylari (maxsus ish stollar va stullar);

doskalar;

toʻgarak boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

asbob-anjomlar, oʻquv qurollari, hujjatlar va kiyimlarni saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari (temir stellajlar, javon va shkaflar).

64. “Oliy taʼlim muassasalari va maktabga tayyorlov” yoʻnalishida “Fizika” toʻgaragi xonasi quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

Arximed chelagi;

laboratoriya elektron tarozisi;

kalorimetr (jismlar toʻplami bilan);

laboratoriya induktivlik gʻaltagi;

koʻrgazmali Tomson gʻaltagi;

bir qutbli va ikki qutbli pereklyuchatellar toʻplami;

ulash simlari toʻplami;

oʻzgaruvchan sigʻimli kondensator;

turli quvvatli choʻgʻlanma lampalar;

tajriba (koʻrgazmali) masshtab chizgʻichi;

taglikka oʻrnatilgan magnit strelka;

toʻgʻri magnitlar (bir juft);

taqasimon magnitlar (bir juft);

elektrostatik mayatnik;

laboratoriya mikroskopi;

shisha tayoqcha;

ebonit tayoqcha;

izolyatsiyalangan dastakli plastinkalar;

fizika kabineti uchun elektr jihozlar toʻplami;

toʻgarak rahbari uchun ish joyi (ish stoli va yarim yumshoq oʻrindiqlar);

toʻgarak aʼzolari uchun ish joyi (maxsus ish stoli va stullar);

doskalar;

toʻgarak boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

anjomlar, oʻquv qurollari, hujjatlar va kiyimlarni saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari (temir stellajlar, javon va shkaflar).

65. “Oliy taʼlim muassasalari va maktabga tayyorlov” yoʻnalishida “Kimyo” toʻgaragi xonasi quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

elektr jihozlar toʻplami;

avtomat mikropipetka;

areometrlar (silindri bilan);

elektron laboratoriya tarozisi;

distillyator (suvni haydash moslamasi);

elektr kolba isitgich;

kimyoviy moddalar (reaktivlar) toʻplami;

laboratoriya ishlari uchun shisha idishlar va jihozlar toʻplami;

kristall panjara modellari toʻplami;

oʻqituvchining tajriba-namoyishlari uchun jihozlar toʻplami;

oʻquvchilarning laboratoriya ishlari uchun kimyoviy laboratoriya idishlari toʻplami;

universal shtativ (kimyo laboratoriya xonasi uchun);

raqamli oʻquv termometri;

kimyoviy idishlarni quritish taxtasi;

kimyoviy elementlarning davriy sistemasi (infraqizil nurli va pult orqali masofadan boshqariladigan elektron jadval);

toʻgarak rahbari uchun ish joyi (ish stoli va yarim yumshoq oʻrindiqlar);

toʻgarak aʼzolari uchun ish joylari (maxsus ish stollari va stullar toʻplami);

doskalar;

toʻgarak boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

anjomlar, oʻquv qurollari, hujjatlar va kiyimlarni saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari (temir stellajlar, javon va shkaflar).

66. “Oliy taʼlim muassasalari va maktabga tayyorlov” yoʻnalishida “Matematika” toʻgaragi xonasi quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

kalkulyator, sanoq choʻplar va xona devori uchun fanga oid koʻrgazmali vositalar;

toʻgarak rahbari uchun ish joyi (ish stoli va yarim yumshoq oʻrindiqlar);

toʻgarak aʼzolari uchun ish joyi (maxsus ish stoli va stullar toʻplam);

doskalar;

toʻgarak boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

asbob-anjomlar, oʻquv qurollar, hujjatlar va kiyimlar saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari (temir stellajlar, javon va shkaflar).

67. “Oliy taʼlim muassasalari va maktabga tayyorlov” yoʻnalishida “Mental arifmetika” toʻgaragi xonasi quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

mental arifmetika uchun maxsus abakus hisoblagich;

mental arifmetika uchun maxsus polabakus;

toʻgarak rahbari uchun ish joyi (ish stoli va yarim yumshoq oʻrindiqlar);

toʻgarak aʼzolari uchun ish joylari (maxsus ish stollari va stullar);

doskalar;

toʻgarak boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

anjomlar, oʻquv qurollari, hujjatlar va kiyimlarni saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari (temir stellajlar, javon va shkaflar).

68. “Oliy taʼlim muassasalari va maktabga tayyorlov” yoʻnalishida “Ona tili va adabiyot” toʻgaragi xonasi quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

oʻzbek va jahon adabiyotidan plakatlar;

ona tilidan harflar jamlanmasi (alifbo, afisha);

toʻgarak rahbari uchun ish joyi (ish stoli va yarim yumshoq oʻrindiqlar);

toʻgarak aʼzolari uchun ish joylari (maxsus ish stoli va stullar);

doskalar;

toʻgarak boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

anjomlar, oʻquv qurollari, hujjatlar va kiyimlarni saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari (temir stellajlar, javon va shkaflar).

69. “Oliy taʼlim muassasalari va maktabga tayyorlov” yoʻnalishida “Tarix” va “Davlat va huquq asoslari” toʻgaraklari xonalari quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

tarix faniga oid plakatlar toʻplami;

davlat ramzlari tushirilgan plakatlar (bayroq, gerb, madhiya);

Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining moddalari tushirilgan plakatlar;

toʻgarak rahbari uchun ish joyi (ish stoli va yarim yumshoq oʻrindiqlar);

toʻgarak aʼzolari uchun ish joylari (maxsus ish stollari va stullar);

doskalar;

toʻgarak turlari boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

anjomlar, oʻquv qurollari, hujjatlar va kiyimlarni saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari (temir stellajlar, javon va shkaflar).

70. “Xorijiy tillar” yoʻnalishida “Rus tili” va “Ingliz tili” toʻgaraklari xonalari quyidagilar bilan taʼminlanishi lozim:

toʻgarak rahbari uchun ish joyi (ish stoli va yarim yumshoq oʻrindiqlar);

toʻgarak aʼzolari uchun ish joylari (maxsus ish stollari va stullar);

doskalari;

toʻgarak turlari boʻyicha koʻrgazmali vositalar;

suv dispanseri;

anjomlar, oʻquv qurollari, hujjatlar va kiyimlarni saqlash uchun moʻljallangan maxsus mebel jihozlari(temir stellajlar, javon va shkaflar).

5-bob. Yakuniy qoida

71. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.

Vazir E. KARIMOVA

Ijtimoiy himoya milliy agentligi direktori M. OLLOYOROV

Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil A. BURIYEV

Iqtisodiyot va moliya vaziri J. KUCHKAROV

Texnik jihatdan tartibga solish agentligi d irektori v.v.b T. MASHANPIN

Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi v aziri Sh. XIDOYATOV

Savdo-sanoat palatasi raisi D. VAXABOV

Favqulodda vaziyatlar v aziri B. KUDRATXODJAYEV

Sogʻliqni saqlash v aziri A. XUDAYAROV

Toshkent sh.,

2026-yil 28-yanvar,

2026-yil 28-yanvar

2026-yil 19-yanvar

2026-yil 16-yanvar

2026-yil 14-yanvar

2026-yil 9-yanvar

2025-yil 29-dekabr

20-mh-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.01.2026-y., 10/26/3765/0089-son)

lex.uz