UzbekAI

← Qonunlar

📅 2026-yil 3-iyun · Vazirlik va idoralar hujjatlari · Istiqbolli loyihalar milliy agentligi bosh prokuraturasi huzuridagi iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2026 йил 3 июнь · Вазирлик ва идоралар ҳужжатлари · Истиқболли лойиҳалар миллий агентлиги бош прокуратураси ҳузуридаги иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 3 июня 2026 г. · Документы министерств и ведомств · Национального агентства перспективных проектов департамента по борьбе с экономическими преступлениями при генеральной прокуратуре

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 3 June 2026 · Ministry and agency documents · Istiqbolli loyihalar milliy agentligi bosh prokuraturasi huzuridagi iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ИСТИҚБОЛЛИ ЛОЙИҲАЛАР МИЛЛИЙ АГЕНТЛИГИ ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ БОШ ПРОКУРАТУРАСИ ҲУЗУРИДАГИ ИҚТИСОДИЙ ЖИНОЯТЛАРГА ҚАРШИ КУРАШИШ ДЕПАРТАМЕНТИНИНГ

ҚАРОРИ

ҚОИДАЛАРИ

МАЪЛУМОТЛАР

МАЪЛУМОТЛАР

МАЪЛУМОТЛАР

МАЪЛУМОТЛАР

РЎЙХАТИ

Суғурталовчилар (қайта суғурталовчилар) ва суғурта воситачилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида

Ўзбекистон Республикасининг « Жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш тўғрисида »ги ва « Суғурта фаолияти тўғрисида »ги қонунларига, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 2 сентябрдаги ПҚ-291-сон « Капитал бозорини ривожлантиришнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида »ги ва 2024 йил 1 мартдаги ПҚ-108-сон « Суғурта хизматлари бозорини янада ривожлантиришнинг комплекс чора-тадбирлари тўғрисида »ги қарорларига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Истиқболли лойиҳалар миллий агентлиги ва Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти қарор қилади:

1. Суғурталовчилар (қайта суғурталовчилар) ва суғурта воситачилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидалари 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Айрим идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар 2-иловага мувофиқ ўз кучини йўқотган деб топилсин.

3. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ойдан кейин кучга киради.

Ўзбекистон Республикаси Истиқболли лойиҳалар миллий агентлигининг 2026 йил 3 июндаги 3-сон ва Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаментининг 2026 йил 1 июндаги 25-сон қарорига 1-ИЛОВА

Суғурталовчилар (қайта суғурталовчилар) ва суғурта воситачилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат

Мазкур Қоидалар суғурталовчилар (қайта суғурталовчилар) ва суғурта воситачилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назоратни ташкил этиш ва амалга ошириш тартибини белгилайди.

Мазкур Қоидалар талаблари суғурталовчилар (қайта суғурталовчилар) ва суғурта воситачиларига татбиқ қилинади. Бунда суғурта агентларига нисбатан мазкур Қоидаларда суғурталовчилар (қайта суғурталовчилар)нинг ходимлари учун белгиланган талаблар қўлланилади.

1-боб. Умумий қоидалар

1. Мазкур Қоидалар мақсадларида қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

бенефициар мулкдор — мижозга нисбатан пировард назоратни амалга оширувчи ёки унинг мулкига бевосита ёхуд билвосита эгалик қилувчи жисмоний шахс(лар), шунингдек у(лар)нинг манфаатлари йўлида пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк билан боғлиқ операция амалга оширилаётган жисмоний шахс;

ички назорат — суғурталовчилар (қайта суғурталовчилар) ва суғурта воситачиларининг мижозни лозим даражада текшириш, жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштириш билан боғлиқ таваккалчиликларни бошқариш, шубҳали операцияларни аниқлаш ҳамда террорчилик фаолиятида, терроризмни молиялаштиришда ёки оммавий қирғин қуролларини тарқатишни молиялаштиришда иштирок этувчи ёхуд иштирок этишда гумон қилинаётган шахслар билан боғлиқ операцияларни аниқлашга доир фаолияти;

ички қоидалар — суғурталовчилар (қайта суғурталовчилар) ва суғурта воситачилари, шу жумладан, уларнинг филиалларида ички назоратни ташкил этиш ва амалга ошириш тартибини белгилаб берувчи ички ҳужжатдир;

ички назорат тизими — мазкур Қоидалар ва ички ҳужжатлар билан белгиланган мақсадларга эришиш ва вазифаларни бажаришга қаратилган масъул шахс ҳамда суғурталовчилар (қайта суғурталовчилар) ва суғурта воситачиларининг хатти-ҳаракатлари йиғиндиси;

жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш соҳасида халқаро ҳамкорликда иштирок этмайдиган давлатлар — Жиноий даромадларни легаллаштиришга қарши курашиш бўйича молиявий чоралар ишлаб чиқувчи гуруҳнинг расмий баёнотларида халқаро молиявий тизимга хавф туғдирувчи ҳамда жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш тизимларида стратегик камчиликлари мавжуд деб белгиланган давлатлар ва ҳудудлар;

мижозни идентификациялаш — мижозни лозим даражада текшириш мақсадида мижоз тўғрисидаги маълумотларни улар томонидан тақдим этилган ҳужжатлар, очиқ манбалар ва маълумотлар базаларида мавжуд бўлган қўшимча тасдиқланган маълумотлар асосида аниқлаш;

мижознинг бенефициар мулкдорини идентификациялаш — қонунчилик ҳужжатлари билан белгиланган таъсис ҳужжатлари (устав ва (ёки) таъсис шартномаси, низом) асосида мулк ва бошқарув тузилмасини ўрганиш орқали мижознинг мулкдори ёки уни назорат қилувчи юридик шахсни аниқлаш;

юридик шахсни ташкил этмаган чет эл тузилмаси — чет давлатнинг қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ юридик шахс ташкил этмаган ҳолда ташкил этилган ва ўз иштирокчиларининг (пайчиларнинг, ишонч билдирувчиларнинг ёки бошқа шахсларнинг) ёхуд бошқа бенефициарларнинг манфаатларини кўзлаб даромад (фойда) олишга қаратилган фаолиятни амалга ошириш ҳуқуқига эга бўлган ташкилий тузилмадир (фондлар, шерикликлар, ширкатлар, трастлар, жамоавий инвестициялар ва (ёки) ишончли бошқарувнинг бошқа шакллари);

мижоз — пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк билан боғлиқ операцияни амалга ошириш бўйича суғурталовчи (қайта суғурталовчи) ёки суғурта воситачисининг хизматидан фойдаланаётган жисмоний ёки юридик шахс;

юқори мансабдор шахслар — чет давлатнинг қонун чиқарувчи, ижро этувчи, маъмурий ёки суд органида, шу жумладан ҳарбий тузилмаларида ёхуд халқаро ташкилотда доимий, вақтинча ёки махсус ваколат бўйича тайинланадиган ёки сайланадиган, ташкилий-бошқарув вазифаларини бажарувчи ва юридик аҳамиятга эга бўлган ҳаракатларни содир этишга ваколатли шахслар, шунингдек чет давлат корхоналарининг юқори мартабали раҳбарлари, чет давлатнинг таниқли сиёсатчилари ва сиёсий партияларининг таниқли аъзолари (шу жумладан собиқ);

юқори мансабдор шахсларга яқин бўлган шахслар — юқори мансабдор шахслар билан ижтимоий ва касбий жиҳатдан чамбарчас боғлиқ бўлган шахслар;

террорчилик фаолиятида иштирок этаётган ёки иштирок этишда гумон қилинаётган шахс — террорчилик фаолиятида иштирок этаётган ёхуд иштирок этишда гумон қилинаётган юридик ёки жисмоний шахс, террорчилик фаолиятини амалга ошираётган ёхуд амалга оширишда гумон қилинаётган ташкилотнинг бевосита ёки билвосита мулкдори бўлган ёхуд уни назорат қилаётган юридик ёки жисмоний шахс, шунингдек террорчилик фаолиятини амалга ошираётган ёки амалга оширишда гумон қилинаётган жисмоний шахснинг ёхуд ташкилотнинг мулкидаги ёки назорати остидаги юридик шахс;

оммавий қирғин қуролини тарқатишда иштирок этаётган ёки иштирок этишда гумон қилинаётган шахс — Ўзбекистон Республикаси томонидан тан олинган, оммавий қирғин қуролини тарқатишнинг олдини олишга қаратилган Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Хавфсизлик Кенгашининг тегишли резолюциялари ҳамда бошқа халқаро-ҳуқуқий ҳужжатлари билан белгиланган жисмоний ёки юридик шахс;

мижозни лозим даражада текшириш — мижозни ва у қайси шахслар номидан иш кўраётганини текшириш, мижознинг бенефициар мулкдорини идентификациялаш, шунингдек мижоз томонидан амалга ошириладиган амалий иш муносабатлари ва операцияларни, уларнинг бундай мижоз ва унинг фаолияти тўғрисидаги маълумотларга мувофиқлигини текшириш мақсадида доимий асосда ўрганишларни ўтказиш;

ташкилот — қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда суғурталовчи (қайта суғурталовчи) ёки суғурта воситачиси фаолиятини амалга оширувчи шахс;

хабар қилиниши лозим бўлган операциялар — ички назоратни ўтказиш давомида ташкилот томонидан шубҳали деб топилган содир этилаётган ва тайёрланаётган пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк билан боғлиқ операциялар;

оффшор ҳудуд — имтиёзли солиқ режимини тақдим қилувчи ва (ёки) молиявий операцияларни амалга оширишда улар ҳақидаги маълумотларни ошкор этмасликни ва тақдим қилмасликни кўзда тутувчи давлатлар ва ҳудудлар;

Рўйхат — терроризмга, оммавий қирғин қуролини тарқатишга қарши курашишни амалга оширувчи давлат органлари ва Ўзбекистон Республикасининг бошқа ваколатли органларидан тақдим этилаётган маълумотлар, шунингдек чет давлатларнинг ваколатли органлари ва халқаро ташкилотларидан расмий каналлар орқали тақдим этилаётган маълумотлар асосида махсус ваколатли давлат органи томонидан тузилган террорчилик фаолиятида ёки оммавий қирғин қуролини тарқатишда иштирок этаётган ёки иштирок этишда гумон қилинаётган шахслар рўйхати;

шубҳали операция — пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк билан боғлиқ, тайёрлаш, содир этиш жараёнида бўлган ёки содир этиб бўлинган, мазкур Қоидаларни амалга оширишда ташкилотда жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва (ёки) оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштириш мақсадида амалга оширилганлиги тўғрисида шубҳа пайдо бўлган операция;

операцияларни тўхтатиб туриш — мижознинг пул маблағлари ёки бошқа мол-мулкини кўчириш, конверсиялаш, ўзга шахсларга эгалик қилиш ва фойдаланиш учун бериш, шунингдек юридик аҳамиятга эга бўлган бошқа ҳаракатларни бажариш тўғрисидаги топшириқномалари ижросини тўхтатиб туриш;

пул маблағларини ёки бошқа мол-мулкни ишга солмай тўхтатиб қўйиш — пул маблағларини ёки бошқа мол-мулкни ўтказишни, конверсиялашни, тасарруф этишни ёхуд кўчиришни тақиқлаш;

таваккалчилик — мижозлар томонидан жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштириш мақсадида операцияларни амалга ошириш таваккалчилиги;

махсус ваколатли давлат органи — Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти;

учинчи томон — Ўзбекистон Республикаси ёки хорижий давлатнинг ваколатли давлат органлари томонидан тақдим этилган шахсга доир маълумотларнинг ҳақиқийлигини тасдиқлаш бўйича хизматлар кўрсатувчи ташкилотлар;

операция иштирокчилари — мижозлар (шу жумладан, таъсисчилар, акциядорлар ва бошқа иштирокчилар) ва уларнинг вакиллари ҳамда мижознинг операцияда иштирок этувчи ҳамкорлари.

2. Ички назоратнинг мақсадлари қуйидагилардан иборат:

жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга йўналтирилган пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк билан боғлиқ операцияларни самарали аниқлаш ва олдини олиш;

ташкилотнинг қасддан ёки қасддан бўлмаган жиноий фаолиятга жалб қилинишига йўл қўймаслик;

ташкилот фаолиятида жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштириш таваккалчиликларини аниқлаш, баҳолаш, ҳужжатлар билан қайд этиш ва камайтириш;

ташкилот томонидан жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларига қатъий риоя этилишини таъминлаш.

3. Ички назоратнинг вазифалари (суғурталовчи суғурта агенти иштирокида ёки унинг иштирокисиз суғурта шартномалари тузишидан қатъи назар) қуйидагилардан иборат:

ўз таваккалчиликларини аниқлаш, баҳолаш, ҳужжатлар билан қайд этиш ва камайтириш бўйича тегишли чораларни кўриш;

қонунчилик ҳужжатлари, мазкур Қоидалар ва ташкилотнинг ички қоидаларига мувофиқ мижозларни лозим даражада текшириш бўйича чора-тадбирларни амалга ошириш;

бенефициар мулкдорларни идентификациялаш, уларнинг шахсини ўрганиш бўйича мумкин бўлган чораларни кўриш ва операцияларни амалга оширишда фойдаланиладиган пул маблағлари ёки бошқа мол-мулкларнинг манбасини аниқлаш;

мазкур Қоидалар ва ички қоидаларда белгиланган тартибда шубҳали операцияларни аниқлаш;

ички назоратни амалга ошириш давомида аниқланган ва хабар қилиниши лозим бўлган шубҳали операциялар ҳақидаги ахборотларни (ҳужжатларни) махсус ваколатли давлат органига ўз вақтида тақдим этиш;

юқори мансабдор шахслар, уларнинг оила аъзолари ва юқори мансабдор шахсларга яқин бўлган шахсларнинг амалга ошираётган операцияларини чуқур мониторинг қилиш;

Рўйхат билан солиштириш орқали операция иштирокчилари орасида террорчилик фаолиятида ёки оммавий қирғин қуролини тарқатишда иштирок этаётган ёки иштирок этишда гумон қилинаётган шахсларни аниқлаш;

махсус ваколатли давлат органининг қўшимча маълумотларни тақдим этиш тўғрисидаги сўровларини ҳамда мижозларнинг пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк билан боғлиқ операцияларини тўхтатиб туриш ҳақидаги кўрсатмаларини ўз вақтида бажариш;

Рўйхатга киритилган шахсларнинг операцияларини тўхтатиб туриш ва (ёки) пул маблағлари ёки бошқа мол-мулкини ишга солмай тўхтатиб қўйиш;

жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш билан боғлиқ маълумотларнинг махфийлигини таъминлаш;

операциялар тўғрисидаги ахборотни, шунингдек, идентификациялаш маълумотларини ва мижозларни лозим даражада текширишга доир материалларнинг қонунчилик ҳужжатларида белгиланган муддатлар мобайнида сақланишини таъминлаш;

ташкилот раҳбариятини тегишли қарорлар қабул қилиш учун зарур бўлган ишончли ахборот ва материаллар билан тезкор ва мунтазам таъминлаб бориш;

операцияларнинг анонимлигини оширувчи янги технологиялар ёрдамида қонунга хилоф иш қилиш, хусусан, жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва (ёки) оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштириш учун ташкилот хизматларидан фойдаланиш таҳдидининг олдини олишга қаратилган зарур бўлган тадбирларни қўллаш;

шубҳали операцияларни амалга ошириш ёки амалга оширишга уринишлар, шубҳали операцияларни амалга оширган операция иштирокчилари тўғрисидаги маълумотлар базасини шакллантириш, шунингдек, қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бундай ахборотни давлат органлари ва бошқа ташкилотлар билан ўзаро алмашиб бориш;

сўровлар бўйича мижозлар базасидан Рўйхат билан солиштириш орқали террорчилик фаолиятини молиялаштиришга ва (ёки) оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга алоқадор шахсларни аниқлаш.

2-боб. Ички назорат тизимини ташкил этиш

4. Ички назорат тизими ташкилотнинг фаолият кўрсатиш хусусиятлари, фаолиятининг асосий йўналишлари, мижозлар ва уларнинг операциялари билан боғлиқ мижозлар базаси ва таваккалчилик хавфи даражасини ҳисобга олган ҳолда ташкил этилади. Бунда ички назорат тизими ташкилотнинг Ўзбекистон Республикаси ҳудудида ҳамда унинг ташқарисида жойлашган алоҳида бўлинмаларининг (шуъба, ваколатхона, филиал, бўлим ва бошқалар) жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича фаолиятини назарда тутиши лозим.

5. Ички назорат тизимини ташкил этиш мақсадида ташкилот раҳбарининг буйруғи билан раҳбарнинг ўринбосарлари орасидан мазкур Қоидаларга риоя этилишига масъул бўлган шахс (бундан буён матнда масъул шахс деб юритилади) тайинланади.

Масъул шахс бевосита ташкилот раҳбарига ҳисобдордир ва ташкилотнинг бошқа таркибий бўлинмаларидан мустақил фаолият юритади, шунингдек, лавозимларни қўшиб олиб боришига йўл қўйилмайди.

6. Ташкилот ҳар йили 10 январга қадар мазкур Қоидаларнинг 1-иловасига мувофиқ масъул шахс(лар) ҳақидаги ва мазкур Қоидалар талабларининг бажарилиши тўғрисидаги маълумотларни Ўзбекистон Республикаси Истиқболли лойиҳалар миллий агентлигига (бундан буён матнда Агентлик деб юритилади) почта алоқаси воситалари орқали ёки электрон шаклда тақдим этади.

Масъул шахс ўзгарган тақдирда ташкилот янги тайинланган масъул шахс тўғрисидаги маълумотларни у тайинланганидан кейинги иш кунидан кечиктирмай тақдим этиши шарт.

Ташкилот белгиланган тартибда лицензия олгандан кейин бир ой муддатда масъул шахс тайинланишини таъминлаши ва Агентликка масъул шахс тўғрисидаги маълумотларни юқорида белгиланган тартибда юбориши шарт.

Агентлик ҳар йили 20 январга қадар ташкилотлардан олинган масъул шахсларнинг рўйхатларини махсус ваколатли давлат органига тақдим этади ва ушбу рўйхатлардаги ўзгаришлар тўғрисида беш иш куни мобайнида махсус ваколатли давлат органини хабардор қилишни таъминлайди.

7. Ташкилот:

жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш тўғрисидаги халқаро талабларни бажармайдиган ёки етарли даражада бажармайдиган давлатларда жойлашган ўзининг чет элдаги алоҳида бўлинмалари томонидан ушбу соҳадаги халқаро стандартларга риоя қилинишига эътибор қаратиши;

ўзининг хориждаги алоҳида бўлинмаларидан мазкур бўлинмалар жойлашган мамлакат қонунчилигидаги тақиқлар туфайли жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича тегишли тадбирларни амалга ошириш мумкин бўлмаган ҳолатлар тўғрисида бош офисни хабардор қилишни талаб қилиши ҳамда бу ҳақида Агентлик ва махсус ваколатли давлат органига хабар бериши;

жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштириш мақсадида технологик ютуқлардан фойдаланишнинг олдини олишга қаратилган чораларни кўриши шарт.

8. Ташкилотлар мазкур Қоидалар талабларидан келиб чиқиб, қуйидагилар акс этган ички қоидаларни ишлаб чиқишлари ва тасдиқлашлари лозим:

таваккалчиликларни аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, камайтириш ва ҳужжатлаштиришга доир чораларни амалга ошириш тартиби;

мижозларни ва уларнинг бенефициар мулкдорларини лозим даражада текшириш, шунингдек мижозлар операцияларининг мунтазам назоратини амалга ошириш қоидалари;

зарур ахборотни расмийлаштириш ва унинг махфийлигини таъминлаш тартиби;

шубҳали операцияларни аниқлаш тартиби, шунингдек бундай операциялар тўғрисидаги хабарларни тайёрлаш ва махсус ваколатли давлат органига юбориш тартиби;

Рўйхатга киритилган шахсларнинг операцияларини аниқлаш ҳамда ушбу операцияларни кечиктирмасдан ва олдиндан хабар қилмасдан тўхтатиб туриш (юридик ёки жисмоний шахснинг ҳисобварағига тушган пул маблағларини ҳисобга киритиш бўйича операциялар бундан мустасно) ва (ёки) пул маблағлари ёки бошқа мол-мулкини ишга солмай тўхтатиб қўйиш тартиби;

кадрларни тайинлаш, тайёрлаш ва ўқитишга, шу жумладан уларнинг ишчанлик обрўси ва малакасига қўйиладиган талаблар;

жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштириш мақсадида технологик ютуқлардан фойдаланишнинг олдини олишга қаратилган чоралар;

юқори мансабдор шахслар, уларнинг оила аъзолари ва юқори мансабдор шахсларга яқин бўлган шахслар билан амалий иш муносабатларини ўрнатиш ҳамда улар томонидан ўтказиладиган операцияларни мониторинг қилиш тартиби;

юқори таваккалчилик даражаси тоифасига киритилган мижозларнинг ҳисобини юритиш ҳамда бундай мижозларнинг операцияларини мониторинг қилиш тартиби;

махсус ваколатли давлат органининг қўшимча маълумотларни тақдим этиш ҳақидаги сўровларини ва мижозларнинг пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк билан боғлиқ операцияларини тўхтатиб туриш ҳақидаги кўрсатмасини ўз вақтида бажариш бўйича чоралар;

масъул шахснинг ички назорат бўйича суғурта агентлари билан ўзаро ишлаш тартиби;

қонунчиликка зид бўлмаган бошқа қоидалар.

9. Ташкилотнинг назорати остида ёки сезиларли таъсири доирасида битта ёки бир нечта пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк билан боғлиқ операцияларни амалга оширувчи ташкилотлар бўлган тақдирда ички қоидалар гуруҳий ёндашув асосида ишлаб чиқилиши ва қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:

жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва (ёки) оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштириш билан боғлиқ таваккалчиликларни бошқариш ва мижозларни лозим даражада текшириш учун зарур бўлган маълумотларни алмашиш қоидалари ва тартиб-таомиллари;

комплаенс назорати, аудит ва (ёки) жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва (ёки) оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш функцияларининг мувофиқлигини гуруҳ даражасида таъминлаш;

жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва (ёки) оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш мақсадлари учун зарур бўлган ҳолларда филиаллардан ва шуъба корхоналардан уларнинг мижозлари, ҳисобварақлари ва операциялари тўғрисидаги маълумотларни олишни таъминлаш;

махфийликни ва маълумотлардан фойдаланишни етарли даражада ҳимоя қилиш.

10. Ташкилотларнинг ички қоидалари жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашишга оид қонунчилик ва мазкур Қоидалар талабларига мувофиқ бўлиши, шунингдек аниқланган таваккалчиликлар ва уларни баҳолаш ҳисобга олинган ҳолда тузилиши шарт. Ички қоидалар, уларга киритиладиган ўзгартириш ва қўшимчалар ташкилотнинг раҳбари томонидан тасдиқланади.

11. Ташкилотларнинг чет элдаги алоҳида бўлинмалари (мавжуд бўлганда) жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш борасидаги чора-тадбирларни амалга оширишда улар жойлашган мамлакат талабларига риоя қилишлари лозим, мазкур талаблар Ўзбекистон Республикаси қонунчилигининг талабларидан фарқ қилган тақдирда, жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш соҳасидаги халқаро стандартларни қўллаши лозим.

12. Ташкилот ўз ташкилий тузилмасининг ўзига хос хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда масъул шахс бошчилик қиладиган жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича алоҳида таркибий бўлинмани ташкил қилиши ёки белгилаши мумкин.

Мазкур таркибий бўлинма ташкилотнинг ички ҳужжатларига мувофиқ тасдиқланадиган низом асосида фаолият юритади ва ушбу низом таркибий бўлинмага нисбатан қуйидаги талабларни акс эттириши керак:

мақсад ва вазифалари;

ташкилотнинг бошқа бўлинмаларидан мустақил бўлишини таъминлаш усуллари;

ташкилотнинг раҳбарияти, кузатув кенгаши, бошқаруви ва қўмиталари, ташкилотнинг бошқа бўлинмалари, шу жумладан ички аудит хизмати, чет элдаги алоҳида бўлинмалари ҳамда суғурта агентлари билан ўзаро муносабатлари;

ўз функцияларини бажариш учун зарур бўлган маълумотларни олишга доир ҳуқуқлар, шунингдек мазкур маълумотларни тақдим этиш масалалари бўйича ҳамкорлик қилиш юзасидан ташкилотнинг бошқа бўлинмалари, шуъба корхоналари, чет элдаги алоҳида бўлинмалари ва суғурта агентларининг (суғурталовчи учун) мажбурияти;

олинган маълумотларни ташкилотнинг раҳбарига ва зарур бўлганда кузатув кенгашига тақдим этиш тартиби;

ташкилотнинг раҳбарига жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ҳисоботни тақдим қилиш мажбурияти;

қонунчилик ҳужжатлари ва ички қоидалар талабларининг бузилиш ҳолатларини ўрганишни амалга ошириш тартиби;

ташкилот раҳбариятига қонунчилик ҳужжатлари юзасидан маслаҳатлар бериш, шунингдек, мазкур соҳадаги ўзгаришлар тўғрисида хабардор қилиш мажбурияти;

ташкилот ходимларини танлаш бўйича малака талаблари ва тартиби;

таркибий бўлинма ходимларининг малака ошириш бўйича махсус курсларда мунтазам равишда (йилига камида бир марта) ўқиб бориш мажбурияти.

13. Ташкилот бўлинмалари ходимларининг масъул шахс (таркибий бўлинма бошлиғи ва унинг ходимлари) билан ўзаро муносабатлари тартиби ташкилотнинг ички ҳужжатлари билан белгиланади.

14. Масъул шахсга ва (ёки) жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича таркибий бўлинма ходимларига (таркибий бўлинма мавжуд бўлса) ишчанлик обрўси ва малакасига доир мазкур бандда назарда тутилган талаблар қўйилади.

Ишчанлик обрўсига доир талаблар қуйидагиларни ўз ичига олади:

иқтисодий соҳадаги жиноятлар, бошқарув тартибига қарши жиноятлар ҳамда жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштириш билан боғлиқ жиноятлар учун тугалланмаган ёки олиб ташланмаган судланганлик ҳолатларининг мавжуд эмаслиги;

ташкилотнинг, молия (кредит) ташкилотининг иқтисодий аҳволи ёмонлашишига ёки унинг банкрот бўлишига, лицензияси бекор қилинишига олиб келган ҳаракатлар содир этишга ва (ёки) ҳаракатсизликка алоқадорлиги тўғрисидаги далилларнинг мавжуд эмаслиги.

Малака талаблари қуйидагилардан иборат:

а) масъул шахсга — таркибий бўлинма бошлиғига:

олий маълумотли бўлиш ва суғурта соҳасида раҳбарлик лавозимларида 2 йилдан кам бўлмаган иш тажрибасига эга бўлиш, олий маълумот мавжуд бўлмаганда — ушбу соҳада (техник ва хизмат кўрсатувчи ходимлар лавозимларидаги иш тажрибасидан ташқари) уч йилдан кам бўлмаган иш тажрибасига эга бўлиш;

Ўзбекистон Республикасининг жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича қонунчилигини ҳамда ушбу соҳадаги халқаро стандартларни, шунингдек ташкилот фаолиятининг ўзига хос хусусиятларини билиш;

б) таркибий бўлинма ходимларига:

олий маълумотли бўлиш ва суғурта соҳасида техник ва хизмат кўрсатиш лавозимларидан ташқари 2 йилдан кам бўлмаган иш тажрибасига эга бўлиш, олий маълумот мавжуд бўлмаганда — ушбу соҳада (техник ва хизмат кўрсатувчи ходимлар лавозимларидаги иш тажрибасидан ташқари) уч йилдан кам бўлмаган иш тажрибасига эга бўлиш;

ташкилот фаолиятининг ўзига хос хусусиятларини билиш.

15. Масъул шахс қуйидаги функцияларни бажаради:

мазкур Қоидаларга мувофиқ ички назорат жараёнини ва мижозларни лозим даражада текширишнинг жорий этилиши ва амалга оширилишини ташкил этади;

ташкилот фаолиятининг ўзига хос хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда, ички назоратни амалга ошириш бўйича чора-тадбирлар дастурларини ишлаб чиқади ва ташкилот раҳбарига тасдиқлаш учун киритади;

шубҳали операциялар, уларни бажаришга уринишлар тўғрисидаги хабарларнинг махсус ваколатли давлат органига ўз вақтида юборилишини, шунингдек махсус ваколатли давлат органининг қўшимча маълумотларни тақдим этиш ҳақидаги сўровлари ва мижозларнинг пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк билан боғлиқ операцияларини тўхтатиб туриш ҳақидаги кўрсатмаларининг бажарилишини таъминлайди;

ички назоратни амалга ошириш натижасида олинган тегишли маълумотларни (материаллар, ҳужжатлар ва бошқалар) йиғиш, расмийлаштириш, сақлашни амалга оширади ҳамда уларнинг махфийлигини таъминлайди;

Агентлик томонидан махсус ваколатли давлат органи билан биргаликда назорат ўтказиш давомида ташкилот фаолиятида аниқланган камчиликларни бартараф этади ҳамда ички назорат тизимини ташкил этиш бўйича мониторингни амалга оширади.

16. Масъул шахс қуйидаги ҳуқуқларга эга:

ташкилотнинг раҳбарлари ва ходимларидан ички назоратни амалга ошириш учун зарур бўлган ташкилий-бошқарув, бухгалтерлик ва бошқа ҳужжатларни талаб қилиб олиш;

олинган ҳужжатлардан нусха кўчириш, ички назоратни амалга ошириш мақсадида ташкилотнинг электрон маълумотлар базаларида, маҳаллий ҳисоблаш ва автоматлаштирилган компьютер тизимларида сақланаётган файл ва бошқа ёзувлардан нусхалар олиш;

хабар қилиниши лозим бўлган операцияларга оид келгусидаги хатти-ҳаракатлар бўйича (шу жумладан, мижоз ёки операция тўғрисида қўшимча ахборот олиш ёки мавжуд ахборотни текшириш мақсадида ўтказилаётган операцияни тўхтатиб туриш бўйича) раҳбариятга таклифлар киритиш.

Масъул шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлишлари мумкин.

17. Масъул шахс қуйидагиларга мажбур:

ўз ваколати доирасида мазкур Қоидалар ва ички қоидалар билан юклатилган мақсадларга эришиш ва вазифаларни бажариш учун зарур чораларни кўриш;

мижозларни лозим даражада текшириш, шу жумладан доимий мониторингни амалга ошириш ва идентификациялаш ҳамда Рўйхат билан солиштиришни таъминлаш бўйича чораларни кўриш;

мижознинг фаолиятини (бизнесини), унинг мулки ва бошқарув тузилмасини тушуниш;

бенефициар мулкдорларни аниқлаш, идентификациялаш ва уларнинг шахсини текшириш бўйича тегишли чораларни кўриш;

мижозни лозим даражада текшириш материалларига қўшиб қўйиладиган барча мураккаб, ғайриоддий ва йирик миқдордаги операциялар, шунингдек иқтисодий ёки қонуний мақсадсизлиги аниқ бўлган операцияларни амалга ошириш схемалари бўйича лозим даражада текшириш натижалари ва хулосаларини ёзма ёки электрон равишда қайд этиш;

шубҳали операциялар ва уларни амалга оширишга уринишлар аниқланганда белгиланган тартибда махсус ваколатли давлат органига хабар бериш;

махсус ваколатли давлат органининг мижозларнинг пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк билан боғлиқ операциясини тўхтатиб туриш ҳақидаги кўрсатмаларини ўз вақтида бажариш;

жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролларини тарқатишни молиялаштиришга қарши кураш бўйича ўқув курсларида қатнашиш ва ўқув курсларида олинган маълумотларни ташкилот ходимларига етказиш;

таваккалчиликларни аниқлаш ва баҳолаш бўйича тегишли чора-тадбирларни амалга ошириш, ушбу таваккалчиликларни ҳужжатлаштириш ва уларни камайтириш чора-тадбирларини кўриш;

ички назоратни амалга ошириш жараёнида олинган ҳужжатларнинг сақланиши ва қайтарилишини таъминлаш;

олинган маълумотларнинг махфийлигига риоя қилиш;

қонунчиликка мувофиқ бошқа мажбуриятларни бажариш.

18. Мазкур Қоидаларнинг 15 — 17-бандларидаги талаблар ташкилотнинг жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича таркибий бўлинмасининг (агар мавжуд бўлса) ходимларига ҳам қўлланилади.

19. Масъул шахс мунтазам равишда бир йилда камида бир марта махсус ўқув курсларида ўқиши лозим.

Ўқитиш қуйидаги йўналишлар бўйича ўтказилиши лозим:

жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари билан танишиш;

жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашишнинг услублари ва замонавий усулларини ўрганиш;

ички назоратни амалга ошириш бўйича амалий машғулотлар;

жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш муаммоларига бағишланган конференциялар, семинарлар ва бошқа тадбирларда (маҳаллий ва халқаро) иштирок этиш (имконият даражасида).

20. Ташкилотнинг қолган ходимларини ўқитиш ва малакасини ошириш масъул шахс томонидан мунтазам равишда бир йилда камида бир марта ўтказилади.

Ўқитиш ходимларнинг мансаб вазифаларидан келиб чиққан ҳолда, қуйидаги йўналишлар бўйича ўтказилади:

жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари билан ходимларни таништириш;

жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашишнинг услублари ва замонавий усулларини ўрганиш;

ички назоратни амалга ошириш бўйича амалий машғулотлар.

Ташкилот томонидан ички назорат қоидаларини муваффақиятли амалга оширилишининг асосий шарти бу — мазкур жараёнда ҳар бир ходим ўз ваколати доирасида қатнашиши нуқтайи назаридан ўқитилишидир.

21. Ташкилот ҳар йили 1 февралга қадар Агентликка ўзининг жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича фаолияти тўғрисида ҳисобот тақдим этади.

3-боб. Мижозларни лозим даражада текшириш

22. Ташкилотлар мижозларни лозим даражада текшириш чораларини кўришлари керак.

Мижозларни лозим даражада текшириш чоралари барча янги мижозлар ҳамда таваккалчилик даражасидан келиб чиқиб мавжуд мижозларга нисбатан қўлланилади.

Мижозни лозим даражада текшириш қуйидаги ҳолларда амалга оширилиши керак:

шахсий суғурта қилиш ёки биргаликда суғурта қилиш шартномасини тузишда — мижозни, суғурталанган шахсни, фойда олувчини ва бенефициар мулкдорни;

операция ўтказилаётган кунда эквиваленти 15 000 АҚШ долларидан ошган миқдордаги бир марталик операциялар (битимлар) амалга оширилганда;

қайта суғурта қилиш шартномасини тузишда — мижозни ва бенефициар мулкдорни;

суғурта қилиш ёки қайта суғурта қилиш бўйича ҳамкорлик қилиш тўғрисида келишув, агентлик келишуви, ташкилот фаолиятини амалга ошириш билан боғлиқ бўлган маблағларни жойлаштириш (қўйиш) тўғрисидаги шартнома ва бошқа хўжалик ёки фуқаролик-ҳуқуқий шартномаларни тузишда — мижозни ва бенефициар мулкдорни.

Бунда, агар мижоз Ўзбекистон Республикаси резиденти бўлмаса, унда мижоз фаолият юритаётган ёки яшаётган давлатнинг жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш соҳасида халқаро ҳамкорликда иштирок этиши ҳақидаги маълумотни аниқлаш лозим бўлади.

Мижозларни лозим даражада текширишни ўтказиш учун қуйидагилар ҳам асос бўлиши мумкин:

амалга оширилаётган операцияларнинг жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ёки оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштириш мақсадида эканлигига ҳар қандай шубҳанинг мавжудлиги;

мижозни идентификациялаш учун аввал олинган маълумотларнинг ҳақиқий ва тўғри эканлигига шубҳанинг мавжудлиги.

23. Мижозни лозим даражада текшириш бўйича кўриладиган чора-тадбирлар қуйидагиларни ўз ичига олиши шарт:

ишончли манба ва ҳужжатлардан фойдаланган ҳолда (бунда, учинчи томон хизматларидан фойдаланилиши мумкин) мижозни идентификациялаш ва верификациялаш;

тегишли ҳужжатлар асосида мижознинг ва у қайси шахслар номидан иш кўраётган бўлса, ўша шахсларнинг шахсини ҳамда ваколатларини текшириш;

мижознинг бенефициар мулкдорини идентификациялаш;

ўрнатилган амалий иш муносабатларининг мақсади ва характерини ўрганиш;

мижоз томонидан амалга ошириладиган иш муносабатлари ва операцияларнинг бундай мижоз тўғрисидаги маълумотларга, унинг фаолияти мақсади ва хусусиятига мувофиқлигини текшириш ҳамда пул маблағлари ёки мол-мулкларнинг келиб чиқиш манбаларини аниқлаш мақсадида доимий асосда ўрганиш ўтказиш.

Агар мижознинг бенефициар мулкдорини идентификациялаш имкони бўлмаса, ташкилот мижознинг раҳбарини идентификациялаши лозим.

24. Ташкилот мижозни лозим даражада текшириш бўйича мазкур Қоидаларнинг 23-бандида кўрсатиб ўтилган чораларни кўриш билан бирга, мижоз ёки бенефициар мулкдор сифатида қатнашаётган юқори мансабдор шахслар, уларнинг оила аъзолари ва юқори мансабдор шахсларга яқин бўлган шахсларга нисбатан:

юқори мансабдор шахснинг мавқеи тўғрисидаги маълумотларни текшириш ва ўтказилаётган операциядаги пул маблағлари ёки бошқа мол-мулкнинг манбаларини аниқлаш бўйича тегишли чораларни кўриш;

юқори мансабдор шахс билан амалий иш муносабатларига фақатгина ташкилот раҳбари (ўринбосари) рухсати билан киришиш (ёки мавжуд мижозлар учун давом эттириш);

амалий иш муносабатларини мониторинг қилиб боришлари лозим.

Мижозни лозим даражада текшириш имконияти мавжуд бўлмаган тақдирда, ташкилот мижоз билан амалий иш муносабатларига киришишни рад этиши ва (ёки) мавжудларини тўхтатиши, шунингдек махсус ваколатли давлат органига шубҳали операция тўғрисида хабар юбориши шарт.

Алоҳида ҳолларда, мавжуд мижознинг жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга алоқаси борлиги ҳақида асослантирилган шубҳалар мавжуд бўлганида ва унга нисбатан мижозларни лозим даражада текшириш бўйича чоралар амалга оширилаётганлиги ошкор бўлиши мумкинлигини инобатга олган ҳолда мижозларни лозим даражада текшириш бўйича чораларни амалга оширмасдан махсус ваколатли давлат органига шубҳали операция ҳақида ахборот юборилишига йўл қўйилади.

25. Агар операциянинг тарафларидан бири жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш соҳасида халқаро ҳамкорликда иштирок этмайдиган давлатларда ёхуд оффшор ҳудудларда доимий яшаётган, турган ёки рўйхатга олинган, шунингдек таваккалчиликларнинг юқори даражаси тоифасига киритилган шахс бўлганда, ташкилот мижозларни лозим даражада текширишнинг кучайтирилган чора-тадбирларини кўриши лозим.

26. Мижозни лозим даражада текширишнинг кучайтирилган чора-тадбирларига қуйидагилар киради:

мижоз ҳақида очиқ манбалар ва маълумотлар базаларидан қўшимча тасдиқланган маълумотларни тўплаш ва қайд этиш, шунингдек мижоз ва унинг бенефициар мулкдори ҳақидаги маълумотларни тез-тез янгилаш ва верификациялаш;

мижоздан у томонидан амалга оширилаётган операциялар бўйича пул маблағларининг манбалари ҳақида маълумот олиш;

суғурта шартномасини ёки аввал тузилган суғурта шартномаларини тузиш сабаблари тўғрисида маълумот олиш;

тузилган суғурта шартномаларининг таҳлили орқали, мижоз билан амалий иш муносабатларини мониторинг қилиб бориш.

27. Мижозларни лозим даражада текшириш бўйича чора-тадбирлар мижоз томонидан тақдим этилган маълумот ва ҳужжатлар, шунингдек очиқ манбалардан олинган маълумотлар асосида амалга оширилади.

Мижоз томонидан тақдим этилган барча ҳужжатлар тақдим этилган сана ҳолатига кўра ҳақиқий бўлиши керак.

28. Мижозларни лозим даражада текшириш операцияларни амалга оширишнинг барча босқичларида олиб борилиши лозим.

Ташкилот бенефициар мулкдорни аниқлаш учун мижоз бошқа шахс номидан ҳаракат қилаётганлигини аниқлаши керак ва шундан кейин мижоз қайси шахс номидан иш кўраётган бўлса, ўша шахсни идентификациялаш ва лозим даражада текшириш бўйича чора-тадбирларни амалга ошириши лозим.

Мижоз ёки бенефициар мулкдорни идентификациялаш билан бир қаторда улар томонидан қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ тақдим этиладиган ҳужжатлардан фойдаланган ҳолда уларнинг операцияларни амалга оширишга бўлган ваколатлари текширилиши шарт. Бунда наф олувчини ёки бенефициар мулкдорни идентификациялаш суғурта шартномалари бўйича тўловлар амалга оширилишидан аввал ўтказилиши шарт.

29. Юқори мансабдор шахсларга ҳаётни суғурта қилиш бўйича суғурта хизматлари кўрсатилганда ташкилот мижозларни лозим даражада текшириш бўйича чора-тадбирларни ҳамда суғурта шартномасида кўрсатилган наф олувчини идентификациялашни амалга ошириши лозим.

Ҳар қандай ҳолатда ҳам наф олувчини идентификациялаш суғурта товонининг (суғурта тўловининг) тўланишидан олдин амалга оширилади.

Ҳаётни суғурта қилиш шартномалари (суғурта полислари) билан боғлиқ ҳолларда ташкилотлар бенефициар мулкдорларни аниқлаш учун оқилона чораларни кўриши керак. Ушбу чоралар энг кечи билан суғурта товони (суғурта тўлови) амалга оширилишидан олдин амалга оширилиши лозим.

Юқори таваккалчилик даражаси аниқланган ҳолларда, ташкилот суғурта товонини (суғурта тўловини) тўлашдан олдин ўз раҳбариятини хабардор қилиши, суғурта қилдирувчи билан бутун бизнес муносабатларини синчковлик билан текшириши ҳамда махсус ваколатли давлат органига шубҳали операция ҳақида (агар мавжуд бўлса) хабар юбориши зарур.

30. Мижоз хизмат кўрсатиш бўйича шартнома тузиш учун мурожаат қилганда ташкилотлар қуйидагиларга мажбурдирлар:

мазкур Қоидалар ва жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашишга оид қонунчилик ҳужжатлари талабларига мувофиқ операция бўйича мижозни ва (ёки) фойда олувчини идентификациялаш;

мижознинг аввалги ҳисобот даври (ой, йилнинг чораги, ярим йиллик, йил) мобайнида амалга оширган операцияларини, агар бундай операциялар тўғрисидаги маълумотлар мавжуд бўлса, ўрганиб чиқиш;

операциянинг турини ҳамда унинг юридик шахс бўлган мижознинг таъсис ҳужжатларида белгиланган фаолият мақсади ва турига мувофиқлилик даражасини аниқлаш;

операциянинг турини ҳамда унинг жисмоний шахс бўлган мижознинг давлат рўйхатидан ўтказилганлиги тўғрисидаги гувоҳномасида кўрсатилган фаолият мақсади ва турига мувофиқлилик даражасини аниқлаш.

31. Мижоз ва мижознинг бенефициар мулкдорини идентификациялаш мазкур Қоидаларнинг 2 ва 3-иловаларида назарда тутилган маълумотлар, шунингдек операция ва бошқа битимларнинг бажарилиши учун асос ҳисобланувчи ҳужжатлар ҳамда бошқа зарур маълумотлар асосида амалга оширилади.

32. Жисмоний шахс бўлган мижозни идентификациялаш унинг шахсини тасдиқловчи ҳужжати (паспорт, идентификация ИД-картаси ёки уларга тенглаштирилган ҳужжатлар) асосида амалга оширилади.

Агар мижоз якка тартибдаги тадбиркор бўлса, унинг давлат рўйхатидан ўтказилганлиги тўғрисидаги гувоҳномаси ҳам ўрганилиши керак.

Мижозни идентификациялашда юқоридаги ҳужжатларнинг Ўзбекистон Республикаси Ягона интерактив давлат хизматлари портали ва «Ижтимоий карта» мобил иловасида жорий этилган унификацияланган рақамли сервислари ҳам мажбурий тартибда қабул қилинади.

33. Юридик шахс бўлган мижозни идентификациялашда ва (ёки) лозим даражада текширишда давлат рўйхатига олинганлиги, раҳбарлари тўғрисидаги маълумотлар, шунингдек таъсис ҳужжатларида кўрсатилган маълумотлар текширилиши керак.

Кўрсатилган ҳужжатларни тадбиркорлик субъектларини давлат рўйхатига олиш ва ҳисобга қўйиш автоматлаштирилган тизими орқали ёки ушбу тизимдан ахборот олишнинг имкони бўлмаганда, бевосита мижоздан олиш мумкин.

Агар юридик шахс бўлган мижоз номидан қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жисмоний шахс иш кўраётган бўлса, ташкилот мижоздан ушбу жисмоний шахсни идентификациялаш бўйича ҳам маълумотларни олиши лозим.

34. Ташкилот юридик шахс бўлган мижозни янада батафсил ўрганиш ва унинг фаолияти мазмуни, мулки ва бошқарув тузилмасини тушуниш мақсадида қуйидагиларга алоҳида эътибор қаратиши лозим:

мижознинг таъсисчилари (жамият акцияларининг камида 10 фоизига эга бўлган акциядорлари, иштирокчилари) таркибига ҳамда мижознинг устав фонди (капитали)нинг 10 фоизидан ортиқ улушига эгалик қилаётган шахсларни аниқлашга;

мижознинг бошқарув органлари тузилмасига ва уларнинг ваколатларига;

мижознинг устав фонди (капитали)нинг рўйхатга олинган миқдорига.

35. Юридик шахсни ташкил этмаган чет эл тузилмаларига нисбатан мазкур Қоидалар билан юридик шахс бўлган мижозлар учун ўрнатилган талаблар қўлланилади.

36. Ташкилот мижоз томонидан тақдим этилган ахборотни қуйидаги йўллар орқали текшириш ҳуқуқига эга:

давлат органлари ва бошқа ташкилотлардан мижоз тўғрисида олинган маълумотлардан фойдаланиш;

мижознинг аввалги ташкилот билан ўзаро муносабатларини ўрганиш;

мижознинг ишчанлик обрўси тўғрисидаги маълумотларни йиғиш.

Мижозни лозим даражада текширишни амалга ошириш учун зарур бўлган идентификациялаш ва бошқа маълумотлар ташкилот томонидан йилига камида бир марта янгиланиши лозим.

37. Агар ташкилот мижозни ва (ёки) бенефициар мулкдорни аввал мазкур Қоидаларга мувофиқ индентификациялаган бўлса, ташкилот томонидан уларни қайта идентификациялаш мажбурий ҳисобланмайди.

38. Давлат органлари ва идораларига нисбатан мижозларни лозим даражада текшириш чора-тадбирларини ўтказиш талаб қилинмайди.

39. Ташкилот қуйидаги ҳолларда мижозга операцияларни амалга оширишни рад этади:

мижознинг бошқарув органи ёки мижознинг номидан қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ иш кўраётган шахс жойлашган ери (почта манзили) бўйича мавжуд бўлмаганида;

жисмоний шахс бўлган мижоз ўзининг доимий ёки вақтинчалик яшаш жойи (шахсни тасдиқловчи ҳужжат маълумотларига мувофиқ) бўйича мавжуд бўлмаганида;

атайин нотўғри бўлган ҳужжатлар тақдим этилганда ёки қонунчиликка мувофиқ сўраладиган ҳужжатлар тақдим этилмаганда;

мижоз ва (ёки) бенефициар мулкдорни лозим даражада текшириш чораларини якунлаш имкони бўлмаганда;

қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган бошқа ҳолларда.

Мижозларга операцияни амалга ошириш рад этилган тақдирда ташкилот шубҳали операция сифатида бундай операциялар ҳақида махсус ваколатли давлат органига хабар юбориши керак.

4-боб. Таваккалчилик даражасини аниқлаш ва баҳолаш

40. Ташкилотлар жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштириш юзасидан эҳтимол тутилган таваккалчиликларни ўрганишни, таҳлил қилишни ва аниқлашни ўз фаолиятида тизимли равишда, йилига камида бир марта амалга ошириши ҳамда ўрганиш натижаларини ҳужжатлар билан қайд этиши шарт.

Ташкилотлар таваккалчилик даражасини мониторинг қилиши ҳамда уни пасайтириш бўйича чора-тадбирларни ишлаб чиқиши ва амалга ошириши керак.

Таваккалчилик даражаси мижознинг фаолияти ва амалга оширадиган операциялари турларини инобатга олган ҳолда мижоз тақдим қилган маълумотлар, мазкур Қоидаларда белгиланган мезонлар ҳамда мижозни лозим даражада текшириш натижалари асосида масъул шахс томонидан аниқланади ва баҳоланади.

Мазкур банднинг учинчи хатбошисида белгиланган талаблар асосида мижозга операцияларни бажаришнинг тегишли (юқори ёки қуйи) таваккалчилик даражаси берилади.

Таваккалчиликларни баҳолаш натижалари ёзма ёки электрон равишда расмийлаштирилиши ва махсус ваколатли давлат органига тақдим этилиши лозим.

41. Юқори даражадаги таваккалчилик тоифасига олдиндан қуйидаги мезонларга тўғри келадиган операция иштирокчилари киритилиши ва уларга нисбатан кучайтирилган эътибор қаратилиши лозим:

Рўйхатга киритилган шахслар ёки Рўйхатга киритилган шахснинг назоратидаги шахслар, Рўйхатга киритилган ташкилотнинг бевосита ёхуд билвосита мулкдори бўлган ёки уни назорат қилувчи шахслар;

жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш соҳасида халқаро ҳамкорликда иштирок этмайдиган давлатда ёхуд оффшор ҳудудда доимий яшаётган, турган ёки рўйхатга олинган шахслар;

норезидентлар ;

ҳақиқатда жойлашган жойи таъсис ёки рўйхатга олиш ҳужжатларида кўрсатилган манзилга тўғри келмайдиган юридик шахслар ва якка тартибдаги тадбиркорлар;

бенефициар мулкдори мазкур банднинг иккинчи ва (ёки) учинчи хатбошиларида кўрсатилган шахс ҳисобланган ташкилотлар;

мунтазам равишда (уч ой ичида икки мартадан ортиқ) шубҳали операцияларни амалга оширувчи мижозлар;

юқори мансабдор шахслар, уларнинг оила аъзолари ва юқори мансабдор шахсларга яқин бўлган шахслар;

масъул шахсда асосли шубҳа уйғотадиган молиявий операцияларни амалга оширувчи бошқа шахслар.

42. Мижоз томонидан амалга ошириладиган операцияларнинг тавсифи ўзгаришига қараб, ташкилот зарур бўлганда у билан ишлаш бўйича таваккалчилик даражасини қайта кўриб чиқиши лозим.

Ташкилот барча мураккаб, ғайриоддий йирик операцияларга, шунингдек аниқ иқтисодий ёки қонуний мақсадга эга бўлмаган операцияларни амалга оширишнинг схемаларига кучайтирилган эътибор қаратиши керак. Ушбу операцияларга нисбатан амалга оширилган чора-тадбирлар натижалари ҳақидаги маълумот ташкилот раҳбариятига тақдим қилиниши лозим.

43. Ташкилот жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштириш мақсадида технологик ютуқлардан фойдаланишга йўл қўймаслик бўйича чораларни кўриши лозим. Ушбу мақсадда ташкилот хизматларнинг янги турлари ва янги иш амалиётини ишлаб чиқиши, шунингдек янги ёки ривожланаётган технологиялардан фойдаланиш натижасида юзага келиши мумкин бўлган таваккалчилик даражаларини аниқлаши ва баҳолаши керак.

Бундай таваккалчиликнинг баҳоланиши хизматларнинг янги турлари, янги иш амалиётининг ишга туширилиши ёхуд янги ёки ривожланаётган технологиялардан фойдаланишдан аввал ўтказилиши лозим.

Бунда, мазкур таваккалчиликларни аниқлаш ва баҳолаш ташкилотнинг янги хизмат турларини (янги технологияларни) бевосита жорий қилаётган бўлинмаси томонидан масъул шахс (таркибий бўлинма) билан биргаликда амалга оширилади.

Ташкилот бундай таваккалчиликни мониторинг қилиши ва уларни пасайтириш бўйича тегишли чораларни кўриши лозим. Ҳар бир кўрилган чора бўйича ташкилот раҳбариятига маълумот тақдим этилиши зарур.

5-боб. Шубҳали операцияларнинг мезонлари ва аломатлари ҳамда уларни аниқлаш тартиби

44. Операциялар қуйидаги мезон ва аломатларнинг бири мавжуд бўлганда шубҳали операция деб топилади:

зарурат туфайли сўралаётган, шу жумладан, ўзининг ишонч билдирувчиси тўғрисидаги (агар мижоз юридик ёки жисмоний шахснинг вакили сифатида иш олиб борса) маълумотларни тақдим этиш мижоз томонидан сабабсиз рад этилиши;

мижознинг амалга оширилаётган операциянинг махфийлик масалалари билан ортиқча ташвишланиши;

мижоз хизмат кўрсатишнинг фойдалироқ шартларига нисбатан эътиборсиз бўлиши, шунингдек мижоз томонидан айни турдаги хизматлар кўрсатишдаги оддий тўловдан фарқ қиладиган юқори мукофотнинг таклиф қилиниши;

операциянинг аниқ иқтисодий моҳиятга эга эмаслиги ва мижоз фаолиятининг хусусиятига мувофиқ келмаслиги ҳамда таваккалчилик хавфини суғурта қилиш мақсадларига эга бўлмаслиги;

мижознинг бекор қилинган битим бўйича олиши лозим бўлган суммаларни учинчи шахсларга, шу жумладан, норезидент банк ҳисобига қайтаришни таклиф этиши;

мижоз томонидан операцияга (битимга) ташкилот фаолиятининг одатий иш амалиётига тўғри келмайдиган қўшимча ва ўзгартиришларнинг киритилиши;

мижоз томонидан аввал келишилган операцияга (битимга) уни бевосита амалга оширишдан олдин сезиларли, айниқса, пул маблағлари ҳаракати билан боғлиқ ўзгартиришларнинг киритилиши;

мижоз томонидан операцияни вакил (воситачи) орқали амалга ошириш ҳақида топшириқ берилиши, агар вакил (воситачи) топшириқни ташкилот билан бевосита алоқа ўрнатмасдан амалга ошираётган бўлса;

кўрсатилган боғланиш маълумотлари, хусусан, почта ва электрон манзили, телефон рақамлари ва электрон канал маълумотлари бўйича мижоз билан алоқа ўрнатиш имкониятининг мавжуд эмаслиги;

мижознинг контрагентларини аниқлашнинг имкони йўқлиги;

юридик ва (ёки) жисмоний шахс билан тузилган амалдаги ҳаётни суғурта қилиш шартномаси бўйича суғурта мукофоти миқдорини мос равишда ошириш билан бирга суғурта суммаси миқдорини сезиларли даражада (2 баробардан ортиқ) ошириш бўйича мижознинг таклифи;

суғурта қилдирувчи, суғурталанган шахс, фойда олувчининг алмаштирилиши муносабати билан суғурта шартномасига тез-тез ўзгартиришларнинг киритилиши;

мижоз томонидан учинчи шахс фойдасига беш йилгача муддатга ҳаётни суғурта қилиш шартномаларининг йилнинг бир чорагида икки ва ундан ортиқ маротаба тузилиши;

мижоз томонидан йилнинг бир чорагида базавий ҳисоблаш миқдорининг 1000 баробарига тенг ёки ундан ошадиган миқдордаги нақд пул маблағларини бир йўла ёки қисмларга бўлиб ташкилотнинг кассасига топширилиши ҳисобидан умумий суммаси базавий ҳисоблаш миқдорининг 1000 баробаридан кам бўлмаган битта ёки бир нечта операцияларнинг бажарилиши;

пул маблағларининг хорижга аноним ҳисобрақамга (жамғармага) ўтказилиши ва пул маблағларининг хориждан аноним ҳисобрақамдан (жамғармадан) келиб тушиши;

суғурта мукофоти Ўзбекистон Республикасининг норезиденти бўлган ташкилот томонидан тўланган ихтиёрий суғурта шартномасининг мижоз томонидан муддатидан олдин бекор қилиниши натижасида мижозга суғурта мукофотининг қайтарилиши;

битта суғурта қилдирувчига йилнинг бир чорагида базавий ҳисоблаш миқдорининг 1000 баробарига тенг ёки ундан ошадиган сумма миқдорида ёхуд ушбу миқдорга тенг ёки ундан ошадиган эквивалентдаги хорижий валютада (суғурта товонининг (суғурта тўловининг) тўланиши;

битта суғурта воситачисига йилнинг бир чорагида базавий ҳисоблаш миқдорининг 1000 баробарига тенг ёки ундан ошадиган сумма миқдорида ёхуд ушбу миқдорга тенг ёки ундан ошадиган эквивалентдаги хорижий валютада воситачилик ҳақининг тўланиши;

ҳаётни суғурта қилиш шартномасида кўрсатилган наф олувчини (наф олувчи юридик шахс бўлган ҳолатда унинг бенефициар мулкдорини) идентификациялашнинг имконияти йўқлиги;

жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш соҳасида халқаро ҳамкорликда иштирок этмайдиган давлатлар ҳудудида рўйхатдан ўтган хорижий суғурталовчилардан (қайта суғурталовчилардан) қайта суғурта қилиш комиссиялари ва тантьемаларнинг олиниши.

45. Операцияни шубҳали деб тан олиш ҳар бир аниқ ҳолатда ушбу Қоидалар билан ўрнатилган шубҳалилик мезонларидан фойдаланган ҳолда ўтказиладиган комплекс таҳлил асосида, шунингдек мижознинг шахси, унинг ишчанлик обрўси, амалий иш муносабатларининг хусусияти, битимнинг асослари, мақсадлари, ҳажми ва тури, уни амалга ошириш усули ҳамда шубҳали операцияни тўғри аниқлаш учун аҳамиятли бўлган бошқа ҳолатлар асосида амалга оширилади.

Ички қоидалар билан шубҳали операцияларнинг қўшимча белгилари ва мезонлари ўрнатилиши мумкин.

46. Ташкилот Агентлик томонидан махсус ваколатли давлат органи билан келишилган ҳолда ишлаб чиқиладиган ва тавсиявий хусусиятга эга бўлган услубий қўлланмалар асосида шубҳали операцияларни эрта аниқлаш бўйича кўрсаткичларни жорий қилиш ҳуқуқига эга.

47. Мижознинг операцияси шубҳали деб топилгандан сўнг масъул шахс қуйидаги чораларни кўриши керак:

шубҳали операция тўғрисида махсус ваколатли давлат органига хабар берилишини таъминлаш;

операция ҳақидаги маълумотларни махсус журналга қайд этиш;

мижоз билан операция ўтказишга алоҳида эътибор қаратиш;

қонунчиликка ва мижоз билан тузилган шартномага мувофиқ у билан муносабатларни тўхтатиш бўйича ташкилотнинг раҳбарига таклиф киритиш.

48. Операциянинг тарафларидан бири жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш соҳасида халқаро ҳамкорликда иштирок этмайдиган давлатда доимий яшаётган, турган ёки рўйхатга олинган шахс бўлса, бундай операция ҳам махсус ваколатли давлат органига хабар қилиниши керак.

49. Шубҳали операция тўғрисидаги хабар ташкилот томонидан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 29 июндаги 402-сон қарори билан тасдиқланган Жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш билан боғлиқ маълумотларни тақдим этиш тартиби тўғрисидаги низом талабларига мувофиқ шубҳали операция аниқланган пайтдан эътиборан бир иш кунидан кечиктирмай махсус ваколатли давлат органига берилади.

Шубҳали операциялар тўғрисидаги хабар махсус ваколатли давлат органига ахборотни криптографик ҳимоялаш воситалари мавжуд бўлган маълумотларни узатишнинг электрон тизимлари орқали ёки рухсат берилмаган фойдаланишдан ҳимояланган махсус электрон почта манзили ёхуд махсус ваколатли давлат органининг шубҳали операциялар тўғрисидаги хабарларни қабул қилиш тизимидаги шахсий кабинет ёрдамида юборилади .

Шахсий кабинетга уланиш учун ташкилотлар ушбу Қоидаларнинг 4-иловасига мувофиқ маълумотларни тақдим этган ҳолда Агентликка мурожаат қилишлари керак.

50. Ташкилот тегишли операцияга нисбатан шубҳани тасдиқловчи ёки олиб ташловчи ҳар қандай маълумотни дарҳол махсус ваколатли давлат органига хабар қилиши зарур.

6-боб. Рўйхатга киритилган шахслар иштирокидаги операциялар аниқланганда амалга ошириладиган чора-тадбирлар

51. Ташкилотлар мижоз, мижознинг бенефициар мулкдори ва операция иштирокчиларининг идентификация маълумотларини Рўйхат билан солиштиришлари шарт.

Агар мижоз билан амалий иш муносабатларини ўрнатиш даврида ёки пул маблағлари ёхуд бошқа мол-мулк билан боғлиқ операцияларни амалга оширишда ташкилотнинг ходимлари томонидан мижоз, мижознинг бенефициар мулкдори ёки операция иштирокчиларидан бирининг барча идентификация маълумотлари Рўйхатга киритилган шахснинг маълумотлари билан тўлиқ мос келганлиги аниқланган тақдирда, улар кечиктирмасдан ва мижозни хабардор қилмасдан операцияни тўхтатишлари ва (ёки) пул маблағлари ёки бошқа мол-мулкни ишга солмай тўхтатиб қўйишлари ҳамда бу ҳақида масъул шахсга хабар беришлари керак.

Ўз навбатида масъул шахс операция иштирокчиларидан бирининг ва амалга оширилаётган операциянинг идентификация маълумотларини махсус журналга киритиши, шунингдек махсус ваколатли давлат органига хабар юбориши лозим.

Рўйхатга янги шахслар киритилганда масъул шахс янги шахсларнинг идентификация маълумотларини мижозлар базаси билан солиштириши ва тўлиқ мослик аниқланган шахслар томонидан илгари амалга оширилган операциялар аниқланган тақдирда, ушбу мижозларни лозим даражада текширишни амалга ошириши ҳамда унинг натижалари бўйича ахборотни махсус ваколатли давлат органига юбориши керак.

52. Қуйидаги ҳолатлардан бири юзага келса, операциялар ташкилот томонидан кечиктирилмасдан ва олдиндан хабар қилинмасдан тўхтатиб турилади ва (ёки) пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк ишга солинмай тўхтатиб қўйилади ҳамда махсус ваколатли давлат органига хабар қилинади:

мижоз, мижознинг бенефициар мулкдори ёки операция иштирокчиларидан бирининг барча идентификация маълумотлари Рўйхатга киритилган шахснинг маълумотлари билан тўлиқ мос келса;

операция қатнашчиларидан бири Рўйхатга киритилган шахс номидан ёки унинг топшириғига биноан фаолият кўрсатаётган бўлса;

операцияни амалга оширишда фойдаланилаётган пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк тўлиқ ёки қисман Рўйхатга киритилган шахсга тегишли бўлса;

юридик шахс бўлган операция иштирокчиси Рўйхатга киритилган шахснинг мулкида ёки назорати остида бўлса.

53. Операцияларни тўхтатиш ва тиклаш Террорчилик фаолиятида ёки оммавий қирғин қуролини тарқатишда иштирок этаётган ёки иштирок этишда гумон қилинаётган шахслар рўйхатига киритилган шахсларнинг операцияларини тўхтатиб туриш, пул маблағларини ёки бошқа мол-мулкини ишга солмай тўхтатиб қўйиш, ишга солмай тўхтатиб қўйилган мол-мулкидан фойдаланишга рухсат бериш ва операцияларини тиклаш тартиби тўғрисидаги низомда (рўйхат рақами 3327, 2021 йил 19 октябрь) белгиланган тартибда амалга оширилади.

Масъул шахс мазкур Қоидаларнинг 52-бандида назарда тутилган чора-тадбирлар бажарилганидан кейин Рўйхатга киритилган шахсга унинг операцияси тўхтатиб турилганлиги ва (ёки) пул маблағлари ёки бошқа мол-мулки ишга солинмай тўхтатиб қўйилганлиги тўғрисида имкон қадар қисқа вақтда хабар бериши ҳамда операцияни тиклаш тартиби тўғрисида тушунтириш бериши керак.

7-боб. Махсус ваколатли давлат органининг сўровлари ва кўрсатмаларини бажариш

54. Ўзбекистон Республикасининг «Жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ махсус ваколатли давлат органи жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш чораларини амалга ошириш учун зарур бўлган ахборотни ташкилотдан ёзма равишда сўрашга, шу жумладан ташкилотнинг автоматлаштирилган ахборот тизимлари ва маълумотлар базалари орқали олишга ҳақлидир.

Ташкилот махсус ваколатли давлат органининг мижозларнинг пул маблағлари ёки бошқа мол-мулклари билан боғлиқ операцияларини тўхтатиб туриш тўғрисидаги кўрсатмаларини ўз вақтида бажариш чораларини кўрадилар.

55. Махсус ваколатли давлат органига хабар қилиниши лозим бўлган операциялар бўйича қонунчиликка ва мазкур Қоидаларга мувофиқ махсус журналга масъул шахс томонидан қуйидагилар расмийлаштирилади:

операция тури ва уни амалга ошириш асослари;

операцияни амалга ошириш санаси ва суммаси;

операцияни амалга оширувчи мижозни, унинг бенефициар мулкдори ёки вакилини идентификациялаш учун зарур бўлган маълумотлар;

операция бўйича фойда олувчи ва унинг вакилини идентификациялаш учун зарур бўлган маълумотлар.

8-боб. Ахборот ва ҳужжатларни расмийлаштириш, сақлаш ва махфийлигини таъминлаш

56. Ташкилотлар пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк билан боғлиқ операциялар тўғрисидаги ахборотни, шунингдек мижозларни лозим даражада текшириш бўйича идентификациялаш маълумотлари ҳамда материалларини, шу жумладан иш ёзишмаларини, ўтказилган ҳар қандай таҳлил натижаларини қонунчиликда белгиланган муддатлар мобайнида, лекин операция амалга оширилганидан ёки мижоз билан амалий иш муносабатлари тўхтатилганидан кейин беш йилдан кам бўлмаган муддатда сақлашлари шарт.

Сақлаш муддатлари тугаши билан ҳужжатлар белгиланган тартибда архивга топширилади.

57. Мижозни лозим даражада текшириш жараёнида олинган мижоз тўғрисидаги маълумотлар мазкур Қоидаларнинг 5-иловасига мувофиқ шакл бўйича тўлдириладиган мижоз сўровномасида қайд этилади. Ташкилотлар ички қоидаларига мувофиқ мижоз сўровномасига бошқа маълумотларни киритиш ҳуқуқига эга.

58. Электрон шаклда тўлдирилган мижоз сўровномаси қоғоз шаклда чиқарилганда масъул шахс имзоси билан тасдиқланади.

59. Мижозларнинг сўровномалари алоҳида хронологик тартибда масъул шахсда сақлаб борилади.

60. Пул маблағлари ёки бошқа мол-мулк билан боғлиқ операциялар ва мижозларни лозим даражада текширишга доир ахборот зарурат туғилганда операция тафсилотларини қайта тиклаш ва ахборотдан махсус ваколатли давлат органи фойдаланиши мумкин бўлган тарзда расмийлаштирилиши лозим.

61. Ташкилот томонидан мижозни лозим даражада текшириш ва идентификациялаш натижасида олинган маълумотлар ҳамда мижозларнинг таваккалчилик даражалари бир йилда камида бир маротаба янгиланиб борилиши лозим.

62. Масъул шахснинг фаолиятида фойдаланилган барча ҳужжатларга кириш имкониятини чеклаш мақсадида бундай ҳужжатлар ва уларнинг рўйхати бевосита масъул шахс томонидан махсус жиҳозланган хонада ёки ёнмайдиган ва муҳрланадиган сейфда сақланиши керак.

63. Электрон шаклдаги ҳужжатлар дастурлаш йўли асосида архивлаштирилиши, электрон ахборот ташувчи воситаларга ёзилиши ва масъул шахс томонидан уларнинг рўйхати билан бирга ёнмайдиган ва муҳрланадиган сейфда сақланиши керак.

64. Ташкилотлар:

жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш билан боғлиқ бўлган ахборотга кириш имкониятини чеклайдилар, унинг тарқалиб кетмаслигини таъминлайдилар;

ички назорат функцияларини амалга ошириш жараёнида олинган ахборотни ўз ходимлари томонидан ошкор қилинмаслигини (шахсий мақсадлар ёхуд учинчи шахслар манфаатлари учун фойдаланилмаслигини) таъминлайдилар.

Ташкилотлар мижозларга уларнинг операциялари ҳақида махсус ваколатли давлат органига хабар берилганлиги тўғрисида маълум қилиш ҳуқуқига эга эмаслар.

9-боб. Якуний қоидалар

65. Ташкилотлар томонидан мазкур Қоидалар талабларига риоя этилиши устидан мониторинг ва назорат Агентлик томонидан махсус ваколатли давлат органи билан биргаликда амалга оширилади.

66. Ташкилотнинг раҳбари ички ва ташқи вазиятларнинг ўзгаришини инобатга олган ҳолда, ички назорат тизимини доимий равишда мониторинг қилади ва самарадорлигини баҳолаб боради, шунингдек самарали ишлашини таъминлаш учун заруратга қараб уни мустаҳкамлайди.

Ташкилотнинг ички назорат хизмати фаолияти самарадорлигининг мониторинги ташқи аудит хизмати томонидан амалга оширилади.

67. Ташкилотнинг раҳбари ва масъул шахс мазкур Қоидаларни бузганлиги учун қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавобгар бўладилар.

68. Жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш соҳасидаги қонунчилик ҳужжатлари бузилганлиги ҳолларини яширишда, шунингдек мазкур Қоидалар талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўладилар.

Суғурталовчилар (қайта суғурталовчилар) ва суғурта воситачилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидаларига 1-ИЛОВА

Суғурталовчилар (қайта суғурталовчилар) ва суғурта воситачиларининг масъул шахси ва ички қоидаларининг амалга оширилиши тўғрисидаги

_____________________________________ (ташкилот номи) 1. Фамилияси, исми ва отасининг исми, лавозими, телефон рақами. 2. Масъул шахс этиб тайинланганлиги тўғрисидаги буйруқ санаси ва рақами. 3. Ўтган йил учун ташкилот томонидан кўрсатилган хизматлар тўғрисидаги маълумот, шу жумладан: филиаллар ёки алоҳида бўлинмалар мавжудлигини кўрсатувчи ташкилий тузилманинг тавсифи; суғурта бозорида кўрсатиладиган хизмат турлари; мижозларнинг тури ва сони; амалга оширилган битимларнинг умумий миқдори ва сони; аниқланган хатарлар ва уларни камайтириш бўйича кўрилган чоралар тўғрисидаги маълумот. 4. Жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назоратни таъминлаш бўйича суғурталовчилар (қайта суғурталовчилар) ва суғурта воситачиси томонидан тасдиқланган ҳужжат номи ва санаси, шунингдек унга ўзгартириш ва қўшимчалар киритган кейинги ҳужжатлар ҳамда ўзгартиришлар киритиш сабаблари ва мақсадлари тўғрисидаги маълумот. 5. Масъул шахс ва ходимларнинг жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш соҳасида доимий равишда қайта тайёргарликдан ўтказилганлиги тўғрисидаги маълумот. 6. Махсус ваколатли давлат органига юборилган хабарлар сони (хабарларнинг мазмуни ошкор қилинмасдан фақатгина уларнинг умумий сони берилади).

Суғурталовчилар (қайта суғурталовчилар) ва суғурта воситачилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидаларига 2-ИЛОВА

Жисмоний шахсни идентификациялашда зарур бўладиган

Мижоз ва унинг бенефициар мулкдорини идентификациялашда зарур бўладиган маълумотлар:

1) фамилияси, исми, отасининг исми;

2) туғилган санаси ва жойи;

3) жисмоний шахснинг шахсий идентификация рақами (Ўзбекистон Республикаси резидентлари учун);

4) фуқаролиги тўғрисидаги маълумотлар;

5) рўйхатдан ўтганлиги ва яшаш жойи тўғрисидаги маълумотлар;

6) паспорт ёки идентификацияловчи ИД-карта ёки уларнинг ўрнини босувчи ҳужжатнинг реквизитлари (ҳужжатнинг серияси ва рақами, ҳужжат берилган сана, ҳужжатни берган органнинг номи);

7) мобил телефон рақами (агар мавжуд бўлса);

8) электрон почта манзили (агар мавжуд бўлса).

Суғурталовчилар (қайта суғурталовчилар) ва суғурта воситачилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидаларига 3-ИЛОВА

Юридик шахслар ва якка тартибдаги тадбиркорларни идентификациялашда зарур бўладиган

1. Юридик шахсларни идентификациялашда зарур бўладиган маълумотлар:

1) тўлиқ, шунингдек агар давлат рўйхатидан ўтганлиги тўғрисидаги гувоҳномада кўрсатилган бўлса, қисқартирилган номи;

2) давлат рўйхатидан ўтганлиги тўғрисидаги маълумот: сана, рақам, рўйхатга олувчи орган номи;

3) солиқ тўловчининг идентификация рақами;

4) жойлашган ери (почта манзили);

5) давлат рўйхатидан ўтганлиги тўғрисидаги гувоҳномада кўрсатилган бошқа маълумотлар;

6) лицензияланадиган ёки рухсат этиладиган фаолият турини амалга ошириш учун мавжуд бўлган лицензия ёки рухсатнома тўғрисидаги маълумотлар: фаолият тури, лицензия ёки рухсатнома рақами ва берилган санаси, ким томонидан берилганлиги, амал қилиш муддати;

7) юридик шахс номидан иш кўрувчи жисмоний шахснинг идентификация маълумотлари;

8) юридик шахснинг таъсисчилари (йирик акциядорлари, иштирокчилари) ҳақидаги ҳамда мижознинг устав фонди (капитали)даги уларнинг улушлари тўғрисидаги маълумотлар;

9) шакллантирилган устав фонди (капитали) миқдори тўғрисидаги маълумотлар;

10) юридик шахснинг бошқарув органлари (тузилмаси ва шахсий таркиби) тўғрисидаги маълумотлар;

11) телефон рақамлари;

12) электрон почта ва (ёки) веб-сайт манзили (агар мавжуд бўлса).

2. Якка тартибдаги тадбиркорларни идентификациялашда зарур бўладиган маълумотлар:

1) мазкур Қоидаларнинг 2-иловасида кўзда тутилган маълумотлар;

2) давлат рўйхатидан ўтганлиги тўғрисидаги маълумот: сана, рақам, рўйхатга олувчи орган номи;

3) жойлашган ери (почта манзили);

4) давлат рўйхатидан ўтганлиги тўғрисидаги гувоҳномада кўрсатилган бошқа маълумотлар;

5) фаолият турини амалга ошириш учун мавжуд лицензия ёки рухсатнома тўғрисидаги маълумотлар: фаолият тури, лицензия ёки рухсатнома рақами ва берилган санаси, ким томонидан берилганлиги, амал қилиш муддати.

Суғурталовчилар (қайта суғурталовчилар) ва суғурта воситачилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидаларига 4-ИЛОВА

Махсус ваколатли давлат органининг шубҳали операциялар тўғрисидаги хабарларни қабул қилиш тизимидаги шахсий кабинетга уланиш учун тақдим этиладиган маълумотлар

I . Ташкилот ҳақидаги маълумотлар 1. Ташкилотнинг номланиши (ўзбек тилида, лотин алифбосида) 2. Ташкилотнинг номланиши (ўзбек тилида, кирилл алифбосида) 3. Ташкилотнинг номланиши (рус тилида) 4. Ташкилот тури 5. Солиқ тўловчининг идентификация рақами 6. Ташкилот банкининг МФОси 7. Ташкилот банкининг SWIFT рақами 8. Ташкилот рўйхатдан ўтказилган ҳудуд (вилоят, туман) 9. Ташкилотнинг тўлиқ манзили 10. Ташкилотнинг телефон рақами 11. Ташкилотнинг электрон почта манзили II . Ташкилотнинг масъул ходими (масъул шахс) ҳақидаги маълумотлар 1. Жисмоний шахснинг шахсий идентификация рақами 2. Ходимнинг Ф.И.О. 3. Ходимнинг электрон почта манзили 4. Ходимнинг телефон рақами 5. Ходимнинг яшаш манзили 6. Ходимнинг лавозими

Суғурталовчилар (қайта суғурталовчилар) ва суғурта воситачилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидаларига 5-ИЛОВА

Мижоз сўровномасида кўрсатиладиган

1. Суғурталовчилар (қайта суғурталовчилар) ва суғурта воситачилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидаларининг 2 ёки 3-иловаларида кўрсатилган мижоз ва мижознинг бенефициар мулкдорини идентификациялаш жараёнида олинган маълумотлар.

2. Мижознинг бенефициар мулкдори тўғрисидаги маълумотлар.

3. Мижознинг юқори мансабдор шахс (унинг оила аъзоси ёки унга яқин бўлган шахс) эканлиги ҳақидаги белги.

4. Таваккалчилик даражаси ҳақида маълумот, шу жумладан таваккалчиликни баҳолаш асослари.

5. Масъул шахс томонидан мижозни идентификациялаш жараёнида амалга оширилган қўшимча чора-тадбирларнинг натижалари.

6. Мижоз билан амалий иш муносабатларининг бошланиш санаси ва хизмат кўрсатиш даврининг давомийлиги.

7. Кўрсатилган хизмат турлари, миқдори ва нархи тўғрисидаги маълумотлар.

8. Мижоз сўровномаси тўлдирилган ва унга ўзгартириш киритилган сана.

9. Мижоз билан ишлашга масъул бўлган ходимнинг фамилияси, исми ва отасининг исми, лавозими ҳамда амалдаги телефон рақами.

10. Мижоз сўровномасини тўлдирган ходимнинг фамилияси, исми ва отасининг исми ҳамда лавозими (қоғоз шаклида тўлдирилган мижоз сўровномаси учун ходимнинг имзоси ҳам).

11. Ички қоидалар билан аниқланадиган бошқа маълумотлар.

Ўзбекистон Республикаси Истиқболли лойиҳалар миллий агентлигининг 2026 йил 3 июндаги 3-сон ва Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаментининг 2026 йил 1 июндаги 25-сон қарорига 2-ИЛОВА

Ўз кучини йўқотган деб топилаётган идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар

1. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ва Бош прокуратура ҳузуридаги Солиқ, валютага оид жиноятларга ва жиноий даромадларни легаллаштиришга қарши курашиш департаментининг 2009 йил 13 октябрдаги 104 ва 41-сон «Суғурталовчилар ва суғурта воситачилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида»ги қарори (рўйхат рақами 2036, 2009 йил 3 ноябрь) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2009 й., 45-сон, 494-модда).

2. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ва Бош прокуратураси ҳузуридаги Солиқ, валютага оид жиноятларга ва жиноий даромадларни легаллаштиришга қарши курашиш департаментининг 2010 йил 21 майдаги 44, 14-сон «Суғурталовчилар ва суғурта воситачилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга ва терроризмни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидаларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги қарори (рўйхат рақами 2036-1, 2010 йил 28 май) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2010 й., 22-сон, 176-модда).

3. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ва Бош прокуратура ҳузуридаги Солиқ, валютага оид жиноятларга ва жиноий даромадларни легаллаштиришга қарши курашиш департаментининг 2015 йил 18 мартдаги 25, 7-сон «Суғурталовчилар ва суғурта воситачилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга ва терроризмни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидаларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги қарори (рўйхат рақами 2036-2, 2015 йил 6 апрель) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2015 й., 14-сон, 172-модда).

4. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ва Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаментининг 2021 йил 25 июндаги 39 ва 29-сон «Суғурталовчилар ва суғурта воситачилари учун жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга ва терроризмни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича ички назорат қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида»ги қарорга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги қарори (рўйхат рақами 2036-3, 2021 йил 26 июнь) (Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.06.2021 й., 10/21/2036-3/0601-сон).

5. Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 30 ноябрдаги 20-мҳ-сон буйруғи (рўйхат рақами 3338, 2021 йил 30 ноябрь) (Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.11.2021 й., 10/21/3338/1117-сон) билан тасдиқланган Вазирликлар, давлат қўмиталари ва идоралар томонидан қабул қилинган айрим идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга киритилаётган ўзгартиришларнинг 103-банди .

6. Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2024 йил 25 декабрдаги 34-мҳ-сон буйруғи (рўйхат рақами 3595, 2024 йил 27 декабрь) (Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.12.2024 й., 10/24/3595/1086-сон) билан тасдиқланган Айрим идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга киритилаётган ўзгартиришларнинг 25-банди .

Истиқболли лойиҳалар миллий агентлиги директори Д. ЛИ

Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти бошлиғи Ж. ХАТАМОВ

Тошкент ш.,

2026 йил 3 июнь,

Тошкент ш.,

2026 йил 1 июнь,

3 -сон

25 -сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 14.07.2026 й., 10/26/3898/0729-сон)

lex.uz

OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI ISTIQBOLLI LOYIHALAR MILLIY AGENTLIGI OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI BOSH PROKURATURASI HUZURIDAGI IQTISODIY JINOYATLARGA QARSHI KURASHISH DEPARTAMENTINING

QARORI

QOIDALARI

MAʼLUMOTLAR

MAʼLUMOTLAR

MAʼLUMOTLAR

MAʼLUMOTLAR

ROʻYXATI

Sugʻurtalovchilar (qayta sugʻurtalovchilar) va sugʻurta vositachilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida

Oʻzbekiston Respublikasining “ Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisida ”gi va “ Sugʻurta faoliyati toʻgʻrisida ”gi qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 2-sentabrdagi PQ-291-son “ Kapital bozorini rivojlantirishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida ”gi va 2024-yil 1-martdagi PQ-108-son “ Sugʻurta xizmatlari bozorini yanada rivojlantirishning kompleks chora-tadbirlari toʻgʻrisida ”gi qarorlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligi va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti qaror qiladi:

1. Sugʻurtalovchilar (qayta sugʻurtalovchilar) va sugʻurta vositachilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalari 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Ayrim idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar 2-ilovaga muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.

3. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oydan keyin kuchga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligining 2026-yil 3-iyundagi 3-son va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamentining 2026-yil 1-iyundagi 25-son qaroriga 1-ILOVA

Sugʻurtalovchilar (qayta sugʻurtalovchilar) va sugʻurta vositachilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat

Mazkur Qoidalar sugʻurtalovchilar (qayta sugʻurtalovchilar) va sugʻurta vositachilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazoratni tashkil etish va amalga oshirish tartibini belgilaydi.

Mazkur Qoidalar talablari sugʻurtalovchilar (qayta sugʻurtalovchilar) va sugʻurta vositachilariga tatbiq qilinadi. Bunda sugʻurta agentlariga nisbatan mazkur Qoidalarda sugʻurtalovchilar (qayta sugʻurtalovchilar)ning xodimlari uchun belgilangan talablar qoʻllaniladi.

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Mazkur Qoidalar maqsadlarida quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

benefitsiar mulkdor — mijozga nisbatan pirovard nazoratni amalga oshiruvchi yoki uning mulkiga bevosita yoxud bilvosita egalik qiluvchi jismoniy shaxs(lar), shuningdek u(lar)ning manfaatlari yoʻlida pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiya amalga oshirilayotgan jismoniy shaxs;

ichki nazorat — sugʻurtalovchilar (qayta sugʻurtalovchilar) va sugʻurta vositachilarining mijozni lozim darajada tekshirish, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirish bilan bogʻliq tavakkalchiliklarni boshqarish, shubhali operatsiyalarni aniqlash hamda terrorchilik faoliyatida, terrorizmni moliyalashtirishda yoki ommaviy qirgʻin qurollarini tarqatishni moliyalashtirishda ishtirok etuvchi yoxud ishtirok etishda gumon qilinayotgan shaxslar bilan bogʻliq operatsiyalarni aniqlashga doir faoliyati;

ichki qoidalar — sugʻurtalovchilar (qayta sugʻurtalovchilar) va sugʻurta vositachilari, shu jumladan, ularning filiallarida ichki nazoratni tashkil etish va amalga oshirish tartibini belgilab beruvchi ichki hujjatdir;

ichki nazorat tizimi — mazkur Qoidalar va ichki hujjatlar bilan belgilangan maqsadlarga erishish va vazifalarni bajarishga qaratilgan masʼul shaxs hamda sugʻurtalovchilar (qayta sugʻurtalovchilar) va sugʻurta vositachilarining xatti-harakatlari yigʻindisi;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasida xalqaro hamkorlikda ishtirok etmaydigan davlatlar — Jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish boʻyicha moliyaviy choralar ishlab chiquvchi guruhning rasmiy bayonotlarida xalqaro moliyaviy tizimga xavf tugʻdiruvchi hamda jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish tizimlarida strategik kamchiliklari mavjud deb belgilangan davlatlar va hududlar;

mijozni identifikatsiyalash — mijozni lozim darajada tekshirish maqsadida mijoz toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni ular tomonidan taqdim etilgan hujjatlar, ochiq manbalar va maʼlumotlar bazalarida mavjud boʻlgan qoʻshimcha tasdiqlangan maʼlumotlar asosida aniqlash;

mijozning benefitsiar mulkdorini identifikatsiyalash — qonunchilik hujjatlari bilan belgilangan taʼsis hujjatlari (ustav va (yoki) taʼsis shartnomasi, nizom) asosida mulk va boshqaruv tuzilmasini oʻrganish orqali mijozning mulkdori yoki uni nazorat qiluvchi yuridik shaxsni aniqlash;

yuridik shaxsni tashkil etmagan chet el tuzilmasi — chet davlatning qonunchilik hujjatlariga muvofiq yuridik shaxs tashkil etmagan holda tashkil etilgan va oʻz ishtirokchilarining (paychilarning, ishonch bildiruvchilarning yoki boshqa shaxslarning) yoxud boshqa benefitsiarlarning manfaatlarini koʻzlab daromad (foyda) olishga qaratilgan faoliyatni amalga oshirish huquqiga ega boʻlgan tashkiliy tuzilmadir (fondlar, sherikliklar, shirkatlar, trastlar, jamoaviy investitsiyalar va (yoki) ishonchli boshqaruvning boshqa shakllari);

mijoz — pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyani amalga oshirish boʻyicha sugʻurtalovchi (qayta sugʻurtalovchi) yoki sugʻurta vositachisining xizmatidan foydalanayotgan jismoniy yoki yuridik shaxs;

yuqori mansabdor shaxslar — chet davlatning qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi, maʼmuriy yoki sud organida, shu jumladan harbiy tuzilmalarida yoxud xalqaro tashkilotda doimiy, vaqtincha yoki maxsus vakolat boʻyicha tayinlanadigan yoki saylanadigan, tashkiliy-boshqaruv vazifalarini bajaruvchi va yuridik ahamiyatga ega boʻlgan harakatlarni sodir etishga vakolatli shaxslar, shuningdek chet davlat korxonalarining yuqori martabali rahbarlari, chet davlatning taniqli siyosatchilari va siyosiy partiyalarining taniqli aʼzolari (shu jumladan sobiq);

yuqori mansabdor shaxslarga yaqin boʻlgan shaxslar — yuqori mansabdor shaxslar bilan ijtimoiy va kasbiy jihatdan chambarchas bogʻliq boʻlgan shaxslar;

terrorchilik faoliyatida ishtirok etayotgan yoki ishtirok etishda gumon qilinayotgan shaxs — terrorchilik faoliyatida ishtirok etayotgan yoxud ishtirok etishda gumon qilinayotgan yuridik yoki jismoniy shaxs, terrorchilik faoliyatini amalga oshirayotgan yoxud amalga oshirishda gumon qilinayotgan tashkilotning bevosita yoki bilvosita mulkdori boʻlgan yoxud uni nazorat qilayotgan yuridik yoki jismoniy shaxs, shuningdek terrorchilik faoliyatini amalga oshirayotgan yoki amalga oshirishda gumon qilinayotgan jismoniy shaxsning yoxud tashkilotning mulkidagi yoki nazorati ostidagi yuridik shaxs;

ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishda ishtirok etayotgan yoki ishtirok etishda gumon qilinayotgan shaxs — Oʻzbekiston Respublikasi tomonidan tan olingan, ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishning oldini olishga qaratilgan Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashining tegishli rezolyutsiyalari hamda boshqa xalqaro-huquqiy hujjatlari bilan belgilangan jismoniy yoki yuridik shaxs;

mijozni lozim darajada tekshirish — mijozni va u qaysi shaxslar nomidan ish koʻrayotganini tekshirish, mijozning benefitsiar mulkdorini identifikatsiyalash, shuningdek mijoz tomonidan amalga oshiriladigan amaliy ish munosabatlari va operatsiyalarni, ularning bunday mijoz va uning faoliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga muvofiqligini tekshirish maqsadida doimiy asosda oʻrganishlarni oʻtkazish;

tashkilot — qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda sugʻurtalovchi (qayta sugʻurtalovchi) yoki sugʻurta vositachisi faoliyatini amalga oshiruvchi shaxs;

xabar qilinishi lozim boʻlgan operatsiyalar — ichki nazoratni oʻtkazish davomida tashkilot tomonidan shubhali deb topilgan sodir etilayotgan va tayyorlanayotgan pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalar;

offshor hudud — imtiyozli soliq rejimini taqdim qiluvchi va (yoki) moliyaviy operatsiyalarni amalga oshirishda ular haqidagi maʼlumotlarni oshkor etmaslikni va taqdim qilmaslikni koʻzda tutuvchi davlatlar va hududlar;

Roʻyxat — terrorizmga, ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishga qarshi kurashishni amalga oshiruvchi davlat organlari va Oʻzbekiston Respublikasining boshqa vakolatli organlaridan taqdim etilayotgan maʼlumotlar, shuningdek chet davlatlarning vakolatli organlari va xalqaro tashkilotlaridan rasmiy kanallar orqali taqdim etilayotgan maʼlumotlar asosida maxsus vakolatli davlat organi tomonidan tuzilgan terrorchilik faoliyatida yoki ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishda ishtirok etayotgan yoki ishtirok etishda gumon qilinayotgan shaxslar roʻyxati;

shubhali operatsiya — pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq, tayyorlash, sodir etish jarayonida boʻlgan yoki sodir etib boʻlingan, mazkur Qoidalarni amalga oshirishda tashkilotda jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va (yoki) ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirish maqsadida amalga oshirilganligi toʻgʻrisida shubha paydo boʻlgan operatsiya;

operatsiyalarni toʻxtatib turish — mijozning pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulkini koʻchirish, konversiyalash, oʻzga shaxslarga egalik qilish va foydalanish uchun berish, shuningdek yuridik ahamiyatga ega boʻlgan boshqa harakatlarni bajarish toʻgʻrisidagi topshiriqnomalari ijrosini toʻxtatib turish;

pul mablagʻlarini yoki boshqa mol-mulkni ishga solmay toʻxtatib qoʻyish — pul mablagʻlarini yoki boshqa mol-mulkni oʻtkazishni, konversiyalashni, tasarruf etishni yoxud koʻchirishni taqiqlash;

tavakkalchilik — mijozlar tomonidan jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirish maqsadida operatsiyalarni amalga oshirish tavakkalchiligi;

maxsus vakolatli davlat organi — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti;

uchinchi tomon — Oʻzbekiston Respublikasi yoki xorijiy davlatning vakolatli davlat organlari tomonidan taqdim etilgan shaxsga doir maʼlumotlarning haqiqiyligini tasdiqlash boʻyicha xizmatlar koʻrsatuvchi tashkilotlar;

operatsiya ishtirokchilari — mijozlar (shu jumladan, taʼsischilar, aksiyadorlar va boshqa ishtirokchilar) va ularning vakillari hamda mijozning operatsiyada ishtirok etuvchi hamkorlari.

2. Ichki nazoratning maqsadlari quyidagilardan iborat:

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga yoʻnaltirilgan pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalarni samarali aniqlash va oldini olish;

tashkilotning qasddan yoki qasddan boʻlmagan jinoiy faoliyatga jalb qilinishiga yoʻl qoʻymaslik;

tashkilot faoliyatida jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirish tavakkalchiliklarini aniqlash, baholash, hujjatlar bilan qayd etish va kamaytirish;

tashkilot tomonidan jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablariga qatʼiy rioya etilishini taʼminlash.

3. Ichki nazoratning vazifalari (sugʻurtalovchi sugʻurta agenti ishtirokida yoki uning ishtirokisiz sugʻurta shartnomalari tuzishidan qatʼi nazar) quyidagilardan iborat:

oʻz tavakkalchiliklarini aniqlash, baholash, hujjatlar bilan qayd etish va kamaytirish boʻyicha tegishli choralarni koʻrish;

qonunchilik hujjatlari, mazkur Qoidalar va tashkilotning ichki qoidalariga muvofiq mijozlarni lozim darajada tekshirish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish;

benefitsiar mulkdorlarni identifikatsiyalash, ularning shaxsini oʻrganish boʻyicha mumkin boʻlgan choralarni koʻrish va operatsiyalarni amalga oshirishda foydalaniladigan pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulklarning manbasini aniqlash;

mazkur Qoidalar va ichki qoidalarda belgilangan tartibda shubhali operatsiyalarni aniqlash;

ichki nazoratni amalga oshirish davomida aniqlangan va xabar qilinishi lozim boʻlgan shubhali operatsiyalar haqidagi axborotlarni (hujjatlarni) maxsus vakolatli davlat organiga oʻz vaqtida taqdim etish;

yuqori mansabdor shaxslar, ularning oila aʼzolari va yuqori mansabdor shaxslarga yaqin boʻlgan shaxslarning amalga oshirayotgan operatsiyalarini chuqur monitoring qilish;

Roʻyxat bilan solishtirish orqali operatsiya ishtirokchilari orasida terrorchilik faoliyatida yoki ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishda ishtirok etayotgan yoki ishtirok etishda gumon qilinayotgan shaxslarni aniqlash;

maxsus vakolatli davlat organining qoʻshimcha maʼlumotlarni taqdim etish toʻgʻrisidagi soʻrovlarini hamda mijozlarning pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalarini toʻxtatib turish haqidagi koʻrsatmalarini oʻz vaqtida bajarish;

Roʻyxatga kiritilgan shaxslarning operatsiyalarini toʻxtatib turish va (yoki) pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulkini ishga solmay toʻxtatib qoʻyish;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish bilan bogʻliq maʼlumotlarning maxfiyligini taʼminlash;

operatsiyalar toʻgʻrisidagi axborotni, shuningdek, identifikatsiyalash maʼlumotlarini va mijozlarni lozim darajada tekshirishga doir materiallarning qonunchilik hujjatlarida belgilangan muddatlar mobaynida saqlanishini taʼminlash;

tashkilot rahbariyatini tegishli qarorlar qabul qilish uchun zarur boʻlgan ishonchli axborot va materiallar bilan tezkor va muntazam taʼminlab borish;

operatsiyalarning anonimligini oshiruvchi yangi texnologiyalar yordamida qonunga xilof ish qilish, xususan, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va (yoki) ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirish uchun tashkilot xizmatlaridan foydalanish tahdidining oldini olishga qaratilgan zarur boʻlgan tadbirlarni qoʻllash;

shubhali operatsiyalarni amalga oshirish yoki amalga oshirishga urinishlar, shubhali operatsiyalarni amalga oshirgan operatsiya ishtirokchilari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bazasini shakllantirish, shuningdek, qonunchilik hujjatlariga muvofiq bunday axborotni davlat organlari va boshqa tashkilotlar bilan oʻzaro almashib borish;

soʻrovlar boʻyicha mijozlar bazasidan Roʻyxat bilan solishtirish orqali terrorchilik faoliyatini moliyalashtirishga va (yoki) ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga aloqador shaxslarni aniqlash.

2-bob. Ichki nazorat tizimini tashkil etish

4. Ichki nazorat tizimi tashkilotning faoliyat koʻrsatish xususiyatlari, faoliyatining asosiy yoʻnalishlari, mijozlar va ularning operatsiyalari bilan bogʻliq mijozlar bazasi va tavakkalchilik xavfi darajasini hisobga olgan holda tashkil etiladi. Bunda ichki nazorat tizimi tashkilotning Oʻzbekiston Respublikasi hududida hamda uning tashqarisida joylashgan alohida boʻlinmalarining (shuʼba, vakolatxona, filial, boʻlim va boshqalar) jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha faoliyatini nazarda tutishi lozim.

5. Ichki nazorat tizimini tashkil etish maqsadida tashkilot rahbarining buyrugʻi bilan rahbarning oʻrinbosarlari orasidan mazkur Qoidalarga rioya etilishiga masʼul boʻlgan shaxs (bundan buyon matnda masʼul shaxs deb yuritiladi) tayinlanadi.

Masʼul shaxs bevosita tashkilot rahbariga hisobdordir va tashkilotning boshqa tarkibiy boʻlinmalaridan mustaqil faoliyat yuritadi, shuningdek, lavozimlarni qoʻshib olib borishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

6. Tashkilot har yili 10-yanvarga qadar mazkur Qoidalarning 1-ilovasiga muvofiq masʼul shaxs(lar) haqidagi va mazkur Qoidalar talablarining bajarilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni Oʻzbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligiga (bundan buyon matnda Agentlik deb yuritiladi) pochta aloqasi vositalari orqali yoki elektron shaklda taqdim etadi.

Masʼul shaxs oʻzgargan taqdirda tashkilot yangi tayinlangan masʼul shaxs toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni u tayinlanganidan keyingi ish kunidan kechiktirmay taqdim etishi shart.

Tashkilot belgilangan tartibda litsenziya olgandan keyin bir oy muddatda masʼul shaxs tayinlanishini taʼminlashi va Agentlikka masʼul shaxs toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yuqorida belgilangan tartibda yuborishi shart.

Agentlik har yili 20-yanvarga qadar tashkilotlardan olingan masʼul shaxslarning roʻyxatlarini maxsus vakolatli davlat organiga taqdim etadi va ushbu roʻyxatlardagi oʻzgarishlar toʻgʻrisida besh ish kuni mobaynida maxsus vakolatli davlat organini xabardor qilishni taʼminlaydi.

7. Tashkilot:

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi xalqaro talablarni bajarmaydigan yoki yetarli darajada bajarmaydigan davlatlarda joylashgan oʻzining chet eldagi alohida boʻlinmalari tomonidan ushbu sohadagi xalqaro standartlarga rioya qilinishiga eʼtibor qaratishi;

oʻzining xorijdagi alohida boʻlinmalaridan mazkur boʻlinmalar joylashgan mamlakat qonunchiligidagi taqiqlar tufayli jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha tegishli tadbirlarni amalga oshirish mumkin boʻlmagan holatlar toʻgʻrisida bosh ofisni xabardor qilishni talab qilishi hamda bu haqida Agentlik va maxsus vakolatli davlat organiga xabar berishi;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirish maqsadida texnologik yutuqlardan foydalanishning oldini olishga qaratilgan choralarni koʻrishi shart.

8. Tashkilotlar mazkur Qoidalar talablaridan kelib chiqib, quyidagilar aks etgan ichki qoidalarni ishlab chiqishlari va tasdiqlashlari lozim:

tavakkalchiliklarni aniqlash, baholash, monitoring qilish, kamaytirish va hujjatlashtirishga doir choralarni amalga oshirish tartibi;

mijozlarni va ularning benefitsiar mulkdorlarini lozim darajada tekshirish, shuningdek mijozlar operatsiyalarining muntazam nazoratini amalga oshirish qoidalari;

zarur axborotni rasmiylashtirish va uning maxfiyligini taʼminlash tartibi;

shubhali operatsiyalarni aniqlash tartibi, shuningdek bunday operatsiyalar toʻgʻrisidagi xabarlarni tayyorlash va maxsus vakolatli davlat organiga yuborish tartibi;

Roʻyxatga kiritilgan shaxslarning operatsiyalarini aniqlash hamda ushbu operatsiyalarni kechiktirmasdan va oldindan xabar qilmasdan toʻxtatib turish (yuridik yoki jismoniy shaxsning hisobvaragʻiga tushgan pul mablagʻlarini hisobga kiritish boʻyicha operatsiyalar bundan mustasno) va (yoki) pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulkini ishga solmay toʻxtatib qoʻyish tartibi;

kadrlarni tayinlash, tayyorlash va oʻqitishga, shu jumladan ularning ishchanlik obroʻsi va malakasiga qoʻyiladigan talablar;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirish maqsadida texnologik yutuqlardan foydalanishning oldini olishga qaratilgan choralar;

yuqori mansabdor shaxslar, ularning oila aʼzolari va yuqori mansabdor shaxslarga yaqin boʻlgan shaxslar bilan amaliy ish munosabatlarini oʻrnatish hamda ular tomonidan oʻtkaziladigan operatsiyalarni monitoring qilish tartibi;

yuqori tavakkalchilik darajasi toifasiga kiritilgan mijozlarning hisobini yuritish hamda bunday mijozlarning operatsiyalarini monitoring qilish tartibi;

maxsus vakolatli davlat organining qoʻshimcha maʼlumotlarni taqdim etish haqidagi soʻrovlarini va mijozlarning pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalarini toʻxtatib turish haqidagi koʻrsatmasini oʻz vaqtida bajarish boʻyicha choralar;

masʼul shaxsning ichki nazorat boʻyicha sugʻurta agentlari bilan oʻzaro ishlash tartibi;

qonunchilikka zid boʻlmagan boshqa qoidalar.

9. Tashkilotning nazorati ostida yoki sezilarli taʼsiri doirasida bitta yoki bir nechta pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalarni amalga oshiruvchi tashkilotlar boʻlgan taqdirda ichki qoidalar guruhiy yondashuv asosida ishlab chiqilishi va quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va (yoki) ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirish bilan bogʻliq tavakkalchiliklarni boshqarish va mijozlarni lozim darajada tekshirish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlarni almashish qoidalari va tartib-taomillari;

komplayens nazorati, audit va (yoki) jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va (yoki) ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish funksiyalarining muvofiqligini guruh darajasida taʼminlash;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va (yoki) ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish maqsadlari uchun zarur boʻlgan hollarda filiallardan va shuʼba korxonalardan ularning mijozlari, hisobvaraqlari va operatsiyalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni olishni taʼminlash;

maxfiylikni va maʼlumotlardan foydalanishni yetarli darajada himoya qilish.

10. Tashkilotlarning ichki qoidalari jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashishga oid qonunchilik va mazkur Qoidalar talablariga muvofiq boʻlishi, shuningdek aniqlangan tavakkalchiliklar va ularni baholash hisobga olingan holda tuzilishi shart. Ichki qoidalar, ularga kiritiladigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar tashkilotning rahbari tomonidan tasdiqlanadi.

11. Tashkilotlarning chet eldagi alohida boʻlinmalari (mavjud boʻlganda) jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish borasidagi chora-tadbirlarni amalga oshirishda ular joylashgan mamlakat talablariga rioya qilishlari lozim, mazkur talablar Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligining talablaridan farq qilgan taqdirda, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasidagi xalqaro standartlarni qoʻllashi lozim.

12. Tashkilot oʻz tashkiliy tuzilmasining oʻziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda masʼul shaxs boshchilik qiladigan jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha alohida tarkibiy boʻlinmani tashkil qilishi yoki belgilashi mumkin.

Mazkur tarkibiy boʻlinma tashkilotning ichki hujjatlariga muvofiq tasdiqlanadigan nizom asosida faoliyat yuritadi va ushbu nizom tarkibiy boʻlinmaga nisbatan quyidagi talablarni aks ettirishi kerak:

maqsad va vazifalari;

tashkilotning boshqa boʻlinmalaridan mustaqil boʻlishini taʼminlash usullari;

tashkilotning rahbariyati, kuzatuv kengashi, boshqaruvi va qoʻmitalari, tashkilotning boshqa boʻlinmalari, shu jumladan ichki audit xizmati, chet eldagi alohida boʻlinmalari hamda sugʻurta agentlari bilan oʻzaro munosabatlari;

oʻz funksiyalarini bajarish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlarni olishga doir huquqlar, shuningdek mazkur maʼlumotlarni taqdim etish masalalari boʻyicha hamkorlik qilish yuzasidan tashkilotning boshqa boʻlinmalari, shuʼba korxonalari, chet eldagi alohida boʻlinmalari va sugʻurta agentlarining (sugʻurtalovchi uchun) majburiyati;

olingan maʼlumotlarni tashkilotning rahbariga va zarur boʻlganda kuzatuv kengashiga taqdim etish tartibi;

tashkilotning rahbariga jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha hisobotni taqdim qilish majburiyati;

qonunchilik hujjatlari va ichki qoidalar talablarining buzilish holatlarini oʻrganishni amalga oshirish tartibi;

tashkilot rahbariyatiga qonunchilik hujjatlari yuzasidan maslahatlar berish, shuningdek, mazkur sohadagi oʻzgarishlar toʻgʻrisida xabardor qilish majburiyati;

tashkilot xodimlarini tanlash boʻyicha malaka talablari va tartibi;

tarkibiy boʻlinma xodimlarining malaka oshirish boʻyicha maxsus kurslarda muntazam ravishda (yiliga kamida bir marta) oʻqib borish majburiyati.

13. Tashkilot boʻlinmalari xodimlarining masʼul shaxs (tarkibiy boʻlinma boshligʻi va uning xodimlari) bilan oʻzaro munosabatlari tartibi tashkilotning ichki hujjatlari bilan belgilanadi.

14. Masʼul shaxsga va (yoki) jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha tarkibiy boʻlinma xodimlariga (tarkibiy boʻlinma mavjud boʻlsa) ishchanlik obroʻsi va malakasiga doir mazkur bandda nazarda tutilgan talablar qoʻyiladi.

Ishchanlik obroʻsiga doir talablar quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

iqtisodiy sohadagi jinoyatlar, boshqaruv tartibiga qarshi jinoyatlar hamda jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirish bilan bogʻliq jinoyatlar uchun tugallanmagan yoki olib tashlanmagan sudlanganlik holatlarining mavjud emasligi;

tashkilotning, moliya (kredit) tashkilotining iqtisodiy ahvoli yomonlashishiga yoki uning bankrot boʻlishiga, litsenziyasi bekor qilinishiga olib kelgan harakatlar sodir etishga va (yoki) harakatsizlikka aloqadorligi toʻgʻrisidagi dalillarning mavjud emasligi.

Malaka talablari quyidagilardan iborat:

a) masʼul shaxsga — tarkibiy boʻlinma boshligʻiga:

oliy maʼlumotli boʻlish va sugʻurta sohasida rahbarlik lavozimlarida 2 yildan kam boʻlmagan ish tajribasiga ega boʻlish, oliy maʼlumot mavjud boʻlmaganda — ushbu sohada (texnik va xizmat koʻrsatuvchi xodimlar lavozimlaridagi ish tajribasidan tashqari) uch yildan kam boʻlmagan ish tajribasiga ega boʻlish;

Oʻzbekiston Respublikasining jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha qonunchiligini hamda ushbu sohadagi xalqaro standartlarni, shuningdek tashkilot faoliyatining oʻziga xos xususiyatlarini bilish;

b) tarkibiy boʻlinma xodimlariga:

oliy maʼlumotli boʻlish va sugʻurta sohasida texnik va xizmat koʻrsatish lavozimlaridan tashqari 2 yildan kam boʻlmagan ish tajribasiga ega boʻlish, oliy maʼlumot mavjud boʻlmaganda — ushbu sohada (texnik va xizmat koʻrsatuvchi xodimlar lavozimlaridagi ish tajribasidan tashqari) uch yildan kam boʻlmagan ish tajribasiga ega boʻlish;

tashkilot faoliyatining oʻziga xos xususiyatlarini bilish.

15. Masʼul shaxs quyidagi funksiyalarni bajaradi:

mazkur Qoidalarga muvofiq ichki nazorat jarayonini va mijozlarni lozim darajada tekshirishning joriy etilishi va amalga oshirilishini tashkil etadi;

tashkilot faoliyatining oʻziga xos xususiyatlaridan kelib chiqqan holda, ichki nazoratni amalga oshirish boʻyicha chora-tadbirlar dasturlarini ishlab chiqadi va tashkilot rahbariga tasdiqlash uchun kiritadi;

shubhali operatsiyalar, ularni bajarishga urinishlar toʻgʻrisidagi xabarlarning maxsus vakolatli davlat organiga oʻz vaqtida yuborilishini, shuningdek maxsus vakolatli davlat organining qoʻshimcha maʼlumotlarni taqdim etish haqidagi soʻrovlari va mijozlarning pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalarini toʻxtatib turish haqidagi koʻrsatmalarining bajarilishini taʼminlaydi;

ichki nazoratni amalga oshirish natijasida olingan tegishli maʼlumotlarni (materiallar, hujjatlar va boshqalar) yigʻish, rasmiylashtirish, saqlashni amalga oshiradi hamda ularning maxfiyligini taʼminlaydi;

Agentlik tomonidan maxsus vakolatli davlat organi bilan birgalikda nazorat oʻtkazish davomida tashkilot faoliyatida aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etadi hamda ichki nazorat tizimini tashkil etish boʻyicha monitoringni amalga oshiradi.

16. Masʼul shaxs quyidagi huquqlarga ega:

tashkilotning rahbarlari va xodimlaridan ichki nazoratni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan tashkiliy-boshqaruv, buxgalterlik va boshqa hujjatlarni talab qilib olish;

olingan hujjatlardan nusxa koʻchirish, ichki nazoratni amalga oshirish maqsadida tashkilotning elektron maʼlumotlar bazalarida, mahalliy hisoblash va avtomatlashtirilgan kompyuter tizimlarida saqlanayotgan fayl va boshqa yozuvlardan nusxalar olish;

xabar qilinishi lozim boʻlgan operatsiyalarga oid kelgusidagi xatti-harakatlar boʻyicha (shu jumladan, mijoz yoki operatsiya toʻgʻrisida qoʻshimcha axborot olish yoki mavjud axborotni tekshirish maqsadida oʻtkazilayotgan operatsiyani toʻxtatib turish boʻyicha) rahbariyatga takliflar kiritish.

Masʼul shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishlari mumkin.

17. Masʼul shaxs quyidagilarga majbur:

oʻz vakolati doirasida mazkur Qoidalar va ichki qoidalar bilan yuklatilgan maqsadlarga erishish va vazifalarni bajarish uchun zarur choralarni koʻrish;

mijozlarni lozim darajada tekshirish, shu jumladan doimiy monitoringni amalga oshirish va identifikatsiyalash hamda Roʻyxat bilan solishtirishni taʼminlash boʻyicha choralarni koʻrish;

mijozning faoliyatini (biznesini), uning mulki va boshqaruv tuzilmasini tushunish;

benefitsiar mulkdorlarni aniqlash, identifikatsiyalash va ularning shaxsini tekshirish boʻyicha tegishli choralarni koʻrish;

mijozni lozim darajada tekshirish materiallariga qoʻshib qoʻyiladigan barcha murakkab, gʻayrioddiy va yirik miqdordagi operatsiyalar, shuningdek iqtisodiy yoki qonuniy maqsadsizligi aniq boʻlgan operatsiyalarni amalga oshirish sxemalari boʻyicha lozim darajada tekshirish natijalari va xulosalarini yozma yoki elektron ravishda qayd etish;

shubhali operatsiyalar va ularni amalga oshirishga urinishlar aniqlanganda belgilangan tartibda maxsus vakolatli davlat organiga xabar berish;

maxsus vakolatli davlat organining mijozlarning pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyasini toʻxtatib turish haqidagi koʻrsatmalarini oʻz vaqtida bajarish;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurollarini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurash boʻyicha oʻquv kurslarida qatnashish va oʻquv kurslarida olingan maʼlumotlarni tashkilot xodimlariga yetkazish;

tavakkalchiliklarni aniqlash va baholash boʻyicha tegishli chora-tadbirlarni amalga oshirish, ushbu tavakkalchiliklarni hujjatlashtirish va ularni kamaytirish chora-tadbirlarini koʻrish;

ichki nazoratni amalga oshirish jarayonida olingan hujjatlarning saqlanishi va qaytarilishini taʼminlash;

olingan maʼlumotlarning maxfiyligiga rioya qilish;

qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlarni bajarish.

18. Mazkur Qoidalarning 15 — 17-bandlaridagi talablar tashkilotning jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha tarkibiy boʻlinmasining (agar mavjud boʻlsa) xodimlariga ham qoʻllaniladi.

19. Masʼul shaxs muntazam ravishda bir yilda kamida bir marta maxsus oʻquv kurslarida oʻqishi lozim.

Oʻqitish quyidagi yoʻnalishlar boʻyicha oʻtkazilishi lozim:

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari bilan tanishish;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashishning uslublari va zamonaviy usullarini oʻrganish;

ichki nazoratni amalga oshirish boʻyicha amaliy mashgʻulotlar;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish muammolariga bagʻishlangan konferensiyalar, seminarlar va boshqa tadbirlarda (mahalliy va xalqaro) ishtirok etish (imkoniyat darajasida).

20. Tashkilotning qolgan xodimlarini oʻqitish va malakasini oshirish masʼul shaxs tomonidan muntazam ravishda bir yilda kamida bir marta oʻtkaziladi.

Oʻqitish xodimlarning mansab vazifalaridan kelib chiqqan holda, quyidagi yoʻnalishlar boʻyicha oʻtkaziladi:

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari bilan xodimlarni tanishtirish;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashishning uslublari va zamonaviy usullarini oʻrganish;

ichki nazoratni amalga oshirish boʻyicha amaliy mashgʻulotlar.

Tashkilot tomonidan ichki nazorat qoidalarini muvaffaqiyatli amalga oshirilishining asosiy sharti bu — mazkur jarayonda har bir xodim oʻz vakolati doirasida qatnashishi nuqtayi nazaridan oʻqitilishidir.

21. Tashkilot har yili 1-fevralga qadar Agentlikka oʻzining jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha faoliyati toʻgʻrisida hisobot taqdim etadi.

3-bob. Mijozlarni lozim darajada tekshirish

22. Tashkilotlar mijozlarni lozim darajada tekshirish choralarini koʻrishlari kerak.

Mijozlarni lozim darajada tekshirish choralari barcha yangi mijozlar hamda tavakkalchilik darajasidan kelib chiqib mavjud mijozlarga nisbatan qoʻllaniladi.

Mijozni lozim darajada tekshirish quyidagi hollarda amalga oshirilishi kerak:

shaxsiy sugʻurta qilish yoki birgalikda sugʻurta qilish shartnomasini tuzishda — mijozni, sugʻurtalangan shaxsni, foyda oluvchini va benefitsiar mulkdorni;

operatsiya oʻtkazilayotgan kunda ekvivalenti 15 000 AQSh dollaridan oshgan miqdordagi bir martalik operatsiyalar (bitimlar) amalga oshirilganda;

qayta sugʻurta qilish shartnomasini tuzishda — mijozni va benefitsiar mulkdorni;

sugʻurta qilish yoki qayta sugʻurta qilish boʻyicha hamkorlik qilish toʻgʻrisida kelishuv, agentlik kelishuvi, tashkilot faoliyatini amalga oshirish bilan bogʻliq boʻlgan mablagʻlarni joylashtirish (qoʻyish) toʻgʻrisidagi shartnoma va boshqa xoʻjalik yoki fuqarolik-huquqiy shartnomalarni tuzishda — mijozni va benefitsiar mulkdorni.

Bunda, agar mijoz Oʻzbekiston Respublikasi rezidenti boʻlmasa, unda mijoz faoliyat yuritayotgan yoki yashayotgan davlatning jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasida xalqaro hamkorlikda ishtirok etishi haqidagi maʼlumotni aniqlash lozim boʻladi.

Mijozlarni lozim darajada tekshirishni oʻtkazish uchun quyidagilar ham asos boʻlishi mumkin:

amalga oshirilayotgan operatsiyalarning jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish yoki ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirish maqsadida ekanligiga har qanday shubhaning mavjudligi;

mijozni identifikatsiyalash uchun avval olingan maʼlumotlarning haqiqiy va toʻgʻri ekanligiga shubhaning mavjudligi.

23. Mijozni lozim darajada tekshirish boʻyicha koʻriladigan chora-tadbirlar quyidagilarni oʻz ichiga olishi shart:

ishonchli manba va hujjatlardan foydalangan holda (bunda, uchinchi tomon xizmatlaridan foydalanilishi mumkin) mijozni identifikatsiyalash va verifikatsiyalash;

tegishli hujjatlar asosida mijozning va u qaysi shaxslar nomidan ish koʻrayotgan boʻlsa, oʻsha shaxslarning shaxsini hamda vakolatlarini tekshirish;

mijozning benefitsiar mulkdorini identifikatsiyalash;

oʻrnatilgan amaliy ish munosabatlarining maqsadi va xarakterini oʻrganish;

mijoz tomonidan amalga oshiriladigan ish munosabatlari va operatsiyalarning bunday mijoz toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga, uning faoliyati maqsadi va xususiyatiga muvofiqligini tekshirish hamda pul mablagʻlari yoki mol-mulklarning kelib chiqish manbalarini aniqlash maqsadida doimiy asosda oʻrganish oʻtkazish.

Agar mijozning benefitsiar mulkdorini identifikatsiyalash imkoni boʻlmasa, tashkilot mijozning rahbarini identifikatsiyalashi lozim.

24. Tashkilot mijozni lozim darajada tekshirish boʻyicha mazkur Qoidalarning 23-bandida koʻrsatib oʻtilgan choralarni koʻrish bilan birga, mijoz yoki benefitsiar mulkdor sifatida qatnashayotgan yuqori mansabdor shaxslar, ularning oila aʼzolari va yuqori mansabdor shaxslarga yaqin boʻlgan shaxslarga nisbatan:

yuqori mansabdor shaxsning mavqeyi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni tekshirish va oʻtkazilayotgan operatsiyadagi pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulkning manbalarini aniqlash boʻyicha tegishli choralarni koʻrish;

yuqori mansabdor shaxs bilan amaliy ish munosabatlariga faqatgina tashkilot rahbari (oʻrinbosari) ruxsati bilan kirishish (yoki mavjud mijozlar uchun davom ettirish);

amaliy ish munosabatlarini monitoring qilib borishlari lozim.

Mijozni lozim darajada tekshirish imkoniyati mavjud boʻlmagan taqdirda, tashkilot mijoz bilan amaliy ish munosabatlariga kirishishni rad etishi va (yoki) mavjudlarini toʻxtatishi, shuningdek maxsus vakolatli davlat organiga shubhali operatsiya toʻgʻrisida xabar yuborishi shart.

Alohida hollarda, mavjud mijozning jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga aloqasi borligi haqida asoslantirilgan shubhalar mavjud boʻlganida va unga nisbatan mijozlarni lozim darajada tekshirish boʻyicha choralar amalga oshirilayotganligi oshkor boʻlishi mumkinligini inobatga olgan holda mijozlarni lozim darajada tekshirish boʻyicha choralarni amalga oshirmasdan maxsus vakolatli davlat organiga shubhali operatsiya haqida axborot yuborilishiga yoʻl qoʻyiladi.

25. Agar operatsiyaning taraflaridan biri jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasida xalqaro hamkorlikda ishtirok etmaydigan davlatlarda yoxud offshor hududlarda doimiy yashayotgan, turgan yoki roʻyxatga olingan, shuningdek tavakkalchiliklarning yuqori darajasi toifasiga kiritilgan shaxs boʻlganda, tashkilot mijozlarni lozim darajada tekshirishning kuchaytirilgan chora-tadbirlarini koʻrishi lozim.

26. Mijozni lozim darajada tekshirishning kuchaytirilgan chora-tadbirlariga quyidagilar kiradi:

mijoz haqida ochiq manbalar va maʼlumotlar bazalaridan qoʻshimcha tasdiqlangan maʼlumotlarni toʻplash va qayd etish, shuningdek mijoz va uning benefitsiar mulkdori haqidagi maʼlumotlarni tez-tez yangilash va verifikatsiyalash;

mijozdan u tomonidan amalga oshirilayotgan operatsiyalar boʻyicha pul mablagʻlarining manbalari haqida maʼlumot olish;

sugʻurta shartnomasini yoki avval tuzilgan sugʻurta shartnomalarini tuzish sabablari toʻgʻrisida maʼlumot olish;

tuzilgan sugʻurta shartnomalarining tahlili orqali, mijoz bilan amaliy ish munosabatlarini monitoring qilib borish.

27. Mijozlarni lozim darajada tekshirish boʻyicha chora-tadbirlar mijoz tomonidan taqdim etilgan maʼlumot va hujjatlar, shuningdek ochiq manbalardan olingan maʼlumotlar asosida amalga oshiriladi.

Mijoz tomonidan taqdim etilgan barcha hujjatlar taqdim etilgan sana holatiga koʻra haqiqiy boʻlishi kerak.

28. Mijozlarni lozim darajada tekshirish operatsiyalarni amalga oshirishning barcha bosqichlarida olib borilishi lozim.

Tashkilot benefitsiar mulkdorni aniqlash uchun mijoz boshqa shaxs nomidan harakat qilayotganligini aniqlashi kerak va shundan keyin mijoz qaysi shaxs nomidan ish koʻrayotgan boʻlsa, oʻsha shaxsni identifikatsiyalash va lozim darajada tekshirish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirishi lozim.

Mijoz yoki benefitsiar mulkdorni identifikatsiyalash bilan bir qatorda ular tomonidan qonunchilik hujjatlariga muvofiq taqdim etiladigan hujjatlardan foydalangan holda ularning operatsiyalarni amalga oshirishga boʻlgan vakolatlari tekshirilishi shart. Bunda naf oluvchini yoki benefitsiar mulkdorni identifikatsiyalash sugʻurta shartnomalari boʻyicha toʻlovlar amalga oshirilishidan avval oʻtkazilishi shart.

29. Yuqori mansabdor shaxslarga hayotni sugʻurta qilish boʻyicha sugʻurta xizmatlari koʻrsatilganda tashkilot mijozlarni lozim darajada tekshirish boʻyicha chora-tadbirlarni hamda sugʻurta shartnomasida koʻrsatilgan naf oluvchini identifikatsiyalashni amalga oshirishi lozim.

Har qanday holatda ham naf oluvchini identifikatsiyalash sugʻurta tovonining (sugʻurta toʻlovining) toʻlanishidan oldin amalga oshiriladi.

Hayotni sugʻurta qilish shartnomalari (sugʻurta polislari) bilan bogʻliq hollarda tashkilotlar benefitsiar mulkdorlarni aniqlash uchun oqilona choralarni koʻrishi kerak. Ushbu choralar eng kechi bilan sugʻurta tovoni (sugʻurta toʻlovi) amalga oshirilishidan oldin amalga oshirilishi lozim.

Yuqori tavakkalchilik darajasi aniqlangan hollarda, tashkilot sugʻurta tovonini (sugʻurta toʻlovini) toʻlashdan oldin oʻz rahbariyatini xabardor qilishi, sugʻurta qildiruvchi bilan butun biznes munosabatlarini sinchkovlik bilan tekshirishi hamda maxsus vakolatli davlat organiga shubhali operatsiya haqida (agar mavjud boʻlsa) xabar yuborishi zarur.

30. Mijoz xizmat koʻrsatish boʻyicha shartnoma tuzish uchun murojaat qilganda tashkilotlar quyidagilarga majburdirlar:

mazkur Qoidalar va jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashishga oid qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiq operatsiya boʻyicha mijozni va (yoki) foyda oluvchini identifikatsiyalash;

mijozning avvalgi hisobot davri (oy, yilning choragi, yarim yillik, yil) mobaynida amalga oshirgan operatsiyalarini, agar bunday operatsiyalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mavjud boʻlsa, oʻrganib chiqish;

operatsiyaning turini hamda uning yuridik shaxs boʻlgan mijozning taʼsis hujjatlarida belgilangan faoliyat maqsadi va turiga muvofiqlilik darajasini aniqlash;

operatsiyaning turini hamda uning jismoniy shaxs boʻlgan mijozning davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnomasida koʻrsatilgan faoliyat maqsadi va turiga muvofiqlilik darajasini aniqlash.

31. Mijoz va mijozning benefitsiar mulkdorini identifikatsiyalash mazkur Qoidalarning 2 va 3-ilovalarida nazarda tutilgan maʼlumotlar, shuningdek operatsiya va boshqa bitimlarning bajarilishi uchun asos hisoblanuvchi hujjatlar hamda boshqa zarur maʼlumotlar asosida amalga oshiriladi.

32. Jismoniy shaxs boʻlgan mijozni identifikatsiyalash uning shaxsini tasdiqlovchi hujjati (pasport, identifikatsiya ID-kartasi yoki ularga tenglashtirilgan hujjatlar) asosida amalga oshiriladi.

Agar mijoz yakka tartibdagi tadbirkor boʻlsa, uning davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnomasi ham oʻrganilishi kerak.

Mijozni identifikatsiyalashda yuqoridagi hujjatlarning Oʻzbekiston Respublikasi Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali va “Ijtimoiy karta” mobil ilovasida joriy etilgan unifikatsiyalangan raqamli servislari ham majburiy tartibda qabul qilinadi.

33. Yuridik shaxs boʻlgan mijozni identifikatsiyalashda va (yoki) lozim darajada tekshirishda davlat roʻyxatiga olinganligi, rahbarlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, shuningdek taʼsis hujjatlarida koʻrsatilgan maʼlumotlar tekshirilishi kerak.

Koʻrsatilgan hujjatlarni tadbirkorlik subyektlarini davlat roʻyxatiga olish va hisobga qoʻyish avtomatlashtirilgan tizimi orqali yoki ushbu tizimdan axborot olishning imkoni boʻlmaganda, bevosita mijozdan olish mumkin.

Agar yuridik shaxs boʻlgan mijoz nomidan qonunchilik hujjatlariga muvofiq jismoniy shaxs ish koʻrayotgan boʻlsa, tashkilot mijozdan ushbu jismoniy shaxsni identifikatsiyalash boʻyicha ham maʼlumotlarni olishi lozim.

34. Tashkilot yuridik shaxs boʻlgan mijozni yanada batafsil oʻrganish va uning faoliyati mazmuni, mulki va boshqaruv tuzilmasini tushunish maqsadida quyidagilarga alohida eʼtibor qaratishi lozim:

mijozning taʼsischilari (jamiyat aksiyalarining kamida 10 foiziga ega boʻlgan aksiyadorlari, ishtirokchilari) tarkibiga hamda mijozning ustav fondi (kapitali)ning 10 foizidan ortiq ulushiga egalik qilayotgan shaxslarni aniqlashga;

mijozning boshqaruv organlari tuzilmasiga va ularning vakolatlariga;

mijozning ustav fondi (kapitali)ning roʻyxatga olingan miqdoriga.

35. Yuridik shaxsni tashkil etmagan chet el tuzilmalariga nisbatan mazkur Qoidalar bilan yuridik shaxs boʻlgan mijozlar uchun oʻrnatilgan talablar qoʻllaniladi.

36. Tashkilot mijoz tomonidan taqdim etilgan axborotni quyidagi yoʻllar orqali tekshirish huquqiga ega:

davlat organlari va boshqa tashkilotlardan mijoz toʻgʻrisida olingan maʼlumotlardan foydalanish;

mijozning avvalgi tashkilot bilan oʻzaro munosabatlarini oʻrganish;

mijozning ishchanlik obroʻsi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yigʻish.

Mijozni lozim darajada tekshirishni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan identifikatsiyalash va boshqa maʼlumotlar tashkilot tomonidan yiliga kamida bir marta yangilanishi lozim.

37. Agar tashkilot mijozni va (yoki) benefitsiar mulkdorni avval mazkur Qoidalarga muvofiq indentifikatsiyalagan boʻlsa, tashkilot tomonidan ularni qayta identifikatsiyalash majburiy hisoblanmaydi.

38. Davlat organlari va idoralariga nisbatan mijozlarni lozim darajada tekshirish chora-tadbirlarini oʻtkazish talab qilinmaydi.

39. Tashkilot quyidagi hollarda mijozga operatsiyalarni amalga oshirishni rad etadi:

mijozning boshqaruv organi yoki mijozning nomidan qonunchilik hujjatlariga muvofiq ish koʻrayotgan shaxs joylashgan yeri (pochta manzili) boʻyicha mavjud boʻlmaganida;

jismoniy shaxs boʻlgan mijoz oʻzining doimiy yoki vaqtinchalik yashash joyi (shaxsni tasdiqlovchi hujjat maʼlumotlariga muvofiq) boʻyicha mavjud boʻlmaganida;

atayin notoʻgʻri boʻlgan hujjatlar taqdim etilganda yoki qonunchilikka muvofiq soʻraladigan hujjatlar taqdim etilmaganda;

mijoz va (yoki) benefitsiar mulkdorni lozim darajada tekshirish choralarini yakunlash imkoni boʻlmaganda;

qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa hollarda.

Mijozlarga operatsiyani amalga oshirish rad etilgan taqdirda tashkilot shubhali operatsiya sifatida bunday operatsiyalar haqida maxsus vakolatli davlat organiga xabar yuborishi kerak.

4-bob. Tavakkalchilik darajasini aniqlash va baholash

40. Tashkilotlar jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirish yuzasidan ehtimol tutilgan tavakkalchiliklarni oʻrganishni, tahlil qilishni va aniqlashni oʻz faoliyatida tizimli ravishda, yiliga kamida bir marta amalga oshirishi hamda oʻrganish natijalarini hujjatlar bilan qayd etishi shart.

Tashkilotlar tavakkalchilik darajasini monitoring qilishi hamda uni pasaytirish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqishi va amalga oshirishi kerak.

Tavakkalchilik darajasi mijozning faoliyati va amalga oshiradigan operatsiyalari turlarini inobatga olgan holda mijoz taqdim qilgan maʼlumotlar, mazkur Qoidalarda belgilangan mezonlar hamda mijozni lozim darajada tekshirish natijalari asosida masʼul shaxs tomonidan aniqlanadi va baholanadi.

Mazkur bandning uchinchi xatboshisida belgilangan talablar asosida mijozga operatsiyalarni bajarishning tegishli (yuqori yoki quyi) tavakkalchilik darajasi beriladi.

Tavakkalchiliklarni baholash natijalari yozma yoki elektron ravishda rasmiylashtirilishi va maxsus vakolatli davlat organiga taqdim etilishi lozim.

41. Yuqori darajadagi tavakkalchilik toifasiga oldindan quyidagi mezonlarga toʻgʻri keladigan operatsiya ishtirokchilari kiritilishi va ularga nisbatan kuchaytirilgan eʼtibor qaratilishi lozim:

Roʻyxatga kiritilgan shaxslar yoki Roʻyxatga kiritilgan shaxsning nazoratidagi shaxslar, Roʻyxatga kiritilgan tashkilotning bevosita yoxud bilvosita mulkdori boʻlgan yoki uni nazorat qiluvchi shaxslar;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasida xalqaro hamkorlikda ishtirok etmaydigan davlatda yoxud offshor hududda doimiy yashayotgan, turgan yoki roʻyxatga olingan shaxslar;

norezidentlar ;

haqiqatda joylashgan joyi taʼsis yoki roʻyxatga olish hujjatlarida koʻrsatilgan manzilga toʻgʻri kelmaydigan yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlar;

benefitsiar mulkdori mazkur bandning ikkinchi va (yoki) uchinchi xatboshilarida koʻrsatilgan shaxs hisoblangan tashkilotlar;

muntazam ravishda (uch oy ichida ikki martadan ortiq) shubhali operatsiyalarni amalga oshiruvchi mijozlar;

yuqori mansabdor shaxslar, ularning oila aʼzolari va yuqori mansabdor shaxslarga yaqin boʻlgan shaxslar;

masʼul shaxsda asosli shubha uygʻotadigan moliyaviy operatsiyalarni amalga oshiruvchi boshqa shaxslar.

42. Mijoz tomonidan amalga oshiriladigan operatsiyalarning tavsifi oʻzgarishiga qarab, tashkilot zarur boʻlganda u bilan ishlash boʻyicha tavakkalchilik darajasini qayta koʻrib chiqishi lozim.

Tashkilot barcha murakkab, gʻayrioddiy yirik operatsiyalarga, shuningdek aniq iqtisodiy yoki qonuniy maqsadga ega boʻlmagan operatsiyalarni amalga oshirishning sxemalariga kuchaytirilgan eʼtibor qaratishi kerak. Ushbu operatsiyalarga nisbatan amalga oshirilgan chora-tadbirlar natijalari haqidagi maʼlumot tashkilot rahbariyatiga taqdim qilinishi lozim.

43. Tashkilot jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirish maqsadida texnologik yutuqlardan foydalanishga yoʻl qoʻymaslik boʻyicha choralarni koʻrishi lozim. Ushbu maqsadda tashkilot xizmatlarning yangi turlari va yangi ish amaliyotini ishlab chiqishi, shuningdek yangi yoki rivojlanayotgan texnologiyalardan foydalanish natijasida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan tavakkalchilik darajalarini aniqlashi va baholashi kerak.

Bunday tavakkalchilikning baholanishi xizmatlarning yangi turlari, yangi ish amaliyotining ishga tushirilishi yoxud yangi yoki rivojlanayotgan texnologiyalardan foydalanishdan avval oʻtkazilishi lozim.

Bunda, mazkur tavakkalchiliklarni aniqlash va baholash tashkilotning yangi xizmat turlarini (yangi texnologiyalarni) bevosita joriy qilayotgan boʻlinmasi tomonidan masʼul shaxs (tarkibiy boʻlinma) bilan birgalikda amalga oshiriladi.

Tashkilot bunday tavakkalchilikni monitoring qilishi va ularni pasaytirish boʻyicha tegishli choralarni koʻrishi lozim. Har bir koʻrilgan chora boʻyicha tashkilot rahbariyatiga maʼlumot taqdim etilishi zarur.

5-bob. Shubhali operatsiyalarning mezonlari va alomatlari hamda ularni aniqlash tartibi

44. Operatsiyalar quyidagi mezon va alomatlarning biri mavjud boʻlganda shubhali operatsiya deb topiladi:

zarurat tufayli soʻralayotgan, shu jumladan, oʻzining ishonch bildiruvchisi toʻgʻrisidagi (agar mijoz yuridik yoki jismoniy shaxsning vakili sifatida ish olib borsa) maʼlumotlarni taqdim etish mijoz tomonidan sababsiz rad etilishi;

mijozning amalga oshirilayotgan operatsiyaning maxfiylik masalalari bilan ortiqcha tashvishlanishi;

mijoz xizmat koʻrsatishning foydaliroq shartlariga nisbatan eʼtiborsiz boʻlishi, shuningdek mijoz tomonidan ayni turdagi xizmatlar koʻrsatishdagi oddiy toʻlovdan farq qiladigan yuqori mukofotning taklif qilinishi;

operatsiyaning aniq iqtisodiy mohiyatga ega emasligi va mijoz faoliyatining xususiyatiga muvofiq kelmasligi hamda tavakkalchilik xavfini sugʻurta qilish maqsadlariga ega boʻlmasligi;

mijozning bekor qilingan bitim boʻyicha olishi lozim boʻlgan summalarni uchinchi shaxslarga, shu jumladan, norezident bank hisobiga qaytarishni taklif etishi;

mijoz tomonidan operatsiyaga (bitimga) tashkilot faoliyatining odatiy ish amaliyotiga toʻgʻri kelmaydigan qoʻshimcha va oʻzgartirishlarning kiritilishi;

mijoz tomonidan avval kelishilgan operatsiyaga (bitimga) uni bevosita amalga oshirishdan oldin sezilarli, ayniqsa, pul mablagʻlari harakati bilan bogʻliq oʻzgartirishlarning kiritilishi;

mijoz tomonidan operatsiyani vakil (vositachi) orqali amalga oshirish haqida topshiriq berilishi, agar vakil (vositachi) topshiriqni tashkilot bilan bevosita aloqa oʻrnatmasdan amalga oshirayotgan boʻlsa;

koʻrsatilgan bogʻlanish maʼlumotlari, xususan, pochta va elektron manzili, telefon raqamlari va elektron kanal maʼlumotlari boʻyicha mijoz bilan aloqa oʻrnatish imkoniyatining mavjud emasligi;

mijozning kontragentlarini aniqlashning imkoni yoʻqligi;

yuridik va (yoki) jismoniy shaxs bilan tuzilgan amaldagi hayotni sugʻurta qilish shartnomasi boʻyicha sugʻurta mukofoti miqdorini mos ravishda oshirish bilan birga sugʻurta summasi miqdorini sezilarli darajada (2 barobardan ortiq) oshirish boʻyicha mijozning taklifi;

sugʻurta qildiruvchi, sugʻurtalangan shaxs, foyda oluvchining almashtirilishi munosabati bilan sugʻurta shartnomasiga tez-tez oʻzgartirishlarning kiritilishi;

mijoz tomonidan uchinchi shaxs foydasiga besh yilgacha muddatga hayotni sugʻurta qilish shartnomalarining yilning bir choragida ikki va undan ortiq marotaba tuzilishi;

mijoz tomonidan yilning bir choragida bazaviy hisoblash miqdorining 1000 barobariga teng yoki undan oshadigan miqdordagi naqd pul mablagʻlarini bir yoʻla yoki qismlarga boʻlib tashkilotning kassasiga topshirilishi hisobidan umumiy summasi bazaviy hisoblash miqdorining 1000 barobaridan kam boʻlmagan bitta yoki bir nechta operatsiyalarning bajarilishi;

pul mablagʻlarining xorijga anonim hisobraqamga (jamgʻarmaga) oʻtkazilishi va pul mablagʻlarining xorijdan anonim hisobraqamdan (jamgʻarmadan) kelib tushishi;

sugʻurta mukofoti Oʻzbekiston Respublikasining norezidenti boʻlgan tashkilot tomonidan toʻlangan ixtiyoriy sugʻurta shartnomasining mijoz tomonidan muddatidan oldin bekor qilinishi natijasida mijozga sugʻurta mukofotining qaytarilishi;

bitta sugʻurta qildiruvchiga yilning bir choragida bazaviy hisoblash miqdorining 1000 barobariga teng yoki undan oshadigan summa miqdorida yoxud ushbu miqdorga teng yoki undan oshadigan ekvivalentdagi xorijiy valyutada (sugʻurta tovonining (sugʻurta toʻlovining) toʻlanishi;

bitta sugʻurta vositachisiga yilning bir choragida bazaviy hisoblash miqdorining 1000 barobariga teng yoki undan oshadigan summa miqdorida yoxud ushbu miqdorga teng yoki undan oshadigan ekvivalentdagi xorijiy valyutada vositachilik haqining toʻlanishi;

hayotni sugʻurta qilish shartnomasida koʻrsatilgan naf oluvchini (naf oluvchi yuridik shaxs boʻlgan holatda uning benefitsiar mulkdorini) identifikatsiyalashning imkoniyati yoʻqligi;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasida xalqaro hamkorlikda ishtirok etmaydigan davlatlar hududida roʻyxatdan oʻtgan xorijiy sugʻurtalovchilardan (qayta sugʻurtalovchilardan) qayta sugʻurta qilish komissiyalari va tantyemalarning olinishi.

45. Operatsiyani shubhali deb tan olish har bir aniq holatda ushbu Qoidalar bilan oʻrnatilgan shubhalilik mezonlaridan foydalangan holda oʻtkaziladigan kompleks tahlil asosida, shuningdek mijozning shaxsi, uning ishchanlik obroʻsi, amaliy ish munosabatlarining xususiyati, bitimning asoslari, maqsadlari, hajmi va turi, uni amalga oshirish usuli hamda shubhali operatsiyani toʻgʻri aniqlash uchun ahamiyatli boʻlgan boshqa holatlar asosida amalga oshiriladi.

Ichki qoidalar bilan shubhali operatsiyalarning qoʻshimcha belgilari va mezonlari oʻrnatilishi mumkin.

46. Tashkilot Agentlik tomonidan maxsus vakolatli davlat organi bilan kelishilgan holda ishlab chiqiladigan va tavsiyaviy xususiyatga ega boʻlgan uslubiy qoʻllanmalar asosida shubhali operatsiyalarni erta aniqlash boʻyicha koʻrsatkichlarni joriy qilish huquqiga ega.

47. Mijozning operatsiyasi shubhali deb topilgandan soʻng masʼul shaxs quyidagi choralarni koʻrishi kerak:

shubhali operatsiya toʻgʻrisida maxsus vakolatli davlat organiga xabar berilishini taʼminlash;

operatsiya haqidagi maʼlumotlarni maxsus jurnalga qayd etish;

mijoz bilan operatsiya oʻtkazishga alohida eʼtibor qaratish;

qonunchilikka va mijoz bilan tuzilgan shartnomaga muvofiq u bilan munosabatlarni toʻxtatish boʻyicha tashkilotning rahbariga taklif kiritish.

48. Operatsiyaning taraflaridan biri jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasida xalqaro hamkorlikda ishtirok etmaydigan davlatda doimiy yashayotgan, turgan yoki roʻyxatga olingan shaxs boʻlsa, bunday operatsiya ham maxsus vakolatli davlat organiga xabar qilinishi kerak.

49. Shubhali operatsiya toʻgʻrisidagi xabar tashkilot tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 29-iyundagi 402-son qarori bilan tasdiqlangan Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish bilan bogʻliq maʼlumotlarni taqdim etish tartibi toʻgʻrisidagi nizom talablariga muvofiq shubhali operatsiya aniqlangan paytdan eʼtiboran bir ish kunidan kechiktirmay maxsus vakolatli davlat organiga beriladi.

Shubhali operatsiyalar toʻgʻrisidagi xabar maxsus vakolatli davlat organiga axborotni kriptografik himoyalash vositalari mavjud boʻlgan maʼlumotlarni uzatishning elektron tizimlari orqali yoki ruxsat berilmagan foydalanishdan himoyalangan maxsus elektron pochta manzili yoxud maxsus vakolatli davlat organining shubhali operatsiyalar toʻgʻrisidagi xabarlarni qabul qilish tizimidagi shaxsiy kabinet yordamida yuboriladi .

Shaxsiy kabinetga ulanish uchun tashkilotlar ushbu Qoidalarning 4-ilovasiga muvofiq maʼlumotlarni taqdim etgan holda Agentlikka murojaat qilishlari kerak.

50. Tashkilot tegishli operatsiyaga nisbatan shubhani tasdiqlovchi yoki olib tashlovchi har qanday maʼlumotni darhol maxsus vakolatli davlat organiga xabar qilishi zarur.

6-bob. Roʻyxatga kiritilgan shaxslar ishtirokidagi operatsiyalar aniqlanganda amalga oshiriladigan chora-tadbirlar

51. Tashkilotlar mijoz, mijozning benefitsiar mulkdori va operatsiya ishtirokchilarining identifikatsiya maʼlumotlarini Roʻyxat bilan solishtirishlari shart.

Agar mijoz bilan amaliy ish munosabatlarini oʻrnatish davrida yoki pul mablagʻlari yoxud boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalarni amalga oshirishda tashkilotning xodimlari tomonidan mijoz, mijozning benefitsiar mulkdori yoki operatsiya ishtirokchilaridan birining barcha identifikatsiya maʼlumotlari Roʻyxatga kiritilgan shaxsning maʼlumotlari bilan toʻliq mos kelganligi aniqlangan taqdirda, ular kechiktirmasdan va mijozni xabardor qilmasdan operatsiyani toʻxtatishlari va (yoki) pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulkni ishga solmay toʻxtatib qoʻyishlari hamda bu haqida masʼul shaxsga xabar berishlari kerak.

Oʻz navbatida masʼul shaxs operatsiya ishtirokchilaridan birining va amalga oshirilayotgan operatsiyaning identifikatsiya maʼlumotlarini maxsus jurnalga kiritishi, shuningdek maxsus vakolatli davlat organiga xabar yuborishi lozim.

Roʻyxatga yangi shaxslar kiritilganda masʼul shaxs yangi shaxslarning identifikatsiya maʼlumotlarini mijozlar bazasi bilan solishtirishi va toʻliq moslik aniqlangan shaxslar tomonidan ilgari amalga oshirilgan operatsiyalar aniqlangan taqdirda, ushbu mijozlarni lozim darajada tekshirishni amalga oshirishi hamda uning natijalari boʻyicha axborotni maxsus vakolatli davlat organiga yuborishi kerak.

52. Quyidagi holatlardan biri yuzaga kelsa, operatsiyalar tashkilot tomonidan kechiktirilmasdan va oldindan xabar qilinmasdan toʻxtatib turiladi va (yoki) pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk ishga solinmay toʻxtatib qoʻyiladi hamda maxsus vakolatli davlat organiga xabar qilinadi:

mijoz, mijozning benefitsiar mulkdori yoki operatsiya ishtirokchilaridan birining barcha identifikatsiya maʼlumotlari Roʻyxatga kiritilgan shaxsning maʼlumotlari bilan toʻliq mos kelsa;

operatsiya qatnashchilaridan biri Roʻyxatga kiritilgan shaxs nomidan yoki uning topshirigʻiga binoan faoliyat koʻrsatayotgan boʻlsa;

operatsiyani amalga oshirishda foydalanilayotgan pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk toʻliq yoki qisman Roʻyxatga kiritilgan shaxsga tegishli boʻlsa;

yuridik shaxs boʻlgan operatsiya ishtirokchisi Roʻyxatga kiritilgan shaxsning mulkida yoki nazorati ostida boʻlsa.

53. Operatsiyalarni toʻxtatish va tiklash Terrorchilik faoliyatida yoki ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishda ishtirok etayotgan yoki ishtirok etishda gumon qilinayotgan shaxslar roʻyxatiga kiritilgan shaxslarning operatsiyalarini toʻxtatib turish, pul mablagʻlarini yoki boshqa mol-mulkini ishga solmay toʻxtatib qoʻyish, ishga solmay toʻxtatib qoʻyilgan mol-mulkidan foydalanishga ruxsat berish va operatsiyalarini tiklash tartibi toʻgʻrisidagi nizomda (roʻyxat raqami 3327, 2021-yil 19-oktabr) belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

Masʼul shaxs mazkur Qoidalarning 52-bandida nazarda tutilgan chora-tadbirlar bajarilganidan keyin Roʻyxatga kiritilgan shaxsga uning operatsiyasi toʻxtatib turilganligi va (yoki) pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulki ishga solinmay toʻxtatib qoʻyilganligi toʻgʻrisida imkon qadar qisqa vaqtda xabar berishi hamda operatsiyani tiklash tartibi toʻgʻrisida tushuntirish berishi kerak.

7-bob. Maxsus vakolatli davlat organining soʻrovlari va koʻrsatmalarini bajarish

54. Oʻzbekiston Respublikasining “Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq maxsus vakolatli davlat organi jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish choralarini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan axborotni tashkilotdan yozma ravishda soʻrashga, shu jumladan tashkilotning avtomatlashtirilgan axborot tizimlari va maʼlumotlar bazalari orqali olishga haqlidir.

Tashkilot maxsus vakolatli davlat organining mijozlarning pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulklari bilan bogʻliq operatsiyalarini toʻxtatib turish toʻgʻrisidagi koʻrsatmalarini oʻz vaqtida bajarish choralarini koʻradilar.

55. Maxsus vakolatli davlat organiga xabar qilinishi lozim boʻlgan operatsiyalar boʻyicha qonunchilikka va mazkur Qoidalarga muvofiq maxsus jurnalga masʼul shaxs tomonidan quyidagilar rasmiylashtiriladi:

operatsiya turi va uni amalga oshirish asoslari;

operatsiyani amalga oshirish sanasi va summasi;

operatsiyani amalga oshiruvchi mijozni, uning benefitsiar mulkdori yoki vakilini identifikatsiyalash uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar;

operatsiya boʻyicha foyda oluvchi va uning vakilini identifikatsiyalash uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar.

8-bob. Axborot va hujjatlarni rasmiylashtirish, saqlash va maxfiyligini taʼminlash

56. Tashkilotlar pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalar toʻgʻrisidagi axborotni, shuningdek mijozlarni lozim darajada tekshirish boʻyicha identifikatsiyalash maʼlumotlari hamda materiallarini, shu jumladan ish yozishmalarini, oʻtkazilgan har qanday tahlil natijalarini qonunchilikda belgilangan muddatlar mobaynida, lekin operatsiya amalga oshirilganidan yoki mijoz bilan amaliy ish munosabatlari toʻxtatilganidan keyin besh yildan kam boʻlmagan muddatda saqlashlari shart.

Saqlash muddatlari tugashi bilan hujjatlar belgilangan tartibda arxivga topshiriladi.

57. Mijozni lozim darajada tekshirish jarayonida olingan mijoz toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mazkur Qoidalarning 5-ilovasiga muvofiq shakl boʻyicha toʻldiriladigan mijoz soʻrovnomasida qayd etiladi. Tashkilotlar ichki qoidalariga muvofiq mijoz soʻrovnomasiga boshqa maʼlumotlarni kiritish huquqiga ega.

58. Elektron shaklda toʻldirilgan mijoz soʻrovnomasi qogʻoz shaklda chiqarilganda masʼul shaxs imzosi bilan tasdiqlanadi.

59. Mijozlarning soʻrovnomalari alohida xronologik tartibda masʼul shaxsda saqlab boriladi.

60. Pul mablagʻlari yoki boshqa mol-mulk bilan bogʻliq operatsiyalar va mijozlarni lozim darajada tekshirishga doir axborot zarurat tugʻilganda operatsiya tafsilotlarini qayta tiklash va axborotdan maxsus vakolatli davlat organi foydalanishi mumkin boʻlgan tarzda rasmiylashtirilishi lozim.

61. Tashkilot tomonidan mijozni lozim darajada tekshirish va identifikatsiyalash natijasida olingan maʼlumotlar hamda mijozlarning tavakkalchilik darajalari bir yilda kamida bir marotaba yangilanib borilishi lozim.

62. Masʼul shaxsning faoliyatida foydalanilgan barcha hujjatlarga kirish imkoniyatini cheklash maqsadida bunday hujjatlar va ularning roʻyxati bevosita masʼul shaxs tomonidan maxsus jihozlangan xonada yoki yonmaydigan va muhrlanadigan seyfda saqlanishi kerak.

63. Elektron shakldagi hujjatlar dasturlash yoʻli asosida arxivlashtirilishi, elektron axborot tashuvchi vositalarga yozilishi va masʼul shaxs tomonidan ularning roʻyxati bilan birga yonmaydigan va muhrlanadigan seyfda saqlanishi kerak.

64. Tashkilotlar:

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish bilan bogʻliq boʻlgan axborotga kirish imkoniyatini cheklaydilar, uning tarqalib ketmasligini taʼminlaydilar;

ichki nazorat funksiyalarini amalga oshirish jarayonida olingan axborotni oʻz xodimlari tomonidan oshkor qilinmasligini (shaxsiy maqsadlar yoxud uchinchi shaxslar manfaatlari uchun foydalanilmasligini) taʼminlaydilar.

Tashkilotlar mijozlarga ularning operatsiyalari haqida maxsus vakolatli davlat organiga xabar berilganligi toʻgʻrisida maʼlum qilish huquqiga ega emaslar.

9-bob. Yakuniy qoidalar

65. Tashkilotlar tomonidan mazkur Qoidalar talablariga rioya etilishi ustidan monitoring va nazorat Agentlik tomonidan maxsus vakolatli davlat organi bilan birgalikda amalga oshiriladi.

66. Tashkilotning rahbari ichki va tashqi vaziyatlarning oʻzgarishini inobatga olgan holda, ichki nazorat tizimini doimiy ravishda monitoring qiladi va samaradorligini baholab boradi, shuningdek samarali ishlashini taʼminlash uchun zaruratga qarab uni mustahkamlaydi.

Tashkilotning ichki nazorat xizmati faoliyati samaradorligining monitoringi tashqi audit xizmati tomonidan amalga oshiriladi.

67. Tashkilotning rahbari va masʼul shaxs mazkur Qoidalarni buzganligi uchun qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladilar.

68. Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasidagi qonunchilik hujjatlari buzilganligi hollarini yashirishda, shuningdek mazkur Qoidalar talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.

Sugʻurtalovchilar (qayta sugʻurtalovchilar) va sugʻurta vositachilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalariga 1-ILOVA

Sugʻurtalovchilar (qayta sugʻurtalovchilar) va sugʻurta vositachilarining masʼul shaxsi va ichki qoidalarining amalga oshirilishi toʻgʻrisidagi

_____________________________________ (tashkilot nomi) 1. Familiyasi, ismi va otasining ismi, lavozimi, telefon raqami. 2. Masʼul shaxs etib tayinlanganligi toʻgʻrisidagi buyruq sanasi va raqami. 3. Oʻtgan yil uchun tashkilot tomonidan koʻrsatilgan xizmatlar toʻgʻrisidagi maʼlumot, shu jumladan: filiallar yoki alohida boʻlinmalar mavjudligini koʻrsatuvchi tashkiliy tuzilmaning tavsifi; sugʻurta bozorida koʻrsatiladigan xizmat turlari; mijozlarning turi va soni; amalga oshirilgan bitimlarning umumiy miqdori va soni; aniqlangan xatarlar va ularni kamaytirish boʻyicha koʻrilgan choralar toʻgʻrisidagi maʼlumot. 4. Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazoratni taʼminlash boʻyicha sugʻurtalovchilar (qayta sugʻurtalovchilar) va sugʻurta vositachisi tomonidan tasdiqlangan hujjat nomi va sanasi, shuningdek unga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritgan keyingi hujjatlar hamda oʻzgartirishlar kiritish sabablari va maqsadlari toʻgʻrisidagi maʼlumot. 5. Masʼul shaxs va xodimlarning jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasida doimiy ravishda qayta tayyorgarlikdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumot. 6. Maxsus vakolatli davlat organiga yuborilgan xabarlar soni (xabarlarning mazmuni oshkor qilinmasdan faqatgina ularning umumiy soni beriladi).

Sugʻurtalovchilar (qayta sugʻurtalovchilar) va sugʻurta vositachilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalariga 2-ILOVA

Jismoniy shaxsni identifikatsiyalashda zarur boʻladigan

Mijoz va uning benefitsiar mulkdorini identifikatsiyalashda zarur boʻladigan maʼlumotlar:

1) familiyasi, ismi, otasining ismi;

2) tugʻilgan sanasi va joyi;

3) jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami (Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari uchun);

4) fuqaroligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

5) roʻyxatdan oʻtganligi va yashash joyi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

6) pasport yoki identifikatsiyalovchi ID-karta yoki ularning oʻrnini bosuvchi hujjatning rekvizitlari (hujjatning seriyasi va raqami, hujjat berilgan sana, hujjatni bergan organning nomi);

7) mobil telefon raqami (agar mavjud boʻlsa);

8) elektron pochta manzili (agar mavjud boʻlsa).

Sugʻurtalovchilar (qayta sugʻurtalovchilar) va sugʻurta vositachilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalariga 3-ILOVA

Yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlarni identifikatsiyalashda zarur boʻladigan

1. Yuridik shaxslarni identifikatsiyalashda zarur boʻladigan maʼlumotlar:

1) toʻliq, shuningdek agar davlat roʻyxatidan oʻtganligi toʻgʻrisidagi guvohnomada koʻrsatilgan boʻlsa, qisqartirilgan nomi;

2) davlat roʻyxatidan oʻtganligi toʻgʻrisidagi maʼlumot: sana, raqam, roʻyxatga oluvchi organ nomi;

3) soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami;

4) joylashgan yeri (pochta manzili);

5) davlat roʻyxatidan oʻtganligi toʻgʻrisidagi guvohnomada koʻrsatilgan boshqa maʼlumotlar;

6) litsenziyalanadigan yoki ruxsat etiladigan faoliyat turini amalga oshirish uchun mavjud boʻlgan litsenziya yoki ruxsatnoma toʻgʻrisidagi maʼlumotlar: faoliyat turi, litsenziya yoki ruxsatnoma raqami va berilgan sanasi, kim tomonidan berilganligi, amal qilish muddati;

7) yuridik shaxs nomidan ish koʻruvchi jismoniy shaxsning identifikatsiya maʼlumotlari;

8) yuridik shaxsning taʼsischilari (yirik aksiyadorlari, ishtirokchilari) haqidagi hamda mijozning ustav fondi (kapitali)dagi ularning ulushlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

9) shakllantirilgan ustav fondi (kapitali) miqdori toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

10) yuridik shaxsning boshqaruv organlari (tuzilmasi va shaxsiy tarkibi) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

11) telefon raqamlari;

12) elektron pochta va (yoki) veb-sayt manzili (agar mavjud boʻlsa).

2. Yakka tartibdagi tadbirkorlarni identifikatsiyalashda zarur boʻladigan maʼlumotlar:

1) mazkur Qoidalarning 2-ilovasida koʻzda tutilgan maʼlumotlar;

2) davlat roʻyxatidan oʻtganligi toʻgʻrisidagi maʼlumot: sana, raqam, roʻyxatga oluvchi organ nomi;

3) joylashgan yeri (pochta manzili);

4) davlat roʻyxatidan oʻtganligi toʻgʻrisidagi guvohnomada koʻrsatilgan boshqa maʼlumotlar;

5) faoliyat turini amalga oshirish uchun mavjud litsenziya yoki ruxsatnoma toʻgʻrisidagi maʼlumotlar: faoliyat turi, litsenziya yoki ruxsatnoma raqami va berilgan sanasi, kim tomonidan berilganligi, amal qilish muddati.

Sugʻurtalovchilar (qayta sugʻurtalovchilar) va sugʻurta vositachilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalariga 4-ILOVA

Maxsus vakolatli davlat organining shubhali operatsiyalar toʻgʻrisidagi xabarlarni qabul qilish tizimidagi shaxsiy kabinetga ulanish uchun taqdim etiladigan maʼlumotlar

I . Tashkilot haqidagi maʼlumotlar 1. Tashkilotning nomlanishi (oʻzbek tilida, lotin alifbosida) 2. Tashkilotning nomlanishi (oʻzbek tilida, kirill alifbosida) 3. Tashkilotning nomlanishi (rus tilida) 4. Tashkilot turi 5. Soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami 6. Tashkilot bankining MFOsi 7. Tashkilot bankining SWIFT raqami 8. Tashkilot roʻyxatdan oʻtkazilgan hudud (viloyat, tuman) 9. Tashkilotning toʻliq manzili 10. Tashkilotning telefon raqami 11. Tashkilotning elektron pochta manzili II . Tashkilotning masʼul xodimi (masʼul shaxs) haqidagi maʼlumotlar 1. Jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami 2. Xodimning F.I.O. 3. Xodimning elektron pochta manzili 4. Xodimning telefon raqami 5. Xodimning yashash manzili 6. Xodimning lavozimi

Sugʻurtalovchilar (qayta sugʻurtalovchilar) va sugʻurta vositachilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalariga 5-ILOVA

Mijoz soʻrovnomasida koʻrsatiladigan

1. Sugʻurtalovchilar (qayta sugʻurtalovchilar) va sugʻurta vositachilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalarining 2 yoki 3-ilovalarida koʻrsatilgan mijoz va mijozning benefitsiar mulkdorini identifikatsiyalash jarayonida olingan maʼlumotlar.

2. Mijozning benefitsiar mulkdori toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.

3. Mijozning yuqori mansabdor shaxs (uning oila aʼzosi yoki unga yaqin boʻlgan shaxs) ekanligi haqidagi belgi.

4. Tavakkalchilik darajasi haqida maʼlumot, shu jumladan tavakkalchilikni baholash asoslari.

5. Masʼul shaxs tomonidan mijozni identifikatsiyalash jarayonida amalga oshirilgan qoʻshimcha chora-tadbirlarning natijalari.

6. Mijoz bilan amaliy ish munosabatlarining boshlanish sanasi va xizmat koʻrsatish davrining davomiyligi.

7. Koʻrsatilgan xizmat turlari, miqdori va narxi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.

8. Mijoz soʻrovnomasi toʻldirilgan va unga oʻzgartirish kiritilgan sana.

9. Mijoz bilan ishlashga masʼul boʻlgan xodimning familiyasi, ismi va otasining ismi, lavozimi hamda amaldagi telefon raqami.

10. Mijoz soʻrovnomasini toʻldirgan xodimning familiyasi, ismi va otasining ismi hamda lavozimi (qogʻoz shaklida toʻldirilgan mijoz soʻrovnomasi uchun xodimning imzosi ham).

11. Ichki qoidalar bilan aniqlanadigan boshqa maʼlumotlar.

Oʻzbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligining 2026-yil 3-iyundagi 3-son va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamentining 2026-yil 1-iyundagi 25-son qaroriga 2-ILOVA

Oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilayotgan idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar

1. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Bosh prokuratura huzuridagi Soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish departamentining 2009-yil 13-oktabrdagi 104 va 41-son “Sugʻurtalovchilar va sugʻurta vositachilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi qarori (roʻyxat raqami 2036, 2009-yil 3-noyabr) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2009-y., 45-son, 494-modda).

2. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish departamentining 2010-yil 21-maydagi 44, 14-son “Sugʻurtalovchilar va sugʻurta vositachilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi qarori (roʻyxat raqami 2036-1, 2010-yil 28-may) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2010-y., 22-son, 176-modda).

3. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Bosh prokuratura huzuridagi Soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish departamentining 2015-yil 18-martdagi 25, 7-son “Sugʻurtalovchilar va sugʻurta vositachilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi qarori (roʻyxat raqami 2036-2, 2015-yil 6-aprel) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2015-y., 14-son, 172-modda).

4. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamentining 2021-yil 25-iyundagi 39 va 29-son “Sugʻurtalovchilar va sugʻurta vositachilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi qarorga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi qarori (roʻyxat raqami 2036-3, 2021-yil 26-iyun) (Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.06.2021-y., 10/21/2036-3/0601-son).

5. Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 30-noyabrdagi 20-mh-son buyrugʻi (roʻyxat raqami 3338, 2021-yil 30-noyabr) (Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.11.2021-y., 10/21/3338/1117-son) bilan tasdiqlangan Vazirliklar, davlat qoʻmitalari va idoralar tomonidan qabul qilingan ayrim idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarga kiritilayotgan oʻzgartirishlarning 103-bandi .

6. Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2024-yil 25-dekabrdagi 34-mh-son buyrugʻi (roʻyxat raqami 3595, 2024-yil 27-dekabr) (Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.12.2024-y., 10/24/3595/1086-son) bilan tasdiqlangan Ayrim idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarga kiritilayotgan oʻzgartirishlarning 25-bandi .

Istiqbolli loyihalar milliy agentligi direktori D. LI

Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti boshligʻi J. XATAMOV

Toshkent sh.,

2026-yil 3-iyun,

Toshkent sh.,

2026-yil 1-iyun,

3 -son

25 -son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 14.07.2026 y., 10/26/3898/0729-son)

lex.uz

НАЦИОНАЛЬНОГО АГЕНТСТВА ПЕРСПЕКТИВНЫХ ПРОЕКТОВ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН ДЕПАРТАМЕНТА ПО БОРЬБЕ С ЭКОНОМИЧЕСКИМИ ПРЕСТУПЛЕНИЯМИ ПРИ ГЕНЕРАЛЬНОЙ ПРОКУРАТУРЕ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН

ПОСТАНОВЛЕНИЕ

ПРАВИЛА

СВЕДЕНИЯ

ИНФОРМАЦИЯ ,

ИНФОРМАЦИЯ ,

ИНФОРМАЦИЯ,

ПЕРЕЧЕНЬ

Об утверждении Правил внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для страховщиков (перестраховщиков) и страховых посредников

В соответствии с Законами Республики Узбекистан « О противодействии легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения » и « О страховой деятельности », постановлениями Президента Республики Узбекистан от 2 сентября 2023 года № ПП-291 « О дополнительных мерах по развитию рынка капитала » и от 1 марта 2024 года № ПП-108 « О комплексных мерах по дальнейшему развитию рынка страховых услуг » Национальное агентство перспективных проектов Республики Узбекистан и Департамент по борьбе с экономическими преступлениями при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан постановляют:

1. Утвердить Правила внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для страховщиков (перестраховщиков) и страховых посредников согласно приложению № 1 .

2. Признать утратившими силу некоторые ведомственные нормативно-правовые акты согласно приложению № 2 .

3. Настоящее постановление вступает в силу через три месяца со дня его официального опубликования.

ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к постановлению Национального агентства перспективных проектов Республики Узбекистан от 3 июня 2026 года № 3 и Департамента по борьбе с экономическими преступлениями при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан от 1 июня 2026 года № 25

внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для страховщиков (перестраховщиков) и страховых посредников

Настоящие Правила определяют порядок организации и осуществления внутреннего контроля страховщиками (перестраховщиками) и страховыми посредниками в целях противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения.

Требования настоящих Правил распространяются на страховщиков (перестраховщиков) и страховых посредников. При этом к страховым агентам применяются требования, установленные настоящими Правилами для сотрудников страховщиков (перестраховщиков).

Глава 1. Общие положения

1. В настоящих Правилах используются следующие основные понятия:

бенефициарный собственник — физическое лицо (лица), осуществляющее(ие) конечный контроль над клиентом либо прямо или косвенно владеющее(ие) его имуществом, а также физическое лицо, в интересах которого осуществляется операция с денежными средствами или иным имуществом;

внутренний контроль — деятельность страховщиков (перестраховщиков) и страховых посредников по надлежащей проверке клиента, управлению рисками легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансирования терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения, выявлению подозрительных операций, а также операций, участниками которых являются лица, участвующие или подозреваемые в участии в террористической деятельности, финансировании терроризма или финансировании распространения оружия массового уничтожения;

внутренние правила — внутренний документ, регламентирующий порядок организации и осуществления внутреннего контроля страховщиками (перестраховщиками) и страховыми посредниками, в том числе их филиалами;

система внутреннего контроля — совокупность действий ответственного лица, а также страховщиков (перестраховщиков) и страховых посредников, направленных на достижение целей и выполнение задач, определенных настоящими Правилами и внутренними документами;

государства, не участвующие в международном сотрудничестве в сфере противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения — государства и территории, определенные в официальных заявлениях Группы по разработке финансовых мер по борьбе с отмыванием денег, которые представляют угрозу международной финансовой системе и у которых система противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, имеет стратегические недостатки;

идентификация клиента — установление данных о клиентах на основе предоставленных ими документов, дополнительно подтвержденных сведений, доступных в открытых источниках и базах данных в целях осуществления надлежащей проверки клиента;

идентификация бенефициарного собственника клиента — определение собственника клиента или контролирующего его юридического лица путем изучения структуры собственности и управления на основании учредительных документов, определенных актами законодательства (устава и (или) учредительного договора, положения);

иностранная структура без образования юридического лица — организационная структура, созданная в соответствии с законодательством иностранного государства без образования юридического лица и имеющая право осуществлять деятельность, направленную на извлечение дохода (прибыли) в интересах своих участников (пайщиков, доверителей или иных лиц) либо иных бенефициаров (фонды, партнерства, товарищества, трасты, иные формы осуществления коллективных инвестиций и (или) доверительного управления);

клиент — физическое или юридическое лицо, пользующееся услугами страховщика (перестраховщика) или страхового посредника по осуществлению операции с денежными средствами или иным имуществом;

публичные должностные лица — лица, назначаемые или избираемые постоянно, временно или по специальному полномочию, выполняющие организационно-распорядительные функции и уполномоченные на совершение юридически значимых действий в законодательном, исполнительном, административном или судебном органе, в том числе военных структурах иностранного государства либо в международной организации, а также высокопоставленные руководители предприятий иностранных государств, известные политики и известные члены политических партий иностранных государств (включая бывших);

лица, близкие к публичным должностным лицам — лица, которые непосредственно связаны с публичными должностными лицами по социальным и профессиональным признакам;

лицо , участвующее или подозреваемое в участии в террористической деятельности — юридическое или физическое лицо, которое участвует или подозревается в участии в террористической деятельности, юридическое или физическое лицо, которое прямо или косвенно является собственником или контролирует организацию, осуществляющую или подозреваемую в осуществлении террористической деятельности, а также юридическое лицо, которое находится в собственности или под контролем физического лица либо организации, осуществляющих или подозреваемых в осуществлении террористической деятельности;

лицо , участвующее или подозреваемое в участии в распространении оружия массового уничтожения — физическое или юридическое лицо, определенное соответствующими резолюциями Совета Безопасности Организации Объединенных Наций и иными международно-правовым актами, признанными Республикой Узбекистан, направленными на предотвращение распространения оружия массового уничтожения;

надлежащая проверка клиента — проведение на постоянной основе проверки клиента и лиц, от имени которых он действует, идентификации бенефициарного собственника клиента, а также изучения деловых отношений и операций, осуществляемых клиентом, в целях проверки их соответствия сведениям о нем и его деятельности;

организация — лицо, осуществляющее деятельность страховщика (перестраховщика) или страхового посредника в порядке, установленном законодательными актами;

операции, подлежащие сообщению — совершаемые и подготавливаемые операции с денежными средствами или иным имуществом, признанные организацией подозрительными в ходе проведения внутреннего контроля;

оффшорная зона — государства и территории, предоставляющие льготный налоговый режим и (или) не предусматривающие раскрытие и представление информации при проведении финансовых операций;

Перечень — перечень лиц, участвующих или подозреваемых в участии в террористической деятельности или распространении оружия массового уничтожения, формируемый специально уполномоченным государственным органом на основании сведений, представляемых государственными органами, осуществляющими борьбу с терроризмом, распространением оружия массового уничтожения, и другими компетентными органами Республики Узбекистан, а также сведений, полученных по официальным каналам от компетентных органов иностранных государств и международных организаций;

подозрительная операция — операция с денежными средствами или иным имуществом, находящаяся в процессе подготовки, совершения или уже совершенная, в отношении которой в соответствии с критериями и признаками, установленными настоящими Правилами, возникли подозрения о ее осуществлении с целью легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансирования терроризма или финансирования распространения оружия массового уничтожения;

приостановление операции — приостановление исполнения поручений клиента о переводе, конверсии, передаче во владение и пользование другим лицам денежных средств или иного имущества, а также совершении других юридически значимых действий;

замораживание денежных средств или иного имущества — запрет на перевод, конверсию, распоряжение или перемещение денежных средств или иного имущества;

риск — риск совершения клиентами операций в целях легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансирования терроризма или финансирования распространения оружия массового уничтожения;

специально уполномоченный государственный орган — Департамент по борьбе с экономическими преступлениями при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан;

третья сторона — организации, оказывающие услуги по подтверждению подлинности персональных данных, предоставленных компетентными государственными органами Республики Узбекистан или иностранного государства;

участники операции — клиенты (в том числе учредители, акционеры и иные участники), их представители, а также партнеры клиента, участвующие в операции.

2. Целями внутреннего контроля являются:

эффективное выявление и пресечение операций с денежными средствами или иным имуществом, направленных на легализацию доходов, полученных от преступной деятельности, финансирование терроризма и финансирование распространения оружия массового уничтожения;

недопущение умышленного или неумышленного вовлечения организации в преступную деятельность;

выявление, оценка, документальное фиксирование и снижение рисков легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансирования терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения в деятельности организации;

обеспечение неукоснительного соблюдения организацией требований законодательства о противодействии легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения.

3. Задачами внутреннего контроля (независимо от того, заключает ли страховщик договоры страхования с участием страхового агента или без его участия) являются:

выявление, оценка, документальное фиксирование своих рисков и принятие соответствующих мер по их снижению;

осуществление мер по надлежащей проверке клиентов в соответствии с законодательными актами, настоящими Правилами и внутренними правилами организации;

идентификация бенефициарных собственников, принятие возможных мер по изучению их личности и определение источника денежных средств или иного имущества, используемых при осуществлении операций;

выявление подозрительных операций в порядке, установленном настоящими Правилами и внутренними правилами;

своевременное представление в специально уполномоченный государственный орган информации (документов) о подозрительных операциях, выявленных в ходе осуществления внутреннего контроля и подлежащих сообщению;

осуществление углубленного мониторинга операций, совершаемых публичными должностными лицами, членами их семей и лицами, близкими к публичным должностным лицам;

выявление среди участников операции лиц, участвующих или подозреваемых в участии в террористической деятельности или распространении оружия массового уничтожения, путем сверки с Перечнем;

своевременное исполнение запросов специально уполномоченного государственного органа о предоставлении дополнительной информации, а также его предписаний о приостановлении операций клиентов с денежными средствами или иным имуществом;

приостановление операций лиц, включенных в Перечень, и (или) приостановление операций с их денежными средствами или иным имуществом;

обеспечение конфиденциальности информации, связанной с противодействием легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения;

обеспечение хранения информации об операциях, а также идентификационных данных и материалов, относящихся к надлежащей проверке клиентов, в течение сроков, установленных законодательными актами;

оперативное и систематическое обеспечение руководства организации достоверной информацией и материалами, необходимыми для принятия соответствующих решений;

применение необходимых мер, направленных на предотвращение угрозы использования услуг организации для совершения противоправных действий, в частности легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансирования терроризма и (или) финансирования распространения оружия массового уничтожения, с использованием новых технологий, повышающих анонимность операций;

формирование базы данных о подозрительных операциях или попытках их совершения, а также об участниках операций, совершивших подозрительные операции, а также взаимный обмен такой информацией с государственными органами и другими организациями в соответствии с законодательными актами;

выявление по запросам из клиентской базы лиц, причастных к финансированию террористической деятельности и (или) финансированию распространения оружия массового уничтожения, путем сверки с Перечнем.

Глава 2. Организация системы внутреннего контроля

4. Система внутреннего контроля организуется с учетом особенностей функционирования организации, основных направлений деятельности, клиентской базы и уровня рисков, связанных с клиентами и их операциями. При этом система внутреннего контроля должна предусматривать также деятельность обособленных подразделений организации (дочернее подразделение, представительство, филиал, отделение и др.), расположенных как на территории Республики Узбекистан, так и за ее пределами, по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения.

5. В целях организации системы внутреннего контроля приказом руководителя организации из числа заместителей руководителя назначается лицо, ответственное за соблюдение настоящих Правил (далее — ответственное лицо).

Ответственное лицо подотчетно непосредственно руководителю организации и осуществляет свою деятельность независимо от других структурных подразделений организации, при этом совмещение должностей не допускается.

6. Организация ежегодно не позднее 10 января представляет в Национальное агентство перспективных проектов Республики Узбекистан (далее — Агентство) посредством средств почтовой связи или в электронной форме сведения об ответственном(ых) лице(ах) и информацию о выполнении требований настоящих Правил в соответствии с приложением № 1 к настоящим Правилам.

В случае изменения ответственного лица организация обязана представить сведения о вновь назначенном ответственном лице не позднее рабочего дня, следующего за днем его назначения.

Организация обязана в течение одного месяца после получения лицензии в установленном порядке обеспечить назначение ответственного лица и направить сведения об ответственном лице в Агентство в порядке, установленном выше.

Агентство ежегодно не позднее 20 января представляет в специально уполномоченный государственный орган списки ответственных лиц, полученные от организаций, и обеспечивает уведомление специально уполномоченного государственного органа об изменениях в указанных списках в течение пяти рабочих дней.

7. Организация обязана:

уделять внимание соблюдению ее зарубежными обособленными подразделениями, находящимися в странах, которые не выполняют или недостаточно выполняют международные требования по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, международных стандартов в этой сфере;

требовать от своих зарубежных обособленных подразделений информировать головной офис в случае невозможности применения соответствующих мер по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, из-за имеющегося запрета законодательством страны, в которой находятся такие обособленные подразделения. В свою очередь, организация должна уведомлять об этом Агентство и специально уполномоченный государственный орган;

принимать меры, направленные на предотвращение использования технологических достижений в целях легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансирования терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения.

8. Организации обязаны разработать и утвердить правила внутреннего контроля, исходя из требований настоящих Правил, предусматривающие:

порядок реализации мер по выявлению, оценке, мониторингу, снижению и документированию рисков;

правила проведения надлежащей проверки клиентов и их бенефициарных собственников, а также осуществления постоянного мониторинга операций клиентов;

порядок оформления необходимой информации и обеспечения ее конфиденциальности;

порядок выявления подозрительных операций, а также подготовки и направления сообщений о таких операциях в специально уполномоченный государственный орган;

порядок выявления операций лиц, включенных в Перечень, а также незамедлительного, без предварительного уведомления, приостановления указанных операций (за исключением операций по зачислению денежных средств, поступивших на счет юридического или физического лица) и (или) замораживания денежных средств или иного имущества;

требования к назначению, подготовке и обучению кадров, включая требования к их деловой репутации и квалификации;

меры, направленные на предотвращение использования технологических достижений в целях легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансирования терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения;

порядок установления деловых отношений с публичными должностными лицами, членами их семей и лицами, близкими к публичным должностным лицам, а также осуществления мониторинга проводимых такими лицами операций;

порядок ведения учета клиентов, отнесенных к категории высокого уровня риска, а также мониторинга операций таких клиентов;

меры по своевременному исполнению запросов специально уполномоченного государственного органа о предоставлении дополнительной информации и его предписаний о приостановлении операций клиентов, связанных с денежными средствами или иным имуществом;

порядок взаимодействия ответственного лица со страховыми агентами по вопросам внутреннего контроля;

иные положения, не противоречащие законодательству.

9. В случае если под контролем организации или в сфере ее значительного влияния находятся одна или несколько организаций, осуществляющих операции с денежными средствами или иным имуществом, внутренние правила должны разрабатываться на основе группового подхода и включать:

правила и процедуры обмена информацией, необходимой для управления рисками, связанными с легализацией доходов, полученных от преступной деятельности, финансированием терроризма и (или) финансированием распространения оружия массового уничтожения, а также для проведения надлежащей проверки клиентов;

обеспечение на уровне группы соответствия функций комплаенс-контроля, аудита и (или) противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и (или) финансированию распространения оружия массового уничтожения;

обеспечение получения от филиалов и дочерних предприятий сведений об их клиентах, счетах и операциях в случаях, необходимых для целей противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и (или) финансированию распространения оружия массового уничтожения;

обеспечение надлежащей защиты конфиденциальности и использования информации.

10. Внутренние правила организаций должны соответствовать требованиям законодательства о противодействии легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, настоящих Правил, а также составляться с учетом выявленных рисков и их оценки. Внутренние правила, а также вносимые в них изменения и дополнения утверждаются руководителем организации.

11. Зарубежные обособленные подразделения организаций (при их наличии) при осуществлении мер по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения должны соблюдать требования законодательства страны, в которой они находятся. В случае, когда данные требования отличаются от требований законодательства Республики Узбекистан, они должны применять международные стандарты в сфере противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения.

12. Организация с учетом особенностей своей организационной структуры может создать или определить отдельное структурное подразделение по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, возглавляемое ответственным лицом.

Указанное структурное подразделение осуществляет деятельность на основании положения, утверждаемого в соответствии с внутренними документами организации, которое должно отражать следующие требования к структурному подразделению:

цели и задачи;

способы обеспечения его независимости от других подразделений организации;

порядок взаимодействия с руководством организации, наблюдательным советом, правлением и комитетами, другими подразделениями организации, включая службу внутреннего аудита, зарубежными обособленными подразделениями, а также со страховыми агентами;

права на получение информации, необходимой для выполнения своих функций, а также обязанность других подразделений организации, дочерних предприятий, зарубежных обособленных подразделений и страховых агентов (для страховщика) взаимодействовать по вопросам предоставления такой информации;

порядок представления полученной информации руководителю организации, а при необходимости наблюдательному совету;

обязанность представлять руководителю организации отчет по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения;

порядок проведения изучения случаев нарушения требований законодательства и внутренних правил;

обязанность консультировать руководство организации по вопросам законодательства, а также информировать его об изменениях в данной сфере;

квалификационные требования и порядок отбора работников организации;

обязанность работников структурного подразделения регулярно (не реже одного раза в год) проходить обучение на специальных курсах повышения квалификации.

13. Порядок взаимодействия работников структурных подразделений организации с ответственным лицом (руководителем структурного подразделения и его работниками) определяется внутренними документами организации.

14. К ответственному лицу и (или) работникам структурного подразделения по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения (при наличии структурного подразделения) предъявляются требования к деловой репутации и квалификации, предусмотренные настоящим пунктом.

Требования к деловой репутации включают:

отсутствие непогашенной или неснятой судимости за совершение преступлений в сфере экономики, преступлений против порядка управления, а также преступлений, связанных с легализацией доходов, полученных от преступной деятельности, финансированием терроризма и финансированием распространения оружия массового уничтожения;

отсутствие фактов причастности к совершению действий и (или) бездействию, повлекших ухудшение экономического положения организации, финансовой (кредитной) организации, ее банкротство либо отзыв лицензии.

Квалификационными требованиями являются:

а) для ответственного лица — руководителя структурного подразделения:

наличие высшего образования и стажа работы на руководящих должностях в сфере страхования не менее двух лет, а при отсутствии высшего образования — стажа работы в данной сфере не менее трех лет (за исключением стажа работы на должностях технического и обслуживающего персонала);

знание законодательства Республики Узбекистан в сфере противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, а также международных стандартов в данной сфере и особенностей деятельности организации;

б) для работников структурного подразделения:

наличие высшего образования и стажа работы в сфере страхования не менее двух лет, за исключением стажа работы на должностях технического и обслуживающего персонала, а при отсутствии высшего образования — стажа работы в данной сфере не менее трех лет (за исключением стажа работы на должностях технического и обслуживающего персонала);

знание особенностей деятельности организации.

15. Ответственное лицо выполняет следующие функции:

организует внедрение и осуществление процесса внутреннего контроля и надлежащей проверки клиентов в соответствии с настоящими Правилами;

исходя из особенностей деятельности организации разрабатывает программы мероприятий по осуществлению внутреннего контроля и вносит их на утверждение руководителю организации;

обеспечивает своевременное направление в специально уполномоченный государственный орган сообщений о подозрительных операциях и попытках их совершения, а также исполнение запросов специально уполномоченного государственного органа о предоставлении дополнительной информации и его предписаний о приостановлении операций клиентов с денежными средствами или иным имуществом;

осуществляет сбор, оформление и хранение соответствующей информации (материалов, документов и др.), полученной по результатам осуществления внутреннего контроля, а также обеспечивает ее конфиденциальность;

устраняет недостатки, выявленные в деятельности организации в ходе проведения Агентством совместно со специально уполномоченным государственным органом проверок, а также осуществляет мониторинг организации системы внутреннего контроля.

16. Ответственное лицо имеет следующие права:

истребовать от руководителей и сотрудников своей организации организационно- распорядительные, бухгалтерские и иные документы, необходимые для целей осуществления внутреннего контроля;

снимать копии с полученных документов, получать копии файлов и других записей, хранящихся в электронных базах данных, локальных вычислительных сетях и автоматизированных компьютерных системах организации для целей осуществления внутреннего контроля;

вносить руководству предложения по дальнейшим действиям в отношении операции, подлежащей сообщению (в том числе по приостановлению проведения операции в целях получения дополнительной или проверки имеющейся информации о клиенте или операции).

Ответственные лица могут иметь и иные права в соответствии с законодательством.

17. Ответственное лицо обязано:

принимать необходимые меры в пределах своих полномочий для достижения целей и выполнения задач, возложенных настоящими Правилами и внутренними правилами;

принимать меры по проведению надлежащей проверки клиентов, включая осуществление постоянного мониторинга, обеспечение идентификации и сверки с Перечнем;

понимать деятельность (бизнес) клиента, структуру его собственности и управления;

принимать соответствующие меры по выявлению, идентификации бенефициарных собственников и проверке их личности;

фиксировать в письменной или электронной форме результаты и выводы надлежащей проверки по всем сложным, необычным и крупным операциям, а также по схемам осуществления операций, явно не имеющих экономической или законной цели, которые приобщаются к материалам надлежащей проверки клиента;

передавать в специально уполномоченный государственный орган, в установленном порядке , сообщения о подозрительных операциях и попытках их осуществления;

своевременно исполнять предписания специально уполномоченного государственного органа о приостановлении операции с денежными средствами или иным имуществом клиентов;

участвовать в учебных курсах по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения и доводить информацию, полученную на учебных курсах, до сведения работников организации;

осуществлять соответствующие меры по выявлению и оценке рисков, документировать такие риски и принимать меры по их снижению;

обеспечивать сохранность и возврат документов, полученных в процессе осуществления внутреннего контроля;

соблюдать конфиденциальность полученной информации;

исполнять иные обязанности в соответствии с законодательством.

18. Положения пунктов 15 — 17 настоящих Правил распространяются и на работников структурного подразделения по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения (при его наличии).

19. Ответственное лицо должно проходить обучение на специальных учебных курсах на регулярной основе, не реже одного раза в год.

Обучение должно проводиться по следующим направлениям:

ознакомление с законодательством о противодействии легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения;

изучение методов и современных способов противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения;

практические занятия по осуществлению внутреннего контроля;

участие (по возможности) в конференциях, семинарах и иных мероприятиях (в том числе международных), посвященных проблемам противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения.

20. Обучение и повышение квалификации остальных работников организации проводятся ответственным лицом на регулярной основе, не реже одного раза в год.

Обучение проводится исходя из их должностных обязанностей по следующим направлениям:

ознакомление работников с законодательством о противодействии легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения;

изучение методов и современных способов противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения;

практические занятия по осуществлению внутреннего контроля;

Обучение проводится исходя из того, что основным условием успешного осуществления организацией внутреннего контроля является непосредственное участие каждого работника в рамках его компетенции в данном процессе.

21. Организация ежегодно не позднее 1 февраля представляет в Агентство отчет о результатах своей деятельности по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения.

Глава 3. Надлежащая проверка клиентов

22. Организации обязаны принимать меры по надлежащей проверке клиентов.

Меры по надлежащей проверке клиентов применяются ко всем новым клиентам, а также в отношении существующих клиентов, исходя из уровня риска.

Надлежащая проверка клиента должна осуществляться:

при заключении договора личного страхования или договора сострахования — в отношении клиента, застрахованного лица, выгодоприобретателя и бенефициарного собственника;

при осуществлении разовых операций (сделок), сумма которых превышает эквивалент 15 000 долларов США на день проведения операции;

при заключении договора перестрахования — в отношении клиента и бенефициарного собственника;

при заключении соглашения о сотрудничестве в области страхования или перестрахования, агентского соглашения, договора о размещении (вложении) средств, связанных с осуществлением деятельности организации, а также иных хозяйственных или гражданско-правовых договоров — в отношении клиента и бенефициарного собственника.

При этом, если клиент является нерезидентом Республики Узбекистан, то необходимо также выявить информацию об участии государства, на территории которого осуществляет деятельность или проживает клиент, в международном сотрудничестве в сфере противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения.

Основанием для надлежащей проверки клиентов также могут быть:

наличие любых подозрений на причастность проводимых операций для целей легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансирования терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения;

наличие сомнений в подлинности и достоверности ранее полученных данных для идентификации.

23. Меры по надлежащей проверке клиента, принимаемые организациями, обязательно включают:

идентификацию и верификацию клиента с использованием надежных источников информации и документов (при этом могут использоваться услуги третей стороны);

проверку личности и полномочий клиента и лиц, от имени которых он действует, на основании соответствующих документов;

идентификацию бенефициарного собственника клиента;

изучение цели и характера установленных деловых отношений;

проведение на постоянной основе изучения деловых отношений и операций, осуществляемых клиентом, в целях проверки их соответствия сведениям о таком клиенте, изучения целей и характера его деятельности, а также источников происхождения денежных средств или иного имущества.

При отсутствии возможности идентифицировать бенефициарного собственника клиента, организация должна идентифицировать руководителя клиента.

24. Помимо применения указанных в пункте 23 настоящих Правил мер по надлежащей проверке клиента, организация в отношении публичных должностных лиц, членов их семей и лиц, близким к публичным должностным лицам, выступающих в качестве участника операции или бенефициарного собственника клиента, должна:

применять соответствующие меры для проверки сведений о статусе публичного должностного лица и определения источника денежных средств или иного имущества по операции;

устанавливать деловые отношения (или продолжать для существующих клиентов) с публичным должностным лицом только с разрешения руководителя (заместителя) организации;

осуществлять постоянный мониторинг деловых отношений.

Организация, в случае невозможности применения мер по надлежащей проверке клиента, обязана отказать во вступлении в деловые отношения с клиентом и (или) прекратить уже имеющиеся, а также направить сообщение о подозрительной операции в специально уполномоченный государственный орган.

В исключительных случаях, если принятие мер по надлежащей проверке клиента в отношении существующего клиента, по которому имеются обоснованные подозрения в его причастности к легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма или финансированию распространения оружия массового уничтожения, может привести к тому, что клиент будет осведомлен о принятии в отношении него мер по надлежащей проверке клиента, допускается направление сообщения о подозрительной операции в специально уполномоченный государственный орган без принятия мер по надлежащей проверке клиента.

25. Организации обязаны принимать усиленные меры надлежащей проверки в случае, если одной из сторон операции является лицо, постоянно проживающее, находящееся или зарегистрированное в государстве, не участвующем в международном сотрудничестве в сфере противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, либо в оффшорной зоне, а также в отношении клиентов, отнесенных к категории высокого уровня риска.

26. Усиленные меры по надлежащей проверке клиента включают:

сбор и документирование дополнительной подтвержденной информации о клиенте из открытых источников и баз данных, а также более частое обновление и верификацию сведений о клиенте и его бенефициарном собственнике;

получение от клиента информации об источнике его денежных средств;

получение информации о причинах заключения договора страхования или ранее заключенных договоров страхования;

проведение мониторинга деловых отношений с клиентом путем анализа заключенных с ним договоров страхования.

27. Меры по надлежащей проверке клиентов осуществляются на основании сведений и документов, представленных клиентом, а также информации, полученной из открытых источников.

Все документы, представленные клиентом, должны быть действительными по состоянию на дату их представления.

28. Надлежащая проверка клиентов должна осуществляться на всех этапах совершения операций.

Для установления бенефициарного собственника организация обязана определить, действует ли клиент от имени другого лица, и затем принять меры по идентификации и надлежащей проверке личности лица, от имени которого действует клиент.

Наряду с идентификацией клиента или бенефициарного собственника необходимо проверить их полномочия на совершение операции с использованием документов, представляемых ими в соответствии с законодательством. При этом меры по идентификации бенефициарного собственника или выгодоприобретателя должны быть приняты до осуществления выплат по договорам страхования.

29. При оказании публичным должностным лицам страховых услуг по страхованию жизни организация должна осуществлять меры по надлежащей проверке клиентов и идентификации выгодоприобретателя, указанного в договоре страхования.

В любом случае идентификация выгодоприобретателя осуществляется до выплаты страхового возмещения (страховой выплаты).

В случаях, связанных с договорами (страховыми полисами) страхования жизни, организации должны принимать разумные меры для установления бенефициарных собственников. Такие меры должны приниматься не позднее момента осуществления страхового возмещения (страховой выплаты).

В случаях выявления высокого риска организация до выплаты страхового возмещения (страховой выплаты) должна уведомить руководство, провести углубленную проверку всех деловых отношений со страхователем, а также направить в специально уполномоченный государственный орган сообщение о подозрительной операции (при наличии такой операции).

30. При обращении клиента с целью заключения договора на предоставление услуг организация обязана:

идентифицировать клиента и (или) выгодоприобретателя по операции в соответствии с требованиями настоящих Правил и актов законодательства в сфере противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения;

изучить ранее проводившиеся операции данного клиента в течение прошлого отчетного периода (месяца, квартала, полугодия, года), если сведения о таких операциях имеются в распоряжении;

определить вид операции и степень ее соответствия целям и видам деятельности, установленным в учредительных документах клиента, являющегося юридическим лицом;

определить вид операции и степень ее соответствия целям и видам деятельности, указанным в свидетельстве о государственной регистрации клиента, являющегося физическим лицом.

31. Идентификация клиента и бенефициарного собственника клиента осуществляется на основании сведений, указанных в приложениях № 2 и 3 к настоящим Правилам, а также документов и других необходимых сведений, являющихся основанием для совершения операций и иных сделок.

32. Идентификация клиента — физического лица осуществляется на основании документа (паспорта, идентификационной ID-карты или приравненного к нему документа), удостоверяющего его личность.

В случае если физическое лицо является индивидуальным предпринимателем, должно быть изучено также его свидетельство о государственной регистрации.

При идентификации клиента в обязательном порядке принимаются также унифицированные цифровые сервисы вышеуказанных документов, внедренные на Едином портале интерактивных государственных услуг Республики Узбекистан и в мобильном приложении «Социальная карта».

33. При идентификации и (или) надлежащей проверке клиента, являющегося юридическим лицом, должны быть проверены сведения о его государственной регистрации, данные о его руководителях, а также сведения, указанные в учредительных документах.

Получение указанных сведений осуществляется через автоматизированную систему государственной регистрации и постановки на учет субъектов предпринимательства либо непосредственно от клиента в случае, когда получение информации из данной системы невозможно.

Если от имени клиента, являющегося юридическим лицом, в соответствии с актами законодательства действует физическое лицо, организация также должна получить от клиента сведения, необходимые для идентификации данного физического лица.

34. Организация в целях более тщательного изучения клиента, являющегося юридическим лицом, а также понимания характера его деятельности, структуры собственности и управления, должна обратить особое внимание:

составу учредителей (акционеров, являющихся владельцами не менее чем десяти процентов акций общества, участников) клиента, определению лиц, владеющих долей свыше 10 процентов уставного фонда (капитала) клиента;

структуре органов управления клиента и их полномочиям;

размеру зарегистрированного уставного фонда (капитала) клиента.

35. В отношении иностранных структур без образования юридического лица применяются требования, установленные настоящими Правилами для клиентов, являющихся юридическими лицами.

36. Организация вправе проверять представляемую клиентом информацию посредством:

использования сведений о клиенте, полученных от государственных органов и других организаций;

изучения взаимоотношений клиента с предыдущей организацией;

сбора информации о деловой репутации клиента.

Идентификационные и другие данные, необходимые для проведения надлежащей проверки клиента, должны обновляться организацией не реже одного раза в год.

37. Осуществление повторной идентификации клиента и (или) бенефициарного собственника не является обязательным, если этот клиент и (или) бенефициарный собственник ранее были идентифицированы организацией в соответствии с настоящими Правилами.

38. Не требуется осуществление мер надлежащей проверки клиентов в отношении органов государственной власти и управления.

39. Организация отказывает клиентам в совершении операции с денежными средствами или иным имуществом в случае:

отсутствия по своему местонахождению (почтовому адресу) органа управления клиента или лица, действующего в соответствии с законодательством от имени клиента;

отсутствия клиента, являющегося физическим лицом, по месту его постоянного или временного жительства (в соответствии с данными документа, удостоверяющего личность);

представления заведомо недостоверных документов или непредставлении документов, запрашиваемых организацией в соответствии с законодательством;

невозможности завершить меры по надлежащей проверке клиента и (или) бенефициарного собственника;

в иных случаях, предусмотренных законодательством.

В случае отказа клиенту в осуществлении операции организация обязана направить сообщение о таких операциях в специально уполномоченный государственный орган как о подозрительных операциях.

Глава 4. Определение и оценка уровня риска

40. Организации обязаны систематически, не реже одного раза в год, осуществлять изучение, анализ и выявление возможных рисков, связанных с легализацией доходов, полученных от преступной деятельности, финансированием терроризма и финансированием распространения оружия массового уничтожения, а также документально фиксировать результаты проведенного изучения.

Организации должны осуществлять мониторинг уровня риска, а также разрабатывать и реализовывать меры по его снижению.

Уровень риска определяется и оценивается ответственным лицом на основании информации, представленной клиентом, критериев, установленных настоящими Правилами, и результатов надлежащей проверки клиента с учетом деятельности клиента и видов осуществляемых им операций.

На основании требований, установленных абзацем третьим настоящего пункта, клиенту присваивается соответствующий уровень риска (высокий или низкий) при осуществлении операций.

Результаты оценки рисков должны быть оформлены в письменной или электронной форме и представлены в специально уполномоченный государственный орган.

41. К категории высокого уровня риска организация обязана отнести клиентов, отвечающих изначально следующим критериям, и проявлять в отношении них повышенное внимание:

лица, включенные в Перечень либо находящиеся в собственности или под контролем лица, включенного в Перечень, либо прямо или косвенно являющиеся собственником или контролирующие организацию, включенную в Перечень;

лица, постоянно проживающие, находящиеся или зарегистрированные в государстве, не участвующем в международном сотрудничестве в сфере противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, либо в оффшорной зоне;

нерезиденты;

юридические лица и индивидуальные предприниматели, фактическое местонахождение которых не соответствует сведениям, указанным в учредительных или регистрационных документах;

организации, бенефициарным собственником которых являются лица, указанные в абзацах втором и (или) третьем настоящего пункта;

клиенты, осуществляющие подозрительные операции на систематической основе (более двух раз в течение трех месяцев);

публичные должностные лица, члены их семей и лица, близкие к публичным должностным лицам;

иные лица, финансовые операции которых вызывают обоснованные подозрения ответственного лица.

42. По мере изменения характера проводимых клиентом операций организация при необходимости должна пересматривать уровень риска работы с ним.

Организация должна уделять повышенное внимание всем сложным, необычно крупным операциям, а также всем необычным схемам совершения операций, не имеющим явной экономической или законной цели. Информация о результатах проведенных в отношении таких операций мероприятий должна представляться руководству организации.

43. Организация должна принимать меры по недопущению использования технологических достижений в целях легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансирования терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения. В этих целях организация должна выявлять и оценивать уровни рисков, которые могут возникнуть в результате разработки новых видов услуг и новой деловой практики, а также использования новых или развивающихся технологий.

Оценка таких рисков должна проводиться до внедрения новых видов услуг, новых методов работы либо до начала использования новых или развивающихся технологий.

При этом выявление и оценка указанных рисков осуществляются подразделением организации, непосредственно внедряющим новые виды услуг (новые технологии), совместно с ответственным лицом (структурным подразделением).

Организация должна осуществлять мониторинг таких рисков и принимать соответствующие меры по их снижению. По каждому принятому мероприятию должна представляться информация руководству организации.

Глава 5. Критерии и признаки подозрительных операций, а также порядок их выявления

44. Операция с денежными средствами или иным имуществом признается подозрительной в следующих случаях:

немотивированный отказ в представлении клиентом сведений, запрашиваемых в соответствии со сложившейся практикой, в том числе о своем доверителе (в случае, когда клиент выступает в качестве представителя юридического или физического лица);

излишней озабоченности клиента вопросами конфиденциальности в отношении осуществляемой операции;

пренебрежение клиентом более выгодными условиями оказания услуг, а также предложении клиентом необычно высокого вознаграждения, заведомо отличающегося от обычно оплачиваемой при оказании такого рода услуг;

операция не имеет явного экономического смысла и не соответствует характеру деятельности клиента, а также отсутствуют цели страхования рисков;

предложение клиента осуществить возврат причитающейся суммы по расторгнутой сделке третьим лицам, в том числе на счет банка-нерезидента;

внесение клиентом в операцию (сделку) дополнений и изменений, не соответствующих обычной рабочей практике деятельности организации;

внесение клиентом в ранее согласованную схему операции (сделки) непосредственно перед началом ее реализации значительных изменений, особенно касающихся направления движения денежных средств;

передача клиентом поручения об осуществлении операции через представителя (посредника), если представитель (посредник) выполняет поручение клиента без вступления в прямой (личный) контакт с организацией;

невозможность осуществить связь с клиентом по указанным им контактным данным, в частности, почтовым, электронным адресам, номерам телефонов и каналам связи;

невозможность установления контрагентов клиента;

предложение клиента существенно (более, чем в два раза) увеличить размер страховой суммы с соответствующим увеличением размера страховой премии по действующему договору страхования жизни, заключенному с юридическим и физическим лицами;

частое внесение изменений в договор страхования в связи с заменой страхователя, застрахованного, выгодоприобретателя;

заключение клиентом на срок до пяти лет двух и более раза в один квартал года договоров страхования жизни в пользу третьего лица;

совершение клиентом одной или нескольких операций на общую сумму не менее 1000-кратного размера базовой расчетной величины за счет внесенных клиентом в кассу организации единовременно или по частям наличных денежных средств в размере, равном или превышающем 1000-кратный размер базовой расчетной величины за квартал одного года;

перевод денежных средств на анонимный счет (во вклад) за границу и поступление денежных средств с анонимного счета (вклада) из-за границы;

возврат страховой премии в результате досрочного расторжения клиентом договора добровольного страхования, если страховая премия была уплачена организацией — нерезидентом Республики Узбекистан;

выплата страхового возмещения (страховой выплаты) одному страхователю на сумму, равную или превышающую 1000-кратный размер базовой расчетной величины, либо сумму в иностранной валюте, эквивалентную или превышающую данный размер за квартал одного года;

выплата комиссионных вознаграждений одному страховому посреднику на сумму, равную или превышающую 1000-кратный размер базовой расчетной величины, либо сумму в иностранной валюте, эквивалентную данному размеру или превышающую данный размер за квартал одного года;

невозможность идентификации выгодоприобретателя, указанного в договоре страхования жизни (в случае, если выгодоприобретатель является юридическим лицом — его бенефициарного собственника);

получение перестраховочных комиссий и тантьем от иностранных страховщиков (перестраховщиков), зарегистрированных на территории государств, не участвующих в международном сотрудничестве в области противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения.

45. Признание операции подозрительной осуществляется в каждом конкретном случае на основании комплексного анализа, проводимого с использованием критериев подозрительности, установленных настоящими Правилами, а также с учетом личности клиента, его деловой репутации, характера деловых отношений, оснований, целей, объема и вида сделки, способа ее осуществления, а также иных обстоятельств, имеющих значение для правильного определения подозрительной операции.

Внутренними правилами могут быть установлены дополнительные признаки и критерии подозрительных операций.

46. Организация вправе внедрять индикаторы раннего выявления подозрительных операций на основании методических рекомендаций, разрабатываемых Агентством по согласованию со специально уполномоченным государственным органом и носящих рекомендательный характер.

47. После признания операции клиента подозрительной ответственное лицо обязано принять следующие меры:

обеспечение направления сообщения о подозрительной операции в специально уполномоченный государственный орган;

регистрация сведений об операции в специальном журнале;

уделение особого внимания проведению операций с данным клиентом;

внесение руководителю организации предложение о прекращении отношений с клиентом в соответствии с законодательством и заключенным с ним договором.

48. Если одной из сторон операции является лицо, постоянно проживающее, находящееся или зарегистрированное в государстве, не участвующем в международном сотрудничестве в сфере противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, информация о такой операции также подлежит направлению в специально уполномоченный государственный орган.

49. Сообщение о подозрительной операции направляется организацией в специально уполномоченный государственный орган не позднее одного рабочего дня с момента выявления подозрительной операции в соответствии с требованиями Положения о порядке представления информации, связанной с противодействием легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, утвержденного постановлением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 29 июня 2021 года № 402.

Сообщение о подозрительной операции направляется в специально уполномоченный государственный орган посредством электронных систем передачи данных с использованием средств криптографической защиты информации либо через специальный адрес электронной почты, защищенный от несанкционированного доступа, либо через личный кабинет в системе приема сообщений о подозрительных операциях специально уполномоченного государственного органа.

Для получения доступа к личному кабинету организации должны обратиться в Агентство, представив сведения в соответствии с приложением 4 к настоящим Правилам.

50. Организация обязана незамедлительно сообщать в специально уполномоченный государственный орган о любой информации, подтверждающей либо опровергающей подозрения в отношении соответствующей операции.

Глава 6. Меры, принимаемые при выявлении операций с участием лиц, включенных в Перечень

51. Организация обязана осуществлять сверку идентификационных данных клиента, бенефициарного собственника клиента и участников операции с Перечнем.

Если при установлении деловых отношений с клиентом либо при осуществлении операций с денежными средствами или иным имуществом работниками организации будет установлено полное совпадение всех идентификационных данных клиента, бенефициарного собственника клиента или одного из участников операции с данными лица, включенного в Перечень, они обязаны незамедлительно, без предварительного уведомления клиента приостановить операцию и (или) заморозить денежные средства либо иное имущество, а также сообщить об этом ответственному лицу.

В свою очередь, ответственное лицо обязано внести идентификационные данные одного из участников операции и сведения об осуществляемой операции в специальный журнал, а также направить сообщение в специально уполномоченный государственный орган.

При включении в Перечень новых лиц ответственное лицо обязано провести сверку их идентификационных данных с клиентской базой организации. В случае выявления полного совпадения и установления факта ранее совершенных такими лицами операций ответственное лицо обязано провести надлежащую проверку указанных клиентов и по результатам такой проверки направить соответствующую информацию в специально уполномоченный государственный орган.

52. При наступлении одного из следующих обстоятельств организация обязана незамедлительно и без предварительного уведомления приостановить операцию и (или) заморозить денежные средства либо иное имущество, а также сообщить об этом специально уполномоченному государственному органу:

все идентификационные данные клиента, бенефициарного собственника клиента либо одного из участников операции полностью совпадают с данными лица, включенного в Перечень;

один из участников операции действует от имени лица, включенного в Перечень, либо по его поручению;

денежные средства или иное имущество, используемые при совершении операции, полностью или частично принадлежат лицу, включенному в Перечень;

участник операции — юридическое лицо находится в собственности либо под контролем лица, включенного в Перечень.

53. Приостановление и возобновление операций осуществляются в порядке, установленном Положением о порядке приостановления операций, замораживания денежных средств или иного имущества, предоставления доступа к замороженному имуществу и возобновления операций лиц, включенных в перечень лиц, участвующих или подозреваемых в участии в террористической деятельности или распространении оружия массового уничтожения (рег. № 3327 от 19 октября 2021 года).

После выполнения мер, предусмотренных пунктом 52 настоящих Правил, ответственное лицо обязано в максимально короткий срок уведомить лицо, включенное в Перечень, о приостановлении его операции и (или) о замораживании его денежных средств либо иного имущества, а также разъяснить порядок возобновления операции.

Глава 7. Исполнение запросов и предписаний специально уполномоченного государственного органа

54. В соответствии с Законом Республики Узбекистан «О противодействии легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения» специально уполномоченный государственный орган вправе в письменной форме запрашивать у организации информацию, необходимую для осуществления мер по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, в том числе получать такую информацию посредством автоматизированных информационных систем и баз данных организации.

Организация обязана принимать меры по своевременному исполнению предписаний специально уполномоченного государственного органа о приостановлении операций клиентов, связанных с денежными средствами или иным имуществом.

55. По операциям, подлежащим сообщению в специально уполномоченный государственный орган в соответствии с законодательством и настоящими Правилами, ответственным лицом в специальном журнале оформляются следующие сведения:

вид операции и основания ее совершения;

дата совершения операции и сумма операции;

сведения, необходимые для идентификации клиента, его бенефициарного собственника или представителя, совершающего операцию;

сведения, необходимые для идентификации выгодоприобретателя по операции и его представителя.

Глава 8. Оформление, хранение информации и документов, а также обеспечение их конфиденциальности

56. Организации обязаны хранить информацию об операциях с денежными средствами или иным имуществом, а также идентификационные данные и материалы, полученные в рамках надлежащей проверки клиентов, включая служебную переписку и результаты любого проведенного анализа, в течение сроков, установленных законодательством, но не менее пяти лет со дня совершения операции либо прекращения деловых отношений с клиентом.

По истечении сроков хранения документы передаются в архив в установленном порядке.

57. Сведения о клиенте, полученные в процессе надлежащей проверки клиента, отражаются в анкете клиента, заполняемой по форме согласно приложению № 5 к настоящим Правилам. Организации вправе включать в анкету клиента иные сведения в соответствии с внутренними правилами.

58. Анкета клиента, заполненная в электронной форме, при ее выводе на бумажный носитель заверяется подписью ответственного лица.

59. Анкеты клиентов хранятся у ответственного лица отдельно в хронологическом порядке.

60. Информация об операциях с денежными средствами или иным имуществом, а также информация, касающаяся надлежащей проверки клиентов, должна оформляться таким образом, чтобы при необходимости можно было восстановить детали операции и обеспечить возможность использования данной информации специально уполномоченным государственным органом.

61. Сведения, полученные организацией в результате идентификации и надлежащей проверки клиента, а также сведения об уровнях риска клиента подлежат обновлению не реже одного раза в год.

62. В целях ограничения доступа ко всем документам, использованным в деятельности ответственного лица, такие документы и их перечень должны храниться непосредственно ответственным лицом в специально оборудованном помещении либо в несгораемом и опечатываемом сейфе.

63. Документы в электронной форме должны архивироваться программными средствами, записываться на электронные носители информации и храниться ответственным лицом вместе с их перечнем в несгораемом и опечатываемом сейфе.

64. Организации:

ограничивают доступ к информации, связанной с противодействием легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, и обеспечивают недопущение ее распространения;

обеспечивают, чтобы их работники не раскрывали информацию, полученную в процессе осуществления функций внутреннего контроля, а также не использовали ее в личных целях либо в интересах третьих лиц.

Организации не вправе информировать клиентов о том, что сведения об их операциях были направлены в специально уполномоченный государственный орган.

Глава 9. Заключительные положения

65. Мониторинг и контроль за соблюдением организацией требований настоящих Правил осуществляются Агентством совместно со специально уполномоченным государственным органом.

66. Руководитель организации с учетом изменений внутренних и внешних условий на постоянной основе осуществляет мониторинг системы внутреннего контроля и оценивает ее эффективность, а также при необходимости укрепляет ее для обеспечения эффективного функционирования.

Мониторинг эффективности деятельности службы внутреннего контроля организации осуществляется службой внешнего аудита.

67. Руководитель и ответственное лицо организации за нарушение настоящих Правил несут ответственность в соответствии с законодательством.

68. Лица, виновные в сокрытии фактов нарушений законодательства в сфере противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, а также нарушении требований настоящих Правил, несут ответственность в порядке, установленном законодательством.

ПРИЛОЖЕНИЕ № 1 к Правилам внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для страховщиков (перестраховщиков) и страховых посредников

об ответственном лице страховщика (перестраховщика) и страхового посредника, а также о реализации правил внутреннего контроля

_____________________________________ (наименование организации) 1. Фамилия, имя и отчество, должность, контактный телефон. 2. Дата и номер приказа о назначении ответственного лица. 3. Информация об оказанных организацией услугах за истекший год, включая: описание организационной структуры, с указанием наличия филиалов или обособленных подразделений; виды оказываемых услуг на страховом рынке бумаг; тип и количество клиентов; общая сумма и количество проведенных транзакций; сведения о выявленных рисках и принятых мерах по их снижению. 4. Наименование и дата утверждения страховщиком (перестраховщиком) и страховым посредником документа по обеспечению внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, а также последующих документов, которыми в него внесены изменения и дополнения, с указанием причин и целей внесения изменений. 5. Информация о проведении регулярной переподготовки ответственного лица и сотрудников по вопросам противодействия легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения. 6. Количество сообщений, переданных в специально уполномоченный государственный орган (приводится только общее число сообщений без раскрытия их содержания).

ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к Правилам внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для страховщиков (перестраховщиков) и страховых посредников

необходимая при идентификации физического лица

Информация, необходимая при идентификации клиента и его бенефициарного собственника:

1) фамилия, имя и отчество;

2) дата и место рождения;

3) персональный идентификационный номер физического лица (для резидентов Республики Узбекистан);

4) данные о гражданстве;

5) сведения о регистрации и местожительстве;

6) реквизиты паспорта или идентификационной ID-карты или заменяющего их документа (серия и номер документа, дата выдачи документа, наименование органа, выдавшего документ);

7) номер мобильного телефона (при наличии);

8) адрес электронной почты (при наличии).

ПРИЛОЖЕНИЕ № 3 к Правилам внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для страховщиков (перестраховщиков) и страховых посредников

необходимая при идентификации юридического лица и индивидуального предпринимателя

1. Информация, необходимая при идентификации юридических лиц:

1) полное, а также сокращенное наименование, если оно указано в свидетельстве о государственной регистрации;

2) информация о государственной регистрации: дата, номер, наименование регистрирующего органа;

3) идентификационный номер налогоплательщика;

4) местонахождение (почтовый адрес);

5) другие данные, указанные в свидетельстве о государственной регистрации;

6) cведения об имеющейся лицензии или разрешении на осуществление лицензируемого либо разрешительного вида деятельности: вид деятельности, номер и дата выдачи лицензии или разрешения, наименование органа, выдавшего лицензию или разрешение, срок действия;

7) идентификационные данные физического лица, действующего от имени юридического лица;

8) информация об учредителях (крупных акционерах, участниках) юридического лица и об их долях в уставном фонде (капитале) клиента;

9) сведения о размере сформированного уставного фонда (капитала);

10) информация об органах управления юридического лица (структура и персональный состав);

11) номера телефонов;

12) адрес электронной почты и (или) веб-сайта (при наличии);

2. Информация, необходимая для идентификации индивидуальных предпринимателей:

1) сведения, предусмотренные приложением № 2 к настоящим Правилам;

2) сведения о государственной регистрации: дата, номер, наименование регистрирующего органа;

3) местонахождение (почтовый адрес);

4) иные сведения, указанные в свидетельстве о государственной регистрации;

5) сведения об имеющейся лицензии или разрешении на осуществление соответствующего вида деятельности: вид деятельности, номер и дата выдачи лицензии или разрешения, наименование органа, выдавшего лицензию или разрешение, срок действия.

ПРИЛОЖЕНИЕ № 4 к Правилам внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для страховщиков (перестраховщиков) и страховых посредников

Информация, представляемая для подключения к личному кабинету в системе приема сообщений о подозрительных операциях специально уполномоченного государственного органа

I. Сведения об организации: 1. Наименование организации (на узбекском языке латиницей) 2. Наименование организации (на узбекском языке кириллицей) 3. Наименование организации (на русском языке) 4. Вид организации 5. Идентификационный номер налогоплательщика 6. МФО банка организации 7. SWIFT банка организации 8. Место, в котором зарегистрирована организация (область, район) 9. Полный адрес организации 10. Номер телефона организации 11. Адрес электронной почты организации II . Сведения об ответственном сотруднике (ответственном лице) организации: 1. Персональный идентификационный номер физического лица 2. Ф.И.О. сотрудника 3. Адрес электронной почты сотрудника 4. Номер телефона сотрудника 5. Адрес проживания 6. Должность сотрудника

ПРИЛОЖЕНИЕ № 5 к Правилам внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для страховщиков (перестраховщиков) и страховых посредников

указываемая в анкете клиента

1. Сведения, полученные в ходе идентификации клиента и бенефициарного собственника клиента в соответствии с приложениями 2 или 3 к Правилам внутреннего контроля для страховщиков (перестраховщиков) и страховых посредников по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения.

2. Сведения о бенефициарном собственнике клиента.

3. Отметка о том, что клиент является высокопоставленным должностным лицом (членом его семьи или лицом, близким к публичному должностному лицу).

4. Сведения об уровне риска, включая основания оценки риска.

5. Результаты дополнительных мер, осуществленных ответственным лицом в процессе идентификации клиента.

6. Дата установления деловых отношений с клиентом и продолжительность периода обслуживания.

7. Сведения о видах, объеме и стоимости оказанных услуг.

8. Дата заполнения анкеты клиента и внесения в нее изменений.

9. Фамилия, имя, отчество, должность и действующий номер телефона сотрудника, ответственного за работу с клиентом.

10. Фамилия, имя, отчество и должность сотрудника, заполнившего анкету клиента (в том числе подпись сотрудника для анкеты клиента, заполненной на бумажном носителе).

11. Иные сведения, определяемые правилами внутреннего контроля.

ПРИЛОЖЕНИЕ № 2 к постановлению Национального агентства перспективных проектов Республики Узбекистан от 3 июня 2026 года № 3 и Департамента по борьбе с экономическими преступлениями при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан от 1 июня 2026 года № 25

ведомственных нормативно-правовых актов, признаваемых утратившими силу

1. Постановление Министерства финансов и Департамента по борьбе с налоговыми, валютными преступлениями и легализацией преступных доходов при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан от 13 октября 2009 года № № 104 и 41 «Об утверждении Правил внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для страховщиков и страховых посредников» (рег. № 2036 от 3 ноября 2009 года) (Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2009 г., № 45, ст. 494).

2. Постановление Министерства финансов и Департамента по борьбе с налоговыми, валютными преступлениями и легализацией преступных доходов при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан от 21 мая 2010 года № № 44, 14 «О внесении изменений и дополнений в Правила внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, и финансированию терроризма для страховщиков и страховых посредников» (рег. № 2036-1 от 28 мая 2010 года) (Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2010 г., № 22, ст. 176).

3. Постановление Министерства финансов и Департамента по борьбе с налоговыми, валютными преступлениями и легализацией преступных доходов при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан от 18 марта 2015 года № № 25, 7 «О внесении изменений и дополнений в Правила внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, и финансированию терроризма для страховщиков и страховых посредников» (рег. № 2036-2 от 6 апреля 2015 года) (Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2015 г., № 14, ст. 172).

4. Постановление Министерства финансов Республики Узбекистан и Департамента по борьбе с экономическими преступлениями при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан от 25 июня 2021 года № № 39 и 29 «О внесении изменений и дополнений в постановление «Об утверждении Правил внутреннего контроля по противодействию легализации доходов, полученных от преступной деятельности, и финансированию терроризма для страховщиков и страховых посредников»» (рег. № 2036-3 от 26 июня 2021 года) (Национальная база данных законодательства, 26.06.2021 г., № 10/21/2036-3/0601).

5. Пункт 103 Изменений, вносимых в некоторые ведомственные нормативно-правовые акты, принятые министерствами, государственными комитетами и ведомствами, утвержденных приказом министра юстиции Республики Узбекистан от 30 ноября 2021 года № 20-мх (рег. № 3338 от 30 ноября 2021 года) (Национальная база данных законодательства, 30.11.2021 г., № 10/21/3338/1117).

6. Пункт 25 Изменений, вносимых в некоторые ведомственные нормативно-правовые акты, утвержденных приказом министра юстиции Республики Узбекистан от 25 декабря 2024 года № 34-мх (рег. № 3595 от 27 декабря 2024 года) (Национальная база данных законодательства, 28.12.2024 г., № 10/24/3595/1086).

Директор Национального агентства перспективных проектов Д. ЛИ

Начальник Департамента по борьбе с экономическими преступлениями Ж. ХАТАМОВ

г. Ташкент,

3 июня 2026 г.,

г. Ташкент,

1 июня 2026 г.,

№ 3

№ 25

(Национальная база данных законодательства, 14.07.2026 г., № 10/26/3898/0729)

lex.uz