UzbekAI

ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ПРЕЗИДЕНТИНИНГ

ФАРМОЙИШИ

Ёшлар орасида китобхонлик дастурини кенг жорий этиш ва уларнинг қизиқишларини қўллаб-қувватлаш тўғрисида

Ўзбекистон Республикаси ва Бирлашган Араб Амирликлари ўртасида икки томонлама муносабатларни янада мустаҳкамлаш, Бирлашган Араб Амирликлари тажрибаси асосида ёшлар орасида китобхонлик маданиятини кенг оммалаштириш, уларнинг мутолаа саводхонлигини ошириш ва китоб ўқишга бўлган қизиқишини қўллаб-қувватлаш ҳамда рағбатлантириш мақсадида қарор қиламан:

1. 2026 йилдан бошлаб ҳар йили умумтаълим мактабларида таҳсил олаётган ёшларнинг китоб ўқишга бўлган қизиқишини қўллаб-қувватлаш ҳамда рағбатлантиришга қаратилган миллий китобхонлик ҳаракати (кейинги ўринларда — Дастур)ни ўтказиб бориш амалиёти жорий қилинсин ва унинг асосий вазифалари этиб қуйидагилар белгилансин:

(а) жамиятда китобхонликни оммалаштириш ҳамда мактаблардаги ўқувчи ёшларнинг китобга қизиқишини тизимли кучайтириб бориш;

(б) республиканинг олис ҳудудларида аҳолининг китобхонлик даражаси ва ёшга доир китобхонлик маданиятини ривожлантириш;

(в) кутубхоналар ва таълим даргоҳларини бадиий, касбий ва соҳавий адабиётлар билан таъминлаш ва аҳолига ахборот-кутубхона хизмати кўрсатилишини жадаллаштириш;

(г) ёшларнинг танқидий ва креатив фикрлашини ривожлантириш ҳамда китобхонликка қизиқишини қўллаб-қувватлаш ва рағбатлантириш.

2. Белгилансинки:

(а) Дастур ҳар йили умуммиллий танлов шаклида 3 босқичда амалга оширилади.

Бунда дастлабки босқич «kitobxonlikharakati.uz» электрон платформасида (кейинги ўринларда — платформа) рўйхатдан ўтган ҳолда онлайн, иккинчи ва учинчи босқичлар эса бевосита иштирок этиш форматида вилоят ва республика даражасида ўтказилади;

(б) Дастурда иштирокчилар 3 та ёш тоифасида иштирок этиб, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги томонидан белгиланган тартибда сараланади ҳамда юқори синф тоифалари (6 — 8-синф, 9 — 11-синф) бўйича ғолиб ва совриндорлар пул мукофоти ва сертификатлар билан тақдирланади. Бунда:

(i) биринчи ўринни эгаллаган жами икки нафар ғолибнинг ҳар бири 50 минг АҚШ доллари миқдорида бирйўла тўланадиган пул мукофоти ва диплом билан;

(ii) иккинчи ўринни эгаллаган жами икки нафар совриндорнинг ҳар бири 30 минг АҚШ доллари миқдорида бирйўла тўланадиган пул мукофоти ва диплом билан;

(iii) учинчи ўринни эгаллаган жами икки нафар совриндорнинг ҳар бири 15 минг АҚШ доллари миқдорида бирйўла тўланадиган пул мукофоти ва диплом билан;

(iv) бешта қўшимча номинациялар бўйича совриндорларнинг ҳар бири 10 минг АҚШ доллари миқдорида бирйўла тўланадиган пул мукофоти ва диплом билан тақдирланади.

(в) Дастур доирасида барча ўқувчи-ёшларнинг иштирокини таъминлаш ва уларга тенг имкониятлар яратиш мақсадида А.Навоий номидаги Ўзбекистон Миллий кутубхонаси, Республика болалар кутубхонаси ҳамда барча ахборот-кутубхона марказлари ва мактаб кутубхоналари зарур ўқув ресурслари билан таъминланади;

(г) Дастурни ўтказиш билан боғлиқ харажатлар Ёшлар ишлари агентлигининг Ёшларга оид давлат сиёсатини қўллаб-қувватлаш жамғармаси ҳамда Мактабгача ва мактаб таълими вазирлигига ривожланиш дастурлари учун ажратилган маблағлар ҳисобидан тенг улушларда қопланади.

3. Ёшлар ишлари агентлиги:

(а) Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги билан биргаликда бир ой муддатда миллий китобхонлик ҳаракатини ташкил этиш ва ўтказиш жараёнларини тартибга солиш бўйича чора-тадбирларни ишлаб чиқсин ва тасдиқлаш учун Вазирлар Маҳкамасига киритсин.

Бунда танловни ўтказиш, иштирокчиларни баҳолаш ва саралаш, шунингдек, ғолибларни мукофотлаш ва рағбатлантиришнинг аниқ механизмларини ишлаб чиқиш назарда тутилсин;

(б) бир ой муддатда платформани синов тарзида ишга туширсин ҳамда платформада иштирокчиларнинг рўйхатдан ўтиши ва уларнинг иштироки тизимли ташкил этилишини таъминласин, шунингдек, тизимда электрон ва аудиокитоблардан фойдаланиш учун шароитларни яратсин;

(в) Рақамли технологиялар вазирлиги ва «Киберхавфсизлик маркази» ДМ билан биргаликда уч ой муддатда ишлаб чиқилган платформани белгиланган тартибда экспертизадан ўтказиш чораларини кўрсин;

(г) кенг аҳоли қамровини ошириш мақсадида Дастур бўйича ахборот кампаниясини ишга туширсин ва маҳаллалар кесимида тарғибот ишларини олиб борсин;

(д) Дастурни юқори савияда ташкил этиш ва ўтказиш бўйича зарур чора-тадбирларни амалга оширсин;

(ж) Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги ва Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси билан биргаликда танловнинг баҳолаш жараёнларига адабиётшунос олимлар, ёзувчилар ва таълим соҳаси вакилларидан иборат мустақил экспертлик комиссияларини ташкил этсин.

4. Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги:

(а) икки ҳафта муддатда дастур доирасида танланган китобларнинг рўйхатини ишлаб чиқсин;

(б) Дастурда ўқувчи ва ўқитувчиларнинг фаол иштирокини таъминласин ҳамда уларнинг вилоят ва республика босқичларида иштироки учун зарур шароитларни яратиб борсин;

(в) маҳаллий ҳокимликлар билан биргаликда Дастурнинг ҳудудий босқичларини самарали ўтказилишини ташкил этсин;

(г) йил якунига қадар республикадаги мактаб кутубхоналарини бадиий адабиётларнинг мавжуд ҳолатини ўрганиш мақсадида инвентаризациядан ўтказсин ва уларни зарур адабиётлар билан таъминлаш юзасидан Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритсин.

5. Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси ва Ўзбекистон миллий ахборот агентлиги Дастур доирасида ўтказиладиган тадбирларни оммавий ахборот воситаларида, жумладан, интернет ва ижтимоий тармоқларда кенг ёритилишини таъминласин.

6. Мазкур фармойиш ижросини муҳокама қилиб бориш, ижро учун масъул ташкилотлар фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси раҳбарининг таълимни ислоҳ қилиш бўйича ўринбосари И.Т. Сираджев зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2026 йил 22 май,

Ф- 33 -сон

lex.uz

OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI PREZIDENTINING

FARMOYISHI

Yoshlar orasida kitobxonlik dasturini keng joriy etish va ularning qiziqishlarini qoʻllab-quvvatlash toʻgʻrisida

Oʻzbekiston Respublikasi va Birlashgan Arab Amirliklari oʻrtasida ikki tomonlama munosabatlarni yanada mustahkamlash, Birlashgan Arab Amirliklari tajribasi asosida yoshlar orasida kitobxonlik madaniyatini keng ommalashtirish, ularning mutolaa savodxonligini oshirish va kitob oʻqishga boʻlgan qiziqishini qoʻllab-quvvatlash hamda ragʻbatlantirish maqsadida qaror qilaman:

1. 2026-yildan boshlab har yili umumtaʼlim maktablarida tahsil olayotgan yoshlarning kitob oʻqishga boʻlgan qiziqishini qoʻllab-quvvatlash hamda ragʻbatlantirishga qaratilgan milliy kitobxonlik harakati (keyingi oʻrinlarda — Dastur)ni oʻtkazib borish amaliyoti joriy qilinsin va uning asosiy vazifalari etib quyidagilar belgilansin:

(a) jamiyatda kitobxonlikni ommalashtirish hamda maktablardagi oʻquvchi yoshlarning kitobga qiziqishini tizimli kuchaytirib borish;

(b) respublikaning olis hududlarida aholining kitobxonlik darajasi va yoshga doir kitobxonlik madaniyatini rivojlantirish;

(v) kutubxonalar va taʼlim dargohlarini badiiy, kasbiy va sohaviy adabiyotlar bilan taʼminlash va aholiga axborot-kutubxona xizmati koʻrsatilishini jadallashtirish;

(g) yoshlarning tanqidiy va kreativ fikrlashini rivojlantirish hamda kitobxonlikka qiziqishini qoʻllab-quvvatlash va ragʻbatlantirish.

2. Belgilansinki:

(a) Dastur har yili umummilliy tanlov shaklida 3 bosqichda amalga oshiriladi.

Bunda dastlabki bosqich “kitobxonlikharakati.uz” elektron platformasida (keyingi oʻrinlarda — platforma) roʻyxatdan oʻtgan holda onlayn, ikkinchi va uchinchi bosqichlar esa bevosita ishtirok etish formatida viloyat va respublika darajasida oʻtkaziladi;

(b) Dasturda ishtirokchilar 3 ta yosh toifasida ishtirok etib, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi tomonidan belgilangan tartibda saralanadi hamda yuqori sinf toifalari (6 — 8-sinf, 9 — 11-sinf) boʻyicha gʻolib va sovrindorlar pul mukofoti va sertifikatlar bilan taqdirlanadi. Bunda:

(i) birinchi oʻrinni egallagan jami ikki nafar gʻolibning har biri 50 ming AQSH dollari miqdorida biryoʻla toʻlanadigan pul mukofoti va diplom bilan;

(ii) ikkinchi oʻrinni egallagan jami ikki nafar sovrindorning har biri 30 ming AQSH dollari miqdorida biryoʻla toʻlanadigan pul mukofoti va diplom bilan;

(iii) uchinchi oʻrinni egallagan jami ikki nafar sovrindorning har biri 15 ming AQSH dollari miqdorida biryoʻla toʻlanadigan pul mukofoti va diplom bilan;

(iv) beshta qoʻshimcha nominatsiyalar boʻyicha sovrindorlarning har biri 10 ming AQSH dollari miqdorida biryoʻla toʻlanadigan pul mukofoti va diplom bilan taqdirlanadi.

(v) Dastur doirasida barcha oʻquvchi-yoshlarning ishtirokini taʼminlash va ularga teng imkoniyatlar yaratish maqsadida A.Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi, Respublika bolalar kutubxonasi hamda barcha axborot-kutubxona markazlari va maktab kutubxonalari zarur oʻquv resurslari bilan taʼminlanadi;

(g) Dasturni oʻtkazish bilan bogʻliq xarajatlar Yoshlar ishlari agentligining Yoshlarga oid davlat siyosatini qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi hamda Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligiga rivojlanish dasturlari uchun ajratilgan mablagʻlar hisobidan teng ulushlarda qoplanadi.

3. Yoshlar ishlari agentligi:

(a) Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi bilan birgalikda bir oy muddatda milliy kitobxonlik harakatini tashkil etish va oʻtkazish jarayonlarini tartibga solish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqsin va tasdiqlash uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.

Bunda tanlovni oʻtkazish, ishtirokchilarni baholash va saralash, shuningdek, gʻoliblarni mukofotlash va ragʻbatlantirishning aniq mexanizmlarini ishlab chiqish nazarda tutilsin;

(b) bir oy muddatda platformani sinov tarzida ishga tushirsin hamda platformada ishtirokchilarning roʻyxatdan oʻtishi va ularning ishtiroki tizimli tashkil etilishini taʼminlasin, shuningdek, tizimda elektron va audiokitoblardan foydalanish uchun sharoitlarni yaratsin;

(v) Raqamli texnologiyalar vazirligi va “Kiberxavfsizlik markazi” DM bilan birgalikda uch oy muddatda ishlab chiqilgan platformani belgilangan tartibda ekspertizadan oʻtkazish choralarini koʻrsin;

(g) keng aholi qamrovini oshirish maqsadida Dastur boʻyicha axborot kampaniyasini ishga tushirsin va mahallalar kesimida targʻibot ishlarini olib borsin;

(d) Dasturni yuqori saviyada tashkil etish va oʻtkazish boʻyicha zarur chora-tadbirlarni amalga oshirsin;

(j) Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi va Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi bilan birgalikda tanlovning baholash jarayonlariga adabiyotshunos olimlar, yozuvchilar va taʼlim sohasi vakillaridan iborat mustaqil ekspertlik komissiyalarini tashkil etsin.

4. Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi:

(a) ikki hafta muddatda dastur doirasida tanlangan kitoblarning roʻyxatini ishlab chiqsin;

(b) Dasturda oʻquvchi va oʻqituvchilarning faol ishtirokini taʼminlasin hamda ularning viloyat va respublika bosqichlarida ishtiroki uchun zarur sharoitlarni yaratib borsin;

(v) mahalliy hokimliklar bilan birgalikda Dasturning hududiy bosqichlarini samarali oʻtkazilishini tashkil etsin;

(g) yil yakuniga qadar respublikadagi maktab kutubxonalarini badiiy adabiyotlarning mavjud holatini oʻrganish maqsadida inventarizatsiyadan oʻtkazsin va ularni zarur adabiyotlar bilan taʼminlash yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritsin.

5. Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi va Oʻzbekiston milliy axborot agentligi Dastur doirasida oʻtkaziladigan tadbirlarni ommaviy axborot vositalarida, jumladan, internet va ijtimoiy tarmoqlarda keng yoritilishini taʼminlasin.

6. Mazkur farmoyish ijrosini muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbarining taʼlimni isloh qilish boʻyicha oʻrinbosari I.T. Siradjev zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2026-yil 22-may,

F- 33 -son

lex.uz