UzbekAI

Ўзбекистон Республикасининг Қонуни

Шаҳарсозлик реновацияси тўғрисида

Қонунчилик палатаси томонидан 2025 йил 9 сентябрда қабул қилинган Сенат томонидан 2026 йил 7 апрелда маъқулланган

1-боб. Умумий қоидалар

1-модда. Ушбу Қонуннинг мақсади ва қўлланилиш соҳаси

Ушбу Қонуннинг мақсади шаҳарсозлик реновацияси соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат.

Мазкур Қонуннинг амал қилиши ер участкаларини компенсация эвазига жамоат эҳтиёжлари учун олиб қўйиш ва хусусий мулк бўлган ер участкаларини қайта сотиб олиш тартиб-таомилларига, моддий маданий мерос объектларини тузатиш ва таъмирлашга ҳамда бўш турган ер участкаларида янги массив ҳудудларини ташкил этиш соҳасидаги муносабатларга нисбатан татбиқ этилмайди.

2-модда. Шаҳарсозлик реновацияси тўғрисидаги қонунчилик

Шаҳарсозлик реновацияси тўғрисидаги қонунчилик ушбу Қонун ва бошқа қонунчилик ҳужжатларидан иборатдир.

Агар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида Ўзбекистон Республикасининг шаҳарсозлик реновацияси тўғрисидаги қонунчилигида назарда тутилганидан бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартнома қоидалари қўлланилади.

3-модда. Асосий тушунчалар

Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

ер участкаларини қайта режалаштириш — реновация лойиҳаси доирасида аҳоли пунктининг бош режасида ва батафсил режалаштириш лойиҳасида назарда тутилган аҳоли пунктларининг ҳудудий зоналарини ўзгартириш;

ҳуқуқ эгаси — шаҳарсозлик реновацияси ҳудудида жойлашган кўчмас мулк объектларининг эгалари бўлган ва ер участкаларига нисбатан мерос қилиб қолдириладиган умрбод эгалик қилиш, доимий фойдаланиш, ижара (бундан иккиламчи ижара ҳуқуқи мустасно), мулк ҳуқуқи ёки қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган бошқа ҳуқуқ тури асосида эгалик қилаётган жисмоний ёки юридик шахс;

оммавий баҳолаш — кўчмас мулк объектларини уларнинг бозор нархига яқин бўлган қийматини аниқлаш мақсадида давлат томонидан даврий равишда амалга ошириладиган баҳолаш;

реновация лойиҳаси — шаҳарсозлик реновацияси ҳудудида аҳоли пунктининг бош режасига, батафсил режалаштириш лойиҳасига мувофиқ тарзда урбанизация жараёнларини инобатга олган ҳолда, техник-иқтисодий асосни, техник-иқтисодий ҳисоб-китобларни ҳамда батафсил лойиҳа ечимларини ўз ичига олган ҳужжатлар йиғмажилдидан иборат ҳужжат;

реновация лойиҳасининг концепцияси — шаҳарсозлик реновацияси ҳудудидаги ер участкасининг ҳамда унда жойлашган турар ва нотурар жой тоифасидаги объектларнинг шаҳарсозлик реновацияси амалга оширилишини режалаштириш натижасида шаклланадиган дастлабки лойиҳавий кўриниши акс этган ҳужжат;

учинчи шахслар — шаҳарсозлик реновацияси ҳудудида доимий яшамайдиган жисмоний шахслар ёки реновация лойиҳасини амалга ошириш истагини билдирган инвесторлар ёхуд қурилиш ташкилотлари;

шаҳарсозлик ҳужжатлари — ҳудудларни ва аҳоли пунктларини ривожлантиришни шаҳарсозлик жиҳатидан режалаштириш тўғрисидаги ҳамда уларни қуриш ҳақидаги тасдиқланган ҳужжатлар;

шаҳарсозлик реновацияси — шаҳарсозлик ҳужжатларига кўра ишлаб чиқилган реновация лойиҳасига мувофиқ ҳудудни меъморий, ижтимоий, иқтисодий ва экологик жиҳатдан яхшилашга, шунингдек ушбу ҳудудда жойлашган биноларни, иншоотларни яшаш ва фойдаланиш учун яроқли, қулай ҳамда энергия жиҳатидан самарадор ҳолатга келтиришга, шу жумладан улардан самарали фойдаланишга ҳамда ер участкаларини қайта режалаштиришга қаратилган чора-тадбирлар мажмуи;

шаҳарсозлик реновацияси дастури — ушбу Қонунга мувофиқ Шаҳарсозлик реновациясини амалга оширишни мувофиқлаштириш бўйича республика кенгашининг ёки шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш бўйича ҳудудий кенгашларнинг қарори билан тасдиқланадиган, ижрочилар олдига аниқ мақсадлар ва вазифалар қўйилган, реновация лойиҳасини амалга оширишнинг аниқ муддатлари белгиланган реновация лойиҳасини амалга ошириш тўғрисидаги расмий ҳужжат;

шаҳарсозлик реновацияси ҳудуди — реновация лойиҳаси асосида аниқ чегараларга эга бўлган, шаҳарсозлик реновацияси дастурида назарда тутилган ҳудуд;

ҳудуд аҳолисининг ижтимоий ҳаётига жиддий таъсир қиладиган ҳолатлар — муайян ҳудудда аҳолининг ҳаётига таҳдид соладиган экологик, техноген ёки табиий офат хавфларининг мавжудлигини, ёнғин хавфсизлиги талабларига жавоб бермаслигини, муҳандислик коммуникациялари ва ижтимоий инфратузилма объектлари билан таъминланмаганлигини инобатга олган ҳолда ер участкаларини қайта режалаштиришни назарда тутадиган ва шу асосда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланадиган ҳолатлар;

юқорига ўсиш тамойили — урбанизация жараёнларини инобатга олган ҳолда биноларнинг, иншоотларнинг дастлабки ҳолатидан вертикал кенгайиши;

келишув битими — шаҳарсозлик реновацияси дастурининг иштирокчилари (давлат, учинчи шахслар ва ҳуқуқ эгалари) ўртасида тузиладиган, шаҳарсозлик реновациясида иштирок этиш (қисман иштирок этиш) ёки компенсация тўлаш элементларини ўз ичига олган шартнома.

4-модда. Шаҳарсозлик реновацияси асослари ва мақсадлари

Шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш учун қуйидагилар асос бўлади:

шаҳарсозлик реновацияси ҳудудида жойлашган турар ва нотурар жой тоифасидаги объектларнинг эскирганлиги, яшаш ва фойдаланиш учун яроқсиз бўлиб, авария ҳолатига келиб қолганлиги;

ҳудуд аҳолисининг ижтимоий ҳаётига жиддий таъсир қиладиган ҳолатларнинг мавжудлиги.

Шаҳарсозлик реновациясининг асосий мақсадлари қуйидагилардан иборат:

реновация лойиҳаси асосида ҳудудни меъморий, ижтимоий, иқтисодий ва экологик жиҳатдан яхшилаш;

эскирган, яшаш ва фойдаланиш учун яроқсиз деб топилган, авария ҳолатига келиб қолган уй-жой фондини инсон яшаши ва фойдаланиши учун яроқли ҳолатга келтириш;

ҳудуд аҳолисининг ижтимоий ҳаётига жиддий таъсир қиладиган ҳолатларни бартараф этиш;

уй-жой фондидан фойдаланиш қулайлигини ва самарадорлигини ошириш ҳамда ундаги шароитларни яхшилаш;

замонавий талабларга жавоб берадиган муҳандислик коммуникацияларини ва ижтимоий инфратузилмани яратиш, энергия самарадорлиги кўрсаткичларини яхшилаш.

5-модда. Шаҳарсозлик реновацияси турлари ва ташаббускор субъектлар

Шаҳарсозлик реновацияси реновация лойиҳасига асосан амалга ошириладиган қуйидаги турлардан иборат:

мавжуд объектни асосий конструкциясини ўзгартирмасдан реконструкция қилиш;

мавжуд объектни бузиш ва бўшаган ер участкасида бузилган объект тоифасидаги янги объектни қуриш;

яшил ҳудудларни ва бошқа ҳудудий зоналарни ташкил этиш.

Шаҳарсозлик реновацияси дастури доирасида ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган шаҳарсозлик реновацияси турларининг бири ёки бир нечтаси қўлланилиши мумкин.

Шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш бўйича таклиф қуйидаги субъектлар ташаббусига кўра киритилиши мумкин:

давлат ташаббусига кўра;

ҳуқуқ эгаларининг ташаббусига кўра;

учинчи шахсларнинг ташаббусига кўра.

Шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш бўйича ташаббус киритувчи субъектлар Ўзбекистон Республикаси Шаҳарсозлик кодексининг 46-моддасига мувофиқ аҳоли пунктларининг бош режаларини рўёбга чиқариш бўйича тасдиқланган комплекс дастурларга асосан реновация зоналарида реновация лойиҳасини амалга ошириш юзасидан таклиф киритиши мумкин.

6-модда. Шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш босқичлари

Шаҳарсозлик реновацияси аҳоли пунктларининг бош режаларини рўёбга чиқариш бўйича тасдиқланган комплекс дастурларга асосан қуйидаги босқичларда амалга оширилади:

1) шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш бўйича ташаббус киритиш:

а) давлат ташаббусига кўра:

реновация лойиҳасининг концепциясини ишлаб чиқиш;

ҳар бир объект ҳуқуқ эгаларининг умумий йиғилишини ўтказиш ва уларнинг камида бешдан тўрт қисмининг нотариал тартибда тасдиқланган ёзма розилигини олиш;

реновация лойиҳасини ва тегишли ҳисоб-китобларни ишлаб чиқиш;

шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш юзасидан таклифни Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликларига киритиш;

б) ҳуқуқ эгалари ташаббусига кўра:

туман (шаҳар) ҳокимлигига шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш юзасидан таклиф билан мурожаат қилиш;

реновация лойиҳасининг концепциясини ишлаб чиқиш;

ҳар бир объект ҳуқуқ эгаларининг умумий йиғилишини ўтказиш ва уларнинг камида бешдан тўрт қисмининг нотариал тартибда тасдиқланган ёзма розилигини олиш;

шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш юзасидан таклифни тегишли туман (шаҳар) ҳокимлигига киритиш;

тегишли туман (шаҳар) ҳокимлигидан маъқулланган лойиҳаларни тегишинча Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоят ёки Тошкент шаҳар ҳокимлигига юбориш;

в) учинчи шахсларнинг ташаббусига кўра:

туман (шаҳар) ҳокимлигига шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш юзасидан таклиф билан мурожаат қилиш;

реновация лойиҳасининг концепциясини ишлаб чиқиш;

ҳар бир объект ҳуқуқ эгаларининг умумий йиғилишини ўтказиш ва уларнинг камида бешдан тўрт қисмининг нотариал тартибда тасдиқланган ёзма розилигини олиш;

шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш юзасидан таклиф ва концепцияни тегишли туман (шаҳар) ҳокимлигига киритиш;

тегишли туман (шаҳар) ҳокимлигидан маъқулланган лойиҳаларни тегишинча Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоят ёки Тошкент шаҳар ҳокимлигига юбориш;

2) давлат, ҳуқуқ эгалари ва учинчи шахсларнинг шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш бўйича ташаббусини кўриб чиқиш ва тасдиқлаш:

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари томонидан:

шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш юзасидан таклифни ушбу Қонунга мувофиқлиги юзасидан кўриб чиқиш;

шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш юзасидан таклиф мақсадга мувофиқ деб топилган тақдирда, ишлаб чиқилган реновация лойиҳасини кўриб чиқиб, тегишли қарор қабул қилиш учун Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашларига киритиш, шу билан бирга уни жамоатчилик муҳокамасидан ўтказиш;

Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашлари томонидан маъқулланган реновация лойиҳасини шаҳарсозлик реновацияси дастурига киритиш бўйича тегишинча Шаҳарсозлик реновациясини амалга оширишни мувофиқлаштириш бўйича республика кенгашига ва шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш бўйича ҳудудий кенгашларга юбориш;

Шаҳарсозлик реновациясини амалга оширишни мувофиқлаштириш бўйича республика кенгаши ва шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш бўйича ҳудудий кенгашлар томонидан реновация лойиҳаларини, қоида тариқасида, ҳудудлар кесимида бирлаштирган ҳолда тасдиқлаш ёки рад этиш тўғрисида қарор қабул қилиш. Бунда рад этилган реновация лойиҳалари юзасидан бир йилдан кейин такроран таклиф киритилиши мумкин.

Реновация лойиҳалари ногиронлиги бўлган шахсларнинг ҳуқуқларига дахл қилган тақдирда, мазкур лойиҳалар ногиронлиги бўлган шахсларнинг жамоат бирлашмалари фикр-мулоҳазаларини ҳисобга олган ҳолда кўриб чиқилади ва қарор қабул қилинади;

3) тасдиқланган шаҳарсозлик реновацияси дастурида назарда тутилган реновация лойиҳасини амалга ошириш:

танлов натижаларига кўра аниқланган шаҳарсозлик реновациясини амалга оширувчи шахслар томонидан Шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш дирекциясини (бундан буён матнда Дирекция деб юритилади) ташкил этиш;

барча ҳуқуқ эгалари билан нотариал тартибда тасдиқланадиган яккама-якка келишув битимини тузиш. Бунда қолган ҳуқуқ эгалари билан келишув битимига эришилмаган тақдирда, ушбу масала суд тартибида кўриб чиқилади;

шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш юзасидан давлат ва жамоатчилик назоратини амалга ошириш;

келишув битими бўйича олинган мажбуриятларни бажариш;

реновация лойиҳаси тўлиқ амалга оширилганидан ва келишув битими бўйича мажбуриятлар бажарилганидан кейин ушбу лойиҳани амалга ошириш учун ташкил этилган Дирекцияни белгиланган тартибда тугатиш.

7-модда. Шаҳарсозлик реновациясини амалга оширишнинг мажбурий шартлари

Шаҳарсозлик реновациясини амалга оширишнинг мажбурий шартлари қуйидагилардан иборат:

реновация лойиҳасини ушбу Қонунда белгиланган талабларга мувофиқ тарзда ишлаб чиқиш;

ҳуқуқ эгалари билан ўтказиладиган очиқ муҳокамада турар ва нотурар жой тоифасидаги объектларни реновация лойиҳасига киритиш учун ҳар бир объект ҳуқуқ эгаларининг камида бешдан тўрт қисмининг нотариал тасдиқланган ёзма розилигини олиш;

қурилиш ишларини амалга оширишда шаҳарсозлик реновацияси дастури талабларига тўлиқ риоя этиш;

ҳар бир турар жойни, бино ва иншоотларни янгидан қуриш ҳамда реконструкция қилиш учун рухсатнома олишда энергия жиҳатидан самарадорлиги ҳолатини аниқлаш;

муҳандислик-коммуникация тармоқларининг шаҳарсозлик реновацияси ҳудудида бунёд этилиши режалаштирилган объектлар босимига тўғри келиши, акс ҳолда, уларнинг мазкур тармоқлар билан биргаликда реновация қилинишини назарда тутиш;

асосий туристик йўналишларда замонавий туристик объектлар қуриш;

реновация лойиҳасида қамраб олинган ҳудуднинг камида тўртдан бир қисми яшил зоналардан иборат бўлиши;

шаҳарсозлик реновацияси ҳудудини ҳамда ундаги турар ва нотурар жой тоифасидаги объектларни меъморий, ижтимоий, иқтисодий ҳамда экологик жиҳатдан самарали ҳолатга келтириш.

Ҳудудий зоналаштиришни ўзгартиришда, қоида тариқасида, яшил зоналарни бошқа ҳудудий тоифадаги зоналарга ўзгартиришга йўл қўйилмайди. Яшил зоналарнинг жойлашган ўрнини ўзгартирмасдан реновация лойиҳасини амалга ошириш мумкин бўлмаган ҳолларда янги ташкил этиладиган яшил зонанинг майдони ўзгартирилаётган дастлабки яшил зонанинг майдонидан кам бўлиши мумкин эмас.

Реновация лойиҳасини ишлаб чиқишда ер участкаларини қайта режалаштиришга қуйидаги ҳолларда йўл қўйилиши мумкин:

камида сўнгги уч йил давомида фаолият кўрсатмаётган ишлаб чиқариш зоналарини турар жой зоналари ва бошқа зоналар тоифасига ўтказишда;

ҳудудий зоналаштиришни ўзгартиришда. Бунда ҳудуднинг инфратузилма объектлари ва ижтимоий соҳа объектлари ҳамда умумий фойдаланишдаги жойлар билан таъминланганлиги инобатга олинади. Шунингдек шартли рухсат этилган фойдаланиш тури учун рухсатнома олишга қонунчиликда белгиланган миқдорда ва ижтимоий инфратузилма объектларига қўшимча юкламани компенсация қилиш шарти билан йўл қўйилади.

Ижтимоий ва инфратузилма объектларига қўшимча юкламани компенсация қилиш билан боғлиқ харажатлар реновация лойиҳасида назарда тутилади ҳамда мазкур харажатлар реновация лойиҳасини амалга ошириш қийматига қўшиб ҳисобланди.

Қуйидагилар реновация лойиҳасини ишлаб чиқиш ва амалга оширишда зарар етказилиши мумкин бўлмаган объектлар ҳисобланади:

давлат ўрмон фондига кирмайдиган дарахтлар ва буталар қимматбаҳо навларининг рўйхатига киритилган дарахтлар ва буталар, шунингдек уларнинг жойлашган ўрни;

Моддий маданий мероснинг кўчмас мулк объектлари миллий рўйхатига киритилмаган, бироқ тегишли маҳаллий ҳудуд ва унинг аҳолиси учун тарихий, ижтимоий, иқтисодий аҳамиятга эга бўлган жойлар ҳамда объектлар;

моддий маданий мерос объектлари ва уларнинг муҳофаза тегралари;

реновация лойиҳасига киритилмаган турар ва нотурар жойлар тоифасидаги объектлар.

Реновация лойиҳаси асосида барпо этиладиган турар ва нотурар жой тоифасидаги объектлар ушбу Қонунда белгиланган шаҳарсозлик реновациясининг асосий мақсадларига эришилишини таъминлаши шарт.

8-модда. Шаҳарсозлик реновациясининг асосий принциплари

Шаҳарсозлик реновациясининг асосий принциплари қуйидагилардан иборат:

қонунийлик;

ихтиёрийлик;

ҳуқуқ эгаси ҳуқуқларининг устуворлиги;

хусусий мулкнинг дахлсизлиги;

мулк ҳолатининг яхшиланиши;

ерлардан самарали фойдаланишни ташкил этиш;

очиқлик ва шаффофлик;

атроф-муҳитга зарар етказмаслик;

ижтимоий ва иқтисодий самарадорлик;

энергия жиҳатидан самарадорлик;

тенглик ва ижтимоий ҳимояга муҳтож аҳолининг ҳуқуқларини ҳимоя қилишнинг устуворлиги.

9-модда. Қонунийлик принципи

Шаҳарсозлик реновацияси Ўзбекистон Республикаси Конституциясига, ушбу Қонунга ва бошқа қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилиши керак.

10-модда. Ихтиёрийлик принципи

Ҳуқуқ эгаси ўзига тегишли бўлган кўчмас мулк объектлари билан шаҳарсозлик реновацияси дастурида иштирок этишни ёки иштирок этмасликни ихтиёрий равишда танлаш ҳуқуқига эга.

Шаҳарсозлик реновацияси дастурига киритилган реновация лойиҳалари бўйича ҳуқуқ эгалари билан келишув битимига эришиб бўлмаган тақдирда, суд тартибида компенсация олиш юзасидан мажбурият юклатилган ҳоллардан ташқари, давлат органлари, уларнинг мансабдор шахси ёки хизматчиси ҳуқуқ эгасини унга мулк ҳуқуқи асосида тегишли бўлган турар ёки нотурар жой тоифасидаги объектни шаҳарсозлик реновацияси дастурига киритишга бевосита ёки билвосита мажбурлашга ҳақли эмас.

11-модда. Ҳуқуқ эгаси ҳуқуқларининг устуворлиги принципи

Шаҳарсозлик реновацияси доирасида ҳуқуқ эгасининг давлат органлари билан ўзаро муносабатларда хусусий мулк ҳуқуқини ҳамда ер эгасининг ерга бўлган ҳуқуқини амалга ошириш борасида юзага келадиган барча зиддиятлар ва ноаниқликлар ҳуқуқ эгасининг фойдасига талқин этилади.

12-модда. Хусусий мулкнинг дахлсизлиги принципи

Хусусий мулк дахлсиз ва давлат ҳимоясидадир.

Давлат хусусий мулкнинг бут сақланишини таъминлаш учун барча зарур шароитларни яратади.

Давлат органлари, уларнинг мансабдор шахслари ёки хизматчилари томонидан ҳуқуқ эгаларининг ҳуқуқлари бузилишига йўл қўйилмаслиги қонун билан кафолатланади.

Шаҳарсозлик реновациясини амалга оширишда ҳеч ким суднинг қарорисиз қонунга зид тарзда уй-жойидан маҳрум этилиши мумкин эмас.

13-модда. Мулк ҳолатининг яхшиланиши принципи

Реновация лойиҳасида мулк ҳолатини яхшилашга доир чора-тадбирлар назарда тутилади.

Ҳар қандай шаҳарсозлик реновацияси дастури натижасида ҳуқуқ эгасига тегишли бўлган мулкнинг, шу жумладан турар ва нотурар жой тоифасидаги объектнинг ҳолати олдинги ҳолатига нисбатан яхши ҳолатга келтирилиши керак.

Шаҳарсозлик реновациясини амалга оширишда шахсларнинг виждонан ҳаракат қилганлиги, ўз мажбуриятларини мазмунан бажарганлиги мулк ҳолатини олдинги ҳолатига нисбатан ёмонлаштирган ҳолларда уларни жавобгарликдан озод этмайди.

14-модда. Ерлардан самарали фойдаланишни ташкил этиш принципи

Реновация лойиҳасида ер участкаларини қайта режалаштиришда ерларнинг самарадорлиги таъминланиши инобатга олиниши шарт.

Бинолар ва иншоотларни жойлаштиришда, қоида тариқасида, юқорига ўсиш тамойили қўлланилиши лозим.

15-модда. Очиқлик ва шаффофлик принципи

Шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш жараёнлари очиқ ва шаффоф бўлиши керак.

Шаҳарсозлик реновацияси дастури жамоатчилик учун очиқ бўлган «Шаҳарсозлик реновацияси» электрон платформасига жойлаштирилади ва оммавий ахборот воситалари ҳамда ваколатли органларнинг расмий веб-сайтларида эълон қилиб борилади.

16-модда. Атроф-муҳитга зарар етказмаслик принципи

Шаҳарсозлик реновацияси асосида қайта тикланган турар ва нотурар жой тоифасидаги объект атроф-муҳитга зарар етказмаслиги ҳамда давлат ўрмон фондига кирмайдиган дарахтлар ва буталарнинг қимматбаҳо навлари дахлсизлигини сақлаши шарт. Қайта тикланган объектда ҳамда унга туташ ҳудудда экологик ҳолат яхши ва барқарор бўлиши учун тегишли шарт-шароитлар яратилиши таъминланади.

17-модда. Ижтимоий ва иқтисодий самарадорлик принципи

Шаҳарсозлик реновацияси асосида барпо этилган ҳудуд, шунингдек қурилган ёки реконструкция қилинган турар ва нотурар жой тоифасидаги объектлар, уларнинг ўрнида мавжуд бўлган ҳудудга ва объектларга нисбатан ижтимоий ҳамда иқтисодий жиҳатдан самарали бўлиши керак.

18-модда. Энергия жиҳатидан самарадорлик принципи

Шаҳарсозлик реновацияси натижасида барпо этиладиган объектлар иссиқлик ҳимояси, ҳажмий-тарихий ечимлар, замонавий муҳандислик тизимлари ва ускуналар ҳамда қайта тикланувчи энергия манбаларидан фойдаланилган ҳолда энергия жиҳатидан самарадор бўлиши керак.

19-модда. Тенглик ва ижтимоий ҳимояга муҳтож аҳолининг ҳуқуқларини ҳимоя қилишнинг устуворлиги

Реновация лойиҳасини амалга оширишда барча фуқаролар бир хил ҳуқуқ ва эркинликларга эга бўлиб, жинси, ирқи, миллати, тили, дини, эътиқоди, ижтимоий келиб чиқиши, ижтимоий мавқеидан қатъи назар, қонун олдида тенгдирлар.

Ижтимоий ҳимояга муҳтож аҳолининг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш реновация лойиҳасини амалга оширишнинг устувор вазифаларидан бири ҳисобланади.

20-модда. Шаҳарсозлик реновациясининг асосий принципларини қўллаш

Шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш, шунингдек реновация лойиҳасини ишлаб чиқиш ушбу Қонунда назарда тутилган асосий принципларга мувофиқ бўлиши керак.

Реновация лойиҳаси шаҳарсозлик реновациясининг асосий принципларига номувофиқ ҳолда амалга оширилган тақдирда, ҳуқуқ эгаларига, давлат ва жамиятга етказилган зарар айбдор шахслардан ундириб олинади.

Шаҳарсозлик реновациясининг барча мавжуд турларини танлашда Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағларининг ва бюджет тизими бюджетлари маблағларининг энг кам харажат қилган ҳолда энг яхши натижага эришиш имконини берадиган тури (турлари) танланади.

2-боб. Шаҳарсозлик реновацияси соҳасида давлат бошқаруви

21-модда. Шаҳарсозлик реновациясини амалга оширишни мувофиқлаштириш бўйича республика кенгаши ва шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш бўйича ҳудудий кенгашлар, уларнинг ваколатлари

Шаҳарсозлик реновацияси соҳасидаги фаолиятни мувофиқлаштириб бориш учун Шаҳарсозлик реновациясини амалга оширишни мувофиқлаштириш бўйича республика кенгаши (бундан буён матнда Республика реновация кенгаши деб юритилади) ва шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш бўйича ҳудудий кенгашлар (бундан буён матнда ҳудудий реновация кенгашлари деб юритилади) ташкил этилади.

Республика реновация кенгашининг ва ҳудудий реновация кенгашларининг таркиби ҳамда фаолият юритиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарори билан белгиланади.

Республика реновация кенгаши:

шаҳарсозлик реновацияси соҳасидаги фаолиятни мувофиқлаштиради;

ҳудудий реновация кенгашларининг шаҳарсозлик реновацияси дастурларини кўриб чиқади ва тасдиқлайди;

шаҳарсозлик реновацияси соҳасидаги қонунчилик ҳужжатларига риоя этилиши устидан давлат назоратини амалга оширишга кўмаклашади;

шаҳарсозлик реновацияси дастури доирасида идоралараро ҳамкорликни таъминлашга кўмаклашади.

Қуйидаги ҳолларда шаҳарсозлик реновацияси дастурлари ҳудудий реновация кенгашлари томонидан тасдиқланади:

шаҳарсозлик реновацияси ҳудудида реновация лойиҳасини амалга ошириш учун барча ҳуқуқ эгаларининг нотариал тартибда тасдиқланган ёзма розилиги олинган ҳолларда;

ҳар бир реновация лойиҳасининг қиймати базавий ҳисоблаш миқдорининг уч юз эллик минг бараваридан ошмаган ҳолларда.

Ушбу модданинг тўртинчи қисмида назарда тутилган ҳоллардан ташқари барча ҳолларда шаҳарсозлик реновацияси дастурлари Республика реновация кенгаши томонидан тасдиқланади.

Республика реновация кенгаши ва ҳудудий реновация кенгашлари тегишинча Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Шаҳарсозлик реновациясини қўллаб-қувватлаш жамғармасининг ҳамда Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари ҳузуридаги шаҳарсозлик реновациясини қўллаб-қувватлаш жамғармаларининг юқори бошқарув органи ҳисобланади.

22-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг шаҳарсозлик реновацияси соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

шаҳарсозлик реновацияси соҳасида ўз ваколатлари доирасида норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар қабул қилади;

шаҳарсозлик реновацияси соҳасидаги қонунчилик ҳужжатларига риоя этилиши устидан давлат назорати амалга оширилишини таъминлайди;

шаҳарсозлик реновацияси дастури доирасида идоралараро ҳамкорликни таъминлайди;

шаҳарсозлик реновацияси дастури асосида реконструкция қилиниши керак бўлган авария ҳолатидаги ҳамда эскирган турар ва нотурар жой тоифасидаги объектларнинг техник ҳолатини аниқлаш тартибини тасдиқлайди;

шаҳарсозлик реновацияси дастури асосида реновация қилиниши керак бўлган кўчмас мулк объектларининг техник ҳолатини аниқлаш комиссиясининг фаолият кўрсатиш тартибини, ҳудуд аҳолисининг ижтимоий ҳаётига жиддий таъсир қиладиган ҳолатларни ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Шаҳарсозлик реновациясини қўллаб-қувватлаш жамғармаси маблағлари йўналтириладиган олис ва чекка ҳудудлар рўйхатини тасдиқлайди;

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Шаҳарсозлик реновациясини қўллаб-қувватлаш жамғармасининг ҳамда Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари ҳузуридаги шаҳарсозлик реновациясини қўллаб-қувватлаш жамғармаларининг фаолият юритиш тартибини тасдиқлайди;

Ер участкасидан рухсат этилган фойдаланиш тури учун рухсатнома олиш тартибини тасдиқлайди;

шаҳарсозлик реновацияси дастурини амалга ошириш учун салоҳиятли инвесторларни ва қурилиш ташкилотларини аниқлаш юзасидан энг яхши таклифни танлаб олиш бўйича танлов ва такрорий танлов ўтказиш тартибини тасдиқлайди;

ҳуқуқ эгаларининг шахсий ташаббусига кўра амалга ошириладиган шаҳарсозлик реновациясини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш тартибини тасдиқлайди;

реновация лойиҳасини амалга оширишда ҳуқуқ эгаларининг ҳисса қўшувчи сифатида иштирок этиш тартибини тасдиқлайди;

Шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш дирекциясининг фаолият юритиш тартибини тасдиқлайди;

шаҳарсозлик реновацияси дастурига асосан учинчи шахсларнинг маблағларини жалб этиш юзасидан реновация лойиҳасини амалга оширишга доир инвестиция дастурини амалга ошириш тартибини тасдиқлайди.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

23-модда. Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг шаҳарсозлик реновацияси соҳасидаги ваколатлари

Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашлари:

реновация лойиҳаларини кўриб чиқади ва кўриб чиқиш натижаларига кўра уларни маъқуллаш ёки маъқуллашни рад этиш тўғрисида қарор қабул қилади;

шаҳарсозлик реновацияси амалга ошириладиган ҳудудлар юзасидан туман (шаҳар) ҳокимликларига таклифлар киритади.

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари:

шаҳарсозлик реновацияси дастурларини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш жараёнида аҳоли пунктларининг ҳудудий зоналарини тартибга солиш ҳамда уларни қайта ихтисослаштириш бўйича қарорлар қабул қилишда иштирок этади;

Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги ҳамда бошқа манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда шаҳарсозлик реновацияси дастури асосида реновация қилиниши керак бўлган кўчмас мулк объектларининг техник ҳолатини аниқлаш комиссияси ишини ташкил этади;

реновация лойиҳасини амалга ошириш доирасида масъул вазирликлар ва идоралар ҳудудий бўлинмаларининг ўзаро ҳамкорлигини таъминлайди;

шаҳарсозлик реновацияси дастурларини амалга оширишда қонунчилик ҳужжатлари талабларига риоя этилишини таъминлайди;

аҳолининг хабардорлигини ошириш ва тегишли қарорларни қабул қилиш жараёнида уларнинг иштирокини кенгайтириш орқали аҳолининг шаҳарсозлик реновацияси дастурлари муҳокамасига жалб этилишини таъминлайди.

Маҳаллий давлат ҳокимияти органлари қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

24-модда. Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлигининг шаҳарсозлик реновацияси соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги:

кўчмас мулк объектларининг техник ҳолатини аниқлаш комиссияларининг хулосаси асосида тегишли ер участкаларидаги эскирган, яшаш ва фойдаланиш учун яроқсиз бўлиб, авария ҳолатига келиб қолган уй-жойлар реестрини тузади, келгусида уларни шаҳарсозлик реновацияси дастурларига киритиш юзасидан таклифлар тайёрлайди;

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари ҳамда манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда:

шаҳарсозлик реновацияси дастурларини амалга ошириш учун зарур бўлган шаҳарсозлик ҳужжатларини уларни амалга ошириш учун белгиланган муддатларга мувофиқ ишлаб чиқилишини таъминлайди;

шаҳарсозлик реновацияси дастурларини уларни амалга ошириш учун белгиланган босқичлар ҳамда муддатларга мувофиқ ишлаб чиқади ва амалга оширади;

шаҳарсозлик ҳужжатларининг ишлаб чиқилишини, тасдиқланишини, амалга оширилишини ва бажарилишини назорат қилади;

уй-жой фондининг техник ҳолатини ва шаҳарсозлик ҳужжатларини ҳисобга олган ҳолда уй-жойни бузиш муддатини, навбатини белгилашда иштирок этади;

тасдиқланган шаҳарсозлик ҳужжатлари доирасида шаҳарсозлик реновацияси дастурларига мувофиқ турар ва нотурар жой тоифасидаги объектларнинг, муҳандислик инфратузилмаси объектларининг қурилиши жараёнини мониторинг қилади.

Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

25-модда. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг шаҳарсозлик реновацияси соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги:

реновация лойиҳасининг ва шаҳарсозлик реновацияси дастурларининг урбанизация жараёнларига мувофиқлигини кўриб чиқади;

республика ҳудудларида шаҳарсозлик реновацияси бўйича ягона давлат сиёсатини ишлаб чиқади ва амалга оширади;

массив шаклидаги реновация лойиҳаларини зарур инфратузилма билан таъминлаш мақсадида маблағларни ажратади;

шаҳарсозлик реновацияси ҳудудидаги ер участкаларини қайта режалаштириш лойиҳаларини кўриб чиқади.

Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

26-модда. Шаҳарсозлик реновациясини қўллаб-қувватлаш жамғармалари

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳамда Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари ҳузурида алоҳида юридик шахс мақомига эга бўлган шаҳарсозлик реновациясини қўллаб-қувватлаш жамғармалари ташкил этилади.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Шаҳарсозлик реновациясини қўллаб-қувватлаш жамғармаси (бундан буён матнда Республика жамғармаси деб юритилади) маблағлари олис ва чекка ҳудудлардаги эскирган, яшаш ва фойдаланиш учун яроқсиз бўлиб, авария ҳолатига келиб қолган уй-жойларни реновация қилиш ҳамда ушбу ҳудудлардаги массив шаклидаги реновация лойиҳаларини зарур инфратузилма билан таъминлаш учун йўналтирилади.

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари ҳузуридаги шаҳарсозлик реновациясини қўллаб-қувватлаш жамғармалари (бундан буён матнда ҳудудий жамғармалар деб юритилади) маблағлари реновация лойиҳаларини ишлаб чиқишга, давлат ташаббуси билан амалга ошириладиган шаҳарсозлик реновацияси дастурларини молиялаштиришга йўналтирилади.

Республика жамғармаси маблағлари йўналтириладиган олис ва чекка ҳудудлар рўйхати ҳамда Республика жамғармаси ва ҳудудий жамғармаларнинг фаолият юритиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланади.

27-модда. Республика жамғармасининг ва ҳудудий жамғармаларнинг маблағларини шакллантириш

Республика жамғармаси маблағларини шакллантириш манбалари қуйидагилардан иборат:

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси захира жамғармасининг ўн беш фоизидан кам бўлмаган миқдорда республика бюджети маблағлари ва республика бюджетининг қўшимча манбалари маблағлари;

халқаро молия институтлари маблағлари;

ҳудудий жамғармаларнинг ўн беш фоизидан кам бўлмаган миқдордаги даромад маблағлари.

Ҳудудий жамғармалар маблағларини шакллантириш манбалари қуйидагилардан иборат:

халқаро молия институтларининг маблағлари;

шаҳарсозлик реновацияси ҳудудидаги ер участкасини ижара ҳуқуқи билан ажратиш ҳисобига тушган маблағлар;

жисмоний ва юридик шахсларнинг реновация лойиҳаларига улуш киритиш асосида киритган маблағлари;

жисмоний ва юридик шахсларнинг, шу жумладан Ўзбекистон Республикаси норезидентларининг ҳомийлик хайриялари;

қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар.

3-боб. Шаҳарсозлик реновациясини амалга оширишни ташаббус қилиш

28-модда. Шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш бўйича ташаббус киритувчи субъектлар

Давлат ташаббусига кўра туман (шаҳар) ҳокимлиги, ҳуқуқ эгалари номидан ҳуқуқ эгаларининг нотариал тартибда тасдиқланган умумий йиғилиши қарори асосида вакил қилинган шахс, учинчи шахслар номидан жисмоний ва юридик шахслар шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш бўйича ташаббус киритувчи субъектлар (бундан буён матнда ташаббус киритувчи субъектлар деб юритилади) ҳисобланади.

Ташаббус киритувчи субъектлар мазкур Қонун 4-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган асосларга мувофиқ эскирган, яшаш ва фойдаланиш учун яроқсиз бўлиб, авария ҳолатига келиб қолган турар ва нотурар жой тоифасидаги объектлар жойлашган ҳудудларнинг ҳамда ҳудуд аҳолисининг ижтимоий ҳаётига жиддий таъсир қиладиган ҳолатлар мавжуд бўлганда тегишли ҳудудда шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш ташаббуси билан Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашига, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликларига мурожаат қилишга ҳақли.

29-модда. Шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш бўйича ташаббус киритиш тартиби

Туман (шаҳар) ҳокимликлари ваколатли ташкилотлар вакилларидан иборат комиссиянинг ижобий хулосаси асосида эскирган, яшаш ва фойдаланиш учун яроқсиз бўлиб, авария ҳолатига келиб қолган турар ва нотурар жой тоифасидаги объектлар жойлашган ҳудудда, шунингдек ҳудуд аҳолисининг ижтимоий ҳаётига жиддий таъсир қиладиган ҳолатларнинг мавжудлигини асословчи маълумотлар асосида муайян ҳудудда шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш юзасидан тегишинча Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашига, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликларига таклиф киритиши мумкин.

Ҳуқуқ эгалари умумий йиғилиши қарори асосида (ҳар бир объект ҳуқуқ эгаларининг камида бешдан тўрт қисмининг нотариал тасдиқланган ёзма розилиги олиниши шарт) умумий йиғилиш вакил қилган шахс Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашига, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликларига тегишли ҳудудда шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш юзасидан мурожаат қилиши мумкин.

Тегишли ҳудудда шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш юзасидан ҳар бир объект ҳуқуқ эгаларининг камида бешдан тўрт қисмининг нотариал тартибда тасдиқланган ёзма розилиги олинган ҳолда учинчи шахслар томонидан Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашига, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликларига таклиф киритилади.

Ҳуқуқ эгаларидан реновация лойиҳасини амалга ошириш бўйича ёзма розилигини олиш чоғида реновация лойиҳаси юзасидан тегишли қарор қабул қилингунга қадар кўчмас мулкни бошқа шахсга ўтказмаслик юзасидан розилик ҳам олинади. Бунда реновация лойиҳаси шаҳарсозлик реновацияси дастурига киритилган тақдирда, Дирекция ва ҳуқуқ эгаси ўртасида кўчмас мулкни ўтказиш тўғрисида тегишли битим имзолангунга қадар кўчмас мулкни бошқа шахсга ўтказмаслик шарти сақлаб қолинади.

Ҳуқуқ эгаларининг ёзма розилиги нотариал тартибда тасдиқланган дастлабки битимини тузиш орқали амалга оширилади ҳамда унда келишилган компенсация шакли ва миқдори кўрсатилиши шарт.

Ташаббус киритувчи субъектлар томонидан киритиладиган таклифлар реновация лойиҳасининг концепцияси билан бирга Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашига, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликларига киритилади.

30-модда. Реновация лойиҳасини амалга ошириш юзасидан таклифларни кўриб чиқиш

Ташаббус киритувчи субъектларнинг Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашига, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликларига келиб тушган таклифлари ушбу Қонун 4-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган асосларга мувофиқлиги юзасидан бир ой муддатда кўриб чиқилади.

Шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш ушбу Қонун талаблари асосида мақсадга мувофиқ деб топилган тақдирда, реновация лойиҳаси маъқуллаш учун тегишинча Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесига, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашларига киритилади.

Реновация лойиҳаси Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашлари томонидан бир ой муддатда кўриб чиқилиб, тегишли қарор қабул қилинади.

Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашлари томонидан маъқулланган реновация лойиҳаси шаҳарсозлик реновацияси дастурига киритиш учун Республика реновация кенгашига ёки, ушбу Қонун 21-моддасининг тўртинчи қисмида назарда тутилган ҳолларда, ҳудудий реновация кенгашларига киритилади.

Шаҳарсозлик реновацияси дастурлари бир ой муддатда ушбу Қонунга мувофиқ тегишинча Республика реновация кенгашининг ёки ҳудудий реновация кенгашларининг қарори билан тасдиқланади ёки тасдиқлаш рад этилади.

Реновация лойиҳасини Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари томонидан кўриб чиқиш тартиби Республика реновация кенгашининг қарори билан тасдиқланади.

31-модда. Шаҳарсозлик реновацияси дастурини шакллантириш

Шаҳарсозлик реновацияси дастури қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:

шаҳарсозлик реновацияси амалга оширилиши режалаштирилган ҳудуд тўғрисидаги маълумотларни, унинг схемаси ва чегараси тавсифларини;

бузилиши, реконструкция қилиниши, янги қурилиши лозим бўлган турар ва нотурар жой тоифасидаги объектларнинг манзилларини;

шаҳарсозлик реновацияси амалга оширилиши режалаштирилган ҳудудда жойлашган ҳамда лойиҳа бўйича бузишга, реконструкция қилишга ва янги қурилишга тегишли бўлган муҳандислик, коммунал, транспортга оид ҳамда ижтимоий инфратузилма объектларининг тавсифи;

келгусида шаҳарсозлик реновацияси дастури асосида ҳуқуқ эгалари янги қурилган уй-жойлардан олиши юзасидан келишув битимига эришилган тақдирда, аҳолини вақтинчалик кўчириб туриш назарда тутилган уй (уйлар) ҳақидаги ва вақтинчалик ижара тўловларини амалга ошириш тартиби тўғрисидаги маълумотлар;

реновация лойиҳасини амалга ошириш бўйича потенциал инвестор ва ушбу лойиҳани молиялаштириш манбалари тўғрисидаги маълумотлар;

реновация лойиҳасини амалга оширишда молиялаштириш манбалари етарли бўлмаган тақдирда, фойдани мутаносиб равишда тенг улушларда тақсимлаш шартлари асосида учинчи шахсларнинг маблағларини жалб этиш юзасидан инвестиция дастурини эълон қилиш тўғрисидаги маълумотлар;

ҳуқуқ эгалари билан келишув битими тузилганлигини тасдиқловчи маълумотлар;

реновация лойиҳасини амалга ошириш кетма-кетлиги ва муддатлари;

шаҳарсозлик фаолиятига доир қонунчиликда назарда тутилган бошқа маълумотлар.

Шаҳарсозлик реновацияси дастури ушбу Қонунга мувофиқ бўлиши шарт. Шаҳарсозлик реновацияси дастурига ушбу Қонунда назарда тутилмаган ёки унга зид бўлган масалалар киритилишига йўл қўйилмайди.

32-модда. Шаҳарсозлик реновациясини амалга оширишда жамоатчилик муҳокамаси

Реновация лойиҳаси Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесига, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашларига киритиш билан бир вақтда маҳаллий давлат ҳокимияти органлари томонидан жамоатчилик муҳокамасидан ўтказилиши лозим. Бунда жамоатчилик муҳокамаси «Шаҳарсозлик реновацияси» электрон платформаси, оммавий ахборот воситалари, расмий веб-сайтлар ва жамоатчилик фикрини аниқлашнинг бошқа воситаларидан фойдаланган ҳолда амалга оширилади.

Шаҳарсозлик реновацияси дастури лойиҳаси норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари муҳокамаси порталида ўн беш кундан кам бўлмаган муддатда жамоатчилик муҳокамасидан ўтказилиши шарт.

33-модда. Реновация лойиҳасини амалга оширишда салоҳиятли инвесторларни ва қурилиш ташкилотларини танлаб олиш

Реновация лойиҳаси давлат ёки ҳуқуқ эгалари ташаббусига кўра, ушбу Қонунга мувофиқ шаҳарсозлик реновацияси дастурига киритилгандан сўнг мазкур лойиҳани амалга ошириш учун салоҳиятли инвестор ва қурилиш ташкилотларини аниқлаш юзасидан энг яхши таклифни танлаб олиш бўйича танлов (бундан буён матнда танлов деб юритилади) ўтказилади.

Танлов шаҳарсозлик реновацияси ҳудудини лотларга бўлган ҳолда ўтказилиши мумкин.

Ушбу Қонун 21-моддаси тўртинчи қисмининг иккинчи хатбошисида назарда тутилган ҳолларда ва учинчи шахслар томонидан ташаббус қилинган ва молиялаштириш манбалари тўлиқ ўз маблағлари ҳисобидан амалга ошириладиган шаҳарсозлик реновацияси дастурига киритилган реновация лойиҳаларига танлов ўтказилмайди. Қурилиши бошланган реновация лойиҳаларида қурилиш ишлари охирига етказилмасдан тўхтаб қолган ҳолларда такрорий танлов ўтказилади.

Танлов натижаларига кўра аниқланган шаҳарсозлик реновациясини амалга оширувчи шахс ва тегишли ҳудудий жамғарма ўртасида реновация лойиҳасини ўз вақтида ва сифатли амалга оширишда ҳуқуқ ва мажбуриятлар назарда тутилган шартнома тузилади.

Танловни ва такрорий танловни ўтказиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.

4-боб. Реновация лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш

34-модда. Реновация лойиҳасини амалга оширишнинг ўзига хос хусусиятлари

Реновация лойиҳаси доирасида ер участкасидан шартли рухсат этилган фойдаланиш учун рухсатнома олишда амалга ошириладиган тўловларнинг Қорақалпоғистон Республикасининг, вилоятлар ва Тошкент шаҳарнинг тегишли бюджетларига қўшимча маблағлар манбалари сифатида йўналтириладиган қисми ижтимоий ва инфратузилма объектларига қўшимча юкламани компенсация қилиш тўловлари сифатида ҳудудий жамғармага ўтказилади ҳамда ушбу жамғарма томонидан ижтимоий ва инфратузилма объектларини ривожлантиришга йўналтирилади.

Реновация лойиҳаси объектларини баҳолаш шаҳарсозлик реновацияси дастурлари тўғрисида ушбу Қонуннинг 30-моддасида белгиланган тартибда қарор қабул қилингунига ва ҳуқуқ эгалари билан келишув битими тузилгунига қадар амалга оширилади.

Реновация лойиҳаси объектларини баҳолаш чоғида ташаббус киритувчи субъектларнинг ёки бошқа манфаатдор шахсларнинг баҳоловчи ташкилот фаолиятига аралашишига йўл қўйилмайди.

Баҳоловчи ташкилот ва ташаббус киритувчи субъект ўртасида тузиладиган шартнома, қонунчиликда назарда тутилган ҳолларда эса суднинг ажрими реновация лойиҳаси объектини баҳолашдан, шу жумладан қайта баҳолашдан ва экспертизадан ўтказиш учун асос бўлади.

Ташаббус киритувчи субъектларнинг ёки ҳуқуқ эгаларининг ташаббусига кўра ёхуд суднинг қарорига асосан бошқа ёки халқаро баҳолаш ташкилотлари жалб этилиши мумкин.

Баҳоловчи ташкилотларга баҳолаш хизматлари учун тўловлар тегишли реновация лойиҳасини ва ишларни амалга ошириш учун мўлжалланган маблағлар ҳисобидан амалга оширилади. Бунда мазкур маблағлар реновация лойиҳасини амалга ошириш қийматига қўшилади.

Реновация лойиҳаси Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари томонидан ҳудудий жамғармалар маблағлари ҳисобидан тайёрланади ва унинг қиймати реновация лойиҳасини амалга ошириш қийматига қўшиб ҳисобланади.

Оммавий баҳолашдан ўтказилган кўчмас мулк объектларининг баҳоси тарафлар келишувига кўра кўчмас мулк объектининг баҳоси сифатида қабул қилиниши мумкин. Бунда тарафлар ўртасида низо бўлмаса қайта баҳолашдан ўтказиш талаб этилмайди.

35-модда. Шаҳарсозлик реновацияси ҳудудидаги ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкалари ҳамда уларда қурилган бинолар ва иншоотлар

Ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкаларига ҳамда уларда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқлар «Ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкаларига ҳамда уларда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ эътироф этилади. Бунда ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкаларини ҳамда уларда қурилган бинолар ва иншоотларни босқичма-босқич хатловдан ўтказиш бўйича кейинги йилнинг режа-жадвалига биринчи навбатда шаҳарсозлик реновацияси ҳудудлари киритилади.

Зарурият юзага келганда йиллик режа-жадвалга белгиланган тартибда ўзгартиришлар киритилиши мумкин.

5-боб. Ҳуқуқ эгалари билан келишув битими тузиш тартиби

36-модда. Ҳуқуқ эгалари билан очиқ муҳокама ўтказиш

Ҳуқуқ эгалари билан очиқ муҳокама ташаббус киритувчи субъектлар томонидан реновация лойиҳасининг концепцияси ишлаб чиқилган кундан эътиборан икки ой ичида ўтказилади.

Ташаббус киритувчи субъектлар очиқ муҳокама ўтказиладиган кундан камида етти кун олдин ҳуқуқ эгаларига очиқ муҳокамани ўтказиш вақти ва жойи кўрсатилган ҳолдаги ёзма хабарнома юбориши керак.

Ҳуқуқ эгалари очиқ муҳокамани ўтказиш вақти ва жойи ҳақида «Шаҳарсозлик реновацияси» электрон платформасида, тегишинча туман (шаҳар) ҳокимлигининг расмий веб-сайтида ва бошқа оммавий ахборот воситаларида, шунингдек мазкур давлат органларининг ижтимоий тармоқлардаги расмий саҳифаларида эълонлар бериш орқали ҳам хабардор қилиниши керак.

Очиқ муҳокама ташаббус киритувчи субъектлар томонидан ташкил этилади. Бунда маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органи вакиллари иштирок этади ва муҳокама жараёнининг мажбурий тартибда аудио ва видеоёзуви таъминланади.

Очиқ муҳокама жараёнида шаҳар (туман) ҳокимлиги ҳуқуқ эгаларини (уларнинг вакилларини) мазкур турар ва нотурар жой ҳамда унга туташ ҳудудда шаҳарсозлик реновациясини амалга оширишнинг мақсади, шартлари ва истиқболлари билан таништириши ҳамда уларнинг фикрларини эшитиши керак.

Очиқ муҳокама якунлари бўйича ташаббус киритувчи субъектлар томонидан баённома тузилади, баённома ташаббус киритувчи субъект ва очиқ муҳокамада иштирок этган барча ҳуқуқ эгалари (уларнинг вакиллари) томонидан имзоланади. Реновация лойиҳасининг концепцияси ҳар бир объект ҳуқуқ эгаларининг камида бешдан тўрт қисмининг нотариал тартибда тасдиқланган розилиги олинган тақдирда шаҳарсозлик реновацияси дастурига киритиш учун Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашига, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликларига киритилиши мумкин.

Агар реновация ҳудудидаги кўп квартирали уй ваколатли орган томонидан авария ҳолатига келиб қолган ёки мазкур уйда яшаш фуқаролар ҳаёти ва хавфсизлигига хатарли деб топилган тақдирда, ҳуқуқ эгаларининг камида бешдан тўрт қисми уни ёқлаб овоз бермаган бўлса ҳам ушбу Қонунга асосан кўп квартирали уйни шаҳарсозлик реновацияси дастурига киритиш юзасидан таклиф киритилиши мумкин.

Баённомада очиқ муҳокама ўтказилган жой, вақт, иштирокчилар таркиби, кун тартиби, муҳокамада билдирилган фикрлар кўрсатилади.

Баённомага очиқ муҳокамада иштирок этган ташаббус киритувчи субъектлар вакилларининг ҳамда ҳуқуқ эгаларининг (улар вакилларининг) рўйхати, шунингдек очиқ муҳокама жараёнининг аудио ва видеоёзуви илова қилинади.

Баённома расмийлаштирилган кундан кейинги иш кунида тегишинча Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашига, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликларига баённоманинг ва далолатноманинг асл нусхалари юборилади.

37-модда. Ҳуқуқ эгалари билан келишув битими тузиш тартиби

Ҳуқуқ эгалари билан яккама-якка келишув битими тузиш шаҳарсозлик реновацияси дастури тасдиқлангандан сўнг амалга оширилади.

Келишув битимига эришилганидан кейин ҳуқуқ эгаси, Дирекция ва тегишли ҳудудий жамғарма ўртасида уч томонлама келишув битими имзоланади ҳамда келишув битими нотариал тартибда тасдиқланади. Келишув битимида компенсациянинг шартлари, турлари, миқдори ва тегишли ҳудудий жамғарманинг ҳуқуқ эгалари олдидаги ҳамда Дирекциянинг тегишли ҳудудий жамғарма олдидаги жавобгарлиги белгиланади.

Кўчмас мулкни нотариал тартибда Дирекцияга ўтказишда солиқ ва коммунал хизматлардан ёки Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Мажбурий ижро бюроси маълумотлар базасидан белгиланган тартибда қарздорлик ҳолати ёхуд кредит таъминоти сифатида гаров реестрида мавжуд эмаслиги текширилади.

Текшириш натижасида қарздорлик мавжудлиги ёки кўчмас мулк гаров реестрида турганлиги аниқланган тақдирда, ушбу қарздорлик бартараф этилганидан ёки кўчмас мулк гаров реестридан чиқарилганидан кейин белгиланган тартибда Дирекцияга ўтказилади.

Компенсациянинг турлари, миқдори ва уни бериш муддати, шунингдек компенсация тўлиқ ҳажмда берилганидан кейин кўчмас мулк объектини бўшатиш муддати келишув битимида назарда тутилади. Бунда кўчмас мулк объектини бўшатиш муддати компенсация тўлиқ ҳажмда берилган кундан эътиборан ҳисобланади ва олти ойдан ошмаслиги керак.

Ҳуқуқ эгаси келишув битими тузилганидан кейин вафот этган тақдирда, келишув битими бўйича ҳуқуқ ва мажбуриятлар унинг меросхўрларига меросдаги ўз улушларига мутаносиб равишда ўтади.

Ҳуқуқ эгаси келишув битими тузилгунига қадар вафот этган тақдирда, келишув битими тузиш билан боғлиқ музокаралар унинг меросхўрлари билан умумий асосларда ўтказилади.

Агар шаҳарсозлик реновацияси ҳудудида жойлашган кўчмас мулк объектига нисбатан қонун бўйича ҳам, васиятнома бўйича ҳам меросхўрлар бўлмаса ёки меросхўрлардан ҳеч қайсиси ворислик ҳуқуқига эга бўлмаса ёхуд уларнинг ҳаммаси меросдан воз кечган бўлса, мерос очилган кундан эътиборан уч ой ўтганидан кейин мерос очилган жойдаги маҳаллий давлат ҳокимияти органининг аризаси бўйича суднинг қарори асосида кўчмас мулк ушбу Қонун 42-моддаси биринчи қисмининг 1-бандида назарда тутилган компенсация шаклига кўра (ер участкалари бўлган тақдирда ушбу Қонун 42-моддаси биринчи қисмининг 3-бандида назарда тутилган компенсация шаклига кўра) вақтинчалик тегишли ҳудудий жамғарма тасарруфига ўтказилади ҳамда реновация қилинади.

Агар келишув битими тузилгунига қадар ҳуқуқ эгаси вафот этган, бироқ мерос масаласи ҳал этилмаган ҳамда меросхўрлар ўртасида низолашиш давом этаётган бўлса, мерос масаласини икки ойдан кўп бўлмаган муддатда ихтиёрий ҳал қилиб олиш учун меросхўрларга Дирекция томонидан хабарнома юборилади. Мазкур муддатда меросхўрлар томонидан мерос масаласи ҳал этилмаган тақдирда, суднинг қарори асосида кўчмас мулк ушбу Қонун 42-моддаси биринчи қисмининг 1-бандида назарда тутилган компенсация шаклига кўра (ер участкалари бўлган тақдирда ушбу Қонун 42-моддаси биринчи қисмининг 3-бандида назарда тутилган компенсация шаклига кўра) вақтинчалик тегишли ҳудудий жамғарма тасарруфига ўтказилади ҳамда реновация қилинади.

Ушбу модданинг тўққизинчи қисмида назарда тутилган ҳолларда мерос объекти бўлган кўчмас мулкни очиш, холислар иштирокида кўздан кечириш, мазкур жараённи видеотасвирга олиш, мол-мулкни рўйхатини тузиш ҳамда мол-мулкни сақлаб туришга бериш ва мерос объектига қайта жойлаштириш тартиби Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.

Кўчмас мулк ушбу модданинг саккизинчи ва тўққизинчи қисмларида назарда тутилган тартибда реновация қилинган ҳолларда реновация лойиҳаси асосида барпо этилган янги кўчмас мулк ушбу мулкнинг дастлабки эгаси номига давлат рўйхатидан ўтказилади ҳамда меросга бўлган ҳуқуқ тўғрисидаги гувоҳнома асосида меросхўрларга ўтади.

Ушбу модданинг саккизинчи ва тўққизинчи қисмларида назарда тутилган тартибда ер участкалари реновация қилинган ҳолларда вақтинчалик тегишли ҳудудий жамғарма ихтиёрига ўтказилган ер участкасининг бозор қийматига нисбатан пул маблағлари меросга бўлган ҳуқуқ тўғрисидаги гувоҳнома асосида меросхўрларга ўтади.

Меросхўрларнинг таркиби ва улардан ҳар бирининг меросдаги улуши меросга бўлган ҳуқуқ тўғрисидаги гувоҳнома асосида, низо юзага келган тақдирда эса, суд томонидан белгиланади.

Ҳуқуқ эгаси билан келишув битимига эришилмаган тақдирда, ҳуқуқ эгасини келишув битимини имзолашга мажбур қилиш мақсадида ўзига тегишли бўлган кўчмас мулк объектларини эркин тасарруф этишига монелик қиладиган хатти-ҳаракатларни содир этишга, шу жумладан турар жойни (яшаш учун мўлжалланмаган жойни), ишлаб чиқариш бинолари ва иншоотларини ҳамда бошқа бинолар ва иншоотларни коммуникация тармоқларидан, шу жумладан сув таъминоти, оқова сувларни чиқариб юбориш, электр, алоқа, иссиқлик ва газ тармоқларидан узиб қўйишга, кўчмас мулк объектларига киришни тўсиб қўйишга, ҳуқуқ эгасининг муносиб ҳаёт кечириши учун монелик қиладиган шарт-шароитларни яратишга йўл қўйилмайди.

38-модда. Ҳуқуқ эгаларининг шахсий ташаббусига кўра амалга ошириладиган шаҳарсозлик реновациясини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш

Ҳуқуқ эгаларининг шахсий ташаббусига кўра амалга ошириладиган шаҳарсозлик реновациясини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш қуйидагилар орқали амалга оширилади:

Республика жамғармаси ва ҳудудий жамғармалар маблағлари ҳисобидан субсидиялаш, ссуда ва имтиёзли кредитлаш механизмларини жорий этиш;

инфратузилма объектларини ва муҳандислик-коммуникация тармоқларини барпо этишни молиявий қўллаб-қувватлаш;

илмий-амалий тавсиялар ҳамда қўлланмалар тақдим этиш.

Қонунчиликда шаҳарсозлик реновациясини амалга оширувчи субъектларни қўллаб-қувватлашнинг бошқа чора-тадбирлари ҳам белгиланиши мумкин.

6-боб. Реновация лойиҳасида иштирок этиш ва компенсация бериш тартиби

39-модда. Реновация лойиҳасида иштирок этиш

Ҳуқуқ эгаси реновация лойиҳасини амалга оширишда ўз хоҳишига кўра компенсация олиши ёки ҳисса қўшувчи сифатида иштирок этиши мумкин.

Реновация лойиҳасини амалга оширишда ҳуқуқ эгаси ҳисса қўшувчи сифатида иштирок этиши учун зарур шарт-шароитлар яратилади.

Реновация лойиҳасини амалга оширишда ҳуқуқ эгасининг ҳисса қўшувчи сифатида иштирок этишини чеклашга йўл қўйилмайди.

40-модда. Компенсация турлари

Ҳуқуқ эгасига қуйидагилар компенсация қилиб берилади:

турар ва нотурар жой тоифасидаги объектлар, пул маблағлари билан компенсация қилинган ҳолларда турар ва нотурар жой тоифасидаги объектларнинг бозор қиймати;

ер участкасига бўлган ҳуқуқнинг бозор қиймати;

ер участкасида жойлашган кўп йиллик дов-дарахтларнинг бозор қиймати;

кўчиш ва бошқа турар ва нотурар жой тоифасидаги объектни вақтинчалик ижарага олиш билан боғлиқ харажатлар;

ер участкасидан, унда жойлашган турар ва нотурар жой тоифасидаги объектлардан фойдаланиш натижасида олиниши мумкин бўлган бой берилган икки йиллик фойда;

келишув битимида назарда тутилган бошқа харажат ва зарарлар.

Ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган компенсацияларнинг миқдорини баҳолаш стандартлари Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлиги томонидан белгиланади.

Қонунчиликда белгиланган тартибда хусусийлаштирилган ер участкалари уларнинг мулкдорлари билан келишув асосида қайта сотиб олиш орқали шаҳарсозлик реновацияси дастурига киритилиши мумкин.

Шаҳарсозлик реновацияси доирасида компенсация бериш ушбу Қонунда белгиланган тартибда шаҳарсозлик реновацияси дастури тасдиқланганидан кейин мазкур дастур доирасида амалга оширилади.

41-модда. Компенсация миқдорини белгилаш

Ушбу Қонун 40-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган компенсацияларнинг миқдори ҳуқуқ эгаси ва Дирекция ўртасидаги келишув битимига биноан белгиланади, бундай келишув битимига эришилмаган тақдирда, компенсацияларнинг миқдори суд тартибида белгиланади.

Шаҳарсозлик реновацияси дастури амалга оширилиши муносабати билан ҳуқуқ эгаларига етказилган ноқулайликлар учун қўшимча равишда Дирекция томонидан ҳуқуқ эгасига аниқланган компенсация миқдорининг ўн икки фоизи миқдорида қўшимча тўлов сифатида бир марталик пул маблағлари берилади.

Қонунчиликка мувофиқ ҳуқуқ эгасига тегишли бўлган, олиб қўйилган ер участкасида ўзбошимчалик билан қурилган турар жойлар (яшаш учун мўлжалланмаган жойлар), ишлаб чиқариш бинолари ва иншоотлари ҳамда бошқа бинолар ва иншоотлар мавжуд бўлган тақдирда, уларнинг бозор қиймати ҳам тўлиқ ҳажмда қопланиши керак.

Реновация лойиҳасини амалга ошириш учун режалаштирилган ер участкасида (бундан аҳоли пункти ерлари тоифасига кирмайдиган ерлар, қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар ва муҳофаза этиладиган ҳудудларда жойлашган ер участкалари мустасно) жойлашган турар жойга нисбатан ҳуқуқни белгиловчи ҳужжатлар мавжуд бўлмаган, лекин ушбу турар жойга ўн беш йил (эгалик қилиш ҳуқуқини юзага келтирувчи муддат) мобайнида худди ўз мулкидек ҳалол, ошкора ва узлуксиз эгалик қилган шахсларга, ушбу кўчмас мулк объектлари учун солиқлар тўлаб келинганлиги тасдиқланган тақдирда, мазкур кўчмас мулк объектлари қийматининг ўрни қопланади.

Шаҳарсозлик реновацияси натижасида кўчиш, шу жумладан бошқа турар ва нотурар жой тоифасидаги объектни вақтинчалик ижарага олиш зарурияти вужудга келган тақдирда, яшаш учун тайёр ва зарур инфратузилма билан таъминланган ҳудудга кўчирилади. Бунда ногиронлиги бўлган шахслар қулай ва тўсиқсиз муҳитга эга турар жойларга кўчирилади.

Шаҳарсозлик реновацияси амалга ошириладиган ҳудудда ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкалари мавжуд бўлган тақдирда, ушбу ер участкаларини қонун ҳужжатларига мувофиқ, биринчи навбатда, қонунийлаштириб бериш чоралари кўрилади. Ер участкаларига бўлган ҳуқуқлар қонун ҳужжатларига мувофиқ қонунийлаштирилган ҳолларда ушбу Қонунга мувофиқ компенсация тўланади.

42-модда. Компенсация шакллари

Компенсация қуйидаги шаклларга эга бўлган кетма-кетликда бўлиши мумкин:

1) шаҳарсозлик реновацияси амалга ошириладиган ҳудудда янги қуриладиган турар ва нотурар жой тоифасидаги объектни мулк қилиб бериш;

2) бошқа жойдан турар ва нотурар жой тоифасидаги объектни мулк қилиб бериш;

3) пул маблағлари;

4) келишув битимида назарда тутилган бошқа шакллар.

Турар ва нотурар жой тоифасидаги объект компенсация сифатида берилганда ушбу бериладиган уй-жой майдони ҳуқуқ эгасининг реновация қилинаётган уй-жой майдонидан кам бўлмаслиги ҳамда яшаш учун тайёр ҳолда топширилиши ва, биринчи навбатда, пастки қаватлардан таклиф этилиши керак.

Ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган компенсациянинг шакли ҳуқуқ эгаси ва Дирекция ўртасидаги келишувга мувофиқ ихтиёрий равишда танланади.

Ҳуқуқ эгасига шаҳарсозлик реновацияси амалга оширилиши натижасида компенсация сифатида турар ва нотурар жой тоифасидаги объект мулк қилиб берилган тақдирда, мазкур объектлар бўйича солиққа оид муносабатлар Ўзбекистон Республикасининг Солиқ кодекси билан тартибга солинади.

Ҳуқуқ эгаси ва Дирекция ўртасидаги келишув битимида компенсациянинг бир неча шакллари белгиланиши мумкин.

43-модда. Шаҳарсозлик реновацияси амалга ошириладиган ҳудудда янги қуриладиган турар ва нотурар жой тоифасидаги объектни мулк қилиб бериш шаклидаги компенсацияни бериш тартиби

Ҳуқуқ эгасига шаҳарсозлик реновацияси амалга ошириладиган ҳудудда янги қуриладиган турар ва нотурар жой тоифасидаги объектни мулк қилиб бериш шаклидаги компенсацияни бериш ҳуқуқ эгаси ва Дирекция ўртасидаги келишув битимида назарда тутилган муддатларда амалга оширилади.

Ҳуқуқ эгаси ва Дирекция ўртасидаги келишув битимида компенсация сифатида шаҳарсозлик реновацияси амалга ошириладиган ҳудудда янги қуриладиган турар ва нотурар жой тоифасидаги объектни мулк қилиб бериш назарда тутилган тақдирда, шаҳарсозлик реновацияси ҳудудидаги янги қурилган объектлар ва уларнинг қисмларини бериш, биринчи навбатда, ушбу ҳуқуқ эгаларига нисбатан келишув битимига мувофиқ амалга оширилади. Бунда ҳуқуқ эгаларига ихтиёрий равишда ўзларига тегишли бўлган мулк ҳуқуқини ўз маблағлари ҳисобидан ихтиёрий суғурталаш имконияти яратилади.

Компенсация сифатида бериладиган шаҳарсозлик реновацияси амалга ошириладиган ҳудуддаги янги қуриладиган турар ва нотурар жой тоифасидаги объект фойдаланишга қабул қилиниб, ҳуқуқ эгасига мулк қилиб берилгунига қадар Дирекция томонидан ҳуқуқ эгасига вақтинчалик фойдаланиш (яшаш) учун турар ва нотурар жой тоифасидаги объект тақдим этилиши шарт. Агар бунда компенсация сифатида бериладиган турар ва нотурар жой тоифасидаги объект қурилишининг якунланиши ҳамда ҳуқуқ эгасига мулк қилиб берилиши ҳуқуқ эгасига вақтинчалик фойдаланиш (яшаш) учун берилган кундан эътиборан йигирма тўрт ойдан ошиб кетса, Дирекция ҳуқуқ эгасига ҳар бир кечиктирилган кун учун аниқланган компенсация миқдорининг 0,05 фоизи миқдорида пеня тўлайди.

Вақтинчалик фойдаланиш (яшаш) учун берилган турар ва нотурар жой тоифасидаги объектга кўчиш билан боғлиқ барча харажатлар Дирекция ҳисобидан амалга оширилади. Агар кўчиш билан боғлиқ барча харажатлар бевосита ҳуқуқ эгаси томонидан амалга оширилган бўлса, ушбу харажатларнинг ўрни Дирекция томонидан қоплаб берилиши шарт.

Кўчиш билан боғлиқ харажатлар миқдори келишув битимига биноан белгиланади.

44-модда. Бошқа жойдан турар ва нотурар жой тоифасидаги объектни мулк қилиб бериш шаклидаги компенсацияни бериш тартиби

Бошқа турар ва нотурар жой тоифасидаги объектни мулк қилиб бериш шаклидаги компенсация келишув битимида назарда тутилган муддатларда шаҳарсозлик реновацияси амалга ошириладиган ҳудуддан ташқарида жойлашган турар ва нотурар жой тоифасидаги объектни мулк қилиб бериш орқали амалга оширилади. Бунда ҳуқуқ эгаларига ўзларига тегишли бўлган мулк ҳуқуқини ўз маблағлари ҳисобидан ихтиёрий суғурталаш имконияти яратилади.

Ҳуқуқ эгасига компенсация қилиб берилаётган бошқа турар ва нотурар жой тоифасидаги объект, қоида тариқасида, унинг бузиладиган турар ва нотурар жой тоифасидаги объект жойлашган туманда (шаҳарда) берилади.

Ҳуқуқ эгасига, унинг танловига кўра, Ўзбекистон Республикасининг бошқа ҳудудидан ҳам бошқа турар ва нотурар жой тоифасидаги объект мулк қилиб берилиши мумкин.

Бошқа турар ва нотурар жой тоифасидаги объект қурилиши якунланмаган бўлса, ҳуқуқ эгасига Дирекция томонидан вақтинчалик фойдаланиш (яшаш) учун турар ва нотурар жой тоифасидаги объект тақдим этилиши шарт.

Бунда ҳуқуқ эгаси ногиронлиги бўлган шахс бўлса, компенсация қилиб берилаётган бошқа турар ва нотурар жой тоифасидаги объект ёки Дирекция томонидан вақтинчалик фойдаланиш (яшаш) учун тақдим этиладиган турар ва нотурар жой тоифасидаги объект ногиронлиги бўлган шахслар учун қулай ва тўсиқсиз ҳаракатланиш муҳитига эга бўлиши шарт.

Агар бошқа турар ва нотурар жой тоифасидаги объект қурилиши якунланиши ҳуқуқ эгасига вақтинчалик фойдаланиш (яшаш) учун берилган кундан эътиборан йигирма тўрт ойдан ошиб кетса, Дирекция ҳуқуқ эгасига ҳар бир кечиктирилган кун учун аниқланган компенсация миқдорининг 0,05 фоизи миқдорида пеня тўлайди.

Вақтинчалик фойдаланиш (яшаш) учун берилган бошқа турар ва нотурар жой тоифасидаги объектга кўчиш билан боғлиқ харажатлар Дирекция ҳисобидан амалга оширилади. Агар кўчиш билан боғлиқ харажатлар бевосита ҳуқуқ эгаси томонидан амалга оширилган бўлса, ушбу харажатларнинг ўрни Дирекция томонидан қоплаб берилиши шарт.

Кўчиш билан боғлиқ харажатлар миқдори ҳуқуқ эгаси ва Дирекция ўртасидаги келишув битимига биноан белгиланади, бундай келишув битимига эришилмаган тақдирда, кўчиш билан боғлиқ харажатлар миқдори суд тартибида белгиланади.

45-модда. Пул маблағлари шаклидаги компенсацияни бериш тартиби

Пул маблағлари шаклидаги компенсацияни бериш банк орқали миллий валютада амалга оширилади.

Пул маблағлари келишув битимида назарда тутилган муддатларда ҳуқуқ эгасининг банк ҳисобварағига ўтказиб берилади.

Пул маблағлари бир йўла ўтказиб берилиши керак.

46-модда. Реновация лойиҳасини амалга оширишда ҳуқуқ эгасининг ҳиссасини аниқлаш

Реновация лойиҳасини амалга оширишда ҳуқуқ эгаси қуйидагиларни ҳисса сифатида киритиши мумкин:

шаҳарсозлик реновацияси ҳудудида жойлашган турар ва нотурар жой тоифасидаги объектларнинг бозор қийматини;

шаҳарсозлик реновацияси ҳудудида жойлашган ер участкасига бўлган ҳуқуқнинг бозор қийматини;

шаҳарсозлик реновацияси ҳудудида жойлашган ер участкасида жойлашган кўп йиллик дов-дарахтларнинг бозор қийматини;

шаҳарсозлик реновацияси ҳудудида жойлашган ер участкасидан, унда жойлашган турар ва нотурар жой тоифасидаги объектлардан фойдаланишдан олиниши мумкин бўлган бой берилган икки йиллик фойдани;

ҳуқуқ эгаси ва Дирекция ўртасидаги келишув битимига биноан бошқа мол-мулкни, шу жумладан пул маблағларини.

Ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган ҳисса сифатида киритилиши мумкин бўлган мол-мулкларни баҳолаш стандартлари Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлиги томонидан белгиланади.

Ҳуқуқ эгаси ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган мол-мулкларнинг баҳосидан келиб чиқиб, уларнинг тўлиқ ёки бир қисмини реновация лойиҳасини амалга оширишга ҳиссаси сифатида киритиши ва қолган қисмини компенсация тарзида олиши мумкин.

47-модда. Фойда ва зарарларни тақсимлаш

Реновация лойиҳасини амалга оширишда ҳуқуқ эгаларининг ва учинчи шахсларнинг маблағларини жалб этиш фуқаролик қонунчилигига мувофиқ амалга оширилади. Бунда давлат тасарруфидаги мол-мулкнинг ёки ер участкасининг баҳоланган қийматига мувофиқ тегишли ҳудудий жамғарма ҳисса қўшувчи сифатида киритилади.

Реновация лойиҳасини амалга ошириш натижасида олинган фойда ва кўрилган зарарлар унинг иштирокчилари ўртасида, агар таъсис шартномасида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, уларнинг устав фондидаги (устав капиталидаги) улушларига мутаносиб равишда тақсимланади. Ширкатнинг бирор-бир иштирокчисини фойда ёки зарарларни тақсимлашда иштирок этишдан четлатиш тўғрисидаги келишув битими ҳақиқий эмас.

Агар ширкат томонидан кўрилган зарарлар оқибатида ширкат соф активларининг қиймати унинг устав фонди (устав капитали) миқдоридан камайиб кетса, соф активлар қиймати устав фонди (устав капитали) миқдоридан ошмагунга қадар ширкат томонидан олинган фойда иштирокчилар ўртасида тақсимланмайди.

7-боб. Шаҳарсозлик реновацияси дастурини амалга оширишда ер муносабатларини тартибга солиш

48-модда. Шаҳарсозлик реновацияси ҳудудида ер участкаларини ажратишни тўхтатиб туриш

Шаҳарсозлик реновацияси ҳудудидаги бўш турган ер участкаларини жисмоний ва юридик шахсларга мулк ёки ижара ҳуқуқи асосида ажратиш, шунингдек давлат органларига, муассасаларига, корхоналарига, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларига доимий фойдаланиш ҳуқуқи асосида ажратиш реновация лойиҳасини амалга ошириш даврида вақтинчалик тўхтатиб турилади.

Шаҳарсозлик реновацияси дастури тасдиқлангунига қадар аукционга чиқарилган, бироқ аукцион ўтказилмаган деб топилган ҳолларда ер участкалари такрорий аукционга чиқарилмайди.

Шаҳарсозлик реновацияси дастури тасдиқлангунига қадар аукционга чиқарилган ер участкалари бўйича аукцион ўтказилган ва ғолиб аниқланган ҳолларда ер участкаларига бўлган ҳуқуқлар давлат рўйхатидан ўтказиб берилади.

49-модда. Шаҳарсозлик реновацияси ҳудудидаги мавжуд турар ва нотурар жой тоифасидаги объектларга ҳамда улар жойлашган ер участкаларига бўлган ҳуқуқларнинг ўтиши

Ҳар бир шаҳарсозлик реновацияси ҳудудида алоҳида юридик шахс мақомига эга бўлган, тегишлилигига кўра реновация лойиҳасини амалга ошириш ҳуқуқини қўлга киритган шахслар таъсисчилигида Дирекция ташкил этилади. Бунда Дирекциянинг штатлар сони ва ходимларининг ойлик маошлари миқдори Дирекциянинг таъсисчиси томонидан мустақил равишда белгиланади.

Шаҳарсозлик реновацияси ҳудудидаги мавжуд турар ва нотурар жой тоифасидаги объектлар ҳамда улар жойлашган ер участкаларига бўлган ҳуқуқлар компенсация олишга ёки ҳисса қўшувчи сифатида келишув битими тузилганидан кейин Дирекцияга ўтган ҳисобланади. Бунда пул маблағлари шаклида ёки бошқа жойдан турар ва нотурар жой тоифасидаги объектни мулк қилиб бериш шаклида компенсация бериш бўйича келишувга эришилган тақдирда ушбу компенсациялар тўлиқ қоплаб берилганидан кейин келишув битими тузилади.

Келишув битими кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни Дирекция номига давлат рўйхатидан ўтказиш учун асос ҳисобланади.

Ҳуқуқ эгаларига тегишли бўлган бино, иншоот ва ер участкаларини Дирекцияга ўтказиш билан боғлиқ ноқонуний хатти-ҳаракатлар қилиш тақиқланади.

Дирекциянинг фаолият юритиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.

50-модда. Шаҳарсозлик реновацияси ҳудудида қурилиш ва реконструкция ишларини тўхтатиб туриш

Шаҳарсозлик реновацияси ҳудудида тегишинча Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашининг, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликларининг қарорига асосан қуйидагиларга тақиқлар ўрнатилиши мумкин:

бино ва иншоотларнинг ихтисослашишини ўзгартиришга, уларни қайта қуришга, реконструкция қилишга ҳамда ўз ҳудудида қўшимча бино ва иншоотларни қуришни лойиҳалаштиришга;

лойиҳа-смета ҳужжатларини келишишга;

қурилиш-монтаж ишларини бошлаш учун объектни рўйхатдан ўтказишга.

Ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган тақиқлар бевосита шаҳарсозлик реновацияси дастури доирасида қуриладиган (реконструкция қилинадиган) турар ва нотурар жой тоифасидаги объектларга ҳамда шаҳарсозлик реновацияси дастури тасдиқлангунига қадар олинган қурилиш ва реконструкция қилиш учун рухсатномаси мавжуд бўлган объектларга нисбатан татбиқ этилмайди.

51-модда. Шаҳарсозлик реновацияси ҳудудида ер участкаларининг чегараларини ўзгартириш

Шаҳарсозлик реновацияси ҳудудидаги мавжуд турар ва нотурар жой тоифасидаги объектлар жойлашган ер участкаларининг чегаралари шаҳарсозлик реновацияси дастури доирасида қуриладиган (реконструкция қилинадиган) турар ва нотурар жой тоифасидаги объектларнинг жойлашувига қараб ўзгартирилади.

Шаҳарсозлик реновацияси дастури доирасида қуриладиган (реконструкция қилинадиган) турар ва нотурар жой тоифасидаги объектларнинг ҳамда умумий фойдаланишдаги ер участкаларининг жойлашувига реновация лойиҳасига мувофиқ ўзгартиришлар киритилиши мумкин.

Кўп квартирали уйларга туташ ерлар ва умумий фойдаланишдаги ерлар Кўчмас мулкни бирлаштириш ва унинг янги чегараларини белгилаш далолатномаси асосида ягона ер участкасига қонунчиликда белгиланган тартибда бирлаштирилади.

Шаҳарсозлик реновацияси ҳудудидаги ер участкалари Дирекцияга фақат шаҳарсозлик реновацияси дастурига киритилган реновация лойиҳаси доирасида қуриладиган (реконструкция қилинадиган) турар ва нотурар жой тоифасидаги объектларни қуриш ҳамда ҳудудий зоналарни ташкил этиш учун тегишинча Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши раисининг, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимларининг қарорларига мувофиқ реновация лойиҳасини амалга ошириш даврида, муддати аниқ кўрсатилган ҳолда ижара ҳуқуқи асосида (қайта ижарага бериш ва ижара муддатини узайтириш ҳуқуқисиз) ажратилади.

Бунда Дирекцияга ер участкалари ажратилганидан кейин икки ой муддатда қурилиш ишлари бошланиши шарт. Қурилиш ишлари давлат органининг айби билан бошланмаган тақдирда, ушбу муддатни яна икки ойга узайтиришга рухсат этилади ва давлат органининг тегишли мансабдор шахсини қонунчиликда белгиланган тартибда жавобгарликка тортишга асос бўлади.

Шаҳарсозлик реновацияси ҳудудида қурилиш ишларининг белгиланган муддатда бошланмаслиги ер участкасига бўлган ҳуқуқларни тугатиш учун асос бўлади ва бир ой муддатда энг яхши таклифни танлаб олиш юзасидан танлов ўтказилади.

Дирекция қонунчиликда белгиланган тартибда ер участкаларини ўз тасарруфига ўтказганидан кейин икки ойлик муддатда бузиш-қурилиш ишларини бошлаши керак.

52-модда. Шаҳарсозлик реновацияси ҳудудидаги ер участкаларига бўлган ҳуқуқларнинг трансформацияси

Шаҳарсозлик реновацияси ҳудудидаги мавжуд турар ва нотурар жой тоифасидаги объектлар жойлашган ер участкаларига бўлган барча ҳуқуқлар тугатилиб, шаҳарсозлик реновацияси дастури доирасидаги қурилиш (реконструкция қилиш) ишлари якунланганидан кейин янги турар ва нотурар жой тоифасидаги объектлар ҳуқуқ эгаларига доимий фойдаланиш ҳуқуқи ҳамда қонунчиликда назарда тутилган бошқа ҳуқуқлар асосида тегишли бўлади.

53-модда. Реновация лойиҳасини амалга оширишга доир инвестиция дастурини эълон қилиш

Реновация лойиҳасини амалга ошириш учун молиялаштириш манбалари етарли бўлмаган тақдирда, шаҳарсозлик реновацияси дастури асосида учинчи шахсларнинг ва ҳуқуқ эгаларининг маблағларини жалб этиш юзасидан реновация лойиҳасини амалга оширишга доир инвестиция дастури (бундан буён матнда инвестиция дастури деб юритилади) эълон қилинади.

Инвестиция дастурининг пул маблағлари ҳудудий жамғармага келиб тушади ва ҳудудий жамғарма орқали реновация лойиҳаси молиялаштирилади.

Инвестиция дастурида лойиҳа қиймати, кутилаётган фойданинг миқдори кўрсатиб ўтилади.

Инвестиция дастури реновация лойиҳасини амалга ошириш учун етарли маблағлар йиғилгунига қадар амалга оширилади.

Инвестиция дастурини амалга ошириш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.

8-боб. Шаҳарсозлик реновацияси амалга оширилиши устидан давлат ва жамоатчилик назорати

54-модда. Шаҳарсозлик реновацияси амалга оширилиши устидан давлат назорати

Шаҳарсозлик реновацияси дастури доирасида қуриладиган уй-жойларнинг ишлаб чиқилган лойиҳа ҳужжатлари (ишчи лойиҳа, лойиҳа-смета ҳужжатлари, ишчи ҳужжатлар) шаҳарсозлик тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларининг талабларига, зилзилабардошлик, ногиронлиги бўлган шахсларга тўсиқсиз муҳит яратилганлиги, муҳандислик изланишлари, энергия самарадорлиги кўрсаткичлари, ёнғинга қарши ҳамда экологик нормалар ва қоидаларга, санитария қоидалари ва нормаларига, гигиена нормативларига мувофиқлиги юзасидан лойиҳа ҳужжатларининг экспертизадан ўтказилиши ҳамда қурилиш-монтаж ишлари сифатли бажарилиши устидан давлат назорати Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида назорат қилиш инспекцияси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари ҳамда туман (шаҳар) ҳокимликлари томонидан амалга оширилади.

55-модда. Шаҳарсозлик реновациясининг амалга оширилиши устидан жамоатчилик назорати

Шаҳарсозлик реновацияси дастурига киритилган объектларни қуриш, реконструкция қилиш жараёнларини ҳуқуқ эгалари ва бошқа жамоатчилик назорати субъектлари учун онлайн кузатиб бориш имконияти «Шаҳарсозлик реновацияси» электрон платформаси, ваколатли давлат органининг расмий веб-сайти ёки ижтимоий тармоқлардаги саҳифалари орқали таъминланади, бунда тегишли ахборот кенг омма учун мўлжалланган ҳолда, қулай форматларда ва ногиронликнинг турли шаклларини ҳисобга олган ҳолда яратилади.

Шаҳарсозлик реновацияси объектлари, уларнинг жойлашуви, ҳуқуқ эгаларининг нотариал розилиги, техник-иқтисодий имконияти ва лойиҳани амалга ошириш муддатлари «Шаҳарсозлик реновацияси» электрон платформасига интеграция қилиш орқали амалга оширилади.

Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги «Шаҳарсозлик реновацияси» электрон платформасининг ишлаб чиқилиши ҳамда келгусида унинг самарали ишлаши, шунингдек «Электрон ҳукумат» тизимига интеграция қилиниши учун масъул давлат органи ҳисобланади.

9-боб. Якунловчи қоидалар

56-модда. Низоларни ҳал этиш

Жисмоний ва юридик шахслар Республика реновация кенгашининг ва ҳудудий реновация кенгашларининг шаҳарсозлик реновацияси дастурини амалга ошириш тўғрисидаги қарори устидан суд тартибида шикоят қилиши мумкин.

Ҳуқуқ эгаси ва Дирекция ўртасида юзага келадиган низо бўйича келишувга эришилмаган тақдирда, ушбу низо суд тартибида кўриб чиқилади.

Суд томонидан барча мулкий низоларни кўриб чиқишда мулк ҳуқуқининг дахлсизлиги ва кафолатлари таъминланиши шарт.

57-модда. Шаҳарсозлик реновацияси тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун жавобгарлик

Ушбу Қонун талабларига риоя этмаган ҳолда шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш учун ер участкалари ҳамда бино ва иншоотларни олиб қўйиш ҳамда бузиш тақиқланади.

Шаҳарсозлик реновацияси тўғрисидаги қонунчиликни бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўлади.

58-модда. Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига қўшимча ва ўзгартиришлар киритиш

1. Ўзбекистон Республикасининг 1998 йил 30 апрелда қабул қилинган 598-I-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Ер кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1998 йил, № 5-6, 82-модда; 2003 йил, № 9-10, 149-модда; 2004 йил, № 5, 90-модда; 2005 йил, № 1, 18-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2007 йил, № 12, 608-модда; 2009 йил, № 1, 1-модда, № 12, 472-модда; 2011 йил, № 1, 1-модда; 2014 йил, № 1, 2-модда, № 9, 244-модда; 2015 йил, № 8, 312-модда; 2017 йил, № 9, 510-модда; 2018 йил, № 1, 1-модда, № 4, 224-модда, № 7, 432-модда, № 12, 781-модда; 2019 йил, № 1, 1-модда, № 3, 161-модда, № 4, 199-модда, № 8, 469-модда, № 11, 792-модда; 2020 йил, № 9, 540-модда; 2021 йил, № 1, 3-модда, 4-сонга илова, № 8, 800-модда; 2022 йил, № 6, 570, 577-моддалар; 2023 йил, № 10, 795-модда, № 11, 919-модда; 2024 йил, № 7, 629-модда, № 8, 831-модда, № 9, 958-модда, № 10, 1072-модда, № 11, 1193-модда; 2025 йил, № 2, 188-модда, № 5, 643, 644-моддалар) қуйидаги қўшимчалар киритилсин:

1) 23-модда иккинчи қисмининг 3-банди «Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси» деган сўзлардан кейин «вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари» деган сўзлар билан тўлдирилсин;

2) 24-модданинг тўртинчи қисми қуйидаги мазмундаги тўртинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«шаҳарсозлик реновацияси дастурига киритилган реновация лойиҳаси доирасида қуриладиган (реконструкция қилинадиган) турар ва нотурар жой тоифасидаги объектларни қуриш ҳамда ҳудудий зоналарни ташкил этиш учун шаҳарсозлик реновацияси ҳудудидаги ер участкалари — Шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш дирекциясига. Бунда ушбу ер участкалари тегишинча вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимларининг қарорларига мувофиқ реновация лойиҳасини амалга ошириш даврида муддати аниқ кўрсатилган ҳолда ижара ҳуқуқи асосида (қайта ижарага бериш ва ижара муддатини узайтириш ҳуқуқисиз) ажратилади».

2. Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 30 декабрда қабул қилинган ЎРҚ-599-сонли Қонуни билан янги таҳрирда тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Солиқ кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2019 йил, 12-сонга 1-илова; 2020 йил, № 3, 198-модда, № 10, 593-модда, № 11, 652-модда, № 12, 690, 691-моддалар; 2021 йил, № 1, 6-модда, № 4, 294-модда, 4-сонга илова, № 8, 800-модда, № 9, 901-модда, № 10, 968, 969, 972, 973-моддалар, № 12, 1199-модда; 2022 йил, № 2, 79-модда, № 3, 215, 216-моддалар, № 5, 461, 464, 467-моддалар, № 6, 570-модда, № 7, 664, 666-моддалар, № 12, 1190-модда; 2023 йил, № 6, 444, 446-моддалар, № 7, 540-модда, № 12, 1011-модда; 2024 йил, № 2, 106, 110, 111-моддалар, № 4, 346-модда, № 5, 458, 459-моддалар, № 8, 822, 831-моддалар, № 9, 958-модда, № 10, 1076-модда, № 11, 1190-модда, № 12, 1283, 1284, 1296, 1297-моддалар; 2025 йил, № 2, 188, 194-моддалар, № 4, 519, 520, 521, 522-моддалар, № 5, 644, 645-моддалар, № 6, 729, 731-моддалар, № 8, 971-модда) қуйидаги қўшимчалар киритилсин:

1) 239-модданинг учинчи қисми қуйидаги мазмундаги 2 1 -банд билан тўлдирилсин:

«2 1 ) кўчмас мулк объектлари ва (ёки) пул маблағлари ер участкаларини компенсация эвазига жамоат эҳтиёжлари учун олиб қўйиш муносабати билан ёки шаҳарсозлик реновацияси амалга оширилиши натижасида компенсация сифатида берилган бўлса»;

2) 304-модда қуйидаги мазмундаги 24-банд билан тўлдирилсин:

«24) ер участкалари компенсация эвазига жамоат эҳтиёжлари учун олиб қўйилиши муносабати билан, шунингдек шаҳарсозлик реновацияси амалга оширилиши натижасида компенсация сифатида бериладиган кўчмас мулк объектлари ва пул маблағлари»;

3) 369-модданинг биринчи қисми қуйидаги мазмундаги 12-банд билан тўлдирилсин:

«12) шаҳарсозлик реновацияси амалга оширилиши натижасида компенсация сифатида бериладиган кўчмас мулк объектлари ва пул маблағлари».

59-модда. Ушбу Қонуннинг ижросини, етказилишини, моҳияти ва аҳамияти тушунтирилишини таъминлаш

Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари ҳамда бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.

60-модда. Қонунчиликни ушбу Қонунга мувофиқлаштириш

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

ушбу Қонун 22-моддаси биринчи қисмининг бешинчи хатбошисида назарда тутилган шаҳарсозлик реновацияси дастури асосида реконструкция қилиниши керак бўлган авария ҳолатидаги ҳамда эскирган турар ва нотурар жой тоифасидаги объектларнинг техник ҳолатини аниқлаш тартибини ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан олти ой ичида ишлаб чиқсин ва тасдиқласин;

ушбу Қонун 22-моддаси биринчи қисмининг олтинчи хатбошисида назарда тутилган шаҳарсозлик реновацияси дастури асосида реновация қилиниши керак бўлган кўчмас мулк объектларининг техник ҳолатини аниқлаш комиссиясининг фаолият кўрсатиш тартибини, ҳудуд аҳолисининг ижтимоий ҳаётига жиддий таъсир қиладиган ҳолатларни ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Шаҳарсозлик реновациясини қўллаб-қувватлаш жамғармаси маблағлари йўналтириладиган олис ва чекка ҳудудлар рўйхатини ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан олти ой ичида ишлаб чиқсин ва тасдиқласин;

ушбу Қонун 22-моддаси биринчи қисмининг еттинчи хатбошисида назарда тутилган Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Шаҳарсозлик реновациясини қўллаб-қувватлаш жамғармасининг ҳамда Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари ҳузуридаги шаҳарсозлик реновациясини қўллаб-қувватлаш жамғармаларининг фаолият юритиш тартибини ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан олти ой ичида ишлаб чиқсин ва тасдиқласин;

ушбу Қонун 22-моддаси биринчи қисмининг тўққизинчи хатбошисида назарда тутилган шаҳарсозлик реновацияси дастурини амалга ошириш учун салоҳиятли инвесторларни ва қурилиш ташкилотларини аниқлаш юзасидан энг яхши таклифни танлаб олиш бўйича танлов ва такрорий танлов ўтказиш тартибини ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан олти ой ичида ишлаб чиқсин ва тасдиқласин;

ушбу Қонун 22-моддаси биринчи қисмининг ўнинчи хатбошисида назарда тутилган ҳуқуқ эгаларининг шахсий ташаббусига кўра амалга ошириладиган шаҳарсозлик реновациясини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш тартибини ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан олти ой ичида ишлаб чиқсин ва тасдиқласин;

ушбу Қонун 22-моддаси биринчи қисмининг ўн биринчи хатбошисида назарда тутилган реновация лойиҳасини амалга оширишда ҳуқуқ эгаларининг ҳисса қўшувчи сифатида иштирок этиши тартибини ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан олти ой ичида ишлаб чиқсин ва тасдиқласин;

ушбу Қонун 22-моддаси биринчи қисмининг ўн иккинчи хатбошисида назарда тутилган Шаҳарсозлик реновациясини амалга ошириш дирекциясининг фаолият юритиш тартибини ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан олти ой ичида ишлаб чиқсин ва тасдиқласин;

ушбу Қонун 22-моддаси биринчи қисмининг ўн учинчи хатбошисида назарда тутилган шаҳарсозлик реновацияси дастурига асосан учинчи шахсларнинг маблағларини жалб этиш юзасидан реновация лойиҳасини амалга оширишга доир инвестиция дастурини амалга ошириш тартибини ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан олти ой ичида ишлаб чиқсин ва тасдиқласин;

ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;

республика ижро этувчи ҳокимият органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.

61-модда. Ушбу Қонуннинг кучга кириши

Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан олти ой ўтгач кучга киради.

Ушбу Қонун кучга кирганидан бошлаб, икки ой муддатда Ўзбекистон Республикаси Президентининг, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг ҳамда Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашининг, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликларининг қарорлари билан инвесторларга берилган, лекин самарасиз фойдаланилаётган, қурилиш ишлари бошланмаган шаҳарсозлик реновацияси ҳудудлари (ер участкалари, фаолият кўрсатмаётган ишлаб чиқариш, турар жой зоналари ва бошқа зоналар) мазкур ҳудудда яшовчи ҳуқуқ эгалари билан лойиҳани амалга ошириш юзасидан келишилади, ҳуқуқ эгаларининг камида бешдан тўрт қисми билан келишувга эришилмаган тақдирда, ажратилган ер участкалари, турар ва нотурар жой тоифасидаги объектлар тегишли туман (шаҳар) ҳокимликлари тасарруфига қайтарилади.

Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2026 йил 10 июнь,

ЎРҚ-1149-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 11.06.2026 й., 03/26/1149/0581-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni

Shaharsozlik renovatsiyasi toʻgʻrisida

Qonunchilik palatasi tomonidan 2025-yil 9-sentabrda qabul qilingan Senat tomonidan 2026-yil 7-aprelda maʼqullangan

1-bob. Umumiy qoidalar

1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi va qoʻllanilish sohasi

Ushbu Qonunning maqsadi shaharsozlik renovatsiyasi sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

Mazkur Qonunning amal qilishi yer uchastkalarini kompensatsiya evaziga jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyish va xususiy mulk boʻlgan yer uchastkalarini qayta sotib olish tartib-taomillariga, moddiy madaniy meros obyektlarini tuzatish va taʼmirlashga hamda boʻsh turgan yer uchastkalarida yangi massiv hududlarini tashkil etish sohasidagi munosabatlarga nisbatan tatbiq etilmaydi.

2-modda. Shaharsozlik renovatsiyasi toʻgʻrisidagi qonunchilik

Shaharsozlik renovatsiyasi toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.

Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining shaharsozlik renovatsiyasi toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

3-modda. Asosiy tushunchalar

Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

yer uchastkalarini qayta rejalashtirish — renovatsiya loyihasi doirasida aholi punktining bosh rejasida va batafsil rejalashtirish loyihasida nazarda tutilgan aholi punktlarining hududiy zonalarini oʻzgartirish;

huquq egasi — shaharsozlik renovatsiyasi hududida joylashgan koʻchmas mulk obyektlarining egalari boʻlgan va yer uchastkalariga nisbatan meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish, doimiy foydalanish, ijara (bundan ikkilamchi ijara huquqi mustasno), mulk huquqi yoki qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa huquq turi asosida egalik qilayotgan jismoniy yoki yuridik shaxs;

ommaviy baholash — koʻchmas mulk obyektlarini ularning bozor narxiga yaqin boʻlgan qiymatini aniqlash maqsadida davlat tomonidan davriy ravishda amalga oshiriladigan baholash;

renovatsiya loyihasi — shaharsozlik renovatsiyasi hududida aholi punktining bosh rejasiga, batafsil rejalashtirish loyihasiga muvofiq tarzda urbanizatsiya jarayonlarini inobatga olgan holda, texnik-iqtisodiy asosni, texnik-iqtisodiy hisob-kitoblarni hamda batafsil loyiha yechimlarini oʻz ichiga olgan hujjatlar yigʻmajildidan iborat hujjat;

renovatsiya loyihasining konsepsiyasi — shaharsozlik renovatsiyasi hududidagi yer uchastkasining hamda unda joylashgan turar va noturar joy toifasidagi obyektlarning shaharsozlik renovatsiyasi amalga oshirilishini rejalashtirish natijasida shakllanadigan dastlabki loyihaviy koʻrinishi aks etgan hujjat;

uchinchi shaxslar — shaharsozlik renovatsiyasi hududida doimiy yashamaydigan jismoniy shaxslar yoki renovatsiya loyihasini amalga oshirish istagini bildirgan investorlar yoxud qurilish tashkilotlari;

shaharsozlik hujjatlari — hududlarni va aholi punktlarini rivojlantirishni shaharsozlik jihatidan rejalashtirish toʻgʻrisidagi hamda ularni qurish haqidagi tasdiqlangan hujjatlar;

shaharsozlik renovatsiyasi — shaharsozlik hujjatlariga koʻra ishlab chiqilgan renovatsiya loyihasiga muvofiq hududni meʼmoriy, ijtimoiy, iqtisodiy va ekologik jihatdan yaxshilashga, shuningdek ushbu hududda joylashgan binolarni, inshootlarni yashash va foydalanish uchun yaroqli, qulay hamda energiya jihatidan samarador holatga keltirishga, shu jumladan ulardan samarali foydalanishga hamda yer uchastkalarini qayta rejalashtirishga qaratilgan chora-tadbirlar majmui;

shaharsozlik renovatsiyasi dasturi — ushbu Qonunga muvofiq Shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirishni muvofiqlashtirish boʻyicha respublika kengashining yoki shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish boʻyicha hududiy kengashlarning qarori bilan tasdiqlanadigan, ijrochilar oldiga aniq maqsadlar va vazifalar qoʻyilgan, renovatsiya loyihasini amalga oshirishning aniq muddatlari belgilangan renovatsiya loyihasini amalga oshirish toʻgʻrisidagi rasmiy hujjat;

shaharsozlik renovatsiyasi hududi — renovatsiya loyihasi asosida aniq chegaralarga ega boʻlgan, shaharsozlik renovatsiyasi dasturida nazarda tutilgan hudud;

hudud aholisining ijtimoiy hayotiga jiddiy taʼsir qiladigan holatlar — muayyan hududda aholining hayotiga tahdid soladigan ekologik, texnogen yoki tabiiy ofat xavflarining mavjudligini, yongʻin xavfsizligi talablariga javob bermasligini, muhandislik kommunikatsiyalari va ijtimoiy infratuzilma obyektlari bilan taʼminlanmaganligini inobatga olgan holda yer uchastkalarini qayta rejalashtirishni nazarda tutadigan va shu asosda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan holatlar;

yuqoriga oʻsish tamoyili — urbanizatsiya jarayonlarini inobatga olgan holda binolarning, inshootlarning dastlabki holatidan vertikal kengayishi;

kelishuv bitimi — shaharsozlik renovatsiyasi dasturining ishtirokchilari (davlat, uchinchi shaxslar va huquq egalari) oʻrtasida tuziladigan, shaharsozlik renovatsiyasida ishtirok etish (qisman ishtirok etish) yoki kompensatsiya toʻlash elementlarini oʻz ichiga olgan shartnoma.

4-modda. Shaharsozlik renovatsiyasi asoslari va maqsadlari

Shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish uchun quyidagilar asos boʻladi:

shaharsozlik renovatsiyasi hududida joylashgan turar va noturar joy toifasidagi obyektlarning eskirganligi, yashash va foydalanish uchun yaroqsiz boʻlib, avariya holatiga kelib qolganligi;

hudud aholisining ijtimoiy hayotiga jiddiy taʼsir qiladigan holatlarning mavjudligi.

Shaharsozlik renovatsiyasining asosiy maqsadlari quyidagilardan iborat:

renovatsiya loyihasi asosida hududni meʼmoriy, ijtimoiy, iqtisodiy va ekologik jihatdan yaxshilash;

eskirgan, yashash va foydalanish uchun yaroqsiz deb topilgan, avariya holatiga kelib qolgan uy-joy fondini inson yashashi va foydalanishi uchun yaroqli holatga keltirish;

hudud aholisining ijtimoiy hayotiga jiddiy taʼsir qiladigan holatlarni bartaraf etish;

uy-joy fondidan foydalanish qulayligini va samaradorligini oshirish hamda undagi sharoitlarni yaxshilash;

zamonaviy talablarga javob beradigan muhandislik kommunikatsiyalarini va ijtimoiy infratuzilmani yaratish, energiya samaradorligi koʻrsatkichlarini yaxshilash.

5-modda. Shaharsozlik renovatsiyasi turlari va tashabbuskor subyektlar

Shaharsozlik renovatsiyasi renovatsiya loyihasiga asosan amalga oshiriladigan quyidagi turlardan iborat:

mavjud obyektni asosiy konstruksiyasini oʻzgartirmasdan rekonstruksiya qilish;

mavjud obyektni buzish va boʻshagan yer uchastkasida buzilgan obyekt toifasidagi yangi obyektni qurish;

yashil hududlarni va boshqa hududiy zonalarni tashkil etish.

Shaharsozlik renovatsiyasi dasturi doirasida ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan shaharsozlik renovatsiyasi turlarining biri yoki bir nechtasi qoʻllanilishi mumkin.

Shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish boʻyicha taklif quyidagi subyektlar tashabbusiga koʻra kiritilishi mumkin:

davlat tashabbusiga koʻra;

huquq egalarining tashabbusiga koʻra;

uchinchi shaxslarning tashabbusiga koʻra.

Shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish boʻyicha tashabbus kirituvchi subyektlar Oʻzbekiston Respublikasi Shaharsozlik kodeksining 46-moddasiga muvofiq aholi punktlarining bosh rejalarini roʻyobga chiqarish boʻyicha tasdiqlangan kompleks dasturlarga asosan renovatsiya zonalarida renovatsiya loyihasini amalga oshirish yuzasidan taklif kiritishi mumkin.

6-modda. Shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish bosqichlari

Shaharsozlik renovatsiyasi aholi punktlarining bosh rejalarini roʻyobga chiqarish boʻyicha tasdiqlangan kompleks dasturlarga asosan quyidagi bosqichlarda amalga oshiriladi:

1) shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish boʻyicha tashabbus kiritish:

a) davlat tashabbusiga koʻra:

renovatsiya loyihasining konsepsiyasini ishlab chiqish;

har bir obyekt huquq egalarining umumiy yigʻilishini oʻtkazish va ularning kamida beshdan toʻrt qismining notarial tartibda tasdiqlangan yozma roziligini olish;

renovatsiya loyihasini va tegishli hisob-kitoblarni ishlab chiqish;

shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish yuzasidan taklifni Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariga kiritish;

b) huquq egalari tashabbusiga koʻra:

tuman (shahar) hokimligiga shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish yuzasidan taklif bilan murojaat qilish;

renovatsiya loyihasining konsepsiyasini ishlab chiqish;

har bir obyekt huquq egalarining umumiy yigʻilishini oʻtkazish va ularning kamida beshdan toʻrt qismining notarial tartibda tasdiqlangan yozma roziligini olish;

shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish yuzasidan taklifni tegishli tuman (shahar) hokimligiga kiritish;

tegishli tuman (shahar) hokimligidan maʼqullangan loyihalarni tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyat yoki Toshkent shahar hokimligiga yuborish;

v) uchinchi shaxslarning tashabbusiga koʻra:

tuman (shahar) hokimligiga shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish yuzasidan taklif bilan murojaat qilish;

renovatsiya loyihasining konsepsiyasini ishlab chiqish;

har bir obyekt huquq egalarining umumiy yigʻilishini oʻtkazish va ularning kamida beshdan toʻrt qismining notarial tartibda tasdiqlangan yozma roziligini olish;

shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish yuzasidan taklif va konsepsiyani tegishli tuman (shahar) hokimligiga kiritish;

tegishli tuman (shahar) hokimligidan maʼqullangan loyihalarni tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyat yoki Toshkent shahar hokimligiga yuborish;

2) davlat, huquq egalari va uchinchi shaxslarning shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish boʻyicha tashabbusini koʻrib chiqish va tasdiqlash:

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari tomonidan:

shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish yuzasidan taklifni ushbu Qonunga muvofiqligi yuzasidan koʻrib chiqish;

shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish yuzasidan taklif maqsadga muvofiq deb topilgan taqdirda, ishlab chiqilgan renovatsiya loyihasini koʻrib chiqib, tegishli qaror qabul qilish uchun Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlariga kiritish, shu bilan birga uni jamoatchilik muhokamasidan oʻtkazish;

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlari tomonidan maʼqullangan renovatsiya loyihasini shaharsozlik renovatsiyasi dasturiga kiritish boʻyicha tegishincha Shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirishni muvofiqlashtirish boʻyicha respublika kengashiga va shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish boʻyicha hududiy kengashlarga yuborish;

Shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirishni muvofiqlashtirish boʻyicha respublika kengashi va shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish boʻyicha hududiy kengashlar tomonidan renovatsiya loyihalarini, qoida tariqasida, hududlar kesimida birlashtirgan holda tasdiqlash yoki rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilish. Bunda rad etilgan renovatsiya loyihalari yuzasidan bir yildan keyin takroran taklif kiritilishi mumkin.

Renovatsiya loyihalari nogironligi boʻlgan shaxslarning huquqlariga daxl qilgan taqdirda, mazkur loyihalar nogironligi boʻlgan shaxslarning jamoat birlashmalari fikr-mulohazalarini hisobga olgan holda koʻrib chiqiladi va qaror qabul qilinadi;

3) tasdiqlangan shaharsozlik renovatsiyasi dasturida nazarda tutilgan renovatsiya loyihasini amalga oshirish:

tanlov natijalariga koʻra aniqlangan shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshiruvchi shaxslar tomonidan Shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish direksiyasini (bundan buyon matnda Direksiya deb yuritiladi) tashkil etish;

barcha huquq egalari bilan notarial tartibda tasdiqlanadigan yakkama-yakka kelishuv bitimini tuzish. Bunda qolgan huquq egalari bilan kelishuv bitimiga erishilmagan taqdirda, ushbu masala sud tartibida koʻrib chiqiladi;

shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish yuzasidan davlat va jamoatchilik nazoratini amalga oshirish;

kelishuv bitimi boʻyicha olingan majburiyatlarni bajarish;

renovatsiya loyihasi toʻliq amalga oshirilganidan va kelishuv bitimi boʻyicha majburiyatlar bajarilganidan keyin ushbu loyihani amalga oshirish uchun tashkil etilgan Direksiyani belgilangan tartibda tugatish.

7-modda. Shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirishning majburiy shartlari

Shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirishning majburiy shartlari quyidagilardan iborat:

renovatsiya loyihasini ushbu Qonunda belgilangan talablarga muvofiq tarzda ishlab chiqish;

huquq egalari bilan oʻtkaziladigan ochiq muhokamada turar va noturar joy toifasidagi obyektlarni renovatsiya loyihasiga kiritish uchun har bir obyekt huquq egalarining kamida beshdan toʻrt qismining notarial tasdiqlangan yozma roziligini olish;

qurilish ishlarini amalga oshirishda shaharsozlik renovatsiyasi dasturi talablariga toʻliq rioya etish;

har bir turar joyni, bino va inshootlarni yangidan qurish hamda rekonstruksiya qilish uchun ruxsatnoma olishda energiya jihatidan samaradorligi holatini aniqlash;

muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlarining shaharsozlik renovatsiyasi hududida bunyod etilishi rejalashtirilgan obyektlar bosimiga toʻgʻri kelishi, aks holda, ularning mazkur tarmoqlar bilan birgalikda renovatsiya qilinishini nazarda tutish;

asosiy turistik yoʻnalishlarda zamonaviy turistik obyektlar qurish;

renovatsiya loyihasida qamrab olingan hududning kamida toʻrtdan bir qismi yashil zonalardan iborat boʻlishi;

shaharsozlik renovatsiyasi hududini hamda undagi turar va noturar joy toifasidagi obyektlarni meʼmoriy, ijtimoiy, iqtisodiy hamda ekologik jihatdan samarali holatga keltirish.

Hududiy zonalashtirishni oʻzgartirishda, qoida tariqasida, yashil zonalarni boshqa hududiy toifadagi zonalarga oʻzgartirishga yoʻl qoʻyilmaydi. Yashil zonalarning joylashgan oʻrnini oʻzgartirmasdan renovatsiya loyihasini amalga oshirish mumkin boʻlmagan hollarda yangi tashkil etiladigan yashil zonaning maydoni oʻzgartirilayotgan dastlabki yashil zonaning maydonidan kam boʻlishi mumkin emas.

Renovatsiya loyihasini ishlab chiqishda yer uchastkalarini qayta rejalashtirishga quyidagi hollarda yoʻl qoʻyilishi mumkin:

kamida soʻnggi uch yil davomida faoliyat koʻrsatmayotgan ishlab chiqarish zonalarini turar joy zonalari va boshqa zonalar toifasiga oʻtkazishda;

hududiy zonalashtirishni oʻzgartirishda. Bunda hududning infratuzilma obyektlari va ijtimoiy soha obyektlari hamda umumiy foydalanishdagi joylar bilan taʼminlanganligi inobatga olinadi. Shuningdek shartli ruxsat etilgan foydalanish turi uchun ruxsatnoma olishga qonunchilikda belgilangan miqdorda va ijtimoiy infratuzilma obyektlariga qoʻshimcha yuklamani kompensatsiya qilish sharti bilan yoʻl qoʻyiladi.

Ijtimoiy va infratuzilma obyektlariga qoʻshimcha yuklamani kompensatsiya qilish bilan bogʻliq xarajatlar renovatsiya loyihasida nazarda tutiladi hamda mazkur xarajatlar renovatsiya loyihasini amalga oshirish qiymatiga qoʻshib hisoblandi.

Quyidagilar renovatsiya loyihasini ishlab chiqish va amalga oshirishda zarar yetkazilishi mumkin boʻlmagan obyektlar hisoblanadi:

davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan daraxtlar va butalar qimmatbaho navlarining roʻyxatiga kiritilgan daraxtlar va butalar, shuningdek ularning joylashgan oʻrni;

Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilmagan, biroq tegishli mahalliy hudud va uning aholisi uchun tarixiy, ijtimoiy, iqtisodiy ahamiyatga ega boʻlgan joylar hamda obyektlar;

moddiy madaniy meros obyektlari va ularning muhofaza tegralari;

renovatsiya loyihasiga kiritilmagan turar va noturar joylar toifasidagi obyektlar.

Renovatsiya loyihasi asosida barpo etiladigan turar va noturar joy toifasidagi obyektlar ushbu Qonunda belgilangan shaharsozlik renovatsiyasining asosiy maqsadlariga erishilishini taʼminlashi shart.

8-modda. Shaharsozlik renovatsiyasining asosiy prinsiplari

Shaharsozlik renovatsiyasining asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat:

qonuniylik;

ixtiyoriylik;

huquq egasi huquqlarining ustuvorligi;

xususiy mulkning daxlsizligi;

mulk holatining yaxshilanishi;

yerlardan samarali foydalanishni tashkil etish;

ochiqlik va shaffoflik;

atrof-muhitga zarar yetkazmaslik;

ijtimoiy va iqtisodiy samaradorlik;

energiya jihatidan samaradorlik;

tenglik va ijtimoiy himoyaga muhtoj aholining huquqlarini himoya qilishning ustuvorligi.

9-modda. Qonuniylik prinsipi

Shaharsozlik renovatsiyasi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, ushbu Qonunga va boshqa qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.

10-modda. Ixtiyoriylik prinsipi

Huquq egasi oʻziga tegishli boʻlgan koʻchmas mulk obyektlari bilan shaharsozlik renovatsiyasi dasturida ishtirok etishni yoki ishtirok etmaslikni ixtiyoriy ravishda tanlash huquqiga ega.

Shaharsozlik renovatsiyasi dasturiga kiritilgan renovatsiya loyihalari boʻyicha huquq egalari bilan kelishuv bitimiga erishib boʻlmagan taqdirda, sud tartibida kompensatsiya olish yuzasidan majburiyat yuklatilgan hollardan tashqari, davlat organlari, ularning mansabdor shaxsi yoki xizmatchisi huquq egasini unga mulk huquqi asosida tegishli boʻlgan turar yoki noturar joy toifasidagi obyektni shaharsozlik renovatsiyasi dasturiga kiritishga bevosita yoki bilvosita majburlashga haqli emas.

11-modda. Huquq egasi huquqlarining ustuvorligi prinsipi

Shaharsozlik renovatsiyasi doirasida huquq egasining davlat organlari bilan oʻzaro munosabatlarda xususiy mulk huquqini hamda yer egasining yerga boʻlgan huquqini amalga oshirish borasida yuzaga keladigan barcha ziddiyatlar va noaniqliklar huquq egasining foydasiga talqin etiladi.

12-modda. Xususiy mulkning daxlsizligi prinsipi

Xususiy mulk daxlsiz va davlat himoyasidadir.

Davlat xususiy mulkning but saqlanishini taʼminlash uchun barcha zarur sharoitlarni yaratadi.

Davlat organlari, ularning mansabdor shaxslari yoki xizmatchilari tomonidan huquq egalarining huquqlari buzilishiga yoʻl qoʻyilmasligi qonun bilan kafolatlanadi.

Shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirishda hech kim sudning qarorisiz qonunga zid tarzda uy-joyidan mahrum etilishi mumkin emas.

13-modda. Mulk holatining yaxshilanishi prinsipi

Renovatsiya loyihasida mulk holatini yaxshilashga doir chora-tadbirlar nazarda tutiladi.

Har qanday shaharsozlik renovatsiyasi dasturi natijasida huquq egasiga tegishli boʻlgan mulkning, shu jumladan turar va noturar joy toifasidagi obyektning holati oldingi holatiga nisbatan yaxshi holatga keltirilishi kerak.

Shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirishda shaxslarning vijdonan harakat qilganligi, oʻz majburiyatlarini mazmunan bajarganligi mulk holatini oldingi holatiga nisbatan yomonlashtirgan hollarda ularni javobgarlikdan ozod etmaydi.

14-modda. Yerlardan samarali foydalanishni tashkil etish prinsipi

Renovatsiya loyihasida yer uchastkalarini qayta rejalashtirishda yerlarning samaradorligi taʼminlanishi inobatga olinishi shart.

Binolar va inshootlarni joylashtirishda, qoida tariqasida, yuqoriga oʻsish tamoyili qoʻllanilishi lozim.

15-modda. Ochiqlik va shaffoflik prinsipi

Shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish jarayonlari ochiq va shaffof boʻlishi kerak.

Shaharsozlik renovatsiyasi dasturi jamoatchilik uchun ochiq boʻlgan “Shaharsozlik renovatsiyasi” elektron platformasiga joylashtiriladi va ommaviy axborot vositalari hamda vakolatli organlarning rasmiy veb-saytlarida eʼlon qilib boriladi.

16-modda. Atrof-muhitga zarar yetkazmaslik prinsipi

Shaharsozlik renovatsiyasi asosida qayta tiklangan turar va noturar joy toifasidagi obyekt atrof-muhitga zarar yetkazmasligi hamda davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan daraxtlar va butalarning qimmatbaho navlari daxlsizligini saqlashi shart. Qayta tiklangan obyektda hamda unga tutash hududda ekologik holat yaxshi va barqaror boʻlishi uchun tegishli shart-sharoitlar yaratilishi taʼminlanadi.

17-modda. Ijtimoiy va iqtisodiy samaradorlik prinsipi

Shaharsozlik renovatsiyasi asosida barpo etilgan hudud, shuningdek qurilgan yoki rekonstruksiya qilingan turar va noturar joy toifasidagi obyektlar, ularning oʻrnida mavjud boʻlgan hududga va obyektlarga nisbatan ijtimoiy hamda iqtisodiy jihatdan samarali boʻlishi kerak.

18-modda. Energiya jihatidan samaradorlik prinsipi

Shaharsozlik renovatsiyasi natijasida barpo etiladigan obyektlar issiqlik himoyasi, hajmiy-tarixiy yechimlar, zamonaviy muhandislik tizimlari va uskunalar hamda qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanilgan holda energiya jihatidan samarador boʻlishi kerak.

19-modda. Tenglik va ijtimoiy himoyaga muhtoj aholining huquqlarini himoya qilishning ustuvorligi

Renovatsiya loyihasini amalga oshirishda barcha fuqarolar bir xil huquq va erkinliklarga ega boʻlib, jinsi, irqi, millati, tili, dini, eʼtiqodi, ijtimoiy kelib chiqishi, ijtimoiy mavqeyidan qatʼi nazar, qonun oldida tengdirlar.

Ijtimoiy himoyaga muhtoj aholining huquqlarini himoya qilish renovatsiya loyihasini amalga oshirishning ustuvor vazifalaridan biri hisoblanadi.

20-modda. Shaharsozlik renovatsiyasining asosiy prinsiplarini qoʻllash

Shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish, shuningdek renovatsiya loyihasini ishlab chiqish ushbu Qonunda nazarda tutilgan asosiy prinsiplarga muvofiq boʻlishi kerak.

Renovatsiya loyihasi shaharsozlik renovatsiyasining asosiy prinsiplariga nomuvofiq holda amalga oshirilgan taqdirda, huquq egalariga, davlat va jamiyatga yetkazilgan zarar aybdor shaxslardan undirib olinadi.

Shaharsozlik renovatsiyasining barcha mavjud turlarini tanlashda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlarining va budjet tizimi budjetlari mablagʻlarining eng kam xarajat qilgan holda eng yaxshi natijaga erishish imkonini beradigan turi (turlari) tanlanadi.

2-bob. Shaharsozlik renovatsiyasi sohasida davlat boshqaruvi

21-modda. Shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirishni muvofiqlashtirish boʻyicha respublika kengashi va shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish boʻyicha hududiy kengashlar, ularning vakolatlari

Shaharsozlik renovatsiyasi sohasidagi faoliyatni muvofiqlashtirib borish uchun Shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirishni muvofiqlashtirish boʻyicha respublika kengashi (bundan buyon matnda Respublika renovatsiya kengashi deb yuritiladi) va shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish boʻyicha hududiy kengashlar (bundan buyon matnda hududiy renovatsiya kengashlari deb yuritiladi) tashkil etiladi.

Respublika renovatsiya kengashining va hududiy renovatsiya kengashlarining tarkibi hamda faoliyat yuritish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori bilan belgilanadi.

Respublika renovatsiya kengashi:

shaharsozlik renovatsiyasi sohasidagi faoliyatni muvofiqlashtiradi;

hududiy renovatsiya kengashlarining shaharsozlik renovatsiyasi dasturlarini koʻrib chiqadi va tasdiqlaydi;

shaharsozlik renovatsiyasi sohasidagi qonunchilik hujjatlariga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshirishga koʻmaklashadi;

shaharsozlik renovatsiyasi dasturi doirasida idoralararo hamkorlikni taʼminlashga koʻmaklashadi.

Quyidagi hollarda shaharsozlik renovatsiyasi dasturlari hududiy renovatsiya kengashlari tomonidan tasdiqlanadi:

shaharsozlik renovatsiyasi hududida renovatsiya loyihasini amalga oshirish uchun barcha huquq egalarining notarial tartibda tasdiqlangan yozma roziligi olingan hollarda;

har bir renovatsiya loyihasining qiymati bazaviy hisoblash miqdorining uch yuz ellik ming baravaridan oshmagan hollarda.

Ushbu moddaning toʻrtinchi qismida nazarda tutilgan hollardan tashqari barcha hollarda shaharsozlik renovatsiyasi dasturlari Respublika renovatsiya kengashi tomonidan tasdiqlanadi.

Respublika renovatsiya kengashi va hududiy renovatsiya kengashlari tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Shaharsozlik renovatsiyasini qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasining hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari huzuridagi shaharsozlik renovatsiyasini qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmalarining yuqori boshqaruv organi hisoblanadi.

22-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining shaharsozlik renovatsiyasi sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

shaharsozlik renovatsiyasi sohasida oʻz vakolatlari doirasida normativ-huquqiy hujjatlar qabul qiladi;

shaharsozlik renovatsiyasi sohasidagi qonunchilik hujjatlariga rioya etilishi ustidan davlat nazorati amalga oshirilishini taʼminlaydi;

shaharsozlik renovatsiyasi dasturi doirasida idoralararo hamkorlikni taʼminlaydi;

shaharsozlik renovatsiyasi dasturi asosida rekonstruksiya qilinishi kerak boʻlgan avariya holatidagi hamda eskirgan turar va noturar joy toifasidagi obyektlarning texnik holatini aniqlash tartibini tasdiqlaydi;

shaharsozlik renovatsiyasi dasturi asosida renovatsiya qilinishi kerak boʻlgan koʻchmas mulk obyektlarining texnik holatini aniqlash komissiyasining faoliyat koʻrsatish tartibini, hudud aholisining ijtimoiy hayotiga jiddiy taʼsir qiladigan holatlarni hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Shaharsozlik renovatsiyasini qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi mablagʻlari yoʻnaltiriladigan olis va chekka hududlar roʻyxatini tasdiqlaydi;

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Shaharsozlik renovatsiyasini qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasining hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari huzuridagi shaharsozlik renovatsiyasini qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmalarining faoliyat yuritish tartibini tasdiqlaydi;

Yer uchastkasidan ruxsat etilgan foydalanish turi uchun ruxsatnoma olish tartibini tasdiqlaydi;

shaharsozlik renovatsiyasi dasturini amalga oshirish uchun salohiyatli investorlarni va qurilish tashkilotlarini aniqlash yuzasidan eng yaxshi taklifni tanlab olish boʻyicha tanlov va takroriy tanlov oʻtkazish tartibini tasdiqlaydi;

huquq egalarining shaxsiy tashabbusiga koʻra amalga oshiriladigan shaharsozlik renovatsiyasini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash tartibini tasdiqlaydi;

renovatsiya loyihasini amalga oshirishda huquq egalarining hissa qoʻshuvchi sifatida ishtirok etish tartibini tasdiqlaydi;

Shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish direksiyasining faoliyat yuritish tartibini tasdiqlaydi;

shaharsozlik renovatsiyasi dasturiga asosan uchinchi shaxslarning mablagʻlarini jalb etish yuzasidan renovatsiya loyihasini amalga oshirishga doir investitsiya dasturini amalga oshirish tartibini tasdiqlaydi.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

23-modda. Mahalliy davlat hokimiyati organlarining shaharsozlik renovatsiyasi sohasidagi vakolatlari

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlari:

renovatsiya loyihalarini koʻrib chiqadi va koʻrib chiqish natijalariga koʻra ularni maʼqullash yoki maʼqullashni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi;

shaharsozlik renovatsiyasi amalga oshiriladigan hududlar yuzasidan tuman (shahar) hokimliklariga takliflar kiritadi.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari:

shaharsozlik renovatsiyasi dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirish jarayonida aholi punktlarining hududiy zonalarini tartibga solish hamda ularni qayta ixtisoslashtirish boʻyicha qarorlar qabul qilishda ishtirok etadi;

Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi hamda boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda shaharsozlik renovatsiyasi dasturi asosida renovatsiya qilinishi kerak boʻlgan koʻchmas mulk obyektlarining texnik holatini aniqlash komissiyasi ishini tashkil etadi;

renovatsiya loyihasini amalga oshirish doirasida masʼul vazirliklar va idoralar hududiy boʻlinmalarining oʻzaro hamkorligini taʼminlaydi;

shaharsozlik renovatsiyasi dasturlarini amalga oshirishda qonunchilik hujjatlari talablariga rioya etilishini taʼminlaydi;

aholining xabardorligini oshirish va tegishli qarorlarni qabul qilish jarayonida ularning ishtirokini kengaytirish orqali aholining shaharsozlik renovatsiyasi dasturlari muhokamasiga jalb etilishini taʼminlaydi.

Mahalliy davlat hokimiyati organlari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

24-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligining shaharsozlik renovatsiyasi sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi:

koʻchmas mulk obyektlarining texnik holatini aniqlash komissiyalarining xulosasi asosida tegishli yer uchastkalaridagi eskirgan, yashash va foydalanish uchun yaroqsiz boʻlib, avariya holatiga kelib qolgan uy-joylar reyestrini tuzadi, kelgusida ularni shaharsozlik renovatsiyasi dasturlariga kiritish yuzasidan takliflar tayyorlaydi;

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari hamda manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda:

shaharsozlik renovatsiyasi dasturlarini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan shaharsozlik hujjatlarini ularni amalga oshirish uchun belgilangan muddatlarga muvofiq ishlab chiqilishini taʼminlaydi;

shaharsozlik renovatsiyasi dasturlarini ularni amalga oshirish uchun belgilangan bosqichlar hamda muddatlarga muvofiq ishlab chiqadi va amalga oshiradi;

shaharsozlik hujjatlarining ishlab chiqilishini, tasdiqlanishini, amalga oshirilishini va bajarilishini nazorat qiladi;

uy-joy fondining texnik holatini va shaharsozlik hujjatlarini hisobga olgan holda uy-joyni buzish muddatini, navbatini belgilashda ishtirok etadi;

tasdiqlangan shaharsozlik hujjatlari doirasida shaharsozlik renovatsiyasi dasturlariga muvofiq turar va noturar joy toifasidagi obyektlarning, muhandislik infratuzilmasi obyektlarining qurilishi jarayonini monitoring qiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

25-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligining shaharsozlik renovatsiyasi sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi:

renovatsiya loyihasining va shaharsozlik renovatsiyasi dasturlarining urbanizatsiya jarayonlariga muvofiqligini koʻrib chiqadi;

respublika hududlarida shaharsozlik renovatsiyasi boʻyicha yagona davlat siyosatini ishlab chiqadi va amalga oshiradi;

massiv shaklidagi renovatsiya loyihalarini zarur infratuzilma bilan taʼminlash maqsadida mablagʻlarni ajratadi;

shaharsozlik renovatsiyasi hududidagi yer uchastkalarini qayta rejalashtirish loyihalarini koʻrib chiqadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

26-modda. Shaharsozlik renovatsiyasini qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmalari

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari huzurida alohida yuridik shaxs maqomiga ega boʻlgan shaharsozlik renovatsiyasini qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmalari tashkil etiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Shaharsozlik renovatsiyasini qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi (bundan buyon matnda Respublika jamgʻarmasi deb yuritiladi) mablagʻlari olis va chekka hududlardagi eskirgan, yashash va foydalanish uchun yaroqsiz boʻlib, avariya holatiga kelib qolgan uy-joylarni renovatsiya qilish hamda ushbu hududlardagi massiv shaklidagi renovatsiya loyihalarini zarur infratuzilma bilan taʼminlash uchun yoʻnaltiriladi.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari huzuridagi shaharsozlik renovatsiyasini qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmalari (bundan buyon matnda hududiy jamgʻarmalar deb yuritiladi) mablagʻlari renovatsiya loyihalarini ishlab chiqishga, davlat tashabbusi bilan amalga oshiriladigan shaharsozlik renovatsiyasi dasturlarini moliyalashtirishga yoʻnaltiriladi.

Respublika jamgʻarmasi mablagʻlari yoʻnaltiriladigan olis va chekka hududlar roʻyxati hamda Respublika jamgʻarmasi va hududiy jamgʻarmalarning faoliyat yuritish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.

27-modda. Respublika jamgʻarmasining va hududiy jamgʻarmalarning mablagʻlarini shakllantirish

Respublika jamgʻarmasi mablagʻlarini shakllantirish manbalari quyidagilardan iborat:

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi zaxira jamgʻarmasining oʻn besh foizidan kam boʻlmagan miqdorda respublika budjeti mablagʻlari va respublika budjetining qoʻshimcha manbalari mablagʻlari;

xalqaro moliya institutlari mablagʻlari;

hududiy jamgʻarmalarning oʻn besh foizidan kam boʻlmagan miqdordagi daromad mablagʻlari.

Hududiy jamgʻarmalar mablagʻlarini shakllantirish manbalari quyidagilardan iborat:

xalqaro moliya institutlarining mablagʻlari;

shaharsozlik renovatsiyasi hududidagi yer uchastkasini ijara huquqi bilan ajratish hisobiga tushgan mablagʻlar;

jismoniy va yuridik shaxslarning renovatsiya loyihalariga ulush kiritish asosida kiritgan mablagʻlari;

jismoniy va yuridik shaxslarning, shu jumladan Oʻzbekiston Respublikasi norezidentlarining homiylik xayriyalari;

qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar.

3-bob. Shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirishni tashabbus qilish

28-modda. Shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish boʻyicha tashabbus kirituvchi subyektlar

Davlat tashabbusiga koʻra tuman (shahar) hokimligi, huquq egalari nomidan huquq egalarining notarial tartibda tasdiqlangan umumiy yigʻilishi qarori asosida vakil qilingan shaxs, uchinchi shaxslar nomidan jismoniy va yuridik shaxslar shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish boʻyicha tashabbus kirituvchi subyektlar (bundan buyon matnda tashabbus kirituvchi subyektlar deb yuritiladi) hisoblanadi.

Tashabbus kirituvchi subyektlar mazkur Qonun 4-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan asoslarga muvofiq eskirgan, yashash va foydalanish uchun yaroqsiz boʻlib, avariya holatiga kelib qolgan turar va noturar joy toifasidagi obyektlar joylashgan hududlarning hamda hudud aholisining ijtimoiy hayotiga jiddiy taʼsir qiladigan holatlar mavjud boʻlganda tegishli hududda shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish tashabbusi bilan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashiga, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariga murojaat qilishga haqli.

29-modda. Shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish boʻyicha tashabbus kiritish tartibi

Tuman (shahar) hokimliklari vakolatli tashkilotlar vakillaridan iborat komissiyaning ijobiy xulosasi asosida eskirgan, yashash va foydalanish uchun yaroqsiz boʻlib, avariya holatiga kelib qolgan turar va noturar joy toifasidagi obyektlar joylashgan hududda, shuningdek hudud aholisining ijtimoiy hayotiga jiddiy taʼsir qiladigan holatlarning mavjudligini asoslovchi maʼlumotlar asosida muayyan hududda shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish yuzasidan tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashiga, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariga taklif kiritishi mumkin.

Huquq egalari umumiy yigʻilishi qarori asosida (har bir obyekt huquq egalarining kamida beshdan toʻrt qismining notarial tasdiqlangan yozma roziligi olinishi shart) umumiy yigʻilish vakil qilgan shaxs Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashiga, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariga tegishli hududda shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish yuzasidan murojaat qilishi mumkin.

Tegishli hududda shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish yuzasidan har bir obyekt huquq egalarining kamida beshdan toʻrt qismining notarial tartibda tasdiqlangan yozma roziligi olingan holda uchinchi shaxslar tomonidan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashiga, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariga taklif kiritiladi.

Huquq egalaridan renovatsiya loyihasini amalga oshirish boʻyicha yozma roziligini olish chogʻida renovatsiya loyihasi yuzasidan tegishli qaror qabul qilingunga qadar koʻchmas mulkni boshqa shaxsga oʻtkazmaslik yuzasidan rozilik ham olinadi. Bunda renovatsiya loyihasi shaharsozlik renovatsiyasi dasturiga kiritilgan taqdirda, Direksiya va huquq egasi oʻrtasida koʻchmas mulkni oʻtkazish toʻgʻrisida tegishli bitim imzolangunga qadar koʻchmas mulkni boshqa shaxsga oʻtkazmaslik sharti saqlab qolinadi.

Huquq egalarining yozma roziligi notarial tartibda tasdiqlangan dastlabki bitimini tuzish orqali amalga oshiriladi hamda unda kelishilgan kompensatsiya shakli va miqdori koʻrsatilishi shart.

Tashabbus kirituvchi subyektlar tomonidan kiritiladigan takliflar renovatsiya loyihasining konsepsiyasi bilan birga Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashiga, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariga kiritiladi.

30-modda. Renovatsiya loyihasini amalga oshirish yuzasidan takliflarni koʻrib chiqish

Tashabbus kirituvchi subyektlarning Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashiga, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariga kelib tushgan takliflari ushbu Qonun 4-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan asoslarga muvofiqligi yuzasidan bir oy muddatda koʻrib chiqiladi.

Shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish ushbu Qonun talablari asosida maqsadga muvofiq deb topilgan taqdirda, renovatsiya loyihasi maʼqullash uchun tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesiga, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlariga kiritiladi.

Renovatsiya loyihasi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlari tomonidan bir oy muddatda koʻrib chiqilib, tegishli qaror qabul qilinadi.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlari tomonidan maʼqullangan renovatsiya loyihasi shaharsozlik renovatsiyasi dasturiga kiritish uchun Respublika renovatsiya kengashiga yoki, ushbu Qonun 21-moddasining toʻrtinchi qismida nazarda tutilgan hollarda, hududiy renovatsiya kengashlariga kiritiladi.

Shaharsozlik renovatsiyasi dasturlari bir oy muddatda ushbu Qonunga muvofiq tegishincha Respublika renovatsiya kengashining yoki hududiy renovatsiya kengashlarining qarori bilan tasdiqlanadi yoki tasdiqlash rad etiladi.

Renovatsiya loyihasini Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari tomonidan koʻrib chiqish tartibi Respublika renovatsiya kengashining qarori bilan tasdiqlanadi.

31-modda. Shaharsozlik renovatsiyasi dasturini shakllantirish

Shaharsozlik renovatsiyasi dasturi quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:

shaharsozlik renovatsiyasi amalga oshirilishi rejalashtirilgan hudud toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni, uning sxemasi va chegarasi tavsiflarini;

buzilishi, rekonstruksiya qilinishi, yangi qurilishi lozim boʻlgan turar va noturar joy toifasidagi obyektlarning manzillarini;

shaharsozlik renovatsiyasi amalga oshirilishi rejalashtirilgan hududda joylashgan hamda loyiha boʻyicha buzishga, rekonstruksiya qilishga va yangi qurilishga tegishli boʻlgan muhandislik, kommunal, transportga oid hamda ijtimoiy infratuzilma obyektlarining tavsifi;

kelgusida shaharsozlik renovatsiyasi dasturi asosida huquq egalari yangi qurilgan uy-joylardan olishi yuzasidan kelishuv bitimiga erishilgan taqdirda, aholini vaqtinchalik koʻchirib turish nazarda tutilgan uy (uylar) haqidagi va vaqtinchalik ijara toʻlovlarini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

renovatsiya loyihasini amalga oshirish boʻyicha potensial investor va ushbu loyihani moliyalashtirish manbalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

renovatsiya loyihasini amalga oshirishda moliyalashtirish manbalari yetarli boʻlmagan taqdirda, foydani mutanosib ravishda teng ulushlarda taqsimlash shartlari asosida uchinchi shaxslarning mablagʻlarini jalb etish yuzasidan investitsiya dasturini eʼlon qilish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

huquq egalari bilan kelishuv bitimi tuzilganligini tasdiqlovchi maʼlumotlar;

renovatsiya loyihasini amalga oshirish ketma-ketligi va muddatlari;

shaharsozlik faoliyatiga doir qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa maʼlumotlar.

Shaharsozlik renovatsiyasi dasturi ushbu Qonunga muvofiq boʻlishi shart. Shaharsozlik renovatsiyasi dasturiga ushbu Qonunda nazarda tutilmagan yoki unga zid boʻlgan masalalar kiritilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

32-modda. Shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirishda jamoatchilik muhokamasi

Renovatsiya loyihasi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesiga, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlariga kiritish bilan bir vaqtda mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan jamoatchilik muhokamasidan oʻtkazilishi lozim. Bunda jamoatchilik muhokamasi “Shaharsozlik renovatsiyasi” elektron platformasi, ommaviy axborot vositalari, rasmiy veb-saytlar va jamoatchilik fikrini aniqlashning boshqa vositalaridan foydalangan holda amalga oshiriladi.

Shaharsozlik renovatsiyasi dasturi loyihasi normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari muhokamasi portalida oʻn besh kundan kam boʻlmagan muddatda jamoatchilik muhokamasidan oʻtkazilishi shart.

33-modda. Renovatsiya loyihasini amalga oshirishda salohiyatli investorlarni va qurilish tashkilotlarini tanlab olish

Renovatsiya loyihasi davlat yoki huquq egalari tashabbusiga koʻra, ushbu Qonunga muvofiq shaharsozlik renovatsiyasi dasturiga kiritilgandan soʻng mazkur loyihani amalga oshirish uchun salohiyatli investor va qurilish tashkilotlarini aniqlash yuzasidan eng yaxshi taklifni tanlab olish boʻyicha tanlov (bundan buyon matnda tanlov deb yuritiladi) oʻtkaziladi.

Tanlov shaharsozlik renovatsiyasi hududini lotlarga boʻlgan holda oʻtkazilishi mumkin.

Ushbu Qonun 21-moddasi toʻrtinchi qismining ikkinchi xatboshisida nazarda tutilgan hollarda va uchinchi shaxslar tomonidan tashabbus qilingan va moliyalashtirish manbalari toʻliq oʻz mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladigan shaharsozlik renovatsiyasi dasturiga kiritilgan renovatsiya loyihalariga tanlov oʻtkazilmaydi. Qurilishi boshlangan renovatsiya loyihalarida qurilish ishlari oxiriga yetkazilmasdan toʻxtab qolgan hollarda takroriy tanlov oʻtkaziladi.

Tanlov natijalariga koʻra aniqlangan shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshiruvchi shaxs va tegishli hududiy jamgʻarma oʻrtasida renovatsiya loyihasini oʻz vaqtida va sifatli amalga oshirishda huquq va majburiyatlar nazarda tutilgan shartnoma tuziladi.

Tanlovni va takroriy tanlovni oʻtkazish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

4-bob. Renovatsiya loyihalarini ishlab chiqish va amalga oshirish

34-modda. Renovatsiya loyihasini amalga oshirishning oʻziga xos xususiyatlari

Renovatsiya loyihasi doirasida yer uchastkasidan shartli ruxsat etilgan foydalanish uchun ruxsatnoma olishda amalga oshiriladigan toʻlovlarning Qoraqalpogʻiston Respublikasining, viloyatlar va Toshkent shaharning tegishli budjetlariga qoʻshimcha mablagʻlar manbalari sifatida yoʻnaltiriladigan qismi ijtimoiy va infratuzilma obyektlariga qoʻshimcha yuklamani kompensatsiya qilish toʻlovlari sifatida hududiy jamgʻarmaga oʻtkaziladi hamda ushbu jamgʻarma tomonidan ijtimoiy va infratuzilma obyektlarini rivojlantirishga yoʻnaltiriladi.

Renovatsiya loyihasi obyektlarini baholash shaharsozlik renovatsiyasi dasturlari toʻgʻrisida ushbu Qonunning 30-moddasida belgilangan tartibda qaror qabul qilinguniga va huquq egalari bilan kelishuv bitimi tuzilguniga qadar amalga oshiriladi.

Renovatsiya loyihasi obyektlarini baholash chogʻida tashabbus kirituvchi subyektlarning yoki boshqa manfaatdor shaxslarning baholovchi tashkilot faoliyatiga aralashishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

Baholovchi tashkilot va tashabbus kirituvchi subyekt oʻrtasida tuziladigan shartnoma, qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda esa sudning ajrimi renovatsiya loyihasi obyektini baholashdan, shu jumladan qayta baholashdan va ekspertizadan oʻtkazish uchun asos boʻladi.

Tashabbus kirituvchi subyektlarning yoki huquq egalarining tashabbusiga koʻra yoxud sudning qaroriga asosan boshqa yoki xalqaro baholash tashkilotlari jalb etilishi mumkin.

Baholovchi tashkilotlarga baholash xizmatlari uchun toʻlovlar tegishli renovatsiya loyihasini va ishlarni amalga oshirish uchun moʻljallangan mablagʻlar hisobidan amalga oshiriladi. Bunda mazkur mablagʻlar renovatsiya loyihasini amalga oshirish qiymatiga qoʻshiladi.

Renovatsiya loyihasi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari tomonidan hududiy jamgʻarmalar mablagʻlari hisobidan tayyorlanadi va uning qiymati renovatsiya loyihasini amalga oshirish qiymatiga qoʻshib hisoblanadi.

Ommaviy baholashdan oʻtkazilgan koʻchmas mulk obyektlarining bahosi taraflar kelishuviga koʻra koʻchmas mulk obyektining bahosi sifatida qabul qilinishi mumkin. Bunda taraflar oʻrtasida nizo boʻlmasa qayta baholashdan oʻtkazish talab etilmaydi.

35-modda. Shaharsozlik renovatsiyasi hududidagi oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalari hamda ularda qurilgan binolar va inshootlar

Oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalariga hamda ularda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlar “Oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalariga hamda ularda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq eʼtirof etiladi. Bunda oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalarini hamda ularda qurilgan binolar va inshootlarni bosqichma-bosqich xatlovdan oʻtkazish boʻyicha keyingi yilning reja-jadvaliga birinchi navbatda shaharsozlik renovatsiyasi hududlari kiritiladi.

Zaruriyat yuzaga kelganda yillik reja-jadvalga belgilangan tartibda oʻzgartirishlar kiritilishi mumkin.

5-bob. Huquq egalari bilan kelishuv bitimi tuzish tartibi

36-modda. Huquq egalari bilan ochiq muhokama oʻtkazish

Huquq egalari bilan ochiq muhokama tashabbus kirituvchi subyektlar tomonidan renovatsiya loyihasining konsepsiyasi ishlab chiqilgan kundan eʼtiboran ikki oy ichida oʻtkaziladi.

Tashabbus kirituvchi subyektlar ochiq muhokama oʻtkaziladigan kundan kamida yetti kun oldin huquq egalariga ochiq muhokamani oʻtkazish vaqti va joyi koʻrsatilgan holdagi yozma xabarnoma yuborishi kerak.

Huquq egalari ochiq muhokamani oʻtkazish vaqti va joyi haqida “Shaharsozlik renovatsiyasi” elektron platformasida, tegishincha tuman (shahar) hokimligining rasmiy veb-saytida va boshqa ommaviy axborot vositalarida, shuningdek mazkur davlat organlarining ijtimoiy tarmoqlardagi rasmiy sahifalarida eʼlonlar berish orqali ham xabardor qilinishi kerak.

Ochiq muhokama tashabbus kirituvchi subyektlar tomonidan tashkil etiladi. Bunda mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organi vakillari ishtirok etadi va muhokama jarayonining majburiy tartibda audio va videoyozuvi taʼminlanadi.

Ochiq muhokama jarayonida shahar (tuman) hokimligi huquq egalarini (ularning vakillarini) mazkur turar va noturar joy hamda unga tutash hududda shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirishning maqsadi, shartlari va istiqbollari bilan tanishtirishi hamda ularning fikrlarini eshitishi kerak.

Ochiq muhokama yakunlari boʻyicha tashabbus kirituvchi subyektlar tomonidan bayonnoma tuziladi, bayonnoma tashabbus kirituvchi subyekt va ochiq muhokamada ishtirok etgan barcha huquq egalari (ularning vakillari) tomonidan imzolanadi. Renovatsiya loyihasining konsepsiyasi har bir obyekt huquq egalarining kamida beshdan toʻrt qismining notarial tartibda tasdiqlangan roziligi olingan taqdirda shaharsozlik renovatsiyasi dasturiga kiritish uchun Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashiga, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariga kiritilishi mumkin.

Agar renovatsiya hududidagi koʻp kvartirali uy vakolatli organ tomonidan avariya holatiga kelib qolgan yoki mazkur uyda yashash fuqarolar hayoti va xavfsizligiga xatarli deb topilgan taqdirda, huquq egalarining kamida beshdan toʻrt qismi uni yoqlab ovoz bermagan boʻlsa ham ushbu Qonunga asosan koʻp kvartirali uyni shaharsozlik renovatsiyasi dasturiga kiritish yuzasidan taklif kiritilishi mumkin.

Bayonnomada ochiq muhokama oʻtkazilgan joy, vaqt, ishtirokchilar tarkibi, kun tartibi, muhokamada bildirilgan fikrlar koʻrsatiladi.

Bayonnomaga ochiq muhokamada ishtirok etgan tashabbus kirituvchi subyektlar vakillarining hamda huquq egalarining (ular vakillarining) roʻyxati, shuningdek ochiq muhokama jarayonining audio va videoyozuvi ilova qilinadi.

Bayonnoma rasmiylashtirilgan kundan keyingi ish kunida tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashiga, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariga bayonnomaning va dalolatnomaning asl nusxalari yuboriladi.

37-modda. Huquq egalari bilan kelishuv bitimi tuzish tartibi

Huquq egalari bilan yakkama-yakka kelishuv bitimi tuzish shaharsozlik renovatsiyasi dasturi tasdiqlangandan soʻng amalga oshiriladi.

Kelishuv bitimiga erishilganidan keyin huquq egasi, Direksiya va tegishli hududiy jamgʻarma oʻrtasida uch tomonlama kelishuv bitimi imzolanadi hamda kelishuv bitimi notarial tartibda tasdiqlanadi. Kelishuv bitimida kompensatsiyaning shartlari, turlari, miqdori va tegishli hududiy jamgʻarmaning huquq egalari oldidagi hamda Direksiyaning tegishli hududiy jamgʻarma oldidagi javobgarligi belgilanadi.

Koʻchmas mulkni notarial tartibda Direksiyaga oʻtkazishda soliq va kommunal xizmatlardan yoki Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Majburiy ijro byurosi maʼlumotlar bazasidan belgilangan tartibda qarzdorlik holati yoxud kredit taʼminoti sifatida garov reyestrida mavjud emasligi tekshiriladi.

Tekshirish natijasida qarzdorlik mavjudligi yoki koʻchmas mulk garov reyestrida turganligi aniqlangan taqdirda, ushbu qarzdorlik bartaraf etilganidan yoki koʻchmas mulk garov reyestridan chiqarilganidan keyin belgilangan tartibda Direksiyaga oʻtkaziladi.

Kompensatsiyaning turlari, miqdori va uni berish muddati, shuningdek kompensatsiya toʻliq hajmda berilganidan keyin koʻchmas mulk obyektini boʻshatish muddati kelishuv bitimida nazarda tutiladi. Bunda koʻchmas mulk obyektini boʻshatish muddati kompensatsiya toʻliq hajmda berilgan kundan eʼtiboran hisoblanadi va olti oydan oshmasligi kerak.

Huquq egasi kelishuv bitimi tuzilganidan keyin vafot etgan taqdirda, kelishuv bitimi boʻyicha huquq va majburiyatlar uning merosxoʻrlariga merosdagi oʻz ulushlariga mutanosib ravishda oʻtadi.

Huquq egasi kelishuv bitimi tuzilguniga qadar vafot etgan taqdirda, kelishuv bitimi tuzish bilan bogʻliq muzokaralar uning merosxoʻrlari bilan umumiy asoslarda oʻtkaziladi.

Agar shaharsozlik renovatsiyasi hududida joylashgan koʻchmas mulk obyektiga nisbatan qonun boʻyicha ham, vasiyatnoma boʻyicha ham merosxoʻrlar boʻlmasa yoki merosxoʻrlardan hech qaysisi vorislik huquqiga ega boʻlmasa yoxud ularning hammasi merosdan voz kechgan boʻlsa, meros ochilgan kundan eʼtiboran uch oy oʻtganidan keyin meros ochilgan joydagi mahalliy davlat hokimiyati organining arizasi boʻyicha sudning qarori asosida koʻchmas mulk ushbu Qonun 42-moddasi birinchi qismining 1-bandida nazarda tutilgan kompensatsiya shakliga koʻra (yer uchastkalari boʻlgan taqdirda ushbu Qonun 42-moddasi birinchi qismining 3-bandida nazarda tutilgan kompensatsiya shakliga koʻra) vaqtinchalik tegishli hududiy jamgʻarma tasarrufiga oʻtkaziladi hamda renovatsiya qilinadi.

Agar kelishuv bitimi tuzilguniga qadar huquq egasi vafot etgan, biroq meros masalasi hal etilmagan hamda merosxoʻrlar oʻrtasida nizolashish davom etayotgan boʻlsa, meros masalasini ikki oydan koʻp boʻlmagan muddatda ixtiyoriy hal qilib olish uchun merosxoʻrlarga Direksiya tomonidan xabarnoma yuboriladi. Mazkur muddatda merosxoʻrlar tomonidan meros masalasi hal etilmagan taqdirda, sudning qarori asosida koʻchmas mulk ushbu Qonun 42-moddasi birinchi qismining 1-bandida nazarda tutilgan kompensatsiya shakliga koʻra (yer uchastkalari boʻlgan taqdirda ushbu Qonun 42-moddasi birinchi qismining 3-bandida nazarda tutilgan kompensatsiya shakliga koʻra) vaqtinchalik tegishli hududiy jamgʻarma tasarrufiga oʻtkaziladi hamda renovatsiya qilinadi.

Ushbu moddaning toʻqqizinchi qismida nazarda tutilgan hollarda meros obyekti boʻlgan koʻchmas mulkni ochish, xolislar ishtirokida koʻzdan kechirish, mazkur jarayonni videotasvirga olish, mol-mulkni roʻyxatini tuzish hamda mol-mulkni saqlab turishga berish va meros obyektiga qayta joylashtirish tartibi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

Koʻchmas mulk ushbu moddaning sakkizinchi va toʻqqizinchi qismlarida nazarda tutilgan tartibda renovatsiya qilingan hollarda renovatsiya loyihasi asosida barpo etilgan yangi koʻchmas mulk ushbu mulkning dastlabki egasi nomiga davlat roʻyxatidan oʻtkaziladi hamda merosga boʻlgan huquq toʻgʻrisidagi guvohnoma asosida merosxoʻrlarga oʻtadi.

Ushbu moddaning sakkizinchi va toʻqqizinchi qismlarida nazarda tutilgan tartibda yer uchastkalari renovatsiya qilingan hollarda vaqtinchalik tegishli hududiy jamgʻarma ixtiyoriga oʻtkazilgan yer uchastkasining bozor qiymatiga nisbatan pul mablagʻlari merosga boʻlgan huquq toʻgʻrisidagi guvohnoma asosida merosxoʻrlarga oʻtadi.

Merosxoʻrlarning tarkibi va ulardan har birining merosdagi ulushi merosga boʻlgan huquq toʻgʻrisidagi guvohnoma asosida, nizo yuzaga kelgan taqdirda esa, sud tomonidan belgilanadi.

Huquq egasi bilan kelishuv bitimiga erishilmagan taqdirda, huquq egasini kelishuv bitimini imzolashga majbur qilish maqsadida oʻziga tegishli boʻlgan koʻchmas mulk obyektlarini erkin tasarruf etishiga monelik qiladigan xatti-harakatlarni sodir etishga, shu jumladan turar joyni (yashash uchun moʻljallanmagan joyni), ishlab chiqarish binolari va inshootlarini hamda boshqa binolar va inshootlarni kommunikatsiya tarmoqlaridan, shu jumladan suv taʼminoti, oqova suvlarni chiqarib yuborish, elektr, aloqa, issiqlik va gaz tarmoqlaridan uzib qoʻyishga, koʻchmas mulk obyektlariga kirishni toʻsib qoʻyishga, huquq egasining munosib hayot kechirishi uchun monelik qiladigan shart-sharoitlarni yaratishga yoʻl qoʻyilmaydi.

38-modda. Huquq egalarining shaxsiy tashabbusiga koʻra amalga oshiriladigan shaharsozlik renovatsiyasini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash

Huquq egalarining shaxsiy tashabbusiga koʻra amalga oshiriladigan shaharsozlik renovatsiyasini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash quyidagilar orqali amalga oshiriladi:

Respublika jamgʻarmasi va hududiy jamgʻarmalar mablagʻlari hisobidan subsidiyalash, ssuda va imtiyozli kreditlash mexanizmlarini joriy etish;

infratuzilma obyektlarini va muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlarini barpo etishni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash;

ilmiy-amaliy tavsiyalar hamda qoʻllanmalar taqdim etish.

Qonunchilikda shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshiruvchi subyektlarni qoʻllab-quvvatlashning boshqa chora-tadbirlari ham belgilanishi mumkin.

6-bob. Renovatsiya loyihasida ishtirok etish va kompensatsiya berish tartibi

39-modda. Renovatsiya loyihasida ishtirok etish

Huquq egasi renovatsiya loyihasini amalga oshirishda oʻz xohishiga koʻra kompensatsiya olishi yoki hissa qoʻshuvchi sifatida ishtirok etishi mumkin.

Renovatsiya loyihasini amalga oshirishda huquq egasi hissa qoʻshuvchi sifatida ishtirok etishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratiladi.

Renovatsiya loyihasini amalga oshirishda huquq egasining hissa qoʻshuvchi sifatida ishtirok etishini cheklashga yoʻl qoʻyilmaydi.

40-modda. Kompensatsiya turlari

Huquq egasiga quyidagilar kompensatsiya qilib beriladi:

turar va noturar joy toifasidagi obyektlar, pul mablagʻlari bilan kompensatsiya qilingan hollarda turar va noturar joy toifasidagi obyektlarning bozor qiymati;

yer uchastkasiga boʻlgan huquqning bozor qiymati;

yer uchastkasida joylashgan koʻp yillik dov-daraxtlarning bozor qiymati;

koʻchish va boshqa turar va noturar joy toifasidagi obyektni vaqtinchalik ijaraga olish bilan bogʻliq xarajatlar;

yer uchastkasidan, unda joylashgan turar va noturar joy toifasidagi obyektlardan foydalanish natijasida olinishi mumkin boʻlgan boy berilgan ikki yillik foyda;

kelishuv bitimida nazarda tutilgan boshqa xarajat va zararlar.

Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan kompensatsiyalarning miqdorini baholash standartlari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi tomonidan belgilanadi.

Qonunchilikda belgilangan tartibda xususiylashtirilgan yer uchastkalari ularning mulkdorlari bilan kelishuv asosida qayta sotib olish orqali shaharsozlik renovatsiyasi dasturiga kiritilishi mumkin.

Shaharsozlik renovatsiyasi doirasida kompensatsiya berish ushbu Qonunda belgilangan tartibda shaharsozlik renovatsiyasi dasturi tasdiqlanganidan keyin mazkur dastur doirasida amalga oshiriladi.

41-modda. Kompensatsiya miqdorini belgilash

Ushbu Qonun 40-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan kompensatsiyalarning miqdori huquq egasi va Direksiya oʻrtasidagi kelishuv bitimiga binoan belgilanadi, bunday kelishuv bitimiga erishilmagan taqdirda, kompensatsiyalarning miqdori sud tartibida belgilanadi.

Shaharsozlik renovatsiyasi dasturi amalga oshirilishi munosabati bilan huquq egalariga yetkazilgan noqulayliklar uchun qoʻshimcha ravishda Direksiya tomonidan huquq egasiga aniqlangan kompensatsiya miqdorining oʻn ikki foizi miqdorida qoʻshimcha toʻlov sifatida bir martalik pul mablagʻlari beriladi.

Qonunchilikka muvofiq huquq egasiga tegishli boʻlgan, olib qoʻyilgan yer uchastkasida oʻzboshimchalik bilan qurilgan turar joylar (yashash uchun moʻljallanmagan joylar), ishlab chiqarish binolari va inshootlari hamda boshqa binolar va inshootlar mavjud boʻlgan taqdirda, ularning bozor qiymati ham toʻliq hajmda qoplanishi kerak.

Renovatsiya loyihasini amalga oshirish uchun rejalashtirilgan yer uchastkasida (bundan aholi punkti yerlari toifasiga kirmaydigan yerlar, qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va muhofaza etiladigan hududlarda joylashgan yer uchastkalari mustasno) joylashgan turar joyga nisbatan huquqni belgilovchi hujjatlar mavjud boʻlmagan, lekin ushbu turar joyga oʻn besh yil (egalik qilish huquqini yuzaga keltiruvchi muddat) mobaynida xuddi oʻz mulkidek halol, oshkora va uzluksiz egalik qilgan shaxslarga, ushbu koʻchmas mulk obyektlari uchun soliqlar toʻlab kelinganligi tasdiqlangan taqdirda, mazkur koʻchmas mulk obyektlari qiymatining oʻrni qoplanadi.

Shaharsozlik renovatsiyasi natijasida koʻchish, shu jumladan boshqa turar va noturar joy toifasidagi obyektni vaqtinchalik ijaraga olish zaruriyati vujudga kelgan taqdirda, yashash uchun tayyor va zarur infratuzilma bilan taʼminlangan hududga koʻchiriladi. Bunda nogironligi boʻlgan shaxslar qulay va toʻsiqsiz muhitga ega turar joylarga koʻchiriladi.

Shaharsozlik renovatsiyasi amalga oshiriladigan hududda oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalari mavjud boʻlgan taqdirda, ushbu yer uchastkalarini qonun hujjatlariga muvofiq, birinchi navbatda, qonuniylashtirib berish choralari koʻriladi. Yer uchastkalariga boʻlgan huquqlar qonun hujjatlariga muvofiq qonuniylashtirilgan hollarda ushbu Qonunga muvofiq kompensatsiya toʻlanadi.

42-modda. Kompensatsiya shakllari

Kompensatsiya quyidagi shakllarga ega boʻlgan ketma-ketlikda boʻlishi mumkin:

1) shaharsozlik renovatsiyasi amalga oshiriladigan hududda yangi quriladigan turar va noturar joy toifasidagi obyektni mulk qilib berish;

2) boshqa joydan turar va noturar joy toifasidagi obyektni mulk qilib berish;

3) pul mablagʻlari;

4) kelishuv bitimida nazarda tutilgan boshqa shakllar.

Turar va noturar joy toifasidagi obyekt kompensatsiya sifatida berilganda ushbu beriladigan uy-joy maydoni huquq egasining renovatsiya qilinayotgan uy-joy maydonidan kam boʻlmasligi hamda yashash uchun tayyor holda topshirilishi va, birinchi navbatda, pastki qavatlardan taklif etilishi kerak.

Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan kompensatsiyaning shakli huquq egasi va Direksiya oʻrtasidagi kelishuvga muvofiq ixtiyoriy ravishda tanlanadi.

Huquq egasiga shaharsozlik renovatsiyasi amalga oshirilishi natijasida kompensatsiya sifatida turar va noturar joy toifasidagi obyekt mulk qilib berilgan taqdirda, mazkur obyektlar boʻyicha soliqqa oid munosabatlar Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksi bilan tartibga solinadi.

Huquq egasi va Direksiya oʻrtasidagi kelishuv bitimida kompensatsiyaning bir necha shakllari belgilanishi mumkin.

43-modda. Shaharsozlik renovatsiyasi amalga oshiriladigan hududda yangi quriladigan turar va noturar joy toifasidagi obyektni mulk qilib berish shaklidagi kompensatsiyani berish tartibi

Huquq egasiga shaharsozlik renovatsiyasi amalga oshiriladigan hududda yangi quriladigan turar va noturar joy toifasidagi obyektni mulk qilib berish shaklidagi kompensatsiyani berish huquq egasi va Direksiya oʻrtasidagi kelishuv bitimida nazarda tutilgan muddatlarda amalga oshiriladi.

Huquq egasi va Direksiya oʻrtasidagi kelishuv bitimida kompensatsiya sifatida shaharsozlik renovatsiyasi amalga oshiriladigan hududda yangi quriladigan turar va noturar joy toifasidagi obyektni mulk qilib berish nazarda tutilgan taqdirda, shaharsozlik renovatsiyasi hududidagi yangi qurilgan obyektlar va ularning qismlarini berish, birinchi navbatda, ushbu huquq egalariga nisbatan kelishuv bitimiga muvofiq amalga oshiriladi. Bunda huquq egalariga ixtiyoriy ravishda oʻzlariga tegishli boʻlgan mulk huquqini oʻz mablagʻlari hisobidan ixtiyoriy sugʻurtalash imkoniyati yaratiladi.

Kompensatsiya sifatida beriladigan shaharsozlik renovatsiyasi amalga oshiriladigan hududdagi yangi quriladigan turar va noturar joy toifasidagi obyekt foydalanishga qabul qilinib, huquq egasiga mulk qilib berilguniga qadar Direksiya tomonidan huquq egasiga vaqtinchalik foydalanish (yashash) uchun turar va noturar joy toifasidagi obyekt taqdim etilishi shart. Agar bunda kompensatsiya sifatida beriladigan turar va noturar joy toifasidagi obyekt qurilishining yakunlanishi hamda huquq egasiga mulk qilib berilishi huquq egasiga vaqtinchalik foydalanish (yashash) uchun berilgan kundan eʼtiboran yigirma toʻrt oydan oshib ketsa, Direksiya huquq egasiga har bir kechiktirilgan kun uchun aniqlangan kompensatsiya miqdorining 0,05 foizi miqdorida penya toʻlaydi.

Vaqtinchalik foydalanish (yashash) uchun berilgan turar va noturar joy toifasidagi obyektga koʻchish bilan bogʻliq barcha xarajatlar Direksiya hisobidan amalga oshiriladi. Agar koʻchish bilan bogʻliq barcha xarajatlar bevosita huquq egasi tomonidan amalga oshirilgan boʻlsa, ushbu xarajatlarning oʻrni Direksiya tomonidan qoplab berilishi shart.

Koʻchish bilan bogʻliq xarajatlar miqdori kelishuv bitimiga binoan belgilanadi.

44-modda. Boshqa joydan turar va noturar joy toifasidagi obyektni mulk qilib berish shaklidagi kompensatsiyani berish tartibi

Boshqa turar va noturar joy toifasidagi obyektni mulk qilib berish shaklidagi kompensatsiya kelishuv bitimida nazarda tutilgan muddatlarda shaharsozlik renovatsiyasi amalga oshiriladigan hududdan tashqarida joylashgan turar va noturar joy toifasidagi obyektni mulk qilib berish orqali amalga oshiriladi. Bunda huquq egalariga oʻzlariga tegishli boʻlgan mulk huquqini oʻz mablagʻlari hisobidan ixtiyoriy sugʻurtalash imkoniyati yaratiladi.

Huquq egasiga kompensatsiya qilib berilayotgan boshqa turar va noturar joy toifasidagi obyekt, qoida tariqasida, uning buziladigan turar va noturar joy toifasidagi obyekt joylashgan tumanda (shaharda) beriladi.

Huquq egasiga, uning tanloviga koʻra, Oʻzbekiston Respublikasining boshqa hududidan ham boshqa turar va noturar joy toifasidagi obyekt mulk qilib berilishi mumkin.

Boshqa turar va noturar joy toifasidagi obyekt qurilishi yakunlanmagan boʻlsa, huquq egasiga Direksiya tomonidan vaqtinchalik foydalanish (yashash) uchun turar va noturar joy toifasidagi obyekt taqdim etilishi shart.

Bunda huquq egasi nogironligi boʻlgan shaxs boʻlsa, kompensatsiya qilib berilayotgan boshqa turar va noturar joy toifasidagi obyekt yoki Direksiya tomonidan vaqtinchalik foydalanish (yashash) uchun taqdim etiladigan turar va noturar joy toifasidagi obyekt nogironligi boʻlgan shaxslar uchun qulay va toʻsiqsiz harakatlanish muhitiga ega boʻlishi shart.

Agar boshqa turar va noturar joy toifasidagi obyekt qurilishi yakunlanishi huquq egasiga vaqtinchalik foydalanish (yashash) uchun berilgan kundan eʼtiboran yigirma toʻrt oydan oshib ketsa, Direksiya huquq egasiga har bir kechiktirilgan kun uchun aniqlangan kompensatsiya miqdorining 0,05 foizi miqdorida penya toʻlaydi.

Vaqtinchalik foydalanish (yashash) uchun berilgan boshqa turar va noturar joy toifasidagi obyektga koʻchish bilan bogʻliq xarajatlar Direksiya hisobidan amalga oshiriladi. Agar koʻchish bilan bogʻliq xarajatlar bevosita huquq egasi tomonidan amalga oshirilgan boʻlsa, ushbu xarajatlarning oʻrni Direksiya tomonidan qoplab berilishi shart.

Koʻchish bilan bogʻliq xarajatlar miqdori huquq egasi va Direksiya oʻrtasidagi kelishuv bitimiga binoan belgilanadi, bunday kelishuv bitimiga erishilmagan taqdirda, koʻchish bilan bogʻliq xarajatlar miqdori sud tartibida belgilanadi.

45-modda. Pul mablagʻlari shaklidagi kompensatsiyani berish tartibi

Pul mablagʻlari shaklidagi kompensatsiyani berish bank orqali milliy valyutada amalga oshiriladi.

Pul mablagʻlari kelishuv bitimida nazarda tutilgan muddatlarda huquq egasining bank hisobvaragʻiga oʻtkazib beriladi.

Pul mablagʻlari bir yoʻla oʻtkazib berilishi kerak.

46-modda. Renovatsiya loyihasini amalga oshirishda huquq egasining hissasini aniqlash

Renovatsiya loyihasini amalga oshirishda huquq egasi quyidagilarni hissa sifatida kiritishi mumkin:

shaharsozlik renovatsiyasi hududida joylashgan turar va noturar joy toifasidagi obyektlarning bozor qiymatini;

shaharsozlik renovatsiyasi hududida joylashgan yer uchastkasiga boʻlgan huquqning bozor qiymatini;

shaharsozlik renovatsiyasi hududida joylashgan yer uchastkasida joylashgan koʻp yillik dov-daraxtlarning bozor qiymatini;

shaharsozlik renovatsiyasi hududida joylashgan yer uchastkasidan, unda joylashgan turar va noturar joy toifasidagi obyektlardan foydalanishdan olinishi mumkin boʻlgan boy berilgan ikki yillik foydani;

huquq egasi va Direksiya oʻrtasidagi kelishuv bitimiga binoan boshqa mol-mulkni, shu jumladan pul mablagʻlarini.

Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan hissa sifatida kiritilishi mumkin boʻlgan mol-mulklarni baholash standartlari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi tomonidan belgilanadi.

Huquq egasi ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan mol-mulklarning bahosidan kelib chiqib, ularning toʻliq yoki bir qismini renovatsiya loyihasini amalga oshirishga hissasi sifatida kiritishi va qolgan qismini kompensatsiya tarzida olishi mumkin.

47-modda. Foyda va zararlarni taqsimlash

Renovatsiya loyihasini amalga oshirishda huquq egalarining va uchinchi shaxslarning mablagʻlarini jalb etish fuqarolik qonunchiligiga muvofiq amalga oshiriladi. Bunda davlat tasarrufidagi mol-mulkning yoki yer uchastkasining baholangan qiymatiga muvofiq tegishli hududiy jamgʻarma hissa qoʻshuvchi sifatida kiritiladi.

Renovatsiya loyihasini amalga oshirish natijasida olingan foyda va koʻrilgan zararlar uning ishtirokchilari oʻrtasida, agar taʼsis shartnomasida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, ularning ustav fondidagi (ustav kapitalidagi) ulushlariga mutanosib ravishda taqsimlanadi. Shirkatning biror-bir ishtirokchisini foyda yoki zararlarni taqsimlashda ishtirok etishdan chetlatish toʻgʻrisidagi kelishuv bitimi haqiqiy emas.

Agar shirkat tomonidan koʻrilgan zararlar oqibatida shirkat sof aktivlarining qiymati uning ustav fondi (ustav kapitali) miqdoridan kamayib ketsa, sof aktivlar qiymati ustav fondi (ustav kapitali) miqdoridan oshmagunga qadar shirkat tomonidan olingan foyda ishtirokchilar oʻrtasida taqsimlanmaydi.

7-bob. Shaharsozlik renovatsiyasi dasturini amalga oshirishda yer munosabatlarini tartibga solish

48-modda. Shaharsozlik renovatsiyasi hududida yer uchastkalarini ajratishni toʻxtatib turish

Shaharsozlik renovatsiyasi hududidagi boʻsh turgan yer uchastkalarini jismoniy va yuridik shaxslarga mulk yoki ijara huquqi asosida ajratish, shuningdek davlat organlariga, muassasalariga, korxonalariga, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga doimiy foydalanish huquqi asosida ajratish renovatsiya loyihasini amalga oshirish davrida vaqtinchalik toʻxtatib turiladi.

Shaharsozlik renovatsiyasi dasturi tasdiqlanguniga qadar auksionga chiqarilgan, biroq auksion oʻtkazilmagan deb topilgan hollarda yer uchastkalari takroriy auksionga chiqarilmaydi.

Shaharsozlik renovatsiyasi dasturi tasdiqlanguniga qadar auksionga chiqarilgan yer uchastkalari boʻyicha auksion oʻtkazilgan va gʻolib aniqlangan hollarda yer uchastkalariga boʻlgan huquqlar davlat roʻyxatidan oʻtkazib beriladi.

49-modda. Shaharsozlik renovatsiyasi hududidagi mavjud turar va noturar joy toifasidagi obyektlarga hamda ular joylashgan yer uchastkalariga boʻlgan huquqlarning oʻtishi

Har bir shaharsozlik renovatsiyasi hududida alohida yuridik shaxs maqomiga ega boʻlgan, tegishliligiga koʻra renovatsiya loyihasini amalga oshirish huquqini qoʻlga kiritgan shaxslar taʼsischiligida Direksiya tashkil etiladi. Bunda Direksiyaning shtatlar soni va xodimlarining oylik maoshlari miqdori Direksiyaning taʼsischisi tomonidan mustaqil ravishda belgilanadi.

Shaharsozlik renovatsiyasi hududidagi mavjud turar va noturar joy toifasidagi obyektlar hamda ular joylashgan yer uchastkalariga boʻlgan huquqlar kompensatsiya olishga yoki hissa qoʻshuvchi sifatida kelishuv bitimi tuzilganidan keyin Direksiyaga oʻtgan hisoblanadi. Bunda pul mablagʻlari shaklida yoki boshqa joydan turar va noturar joy toifasidagi obyektni mulk qilib berish shaklida kompensatsiya berish boʻyicha kelishuvga erishilgan taqdirda ushbu kompensatsiyalar toʻliq qoplab berilganidan keyin kelishuv bitimi tuziladi.

Kelishuv bitimi koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni Direksiya nomiga davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun asos hisoblanadi.

Huquq egalariga tegishli boʻlgan bino, inshoot va yer uchastkalarini Direksiyaga oʻtkazish bilan bogʻliq noqonuniy xatti-harakatlar qilish taqiqlanadi.

Direksiyaning faoliyat yuritish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

50-modda. Shaharsozlik renovatsiyasi hududida qurilish va rekonstruksiya ishlarini toʻxtatib turish

Shaharsozlik renovatsiyasi hududida tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklarining qaroriga asosan quyidagilarga taqiqlar oʻrnatilishi mumkin:

bino va inshootlarning ixtisoslashishini oʻzgartirishga, ularni qayta qurishga, rekonstruksiya qilishga hamda oʻz hududida qoʻshimcha bino va inshootlarni qurishni loyihalashtirishga;

loyiha-smeta hujjatlarini kelishishga;

qurilish-montaj ishlarini boshlash uchun obyektni roʻyxatdan oʻtkazishga.

Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan taqiqlar bevosita shaharsozlik renovatsiyasi dasturi doirasida quriladigan (rekonstruksiya qilinadigan) turar va noturar joy toifasidagi obyektlarga hamda shaharsozlik renovatsiyasi dasturi tasdiqlanguniga qadar olingan qurilish va rekonstruksiya qilish uchun ruxsatnomasi mavjud boʻlgan obyektlarga nisbatan tatbiq etilmaydi.

51-modda. Shaharsozlik renovatsiyasi hududida yer uchastkalarining chegaralarini oʻzgartirish

Shaharsozlik renovatsiyasi hududidagi mavjud turar va noturar joy toifasidagi obyektlar joylashgan yer uchastkalarining chegaralari shaharsozlik renovatsiyasi dasturi doirasida quriladigan (rekonstruksiya qilinadigan) turar va noturar joy toifasidagi obyektlarning joylashuviga qarab oʻzgartiriladi.

Shaharsozlik renovatsiyasi dasturi doirasida quriladigan (rekonstruksiya qilinadigan) turar va noturar joy toifasidagi obyektlarning hamda umumiy foydalanishdagi yer uchastkalarining joylashuviga renovatsiya loyihasiga muvofiq oʻzgartirishlar kiritilishi mumkin.

Koʻp kvartirali uylarga tutash yerlar va umumiy foydalanishdagi yerlar Koʻchmas mulkni birlashtirish va uning yangi chegaralarini belgilash dalolatnomasi asosida yagona yer uchastkasiga qonunchilikda belgilangan tartibda birlashtiriladi.

Shaharsozlik renovatsiyasi hududidagi yer uchastkalari Direksiyaga faqat shaharsozlik renovatsiyasi dasturiga kiritilgan renovatsiya loyihasi doirasida quriladigan (rekonstruksiya qilinadigan) turar va noturar joy toifasidagi obyektlarni qurish hamda hududiy zonalarni tashkil etish uchun tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi raisining, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlarining qarorlariga muvofiq renovatsiya loyihasini amalga oshirish davrida, muddati aniq koʻrsatilgan holda ijara huquqi asosida (qayta ijaraga berish va ijara muddatini uzaytirish huquqisiz) ajratiladi.

Bunda Direksiyaga yer uchastkalari ajratilganidan keyin ikki oy muddatda qurilish ishlari boshlanishi shart. Qurilish ishlari davlat organining aybi bilan boshlanmagan taqdirda, ushbu muddatni yana ikki oyga uzaytirishga ruxsat etiladi va davlat organining tegishli mansabdor shaxsini qonunchilikda belgilangan tartibda javobgarlikka tortishga asos boʻladi.

Shaharsozlik renovatsiyasi hududida qurilish ishlarining belgilangan muddatda boshlanmasligi yer uchastkasiga boʻlgan huquqlarni tugatish uchun asos boʻladi va bir oy muddatda eng yaxshi taklifni tanlab olish yuzasidan tanlov oʻtkaziladi.

Direksiya qonunchilikda belgilangan tartibda yer uchastkalarini oʻz tasarrufiga oʻtkazganidan keyin ikki oylik muddatda buzish-qurilish ishlarini boshlashi kerak.

52-modda. Shaharsozlik renovatsiyasi hududidagi yer uchastkalariga boʻlgan huquqlarning transformatsiyasi

Shaharsozlik renovatsiyasi hududidagi mavjud turar va noturar joy toifasidagi obyektlar joylashgan yer uchastkalariga boʻlgan barcha huquqlar tugatilib, shaharsozlik renovatsiyasi dasturi doirasidagi qurilish (rekonstruksiya qilish) ishlari yakunlanganidan keyin yangi turar va noturar joy toifasidagi obyektlar huquq egalariga doimiy foydalanish huquqi hamda qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa huquqlar asosida tegishli boʻladi.

53-modda. Renovatsiya loyihasini amalga oshirishga doir investitsiya dasturini eʼlon qilish

Renovatsiya loyihasini amalga oshirish uchun moliyalashtirish manbalari yetarli boʻlmagan taqdirda, shaharsozlik renovatsiyasi dasturi asosida uchinchi shaxslarning va huquq egalarining mablagʻlarini jalb etish yuzasidan renovatsiya loyihasini amalga oshirishga doir investitsiya dasturi (bundan buyon matnda investitsiya dasturi deb yuritiladi) eʼlon qilinadi.

Investitsiya dasturining pul mablagʻlari hududiy jamgʻarmaga kelib tushadi va hududiy jamgʻarma orqali renovatsiya loyihasi moliyalashtiriladi.

Investitsiya dasturida loyiha qiymati, kutilayotgan foydaning miqdori koʻrsatib oʻtiladi.

Investitsiya dasturi renovatsiya loyihasini amalga oshirish uchun yetarli mablagʻlar yigʻilguniga qadar amalga oshiriladi.

Investitsiya dasturini amalga oshirish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

8-bob. Shaharsozlik renovatsiyasi amalga oshirilishi ustidan davlat va jamoatchilik nazorati

54-modda. Shaharsozlik renovatsiyasi amalga oshirilishi ustidan davlat nazorati

Shaharsozlik renovatsiyasi dasturi doirasida quriladigan uy-joylarning ishlab chiqilgan loyiha hujjatlari (ishchi loyiha, loyiha-smeta hujjatlari, ishchi hujjatlar) shaharsozlik toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarining talablariga, zilzilabardoshlik, nogironligi boʻlgan shaxslarga toʻsiqsiz muhit yaratilganligi, muhandislik izlanishlari, energiya samaradorligi koʻrsatkichlari, yongʻinga qarshi hamda ekologik normalar va qoidalarga, sanitariya qoidalari va normalariga, gigiyena normativlariga muvofiqligi yuzasidan loyiha hujjatlarining ekspertizadan oʻtkazilishi hamda qurilish-montaj ishlari sifatli bajarilishi ustidan davlat nazorati Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi sohasida nazorat qilish inspeksiyasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari hamda tuman (shahar) hokimliklari tomonidan amalga oshiriladi.

55-modda. Shaharsozlik renovatsiyasining amalga oshirilishi ustidan jamoatchilik nazorati

Shaharsozlik renovatsiyasi dasturiga kiritilgan obyektlarni qurish, rekonstruksiya qilish jarayonlarini huquq egalari va boshqa jamoatchilik nazorati subyektlari uchun onlayn kuzatib borish imkoniyati “Shaharsozlik renovatsiyasi” elektron platformasi, vakolatli davlat organining rasmiy veb-sayti yoki ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalari orqali taʼminlanadi, bunda tegishli axborot keng omma uchun moʻljallangan holda, qulay formatlarda va nogironlikning turli shakllarini hisobga olgan holda yaratiladi.

Shaharsozlik renovatsiyasi obyektlari, ularning joylashuvi, huquq egalarining notarial roziligi, texnik-iqtisodiy imkoniyati va loyihani amalga oshirish muddatlari “Shaharsozlik renovatsiyasi” elektron platformasiga integratsiya qilish orqali amalga oshiriladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi “Shaharsozlik renovatsiyasi” elektron platformasining ishlab chiqilishi hamda kelgusida uning samarali ishlashi, shuningdek “Elektron hukumat” tizimiga integratsiya qilinishi uchun masʼul davlat organi hisoblanadi.

9-bob. Yakunlovchi qoidalar

56-modda. Nizolarni hal etish

Jismoniy va yuridik shaxslar Respublika renovatsiya kengashining va hududiy renovatsiya kengashlarining shaharsozlik renovatsiyasi dasturini amalga oshirish toʻgʻrisidagi qarori ustidan sud tartibida shikoyat qilishi mumkin.

Huquq egasi va Direksiya oʻrtasida yuzaga keladigan nizo boʻyicha kelishuvga erishilmagan taqdirda, ushbu nizo sud tartibida koʻrib chiqiladi.

Sud tomonidan barcha mulkiy nizolarni koʻrib chiqishda mulk huquqining daxlsizligi va kafolatlari taʼminlanishi shart.

57-modda. Shaharsozlik renovatsiyasi toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik

Ushbu Qonun talablariga rioya etmagan holda shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish uchun yer uchastkalari hamda bino va inshootlarni olib qoʻyish hamda buzish taqiqlanadi.

Shaharsozlik renovatsiyasi toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

58-modda. Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritish

1. Oʻzbekiston Respublikasining 1998-yil 30-aprelda qabul qilingan 598-I-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Yer kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1998-yil, № 5-6, 82-modda; 2003-yil, № 9-10, 149-modda; 2004-yil, № 5, 90-modda; 2005-yil, № 1, 18-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2007-yil, № 12, 608-modda; 2009-yil, № 1, 1-modda, № 12, 472-modda; 2011-yil, № 1, 1-modda; 2014-yil, № 1, 2-modda, № 9, 244-modda; 2015-yil, № 8, 312-modda; 2017-yil, № 9, 510-modda; 2018-yil, № 1, 1-modda, № 4, 224-modda, № 7, 432-modda, № 12, 781-modda; 2019-yil, № 1, 1-modda, № 3, 161-modda, № 4, 199-modda, № 8, 469-modda, № 11, 792-modda; 2020-yil, № 9, 540-modda; 2021-yil, № 1, 3-modda, 4-songa ilova, № 8, 800-modda; 2022-yil, № 6, 570, 577-moddalar; 2023-yil, № 10, 795-modda, № 11, 919-modda; 2024-yil, № 7, 629-modda, № 8, 831-modda, № 9, 958-modda, № 10, 1072-modda, № 11, 1193-modda; 2025-yil, № 2, 188-modda, № 5, 643, 644-moddalar) quyidagi qoʻshimchalar kiritilsin:

1) 23-modda ikkinchi qismining 3-bandi “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi” degan soʻzlardan keyin “viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

2) 24-moddaning toʻrtinchi qismi quyidagi mazmundagi toʻrtinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“shaharsozlik renovatsiyasi dasturiga kiritilgan renovatsiya loyihasi doirasida quriladigan (rekonstruksiya qilinadigan) turar va noturar joy toifasidagi obyektlarni qurish hamda hududiy zonalarni tashkil etish uchun shaharsozlik renovatsiyasi hududidagi yer uchastkalari — Shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish direksiyasiga. Bunda ushbu yer uchastkalari tegishincha viloyatlar va Toshkent shahar hokimlarining qarorlariga muvofiq renovatsiya loyihasini amalga oshirish davrida muddati aniq koʻrsatilgan holda ijara huquqi asosida (qayta ijaraga berish va ijara muddatini uzaytirish huquqisiz) ajratiladi”.

2. Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 30-dekabrda qabul qilingan OʻRQ-599-sonli Qonuni bilan yangi tahrirda tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, 12-songa 1-ilova; 2020-yil, № 3, 198-modda, № 10, 593-modda, № 11, 652-modda, № 12, 690, 691-moddalar; 2021-yil, № 1, 6-modda, № 4, 294-modda, 4-songa ilova, № 8, 800-modda, № 9, 901-modda, № 10, 968, 969, 972, 973-moddalar, № 12, 1199-modda; 2022-yil, № 2, 79-modda, № 3, 215, 216-moddalar, № 5, 461, 464, 467-moddalar, № 6, 570-modda, № 7, 664, 666-moddalar, № 12, 1190-modda; 2023-yil, № 6, 444, 446-moddalar, № 7, 540-modda, № 12, 1011-modda; 2024-yil, № 2, 106, 110, 111-moddalar, № 4, 346-modda, № 5, 458, 459-moddalar, № 8, 822, 831-moddalar, № 9, 958-modda, № 10, 1076-modda, № 11, 1190-modda, № 12, 1283, 1284, 1296, 1297-moddalar; 2025-yil, № 2, 188, 194-moddalar, № 4, 519, 520, 521, 522-moddalar, № 5, 644, 645-moddalar, № 6, 729, 731-moddalar, № 8, 971-modda) quyidagi qoʻshimchalar kiritilsin:

1) 239-moddaning uchinchi qismi quyidagi mazmundagi 2 1 -band bilan toʻldirilsin:

“2 1 ) koʻchmas mulk obyektlari va (yoki) pul mablagʻlari yer uchastkalarini kompensatsiya evaziga jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyish munosabati bilan yoki shaharsozlik renovatsiyasi amalga oshirilishi natijasida kompensatsiya sifatida berilgan boʻlsa”;

2) 304-modda quyidagi mazmundagi 24-band bilan toʻldirilsin:

“24) yer uchastkalari kompensatsiya evaziga jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyilishi munosabati bilan, shuningdek shaharsozlik renovatsiyasi amalga oshirilishi natijasida kompensatsiya sifatida beriladigan koʻchmas mulk obyektlari va pul mablagʻlari”;

3) 369-moddaning birinchi qismi quyidagi mazmundagi 12-band bilan toʻldirilsin:

“12) shaharsozlik renovatsiyasi amalga oshirilishi natijasida kompensatsiya sifatida beriladigan koʻchmas mulk obyektlari va pul mablagʻlari”.

59-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash

Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari hamda boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

60-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

ushbu Qonun 22-moddasi birinchi qismining beshinchi xatboshisida nazarda tutilgan shaharsozlik renovatsiyasi dasturi asosida rekonstruksiya qilinishi kerak boʻlgan avariya holatidagi hamda eskirgan turar va noturar joy toifasidagi obyektlarning texnik holatini aniqlash tartibini ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran olti oy ichida ishlab chiqsin va tasdiqlasin;

ushbu Qonun 22-moddasi birinchi qismining oltinchi xatboshisida nazarda tutilgan shaharsozlik renovatsiyasi dasturi asosida renovatsiya qilinishi kerak boʻlgan koʻchmas mulk obyektlarining texnik holatini aniqlash komissiyasining faoliyat koʻrsatish tartibini, hudud aholisining ijtimoiy hayotiga jiddiy taʼsir qiladigan holatlarni hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Shaharsozlik renovatsiyasini qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi mablagʻlari yoʻnaltiriladigan olis va chekka hududlar roʻyxatini ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran olti oy ichida ishlab chiqsin va tasdiqlasin;

ushbu Qonun 22-moddasi birinchi qismining yettinchi xatboshisida nazarda tutilgan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Shaharsozlik renovatsiyasini qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasining hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari huzuridagi shaharsozlik renovatsiyasini qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmalarining faoliyat yuritish tartibini ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran olti oy ichida ishlab chiqsin va tasdiqlasin;

ushbu Qonun 22-moddasi birinchi qismining toʻqqizinchi xatboshisida nazarda tutilgan shaharsozlik renovatsiyasi dasturini amalga oshirish uchun salohiyatli investorlarni va qurilish tashkilotlarini aniqlash yuzasidan eng yaxshi taklifni tanlab olish boʻyicha tanlov va takroriy tanlov oʻtkazish tartibini ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran olti oy ichida ishlab chiqsin va tasdiqlasin;

ushbu Qonun 22-moddasi birinchi qismining oʻninchi xatboshisida nazarda tutilgan huquq egalarining shaxsiy tashabbusiga koʻra amalga oshiriladigan shaharsozlik renovatsiyasini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash tartibini ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran olti oy ichida ishlab chiqsin va tasdiqlasin;

ushbu Qonun 22-moddasi birinchi qismining oʻn birinchi xatboshisida nazarda tutilgan renovatsiya loyihasini amalga oshirishda huquq egalarining hissa qoʻshuvchi sifatida ishtirok etishi tartibini ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran olti oy ichida ishlab chiqsin va tasdiqlasin;

ushbu Qonun 22-moddasi birinchi qismining oʻn ikkinchi xatboshisida nazarda tutilgan Shaharsozlik renovatsiyasini amalga oshirish direksiyasining faoliyat yuritish tartibini ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran olti oy ichida ishlab chiqsin va tasdiqlasin;

ushbu Qonun 22-moddasi birinchi qismining oʻn uchinchi xatboshisida nazarda tutilgan shaharsozlik renovatsiyasi dasturiga asosan uchinchi shaxslarning mablagʻlarini jalb etish yuzasidan renovatsiya loyihasini amalga oshirishga doir investitsiya dasturini amalga oshirish tartibini ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran olti oy ichida ishlab chiqsin va tasdiqlasin;

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

61-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi

Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran olti oy oʻtgach kuchga kiradi.

Ushbu Qonun kuchga kirganidan boshlab, ikki oy muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklarining qarorlari bilan investorlarga berilgan, lekin samarasiz foydalanilayotgan, qurilish ishlari boshlanmagan shaharsozlik renovatsiyasi hududlari (yer uchastkalari, faoliyat koʻrsatmayotgan ishlab chiqarish, turar joy zonalari va boshqa zonalar) mazkur hududda yashovchi huquq egalari bilan loyihani amalga oshirish yuzasidan kelishiladi, huquq egalarining kamida beshdan toʻrt qismi bilan kelishuvga erishilmagan taqdirda, ajratilgan yer uchastkalari, turar va noturar joy toifasidagi obyektlar tegishli tuman (shahar) hokimliklari tasarrufiga qaytariladi.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2026-yil 10-iyun,

OʻRQ-1149-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.06.2026-y., 03/26/1149/0581-son)

lex.uz