📅 2026-yil 27-fevral · Vazirlar Mahkamasi qarorlari
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
UzbekAI
📅 2026 йил 27 февраль · Вазирлар Маҳкамаси қарорлари
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 27 февраля 2026 г. · Постановления Кабинета Министров
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 27 February 2026 · Cabinet of Ministers resolutions
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
Нарх ўзгарувчанлиги даврида молиявий хавф-хатарлардан самарали ҳимоя қилишни ташкил этишнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Кичик ва ўрта бизнеснинг иқтисодиётдаги ўрнини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2025 йил 19 мартдаги ПФ-50-сон Фармони ижросини таъминлаш, шунингдек, маҳаллий тадбиркорлик субъектларини нарх ўзгарувчанлиги даврида молиявий хавф-хатарлардан самарали ҳимоя қилиш ва қўшимча даромад манбаини шакллантириш бўйича уларни халқаро товар деривативлари савдоларида тўғридан-тўғри иштирок этишлари учун етарли шарт-шароитларни яратиш, товар-хомашё биржалари соҳасига замонавий савдо воситаларини жорий қилишни изчил давом эттириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси ҳамда Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг «Ўзбекистон республика товар-хом ашё биржаси» АЖ (кейинги ўринларда — Республика биржаси) ҳузурида хорижий инвестициялар иштирокидаги «UZEX Global» масъулияти чекланган жамиятини (кейинги ўринларда — Халқаро биржа воситачиси) ташкил қилиш тўғрисидаги таклифига розилик берилсин.
2. Республика биржаси Халқаро биржа воситачиси фаолиятини муваффақиятли ташкил қилиш учун дунёнинг етакчи товар биржалари савдолари тизимига кириш бўйича етарли тажрибага эга ва халқаро тан олинган инвестиция компаниясини жалб қилиш чораларини кўрсин. Бунда қуйидагилар Халқаро биржа воситачиси фаолиятининг асосий йўналишлари сифатида назарда тутилсин:
маҳаллий тадбиркорлик субъектлари (пахта-тўқимачилик корхоналари, электротехника саноати корхоналари, буғдой етиштирувчилар ва бошқалар) келгуси йиллар учун ишлаб чиқариладиган товарлар нархларининг ноқулай ўзгаришидан молиявий ҳимояланиш учун халқаро товар деривативлари биржалари, шу жумладан, Нью-Йорк интерконтиненталь биржаси, Лондон металл биржаси, Чикаго товар биржаси ва бошқа биржаларнинг товар деривативлари савдоларида иштирок этишлари учун зарур шарт-шароитлар яратиш;
маҳаллий тадбиркорлик субъектларининг молиявий саводхонлигини ошириш мақсадида ўқув семинарлари ва маҳорат сабоқларини ўтказиш;
«ўзбек миллий товар деривативлари» савдолари тизимини амалиётга жорий қилишга кўмаклашиш.
3. Белгилансинки, Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси халқаро товар деривативлари савдоларида маҳаллий тадбиркорлик субъектларининг иштирокини мувофиқлаштириш ва уларни тартибга солиш, соҳани ривожлантириш, халқаро товар деривативлари савдолари иштирокчиларига махсус ўқув курсларини ташкил этиш, хорижий давлатлардаги масъул тартибга солувчи ташкилотлар ҳамда халқаро молия институтлари билан ҳамкорлик қилиш бўйича ваколатли орган (кейинги ўринларда — ваколатли орган) ҳисобланади.
4. Маҳаллий тадбиркорлик субъектлари халқаро товар деривативлари савдоларида иштирок этган ҳолда савдо қилиши, шунингдек, ички ва ташқи товар бозорларидаги нархлар ўзгаришларидан ҳимояланиши (хеджирлаш) ва қўшимча даромад олиши учун шарт-шароит яратилишида қуйидагилар назарда тутилади:
Халқаро биржа воситачиси томонидан маҳаллий тадбиркорлик субъектлари халқаро товар деривативлари савдоларида иштирок этган ҳолда тўғридан-тўғри савдо қилиши учун зарур технологик ечим ва операцион шароитларни яратиш;
Халқаро биржа воситачиси томонидан маҳаллий тадбиркорлик субъектлари халқаро товар деривативлари савдоларида тўғридан-тўғри иштирок этиши ва таваккалчиликларни бошқариш (риск-менежмент) бўйича консалтинг хизматларини кўрсатиш;
маҳаллий тадбиркорлик субъектларини Халқаро биржа воситачисида рўйхатдан ўтказиш, унда иккиламчи ҳисобварақларни очиш ва мазкур ҳисобварақларга миллий валютада аванс маблағларини киритиш;
Халқаро биржа воситачиси томонидан маҳаллий тадбиркорлик субъектлари шахсий ҳисобварақлари алоҳида юритилишини (сегрегациясини) таъминлаш;
Халқаро биржа воситачиси маҳаллий тадбиркорлик субъектлари томонидан миллий валютада киритилган маблағларни чет эл валютасига онлайн айирбошлашни (конвертация қилишни) таъминлаши ва ушбу маблағларни маҳаллий тадбиркорлик субъектларини халқаро товар деривативлари савдоларида иштирок этиши учун йўналтириш;
Халқаро биржа воситачиси ҳисобварағидаги чет эл валютасидан фақат маҳаллий тадбиркорлик субъектлари халқаро товар деривативлари савдоларида иштирок этиши мақсадида фойдаланиш;
Халқаро биржа воситачисида рўйхатдан ўтган ва етарли маблағларни киритган маҳаллий тадбиркорлик субъектлари тўғридан-тўғри халқаро товар деривативлари савдоларида иштирок этишини таъминлаш;
Халқаро биржа воситачиси маҳаллий тадбиркорлик субъектларининг буюртмаси асосида уларнинг бўш маблағлари, шу жумладан, халқаро товар деривативлари савдоларидан келиб тушган даромадни миллий валютада қайтариб бериши;
маҳаллий тадбиркорлик субъектлари халқаро товар деривативлари савдолари иштирокидан олинган даромадлардан нархлар ўзгарувчанлиги натижасида келиб чиққан молиявий йўқотишларни қоплаш учун фойдаланиши;
Халқаро биржа воситачиси томонидан маҳаллий тадбиркорлик субъектларининг халқаро товар деривативлари савдоларида иштироки бўйича ёзувларни юритиш ва сақлаш;
Халқаро биржа воситачиси ваколатли органга ҳар бир маҳаллий тадбиркорлик субъекти кесимида уларнинг иккиламчи ҳисобварақлари қолдиқлари ва айланмалар тўғрисидаги маълумотлар ҳамда халқаро товар деривативлари савдоларида иштирок этиш натижалари бўйича ҳисоботларни тақдим этиб бориши.
5. Маҳаллий тадбиркорлик субъектларининг халқаро товар деривативлари савдоларида иштирок этиш учун миллий валютада киритилган маблағларини Халқаро биржа воситачиси томонидан чет эл валютасига айирбошлаш ва халқаро товар деривативлари биржаларига ўтказишга рухсат берилсин.
6. Ваколатли орган Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳамда бошқа манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда уч ой муддатда илғор хорижий тажриба асосида маҳаллий тадбиркорлик субъектлари халқаро товар деривативлари биржаларида иштирок этиши устидан назоратни таъминлаш ва уларнинг манфаатларини ҳимоя қилишни кўзда тутувчи тартибни Вазирлар Маҳкамасига киритсин.
7. Ушбу қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари — иқтисодиёт ва молия вазири Ж.А. Қўчқоров зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Тошкент ш.,
2026 йил 27 февраль,
82-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
Narx oʻzgaruvchanligi davrida moliyaviy xavf-xatarlardan samarali himoya qilishni tashkil etishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Kichik va oʻrta biznesning iqtisodiyotdagi oʻrnini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2025-yil 19-martdagi PF-50-son Farmoni ijrosini taʼminlash, shuningdek, mahalliy tadbirkorlik subyektlarini narx oʻzgaruvchanligi davrida moliyaviy xavf-xatarlardan samarali himoya qilish va qoʻshimcha daromad manbaini shakllantirish boʻyicha ularni xalqaro tovar derivativlari savdolarida toʻgʻridan-toʻgʻri ishtirok etishlari uchun yetarli shart-sharoitlarni yaratish, tovar-xomashyo birjalari sohasiga zamonaviy savdo vositalarini joriy qilishni izchil davom ettirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligining “Oʻzbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasi” AJ (keyingi oʻrinlarda — Respublika birjasi) huzurida xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi “UZEX Global” masʼuliyati cheklangan jamiyatini (keyingi oʻrinlarda — Xalqaro birja vositachisi) tashkil qilish toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin.
2. Respublika birjasi Xalqaro birja vositachisi faoliyatini muvaffaqiyatli tashkil qilish uchun dunyoning yetakchi tovar birjalari savdolari tizimiga kirish boʻyicha yetarli tajribaga ega va xalqaro tan olingan investitsiya kompaniyasini jalb qilish choralarini koʻrsin. Bunda quyidagilar Xalqaro birja vositachisi faoliyatining asosiy yoʻnalishlari sifatida nazarda tutilsin:
mahalliy tadbirkorlik subyektlari (paxta-toʻqimachilik korxonalari, elektrotexnika sanoati korxonalari, bugʻdoy yetishtiruvchilar va boshqalar) kelgusi yillar uchun ishlab chiqariladigan tovarlar narxlarining noqulay oʻzgarishidan moliyaviy himoyalanish uchun xalqaro tovar derivativlari birjalari, shu jumladan, Nyu-York interkontinental birjasi, London metall birjasi, Chikago tovar birjasi va boshqa birjalarning tovar derivativlari savdolarida ishtirok etishlari uchun zarur shart-sharoitlar yaratish;
mahalliy tadbirkorlik subyektlarining moliyaviy savodxonligini oshirish maqsadida oʻquv seminarlari va mahorat saboqlarini oʻtkazish;
“oʻzbek milliy tovar derivativlari” savdolari tizimini amaliyotga joriy qilishga koʻmaklashish.
3. Belgilansinki, Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi xalqaro tovar derivativlari savdolarida mahalliy tadbirkorlik subyektlarining ishtirokini muvofiqlashtirish va ularni tartibga solish, sohani rivojlantirish, xalqaro tovar derivativlari savdolari ishtirokchilariga maxsus oʻquv kurslarini tashkil etish, xorijiy davlatlardagi masʼul tartibga soluvchi tashkilotlar hamda xalqaro moliya institutlari bilan hamkorlik qilish boʻyicha vakolatli organ (keyingi oʻrinlarda — vakolatli organ) hisoblanadi.
4. Mahalliy tadbirkorlik subyektlari xalqaro tovar derivativlari savdolarida ishtirok etgan holda savdo qilishi, shuningdek, ichki va tashqi tovar bozorlaridagi narxlar oʻzgarishlaridan himoyalanishi (xedjirlash) va qoʻshimcha daromad olishi uchun shart-sharoit yaratilishida quyidagilar nazarda tutiladi:
Xalqaro birja vositachisi tomonidan mahalliy tadbirkorlik subyektlari xalqaro tovar derivativlari savdolarida ishtirok etgan holda toʻgʻridan-toʻgʻri savdo qilishi uchun zarur texnologik yechim va operatsion sharoitlarni yaratish;
Xalqaro birja vositachisi tomonidan mahalliy tadbirkorlik subyektlari xalqaro tovar derivativlari savdolarida toʻgʻridan-toʻgʻri ishtirok etishi va tavakkalchiliklarni boshqarish (risk-menejment) boʻyicha konsalting xizmatlarini koʻrsatish;
mahalliy tadbirkorlik subyektlarini Xalqaro birja vositachisida roʻyxatdan oʻtkazish, unda ikkilamchi hisobvaraqlarni ochish va mazkur hisobvaraqlarga milliy valyutada avans mablagʻlarini kiritish;
Xalqaro birja vositachisi tomonidan mahalliy tadbirkorlik subyektlari shaxsiy hisobvaraqlari alohida yuritilishini (segregatsiyasini) taʼminlash;
Xalqaro birja vositachisi mahalliy tadbirkorlik subyektlari tomonidan milliy valyutada kiritilgan mablagʻlarni chet el valyutasiga onlayn ayirboshlashni (konvertatsiya qilishni) taʼminlashi va ushbu mablagʻlarni mahalliy tadbirkorlik subyektlarini xalqaro tovar derivativlari savdolarida ishtirok etishi uchun yoʻnaltirish;
Xalqaro birja vositachisi hisobvaragʻidagi chet el valyutasidan faqat mahalliy tadbirkorlik subyektlari xalqaro tovar derivativlari savdolarida ishtirok etishi maqsadida foydalanish;
Xalqaro birja vositachisida roʻyxatdan oʻtgan va yetarli mablagʻlarni kiritgan mahalliy tadbirkorlik subyektlari toʻgʻridan-toʻgʻri xalqaro tovar derivativlari savdolarida ishtirok etishini taʼminlash;
Xalqaro birja vositachisi mahalliy tadbirkorlik subyektlarining buyurtmasi asosida ularning boʻsh mablagʻlari, shu jumladan, xalqaro tovar derivativlari savdolaridan kelib tushgan daromadni milliy valyutada qaytarib berishi;
mahalliy tadbirkorlik subyektlari xalqaro tovar derivativlari savdolari ishtirokidan olingan daromadlardan narxlar oʻzgaruvchanligi natijasida kelib chiqqan moliyaviy yoʻqotishlarni qoplash uchun foydalanishi;
Xalqaro birja vositachisi tomonidan mahalliy tadbirkorlik subyektlarining xalqaro tovar derivativlari savdolarida ishtiroki boʻyicha yozuvlarni yuritish va saqlash;
Xalqaro birja vositachisi vakolatli organga har bir mahalliy tadbirkorlik subyekti kesimida ularning ikkilamchi hisobvaraqlari qoldiqlari va aylanmalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar hamda xalqaro tovar derivativlari savdolarida ishtirok etish natijalari boʻyicha hisobotlarni taqdim etib borishi.
5. Mahalliy tadbirkorlik subyektlarining xalqaro tovar derivativlari savdolarida ishtirok etish uchun milliy valyutada kiritilgan mablagʻlarini Xalqaro birja vositachisi tomonidan chet el valyutasiga ayirboshlash va xalqaro tovar derivativlari birjalariga oʻtkazishga ruxsat berilsin.
6. Vakolatli organ Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda uch oy muddatda ilgʻor xorijiy tajriba asosida mahalliy tadbirkorlik subyektlari xalqaro tovar derivativlari birjalarida ishtirok etishi ustidan nazoratni taʼminlash va ularning manfaatlarini himoya qilishni koʻzda tutuvchi tartibni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
7. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — iqtisodiyot va moliya vaziri J.A. Qoʻchqorov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2026-yil 27-fevral,
82-son