📅 2026-yil 18-may · Vazirlik va idoralar hujjatlari · Istiqbolli loyihalar milliy agentligi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2026-yil 18-may · Vazirlik va idoralar hujjatlari · Istiqbolli loyihalar milliy agentligi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
📅 2026 йил 18 май · Вазирлик ва идоралар ҳужжатлари · Истиқболли лойиҳалар миллий агентлиги Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 18 мая 2026 г. · Документы министерств и ведомств · НАЦИОНАЛЬНОГО АГЕНТСТВА ПЕРСПЕКТИВНЫХ ПРОЕКТОВ ДЕПАРТАМЕНТА по борьбе с экономическими преступлениями при Генеральной прокуратуре
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 18 May 2026 · Ministry and agency documents · Istiqbolli loyihalar milliy agentligi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Истиқболли лойиҳалар миллий агентлиги Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаментининг
Қарори
ҚОИДАЛАРИ
МАЪЛУМОТЛАР
МАЪЛУМОТЛАР
МАЪЛУМОТЛАР
МАЪЛУМОТЛАР
РЎЙХАТИ
Қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидаларини тасдиқлаш ҳақида
Ўзбекистон Республикасининг « Жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш тўғрисида »ги, « Қимматли қоғозлар бозори тўғрисида »ги қонунларига, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 18 декабрдаги ПФ-254-сон «Капитал бозорида инвестиция муҳитини яхшилашга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги Фармонига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Истиқболли лойиҳалар миллий агентлиги ва Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти қарор қилади:
1. Қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидалари 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
2. Айрим идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар 2-иловага мувофиқ ўз кучини йўқотган деб топилсин.
3. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ойдан кейин кучга киради.
Ўзбекистон Республикаси Истиқболли лойиҳалар миллий агентлигининг 2026 йил 18 майдаги 1-сон ва Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаментининг 2026 йил 14 майдаги 23-сон қарорига 1-ИЛОВА
Қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат
Мазкур Қоидалар қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчилари томонидан жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш мақсадида ички назоратни ташкил этиш ва амалга ошириш тартибини белгилайди.
Мазкур Қоидалар талаблари қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчиларига татбиқ қилинади, тижорат банклари ва суғурталовчилар бундан мустасно.
Ушбу Қоидаларда қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчилари учун белгиланган қоидалар «Қимматли қоғозлар марказий депозитарийси» акциядорлик жамиятига нисбатан ҳам татбиқ этилади.
1-боб. Умумий қоидалар
1. Мазкур Қоидалар мақсадларида қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
бенефициар мулкдор — мижозга нисбатан пировард назоратни амалга оширувчи ёки унинг мулкига бевосита ёхуд билвосита эгалик қилувчи жисмоний шахс(лар), шунингдек у(лар)нинг манфаатлари йўлида пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк билан боғлиқ операция амалга оширилаётган жисмоний шахс;
ички назорат — қимматли қоғозлар бозори профессионал иштирокчиларининг мижозни лозим даражада текшириш, жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштириш билан боғлиқ таваккалчиликларни бошқариш, шубҳали операцияларни аниқлаш ҳамда террорчилик фаолиятида, терроризмни молиялаштиришда ёки оммавий қирғин қуролларини тарқатишни молиялаштиришда иштирок этувчи ёхуд иштирок этишда гумон қилинаётган шахслар билан боғлиқ операцияларни аниқлашга доир фаолияти;
ички қоидалар — қимматли қоғозлар бозори профессионал иштирокчилари, шу жумладан, уларнинг филиалларида ички назоратни ташкил этиш ва амалга ошириш тартибини белгилаб берувчи ички ҳужжат;
ички назорат тизими — мазкур Қоидалар ва ички ҳужжатлар билан белгиланган мақсадларга эришиш ва вазифаларни бажаришга қаратилган назоратчи ва профессионал иштирокчиларнинг хатти-ҳаракатлари йиғиндиси;
жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш соҳасида халқаро ҳамкорликда иштирок этмайдиган давлатлар — Жиноий даромадларни легаллаштиришга қарши курашиш бўйича молиявий чоралар ишлаб чиқувчи гуруҳнинг расмий баёнотларида халқаро молиявий тизимга хавф туғдирувчи ҳамда жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш тизимларида стратегик камчиликлари мавжуд деб белгиланган давлатлар ва ҳудудлар;
мижозни идентификациялаш — мижозни лозим даражада текшириш мақсадида мижоз тўғрисидаги маълумотларни улар томонидан тақдим этилган ҳужжатлар, очиқ манбалар ва маълумотлар базаларида мавжуд бўлган қўшимча тасдиқланган маълумотлар асосида аниқлаш;
мижознинг бенефициар мулкдорини идентификациялаш — қонунчилик ҳужжатлари билан белгиланган таъсис ҳужжатлари (устав ва (ёки) таъсис шартномаси, низом) асосида мулк ва бошқарув тузилмасини ўрганиш орқали мижознинг мулкдори ёки уни назорат қилувчи юридик шахсни аниқлаш;
юридик шахсни ташкил этмаган чет эл тузилмаси — чет давлатнинг қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ юридик шахс ташкил этмаган ҳолда ташкил этилган ва ўз иштирокчиларининг (пайчиларнинг, ишонч билдирувчиларнинг ёки бошқа шахсларнинг) ёхуд бошқа бенефициарларнинг манфаатларини кўзлаб даромад (фойда) олишга қаратилган фаолиятни амалга ошириш ҳуқуқига эга бўлган ташкилий тузилмадир (фондлар, шерикликлар, ширкатлар, трастлар, жамоавий инвестициялар ва (ёки) ишончли бошқарувнинг бошқа шакллари);
мижоз — депонент ва (ёки) қимматли қоғозлар бозори профессионал иштирокчисининг хизматидан фойдаланаётган жисмоний ёки юридик шахс;
юқори мансабдор шахслар — чет давлатнинг қонун чиқарувчи, ижро этувчи, маъмурий ёки суд органида, шу жумладан ҳарбий тузилмаларида ёхуд халқаро ташкилотда доимий, вақтинча ёки махсус ваколат бўйича тайинланадиган ёки сайланадиган, ташкилий-бошқарув вазифаларини бажарувчи ва юридик аҳамиятга эга бўлган ҳаракатларни содир этишга ваколатли шахслар, шунингдек чет давлат корхоналарининг юқори мартабали раҳбарлари, чет давлатнинг таниқли сиёсатчилари ва сиёсий партияларининг таниқли аъзолари (шу жумладан собиқ);
юқори мансабдор шахсларга яқин бўлган шахслар — юқори мансабдор шахслар билан ижтимоий ва касбий жиҳатдан чамбарчас боғлиқ бўлган шахслар;
террорчилик фаолиятида иштирок этаётган ёки иштирок этишда гумон қилинаётган шахс — террорчилик фаолиятида иштирок этаётган ёхуд иштирок этишда гумон қилинаётган юридик ёки жисмоний шахс, террорчилик фаолиятини амалга ошираётган ёхуд амалга оширишда гумон қилинаётган ташкилотнинг бевосита ёки билвосита мулкдори бўлган ёхуд уни назорат қилаётган юридик ёки жисмоний шахс, шунингдек террорчилик фаолиятини амалга ошираётган ёки амалга оширишда гумон қилинаётган жисмоний шахснинг ёхуд ташкилотнинг мулкидаги ёки назорати остидаги юридик шахс;
оммавий қирғин қуролини тарқатишда иштирок этаётган ёки иштирок этишда гумон қилинаётган шахс — Ўзбекистон Республикаси томонидан тан олинган, оммавий қирғин қуролини тарқатишнинг олдини олишга қаратилган Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Хавфсизлик Кенгашининг тегишли резолюциялари ҳамда бошқа халқаро-ҳуқуқий ҳужжатлари билан белгиланган жисмоний ёки юридик шахс;
мижозни лозим даражада текшириш — мижозни ва у қайси шахслар номидан иш кўраётганини текшириш, мижознинг бенефициар мулкдорини идентификациялаш, шунингдек мижоз томонидан амалга ошириладиган амалий иш муносабатлари ва операцияларни, уларнинг бундай мижоз ва унинг фаолияти тўғрисидаги маълумотларга мувофиқлигини текшириш мақсадида доимий асосда ўрганишларни ўтказиш;
хабар қилиниши лозим бўлган операциялар — ички назоратни ўтказиш давомида қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчилари томонидан шубҳали деб топилган содир этилаётган ва тайёрланаётган пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк билан боғлиқ операциялар;
оффшор ҳудуд — имтиёзли солиқ режимини тақдим қилувчи ва (ёки) молиявий операцияларни амалга оширишда улар ҳақидаги маълумотларни ошкор этмасликни ва тақдим қилмасликни кўзда тутувчи давлатлар ва ҳудудлар;
Рўйхат — терроризмга, оммавий қирғин қуролини тарқатишга қарши курашишни амалга оширувчи давлат органлари ва Ўзбекистон Республикасининг бошқа ваколатли органларидан тақдим этилаётган маълумотлар, шунингдек чет давлатларнинг ваколатли органлари ва халқаро ташкилотларидан расмий каналлар орқали тақдим этилаётган маълумотлар асосида махсус ваколатли давлат органи томонидан тузилган террорчилик фаолиятида ёки оммавий қирғин қуролини тарқатишда иштирок этаётган ёки иштирок этишда гумон қилинаётган шахслар рўйхати;
шубҳали операция — пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк билан боғлиқ, тайёрлаш, содир этиш жараёнида бўлган ёки содир этиб бўлинган, мазкур Қоидаларни амалга оширишда қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчисида жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва (ёки) оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштириш мақсадида амалга оширилганлиги тўғрисида шубҳа пайдо бўлган операция;
операцияларни тўхтатиб туриш — мижознинг пул маблағлари ёки бошқа мол-мулкини кўчириш, конверсиялаш, ўзга шахсларга эгалик қилиш ва фойдаланиш учун бериш, шунингдек юридик аҳамиятга эга бўлган бошқа ҳаракатларни бажариш тўғрисидаги топшириқномалари ижросини тўхтатиб туриш;
пул маблағларини ёки бошқа мол-мулкни ишга солмай тўхтатиб қўйиш — пул маблағларини ёки бошқа мол-мулкни ўтказишни, конверсиялашни, тасарруф этишни ёхуд кўчиришни тақиқлаш;
қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчиси (бундан буён матнда профессионал иштирокчи деб юритилади) — қимматли қоғозлар бозори соҳасидаги қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ қимматли қоғозлар бозорида профессионал фаолиятни амалга оширувчи юридик шахс;
таваккалчилик — мижозлар томонидан жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштириш мақсадида операцияларни амалга ошириш таваккалчилиги;
махсус ваколатли давлат органи — Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти;
ўхшаш ҳолатлар — операция иштирокчиларининг идентификация маълумотлари Рўйхатдаги шахсларнинг идентификация маълумотлари билан қисман мос келиши;
учинчи томон — Ўзбекистон Республикаси ёки хорижий давлатнинг ваколатли давлат органлари томонидан тақдим этилган шахсга доир маълумотларнинг ҳақиқийлигини тасдиқлаш бўйича хизматлар кўрсатувчи ташкилотлар;
аниқлик даражаси — профессионал иштирокчиларнинг автоматлаштирилган ахборот тизимларида операция иштирокчиларидан бирининг идентификация маълумотларини Рўйхатдаги шахсларнинг идентификация маълумотлари билан солиштириш жараёнида мос келиш даражасини ифодаловчи кўрсаткич;
операция иштирокчилари — мижозлар (шу жумладан, таъсисчилар, акциядорлар ва бошқа иштирокчилар) ва уларнинг вакиллари ҳамда мижознинг операцияда иштирок этувчи ҳамкорлари.
2. Ички назоратнинг мақсади қуйидагилардан иборат:
жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга йўналтирилган пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк билан боғлиқ операцияларни самарали аниқлаш ва олдини олиш;
профессионал иштирокчиларнинг қасддан ёки қасддан бўлмаган жиноий фаолиятга жалб қилинишига йўл қўймаслик;
таваккалчиликларни аниқлаш, уларни баҳолаш, ҳужжатлар билан қайд этиш ва камайтириш;
профессионал иштирокчилар томонидан жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларига қатъий риоя этилишини таъминлаш.
3. Ички назоратнинг вазифалари қуйидагилардан иборат:
ўз таваккалчиликларини аниқлаш, баҳолаш, ҳужжатлар билан қайд этиш ва камайтириш бўйича тегишли чораларни кўриш;
бенефициар мулкдорларни идентификациялаш, уларнинг шахсини ўрганиш бўйича имкон қадар чоралар кўриш;
мижозларни лозим даражада текшириш чораларини ва идентификациялаш жараёнларини амалга ошириш, шу жумладан мижозлар ва уларнинг бенефициар мулкдорлари ҳақидаги маълумотларни мунтазам янгилаш ва верификациялаш;
юқори мансабдор шахслар, уларнинг оила аъзолари ва юқори мансабдор шахсларга яқин бўлган шахсларнинг амалга ошираётган операцияларини чуқур мониторинг қилиш;
мазкур Қоидалар ва ички қоидаларда белгиланган тартибда шубҳали операцияларни аниқлаш;
ички назоратни амалга ошириш давомида аниқланган шубҳали операциялар тўғрисидаги ахборотни (ҳужжатларни) махсус ваколатли давлат органига ўз вақтида тақдим этиш;
махсус ваколатли давлат органининг қўшимча маълумотларни тақдим этиш тўғрисидаги сўровларини ҳамда мижозларнинг пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк билан боғлиқ операцияларини тўхтатиб туриш ҳақидаги кўрсатмаларини ўз вақтида бажариш;
Рўйхат билан солиштириш орқали операция иштирокчилари орасида террорчилик фаолиятида ёки оммавий қирғин қуролини тарқатишда иштирок этаётган ёки иштирок этишда гумон қилинаётган шахсларни аниқлаш;
жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш билан боғлиқ маълумотларнинг махфийлигини таъминлаш;
операциялар тўғрисидаги ахборотни, шунингдек, идентификациялаш маълумотларини ва мижозларни лозим даражада текширишга доир материалларнинг қонунчилик ҳужжатларида белгиланган муддатлар мобайнида сақланишини таъминлаш;
профессионал иштирокчилар раҳбариятини тегишли қарорлар қабул қилиш учун зарур бўлган ишончли ахборот ва материаллар билан тезкор ва мунтазам таъминлаб бориш;
шубҳали операцияларни амалга ошириш ёки амалга оширишга уринишлар, шубҳали операцияларни амалга оширган операция иштирокчилари тўғрисидаги маълумотлар базасини шакллантириш, шунингдек, қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бундай ахборотни давлат органлари ва бошқа профессионал иштирокчилар билан ўзаро алмашиб бориш;
сўровлар бўйича мижозлар базасидан Рўйхат билан солиштириш орқали террорчилик фаолиятини молиялаштиришга ва (ёки) оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга алоқадор шахсларни аниқлаш.
2-боб. Ички назорат тизимини ташкил этиш
4. Ички назорат тизими профессионал иштирокчининг фаолият кўрсатиш хусусиятлари, фаолиятининг асосий йўналишлари, мижозлар ва уларнинг операциялари билан боғлиқ мижозлар базаси ва таваккалчилик хавфи даражасини ҳисобга олган ҳолда ташкил этилади.
5. Ички назоратни ташкил этиш ва амалга ошириш Қимматли қоғозлар бозори профессионал иштирокчисининг ички назорати тўғрисидаги низомга (рўйхат рақами 1899, 2009 йил 6 февраль) мувофиқ тайинланадиган профессионал иштирокчининг назоратчиси (бундан буён матнда назоратчи деб юритилади) зиммасига юкланади.
6. Назоратчи профессионал иштирокчи раҳбарининг буйруғи билан раҳбарнинг ўринбосарлари орасидан тайинланади. Профессионал иштирокчи назоратчи ҳақидаги ва мазкур Қоидалар талабларининг бажарилиши тўғрисидаги маълумотларни ҳар йили 10 январга қадар почта алоқаси воситалари орқали ёки электрон шаклда мазкур Қоидаларнинг 1-иловасига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Истиқболли лойиҳалар миллий агентлигига (бундан буён матнда Агентлик деб юритилади) юборади.
Назоратчи ўзгарган тақдирда профессионал иштирокчи янги тайинланган назоратчи тўғрисидаги маълумотларни у тайинланганидан кейинги иш кунидан кечиктирмай тақдим этиши шарт.
Профессионал иштирокчи белгиланган тартибда лицензия олгандан кейин бир ой муддатда назоратчи тайинланишини таъминлаши ва Агентликка назоратчининг анкета маълумотларини (фамилияси, исми, отасининг исми, ЖШШИР) юбориши шарт.
7. Агентлик ҳар йили 15 январгача мазкур Қоидаларга риоя этилишига масъул бўлган назоратчиларнинг рўйхатларини махсус ваколатли давлат органига тақдим этади ва ушбу рўйхатдаги ўзгаришлар тўғрисидаги маълумотлар ўзига маълум бўлган вақтдан эътиборан беш иш куни мобайнида махсус ваколатли давлат органини хабардор қилишни таъминлайди.
8. Профессионал иштирокчилар назоратчиларнинг жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришнинг, терроризмни молиялаштиришнинг ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришнинг замонавий усуллари, услублари ва йўналишлари ҳақидаги ахборотга эга бўлишларини таъминлаш ҳамда назоратчиларга жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш борасидаги қонунчилик ва мажбуриятларнинг барча жиҳатларини аниқ тушунтириб бериш мақсадида уларни мунтазам равишда (йилига камида бир марта) қайта тайёргарликдан ўтказишлари шарт.
9. Назоратчи қуйидаги функцияларни бажаради:
профессионал иштирокчиларнинг хизматларидан жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштириш мақсадида фойдаланиш хавфини олдини олиш учун қонунчиликда, мазкур Қоидаларда ва ички қоидаларда кўзда тутилган чораларни кўради;
жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашишга оид қонунчилик, мазкур Қоидалар ва ички қоидалар талабларига профессионал иштирокчилар томонидан риоя этилиши устидан назоратни амалга оширади;
жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштириш билан боғлиқ қоидабузарлик ҳолатлари тўғрисидаги ахборотни профессионал иштирокчининг раҳбарига тақдим этади;
профессионал иштирокчи фаолиятида мазкур Қоидалар ва ички қоидалар талабларига риоя қилинмаганлиги бўйича аниқланган камчилик ва қоидабузарликларни бартараф этиш юзасидан профессионал иштирокчининг раҳбарига кўриб чиқиши учун таклифлар киритади;
мазкур Қоидалар ижроси натижалари ҳақида ҳисоботни бир йилда камида бир маротаба профессионал иштирокчининг раҳбарига тақдим этади;
шубҳали операциялар, уларни бажаришга уринишлар тўғрисидаги хабарларнинг махсус ваколатли давлат органига ўз вақтида юборилишини, шунингдек махсус ваколатли давлат органининг қўшимча маълумотларни тақдим этиш ҳақидаги сўровлари ва мижозларнинг пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк билан боғлиқ операцияларини тўхтатиб туриш ҳақидаги кўрсатмаларининг бажарилишини таъминлайди;
ички назоратни ташкил этиш, жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш соҳасидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларини бузиш ҳолатларини олдини олиш ва бартараф этиш масалалари бўйича Агентлик ва махсус ваколатли давлат органининг масъул шахслари билан ҳамкорликни амалга оширади;
Рўйхатни профессионал иштирокчининг ходимларига етказади.
10. Назоратчи қуйидаги ҳуқуқларга эга:
профессионал иштирокчининг ходимларидан ички назоратни амалга ошириш мақсадлари учун зарур бўлган бошқарувчилик, бухгалтерия ва бошқа ҳужжатларни талаб қилиб олиш;
хабар қилиниши лозим бўлган операцияларга нисбатан келгусидаги хатти-ҳаракатлар бўйича раҳбариятга таклифлар киритиш.
Назоратчи қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.
11. Назоратчи қуйидагиларга мажбур:
ўз ваколати доирасида мазкур Қоидалар ва ички қоидалар билан юклатилган мақсадларга эришиш ва вазифаларни бажариш учун зарур чораларни кўриш;
мижознинг фаолиятини (бизнесини), унинг мулки ва бошқарув тузилмасини тушуниш;
жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга оид таваккалчиликларни аниқлаш ва баҳолаш бўйича тегишли чораларни кўриш, ушбу таваккалчиликларни ҳужжатларда қайд этиш ва уларни камайтириш чораларини кўриш;
мижозларни лозим даражада текшириш, шу жумладан доимий мониторингни амалга ошириш ва идентификациялаш ҳамда Рўйхат билан солиштиришни таъминлаш бўйича чораларни кўриш;
бенефициар мулкдорларни аниқлаш ва идентификациялаш бўйича тегишли чораларни кўриш;
махсус ваколатли давлат органига белгиланган тартибда шубҳали операциялар тўғрисида, шу жумладан улар аниқланган кундан кейинги бир иш кунидан кечиктирмай уларни амалга оширишга уринишлар тўғрисида хабарларни бериб бориш;
махсус ваколатли давлат органининг мижозларнинг пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк билан боғлиқ операциясини тўхтатиб туриш ҳақидаги кўрсатмаларини ўз вақтида бажариш бўйича чораларни кўриш;
олинган маълумотларнинг махфийлигига риоя қилиш;
ички назоратни амалга ошириш давомида олинган ҳужжатларнинг сақланиши ва қайтарилишини таъминлаш;
қонунчиликка мувофиқ бошқа мажбуриятларни бажариш.
12. Профессионал иштирокчилар мазкур Қоидалар талабларидан келиб чиқиб, қуйидагилар акс этган ички қоидаларни ишлаб чиқишлари ва тасдиқлашлари лозим:
таваккалчиликларни аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, камайтириш ва ҳужжатлаштиришга доир чораларни амалга ошириш тартиби;
мижозларни ва уларнинг бенефициар мулкдорларини лозим даражада текшириш, шунингдек мижозлар операцияларининг мунтазам назоратини амалга ошириш қоидалари;
керакли ахборотни расмийлаштириш ва унинг махфийлигини таъминлаш тартиби;
шубҳали операцияларни аниқлаш тартиби, шунингдек бундай операциялар тўғрисидаги хабарларни тайёрлаш ва махсус ваколатли давлат органига юбориш тартиби;
кадрларни тайинлаш, тайёрлаш ва ўқитишга, шу жумладан уларнинг ишчанлик обрўси ва малакасига қўйиладиган талаблар;
жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштириш мақсадида технологик ютуқлардан фойдаланишнинг олдини олишга қаратилган чоралар;
юқори мансабдор шахслар, уларнинг оила аъзолари ва юқори мансабдор шахсларга яқин бўлган шахслар билан амалий иш муносабатларини ўрнатиш ҳамда улар томонидан ўтказиладиган операцияларни мониторинг қилиш тартиби;
юқори таваккалчилик даражаси тоифасига киритилган мижозларнинг ҳисобини юритиш ҳамда бундай мижозларнинг операцияларини мониторинг қилиш тартиби;
махсус ваколатли давлат органининг қўшимча маълумотларни тақдим этиш ҳақидаги сўровларини ва мижозларнинг пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк билан боғлиқ операцияларини тўхтатиб туриш ҳақидаги кўрсатмасини ўз вақтида бажариш бўйича чоралар;
қонунчиликка зид бўлмаган бошқа қоидалар.
13. Профессионал иштирокчиларнинг назорати остида ёки сезиларли таъсири доирасида битта ёки бир нечта пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк билан боғлиқ операцияларни амалга оширувчи ташкилотлар бўлган тақдирда ички қоидалар гуруҳий ёндашув асосида ишлаб чиқилиши ва қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва (ёки) оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштириш билан боғлиқ таваккалчиликларни бошқариш ва мижозларни лозим даражада текшириш учун зарур бўлган маълумотларни алмашиш қоидалари ва тартиб-таомиллари;
комплаенс назорати, аудит ва (ёки) жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва (ёки) оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш функцияларининг мувофиқлигини гуруҳ даражасида таъминлаш;
жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва (ёки) оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш мақсадлари учун зарур бўлган ҳолларда филиаллардан ва шуъба корхоналардан уларнинг мижозлари, ҳисобварақлари ва операциялари тўғрисидаги маълумотларни олишни таъминлаш;
махфийликни ва маълумотлардан фойдаланишни етарли даражада ҳимоя қилиш.
14. Профессионал иштирокчиларнинг ички қоидалари жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашишга оид қонунчилик ва мазкур Қоидалар талабларига мувофиқ бўлиши, шунингдек аниқланган таваккалчиликлар ва уларни баҳолаш ҳисобга олинган ҳолда тузилиши шарт. Ички қоидалар, уларга киритиладиган ўзгартириш ва қўшимчалар профессионал иштирокчининг раҳбари томонидан тасдиқланади.
15. Профессионал иштирокчилар қуйидагиларга мажбур:
жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштириш юзасидан эҳтимол тутилган таваккалчиликларни ўрганиш, таҳлил қилиш ва аниқлашни ўз фаолиятида тизимли равишда, йилига камида бир марта амалга ошириш, ўрганиш натижаларини ҳужжатлар билан қайд этиш ва уни камайтириш бўйича тегишли чоралар кўриш;
таваккалчиликлар даражаси ва уларни камайтириш бўйича тегишли чораларни аниқлаш давомида мазкур соҳага оид барча таваккалчиликларни эътиборга олиш;
таваккалчиликларни баҳолашни энг сўнгги ҳолатда ушлаб туриш;
махсус ваколатли давлат органига ва Агентликка таваккалчиликларни баҳолаш натижаларини тақдим этишнинг аниқ тартибини белгилаш;
бошқа, шу жумладан чет элдаги, профессионал иштирокчилар билан амалий иш муносабатларига киришиш давомида мумкин бўлган усуллар орқали (шунингдек, очиқ манбалардан) уларнинг иш обрўси, бизнес юритиш усул ва услублари, қонунчиликни бузиш ҳолатлари тўғрисида маълумотларни тўплаш;
профессионал иштирокчиларнинг бошқарув органлари розилиги олинганидан ва бошқа профессионал иштирокчиларнинг жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат тизими ўрганилгандан сўнг улар билан амалий иш муносабатларига киришиш;
ички қоидалар қўлланилишининг доимий мониторингини амалга ошириб бориш ва жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришнинг юқори даражадаги таваккалчилиги аниқланган ҳолларда таваккалчиликларни бошқариш ва камайтириш бўйича кучайтирилган чораларни кўриш.
16. Профессионал иштирокчиларнинг чет элдаги алоҳида бўлинмалари (мавжуд бўлганда) жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш борасидаги чора-тадбирларни амалга оширишда улар жойлашган мамлакат талабларига риоя қилишлари лозим, мазкур талаблар Ўзбекистон Республикаси қонунчилигининг талабларидан фарқ қилган тақдирда, жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш соҳасидаги халқаро стандартларни қўллаши лозим.
17. Профессионал иштирокчи ўзининг хориждаги алоҳида бўлинмаларидан мазкур бўлинмалар жойлашган мамлакат қонунчилигидаги тақиқлар туфайли жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича тегишли тадбирларни амалга ошириш мумкин бўлмаган ҳолатлар тўғрисида бош офисни хабардор қилишни талаб қилишга мажбурдир.
Ўз навбатида профессионал иштирокчилар бу ҳақда махсус ваколатли давлат органига хабар бериши шарт.
3-боб. Мижозларни лозим даражада текшириш
18. Профессионал иштирокчилар мижозларни лозим даражада текшириш чораларини кўришлари керак.
Мижозларни лозим даражада текшириш чоралари барча янги мижозлар ҳамда таваккалчилик даражасидан келиб чиқиб мавжуд мижозларга нисбатан қўлланилади.
Алоҳида ҳолларда, мавжуд мижознинг жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга алоқаси борлиги ҳақида асослантирилган шубҳалар мавжуд бўлганида ва унга нисбатан мижозларни лозим даражада текшириш бўйича чоралар амалга оширилаётганлиги ошкор бўлиши мумкинлигини инобатга олган ҳолда мижозларни лозим даражада текшириш бўйича чораларни амалга оширмасдан махсус ваколатли давлат органга шубҳали операция ҳақида ахборот юборилишига йўл қўйилади.
19. Мижозни лозим даражада текшириш қуйидаги ҳолларда амалга оширилиши керак:
мижоз билан амалий иш муносабатлари ўрнатилганда;
мижоз билан қимматли қоғозлар бозорига оид хизматларни кўрсатиш тўғрисидаги шартнома тузилганда;
ўтказиладиган операцияларнинг жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш ёки терроризмни молиялаштириш ёхуд оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштириш мақсадида амалга оширилаётганлигига нисбатан ҳар қандай шубҳалар мавжуд бўлганда;
мижоз тўғрисида аввал олинган маълумотларнинг тўғрилигига гумонлар мавжуд бўлганда;
операция ўтказилаётган кунда эквиваленти 15 000 АҚШ долларидан ошган миқдордаги қимматли қоғозлар билан бир марталик операциялар (битимлар) амалга оширилганда.
20. Мижозни лозим даражада текшириш бўйича кўриладиган чора-тадбирлар қуйидагиларни ўз ичига олиши шарт:
ишончли манба ва ҳужжатлардан фойдаланган ҳолда (бунда, учинчи томон хизматларидан фойдаланилиши мумкин) мижозни идентификациялаш ва верификациялаш;
тегишли ҳужжатлар асосида мижознинг ва у қайси шахслар номидан иш кўраётган бўлса, ўша шахсларнинг шахсини ҳамда ваколатларини текшириш;
мижознинг бенефициар мулкдорини идентификациялаш ва верификациялаш бўйича тегишли чораларни кўриш, шу жумладан ишончли манбалардан олинган маълумотлардан фойдаланган ҳолда (юридик шахс бўлган мижозларга нисбатан эса таъсис ҳужжатлари асосида) мулк ва бошқарув тузилмасини ўрганиш;
мижоз томонидан амалга ошириладиган иш муносабатлари ва операцияларнинг бундай мижоз тўғрисидаги маълумотларга, унинг фаолияти мақсади ва хусусиятига мувофиқлигини текшириш ҳамда пул маблағлари ёки мол-мулклар келиб чиқиш манбаларини аниқлаш мақсадида доимий асосда ўрганиш ўтказиш.
Профессионал иштирокчилар мижозларни лозим даражада текшириш давомида олинган маълумотларни мунтазам янгилаб бориши ва энг сўнгги ҳолатда ушлаб туриши шарт. Бунда, юқори даражадаги таваккалчилик тоифасига киритилган мижозларга алоҳида эътибор қаратилади.
21. Профессионал иштирокчилар мижозни лозим даражада текшириш бўйича мазкур Қоидаларнинг 20-бандида кўрсатиб ўтилган чораларни кўриш билан бирга, мижоз ёки бенефициар мулкдор сифатида қатнашаётган юқори мансабдор шахслар, уларнинг оила аъзолари ва юқори мансабдор шахсларга яқин бўлган шахсларга нисбатан:
юқори мансабдор шахснинг мавқеи тўғрисидаги маълумотларни текшириш ва ўтказилаётган операциядаги пул маблағлари ёки бошқа мол-мулкнинг манбаларини аниқлаш бўйича тегишли чораларни кўриш;
юқори мансабдор шахс билан амалий иш муносабатларига фақатгина раҳбарият рухсати билан киришиш (ёки мавжуд мижозлар учун давом эттириш);
лозим даражада текширишнинг кучайтирилган чора-тадбирларини кўришлари шарт.
22. Лозим даражада текширишнинг кучайтирилган чора-тадбирлари қуйидагилардан иборат:
мижоз ҳақида очиқ манбалар ва маълумотлар базаларидан қўшимча тасдиқланган маълумотларни тўплаш ва қайд этиш, шунингдек мижоз ва унинг бенефициар мулкдори ҳақидаги маълумотларни тез-тез янгилаш ва верификациялаш;
мижоздан у томонидан амалга оширилаётган операциялар бўйича пул маблағларининг манбалари ёки унинг молиявий ҳолати, операциялар ўтказилишининг мақсади ва сабаблари ҳақидаги маълумотларни олиш;
амалий иш муносабатларига киришиш ёки давом эттиришга профессионал иштирокчи бошқарув органларининг рухсатини олиш;
текширишларнинг сони ва кетма-кетлигини ошириш йўли билан мижоз операцияларининг кучайтирилган мониторингини амалга ошириш ҳамда операцияларни амалга ошириш схемаларини чуқур ўрганиш;
мижоз томонидан амалга оширилаётган операциялар устидан доимий мониторинг олиб бориш.
23. Мижоз хизмат кўрсатиш бўйича шартнома тузиш учун мурожаат қилганда профессионал иштирокчилар қуйидагиларга мажбурдирлар:
ушбу Қоидалар ва жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашишга оид қонунчилик талабларига мувофиқ операция бўйича мижозни ва (ёки) бенефициар мулкдорни идентификациялаш;
аввалги ҳисобот даври (ой, йилнинг чораги, ярим йиллик, йил) давомида мижознинг илгари ўтказган операцияларини ўрганиш, агар ихтиёрида бундай операциялар тўғрисида маълумотлар бўлса;
операциянинг турини ва унинг мижознинг таъсис ҳужжатларида белгиланган фаолият мақсади ва турларига ёки унинг умумий иш амалиётига мувофиқлик даражасини аниқлаш;
аниқ иқтисодий моҳиятга эга бўлмаган, лозим даражада текшириш материалларига илова қилинадиган мижознинг умумий иш амалиётига, таъсис ҳужжатларида ёки давлат рўйхатидан ўтганлиги тўғрисидаги гувоҳномада кўзда тутилган фаолият мақсадларига ва турларига мос келмайдиган барча операциялар бўйича лозим даражада текшириш натижалари ва хулосаларини ёзма қайд этиш.
24. Профессионал иштирокчилар ўзларининг автоматлаштирилган ахборот тизимларидаги аниқлик даражасини ҳар бир хизмат ёки операция тоифаси бўйича таваккалчилик даражасидан келиб чиққан ҳолда белгилашлари керак.
Аниқлик даражаси операция иштирокчилари идентификация маълумотларининг ҳар бир элементи бўйича алоҳида белгиланиши лозим.
25. Мижоз ва мижознинг бенефициар мулкдорини идентификациялаш мазкур Қоидаларнинг 2 ва 3-иловаларида назарда тутилган маълумотлар асосида амалга оширилади.
Идентификациялаш натижасида олинган маълумотлар санаси кўрсатилган ҳолда назоратчи томонидан алоҳида журналга киритилади.
26. Профессионал иштирокчилар жисмоний ва юридик шахсларни масофадан туриб идентификациялашни амалга оширишга ҳақли. Масофадан туриб идентификациялаш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 26 апрелдаги 238-сон «Қимматли қоғозлар бозорида мижозларни масофадан туриб рақамли идентификация қилиш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида»ги қарорига мувофиқ амалга оширилади.
27. Юридик шахс бўлган мижозни идентификациялашда давлат рўйхатига олинганлиги, раҳбарлари тўғрисидаги маълумотлар, шунингдек таъсис ҳужжатларида кўрсатилган маълумотлар текширилиши керак.
Кўрсатилган ҳужжатларни тадбиркорлик субъектларини давлат рўйхатига олиш ва ҳисобга қўйиш автоматлаштирилган тизими орқали ёки ушбу тизимдан ахборот олишнинг имкони бўлмаганда, бевосита мижоздан олиш мумкин.
28. Мижозни ва операциянинг бошқа иштирокчиларини идентификациялаш имконини берувчи барча ҳужжатлар улар тақдим этилган санада амалда бўлиши шарт.
Мижоз ёки бенефициар мулкдорни идентификациялаш билан бир қаторда мижознинг ишчанлик обрўси тўғрисидаги маълумотлар ўрганилади.
29. Давлат органлари ва идораларига нисбатан мижозларни лозим даражада текшириш чора-тадбирларини ўтказиш талаб қилинмайди.
30. Профессионал иштирокчилар қуйидаги ҳолларда мижозга операцияларни амалга оширишни рад этади:
мижозларни лозим даражада текшириш чораларини қўллаш имкони бўлмаганда;
идентификациялашни тугатиш имкони бўлмаган ёки лозим даражада текшириш натижалари бўйича у билан амалий иш муносабатларини ўрнатиш мақсадга мувофиқ эмаслигини кўрсатувчи маълумотлар олинган ҳолда;
атайин нотўғри бўлган ҳужжатлар тақдим этилганда ёки қонунчиликка мувофиқ сўраладиган ҳужжатлар тақдим этилмаганда;
қонунчиликда назарда тутилган бошқа ҳолларда.
Мижозларга операцияни амалга ошириш рад этилган ҳолларда профессионал иштирокчилар махсус ваколатли давлат органига хабар юборишлари керак.
31. Профессионал иштирокчиларга қуйидагиларни амалга ошириш тақиқланади:
аноним шахсларга депо ҳисобварағи очиш, яъни жисмоний ёки юридик шахс томонидан уни идентификациялаш учун зарур ҳужжатлар тақдим этилмаган ҳолда ҳисобварақ очиш;
ҳужжатлар билан тасдиқланмаган, очиқдан-очиқ сохта номлар бўйича депо ҳисобварақлари очиш;
жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш соҳасида халқаро ҳамкорликда иштирок этмайдиган давлатлар ҳудудида филиаллар ёки ваколатхоналар ташкил этиш.
4-боб. Таваккалчилик даражасини аниқлаш ва баҳолаш
32. Профессионал иштирокчилар таваккалчилик даражасини аниқлаши, шунингдек уни пасайтириш бўйича чора-тадбирларни ишлаб чиқиши ва амалга ошириши шарт.
Таваккалчилик даражаси мижознинг фаолияти ва амалга оширадиган операциялари турларини инобатга олган ҳолда мижоз тақдим қилган маълумотлар, мазкур Қоидаларда белгиланган мезонлар ҳамда мижозни лозим даражада текшириш натижалари асосида назоратчи томонидан аниқланади ва баҳоланади.
Мазкур банднинг иккинчи хатбошисида белгиланган талаблар асосида мижозга жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ёки оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштириш мақсадида операцияларни бажаришнинг тегишли (юқори ёки қуйи) таваккалчилик даражаси берилади.
33. Юқори даражадаги таваккалчилик тоифасига олдиндан қуйидаги мезонларга тўғри келадиган операция иштирокчилари киритилиши керак:
Рўйхатга киритилган шахслар ёки Рўйхатга киритилган шахснинг назоратидаги шахслар, Рўйхатга киритилган ташкилотнинг бевосита ёхуд билвосита мулкдори бўлган ёки уни назорат қилувчи шахслар;
жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш соҳасида халқаро ҳамкорликда иштирок этмайдиган давлатда ёхуд оффшор ҳудудда доимий яшаётган, турган ёки рўйхатга олинган шахслар;
юридик шахс ташкил этмаган чет эл тузилмалари, чет эл корхоналарининг ваколатхоналари ва Ўзбекистон Республикасининг фуқаролари бўлмаган жисмоний шахслар;
оффшор ҳудудларда ҳисобвараққа эга бўлган шахслар;
бенефициар мулкдори мазкур банднинг иккинчи ва (ёки) учинчи хатбошиларида кўрсатилган шахс ҳисобланган ташкилотлар;
мунтазам равишда (уч ой ичида кетма-кет икки мартадан зиёд) шубҳали операцияларни амалга оширувчи мижозлар;
юқори мансабдор шахслар, уларнинг оила аъзолари ва юқори мансабдор шахсларга яқин бўлган шахслар;
ички қоидаларда белгиланадиган бошқа шахслар.
34. Операция юқори даражадаги таваккалчилик тоифасига киритилган тақдирда профессионал иштирокчилар ушбу мижозга нисбатан лозим даражада текширишнинг кучайтирилган чора-тадбирларини кўришлари ва доимий мониторинг қилиб боришлари шарт.
35. Мижоз томонидан амалга оширилаётган операцияларнинг хусусияти ўзгаришига қараб, профессионал иштирокчилар мижозни лозим даражада текшириш натижалари бўйича тўпланган маълумотларни ҳисобга олган ҳолда таваккалчилик даражасини қайта кўриб чиқишлари лозим.
36. Профессионал иштирокчилар ички қоидаларда белгиланган тартибда юқори таваккалчилик даражаси тоифасига киритилган барча мижозларнинг (операция иштирокчиларнинг) ҳисобини юритиши керак. Юқори таваккалчилик даражаси тоифасига киритилган барча мижозлар (операция иштирокчилари) тўғрисидаги маълумотлар махсус журналга киритилади.
37. Профессионал иштирокчилар жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштириш мақсадида технологик ютуқлардан фойдаланишга йўл қўймаслик бўйича чораларни кўришлари керак. Ушбу мақсадда профессионал иштирокчилар ўз хизматларини кўрсатиш учун янги ёки ривожланаётган технологиялардан фойдаланиш натижасида юзага келиши мумкин бўлган таваккалчилик даражаларини аниқлаши ва баҳолаши керак. Таваккалчиликнинг бундай баҳоланиши янги ёки ривожланаётган технологиялардан фойдаланишдан аввал ўтказилиши керак.
5-боб. Шубҳали операциялар мезонлари ва аломатлари ҳамда уларни аниқлаш тартиби
38. Операциялар қуйидаги мезон ва аломатларнинг бири мавжуд бўлганда шубҳали операция деб топилади:
операцияни амалга ошириш учун тақдим қилинган ҳужжатларнинг ҳақиқийлигига (ишончлилигига) гумон туғилиши ва (ёки) операция тўғрисидаги, шу жумладан операцияни бажарувчи томонларнинг бири ҳақидаги маълумотлар профессионал иштирокчида мавжуд бўлган маълумотларга мувофиқ келмаслиги;
операциянинг аниқ иқтисодий моҳиятга эга эмаслиги ва мижоз фаолиятининг тавсифи ва фаолият турига мувофиқ келмаслиги;
профессионал иштирокчи томонидан зарурат туфайли сўралаётган, шу жумладан ишонч билдирувчи (агар мижоз ишончли вакил сифатида иш юритаётган бўлса) ҳақидаги маълумотларни тақдим этиш мижоз томонидан сабабсиз рад этилиши;
мижозга нисбатан мазкур Қоидаларда кўрсатилган чоралар асосли қўлланилаётганда, мижоз ташаббуси билан дарҳол амалий иш муносабатларининг тўхтатилиши;
идентификациялашни якунлашнинг имкони бўлмаслиги ёки лозим даражада текшириш натижаларига кўра, мижоз билан амалий иш муносабатларини ўрнатиш мақсадга мувофиқ эмаслигини кўрсатиб турадиган маълумотларнинг олиниши;
мижоз хизмат кўрсатишнинг фойдалироқ шартларига нисбатан эътиборсиз бўлиши, шунингдек мижоз томонидан айни турдаги хизматлар кўрсатишдаги оддий тўловдан фарқ қиладиган юқори мукофотнинг таклиф қилиниши;
пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан ташқарига оффшор ҳудудларда доимий яшовчи ёки рўйхатга олинган шахсларнинг фойдасига ўтказилиши;
операциянинг иштирокчиларидан бири жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш соҳасида халқаро ҳамкорликда иштирок этмайдиган давлатда доимий яшаётган, турган ёки рўйхатга олинган шахс бўлиши;
қонунчилик билан белгиланган назорат жараёнидан қочишга қаратилган деган хулосани чиқаришга асос бўладиган операциялар ёки битимларнинг амалга оширилганлиги аниқланганлиги;
мижознинг амалга оширилаётган битимга нисбатан махфийлик масалалари билан ортиқча ташвишланиши;
мижоз томонидан битим бўйича ҳисоб-китобларни амалга оширишнинг одатдаги амалиётдан фарқ қилувчи ностандарт ва мураккаб схемалари таклиф этилиши;
мижоз томонидан аввал келишилган операциянинг (битимнинг) схемасига уни бевосита амалга оширишдан олдин сезиларли ўзгартиришлар киритилиши;
мижознинг бекор қилинган битимлар бўйича ўз пул маблағларини учинчи шахсларга қайтаришни амалга оширишни таклиф этиши;
бир йўла ёки қисмлар бўйича бир турдаги ва бир хил ҳажмдаги молиявий воситаларни сотиб олиб (сотиб), бундай битимларнинг томонлари гоҳ сотувчи, гоҳ харидор сифатида мунтазам равишда ўзгариб турувчи битимларнинг амалга оширилиши;
мижоз томонидан маълумот ва ҳужжатлар тақдим этилишининг асоссиз кечиктирилиши ёки мижоз томонидан текшириб бўлмайдиган маълумотлар тақдим этилиши;
мижоз талаб қилаётган операцияни амалга оширишда асоссиз шошма-шошарлик;
мижоз томонидан 30 календар кун мобайнида депонентга қўйилган пул маблағларининг суммаси базавий ҳисоблаш миқдорининг 500 бараварига тенг миқдордаги суммадан ошиши;
мижоз томонидан қимматли қоғозларни бозор нархларидан сезиларли фарқ қиладиган нархларда сотиб олишнинг (сотишнинг) амалга оширилиши;
базавий ҳисоблаш миқдорининг 500 бараваридан ортиқ суммадаги қимматли қоғозларнинг юридик (жисмоний) шахслар ўртасида бепул асосда ёки дебиторлик ва кредиторлик қарзлари бўйича топширилиши;
ҳисоб-китоб-клиринг палаталаридаги Фойдаланувчиларнинг шахсий рақамларида (бундан буён матнда ФШР деб юритилади) жамланган пул маблағларидан бошқанинг фойдасига воз кечиш бўйича базавий ҳисоблаш миқдорининг 500 бараварига тенг миқдордаги суммадан ошган операцияларнинг ўтказилиши, бир марталик ўтказилган операциялар каби уч ой мобайнида ўтказилган бир нечта операциялар ҳам;
оффшор ҳудудларда ва жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш соҳасида халқаро ҳамкорликда иштирок этмайдиган давлатларда рўйхатдан ўтказилган юридик шахслар учун ФШР очишга топшириқнома берилиши;
мижоз ҳақидаги маълумотнинг мавжуд эмаслиги, шунингдек, кўрсатилган боғланиш маълумотлари, хусусан, почта ва электрон манзили, телефон рақамлари ва электрон канал маълумотлари бўйича мижоз билан алоқа ўрнатиш имкониятининг йўқлиги;
қимматли қоғозларга доир битимлар тузилаётганда инсайдерлик ахборотидан ноқонуний фойдаланилганлиги ёки қимматли қоғозлар бозорида нархлар борасида ҳийла-найранг ишлатилганлигига доир ҳар қандай шубҳаларнинг мавжудлиги;
операцияни амалга оширишда фойдаланилган пул маблағлари ёки бошқа мол-мулкнинг жиноий келиб чиқиши ёки терроризмни молиялаштириш ёхуд оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштириш учун мўлжалланганлиги тўғрисида ҳар қандай шубҳаларнинг мавжудлиги.
Ички қоидалар билан шубҳали операцияларнинг қўшимча белгилари ва мезонлари ўрнатилиши мумкин.
39. Профессионал иштирокчи Агентлик томонидан махсус ваколатли давлат органи билан келишилган ҳолда ишлаб чиқиладиган ва тавсиявий хусусиятга эга бўлган методик тавсиялар асосида шубҳали операцияларни эрта аниқлаш бўйича кўрсаткичларни жорий қилиш ҳуқуқига эга.
40. Идентификациялаш жараёнида олинган маълумотлар, шунингдек мижозга берилган таваккалчилик даражаси операцияни мониторинг қилишга асос бўлиб ҳисобланади.
41. Мижозни идентификациялаш ва операцияларининг жорий текшируви лавозим мажбуриятларига мувофиқ профессионал иштирокчининг ходими томонидан ўтказилади, у шубҳали операциялар аломатлари мавжуд операцияларни аниқлаган тақдирда бундай операциялар ҳақида бевосита назоратчига зудлик билан хабар бериши лозим.
42. Мижоз операцияларининг кейинги текшируви назоратчи томонидан жорий текширув жараёнида аниқланмайдиган шубҳали операцияларни аниқлаш мақсадида, мижознинг ўтган давр мобайнида бажарган операцияларини таҳлил қилиш орқали амалга оширилади.
Асосли шубҳалар мавжуд бўлган тақдирда назоратчи мижоз операциясини шубҳали деб ҳисоблаш тўғрисида қарор қабул қилади.
43. Операцияни шубҳали деб топиш ҳар бир аниқ ҳолатда ушбу Қоидалар билан ўрнатилган шубҳалилик мезонларидан фойдаланган ҳолда ўтказиладиган комплекс таҳлил асосида, шунингдек мижознинг туридан, операция мақсадлари ва ҳажмидан аниқланадиган таваккалчиликдан келиб чиққан ҳолда ва шубҳали операцияни тўғри аниқлаш учун аҳамиятли бўлган бошқа ҳолатлар асосида амалга оширилади.
44. Мижознинг операцияси шубҳали деб топилгандан сўнг назоратчи қуйидаги чораларни кўриши керак:
мижознинг операциялари устидан мониторингни кучайтириш;
мижоз тўғрисида қўшимча маълумот олиш;
мижознинг таваккалчилик даражасини қайта кўриб чиқиш;
операция ҳақидаги маълумотларни махсус журналга қайд этиш;
шубҳали операция тўғрисида махсус ваколатли давлат органига хабар берилишини таъминлаш;
қонунчиликка ва мижоз билан тузилган шартномага мувофиқ у билан муносабатларни тўхтатиш бўйича профессионал иштирокчининг раҳбарига таклиф киритиш.
45. Шубҳали операция тўғрисидаги хабар профессионал иштирокчи томонидан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 29 июндаги 402-сон қарори билан тасдиқланган Жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш билан боғлиқ маълумотларни тақдим этиш тартиби тўғрисидаги низом талабларига мувофиқ шубҳали операция аниқланган пайтдан эътиборан бир иш кунидан кечиктирмай махсус ваколатли давлат органига берилади.
Шубҳали операциялар тўғрисидаги хабар махсус ваколатли давлат органига ахборотни криптографик ҳимоялаш воситалари мавжуд бўлган маълумотларни узатишнинг электрон тизимлари орқали ёки рухсат берилмаган фойдаланишдан ҳимояланган махсус электрон почта манзили ёхуд махсус ваколатли давлат органининг шубҳали операциялар тўғрисидаги хабарларни қабул қилиш тизимидаги шахсий кабинет ёрдамида юборилади.
Шахсий кабинетга уланиш учун профессионал иштирокчилар ушбу Қоидаларнинг 4-иловасига мувофиқ маълумотларни тақдим этган ҳолда Агентликка мурожаат қилишлари керак.
46. Профессионал иштирокчилар тегишли операцияга нисбатан шубҳани тасдиқловчи ёки олиб ташловчи ҳар қандай маълумотни дарҳол махсус ваколатли давлат органига хабар қилиши зарур.
6-боб. Рўйхатга киритилган шахслар иштирокидаги операциялар аниқланганда амалга ошириладиган чора-тадбирлар
47. Профессионал иштирокчилар мижоз, мижознинг бенефициар мулкдори ва операция иштирокчиларининг идентификация маълумотларини Рўйхат билан солиштиришлари шарт.
Агар мижоз билан амалий иш муносабатларини ўрнатиш даврида ёки пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк билан боғлиқ операцияларни амалга оширишда профессионал иштирокчининг ходимлари томонидан мижоз, мижознинг бенефициар мулкдори ёки операция иштирокчиларидан бирининг барча идентификация маълумотлари Рўйхатга киритилган шахснинг маълумотлари билан тўлиқ мос келганлиги аниқланган тақдирда, улар кечиктирмасдан ва мижозни хабардор қилмасдан операцияни тўхтатишлари ва (ёки) пул маблағлари ёки бошқа мол-мулкни ишга солмай тўхтатиб қўйишлари ҳамда бу ҳақида назоратчига хабар беришлари керак.
Ўз навбатида назоратчи операция иштирокчиларидан бирининг ва амалга оширилаётган операциянинг идентификация маълумотларини махсус журналга киритиши, шунингдек махсус ваколатли давлат органига хабар юбориши лозим.
Рўйхатга янги шахслар киритилганда назоратчи янги шахсларнинг идентификация маълумотларини мижозлар базаси билан солиштириши ва тўлиқ мослик аниқланган шахслар томонидан илгари амалга оширилган операциялар аниқланган тақдирда, ушбу мижозларни лозим даражада текширишни амалга ошириши ҳамда унинг натижалари бўйича ахборотни махсус ваколатли давлат органига юбориши керак.
48. Мижоз Рўйхатга киритилган шахслиги аниқланганда профессионал иштирокчи томонидан амалга оширилиши лозим бўлган тартиб қуйидаги талабларни ўз ичига олиши лозим:
ўхшаш ҳолатларни саралаш ва якуний қарор қабул қилиш бўйича тартиб-таомилларни;
операция иштирокчиларининг барча мавжуд маълумотларини Рўйхатдаги шахсларнинг маълумотлари билан автоматик солиштириш жараёнини.
49. Қуйидаги ҳолатлардан бири юзага келса, операциялар профессионал иштирокчилар томонидан кечиктирилмасдан ва олдиндан хабар қилинмасдан тўхтатиб турилади ва (ёки) пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк ишга солинмай тўхтатиб қўйилади ҳамда махсус ваколатли давлат органига хабар қилинади:
мижоз, мижознинг бенефициар мулкдори ёки операция иштирокчиларидан бирининг барча идентификация маълумотлари Рўйхатга киритилган шахснинг маълумотлари билан тўлиқ мос келса;
мижоз Рўйхатга киритилган шахс номидан ёки унинг топшириғига биноан фаолият кўрсатаётган бўлса;
операцияни амалга оширишда фойдаланилаётган пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк тўлиқ ёки қисман Рўйхатга киритилган шахсга тегишли бўлса;
юридик шахс бўлган операция иштирокчиси Рўйхатга киритилган жисмоний ёки юридик шахснинг мулкида ёки назорати остида бўлса.
50. Операцияларни тўхтатиш ва тиклаш Террорчилик фаолиятида ёки оммавий қирғин қуролини тарқатишда иштирок этаётган ёки иштирок этишда гумон қилинаётган шахслар рўйхатига киритилган шахсларнинг операцияларини тўхтатиб туриш, пул маблағларини ёки бошқа мол-мулкини ишга солмай тўхтатиб қўйиш, ишга солмай тўхтатиб қўйилган мол-мулкидан фойдаланишга рухсат бериш ва операцияларини тиклаш тартиби тўғрисидаги низомда (рўйхат рақами 3327, 2021 йил 19 октябрь) белгиланган тартибда амалга оширилади.
Назоратчи мазкур Қоидаларнинг 49-бандида назарда тутилган чора-тадбирлар бажарилганидан кейин Рўйхатга киритилган шахсга унинг операцияси тўхтатиб турилганлиги ва (ёки) пул маблағлари ёки бошқа мол-мулки ишга солинмай тўхтатиб қўйилганлиги тўғрисида имкон қадар қисқа вақтда хабар бериши ҳамда операцияни тиклаш тартиби тўғрисида тушунтириш бериши керак.
7-боб. Махсус ваколатли давлат органининг сўровлари ва кўрсатмаларини бажариш
51. Ўзбекистон Республикасининг «Жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ махсус ваколатли давлат органи жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш чораларини амалга ошириш учун зарур бўлган ахборотни профессионал иштирокчилардан ёзма равишда сўрашга, шу жумладан профессионал иштирокчиларнинг автоматлаштирилган ахборот тизимлари ва маълумотлар базалари орқали олишга ҳақлидир.
Профессионал иштирокчилар махсус ваколатли давлат органининг мижозларнинг пул маблағлари ёки бошқа мол-мулклари билан боғлиқ операцияларини тўхтатиб туриш тўғрисидаги кўрсатмаларини ўз вақтида бажариш чораларини кўрадилар.
52. Махсус ваколатли давлат органига хабар қилиниши лозим бўлган операциялар бўйича қонунчиликка ва мазкур Қоидаларга мувофиқ махсус журналга назоратчи томонидан қуйидагилар расмийлаштирилади:
операция тури ва уни амалга ошириш асослари;
операцияни амалга ошириш санаси ва суммаси;
операцияни амалга оширувчи мижозни идентификациялаш учун зарур бўлган маълумотлар.
8-боб. Ахборот ва ҳужжатларни расмийлаштириш, сақлаш ва махфийлигини таъминлаш
53. Профессионал иштирокчилар пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк билан боғлиқ операциялар тўғрисидаги ахборотни, шунингдек мижозларни лозим даражада текшириш бўйича идентификациялаш маълумотлари ҳамда материалларини, шу жумладан иш ёзишмаларини, ўтказилган ҳар қандай таҳлил натижаларини қонунчиликда белгиланган муддатлар мобайнида, лекин операция амалга оширилганидан ёки мижоз билан амалий иш муносабатлари тўхтатилганидан кейин беш йилдан кам бўлмаган муддатда сақлашлари шарт.
Сақлаш муддатлари тугаши билан ҳужжатлар белгиланган тартибда архивга топширилади.
54. Мижозни лозим даражада текшириш жараёнида олинган мижоз тўғрисидаги маълумотлар мазкур Қоидаларнинг 5-иловасига мувофиқ шакл бўйича тўлдириладиган мижоз сўровномасида қайд этилади. Профессионал иштирокчилар ички қоидаларга мувофиқ мижоз сўровномасига бошқа маълумотларни киритиш ҳуқуқига эга.
55. Электрон шаклда тўлдирилган мижоз сўровномаси қоғоз шаклда чиқарилганда назоратчи имзоси билан тасдиқланади.
56. Мижозларнинг сўровномалари алоҳида хронологик тартибда назоратчида сақлаб борилади.
57. Пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк билан боғлиқ операциялар ва мижозларни лозим даражада текширишга доир ахборот зарурат туғилганда операция тафсилотларини қайта тиклаш ва ахборотдан махсус ваколатли давлат органи фойдаланиши мумкин бўлган тарзда расмийлаштирилиши лозим.
58. Профессионал иштирокчи томонидан мижозни лозим даражада текшириш ва идентификациялаш натижасида олинган маълумотлар ҳамда мижозларнинг таваккалчилик даражалари бир йилда камида бир маротаба янгиланиб борилиши лозим.
59. Назоратчи фаолиятида фойдаланилган барча ҳужжатларга кириш имкониятини чеклаш мақсадида бундай ҳужжатлар ва уларнинг рўйхати бевосита назоратчи томонидан махсус жиҳозланган хонада ёки ёнмайдиган ва муҳрланадиган сейфда сақланиши керак.
60. Электрон шаклдаги ҳужжатлар дастурлаш йўли асосида архивлаштирилиши, электрон ахборот ташувчи воситаларга ёзилиши ва назоратчи томонидан уларнинг рўйхати билан бирга ёнмайдиган ва муҳрланадиган сейфда сақланиши керак.
61. Профессионал иштирокчилар:
жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш билан боғлиқ бўлган ахборотга кириш имкониятини чеклайдилар, унинг тарқалиб кетмаслигини таъминлайдилар;
ички назорат функцияларини амалга ошириш жараёнида олинган ахборотни ўз ходимлари томонидан ошкор қилинмаслигини (шахсий мақсадлар ёхуд учинчи шахслар манфаатлари учун фойдаланилмаслигини) таъминлайдилар.
Профессионал иштирокчилар мижозларга уларнинг операциялари ҳақида махсус ваколатли давлат органига хабар берилганлиги тўғрисида маълум қилиш ҳуқуқига эга эмаслар.
9-боб. Якуний қоидалар
62. Профессионал иштирокчилар томонидан мазкур Қоидалар талабларига риоя этилиши устидан мониторинг ва назорат Агентлик томонидан махсус ваколатли давлат органи билан биргаликда амалга оширилади.
63. Профессионал иштирокчининг раҳбари ички ва ташқи вазиятларнинг ўзгаришини инобатга олган ҳолда, ички назорат тизимини доимий равишда мониторинг қилади ва самарадорлигини баҳолаб боради, шунингдек самарали ишлашини таъминлаш учун заруратга қараб уни мустаҳкамлайди.
Профессионал иштирокчининг ички аудит хизмати мавжуд бўлганда, ички назорат тизими самарадорлигини мониторинг қилиш ички аудит хизмати томонидан ҳам олиб борилиши мумкин.
64. Профессионал иштирокчининг раҳбари ва назоратчи мазкур Қоидаларни бузганлиги учун қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавобгар бўладилар.
65. Жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш соҳасидаги қонунчилик ҳужжатлари бузилганлиги ҳолларини яширишда, шунингдек мазкур Қоидалар талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгарликка тортилади.
Қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидаларига 1-ИЛОВА
Қимматли қоғозлар бозори профессионал иштирокчисининг назоратчиси ва ички қоидаларининг амалга оширилиши тўғрисидаги МАЪЛУМОТЛАР _____________________________________ (ташкилот номи) 1. Фамилияси, исми ва отасининг исми, лавозими, телефон рақами. 2. Масъул ходим этиб тайинланганлиги тўғрисидаги буйруқ санаси ва рақами. 3. Ўтган йил учун ташкилот томонидан кўрсатилган хизматлар тўғрисидаги маълумот, шу жумладан: филиаллар ёки алоҳида бўлинмалар мавжудлигини кўрсатувчи ташкилий тузилманинг тавсифи; қимматли қоғозлар бозорида кўрсатиладиган хизмат турлари; мижозларнинг тури ва сони; амалга оширилган битимларнинг умумий миқдори ва сони; аниқланган хатарлар ва уларни камайтириш бўйича кўрилган чоралар тўғрисидаги маълумот. 4. Жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назоратни таъминлаш бўйича қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчиси томонидан тасдиқланган ҳужжат номи ва санаси, шунингдек унга ўзгартириш ва қўшимчалар киритган кейинги ҳужжатлар ҳамда ўзгартиришлар киритиш сабаблари ва мақсадлари тўғрисидаги маълумот. 5. Назоратчи ва ходимларнинг жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш соҳасида доимий равишда қайта тайёргарликдан ўтказилганлиги тўғрисидаги маълумот. 6. Махсус ваколатли давлат органига юборилган хабарлар сони (хабарларнинг мазмуни ошкор қилинмасдан фақатгина уларнинг умумий сони берилади).
Қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидаларига 2-ИЛОВА
Жисмоний шахсни идентификациялашда зарур бўладиган
Мижоз ва унинг бенефициар мулкдорини идентификациялашда зарур бўладиган маълумотлар:
1) фамилияси, исми, отасининг исми;
2) туғилган санаси ва жойи;
3) жисмоний шахснинг шахсий идентификация рақами (Ўзбекистон Республикаси резидентлари учун);
4) фуқаролиги тўғрисидаги маълумотлар;
5) рўйхатдан ўтганлиги ва яшаш жойи тўғрисидаги маълумотлар;
6) паспорт ёки идентификацияловчи ИД-карта ёки уларнинг ўрнини босувчи ҳужжатнинг реквизитлари (ҳужжатнинг серияси ва рақами, ҳужжат берилган сана, ҳужжатни берган органнинг номи);
7) мобил телефон рақами (агар мавжуд бўлса);
8) электрон почта манзили (агар мавжуд бўлса).
Қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидаларига 3-ИЛОВА
Юридик шахс бўлган мижоз ҳамда унинг бенефициар мулкдорини идентификациялашда зарур бўладиган
Юридик шахс бўлган мижоз ҳамда унинг бенефициар мулкдорини идентификациялашда зарур бўладиган маълумотлар:
1) тўлиқ, шунингдек агар давлат рўйхатидан ўтганлиги тўғрисидаги гувоҳномада кўрсатилган бўлса, қисқартирилган номи;
2) давлат рўйхатидан ўтганлиги тўғрисидаги маълумот: сана, рақам, рўйхатга олувчи орган номи;
3) солиқ тўловчининг идентификация рақами;
4) жойлашган ери (почта манзили);
5) давлат рўйхатидан ўтганлиги тўғрисидаги гувоҳномада кўрсатилган бошқа маълумотлар;
6) лицензияланиши лозим бўлган фаолият турларини амалга ошириш учун мавжуд бўлган лицензиялар тўғрисидаги маълумотлар: фаолият тури, лицензиянинг рақами ва берилган санаси, ким томонидан берилганлиги, амал қилиш муддати;
7) юридик шахс номидан иш кўрувчи жисмоний шахснинг идентификация маълумотлари;
8) юридик шахснинг таъсисчилари (йирик акциядорлари, иштирокчилари) ҳақидаги ҳамда мижознинг устав фонди (капитали)даги уларнинг улушлари тўғрисидаги маълумотлар;
9) шакллантирилган устав фонди (капитали) миқдори тўғрисидаги маълумотлар;
10) юридик шахснинг бошқарув органлари (тузилмаси ва шахсий таркиби) тўғрисидаги маълумотлар;
11) телефон рақамлари;
12) электрон почта ва (ёки) веб-сайт манзили (агар мавжуд бўлса).
Қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидаларига 4-ИЛОВА
Махсус ваколатли давлат органининг шубҳали операциялар тўғрисидаги хабарларни қабул қилиш тизимидаги шахсий кабинетга уланиш учун тақдим этиладиган
I. Ташкилот ҳақидаги маълумотлар 1. Ташкилотнинг номланиши (ўзбек тилида, лотин алифбосида) 2. Ташкилотнинг номланиши (ўзбек тилида, кирилл алифбосида) 3. Ташкилотнинг номланиши (рус тилида) 4. Ташкилот тури 5. Солиқ тўловчининг идентификация рақами 6. Ташкилот банкининг МФОси 7. Ташкилот банкининг SWIFT рақами 8. Ташкилот рўйхатдан ўтказилган ҳудуд (вилоят, туман) 9. Ташкилотнинг тўлиқ манзили 10. Ташкилотнинг телефон рақами 11. Ташкилотнинг электрон почта манзили II. Ташкилотнинг масъул ходими (назоратчи) ҳақидаги маълумотлар 1. Жисмоний шахснинг шахсий идентификация рақами 2. Ходимнинг Ф.И.О. 3. Ходимнинг электрон почта манзили 4. Ходимнинг телефон рақами 5. Ходимнинг яшаш манзили 6. Ходимнинг лавозими
Қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидаларига 5-ИЛОВА
Мижоз сўровномасида кўрсатиладиган
1. Қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидаларининг 2 ёки 3-иловаларида кўрсатилган мижоз ва мижознинг бенефициар мулкдорини идентификациялаш жараёнида олинган маълумотлар.
2. Мижознинг бенефициар мулкдори тўғрисидаги маълумотлар.
3. Мижознинг юқори мансабдор шахс (унинг оила аъзоси ёки унга яқин бўлган шахс) эканлиги ҳақидаги белги.
4. Хавф даражаси, шу жумладан хавфни баҳолаш учун асос бўлган маълумотлар.
5. Қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчилари томонидан мижозни идентификация қилишда амалга оширилган қўшимча тадбирларнинг натижалари.
6. Мижоз билан амалий иш муносабатларининг бошланиш санаси ва хизмат кўрсатиш даврининг давомийлиги.
7. Кўрсатилган хизмат турлари, миқдори ва нархи тўғрисидаги маълумотлар.
8. Мижознинг сўровномаси тўлдирилган ва унга ўзгартириш киритилган сана.
9. Мижоз билан ишлашга масъул бўлган, қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчиси ходимининг фамилияси, исми ва отасининг исми, лавозими, амалдаги телефон рақами.
10. Мижоз сўровномасини тўлдирган ходимнинг фамилияси, исми ва отасининг исми ҳамда лавозими (қоғоз шаклида тўлдирилган мижоз сўровномаси учун ходимнинг имзоси ҳам).
11. Ички қоидалар билан аниқланадиган бошқа маълумотлар.
Ўзбекистон Республикаси Истиқболли лойиҳалар миллий агентлигининг 2026 йил 18 майдаги 1-сон ва Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаментининг 2026 йил 14 майдаги 23-сон қарорига 2-ИЛОВА
Ўз кучини йўқотган деб топилаётган идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар
1. Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси ҳузуридаги Қимматли қоғозлар бозори фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш маркази ва Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Солиқ, валютага оид жиноятларга ва жиноий даромадларни легаллаштиришга қарши курашиш департаментининг 2009 йил 13 октябрдаги 2009-43 ва 38-сон «Қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидаларини тасдиқлаш ҳақида»ги қарори (рўйхат рақами 2033, 2009 йил 3 ноябрь) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2009 й., 45-сон, 491-модда).
2. Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси ҳузуридаги Қимматли қоғозлар бозори фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш маркази ҳамда Бош прокуратура ҳузуридаги Солиқ, валютага оид жиноятларга ва жиноий даромадларни легаллаштиришга қарши курашиш департаментининг 2010 йил 6 ноябрдаги 2010-20 ва 32-сон «Қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга ва терроризмни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидаларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги қарори (рўйхат рақами 2033-1, 2010 йил 19 ноябрь) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2010 й., 47-сон, 436-модда).
3. Ўзбекистон Республикаси Давлат рақобат қўмитаси ҳузуридаги Қимматли қоғозлар бозорини мувофиқлаштириш ва ривожлантириш маркази ва Бош прокуратура ҳузуридаги Солиқ, валютага оид жиноятларга ва жиноий даромадларни легаллаштиришга қарши курашиш департаментининг 2014 йил 30 декабрдаги 2014-33 ва 29-сон «Қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга ва терроризмни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидаларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги қарори (рўйхат рақами 2033-2, 2015 йил 15 январь) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2015 й., 2-сон, 27-модда).
4. Ўзбекистон Республикаси Капитал бозорини ривожлантириш агентлиги ва Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаментининг 2019 йил 26 июндаги 2019-39 ва 20-сон «Қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга ва терроризмни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидаларини тасдиқлаш ҳақида»ги қарорга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги қарори (рўйхат рақами 2033-3, 2019 йил 10 июль) (Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 10.07.2019 й., 10/19/2033-3/3401-сон).
5. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлигининг 2021 йил 25 июндаги 38-сон ва Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаментининг 2021 йил 22 июндаги 26-сон «Қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидаларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги қарори (рўйхат рақами 2033-4, 2021 йил 26 июнь) (Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.06.2021 й., 10/21/2033-4/0598-сон).
Истиқболли лойиҳалар миллий агентлиги д иректори Д. ЛИ
Бош прокурор ўринбосари — Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш д эпартамент бошлиғи Ж. ХАТАМОВ
Тошкент ш.,
2026 йил 18 май,
Тошкент ш.,
2026 йил 14 май,
1-сон
23-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligi Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamentining
Qarori
QOIDALARI
MAʼLUMOTLAR
MAʼLUMOTLAR
MAʼLUMOTLAR
MAʼLUMOTLAR
ROʻYXATI
Qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalarini tasdiqlash haqida
Oʻzbekiston Respublikasining “ Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisida ”gi, “ Qimmatli qogʻozlar bozori toʻgʻrisida ”gi qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 18-dekabrdagi PF-254-son “Kapital bozorida investitsiya muhitini yaxshilashga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligi va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti qaror qiladi:
1. Qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalari 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Ayrim idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar 2-ilovaga muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
3. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oydan keyin kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligining 2026-yil 18-maydagi 1-son va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamentining 2026-yil 14-maydagi 23-son qaroriga 1-ILOVA
Qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat
Mazkur Qoidalar qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchilari tomonidan jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish maqsadida ichki nazoratni tashkil etish va amalga oshirish tartibini belgilaydi.
Mazkur Qoidalar talablari qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchilariga tatbiq qilinadi, tijorat banklari va sugʻurtalovchilar bundan mustasno.
Ushbu Qoidalarda qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchilari uchun belgilangan qoidalar “Qimmatli qogʻozlar markaziy depozitariysi” aksiyadorlik jamiyatiga nisbatan ham tatbiq etiladi.
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Qoidalar maqsadlarida quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
benefitsiar mulkdor — mijozga nisbatan pirovard nazoratni amalga oshiruvchi yoki uning mulkiga bevosita yoxud bilvosita egalik qiluvchi jismoniy shaxs(lar), shuningdek u(lar)ning manfaatlari yoʻlida pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiya amalga oshirilayotgan jismoniy shaxs;
ichki nazorat — qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchilarining mijozni lozim darajada tekshirish, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirish bilan bogʻliq tavakkalchiliklarni boshqarish, shubhali operatsiyalarni aniqlash hamda terrorchilik faoliyatida, terrorizmni moliyalashtirishda yoki ommaviy qirgʻin qurollarini tarqatishni moliyalashtirishda ishtirok etuvchi yoxud ishtirok etishda gumon qilinayotgan shaxslar bilan bogʻliq operatsiyalarni aniqlashga doir faoliyati;
ichki qoidalar — qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchilari, shu jumladan, ularning filiallarida ichki nazoratni tashkil etish va amalga oshirish tartibini belgilab beruvchi ichki hujjat;
ichki nazorat tizimi — mazkur Qoidalar va ichki hujjatlar bilan belgilangan maqsadlarga erishish va vazifalarni bajarishga qaratilgan nazoratchi va professional ishtirokchilarning xatti-harakatlari yigʻindisi;
jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasida xalqaro hamkorlikda ishtirok etmaydigan davlatlar — Jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish boʻyicha moliyaviy choralar ishlab chiquvchi guruhning rasmiy bayonotlarida xalqaro moliyaviy tizimga xavf tugʻdiruvchi hamda jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish tizimlarida strategik kamchiliklari mavjud deb belgilangan davlatlar va hududlar;
mijozni identifikatsiyalash — mijozni lozim darajada tekshirish maqsadida mijoz toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni ular tomonidan taqdim etilgan hujjatlar, ochiq manbalar va maʼlumotlar bazalarida mavjud boʻlgan qoʻshimcha tasdiqlangan maʼlumotlar asosida aniqlash;
mijozning benefitsiar mulkdorini identifikatsiyalash — qonunchilik hujjatlari bilan belgilangan taʼsis hujjatlari (ustav va (yoki) taʼsis shartnomasi, nizom) asosida mulk va boshqaruv tuzilmasini oʻrganish orqali mijozning mulkdori yoki uni nazorat qiluvchi yuridik shaxsni aniqlash;
yuridik shaxsni tashkil etmagan chet el tuzilmasi — chet davlatning qonunchilik hujjatlariga muvofiq yuridik shaxs tashkil etmagan holda tashkil etilgan va oʻz ishtirokchilarining (paychilarning, ishonch bildiruvchilarning yoki boshqa shaxslarning) yoxud boshqa benefitsiarlarning manfaatlarini koʻzlab daromad (foyda) olishga qaratilgan faoliyatni amalga oshirish huquqiga ega boʻlgan tashkiliy tuzilmadir (fondlar, sherikliklar, shirkatlar, trastlar, jamoaviy investitsiyalar va (yoki) ishonchli boshqaruvning boshqa shakllari);
mijoz — deponent va (yoki) qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchisining xizmatidan foydalanayotgan jismoniy yoki yuridik shaxs;
yuqori mansabdor shaxslar — chet davlatning qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi, maʼmuriy yoki sud organida, shu jumladan harbiy tuzilmalarida yoxud xalqaro tashkilotda doimiy, vaqtincha yoki maxsus vakolat boʻyicha tayinlanadigan yoki saylanadigan, tashkiliy-boshqaruv vazifalarini bajaruvchi va yuridik ahamiyatga ega boʻlgan harakatlarni sodir etishga vakolatli shaxslar, shuningdek chet davlat korxonalarining yuqori martabali rahbarlari, chet davlatning taniqli siyosatchilari va siyosiy partiyalarining taniqli aʼzolari (shu jumladan sobiq);
yuqori mansabdor shaxslarga yaqin boʻlgan shaxslar — yuqori mansabdor shaxslar bilan ijtimoiy va kasbiy jihatdan chambarchas bogʻliq boʻlgan shaxslar;
terrorchilik faoliyatida ishtirok etayotgan yoki ishtirok etishda gumon qilinayotgan shaxs — terrorchilik faoliyatida ishtirok etayotgan yoxud ishtirok etishda gumon qilinayotgan yuridik yoki jismoniy shaxs, terrorchilik faoliyatini amalga oshirayotgan yoxud amalga oshirishda gumon qilinayotgan tashkilotning bevosita yoki bilvosita mulkdori boʻlgan yoxud uni nazorat qilayotgan yuridik yoki jismoniy shaxs, shuningdek terrorchilik faoliyatini amalga oshirayotgan yoki amalga oshirishda gumon qilinayotgan jismoniy shaxsning yoxud tashkilotning mulkidagi yoki nazorati ostidagi yuridik shaxs;
ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishda ishtirok etayotgan yoki ishtirok etishda gumon qilinayotgan shaxs — Oʻzbekiston Respublikasi tomonidan tan olingan, ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishning oldini olishga qaratilgan Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashining tegishli rezolyutsiyalari hamda boshqa xalqaro-huquqiy hujjatlari bilan belgilangan jismoniy yoki yuridik shaxs;
mijozni lozim darajada tekshirish — mijozni va u qaysi shaxslar nomidan ish koʻrayotganini tekshirish, mijozning benefitsiar mulkdorini identifikatsiyalash, shuningdek mijoz tomonidan amalga oshiriladigan amaliy ish munosabatlari va operatsiyalarni, ularning bunday mijoz va uning faoliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga muvofiqligini tekshirish maqsadida doimiy asosda oʻrganishlarni oʻtkazish;
xabar qilinishi lozim boʻlgan operatsiyalar — ichki nazoratni oʻtkazish davomida qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchilari tomonidan shubhali deb topilgan sodir etilayotgan va tayyorlanayotgan pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalar;
offshor hudud — imtiyozli soliq rejimini taqdim qiluvchi va (yoki) moliyaviy operatsiyalarni amalga oshirishda ular haqidagi maʼlumotlarni oshkor etmaslikni va taqdim qilmaslikni koʻzda tutuvchi davlatlar va hududlar;
Roʻyxat — terrorizmga, ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishga qarshi kurashishni amalga oshiruvchi davlat organlari va Oʻzbekiston Respublikasining boshqa vakolatli organlaridan taqdim etilayotgan maʼlumotlar, shuningdek chet davlatlarning vakolatli organlari va xalqaro tashkilotlaridan rasmiy kanallar orqali taqdim etilayotgan maʼlumotlar asosida maxsus vakolatli davlat organi tomonidan tuzilgan terrorchilik faoliyatida yoki ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishda ishtirok etayotgan yoki ishtirok etishda gumon qilinayotgan shaxslar roʻyxati;
shubhali operatsiya — pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq, tayyorlash, sodir etish jarayonida boʻlgan yoki sodir etib boʻlingan, mazkur Qoidalarni amalga oshirishda qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchisida jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va (yoki) ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirish maqsadida amalga oshirilganligi toʻgʻrisida shubha paydo boʻlgan operatsiya;
operatsiyalarni toʻxtatib turish — mijozning pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulkini koʻchirish, konversiyalash, oʻzga shaxslarga egalik qilish va foydalanish uchun berish, shuningdek yuridik ahamiyatga ega boʻlgan boshqa harakatlarni bajarish toʻgʻrisidagi topshiriqnomalari ijrosini toʻxtatib turish;
pul mablagʻlarini yoki boshqa mol-mulkni ishga solmay toʻxtatib qoʻyish — pul mablagʻlarini yoki boshqa mol-mulkni oʻtkazishni, konversiyalashni, tasarruf etishni yoxud koʻchirishni taqiqlash;
qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchisi (bundan buyon matnda professional ishtirokchi deb yuritiladi) — qimmatli qogʻozlar bozori sohasidagi qonunchilik hujjatlariga muvofiq qimmatli qogʻozlar bozorida professional faoliyatni amalga oshiruvchi yuridik shaxs;
tavakkalchilik — mijozlar tomonidan jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirish maqsadida operatsiyalarni amalga oshirish tavakkalchiligi;
maxsus vakolatli davlat organi — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti;
oʻxshash holatlar — operatsiya ishtirokchilarining identifikatsiya maʼlumotlari Roʻyxatdagi shaxslarning identifikatsiya maʼlumotlari bilan qisman mos kelishi;
uchinchi tomon — Oʻzbekiston Respublikasi yoki xorijiy davlatning vakolatli davlat organlari tomonidan taqdim etilgan shaxsga doir maʼlumotlarning haqiqiyligini tasdiqlash boʻyicha xizmatlar koʻrsatuvchi tashkilotlar;
aniqlik darajasi — professional ishtirokchilarning avtomatlashtirilgan axborot tizimlarida operatsiya ishtirokchilaridan birining identifikatsiya maʼlumotlarini Roʻyxatdagi shaxslarning identifikatsiya maʼlumotlari bilan solishtirish jarayonida mos kelish darajasini ifodalovchi koʻrsatkich;
operatsiya ishtirokchilari — mijozlar (shu jumladan, taʼsischilar, aksiyadorlar va boshqa ishtirokchilar) va ularning vakillari hamda mijozning operatsiyada ishtirok etuvchi hamkorlari.
2. Ichki nazoratning maqsadi quyidagilardan iborat:
jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga yoʻnaltirilgan pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalarni samarali aniqlash va oldini olish;
professional ishtirokchilarning qasddan yoki qasddan boʻlmagan jinoiy faoliyatga jalb qilinishiga yoʻl qoʻymaslik;
tavakkalchiliklarni aniqlash, ularni baholash, hujjatlar bilan qayd etish va kamaytirish;
professional ishtirokchilar tomonidan jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablariga qatʼiy rioya etilishini taʼminlash.
3. Ichki nazoratning vazifalari quyidagilardan iborat:
oʻz tavakkalchiliklarini aniqlash, baholash, hujjatlar bilan qayd etish va kamaytirish boʻyicha tegishli choralarni koʻrish;
benefitsiar mulkdorlarni identifikatsiyalash, ularning shaxsini oʻrganish boʻyicha imkon qadar choralar koʻrish;
mijozlarni lozim darajada tekshirish choralarini va identifikatsiyalash jarayonlarini amalga oshirish, shu jumladan mijozlar va ularning benefitsiar mulkdorlari haqidagi maʼlumotlarni muntazam yangilash va verifikatsiyalash;
yuqori mansabdor shaxslar, ularning oila aʼzolari va yuqori mansabdor shaxslarga yaqin boʻlgan shaxslarning amalga oshirayotgan operatsiyalarini chuqur monitoring qilish;
mazkur Qoidalar va ichki qoidalarda belgilangan tartibda shubhali operatsiyalarni aniqlash;
ichki nazoratni amalga oshirish davomida aniqlangan shubhali operatsiyalar toʻgʻrisidagi axborotni (hujjatlarni) maxsus vakolatli davlat organiga oʻz vaqtida taqdim etish;
maxsus vakolatli davlat organining qoʻshimcha maʼlumotlarni taqdim etish toʻgʻrisidagi soʻrovlarini hamda mijozlarning pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalarini toʻxtatib turish haqidagi koʻrsatmalarini oʻz vaqtida bajarish;
Roʻyxat bilan solishtirish orqali operatsiya ishtirokchilari orasida terrorchilik faoliyatida yoki ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishda ishtirok etayotgan yoki ishtirok etishda gumon qilinayotgan shaxslarni aniqlash;
jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish bilan bogʻliq maʼlumotlarning maxfiyligini taʼminlash;
operatsiyalar toʻgʻrisidagi axborotni, shuningdek, identifikatsiyalash maʼlumotlarini va mijozlarni lozim darajada tekshirishga doir materiallarning qonunchilik hujjatlarida belgilangan muddatlar mobaynida saqlanishini taʼminlash;
professional ishtirokchilar rahbariyatini tegishli qarorlar qabul qilish uchun zarur boʻlgan ishonchli axborot va materiallar bilan tezkor va muntazam taʼminlab borish;
shubhali operatsiyalarni amalga oshirish yoki amalga oshirishga urinishlar, shubhali operatsiyalarni amalga oshirgan operatsiya ishtirokchilari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bazasini shakllantirish, shuningdek, qonunchilik hujjatlariga muvofiq bunday axborotni davlat organlari va boshqa professional ishtirokchilar bilan oʻzaro almashib borish;
soʻrovlar boʻyicha mijozlar bazasidan Roʻyxat bilan solishtirish orqali terrorchilik faoliyatini moliyalashtirishga va (yoki) ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga aloqador shaxslarni aniqlash.
2-bob. Ichki nazorat tizimini tashkil etish
4. Ichki nazorat tizimi professional ishtirokchining faoliyat koʻrsatish xususiyatlari, faoliyatining asosiy yoʻnalishlari, mijozlar va ularning operatsiyalari bilan bogʻliq mijozlar bazasi va tavakkalchilik xavfi darajasini hisobga olgan holda tashkil etiladi.
5. Ichki nazoratni tashkil etish va amalga oshirish Qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchisining ichki nazorati toʻgʻrisidagi nizomga (roʻyxat raqami 1899, 2009-yil 6-fevral) muvofiq tayinlanadigan professional ishtirokchining nazoratchisi (bundan buyon matnda nazoratchi deb yuritiladi) zimmasiga yuklanadi.
6. Nazoratchi professional ishtirokchi rahbarining buyrugʻi bilan rahbarning oʻrinbosarlari orasidan tayinlanadi. Professional ishtirokchi nazoratchi haqidagi va mazkur Qoidalar talablarining bajarilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni har yili 10-yanvarga qadar pochta aloqasi vositalari orqali yoki elektron shaklda mazkur Qoidalarning 1-ilovasiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligiga (bundan buyon matnda Agentlik deb yuritiladi) yuboradi.
Nazoratchi oʻzgargan taqdirda professional ishtirokchi yangi tayinlangan nazoratchi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni u tayinlanganidan keyingi ish kunidan kechiktirmay taqdim etishi shart.
Professional ishtirokchi belgilangan tartibda litsenziya olgandan keyin bir oy muddatda nazoratchi tayinlanishini taʼminlashi va Agentlikka nazoratchining anketa maʼlumotlarini (familiyasi, ismi, otasining ismi, JShShIR) yuborishi shart.
7. Agentlik har yili 15-yanvargacha mazkur Qoidalarga rioya etilishiga masʼul boʻlgan nazoratchilarning roʻyxatlarini maxsus vakolatli davlat organiga taqdim etadi va ushbu roʻyxatdagi oʻzgarishlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar oʻziga maʼlum boʻlgan vaqtdan eʼtiboran besh ish kuni mobaynida maxsus vakolatli davlat organini xabardor qilishni taʼminlaydi.
8. Professional ishtirokchilar nazoratchilarning jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishning, terrorizmni moliyalashtirishning va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishning zamonaviy usullari, uslublari va yoʻnalishlari haqidagi axborotga ega boʻlishlarini taʼminlash hamda nazoratchilarga jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish borasidagi qonunchilik va majburiyatlarning barcha jihatlarini aniq tushuntirib berish maqsadida ularni muntazam ravishda (yiliga kamida bir marta) qayta tayyorgarlikdan oʻtkazishlari shart.
9. Nazoratchi quyidagi funksiyalarni bajaradi:
professional ishtirokchilarning xizmatlaridan jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirish maqsadida foydalanish xavfini oldini olish uchun qonunchilikda, mazkur Qoidalarda va ichki qoidalarda koʻzda tutilgan choralarni koʻradi;
jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashishga oid qonunchilik, mazkur Qoidalar va ichki qoidalar talablariga professional ishtirokchilar tomonidan rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi;
jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirish bilan bogʻliq qoidabuzarlik holatlari toʻgʻrisidagi axborotni professional ishtirokchining rahbariga taqdim etadi;
professional ishtirokchi faoliyatida mazkur Qoidalar va ichki qoidalar talablariga rioya qilinmaganligi boʻyicha aniqlangan kamchilik va qoidabuzarliklarni bartaraf etish yuzasidan professional ishtirokchining rahbariga koʻrib chiqishi uchun takliflar kiritadi;
mazkur Qoidalar ijrosi natijalari haqida hisobotni bir yilda kamida bir marotaba professional ishtirokchining rahbariga taqdim etadi;
shubhali operatsiyalar, ularni bajarishga urinishlar toʻgʻrisidagi xabarlarning maxsus vakolatli davlat organiga oʻz vaqtida yuborilishini, shuningdek maxsus vakolatli davlat organining qoʻshimcha maʼlumotlarni taqdim etish haqidagi soʻrovlari va mijozlarning pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalarini toʻxtatib turish haqidagi koʻrsatmalarining bajarilishini taʼminlaydi;
ichki nazoratni tashkil etish, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasidagi qonunchilik hujjatlari talablarini buzish holatlarini oldini olish va bartaraf etish masalalari boʻyicha Agentlik va maxsus vakolatli davlat organining masʼul shaxslari bilan hamkorlikni amalga oshiradi;
Roʻyxatni professional ishtirokchining xodimlariga yetkazadi.
10. Nazoratchi quyidagi huquqlarga ega:
professional ishtirokchining xodimlaridan ichki nazoratni amalga oshirish maqsadlari uchun zarur boʻlgan boshqaruvchilik, buxgalteriya va boshqa hujjatlarni talab qilib olish;
xabar qilinishi lozim boʻlgan operatsiyalarga nisbatan kelgusidagi xatti-harakatlar boʻyicha rahbariyatga takliflar kiritish.
Nazoratchi qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.
11. Nazoratchi quyidagilarga majbur:
oʻz vakolati doirasida mazkur Qoidalar va ichki qoidalar bilan yuklatilgan maqsadlarga erishish va vazifalarni bajarish uchun zarur choralarni koʻrish;
mijozning faoliyatini (biznesini), uning mulki va boshqaruv tuzilmasini tushunish;
jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga oid tavakkalchiliklarni aniqlash va baholash boʻyicha tegishli choralarni koʻrish, ushbu tavakkalchiliklarni hujjatlarda qayd etish va ularni kamaytirish choralarini koʻrish;
mijozlarni lozim darajada tekshirish, shu jumladan doimiy monitoringni amalga oshirish va identifikatsiyalash hamda Roʻyxat bilan solishtirishni taʼminlash boʻyicha choralarni koʻrish;
benefitsiar mulkdorlarni aniqlash va identifikatsiyalash boʻyicha tegishli choralarni koʻrish;
maxsus vakolatli davlat organiga belgilangan tartibda shubhali operatsiyalar toʻgʻrisida, shu jumladan ular aniqlangan kundan keyingi bir ish kunidan kechiktirmay ularni amalga oshirishga urinishlar toʻgʻrisida xabarlarni berib borish;
maxsus vakolatli davlat organining mijozlarning pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyasini toʻxtatib turish haqidagi koʻrsatmalarini oʻz vaqtida bajarish boʻyicha choralarni koʻrish;
olingan maʼlumotlarning maxfiyligiga rioya qilish;
ichki nazoratni amalga oshirish davomida olingan hujjatlarning saqlanishi va qaytarilishini taʼminlash;
qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlarni bajarish.
12. Professional ishtirokchilar mazkur Qoidalar talablaridan kelib chiqib, quyidagilar aks etgan ichki qoidalarni ishlab chiqishlari va tasdiqlashlari lozim:
tavakkalchiliklarni aniqlash, baholash, monitoring qilish, kamaytirish va hujjatlashtirishga doir choralarni amalga oshirish tartibi;
mijozlarni va ularning benefitsiar mulkdorlarini lozim darajada tekshirish, shuningdek mijozlar operatsiyalarining muntazam nazoratini amalga oshirish qoidalari;
kerakli axborotni rasmiylashtirish va uning maxfiyligini taʼminlash tartibi;
shubhali operatsiyalarni aniqlash tartibi, shuningdek bunday operatsiyalar toʻgʻrisidagi xabarlarni tayyorlash va maxsus vakolatli davlat organiga yuborish tartibi;
kadrlarni tayinlash, tayyorlash va oʻqitishga, shu jumladan ularning ishchanlik obroʻsi va malakasiga qoʻyiladigan talablar;
jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirish maqsadida texnologik yutuqlardan foydalanishning oldini olishga qaratilgan choralar;
yuqori mansabdor shaxslar, ularning oila aʼzolari va yuqori mansabdor shaxslarga yaqin boʻlgan shaxslar bilan amaliy ish munosabatlarini oʻrnatish hamda ular tomonidan oʻtkaziladigan operatsiyalarni monitoring qilish tartibi;
yuqori tavakkalchilik darajasi toifasiga kiritilgan mijozlarning hisobini yuritish hamda bunday mijozlarning operatsiyalarini monitoring qilish tartibi;
maxsus vakolatli davlat organining qoʻshimcha maʼlumotlarni taqdim etish haqidagi soʻrovlarini va mijozlarning pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalarini toʻxtatib turish haqidagi koʻrsatmasini oʻz vaqtida bajarish boʻyicha choralar;
qonunchilikka zid boʻlmagan boshqa qoidalar.
13. Professional ishtirokchilarning nazorati ostida yoki sezilarli taʼsiri doirasida bitta yoki bir nechta pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalarni amalga oshiruvchi tashkilotlar boʻlgan taqdirda ichki qoidalar guruhiy yondashuv asosida ishlab chiqilishi va quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va (yoki) ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirish bilan bogʻliq tavakkalchiliklarni boshqarish va mijozlarni lozim darajada tekshirish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlarni almashish qoidalari va tartib-taomillari;
komplayens nazorati, audit va (yoki) jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va (yoki) ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish funksiyalarining muvofiqligini guruh darajasida taʼminlash;
jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va (yoki) ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish maqsadlari uchun zarur boʻlgan hollarda filiallardan va shuʼba korxonalardan ularning mijozlari, hisobvaraqlari va operatsiyalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni olishni taʼminlash;
maxfiylikni va maʼlumotlardan foydalanishni yetarli darajada himoya qilish.
14. Professional ishtirokchilarning ichki qoidalari jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashishga oid qonunchilik va mazkur Qoidalar talablariga muvofiq boʻlishi, shuningdek aniqlangan tavakkalchiliklar va ularni baholash hisobga olingan holda tuzilishi shart. Ichki qoidalar, ularga kiritiladigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar professional ishtirokchining rahbari tomonidan tasdiqlanadi.
15. Professional ishtirokchilar quyidagilarga majbur:
jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirish yuzasidan ehtimol tutilgan tavakkalchiliklarni oʻrganish, tahlil qilish va aniqlashni oʻz faoliyatida tizimli ravishda, yiliga kamida bir marta amalga oshirish, oʻrganish natijalarini hujjatlar bilan qayd etish va uni kamaytirish boʻyicha tegishli choralar koʻrish;
tavakkalchiliklar darajasi va ularni kamaytirish boʻyicha tegishli choralarni aniqlash davomida mazkur sohaga oid barcha tavakkalchiliklarni eʼtiborga olish;
tavakkalchiliklarni baholashni eng soʻnggi holatda ushlab turish;
maxsus vakolatli davlat organiga va Agentlikka tavakkalchiliklarni baholash natijalarini taqdim etishning aniq tartibini belgilash;
boshqa, shu jumladan chet eldagi, professional ishtirokchilar bilan amaliy ish munosabatlariga kirishish davomida mumkin boʻlgan usullar orqali (shuningdek, ochiq manbalardan) ularning ish obroʻsi, biznes yuritish usul va uslublari, qonunchilikni buzish holatlari toʻgʻrisida maʼlumotlarni toʻplash;
professional ishtirokchilarning boshqaruv organlari roziligi olinganidan va boshqa professional ishtirokchilarning jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat tizimi oʻrganilgandan soʻng ular bilan amaliy ish munosabatlariga kirishish;
ichki qoidalar qoʻllanilishining doimiy monitoringini amalga oshirib borish va jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishning yuqori darajadagi tavakkalchiligi aniqlangan hollarda tavakkalchiliklarni boshqarish va kamaytirish boʻyicha kuchaytirilgan choralarni koʻrish.
16. Professional ishtirokchilarning chet eldagi alohida boʻlinmalari (mavjud boʻlganda) jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish borasidagi chora-tadbirlarni amalga oshirishda ular joylashgan mamlakat talablariga rioya qilishlari lozim, mazkur talablar Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligining talablaridan farq qilgan taqdirda, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasidagi xalqaro standartlarni qoʻllashi lozim.
17. Professional ishtirokchi oʻzining xorijdagi alohida boʻlinmalaridan mazkur boʻlinmalar joylashgan mamlakat qonunchiligidagi taqiqlar tufayli jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha tegishli tadbirlarni amalga oshirish mumkin boʻlmagan holatlar toʻgʻrisida bosh ofisni xabardor qilishni talab qilishga majburdir.
Oʻz navbatida professional ishtirokchilar bu haqda maxsus vakolatli davlat organiga xabar berishi shart.
3-bob. Mijozlarni lozim darajada tekshirish
18. Professional ishtirokchilar mijozlarni lozim darajada tekshirish choralarini koʻrishlari kerak.
Mijozlarni lozim darajada tekshirish choralari barcha yangi mijozlar hamda tavakkalchilik darajasidan kelib chiqib mavjud mijozlarga nisbatan qoʻllaniladi.
Alohida hollarda, mavjud mijozning jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga aloqasi borligi haqida asoslantirilgan shubhalar mavjud boʻlganida va unga nisbatan mijozlarni lozim darajada tekshirish boʻyicha choralar amalga oshirilayotganligi oshkor boʻlishi mumkinligini inobatga olgan holda mijozlarni lozim darajada tekshirish boʻyicha choralarni amalga oshirmasdan maxsus vakolatli davlat organga shubhali operatsiya haqida axborot yuborilishiga yoʻl qoʻyiladi.
19. Mijozni lozim darajada tekshirish quyidagi hollarda amalga oshirilishi kerak:
mijoz bilan amaliy ish munosabatlari oʻrnatilganda;
mijoz bilan qimmatli qogʻozlar bozoriga oid xizmatlarni koʻrsatish toʻgʻrisidagi shartnoma tuzilganda;
oʻtkaziladigan operatsiyalarning jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish yoki terrorizmni moliyalashtirish yoxud ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirish maqsadida amalga oshirilayotganligiga nisbatan har qanday shubhalar mavjud boʻlganda;
mijoz toʻgʻrisida avval olingan maʼlumotlarning toʻgʻriligiga gumonlar mavjud boʻlganda;
operatsiya oʻtkazilayotgan kunda ekvivalenti 15 000 AQSh dollaridan oshgan miqdordagi qimmatli qogʻozlar bilan bir martalik operatsiyalar (bitimlar) amalga oshirilganda.
20. Mijozni lozim darajada tekshirish boʻyicha koʻriladigan chora-tadbirlar quyidagilarni oʻz ichiga olishi shart:
ishonchli manba va hujjatlardan foydalangan holda (bunda, uchinchi tomon xizmatlaridan foydalanilishi mumkin) mijozni identifikatsiyalash va verifikatsiyalash;
tegishli hujjatlar asosida mijozning va u qaysi shaxslar nomidan ish koʻrayotgan boʻlsa, oʻsha shaxslarning shaxsini hamda vakolatlarini tekshirish;
mijozning benefitsiar mulkdorini identifikatsiyalash va verifikatsiyalash boʻyicha tegishli choralarni koʻrish, shu jumladan ishonchli manbalardan olingan maʼlumotlardan foydalangan holda (yuridik shaxs boʻlgan mijozlarga nisbatan esa taʼsis hujjatlari asosida) mulk va boshqaruv tuzilmasini oʻrganish;
mijoz tomonidan amalga oshiriladigan ish munosabatlari va operatsiyalarning bunday mijoz toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga, uning faoliyati maqsadi va xususiyatiga muvofiqligini tekshirish hamda pul mablagʻlari yoki mol-mulklar kelib chiqish manbalarini aniqlash maqsadida doimiy asosda oʻrganish oʻtkazish.
Professional ishtirokchilar mijozlarni lozim darajada tekshirish davomida olingan maʼlumotlarni muntazam yangilab borishi va eng soʻnggi holatda ushlab turishi shart. Bunda, yuqori darajadagi tavakkalchilik toifasiga kiritilgan mijozlarga alohida eʼtibor qaratiladi.
21. Professional ishtirokchilar mijozni lozim darajada tekshirish boʻyicha mazkur Qoidalarning 20-bandida koʻrsatib oʻtilgan choralarni koʻrish bilan birga, mijoz yoki benefitsiar mulkdor sifatida qatnashayotgan yuqori mansabdor shaxslar, ularning oila aʼzolari va yuqori mansabdor shaxslarga yaqin boʻlgan shaxslarga nisbatan:
yuqori mansabdor shaxsning mavqeyi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni tekshirish va oʻtkazilayotgan operatsiyadagi pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulkning manbalarini aniqlash boʻyicha tegishli choralarni koʻrish;
yuqori mansabdor shaxs bilan amaliy ish munosabatlariga faqatgina rahbariyat ruxsati bilan kirishish (yoki mavjud mijozlar uchun davom ettirish);
lozim darajada tekshirishning kuchaytirilgan chora-tadbirlarini koʻrishlari shart.
22. Lozim darajada tekshirishning kuchaytirilgan chora-tadbirlari quyidagilardan iborat:
mijoz haqida ochiq manbalar va maʼlumotlar bazalaridan qoʻshimcha tasdiqlangan maʼlumotlarni toʻplash va qayd etish, shuningdek mijoz va uning benefitsiar mulkdori haqidagi maʼlumotlarni tez-tez yangilash va verifikatsiyalash;
mijozdan u tomonidan amalga oshirilayotgan operatsiyalar boʻyicha pul mablagʻlarining manbalari yoki uning moliyaviy holati, operatsiyalar oʻtkazilishining maqsadi va sabablari haqidagi maʼlumotlarni olish;
amaliy ish munosabatlariga kirishish yoki davom ettirishga professional ishtirokchi boshqaruv organlarining ruxsatini olish;
tekshirishlarning soni va ketma-ketligini oshirish yoʻli bilan mijoz operatsiyalarining kuchaytirilgan monitoringini amalga oshirish hamda operatsiyalarni amalga oshirish sxemalarini chuqur oʻrganish;
mijoz tomonidan amalga oshirilayotgan operatsiyalar ustidan doimiy monitoring olib borish.
23. Mijoz xizmat koʻrsatish boʻyicha shartnoma tuzish uchun murojaat qilganda professional ishtirokchilar quyidagilarga majburdirlar:
ushbu Qoidalar va jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashishga oid qonunchilik talablariga muvofiq operatsiya boʻyicha mijozni va (yoki) benefitsiar mulkdorni identifikatsiyalash;
avvalgi hisobot davri (oy, yilning choragi, yarim yillik, yil) davomida mijozning ilgari oʻtkazgan operatsiyalarini oʻrganish, agar ixtiyorida bunday operatsiyalar toʻgʻrisida maʼlumotlar boʻlsa;
operatsiyaning turini va uning mijozning taʼsis hujjatlarida belgilangan faoliyat maqsadi va turlariga yoki uning umumiy ish amaliyotiga muvofiqlik darajasini aniqlash;
aniq iqtisodiy mohiyatga ega boʻlmagan, lozim darajada tekshirish materiallariga ilova qilinadigan mijozning umumiy ish amaliyotiga, taʼsis hujjatlarida yoki davlat roʻyxatidan oʻtganligi toʻgʻrisidagi guvohnomada koʻzda tutilgan faoliyat maqsadlariga va turlariga mos kelmaydigan barcha operatsiyalar boʻyicha lozim darajada tekshirish natijalari va xulosalarini yozma qayd etish.
24. Professional ishtirokchilar oʻzlarining avtomatlashtirilgan axborot tizimlaridagi aniqlik darajasini har bir xizmat yoki operatsiya toifasi boʻyicha tavakkalchilik darajasidan kelib chiqqan holda belgilashlari kerak.
Aniqlik darajasi operatsiya ishtirokchilari identifikatsiya maʼlumotlarining har bir elementi boʻyicha alohida belgilanishi lozim.
25. Mijoz va mijozning benefitsiar mulkdorini identifikatsiyalash mazkur Qoidalarning 2 va 3-ilovalarida nazarda tutilgan maʼlumotlar asosida amalga oshiriladi.
Identifikatsiyalash natijasida olingan maʼlumotlar sanasi koʻrsatilgan holda nazoratchi tomonidan alohida jurnalga kiritiladi.
26. Professional ishtirokchilar jismoniy va yuridik shaxslarni masofadan turib identifikatsiyalashni amalga oshirishga haqli. Masofadan turib identifikatsiyalash Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 26-apreldagi 238-son “Qimmatli qogʻozlar bozorida mijozlarni masofadan turib raqamli identifikatsiya qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qaroriga muvofiq amalga oshiriladi.
27. Yuridik shaxs boʻlgan mijozni identifikatsiyalashda davlat roʻyxatiga olinganligi, rahbarlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, shuningdek taʼsis hujjatlarida koʻrsatilgan maʼlumotlar tekshirilishi kerak.
Koʻrsatilgan hujjatlarni tadbirkorlik subyektlarini davlat roʻyxatiga olish va hisobga qoʻyish avtomatlashtirilgan tizimi orqali yoki ushbu tizimdan axborot olishning imkoni boʻlmaganda, bevosita mijozdan olish mumkin.
28. Mijozni va operatsiyaning boshqa ishtirokchilarini identifikatsiyalash imkonini beruvchi barcha hujjatlar ular taqdim etilgan sanada amalda boʻlishi shart.
Mijoz yoki benefitsiar mulkdorni identifikatsiyalash bilan bir qatorda mijozning ishchanlik obroʻsi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar oʻrganiladi.
29. Davlat organlari va idoralariga nisbatan mijozlarni lozim darajada tekshirish chora-tadbirlarini oʻtkazish talab qilinmaydi.
30. Professional ishtirokchilar quyidagi hollarda mijozga operatsiyalarni amalga oshirishni rad etadi:
mijozlarni lozim darajada tekshirish choralarini qoʻllash imkoni boʻlmaganda;
identifikatsiyalashni tugatish imkoni boʻlmagan yoki lozim darajada tekshirish natijalari boʻyicha u bilan amaliy ish munosabatlarini oʻrnatish maqsadga muvofiq emasligini koʻrsatuvchi maʼlumotlar olingan holda;
atayin notoʻgʻri boʻlgan hujjatlar taqdim etilganda yoki qonunchilikka muvofiq soʻraladigan hujjatlar taqdim etilmaganda;
qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa hollarda.
Mijozlarga operatsiyani amalga oshirish rad etilgan hollarda professional ishtirokchilar maxsus vakolatli davlat organiga xabar yuborishlari kerak.
31. Professional ishtirokchilarga quyidagilarni amalga oshirish taqiqlanadi:
anonim shaxslarga depo hisobvaragʻi ochish, yaʼni jismoniy yoki yuridik shaxs tomonidan uni identifikatsiyalash uchun zarur hujjatlar taqdim etilmagan holda hisobvaraq ochish;
hujjatlar bilan tasdiqlanmagan, ochiqdan-ochiq soxta nomlar boʻyicha depo hisobvaraqlari ochish;
jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasida xalqaro hamkorlikda ishtirok etmaydigan davlatlar hududida filiallar yoki vakolatxonalar tashkil etish.
4-bob. Tavakkalchilik darajasini aniqlash va baholash
32. Professional ishtirokchilar tavakkalchilik darajasini aniqlashi, shuningdek uni pasaytirish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqishi va amalga oshirishi shart.
Tavakkalchilik darajasi mijozning faoliyati va amalga oshiradigan operatsiyalari turlarini inobatga olgan holda mijoz taqdim qilgan maʼlumotlar, mazkur Qoidalarda belgilangan mezonlar hamda mijozni lozim darajada tekshirish natijalari asosida nazoratchi tomonidan aniqlanadi va baholanadi.
Mazkur bandning ikkinchi xatboshisida belgilangan talablar asosida mijozga jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish yoki ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirish maqsadida operatsiyalarni bajarishning tegishli (yuqori yoki quyi) tavakkalchilik darajasi beriladi.
33. Yuqori darajadagi tavakkalchilik toifasiga oldindan quyidagi mezonlarga toʻgʻri keladigan operatsiya ishtirokchilari kiritilishi kerak:
Roʻyxatga kiritilgan shaxslar yoki Roʻyxatga kiritilgan shaxsning nazoratidagi shaxslar, Roʻyxatga kiritilgan tashkilotning bevosita yoxud bilvosita mulkdori boʻlgan yoki uni nazorat qiluvchi shaxslar;
jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasida xalqaro hamkorlikda ishtirok etmaydigan davlatda yoxud offshor hududda doimiy yashayotgan, turgan yoki roʻyxatga olingan shaxslar;
yuridik shaxs tashkil etmagan chet el tuzilmalari, chet el korxonalarining vakolatxonalari va Oʻzbekiston Respublikasining fuqarolari boʻlmagan jismoniy shaxslar;
offshor hududlarda hisobvaraqqa ega boʻlgan shaxslar;
benefitsiar mulkdori mazkur bandning ikkinchi va (yoki) uchinchi xatboshilarida koʻrsatilgan shaxs hisoblangan tashkilotlar;
muntazam ravishda (uch oy ichida ketma-ket ikki martadan ziyod) shubhali operatsiyalarni amalga oshiruvchi mijozlar;
yuqori mansabdor shaxslar, ularning oila aʼzolari va yuqori mansabdor shaxslarga yaqin boʻlgan shaxslar;
ichki qoidalarda belgilanadigan boshqa shaxslar.
34. Operatsiya yuqori darajadagi tavakkalchilik toifasiga kiritilgan taqdirda professional ishtirokchilar ushbu mijozga nisbatan lozim darajada tekshirishning kuchaytirilgan chora-tadbirlarini koʻrishlari va doimiy monitoring qilib borishlari shart.
35. Mijoz tomonidan amalga oshirilayotgan operatsiyalarning xususiyati oʻzgarishiga qarab, professional ishtirokchilar mijozni lozim darajada tekshirish natijalari boʻyicha toʻplangan maʼlumotlarni hisobga olgan holda tavakkalchilik darajasini qayta koʻrib chiqishlari lozim.
36. Professional ishtirokchilar ichki qoidalarda belgilangan tartibda yuqori tavakkalchilik darajasi toifasiga kiritilgan barcha mijozlarning (operatsiya ishtirokchilarning) hisobini yuritishi kerak. Yuqori tavakkalchilik darajasi toifasiga kiritilgan barcha mijozlar (operatsiya ishtirokchilari) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar maxsus jurnalga kiritiladi.
37. Professional ishtirokchilar jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirish maqsadida texnologik yutuqlardan foydalanishga yoʻl qoʻymaslik boʻyicha choralarni koʻrishlari kerak. Ushbu maqsadda professional ishtirokchilar oʻz xizmatlarini koʻrsatish uchun yangi yoki rivojlanayotgan texnologiyalardan foydalanish natijasida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan tavakkalchilik darajalarini aniqlashi va baholashi kerak. Tavakkalchilikning bunday baholanishi yangi yoki rivojlanayotgan texnologiyalardan foydalanishdan avval oʻtkazilishi kerak.
5-bob. Shubhali operatsiyalar mezonlari va alomatlari hamda ularni aniqlash tartibi
38. Operatsiyalar quyidagi mezon va alomatlarning biri mavjud boʻlganda shubhali operatsiya deb topiladi:
operatsiyani amalga oshirish uchun taqdim qilingan hujjatlarning haqiqiyligiga (ishonchliligiga) gumon tugʻilishi va (yoki) operatsiya toʻgʻrisidagi, shu jumladan operatsiyani bajaruvchi tomonlarning biri haqidagi maʼlumotlar professional ishtirokchida mavjud boʻlgan maʼlumotlarga muvofiq kelmasligi;
operatsiyaning aniq iqtisodiy mohiyatga ega emasligi va mijoz faoliyatining tavsifi va faoliyat turiga muvofiq kelmasligi;
professional ishtirokchi tomonidan zarurat tufayli soʻralayotgan, shu jumladan ishonch bildiruvchi (agar mijoz ishonchli vakil sifatida ish yuritayotgan boʻlsa) haqidagi maʼlumotlarni taqdim etish mijoz tomonidan sababsiz rad etilishi;
mijozga nisbatan mazkur Qoidalarda koʻrsatilgan choralar asosli qoʻllanilayotganda, mijoz tashabbusi bilan darhol amaliy ish munosabatlarining toʻxtatilishi;
identifikatsiyalashni yakunlashning imkoni boʻlmasligi yoki lozim darajada tekshirish natijalariga koʻra, mijoz bilan amaliy ish munosabatlarini oʻrnatish maqsadga muvofiq emasligini koʻrsatib turadigan maʼlumotlarning olinishi;
mijoz xizmat koʻrsatishning foydaliroq shartlariga nisbatan eʼtiborsiz boʻlishi, shuningdek mijoz tomonidan ayni turdagi xizmatlar koʻrsatishdagi oddiy toʻlovdan farq qiladigan yuqori mukofotning taklif qilinishi;
pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqariga offshor hududlarda doimiy yashovchi yoki roʻyxatga olingan shaxslarning foydasiga oʻtkazilishi;
operatsiyaning ishtirokchilaridan biri jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasida xalqaro hamkorlikda ishtirok etmaydigan davlatda doimiy yashayotgan, turgan yoki roʻyxatga olingan shaxs boʻlishi;
qonunchilik bilan belgilangan nazorat jarayonidan qochishga qaratilgan degan xulosani chiqarishga asos boʻladigan operatsiyalar yoki bitimlarning amalga oshirilganligi aniqlanganligi;
mijozning amalga oshirilayotgan bitimga nisbatan maxfiylik masalalari bilan ortiqcha tashvishlanishi;
mijoz tomonidan bitim boʻyicha hisob-kitoblarni amalga oshirishning odatdagi amaliyotdan farq qiluvchi nostandart va murakkab sxemalari taklif etilishi;
mijoz tomonidan avval kelishilgan operatsiyaning (bitimning) sxemasiga uni bevosita amalga oshirishdan oldin sezilarli oʻzgartirishlar kiritilishi;
mijozning bekor qilingan bitimlar boʻyicha oʻz pul mablagʻlarini uchinchi shaxslarga qaytarishni amalga oshirishni taklif etishi;
bir yoʻla yoki qismlar boʻyicha bir turdagi va bir xil hajmdagi moliyaviy vositalarni sotib olib (sotib), bunday bitimlarning tomonlari goh sotuvchi, goh xaridor sifatida muntazam ravishda oʻzgarib turuvchi bitimlarning amalga oshirilishi;
mijoz tomonidan maʼlumot va hujjatlar taqdim etilishining asossiz kechiktirilishi yoki mijoz tomonidan tekshirib boʻlmaydigan maʼlumotlar taqdim etilishi;
mijoz talab qilayotgan operatsiyani amalga oshirishda asossiz shoshma-shosharlik;
mijoz tomonidan 30 kalendar kun mobaynida deponentga qoʻyilgan pul mablagʻlarining summasi bazaviy hisoblash miqdorining 500 baravariga teng miqdordagi summadan oshishi;
mijoz tomonidan qimmatli qogʻozlarni bozor narxlaridan sezilarli farq qiladigan narxlarda sotib olishning (sotishning) amalga oshirilishi;
bazaviy hisoblash miqdorining 500 baravaridan ortiq summadagi qimmatli qogʻozlarning yuridik (jismoniy) shaxslar oʻrtasida bepul asosda yoki debitorlik va kreditorlik qarzlari boʻyicha topshirilishi;
hisob-kitob-kliring palatalaridagi Foydalanuvchilarning shaxsiy raqamlarida (bundan buyon matnda FShR deb yuritiladi) jamlangan pul mablagʻlaridan boshqaning foydasiga voz kechish boʻyicha bazaviy hisoblash miqdorining 500 baravariga teng miqdordagi summadan oshgan operatsiyalarning oʻtkazilishi, bir martalik oʻtkazilgan operatsiyalar kabi uch oy mobaynida oʻtkazilgan bir nechta operatsiyalar ham;
offshor hududlarda va jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasida xalqaro hamkorlikda ishtirok etmaydigan davlatlarda roʻyxatdan oʻtkazilgan yuridik shaxslar uchun FShR ochishga topshiriqnoma berilishi;
mijoz haqidagi maʼlumotning mavjud emasligi, shuningdek, koʻrsatilgan bogʻlanish maʼlumotlari, xususan, pochta va elektron manzili, telefon raqamlari va elektron kanal maʼlumotlari boʻyicha mijoz bilan aloqa oʻrnatish imkoniyatining yoʻqligi;
qimmatli qogʻozlarga doir bitimlar tuzilayotganda insayderlik axborotidan noqonuniy foydalanilganligi yoki qimmatli qogʻozlar bozorida narxlar borasida hiyla-nayrang ishlatilganligiga doir har qanday shubhalarning mavjudligi;
operatsiyani amalga oshirishda foydalanilgan pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulkning jinoiy kelib chiqishi yoki terrorizmni moliyalashtirish yoxud ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirish uchun moʻljallanganligi toʻgʻrisida har qanday shubhalarning mavjudligi.
Ichki qoidalar bilan shubhali operatsiyalarning qoʻshimcha belgilari va mezonlari oʻrnatilishi mumkin.
39. Professional ishtirokchi Agentlik tomonidan maxsus vakolatli davlat organi bilan kelishilgan holda ishlab chiqiladigan va tavsiyaviy xususiyatga ega boʻlgan metodik tavsiyalar asosida shubhali operatsiyalarni erta aniqlash boʻyicha koʻrsatkichlarni joriy qilish huquqiga ega.
40. Identifikatsiyalash jarayonida olingan maʼlumotlar, shuningdek mijozga berilgan tavakkalchilik darajasi operatsiyani monitoring qilishga asos boʻlib hisoblanadi.
41. Mijozni identifikatsiyalash va operatsiyalarining joriy tekshiruvi lavozim majburiyatlariga muvofiq professional ishtirokchining xodimi tomonidan oʻtkaziladi, u shubhali operatsiyalar alomatlari mavjud operatsiyalarni aniqlagan taqdirda bunday operatsiyalar haqida bevosita nazoratchiga zudlik bilan xabar berishi lozim.
42. Mijoz operatsiyalarining keyingi tekshiruvi nazoratchi tomonidan joriy tekshiruv jarayonida aniqlanmaydigan shubhali operatsiyalarni aniqlash maqsadida, mijozning oʻtgan davr mobaynida bajargan operatsiyalarini tahlil qilish orqali amalga oshiriladi.
Asosli shubhalar mavjud boʻlgan taqdirda nazoratchi mijoz operatsiyasini shubhali deb hisoblash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.
43. Operatsiyani shubhali deb topish har bir aniq holatda ushbu Qoidalar bilan oʻrnatilgan shubhalilik mezonlaridan foydalangan holda oʻtkaziladigan kompleks tahlil asosida, shuningdek mijozning turidan, operatsiya maqsadlari va hajmidan aniqlanadigan tavakkalchilikdan kelib chiqqan holda va shubhali operatsiyani toʻgʻri aniqlash uchun ahamiyatli boʻlgan boshqa holatlar asosida amalga oshiriladi.
44. Mijozning operatsiyasi shubhali deb topilgandan soʻng nazoratchi quyidagi choralarni koʻrishi kerak:
mijozning operatsiyalari ustidan monitoringni kuchaytirish;
mijoz toʻgʻrisida qoʻshimcha maʼlumot olish;
mijozning tavakkalchilik darajasini qayta koʻrib chiqish;
operatsiya haqidagi maʼlumotlarni maxsus jurnalga qayd etish;
shubhali operatsiya toʻgʻrisida maxsus vakolatli davlat organiga xabar berilishini taʼminlash;
qonunchilikka va mijoz bilan tuzilgan shartnomaga muvofiq u bilan munosabatlarni toʻxtatish boʻyicha professional ishtirokchining rahbariga taklif kiritish.
45. Shubhali operatsiya toʻgʻrisidagi xabar professional ishtirokchi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 29-iyundagi 402-son qarori bilan tasdiqlangan Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish bilan bogʻliq maʼlumotlarni taqdim etish tartibi toʻgʻrisidagi nizom talablariga muvofiq shubhali operatsiya aniqlangan paytdan eʼtiboran bir ish kunidan kechiktirmay maxsus vakolatli davlat organiga beriladi.
Shubhali operatsiyalar toʻgʻrisidagi xabar maxsus vakolatli davlat organiga axborotni kriptografik himoyalash vositalari mavjud boʻlgan maʼlumotlarni uzatishning elektron tizimlari orqali yoki ruxsat berilmagan foydalanishdan himoyalangan maxsus elektron pochta manzili yoxud maxsus vakolatli davlat organining shubhali operatsiyalar toʻgʻrisidagi xabarlarni qabul qilish tizimidagi shaxsiy kabinet yordamida yuboriladi.
Shaxsiy kabinetga ulanish uchun professional ishtirokchilar ushbu Qoidalarning 4-ilovasiga muvofiq maʼlumotlarni taqdim etgan holda Agentlikka murojaat qilishlari kerak.
46. Professional ishtirokchilar tegishli operatsiyaga nisbatan shubhani tasdiqlovchi yoki olib tashlovchi har qanday maʼlumotni darhol maxsus vakolatli davlat organiga xabar qilishi zarur.
6-bob. Roʻyxatga kiritilgan shaxslar ishtirokidagi operatsiyalar aniqlanganda amalga oshiriladigan chora-tadbirlar
47. Professional ishtirokchilar mijoz, mijozning benefitsiar mulkdori va operatsiya ishtirokchilarining identifikatsiya maʼlumotlarini Roʻyxat bilan solishtirishlari shart.
Agar mijoz bilan amaliy ish munosabatlarini oʻrnatish davrida yoki pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalarni amalga oshirishda professional ishtirokchining xodimlari tomonidan mijoz, mijozning benefitsiar mulkdori yoki operatsiya ishtirokchilaridan birining barcha identifikatsiya maʼlumotlari Roʻyxatga kiritilgan shaxsning maʼlumotlari bilan toʻliq mos kelganligi aniqlangan taqdirda, ular kechiktirmasdan va mijozni xabardor qilmasdan operatsiyani toʻxtatishlari va (yoki) pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulkni ishga solmay toʻxtatib qoʻyishlari hamda bu haqida nazoratchiga xabar berishlari kerak.
Oʻz navbatida nazoratchi operatsiya ishtirokchilaridan birining va amalga oshirilayotgan operatsiyaning identifikatsiya maʼlumotlarini maxsus jurnalga kiritishi, shuningdek maxsus vakolatli davlat organiga xabar yuborishi lozim.
Roʻyxatga yangi shaxslar kiritilganda nazoratchi yangi shaxslarning identifikatsiya maʼlumotlarini mijozlar bazasi bilan solishtirishi va toʻliq moslik aniqlangan shaxslar tomonidan ilgari amalga oshirilgan operatsiyalar aniqlangan taqdirda, ushbu mijozlarni lozim darajada tekshirishni amalga oshirishi hamda uning natijalari boʻyicha axborotni maxsus vakolatli davlat organiga yuborishi kerak.
48. Mijoz Roʻyxatga kiritilgan shaxsligi aniqlanganda professional ishtirokchi tomonidan amalga oshirilishi lozim boʻlgan tartib quyidagi talablarni oʻz ichiga olishi lozim:
oʻxshash holatlarni saralash va yakuniy qaror qabul qilish boʻyicha tartib-taomillarni;
operatsiya ishtirokchilarining barcha mavjud maʼlumotlarini Roʻyxatdagi shaxslarning maʼlumotlari bilan avtomatik solishtirish jarayonini.
49. Quyidagi holatlardan biri yuzaga kelsa, operatsiyalar professional ishtirokchilar tomonidan kechiktirilmasdan va oldindan xabar qilinmasdan toʻxtatib turiladi va (yoki) pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk ishga solinmay toʻxtatib qoʻyiladi hamda maxsus vakolatli davlat organiga xabar qilinadi:
mijoz, mijozning benefitsiar mulkdori yoki operatsiya ishtirokchilaridan birining barcha identifikatsiya maʼlumotlari Roʻyxatga kiritilgan shaxsning maʼlumotlari bilan toʻliq mos kelsa;
mijoz Roʻyxatga kiritilgan shaxs nomidan yoki uning topshirigʻiga binoan faoliyat koʻrsatayotgan boʻlsa;
operatsiyani amalga oshirishda foydalanilayotgan pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk toʻliq yoki qisman Roʻyxatga kiritilgan shaxsga tegishli boʻlsa;
yuridik shaxs boʻlgan operatsiya ishtirokchisi Roʻyxatga kiritilgan jismoniy yoki yuridik shaxsning mulkida yoki nazorati ostida boʻlsa.
50. Operatsiyalarni toʻxtatish va tiklash Terrorchilik faoliyatida yoki ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishda ishtirok etayotgan yoki ishtirok etishda gumon qilinayotgan shaxslar roʻyxatiga kiritilgan shaxslarning operatsiyalarini toʻxtatib turish, pul mablagʻlarini yoki boshqa mol-mulkini ishga solmay toʻxtatib qoʻyish, ishga solmay toʻxtatib qoʻyilgan mol-mulkidan foydalanishga ruxsat berish va operatsiyalarini tiklash tartibi toʻgʻrisidagi nizomda (roʻyxat raqami 3327, 2021-yil 19-oktabr) belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
Nazoratchi mazkur Qoidalarning 49-bandida nazarda tutilgan chora-tadbirlar bajarilganidan keyin Roʻyxatga kiritilgan shaxsga uning operatsiyasi toʻxtatib turilganligi va (yoki) pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulki ishga solinmay toʻxtatib qoʻyilganligi toʻgʻrisida imkon qadar qisqa vaqtda xabar berishi hamda operatsiyani tiklash tartibi toʻgʻrisida tushuntirish berishi kerak.
7-bob. Maxsus vakolatli davlat organining soʻrovlari va koʻrsatmalarini bajarish
51. Oʻzbekiston Respublikasining “Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq maxsus vakolatli davlat organi jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish choralarini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan axborotni professional ishtirokchilardan yozma ravishda soʻrashga, shu jumladan professional ishtirokchilarning avtomatlashtirilgan axborot tizimlari va maʼlumotlar bazalari orqali olishga haqlidir.
Professional ishtirokchilar maxsus vakolatli davlat organining mijozlarning pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulklari bilan bogʻliq operatsiyalarini toʻxtatib turish toʻgʻrisidagi koʻrsatmalarini oʻz vaqtida bajarish choralarini koʻradilar.
52. Maxsus vakolatli davlat organiga xabar qilinishi lozim boʻlgan operatsiyalar boʻyicha qonunchilikka va mazkur Qoidalarga muvofiq maxsus jurnalga nazoratchi tomonidan quyidagilar rasmiylashtiriladi:
operatsiya turi va uni amalga oshirish asoslari;
operatsiyani amalga oshirish sanasi va summasi;
operatsiyani amalga oshiruvchi mijozni identifikatsiyalash uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar.
8-bob. Axborot va hujjatlarni rasmiylashtirish, saqlash va maxfiyligini taʼminlash
53. Professional ishtirokchilar pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalar toʻgʻrisidagi axborotni, shuningdek mijozlarni lozim darajada tekshirish boʻyicha identifikatsiyalash maʼlumotlari hamda materiallarini, shu jumladan ish yozishmalarini, oʻtkazilgan har qanday tahlil natijalarini qonunchilikda belgilangan muddatlar mobaynida, lekin operatsiya amalga oshirilganidan yoki mijoz bilan amaliy ish munosabatlari toʻxtatilganidan keyin besh yildan kam boʻlmagan muddatda saqlashlari shart.
Saqlash muddatlari tugashi bilan hujjatlar belgilangan tartibda arxivga topshiriladi.
54. Mijozni lozim darajada tekshirish jarayonida olingan mijoz toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mazkur Qoidalarning 5-ilovasiga muvofiq shakl boʻyicha toʻldiriladigan mijoz soʻrovnomasida qayd etiladi. Professional ishtirokchilar ichki qoidalarga muvofiq mijoz soʻrovnomasiga boshqa maʼlumotlarni kiritish huquqiga ega.
55. Elektron shaklda toʻldirilgan mijoz soʻrovnomasi qogʻoz shaklda chiqarilganda nazoratchi imzosi bilan tasdiqlanadi.
56. Mijozlarning soʻrovnomalari alohida xronologik tartibda nazoratchida saqlab boriladi.
57. Pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalar va mijozlarni lozim darajada tekshirishga doir axborot zarurat tugʻilganda operatsiya tafsilotlarini qayta tiklash va axborotdan maxsus vakolatli davlat organi foydalanishi mumkin boʻlgan tarzda rasmiylashtirilishi lozim.
58. Professional ishtirokchi tomonidan mijozni lozim darajada tekshirish va identifikatsiyalash natijasida olingan maʼlumotlar hamda mijozlarning tavakkalchilik darajalari bir yilda kamida bir marotaba yangilanib borilishi lozim.
59. Nazoratchi faoliyatida foydalanilgan barcha hujjatlarga kirish imkoniyatini cheklash maqsadida bunday hujjatlar va ularning roʻyxati bevosita nazoratchi tomonidan maxsus jihozlangan xonada yoki yonmaydigan va muhrlanadigan seyfda saqlanishi kerak.
60. Elektron shakldagi hujjatlar dasturlash yoʻli asosida arxivlashtirilishi, elektron axborot tashuvchi vositalarga yozilishi va nazoratchi tomonidan ularning roʻyxati bilan birga yonmaydigan va muhrlanadigan seyfda saqlanishi kerak.
61. Professional ishtirokchilar:
jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish bilan bogʻliq boʻlgan axborotga kirish imkoniyatini cheklaydilar, uning tarqalib ketmasligini taʼminlaydilar;
ichki nazorat funksiyalarini amalga oshirish jarayonida olingan axborotni oʻz xodimlari tomonidan oshkor qilinmasligini (shaxsiy maqsadlar yoxud uchinchi shaxslar manfaatlari uchun foydalanilmasligini) taʼminlaydilar.
Professional ishtirokchilar mijozlarga ularning operatsiyalari haqida maxsus vakolatli davlat organiga xabar berilganligi toʻgʻrisida maʼlum qilish huquqiga ega emaslar.
9-bob. Yakuniy qoidalar
62. Professional ishtirokchilar tomonidan mazkur Qoidalar talablariga rioya etilishi ustidan monitoring va nazorat Agentlik tomonidan maxsus vakolatli davlat organi bilan birgalikda amalga oshiriladi.
63. Professional ishtirokchining rahbari ichki va tashqi vaziyatlarning oʻzgarishini inobatga olgan holda, ichki nazorat tizimini doimiy ravishda monitoring qiladi va samaradorligini baholab boradi, shuningdek samarali ishlashini taʼminlash uchun zaruratga qarab uni mustahkamlaydi.
Professional ishtirokchining ichki audit xizmati mavjud boʻlganda, ichki nazorat tizimi samaradorligini monitoring qilish ichki audit xizmati tomonidan ham olib borilishi mumkin.
64. Professional ishtirokchining rahbari va nazoratchi mazkur Qoidalarni buzganligi uchun qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladilar.
65. Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasidagi qonunchilik hujjatlari buzilganligi hollarini yashirishda, shuningdek mazkur Qoidalar talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladi.
Qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalariga 1-ILOVA
Qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchisining nazoratchisi va ichki qoidalarining amalga oshirilishi toʻgʻrisidagi MAʼLUMOTLAR _____________________________________ (tashkilot nomi) 1. Familiyasi, ismi va otasining ismi, lavozimi, telefon raqami. 2. Masʼul xodim etib tayinlanganligi toʻgʻrisidagi buyruq sanasi va raqami. 3. Oʻtgan yil uchun tashkilot tomonidan koʻrsatilgan xizmatlar toʻgʻrisidagi maʼlumot, shu jumladan: filiallar yoki alohida boʻlinmalar mavjudligini koʻrsatuvchi tashkiliy tuzilmaning tavsifi; qimmatli qogʻozlar bozorida koʻrsatiladigan xizmat turlari; mijozlarning turi va soni; amalga oshirilgan bitimlarning umumiy miqdori va soni; aniqlangan xatarlar va ularni kamaytirish boʻyicha koʻrilgan choralar toʻgʻrisidagi maʼlumot. 4. Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazoratni taʼminlash boʻyicha qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchisi tomonidan tasdiqlangan hujjat nomi va sanasi, shuningdek unga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritgan keyingi hujjatlar hamda oʻzgartirishlar kiritish sabablari va maqsadlari toʻgʻrisidagi maʼlumot. 5. Nazoratchi va xodimlarning jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasida doimiy ravishda qayta tayyorgarlikdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumot. 6. Maxsus vakolatli davlat organiga yuborilgan xabarlar soni (xabarlarning mazmuni oshkor qilinmasdan faqatgina ularning umumiy soni beriladi).
Qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalariga 2-ILOVA
Jismoniy shaxsni identifikatsiyalashda zarur boʻladigan
Mijoz va uning benefitsiar mulkdorini identifikatsiyalashda zarur boʻladigan maʼlumotlar:
1) familiyasi, ismi, otasining ismi;
2) tugʻilgan sanasi va joyi;
3) jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami (Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari uchun);
4) fuqaroligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
5) roʻyxatdan oʻtganligi va yashash joyi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
6) pasport yoki identifikatsiyalovchi ID-karta yoki ularning oʻrnini bosuvchi hujjatning rekvizitlari (hujjatning seriyasi va raqami, hujjat berilgan sana, hujjatni bergan organning nomi);
7) mobil telefon raqami (agar mavjud boʻlsa);
8) elektron pochta manzili (agar mavjud boʻlsa).
Qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalariga 3-ILOVA
Yuridik shaxs boʻlgan mijoz hamda uning benefitsiar mulkdorini identifikatsiyalashda zarur boʻladigan
Yuridik shaxs boʻlgan mijoz hamda uning benefitsiar mulkdorini identifikatsiyalashda zarur boʻladigan maʼlumotlar:
1) toʻliq, shuningdek agar davlat roʻyxatidan oʻtganligi toʻgʻrisidagi guvohnomada koʻrsatilgan boʻlsa, qisqartirilgan nomi;
2) davlat roʻyxatidan oʻtganligi toʻgʻrisidagi maʼlumot: sana, raqam, roʻyxatga oluvchi organ nomi;
3) soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami;
4) joylashgan yeri (pochta manzili);
5) davlat roʻyxatidan oʻtganligi toʻgʻrisidagi guvohnomada koʻrsatilgan boshqa maʼlumotlar;
6) litsenziyalanishi lozim boʻlgan faoliyat turlarini amalga oshirish uchun mavjud boʻlgan litsenziyalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar: faoliyat turi, litsenziyaning raqami va berilgan sanasi, kim tomonidan berilganligi, amal qilish muddati;
7) yuridik shaxs nomidan ish koʻruvchi jismoniy shaxsning identifikatsiya maʼlumotlari;
8) yuridik shaxsning taʼsischilari (yirik aksiyadorlari, ishtirokchilari) haqidagi hamda mijozning ustav fondi (kapitali)dagi ularning ulushlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
9) shakllantirilgan ustav fondi (kapitali) miqdori toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
10) yuridik shaxsning boshqaruv organlari (tuzilmasi va shaxsiy tarkibi) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
11) telefon raqamlari;
12) elektron pochta va (yoki) veb-sayt manzili (agar mavjud boʻlsa).
Qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalariga 4-ILOVA
Maxsus vakolatli davlat organining shubhali operatsiyalar toʻgʻrisidagi xabarlarni qabul qilish tizimidagi shaxsiy kabinetga ulanish uchun taqdim etiladigan
I. Tashkilot haqidagi maʼlumotlar 1. Tashkilotning nomlanishi (oʻzbek tilida, lotin alifbosida) 2. Tashkilotning nomlanishi (oʻzbek tilida, kirill alifbosida) 3. Tashkilotning nomlanishi (rus tilida) 4. Tashkilot turi 5. Soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami 6. Tashkilot bankining MFOsi 7. Tashkilot bankining SWIFT raqami 8. Tashkilot roʻyxatdan oʻtkazilgan hudud (viloyat, tuman) 9. Tashkilotning toʻliq manzili 10. Tashkilotning telefon raqami 11. Tashkilotning elektron pochta manzili II. Tashkilotning masʼul xodimi (nazoratchi) haqidagi maʼlumotlar 1. Jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami 2. Xodimning F.I.O. 3. Xodimning elektron pochta manzili 4. Xodimning telefon raqami 5. Xodimning yashash manzili 6. Xodimning lavozimi
Qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalariga 5-ILOVA
Mijoz soʻrovnomasida koʻrsatiladigan
1. Qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalarining 2 yoki 3-ilovalarida koʻrsatilgan mijoz va mijozning benefitsiar mulkdorini identifikatsiyalash jarayonida olingan maʼlumotlar.
2. Mijozning benefitsiar mulkdori toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.
3. Mijozning yuqori mansabdor shaxs (uning oila aʼzosi yoki unga yaqin boʻlgan shaxs) ekanligi haqidagi belgi.
4. Xavf darajasi, shu jumladan xavfni baholash uchun asos boʻlgan maʼlumotlar.
5. Qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchilari tomonidan mijozni identifikatsiya qilishda amalga oshirilgan qoʻshimcha tadbirlarning natijalari.
6. Mijoz bilan amaliy ish munosabatlarining boshlanish sanasi va xizmat koʻrsatish davrining davomiyligi.
7. Koʻrsatilgan xizmat turlari, miqdori va narxi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.
8. Mijozning soʻrovnomasi toʻldirilgan va unga oʻzgartirish kiritilgan sana.
9. Mijoz bilan ishlashga masʼul boʻlgan, qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchisi xodimining familiyasi, ismi va otasining ismi, lavozimi, amaldagi telefon raqami.
10. Mijoz soʻrovnomasini toʻldirgan xodimning familiyasi, ismi va otasining ismi hamda lavozimi (qogʻoz shaklida toʻldirilgan mijoz soʻrovnomasi uchun xodimning imzosi ham).
11. Ichki qoidalar bilan aniqlanadigan boshqa maʼlumotlar.
Oʻzbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligining 2026-yil 18-maydagi 1-son va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamentining 2026-yil 14-maydagi 23-son qaroriga 2-ILOVA
Oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilayotgan idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar
1. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi huzuridagi Qimmatli qogʻozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish markazi va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish departamentining 2009-yil 13-oktabrdagi 2009-43 va 38-son “Qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalarini tasdiqlash haqida”gi qarori (roʻyxat raqami 2033, 2009-yil 3-noyabr) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2009-y., 45-son, 491-modda).
2. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi huzuridagi Qimmatli qogʻozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish markazi hamda Bosh prokuratura huzuridagi Soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish departamentining 2010-yil 6-noyabrdagi 2010-20 va 32-son “Qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi qarori (roʻyxat raqami 2033-1, 2010-yil 19-noyabr) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2010-y., 47-son, 436-modda).
3. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat raqobat qoʻmitasi huzuridagi Qimmatli qogʻozlar bozorini muvofiqlashtirish va rivojlantirish markazi va Bosh prokuratura huzuridagi Soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish departamentining 2014-yil 30-dekabrdagi 2014-33 va 29-son “Qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi qarori (roʻyxat raqami 2033-2, 2015-yil 15-yanvar) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2015-y., 2-son, 27-modda).
4. Oʻzbekiston Respublikasi Kapital bozorini rivojlantirish agentligi va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamentining 2019-yil 26-iyundagi 2019-39 va 20-son “Qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalarini tasdiqlash haqida”gi qarorga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi qarori (roʻyxat raqami 2033-3, 2019-yil 10-iyul) (Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 10.07.2019-y., 10/19/2033-3/3401-son).
5. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining 2021-yil 25-iyundagi 38-son va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamentining 2021-yil 22-iyundagi 26-son “Qimmatli qogʻozlar bozorining professional ishtirokchilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi qarori (roʻyxat raqami 2033-4, 2021-yil 26-iyun) (Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.06.2021-y., 10/21/2033-4/0598-son).
Istiqbolli loyihalar milliy agentligi d irektori D. LI
Bosh prokuror o'rinbosari — Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish d epartament boshligʻi J. XATAMOV
Toshkent sh.,
2026-yil 18-may,
Toshkent sh.,
2026-yil 14-may,
1-son
23-son
НАЦИОНАЛЬНОГО АГЕНТСТВА ПЕРСПЕКТИВНЫХ ПРОЕКТОВ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН ДЕПАРТАМЕНТА по борьбе с экономическими преступлениями при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан
ПОСТАНОВЛЕНИЕ
ПРАВИЛА
ИНФОРМАЦИЯ,
ИНФОРМАЦИЯ,
СВЕДЕНИЯ,
ИНФОРМАЦИЯ,
ПЕРЕЧЕНЬ
Об утверждении Правил внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для профессиональных участников рынка ценных бумаг
В соответствии с законами Республики Узбекистан « О противодействии легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения », « О рынке ценных бумаг », Указом Президента Республики Узбекистан от 18 декабря 2025 года № УП-254 «О дополнительных мерах по улучшению инвестиционного климата на рынке капитала» Национальное агентство перспективных проектов Республики Узбекистан и Департамент по борьбе с экономическими преступлениями при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан постановляют:
1. Утвердить Правила внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для профессиональных участников рынка ценных бумаг согласно приложению № 1 .
2. Признать утратившими силу некоторые ведомственные нормативно-правовые акты согласно приложению № 2 .
3. Настоящее постановление вступает в силу по истечении трех месяцев со дня его официального опубликования.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к постановлению Национального агентства перспективных проектов Республики Узбекистан от 18 мая 2026 года № 1 и Департамента по борьбе с экономическими преступлениями при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан от 14 мая 2026 года № 23
внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для профессиональных участников рынка ценных бумаг
Настоящие Правила определяют порядок организации и осуществления внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения профессиональными участниками рынка ценных бумаг.
Требования настоящих Правил распространяются на профессиональных участников рынка ценных бумаг, кроме коммерческих банков и страховщиков.
Правила, установленные настоящими Правилами для профессиональных участников рынка ценных бумаг, распространяются также на акционерное общество «Центральный депозитарий ценных бумаг».
Глава 1. Общие положения
1. В настоящих Правилах используются следующие основные понятия:
бенефициарный собственник — физическое лицо (лица), осуществляющее(ие) конечный контроль над клиентом либо прямо или косвенно владеющее(ие) его имуществом, а также физическое лицо, в интересах которого осуществляется операция с денежными средствами или иным имуществом;
внутренний контроль — деятельность профессиональных участников рынка ценных бумаг, по надлежащей проверке клиента, управлению рисками легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансирования терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения, выявлению подозрительных операций, а также операций, участниками которых являются лица, участвующие или подозреваемые в участии в террористической деятельности, финансировании терроризма или финансировании распространения оружия массового уничтожения;
внутренние правила — внутренний документ, регламентирующий порядок организации и осуществления внутреннего контроля профессиональными участниками рынка ценных бумаг, в том числе их филиалами;
система внутреннего контроля — совокупность действий контролера и профессиональных участников, направленных на достижение целей и выполнение задач, определенных настоящими Правилами и внутренними документами;
государства, не участвующие в международном сотрудничестве в сфере противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения — государства и территории, определенные в официальных заявлениях Группы по разработке финансовых мер по борьбе с отмыванием денег, которые представляют угрозу международной финансовой системе и у которых система противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения имеют стратегические недостатки;
идентификация клиента — установление данных о клиентах на основе предоставленных ими документов, дополнительно подтвержденных сведений, доступных в открытых источниках и базах данных в целях осуществления надлежащей проверки клиента;
идентификация бенефициарного собственника клиента — определение собственника клиента или контролирующего его юридического лица путем изучения структуры собственности и управления на основании учредительных документов, определенных актами законодательства (устава и/или учредительного договора, положения);
иностранная структура без образования юридического лица — организационная структура, созданная в соответствии с законодательством иностранного государства без образования юридического лица и имеющая право осуществлять деятельность, направленную на извлечение дохода (прибыли) в интересах своих участников (пайщиков, доверителей или иных лиц) либо иных бенефициаров (фонды, партнерства, товарищества, трасты, иные формы осуществления коллективных инвестиций и (или) доверительного управления);
клиент — депонент и (или) физическое или юридическое лицо, пользующееся услугами профессионального участника рынка ценных бумаг;
публичные должностные лица — лица, назначаемые или избираемые постоянно, временно или по специальному полномочию, выполняющие организационно-распорядительные функции и уполномоченные на совершение юридически значимых действий в законодательном, исполнительном, административном или судебном органе, в том числе военных структурах иностранного государства либо в международной организации, а также высокопоставленные руководители предприятий иностранных государств, известные политики и известные члены политических партий иностранных государств (включая бывших);
лица, близкие к публичным должностным лицам — лица, которые непосредственно связаны с публичными должностными лицами по социальным и профессиональным признакам
лицо , участвующее или подозреваемое в участии в террористической деятельности — юридическое или физическое лицо, которое участвует или подозревается в участии в террористической деятельности, юридическое или физическое лицо, которое прямо или косвенно является собственником или контролирует организацию, осуществляющую или подозреваемую в осуществлении террористической деятельности, а также юридическое лицо, которое находится в собственности или под контролем физического лица либо организации, осуществляющих или подозреваемых в осуществлении террористической деятельности;
лицо , участвующее или подозреваемое в участии в распространении оружия массового уничтожения — физическое или юридическое лицо, определенное соответствующими резолюциями Совета Безопасности Организации Объединенных Наций и иными международно-правовым актами, признанными Республикой Узбекистан, направленными на предотвращение распространения оружия массового уничтожения;
надлежащая проверка клиента — проведение на постоянной основе проверки клиента и лиц, от имени которых он действует, идентификации бенефициарного собственника клиента, а также изучения деловых отношений и операций, осуществляемых клиентом, в целях проверки их соответствия сведениям о нем и его деятельности;
операции, подлежащие сообщению — совершаемые и подготавливаемые операции с денежными средствами или иным имуществом, признанные профессиональными участниками рынка ценных бумаг подозрительными в ходе проведения внутреннего контроля;
оффшорная зона — государства и территории, предоставляющие льготный налоговый режим и (или) не предусматривающие раскрытия и представления информации при проведении финансовых операций;
Перечень — перечень лиц, участвующих или подозреваемых в участии в террористической деятельности или распространении оружия массового уничтожения, формируемый специально уполномоченным государственным органом на основании сведений, представляемых государственными органами, осуществляющими борьбу с терроризмом, распространением оружия массового уничтожения, и другими компетентными органами Республики Узбекистан, а также сведений, полученных по официальным каналам от компетентных органов иностранных государств и международных организаций;
подозрительная операция — находящаяся в процессе подготовки, совершения или уже совершенная операция с денежными средствами или иным имуществом, в отношении которой у профессиональных участников рынка ценных бумаг при реализации настоящих Правил возникли подозрения об ее осуществлении с целью легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансирования терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения;
приостановление операции — приостановление исполнения поручений клиента по операциям с денежными средствами или иным имуществом, а также совершении других юридически значимых действий;
замораживание денежных средств или иного имущества — запрет на перевод, конверсию, распоряжение или перемещение денежных средств или иного имущества;
профессиональный участник рынка ценных бумаг (далее — профессиональный участник) — юридическое лицо, осуществляющее профессиональную деятельность на рынке ценных бумаг в соответствии с законодательством ;
риск — риск совершения клиентами операций в целях легализации доходов, полученных от преступной деятельности, или финансирования терроризма либо финансирования распространения оружия массового уничтожения;
специально уполномоченный государственный орган — Департамент по борьбе с экономическими преступлениями при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан;
схожие случаи — частичное совпадение идентификационных данных участников операции с идентификационными данными лиц из Перечня;
третья сторона — организации, оказывающие услуги по подтверждению подлинности персональных данных, предоставленных компетентными государственными органами Республики Узбекистан или иностранного государства;
уровень точности — показатель, представляющий уровень соответствия в процессе сравнения идентификационных данных одного из участников операции с идентификационными данными лиц из Перечня в автоматизированных информационных системах профессиональных участников;
участники операции — клиенты (в том числе учредители, акционеры и иные участники) и их представители, а также партнеры клиента, участвующие в операции.
2. Целями внутреннего контроля являются:
эффективное выявление и пресечение операций с денежными средствами или иным имуществом, направленных на легализацию доходов, полученных от преступной деятельности, финансирование терроризма и финансирование распространения оружия массового уничтожения;
недопущение умышленного или неумышленного вовлечения профессиональных участников в преступную деятельность;
выявление, оценка, документальное фиксирование и снижение рисков;
обеспечение неукоснительного соблюдения требований законодательства о противодействии легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения.
3. Основными задачами внутреннего контроля являются:
принятие соответствующих мер по выявлению, оценке, документальному фиксированию и снижению своих рисков;
идентификация бенефициарных собственников, принятие доступных мер по проверке их личности;
осуществление процедур идентификации и мер по надлежащей проверке клиентов, в том числе верификации и регулярного обновления данных о клиентах и их бенефициарных собственниках;
осуществление углубленного мониторинга операций проводимые публичными должностными лицами, членами их семей и лицами, близкими к публичным должностным лицам;
выявление подозрительных операций в порядке, установленном настоящими Правилами и внутренними правилами;
своевременное предоставление в специально уполномоченный государственный орган информации (документов) о подозрительных операциях, выявленных в ходе осуществления внутреннего контроля;
своевременное исполнение запросов о предоставлении дополнительной информаций, а также предписаний специально уполномоченного государственного органа о приостановлении операций с денежными средствами или иным имуществом клиентов;
выявление среди участников операции лиц, участвующих или подозреваемых в участии в террористической деятельности или распространении оружия массового уничтожения путем сверки с Перечнем;
обеспечение конфиденциальности сведений, связанных с противодействием легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения;
обеспечение хранения информации об операциях, а также идентификационных данных и материалов по надлежащей проверке клиентов в течение сроков, установленных актами законодательства;
оперативное и систематическое обеспечение руководства профессиональных участников достоверной информацией и материалами, необходимыми для принятия соответствующих решений;
формирование базы данных об осуществлении или попытках осуществления подозрительных операций, участниках операций, осуществивших подозрительные операции, а также взаимообмен такой информацией с другими профессиональными участниками и государственными органами в соответствии с актами законодательства;
выявление по запросам в клиентской базе лиц, связанных с финансированием террористической деятельности и (или) финансированием распространения оружия массового уничтожения, путем сверки с Перечнем.
Глава 2. Организация системы внутреннего контроля
4. Система внутреннего контроля организуется с учетом особенностей функционирования профессиональных участников, основных направлений их деятельности, клиентской базы и уровня рисков, связанных с клиентами и их операциями.
5. Организация и осуществление внутреннего контроля возлагается на контролера профессионального участника (далее — контролер), назначаемого в соответствии с Положением о внутреннем контроле профессионального участника рынка ценных бумаг (рег. № 1899 от 6 февраля 2009 года).
6. Контролер профессионального участника назначается приказом руководителя из числа его заместителей. Профессиональный участник направляет через средства почтовой связи или в электронной форме сведения о своем ответственном сотруднике и выполнении требований настоящих Правил в Национальное агентство перспективных проектов Республики Узбекистан (далее — Агентство) ежегодно до 10 января в соответствии с приложением № 1 к настоящим Правилам.
В случае изменения контролера профессиональный участник обязан представить сведения о вновь назначенном контролере не позднее следующего рабочего дня после его назначения
Профессиональный участник после получения в установленном порядке лицензии в месячный срок должен обеспечить назначение контролера и направить в Агентство анкетные данные (фамилия, имя, отчество, ПИНФЛ) контролера.
7. Агентство ежегодно до 15 января представляет в специально уполномоченный государственный орган списки контролеров, ответственных за соблюдение настоящих Правил, и обеспечивает информирование об изменениях в данных списках в течение пяти рабочих дней с момента, когда ему стало об этом известно.
8. Профессиональные участники обязаны проводить регулярную (не реже одного раза в год) переподготовку контролеров с целью повышения их информированности о современной технике легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансирования терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения, методах и тенденциях, и четкого разъяснения всех аспектов законодательства и обязательств по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения.
9. Контролер выполняет следующие функции:
принимает меры, предусмотренные законодательством, настоящими Правилами и внутренними правилами, для пресечения угрозы использования услуг профессиональных участников для легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансирования терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения;
осуществляет контроль соблюдения профессиональным участником требований законодательства о противодействии легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, настоящих Правил и внутренних документов;
предоставляет руководителю профессионального участника информацию о фактах нарушений, связанных с легализацией доходов, полученных от преступной деятельности, финансированием терроризма и финансированием распространения оружия массового уничтожения;
вносит на рассмотрение руководителя профессионального участника предложения об устранении выявленных недостатков и нарушений в деятельности профессионального участника в части несоблюдения требований настоящих Правил и внутренних правил;
предоставляет руководителю профессионального участника не реже одного раза в год отчет о результатах реализации настоящих Правил;
обеспечивает своевременную передачу сообщений в специально уполномоченный государственный орган о подозрительных операциях, о попытках их совершения, а также исполнение запросов специально уполномоченного государственного органа о предоставлении дополнительной информации и предписания о приостановлении операций с денежными средствами или иным имуществом клиентов;
осуществляет взаимодействие с ответственными лицами Агентства и специально уполномоченного государственного органа по организации внутреннего контроля, предупреждению и устранению случаев нарушений требований законодательства о противодействии легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения;
доводит Перечень до работников профессионального участника.
10. Контролер вправе:
истребовать от работников профессионального участника распорядительные, бухгалтерские и иные документы, необходимые для осуществления внутреннего контроля;
вносить руководству предложения по дальнейшим действиям в отношении операции, подлежащей сообщению.
Контролер может иметь иные права в соответствии с законодательством.
11. Контролер обязан:
принимать необходимые меры в пределах своей компетенции для достижения целей и выполнения задач, возложенных настоящими Правилами и внутренними правилами;
понимать деятельность (бизнес) клиента, структуру его собственности и управления;
принимать соответствующие меры по выявлению и оценке рисков, связанных с легализацией доходов, полученных от преступной деятельности, финансированием терроризма и финансированием распространения оружия массового уничтожения, документирование этих рисков и принятие мер по их снижению;
принимать меры по надлежащей проверке, включая осуществление постоянного мониторинга, идентификации клиентов и сверке с Перечнем;
принимать соответствующие меры по выявлению и идентификации бенефициарных собственников;
передавать в специально уполномоченный государственный орган, в установленном порядке, сообщения о подозрительных операциях, в том числе о попытках их совершения, не позднее одного рабочего дня, следующего за днем их выявления;
принимать меры по своевременному исполнению предписания специально уполномоченного государственного органа о приостановлении операции с денежными средствами или иным имуществом клиентов;
соблюдать конфиденциальность полученной информации;
обеспечивать сохранность и возврат документов, полученных в ходе осуществления внутреннего контроля;
выполнять иные обязанности в соответствии с законодательством.
12. Профессиональные участники исходя из требований настоящих Правил, должны обеспечить разработку и утверждение внутренних правил, в которых должны отражаться:
порядок осуществления мер по выявлению, оценке, мониторингу, снижению и документированию уровня рисков;
правила надлежащей проверки клиентов и их бенефициарных собственников, а также осуществления постоянного контроля за операциями клиентов;
порядок оформления необходимой информации и обеспечения ее конфиденциальности;
порядок выявления подозрительных операций, а также порядок подготовки и отправки сообщений о таких операциях в специально уполномоченный государственный орган;
требования к назначению, подготовке и обучению кадров, в том числе к их деловой репутации и квалификации;
меры по недопущению злоупотребления технологическими достижениями в целях легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансирования терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения;
порядок установления деловых отношений с публичными должностными лицами, членами их семей и лицами, близкими к публичным должностным лицам, а также осуществления мониторинга проводимых такими лицами операций;
порядок учета и мониторинга клиентов, отнесенных к категории высокого уровня риска, и мониторинга операций таких клиентов;
меры по своевременному исполнению запросов о предоставлении дополнительной информации, а также предписаний специально уполномоченного государственного органа о приостановлении операции с денежными средствами или иным имуществом клиентов;
другие правила, не противоречащие законодательству.
13. В случае если одна или несколько организаций, осуществляющих операции с денежными средствами или иным имуществом, находятся под контролем или значительным влиянием профессиональных участников рынка ценных бумаг, внутренние правила должны разрабатываться на основе группового подхода и включать в себя следующее:
правила и процедуры обмена данными, необходимыми для управления рисками, связанными с легализацией доходов, полученных от преступной деятельности, финансированием терроризма и (или) финансированием распространения оружия массового уничтожения, и надлежащей проверки клиентов;
обеспечение на уровне группы комплаенс контроля, аудита и (или) функций по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и (или) финансированию распространения оружия массового уничтожения;
обеспечение получения, в случаях, необходимых для целей противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и (или) финансированию распространения оружия массового уничтожения, сведений от филиалов и дочерних предприятий об их клиентах, счетах и операциях;
защита конфиденциальности и использования данных на достаточном уровне.
14. Внутренние правила профессиональных участников должны соответствовать требованиям законодательства о противодействии легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, настоящих Правил, а также составляться с учетом выявленных рисков и их оценки. Внутренние правила, а также вносимые в них изменения и дополнения утверждаются руководителем профессионального участника.
15. Профессиональные участники обязаны:
в своей деятельности систематически, не менее одного раза в год проводить изучение, анализ и выявление возможных рисков легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансирования терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения, документально фиксировать результаты изучения и принимать соответствующие меры по снижению выявленных рисков;
при определении уровня риска и мер по их снижению принимать во внимание все имеющиеся риски, касающиеся данного вида деятельности;
поддерживать оценку риска в актуальном состоянии;
определить конкретный механизм предоставления информации об оценке рисков в специально уполномоченный государственный орган и Агентство;
при установлении деловых отношений с другими профессиональными участниками, в том числе зарубежными, собирать доступными методами информацию (включая сведения из открытых источников), о деловой репутации, методах и способах ведения бизнеса, нарушениях законодательства;
устанавливать деловые отношения с другими профессиональными участниками после оценки их системы внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения и получения разрешения органов управления профессионального участника;
осуществлять постоянный мониторинг за применением внутренних правил и принимать усиленные меры по управлению и снижению рисков в случаях выявления высоких уровней риска легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансирования терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения.
16. Зарубежные обособленные подразделения профессиональных участников (при наличии таковых), при осуществлении мер по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения должны соблюдать требования страны нахождения. В случае, когда данные требования отличаются от требований законодательства Республики Узбекистан, они должны применять международные стандарты в сфере противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения.
17. Профессиональный участник обязан требовать от своих зарубежных обособленных подразделений информирования головного офиса в случае невозможности применения соответствующих мер по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, из-за имеющегося запрета в законодательстве страны, в которой находятся такие обособленные подразделения.
В свою очередь, профессиональные участники обязаны уведомить об этом специально уполномоченный государственный орган.
Глава 3. Надлежащая проверка клиентов
18. Профессиональные участники должны принимать меры по надлежащей проверке клиентов.
Меры по надлежащей проверке клиента применяются ко всем новым клиентам, а также в отношении существующих клиентов, исходя из уровня риска.
В исключительных случаях, если принятие мер по надлежащей проверке клиента в отношении существующего клиента, по которому имеются обоснованные подозрения в его причастности к легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, может привести к тому, что клиент будет осведомлен о принятии в отношении него мер по надлежащей проверке клиента, допускается направление сообщения о подозрительной операции в специально уполномоченный государственный орган без принятия мер по надлежащей проверке клиента.
19. Надлежащая проверка клиента должна осуществляться:
при установлении деловых отношений с клиентом;
при заключении договора с клиентом на предоставление услуг в сфере рынка ценных бумаг;
при возникновении любых подозрений о проведении операции с целью легализации доходов, полученных от преступной деятельности, или финансирования терроризма либо финансировании распространения оружия массового уничтожения;
при наличии сомнений относительно достоверности ранее полученных данных о клиенте;
при осуществлении разовых операций (сделок) с ценными бумагами, на сумму, которая превышает в эквиваленте 15 000 долларов США на день операции (сделки).
20. Меры по надлежащей проверке клиента обязательно включают:
идентификацию и верификацию клиента с использованием надежных источников информации и документов (при этом могут использоваться услуги третей стороны);
проверку личности и полномочий клиента и лиц, от имени которых он действует, на основании соответствующих документов;
идентификацию бенефициарного собственника клиента, принятие разумных мер по верификации личности бенефициарного собственника клиента, в том числе путем использования информации, полученной из надежных источников, а в отношении клиента — юридического лица, путем изучения структуры собственности и управления на основании учредительных документов;
проведение на постоянной основе изучения деловых отношений и операций, осуществляемых клиентом, в целях проверки их соответствия сведениям о таком клиенте, изучения целей и характера его деятельности, а также источников происхождения денежных средств или иного имущества.
Профессиональные участники обязаны регулярно обновлять данные, получаемые в ходе надлежащей проверки клиентов, и поддерживать их в актуальном состоянии. При этом, клиентам, отнесенным к категории высокого уровня риска, уделяется особое внимание.
21. Помимо применения указанных в пункте 20 настоящих Правил мер по надлежащей проверке клиента, в отношении публичных должностных лиц, членов их семей и лиц, близким к публичным должностным лицам, выступающих в качестве участника операции или бенефициарного собственника клиента, профессиональные участники должны:
применять разумные меры для проверки сведений о статусе публичного должностного лица и определения источника денежных средств или иного имущества по операции;
устанавливать деловые отношения (или продолжать для существующих клиентов) с публичным должностным лицом только с разрешения руководства;
осуществлять усиленные меры по надлежащей проверке клиента.
22. Усиленные меры по надлежащей проверке клиентов включают:
сбор и фиксирование дополнительных сведений о клиенте, доступных в открытых источниках и базах данных, а также более частое обновление и верификация информации о клиенте и его бенефициарном собственнике;
получение от клиента сведений об источнике денежных средств или финансовом состоянии клиента, целях и мотивах проведения операций;
получение разрешения органов управления профессионального участника для установления или продолжения деловых отношений;
проведение усиленного мониторинга за осуществляемыми операциями клиента путем увеличения числа и частоты проверочных мероприятий, а также углубленного изучения схем проведения операций;
проведение постоянного мониторинга за осуществляемыми операциями клиента.
23. При обращении клиента для заключения договора на предоставление услуг профессиональные участники обязаны:
идентифицировать клиента и (или) бенефициарного собственника по операции в соответствии с требованиями законодательства о противодействии легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения и настоящих Правил;
изучить ранее проводившиеся операции клиента в течение прошлого отчетного периода (месяца, квартала, полугодия, года), если сведения о таких операциях имеются в его распоряжении;
определить вид операции и степень ее соответствия цели и виду деятельности клиента, установленным в его учредительных документах или его общей деловой практики;
письменно фиксировать результаты и выводы надлежащей проверки по всем операциям, не имеющим явного экономического смысла, не соответствующим целям и видам деятельности клиента, предусмотренным его учредительными документами, деловой практикой или свидетельством о государственной регистрации, которые приобщаются к материалам надлежащей проверки клиента.
24. При наличии у профессиональных участников информационных систем обязаны установить их уровень точности исходя из уровня риска по каждой категории услуг или операции.
Уровень точности должен быть установлен отдельно по каждому элементу идентификационных данных участников операции.
25. Идентификация клиента и бенефициарного собственника клиента осуществляется на основе информации, предусмотренной приложениями №№ 2 и 3 к настоящим Правилам.
Результат идентификации вносится в отдельный журнал ответственным сотрудником с указанием его фамилии, имени и отчества, а также даты внесения записи.
26. Профессиональные участники вправе осуществлять дистанционную идентификацию физических и юридических лиц. Дистанционная идентификация осуществляется в соответствии с требованиями Положения о порядке дистанционной цифровой идентификации клиентов на рынке ценных бумаг, утвержденного постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 26 апреля 2024 года № 238 «Об утверждении Положения о порядке дистанционной цифровой идентификации клиентов на рынке ценных бумаг».
27. При идентификации клиентов должны проверяться сведения о государственной регистрации, о руководителях, а также иные сведения, указанные в учредительных документах.
Получение указанных сведений осуществляется через автоматизированную систему государственной регистрации и постановки на учет субъектов предпринимательства либо непосредственно от клиента в случае, когда получение информации из данной системы невозможно.
28. Все документы, позволяющие идентифицировать клиента и иных участников операции, должны быть действительными на дату их предъявления.
Наряду с идентификацией клиента или бенефициарного собственника изучаются сведения о деловой репутации клиента.
29. Не требуется осуществление мер надлежащей проверки клиентов в отношении органов государственной власти и управления.
30. Профессиональные участники отказывают клиентам в проведении операции в случае:
невозможности применения мер по надлежащей проверке клиента;
невозможности завершения идентификации или получения данных по результатам надлежащей проверки клиента, указывающих на нецелесообразность установления с ним деловых отношений;
предоставления заведомо недостоверных документов или непредставления документов, запрашиваемых в соответствии с законодательством;
в иных случаях, предусмотренных законодательством.
В случае отказа клиентам в проведении операции профессиональные участники должны направить сообщение в специально уполномоченный государственный орган.
31. Профессиональным участникам запрещается:
открывать счета депо на анонимных владельцев, то есть без предоставления открывающим счет физическим или юридическим лицом документов, необходимых для его идентификации;
открывать счета депо на явно вымышленные имена, не подтвержденные документально;
создавать филиалы или представительства на территории государств, не участвующих в международном сотрудничестве в области противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, и финансированию терроризма.
Глава 4. Определение и оценка уровня риска
32. Профессиональные участники должны определять уровень риска, а также разработать и реализовать программу мер по его снижению.
Уровень риска определяется контролером на основании представленной клиентом информации с учетом видов деятельности и операций, совершаемых клиентом, критериев, установленных настоящими Правилами, результатов надлежащей проверки клиента.
На основании требований абзаца второго настоящего пункта клиенту присваивается соответствующий уровень риска (высокий или низкий) совершения операции в целях легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансирования терроризма или финансирования распространения оружия массового уничтожения.
33. К категории высокого уровня риска должны быть отнесены участники операции, отвечающие изначально следующим критериям:
лица, включенные в Перечень или находящиеся под контролем лица, включенного в Перечень, прямо либо косвенно являющиеся собственником или контролирующие организацию, включенную в Перечень;
лица, постоянно проживающие, находящиеся или зарегистрированные в государстве, не участвующем в международном сотрудничестве в сфере противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, и финансированию терроризма, либо в оффшорных зонах;
иностранные структуры без образования юридического лица, представительства иностранных компаний и физические лица, не являющиеся гражданами Республики Узбекистан;
лица, имеющие счета в оффшорных зонах;
организации, бенефициарным собственником которых является лицо, указанное в абзацах втором и (или) третьем настоящего пункта;
клиенты, осуществляющие подозрительные операции на систематической основе (более двух раз в течение трех месяцев подряд);
публичные должностные лица, члены их семей и лица, близкие к публичным должностным лицам;
иные лица, определяемые внутренними правилами.
34. При установлении высокого уровня риска профессиональные участники должны принимать усиленные меры по надлежащей проверке клиента и осуществлять постоянный мониторинг совершаемых им операций.
35. По мере изменения характера проводимых клиентом операций профессиональные участники должны пересматривать уровень риска работы с клиентом с учетом собранных сведений по результатам надлежащей проверки клиента.
36. Профессиональные участники должны вести учет всех клиентов (участников операции), отнесенных к категории высокого уровня риска, в порядке, установленном внутренними правилами. Сведения о клиентах (участниках операции), отнесенных к категории высокого уровня риска, заносятся в специальный журнал.
37. Профессиональные участники должны принимать меры по недопущению использования технологических достижений в целях легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансирования терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения. В этих целях профессиональные участники должны определять и оценивать уровни риска, которые могут возникнуть в связи с использованием новых или развивающихся технологий для оказания услуг. Такая оценка риска должна проводиться до использования новых или развивающихся технологий.
Глава 5. Критерии и признаки подозрительных операций, а также порядок их выявления
38. Операция признается подозрительной при наличии одного из нижеследующих критериев и признаков:
предоставленные документы на проведение операции вызывают сомнение в их подлинности (достоверности), и (или) сведения об операции, в том числе о какой-либо из ее сторон, не соответствуют имеющейся у профессионального участника информации;
операция не имеет явного экономического смысла и не соответствует характеру и виду деятельности клиента;
немотивированный отказ в предоставлении клиентом сведений, запрашиваемых профессиональным участником в связи с необходимостью идентификации, в том числе о доверителе (если клиент выступает в качестве поверенного);
немедленное прекращение деловых отношений по инициативе клиента при применении по отношению к нему требований, предусмотренных настоящими Правилами;
невозможно завершить идентификацию или получить по результатам надлежащей проверки данных, указывающих на нецелесообразность установления с клиентом деловых отношений;
пренебрежение клиентом более выгодными условиями оказания услуг, а также предложение клиентом необычно высокого вознаграждения, заведомо отличающегося от обычно оплачиваемого при оказании такого рода услуг;
денежные средства или иное имущество переводятся за пределы Республики Узбекистан в пользу лиц, постоянно проживающих или зарегистрированных в оффшорных зонах;
один из участников операции является лицом, постоянно проживающим, находящимся или зарегистрированным в государстве, не участвующем в международном сотрудничестве в области противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения;
выявление совершения операций или сделок, которые дают основания полагать, что целью их осуществления является уклонение от процедур контроля, установленных законодательством;
излишняя озабоченность клиента вопросами конфиденциальности в отношении совершаемой сделки;
предложение клиентом нестандартных и сложных схем проведения расчетов по сделке, отличающихся от обычной практики;
внесение клиентом в ранее согласованную схему операции (сделки) значительных изменений непосредственно перед началом ее реализации;
предложение клиентом осуществить возврат своих денежных средств по расторгнутым сделкам третьим лицам;
совершение взаимных сделок, когда стороны таких сделок регулярно меняются, выступая в качестве то продавцов, то покупателей, приобретая (продавая) при этом единовременно или по частям один и тот же финансовый инструмент примерно одного и того же объема;
неоправданные задержки в предоставлении клиентом информации и документов, либо представление клиентом информации, которую невозможно проверить;
необоснованная поспешность в проведении операции, на которой настаивает клиент;
если сумма депонированных клиентом денежных средств в течение 30 календарных дней превышает сумму, эквивалентную 500-кратному размеру базовой расчетной величины;
совершение клиентом покупок (продаж) ценных бумаг по ценам, существенно отличающимся от рыночных;
передача ценных бумаг на сумму, превышающую 500-кратный размер базовой расчетной величины, между юридическими (физическими) лицами на безвозмездной основе или по дебиторским и кредиторским задолженностям;
переуступка денежных средств, аккумулированных на Индивидуальных номерах пользователей (далее — ИНП) в расчетно-клиринговых палатах, на сумму, превышающую 500-кратный базовой расчетной величины, как при проведении разовых операций, так и нескольких операций, проведенных в течение трех месяцев;
поручение на открытие ИНП для юридических лиц, зарегистрированных в оффшорных территориях и в государствах, не участвующих в международном сотрудничестве в области противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения;
отсутствие информации о клиенте, а также невозможность осуществить связь с клиентом по указанным им контактным данным, в частности, почтовым, электронным адресам, номерам телефонов и электронным каналам данных;
наличие любых подозрений на неправомерное использование инсайдерской информации при заключении сделок с ценными бумагами или манипулирование ценами на рынке ценных бумаг;
наличие любых подозрений, что денежные средства или иное имущество, использованные при осуществлении операции, имеют преступное происхождение или предназначены для финансирования терроризма либо финансирования распространения оружия массового уничтожения.
Внутренними правилами могут быть установлены дополнительные критерии и признаки подозрительных операций.
39. Профессиональные участники вправе внедрять индикаторы раннего выявления подозрительных операций на основании методических рекомендаций, разрабатываемых Агентством по согласованию со специально уполномоченным государственным органом и имеющих рекомендательный характер.
40. Информация, полученная в ходе идентификации, а также присвоенный уровень риска работы с клиентом являются основой для мониторинга операций.
41. Идентификация клиента и текущая проверка его операции проводится работником профессионального участника в соответствии с должностными обязанностями, которые при выявлении операций, имеющих признаки подозрительных операций, обязаны незамедлительно сообщить о таких операциях контролеру.
42. Последующая проверка операций клиента проводится контролером посредством анализа совершенных за предыдущий период операций клиента с целью выявления подозрительных операций, не определяемых на стадии текущей проверки.
При наличии обоснованных подозрений контролер принимает письменное решение о признании операции клиента подозрительной.
43. Признание операции подозрительной осуществляется в каждом конкретном случае на основе комплексного анализа, проводимого с использованием критериев подозрительности, установленных настоящими Правилами, а также в зависимости от риска, определяемого типом клиента, целями и размером операций и на основании других обстоятельств, имеющих значение для правильного определения подозрительности операций.
44. После признания операции клиента подозрительной контролер должен принять нижеследующие меры:
усилить мониторинг за операциями клиента;
получить дополнительную информацию о клиенте;
пересмотреть уровень риска клиента;
занести информацию об операции в специальный журнал;
обеспечить предоставление сообщения о подозрительной операции в специально уполномоченный государственный орган;
внести предложение руководителю профессионального участника о прекращении договорных отношений с клиентом в соответствии с законодательством и заключенным с ним договором.
45. Сообщение о подозрительной операции передается профессиональным участником в специально уполномоченный государственный орган не позднее одного рабочего дня, с момента выявления подозрительной операции, в соответствии с требованиями Положения о порядке предоставления информации, связанной с противодействием легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, утвержденного постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 29 июня 2021 года № 402.
Сообщение о подозрительных операциях направляется в специально уполномоченный государственный орган через электронные системы передачи данных, имеющие средства криптографической защиты информации, или с помощью специального адреса электронной почты, защищенного от несанкционированного доступа, либо личного кабинета.
Для подключения к личному кабинету профессиональные участники обязаны обратиться в Агентство в установленном порядке, предоставив сведения согласно приложению № 4 к настоящим Правилам.
46. Профессиональные участники должны также незамедлительно сообщать в специально уполномоченный государственный орган любую информацию, которая может подтвердить или снять подозрения с соответствующей операции.
Глава 6. Меры, принимаемые при выявлении операций с участием лиц, включенных в Перечень
47. Профессиональные участники обязаны сверять идентификационные данные клиента, бенифициарного собственника клиента и участников операции с Перечнем.
Если во время установления деловых отношений или при проведении операций с денежными средствами или иным имуществом, работниками профессионального участника будет установлено полное совпадение всех идентификационных данных клиента, бенифициарного собственника клиента или одного из участников операции с лицом, включенным в Перечень, они должны безотлагательно и без уведомления клиента приостановить операцию и (или) заморозить денежные средства или иное имущество и сообщить об этом контролеру.
В свою очередь контролер должен занести идентификационные данные об участнике операции и совершаемой операции в специальный журнал, а также направить сообщение в специально уполномоченный государственный орган.
При включении новых лиц в Перечень, контролер должен осуществить сверку идентификационных данных новых лиц с клиентской базой и в случае выявления ранее проведенных операций данными лицами, провести надлежащую проверку клиентов по приметам и категориям финансирования терроризма, по результатам которого направить информацию в специально уполномоченный государственный орган.
48. Процедура, осуществляемая профессиональным участником по установлению личности клиента, включенного в Перечень, должна содержать следующие требования:
процедуры сортировки схожих случаев и принятия окончательного решения;
процесс автоматического сравнения всех имеющихся данных участников операции с данными лиц из Перечня.
49. Операция, связанная с денежными средствами или иным имуществом безотлагательно и без предварительного уведомления, подлежит приостановлению, а денежные средства или иное имущество замораживанию и сообщению в специально уполномоченный государственный орган, если:
установлено полное совпадение всех идентификационных данных клиента или одного из участников операции с лицом, включенным в Перечень;
клиент действует от имени или по поручению лица, включенного в Перечень;
денежные средства или иное имущество, используемые для проведения операции, полностью или частично принадлежат лицу, включенному в Перечень;
юридическое лицо — участник операции, находится в собственности или под контролем лица, включенного в Перечень.
50. Приостановление и возобновление операции осуществляется в порядке, установленном Положением о порядке приостановления операций, замораживания денежных средств или иного имущества, предоставления доступа к замороженному имуществу и возобновления операций лиц, включенных в перечень лиц, участвующих или подозреваемых в участии в террористической деятельности или распространении оружия массового уничтожения (рег. № 3327 от 19 октября 2021 года).
Контролер должен проинформировать лицо, включенное в Перечень, о приостановлении его операции и (или) замораживании денежных средств или иного имущества, а также разъяснить о порядке возобновление операции только после выполнения мер, предусмотренных пунктом 49 настоящих Правил.
Глава 7. Исполнение запросов и предписаний специально уполномоченного государственного органа
51. Специально уполномоченный государственный орган в соответствии с Законом Республики Узбекистан «О противодействии легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения» вправе письменно запрашивать и получать информацию, необходимую для осуществления мер по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, в том числе из автоматизированных информационных систем и баз данных профессиональных участников.
Профессиональные участники принимают меры по своевременному исполнению предписания специально уполномоченного государственного органа о приостановлении операций с денежными средствами или иным имуществом клиентов.
52. По операциям, подлежащим сообщению в специально уполномоченный государственный орган в соответствии с законодательством и настоящими Правилами, контролером документально оформляются записи в специальном журнале:
вид операции и основания ее совершения;
дата совершения операции и сумма, на которую она совершена;
сведения, необходимые для идентификации клиента, совершающего операцию.
Глава 8. Оформление, хранение, обеспечение и конфиденциальности информации и документов
53. Профессиональные участники обязаны хранить информацию об операциях с денежными средствами или иным имуществом, а также идентификационные данные и материалы по надлежащей проверке клиентов, включая деловую переписку, результаты любого проведенного анализа, в течение сроков, установленных законодательством, но не менее пяти лет после осуществления операций или прекращения отношений с клиентами.
По истечении сроков хранения документы сдаются в установленном порядкев архив.
54. Информация о клиенте, полученная в процессе надлежащей проверки клиента, указывается в анкете клиента по форме согласно приложению № 5 к настоящим Правилам. Профессиональные участники вправе включить иные данные в анкету клиента согласно внутренним правилам.
55. Анкета клиента, заполненная в электронном виде, при переносе на бумажный носитель заверяется подписью контролера.
56. Анкеты клиентов подшиваются в хронологическом порядке и находятся на хранении у контролера.
57. Информация об операциях с денежными средствами или иным имуществом и надлежащей проверке клиента должна быть оформлена таким образом, чтобы в случае необходимости было возможно восстановить детали операции, и информация была доступной для специально уполномоченного государственного органа.
58. Сведения, полученные профессиональным участником в результате надлежащей проверки и идентификации клиента, а также уровни риска клиентов подлежат обновлению не реже одного раза в год.
59. В целях ограничения доступа ко всем документам, использованным в деятельности контролера, такие документы и их опись должны храниться непосредственно этим лицом в специально обустроенном помещении или в несгораемом и опечатываемом сейфе.
60. Электронные версии документов должны архивироваться программным способом, записываться на электронные носители информации и храниться контролером вместе с их описью в несгораемом и опечатываемом сейфе.
61. Профессиональные участники:
ограничивают доступ к информации, связанной с противодействием легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, обеспечивают ее нераспространение и не вправе информировать клиентов и других участников операции о предоставлении сообщений об их операциях в специально уполномоченный государственный орган;
обеспечивают неразглашение (либо неиспользование в личных целях или интересах третьих лиц) сотрудниками информации, полученной в процессе выполнения ими функций по внутреннему контролю.
Профессиональные участники не имеют права сообщать юридическим лицам о сообщении об их операциях в специально уполномоченный государственный орган.
Глава 9. Заключительные положения
62. Мониторинг и контроль за соблюдением профессиональными участниками требований настоящих Правил осуществляются Агентством совместно со специально уполномоченным государственным органом.
63. Руководитель профессионального участника проводит постоянный мониторинг и оценку эффективности системы внутреннего контроля профессионального участника с учетом изменяющихся внутренних и внешних обстоятельств, а также укрепляют ее по мере необходимости для обеспечения эффективной работы.
При наличии у профессиональных участников службы внутреннего аудита мониторинг эффективности системы внутреннего контроля также может осуществляться службой внутреннего аудита.
64. Руководитель и контролер профессионального участника несут ответственность за нарушение настоящих Правил в соответствии с законодательством.
65. Лица, виновные в сокрытии фактов нарушений законодательства в сфере противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, а также нарушении требований настоящих Правил, несут ответственность в порядке, установленном законодательством.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к Правилам внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для профессиональных участников рынка ценных бумаг
СВЕДЕНИЯ о контролере профессионального участника рынка ценных бумаг и реализации внутренних правил _____________________________________ (наименование организации) 1. Фамилия, имя и отчество, должность, номер телефона. 2. Дата и номер приказа о назначении ответственным лицом. 3. Информация об оказанных организацией услугах за истекший год, включая: описание организационной структуры, с указанием наличия филиалов или обособленных подразделений; виды оказываемых услуг на рынке ценных бумаг; тип и количество клиентов; общая сумма и количество проведенных транзакций; сведения о выявленных рисках и принятых мерах по их снижению. 4. Наименование и дата утверждения профессиональным участником рынка ценных бумаг документа по обеспечению внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, а также последующих документов, которыми в него внесены изменения и дополнения, с указанием причин и целей внесения изменений. 5. Информация о проведении регулярной переподготовки контролера и сотрудников по вопросам противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения. 6. Количество сообщений, переданных в специально уполномоченный государственный орган (приводится только общее число сообщений без раскрытия их содержания).
ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к Правилам внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для профессиональных участников рынка ценных бумаг
необходимая при идентификации физического лица
Информация, необходимая при идентификации клиента и его бенефициарного собственника:
1) фамилия, имя и отчество;
2) дата и место рождения;
3) персональный идентификационный номер физического лица (для резидентов Республики Узбекистан);
4) данные о гражданстве;
5) сведения о регистрации и местожительстве;
6) реквизиты паспорта или идентификационной ID-карты или заменяющего их документа (серия и номер документа, дата выдачи документа, наименование органа, выдавшего документ);
7) номер мобильного телефона (при наличии);
8) адрес электронной почты (при наличии).
ПРИЛОЖЕНИЕ № 3 к Правилам внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для профессиональных участников рынка ценных бумаг
необходимая при идентификации клиента — юридического лица, а также его бенефициарного собственник
Информация, необходимая при идентификации клиента — юридического лица, и его бенефициарного собственника:
1) полное, а также сокращенное наименование, если оно указано в свидетельстве о государственной регистрации;
2) информация о государственной регистрации: дата, номер, наименование регистрирующего органа;
3) идентификационный номер налогоплательщика;
4) местонахождение (почтовый адрес);
5) другие данные, указанные в свидетельстве о государственной регистрации;
6) информация об имеющихся лицензиях на осуществление видов деятельности, подлежащих лицензированию: вид деятельности, номер и дата выдачи лицензии; кем выдана; срок действия;
7) данные об идентификации физического лица, действующего от имени клиента;
8) информация об учредителях (акционерах, участниках) и об их долевых участиях в уставном фонде (капитале) клиента;
9) информация о размере сформированного уставного фонда (капитала);
10) информация об органах управления юридического лица (структура и персональный состав органов управления);
11) номера телефонов;
12) адрес электронной почты и (или) веб-сайта (при наличии).
ПРИЛОЖЕНИЕ № 4 к Правилам внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для профессиональных участников рынка ценных бумаг
предоставляемые для подключения к личному кабинету в системе приема сообщений о подозрительных операциях специально уполномоченного государственного органа
I. Сведения об организации 1. Наименование организации (на узбекском языке латинским алфавитом) 2. Наименование организации (на узбекском языке кириллицей) 3. Наименование организации (на русском языке) 4. Тип организации 5. ИНН организации 6. МФО банка организации 7. SWIFT банка организации 8. Регион регистрации организации (область, район) 9. Полный адрес организации 10. Номер телефона организации 11. Адрес электронной почты организации II. Сведения об ответственном сотруднике (контролере) организации 1. ПИНФЛ сотрудника 2. Ф.И.О. сотрудника 3. Адрес электронной почты сотрудника 4. Номер телефона сотрудника 5. Адрес проживания сотрудника 6. Должность сотрудника
ПРИЛОЖЕНИЕ № 5 к Правилам внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для профессиональных участников рынка ценных бумаг
указываемая в анкете клиента
1. Информация, полученная в процессе идентификации клиента и его бенефициарного собственника, указанная в приложениях №№ 2 или 3 к Правилам внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для профессиональных участников рынка ценных бумаг.
2. Данные о бенефициарном собственнике клиента.
3. Отметка о том, является ли клиент публичным должностным лицом (членом его семьи или лицом, близким к публичному должностному лицу).
4. Информация об уровне риска, включая обоснование оценки риска.
5. Результаты дополнительных мероприятий, проведенных профессиональными участниками рынка ценных бумаг при идентификации клиента.
6. Дата начала отношений с клиентом и продолжительность периода оказания услуг.
7. Сведения о видах, суммах и стоимости оказанных услуг.
8. Дата заполнения и внесения изменений в анкету клиента.
9. Фамилия, имя и отчество, должность, контактный телефон сотрудника профессионального участника рынка ценных бумаг, ответственного за работу с клиентом.
10. Фамилия, имя, отчество и должность сотрудника, заполнившего анкету клиента (в том числе подпись сотрудника для анкеты клиента, заполненной на бумажном носителе).
11. Иные данные, определяемые внутренними правилами.
ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к постановлению Национального агентства перспективных проектов Республики Узбекистан от 18 мая 2026 года № 1 и Департамента по борьбе с экономическими преступлениями при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан от 14 мая 2026 года № 23
ведомственных нормативно-правовых актов, признаваемых утратившими силу
1. Постановление Центра по координации и контролю за функционированием рынка ценных бумаг при Госкомимуществе и Департамента по борьбе с налоговыми, валютными преступлениями и легализацией преступных доходов при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан от 13 октября 2009 года №№ 2009-43, 38 «Об утверждении Правил внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, и финансированию терроризма для профессиональных участников рынка ценных бумаг» (рег. № 2033 от 3 ноября 2009 года) (Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2009 г., № 45, ст. 491)
2. Постановление Центра по координации и контролю за функционированием рынка ценных бумаг при Госкомимуществе и Департамента по борьбе с налоговыми, валютными преступлениями и легализацией преступных доходов при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан от 6 ноября 2010 года №№ 2010-20, 32 «О внесении изменений и дополнений в Правила внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, и финансированию терроризма для профессиональных участников рынка ценных бумаг» (рег. № 2033-1 от 19 ноября 2010 года) (Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2010 г., № 47, ст. 436).
3. Постановление Центра по координации и контролю за функционированием рынка ценных бумаг при Госкомимуществе и Департамента по борьбе с налоговыми, валютными преступлениями и легализацией преступных доходов при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан от 30 декабря 2014 года №№ 2014-33, 29 «О внесении изменений и дополнений в Правила внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, и финансированию терроризма для профессиональных участников рынка ценных бумаг» (рег. № 2033-2 от 15 января 2015 года) (Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2015 г., № 2, ст. 27).
4. Постановление Агентства по развитию рынка капитала Республики Узбекистан и Департамента по борьбе с экономическими преступлениями при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан от 26 июня 2019 года №№ 2019-39, 20 «О внесении изменений и дополнений в постановление «Об утверждении Правил внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, и финансированию терроризма для профессиональных участников рынка ценных бумаг» (рег. № 2033-3 от 10 июля 2019 года) (Национальная база данных законодательства, 10.07.2019 г., № 10/19/2033-3/340).
5. Постановление Министерства финансов Республики Узбекистан от 25 июня 2021 года №38 и Департамента по борьбе с экономическими преступлениями при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан от 22 июня 2021 года № 26 «О внесении изменений и дополнений в Правила внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для профессиональных участников рынка ценных бумаг» (рег. № 2033-4 от 26 июня 2021 года) (Национальная база данных законодательства, 26.06.2021 г., № 10/21/2033-4/0598).
Директор Национального агентства перспективных проектов Д. ЛИ
Заместитель Генерального прокурора — начальник Департамента по борьбе с экономическими преступлениями Д. ХАТАМОВ
г. Ташкент,
18 мая 2026 г.,
г. Ташкент,
14 мая 2026 г.,
№ 1
№ 23