UzbekAI

Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг

Қарори

Банк фаолиятига рухсат бериш тартиби ва шартлари тўғрисидаги низомга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳақида

Ўзбекистон Республикасининг « Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида »ги, « Банклар ва банк фаолияти тўғрисида »ги ва 2026 йил 27 мартдаги ЎРҚ-1126-сон « Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига Ўзбекистонда исломий банк фаолиятини жорий этишга қаратилган қўшимча ва ўзгартиришлар киритиш тўғрисида »ги қонунларига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқаруви қарор қилади:

1. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 майдаги 12/1-сон қарори (рўйхат рақами 3252, 2020 йил 30 июнь) (Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 30.06.2020 й., 10/20/3252/1098-сон) билан тасдиқланган Банк фаолиятига рухсат бериш тартиби ва шартлари тўғрисидаги низомга иловага мувофиқ ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин.

2. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.

Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2026 йил 23 июндаги 19/2-сон қарорига ИЛОВА

Банк фаолиятига рухсат бериш тартиби ва шартлари тўғрисидаги низомга киритилаётган ўзгартириш ва қўшимчалар

1. Муқаддима қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Мазкур Низом банк фаолиятига, шу жумладан исломий банк фаолиятига рухсат бериш, банкнинг раҳбар ходимларини лавозимига киришишидан олдин келишиб олиш, алоҳида бўлинмаларини очиш ва ёпиш, уставига киритилган ўзгартириш ва қўшимчаларни рўйхатдан ўтказиш, банкни қайта ташкил этиш ва тугатиш тартиби ҳамда шартларини белгилайди.».

2. 1-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«1. Агар ушбу Низомда бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса:

ушбу Низомнинг банкларга нисбатан белгиланган қоидалари микромолия банкларига, исломий банк фаолиятини амалга оширувчи банкларга ва исломий банк фаолиятини амалга оширувчи микромолия банкларига нисбатан;

ушбу Низомнинг микромолия банкларига нисбатан белгиланган қоидалари исломий банк фаолиятини амалга оширувчи микромолия банкларига нисбатан ҳам татбиқ этилади.».

3. Қуйидаги мазмундаги 1 1 -банд билан тўлдирилсин:

«1 1 . Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

банкнинг барқарор молиявий ҳолати — банкнинг молиявий оқимлари мутаносиблигини, тўлов қобилиятини, ликвидлилиги ва рентабелли фаолиятини сақлаб туриш учун маблағларнинг етарлилигини, шунингдек барча пруденциал нормативлар банк томонидан бажарилишини ифодаловчи ҳолати ;

билвосита эгалик қилувчи — банкнинг акцияларига ўзи назорат қиладиган бошқа шахс орқали эгалик қилувчи шахс ;

исломий банк фаолияти — банклар ва банк фаолияти тўғрисидаги қонунчиликка ҳамда исломий молия стандартларига мувофиқ амалга ошириладиган банк фаолияти ;

мўлжалланган олиш — потенциал олувчи томонидан банк акцияларини олиш ёки уларга ҳал қилувчи эгалик қилишни кўпайтириш юзасидан қабул қилинган қарор ;

назорат — Ўзбекистон Республикаси «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида»ги Қонунининг 19-моддаси учинчи қисмида кўрсатилган мезонлардан бирига мос келувчи ўзаро алоқа ;

охирги бенефициар мулкдор — юридик шахс бўлган, банк акцияларининг потенциал олувчисига ёки бу акцияларга бевосита ёхуд билвосита эгалик қилувчига бевосита ёки билвосита эгалик қиладиган ёхуд уни назорат қиладиган жисмоний шахс ;

потенциал олувчи — биргаликда ҳаракат қилаётган, мўлжалланилаётган сотиб олиш муносабати билан банк акцияларини бевосита ёки билвосита, шу жумладан охирги бенефициар мулкдор сифатида олишни ният қилган шахс ёки шахслар гуруҳи ;

раҳбар ходим — ушбу Низомнинг 77-бандида кўрсатилган лавозимлардан бирига сайланган (тайинланган) шахс;

ҳал қилувчи эгалик — шахс томонидан ёки биргаликда ҳаракат қилувчи шахслар томонидан юридик шахс устав фондининг (устав капиталининг) бир ёхуд бир неча битим натижасида олинган камида беш фоизига бевосита ёки билвосита эгалик қилиш ;

чет эл банки — чет давлатнинг ҳудудида рўйхатга олинган, ушбу чет давлатнинг қонунчилигига мувофиқ банк деб ҳисобланадиган юридик шахс .».

4. 8-банднинг иккинчи хатбошиси «банк фаолияти» деган сўзлардан кейин «, шу жумладан исломий банк фаолияти» деган сўзлар билан тўлдирилсин.

5. 18-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«18. Банк ўз фаолиятини Ўзбекистон Республикасининг қонунчилик ҳужжатлари ва устави, мазкур Низомга мувофиқ Марказий банк томонидан берилган банк фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқини берувчи лицензия ва (ёки) исломий банк фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқини берувчи лицензияга (бундан буён матнда банк фаолиятига доир тегишли лицензия (лицензиялар) деб юритилади) асосан амалга оширади.».

6. 19-банднинг учинчи хатбошиси , 29 ва 38-бандлар , 130-банднинг иккинчи хатбошиси , 182 , 183 , 200 — 202 , 226 ва 233-бандлардаги «лицензия» деган сўз «банк фаолиятига доир тегишли лицензия (лицензиялар)» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

7. 20-банднинг 13-кичик бандидаги «банкнинг кредит, инвестиция ва эмиссия сиёсати» деган сўзлар «банкнинг кредит (молиялаштириш), инвестиция ва эмиссия сиёсати» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

8. 20 1 ва 20 2 -бандлар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«20 1 . Исломий банк фаолиятини амалга оширувчи банкни ташкил этишга доир дастлабки рухсатномани олиш учун ариза берувчи ушбу Низомнинг 20-бандида назарда тутилган ҳужжатларга қўшимча равишда қуйидагиларни тақдим этади:

банкнинг исломий молия кенгаши, исломий молия масалалари бўйича махсус бўлинмаси ва исломий молия бўйича ички аудити тўғрисидаги низомлари лойиҳаларини ;

исломий молия стандартларига мувофиқлик сиёсати лойиҳасини ;

банкнинг исломий молия кенгаши аъзолари тўғрисида ушбу Низомнинг 107-банди 5 — 10-кичик бандларида кўрсатилган ҳужжатларни.

20 2 . Таъсис йиғилишининг баённомаси ёки муассиснинг банкни таъсис этиш ҳақидаги якка тартибда қабул қилган қарори банкни ташкил этиш, банкнинг устав капитали миқдорини белгилаш, банк уставини, ташкилий тузилмасини ва бизнес-режасини тасдиқлаш, банкнинг кузатув кенгаши ва бошқаруви аъзоларини сайлаш (тайинлаш) тўғрисидаги қарорларни, шунингдек банк исломий банк фаолиятини амалга оширган тақдирда — банкнинг исломий молия кенгаши аъзоларини сайлаш тўғрисидаги қарорни ўз ичига олиши лозим.».

9. Қуйидаги мазмундаги 20 3 ва 20 4 -бандлар билан тўлдирилсин:

«20 3 . Таъсис шартномасининг ёки муассиснинг банкни таъсис этиш ҳақидаги якка тартибда қабул қилган қарорининг нусхалари, улардаги жисмоний шахсларнинг имзолари нотариус ёки нотариал ҳаракатларни амалга ошириш ҳуқуқига эга бўлган бошқа мансабдор шахс томонидан тасдиқланади.

20 4 . Исломий молия стандартларига мувофиқлик сиёсатида камида қуйидагилар назарда тутилиши лозим:

исломий банк фаолиятини амалга оширишда исломий молия стандартларига мувофиқликни таъминлашнинг аҳамияти;

исломий банк фаолиятини амалга оширишда исломий молия стандартларига мувофиқликни таъминлаш жараёни;

исломий молия стандартларига мувофиқликни таъминлашда банкнинг бошқарув органлари, исломий молия кенгаши, исломий молия масалалари бўйича махсус бўлинмаси ва исломий молия бўйича ички аудитининг вазифа ва мажбуриятлари;

исломий молия стандартларига номувофиқ бўлган даромадлардан халос бўлиш, шу жумладан уларни хайрия мақсадларига йўналтириш тартиби;

ҳисобдорлик, ошкоралик ва шаффофликни таъминлаш чоралари;

исломий молия бўйича ташқи аудит текширувини ўтказиш тартиби.».

10. 24-бандда :

12-кичик банддаги «банкнинг кредит, инвестиция ва эмиссия сиёсати» деган сўзлар «банкнинг кредит (молиялаштириш), инвестиция ва эмиссия сиёсати» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

қуйидаги мазмундаги хатбоши билан тўлдирилсин:

«Исломий банк фаолиятини амалга оширувчи банкни ташкил этишга доир дастлабки рухсатномани олиш учун ариза берувчи ушбу банднинг биринчи — ўн учинчи хатбошиларида назарда тутилган ҳужжатларга қўшимча равишда ушбу Низомнинг 20 1 -банди иккинчи — тўртинчи хатбошиларида кўрсатилган ҳужжатларни тақдим этади.».

11. 1-бўлимнинг 2-боби 5-параграфининг номи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«5-§. Банкни давлат рўйхатидан ўтказиш ва банк фаолиятига доир тегишли лицензия (лицензиялар) бериш».

12. 28-бандда :

биринчи хатбошидаги «лицензия» деган сўз «банк фаолиятига доир тегишли лицензия (лицензиялар)» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

иккинчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«банкни давлат рўйхатига олиш ва банк фаолиятига доир тегишли лицензия (лицензиялар) бериш тўғрисидаги ариза. Бунда аризада ариза берувчининг электрон почта манзилининг кўрсатилиши унинг қабул қилинган қарор тўғрисидаги хабарномани ахборот-коммуникация тизими орқали электрон шаклда олишга бўлган розилигидир;»;

қуйидаги мазмундаги олтинчи ва еттинчи хатбошилар билан тўлдирилсин:

«ногиронлиги бўлган шахслар учун банк биноларида шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларида белгиланган талабларга мувофиқ қулай шарт-шароитлар яратилганлиги бўйича Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида назорат қилиш инспекциясининг хулосаси;

агар ариза бир вақтнинг ўзида банк фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқини берувчи лицензия ҳамда исломий банк фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқини берувчи лицензия бериш учун тақдим этилса, ушбу Низомнинг 29 1 -банди еттинчи ва тўққизинчи хатбошиларида кўрсатилган ҳужжатлар;»;

олтинчи ва еттинчи хатбошилар тегишли равишда саккизинчи ва тўққизинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;

саккизинчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«мазкур Низомнинг тегишли равишда 20 — 24-бандлари ҳамда ушбу банднинг иккинчи — еттинчи хатбошиларига мувофиқ тақдим этилган ҳужжатларнинг электрон шаклдаги кўчирма нусхалари.»;

тўққизинчи хатбошидаги «учинчи — бешинчи хатбошиларида» деган сўзлар «учинчи — еттинчи хатбошиларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

13. 1-бўлимнинг 2-боби қуйидаги мазмундаги 5 1 -параграф билан тўлдирилсин:

«5 1 -§. Банк фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқини берувчи лицензияга эга бўлган банкка исломий банк фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқини берувчи лицензияни бериш

29 1 . Банк фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқини берувчи лицензияга эга бўлган банк исломий банк фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқини берувчи лицензияни олиш учун Марказий банкка қуйидаги ҳужжатларни тақдим этади :

исломий банк фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқини берувчи лицензияни бериш тўғрисидаги ариза;

банк акциядорлари умумий йиғилишининг ёки банкнинг ягона акциядорининг исломий банк фаолиятини йўлга қўйиш тўғрисидаги қарори;

банкнинг Ўзбекистон Республикаси «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида»ги Қонунининг 14-моддаси тўртинчи қисмида кўрсатилган талаблар инобатга олинган ҳолдаги устави;

банкда банкнинг исломий молия кенгаши, исломий молия масалалари бўйича махсус бўлинмаси ва исломий молия бўйича ички аудити ташкил этилганлиги тўғрисидаги маълумот;

ушбу Низомнинг 20 1 -бандида кўрсатиб ўтилган ҳужжатлар;

банкнинг исломий банк фаолиятига масъул бўлган раҳбар ходими тўғрисидаги ушбу Низомнинг 107-банди 2 — 10-кичик бандларида кўрсатилган ҳужжатлар;

исломий банк фаолияти бўйича бозор таҳлили, молиялаштириш режалари, маҳсулот ва хизматлар, молиявий прогнозлар ва таваккалчиликларни бошқариш масалаларини, шунингдек ушбу Низомнинг 3-иловасига мувофиқ бошқа маълумотларни ўз ичига олган уч йиллик бизнес-режа;

исломий банк фаолияти доирасида амалга ошириладиган молиявий операциялар бўйича бухгалтерия ҳисобини алоҳида юритиш имконияти яратилганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар (автоматлаштирилган банк тизимларига исломий молия операцияларини амалга ошириш бўйича ўзгартиришлар киритилганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар).

29 2 . Банк фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқини берувчи лицензияга эга бўлган банкка исломий банк фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқини берувчи лицензияни бериш ҳақидаги қарор ариза барча зарур ҳужжатлар билан олинган кундан эътиборан икки ойдан ошмаган муддатда қабул қилинади .

Марказий банк тегишли қарор қабул қилинган санадан эътиборан уч иш куни ичида банкни қабул қилинган қарор ҳақида ёзма шаклда, шу жумладан ахборот-коммуникация тизими орқали электрон шаклда хабардор қилади .».

14. 1-бўлимнинг 2-боби 6-параграфининг номи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«6-§. Банк фаолиятига доир тегишли лицензияни (лицензияларни) қайта расмийлаштириш».

15. 32 ва 35-бандлардаги «Лицензияни қайта расмийлаштириш» деган сўзлар «Банк фаолиятига доир тегишли лицензияни (лицензияларни) қайта расмийлаштириш» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

16. 1-бўлимнинг 2-боби 7-параграфининг номи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«7-§. Банк фаолиятига доир тегишли лицензияни (лицензияларни) бериш ва қайта расмийлаштириш учун тўлов».

17. 34-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«34. Банк фаолиятига доир тегишли лицензия (лицензиялар) берилганлиги учун тегишинча банк ёки микромолия банки устав капитали энг кам миқдорининг 0,1 фоизи миқдорида давлат божи ундирилади. Бунда давлат божи берилган ҳар бир лицензия тури учун алоҳида ундирилади.».

18. 50-банднинг учинчи хатбошиси «кузатув кенгаши ва бошқаруви» деган сўзлардан кейин «, исломий молия кенгаши» деган сўзлар билан тўлдирилсин.

19. 3-бўлимнинг номи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

« III бўлим. Банкнинг раҳбар ходимларини Марказий банк билан келишиб олиш тартиби ва баҳолаш мезонлари».

20. 77 — 80-бандлар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«77. Қуйидаги раҳбар ходимлар лавозимига киришишидан олдин Марказий банк билан келишиб олиниши лозим:

1) банк кузатув кенгаши аъзолари, шу жумладан раиси;

2) банк бошқаруви аъзолари, шу жумладан раиси ва унинг ўринбосарлари;

3) банкнинг исломий молия кенгаши аъзолари, шу жумладан раиси ва унинг ўринбосарлари;

4) банкнинг муҳим аҳамиятга эга ходимлари, агар улар бир пайтнинг ўзида банк бошқаруви аъзолари бўлмаса:

банкнинг бош бухгалтери;

ички аудит таркибий бўлинмаси раҳбари;

таваккалчиликларни бошқаришга масъул таркибий бўлинма раҳбари;

ички назорат ва (ёки) комплаенс назорат учун масъул бўлган таркибий бўлинма раҳбари;

банк активлари ва пассивларини (ғазначиликни) бошқаришга масъул бўлган таркибий тузилма раҳбари;

жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни ва оммавий қирғин қуроллари тарқатилишини молиялаштиришга қарши курашишга масъул таркибий бўлинма раҳбари;

банкнинг исломий банк фаолиятига масъул бўлган раҳбар ходими;

5) ихтиёрий тугатилаётган банкнинг тугатувчиси (агар тугатиш комиссияси тайинланса, унинг раҳбари ва аъзолари);

6) ўз лавозим мажбуриятларидан келиб чиқиб, ушбу банднинг 1 — 5-кичик бандларида кўрсатилган раҳбар ходимларга тенглаштирилган ёки ушбу банднинг 4-кичик бандида кўрсатилган банкнинг муҳим аҳамиятга эга ходимларининг фаолиятини мувофиқлаштириб борувчи шахслар.

78. Банк раҳбар ходимнинг мазкур Низом талабларига мувофиқлигини дастлабки баҳолашдан ўтказиши шарт. Бунда банк раҳбар ходимнинг ишчанлик обрўси, тажриба, билим ва кўникмалари, мулоҳазасининг мустақиллиги, вақтининг етарлилиги ва жамоавий яроқлилигини мазкур Низом ва банкнинг ички талабларига мувофиқлигини баҳолайди, шунингдек раҳбар ходим томонидан баҳолаш учун тақдим этилган маълумотларнинг ҳаққонийлигини текширади.

79. Мазкур Низомнинг 78-бандида назарда тутилган баҳолаш банк томонидан раҳбар ходимни сайлаш ёки тайинлаш тўғрисидаги қарор қабул қилинишидан (ишга қабул қилиш тўғрисида буйруқ расмийлаштирилишидан) олдин амалга оширилади.

80. Мазкур Низомнинг 78-бандига асосан банк томонидан ўтказилган баҳолаш натижалари раҳбар ходимнинг мазкур Низом талабларига номувофиқлигини кўрсатган тақдирда, у раҳбар ходим сифатида сайланмаслиги ёки тайинланмаслиги лозим.».

21. 83-бандда :

иккинчи хатбошидаги «лицензия» деган сўз «банк фаолиятига доир тегишли лицензия (лицензиялар)» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

қуйидаги мазмундаги учинчи ва тўртинчи хатбошилар билан тўлдирилсин:

«банк фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқини берувчи лицензияга эга бўлган банкларнинг исломий банк фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқини берувчи лицензияни бериш тўғрисидаги аризаларини кўриб чиқиш доирасида;

кредит ташкилотлари фаолиятини ўзгартириш тўғрисидаги аризаларни кўриб чиқиш доирасида;»;

учинчи — бешинчи хатбошилар тегишли равишда бешинчи — еттинчи хатбошилар деб ҳисоблансин.

22. 84-банднинг биринчи ва иккинчи хатбошилари қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«84. Агар раҳбар ходимларнинг мазкур Низом талабларига мувофиқлигига таъсир кўрсатувчи янги ҳолатлар мавжуд бўлмаса, қуйидагиларни лавозимига киришишидан олдин Марказий банк билан келишиб олиш талаб этилмайди:

ваколат муддатининг тугаши муносабати билан шу банкнинг ўзида янги муддатга қайта сайланган (тайинланган) банкнинг кузатув кенгаши, бошқаруви ва исломий молия кенгаши аъзосини;».

23. 85 — 87-бандлар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«85. Раҳбар ходим ўз лавозимига банк уни Марказий банк билан келишиб олгандан сўнггина киришиши мумкин.

Агар муҳим аҳамиятга эга ходимни объектив сабабларга кўра лавозимига киришишидан олдин Марказий банк билан келишиб олишнинг имкони бўлмаса, банк муҳим аҳамиятга эга ходим лавозимига тайинланган кундан эътиборан ўттиз иш куни ичида уни келишиш учун Марказий банкка тегишли объектив сабабларни кўрсатган ҳолда ариза юбориши шарт.

86. Банк бошқаруви раиси ва унинг ўринбосарлари вазифаларини улар йўқлигида вақтинча бажариш келишиб олиш тартибидан ўтган раис ўринбосарлари ёки бошқарув аъзолари зиммаларига юкланади.

87. Банкнинг раҳбар ходимлари, мажбурий тугатилаётган банкнинг тугатувчиси, банкнинг махсус бошқарувчиси ва вақтинчалик бошқарувчиси (бундан буён матнда номзод деб юритилади) мазкур Низом талаблари билан белгиланган ишчанлик обрўси, тажриба, билим ва кўникмалар, мулоҳазанинг мустақиллиги, вақтнинг етарлилиги мезонларига мувофиқ бўлиши лозим.

Банкнинг кузатув кенгаши, бошқаруви ва исломий молия кенгаши аъзолари мазкур банднинг биринчи хатбошисида кўрсатилган мезонларга қўшимча равишда жамоавий яроқлилик мезонига ҳам мувофиқ бўлиши лозим.

Ушбу Низомнинг 77-банди 6-кичик бандида кўрсатилган раҳбар ходимнинг вазифалари қайси раҳбар ходимнинг вазифаларига тенглаштирилган бўлса (қайси муҳим аҳамиятга эга ходимнинг фаолиятини мувофиқлаштириб борса), уларга нисбатан ўша тенглаштирилган раҳбар ходим (фаолияти улар томонидан мувофиқлаштириб бориладиган муҳим аҳамиятга эга ходим) учун белгиланган талаблар қўлланилади.».

24. 90-банднинг ўн олтинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«номзод ҳозирда ёки олдин ижро органи, кузатув кенгаши, банкнинг исломий молия кенгаши аъзоси бўлган ёки ҳал қилувчи эгаси (акциядори) бўлган ёхуд бошқа усулда назорат қилган ёки қилаётган юридик шахсга нисбатан Ўзбекистон Республикаси ёки чет давлат молиявий сектор назорат органи томонидан қўпол ва жиддий қоидабузарликлар учун қўлланилган чора ва санкцияларнинг мавжуд эмаслиги;».

25. 3-бўлимнинг 2-боби 2-параграфининг номи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Тажриба, билим ва кўникмалар».

26. 91-банд , 92-банднинг биринчи хатбошиси ҳамда 121-банддаги «малака» деган сўз «тажриба» деган сўз билан алмаштирилсин.

27. 93 — 96-бандлар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«93. Номзод билим ва кўникмаларга нисбатан ўрнатилган мезонларга мувофиқлигини тасдиқлаш учун банкнинг тизимли аҳамиятга моликлигига, хусусиятига, масштабига ва мураккаблигига, шунингдек, унинг зиммасига юклатилган мажбуриятларга мувофиқ келувчи билимга эгалигини намоён этиши ва камида қуйидаги маълумотга эга бўлиши лозим:

1) кузатув кенгаши аъзолари, шунингдек, унинг раиси учун — молия-иқтисод ёки юридик, шунингдек, банкнинг асосий йўналиши ва хусусиятидан келиб чиқиб, ахборот технологиялари ва бошқа мутахассисликлар бўйича олий маълумотга;

2) банк бошқаруви аъзолари, шунингдек, унинг раиси ва раис ўринбосарлари учун — молия-иқтисод ёки юридик ёки ахборот технологиялари йўналиши бўйича олий маълумотга. Бунда бошқарув аъзоларининг кўпчилиги молия-иқтисод йўналиши бўйича олий маълумотга эга бўлиши лозим;

3) банк исломий молия кенгашининг:

камида уч нафар аъзоси, шу жумладан раиси ва унинг ўринбосари учун — исломшунослик, ислом ҳуқуқи (фиқҳ), усулул фиқҳ ёки фиқҳул муамалат мутахассисликлари ёхуд ушбу фанлар ўқитилган мутахассислик бўйича олий маълумотга;

қолган аъзолари учун (банкнинг исломий молия кенгаши уч нафардан ортиқ аъзога эга бўлган тақдирда) — молия-иқтисод, юридик ёки ушбу кичик банднинг иккинчи хатбошисида кўрсатилган мутахассисликлар бўйича олий маълумотга;

4) банкнинг муҳим аҳамиятга эга ходимлари (бундан банкнинг исломий банк фаолиятига масъул бўлган раҳбар ходими мустасно), тугатувчиси, вақтинчалик бошқарувчиси ёки махсус бошқарувчиси учун — молия-иқтисод йўналиши ҳамда банкнинг асосий йўналиши ва хусусиятидан келиб чиқиб бошқа мутахассисликлар бўйича олий маълумотга;

5) банкнинг исломий банк фаолиятига масъул бўлган раҳбар ходими учун — молия-иқтисод ёки исломий молия йўналишида олий маълумотга ва Исломий молия институтлари учун бухгалтерия ҳисоби ва аудит ташкилоти (ААОИФИ) томонидан берилган қуйидаги сертификатлардан бирига, бундан номзоднинг исломий молия йўналишида олий маълумотга ёки илмий даражага эга бўлган ҳолатлари мустасно:

CIPA ( Certified Islamic Professional Accountant ) сертификати;

CSAA ( Certified Shariʼah Advisor and Auditor ) сертификати;

CPSS ( Certificate of Proficiency in Shariʼah Standards ) сертификати;

CPAAGE ( Certificate of Proficiency in Audit, Assurance, Governance and Ethics ) сертификати;

CSE ( Certified Shariʼah Expert ) сертификати.

Банкнинг исломий молия кенгашининг камида бир нафар аъзоси ва 2027 йил 1 июлдан бошлаб барча аъзолари Исломий молия институтлари учун бухгалтерия ҳисоби ва аудит ташкилоти (ААОИФИ) томонидан берилган қуйидаги сертификатлардан бирига эга бўлиши лозим, бундан номзоднинг исломий молия йўналишида ва (ёки) ушбу банднинг 3-кичик банди иккинчи хатбошисида кўрсатилган йўналишлар бўйича илмий даражага эга бўлган ҳолатлари мустасно:

CIPA ( Certified Islamic Professional Accountant ) сертификати;

CSAA ( Certified Shariʼah Advisor and Auditor ) сертификати;

CPSS ( Certificate of Proficiency in Shariʼah Standards ) сертификати;

CPAAGE ( Certificate of Proficiency in Audit, Assurance, Governance and Ethics ) сертификати;

CSE ( Certified Shariʼah Expert ) сертификати.

94. Тажрибага нисбатан ўрнатилган мезонларга мувофиқлигини тасдиқлаш учун, номзод сўнгги 15 йилда банкнинг тизимли аҳамиятга моликлиги, хусусияти, кўлами ва мураккаблиги, шунингдек, унинг зиммасига юклатилган мажбуриятларга мувофиқ келувчи тажрибага эга бўлиши лозим. Бунда номзоднинг аввалги иш жойидаги мажбурияти ва унинг давомийлиги, уни иш билан таъминлаган ташкилотнинг кўлами, қўл остидаги ходимлари, амалга оширилган фаолиятнинг хусусияти ва мураккаблиги қуйидагича ҳисобланади:

1) банк кузатув кенгаши аъзолари, шунингдек, унинг раиси учун — камида 5 йил иш тажрибасига, шу жумладан, камида 3 йиллик раҳбарлик лавозимларида ва (ёки) ҳуқуқ, ахборот технологиялари ва молия-иқтисод фанлари бўйича академик тажрибага эга бўлиши;

2) банк бошқаруви раиси учун — банк ва (ёки) молия тизимида камида 10 йиллик иш тажрибасига, шу жумладан камида 5 йиллик раҳбарлик лавозимларида иш тажрибасига эга бўлиши;

3) банк бошқаруви аъзолари учун, бундан бошқарув раиси мустасно — банк ва (ёки) молия тизимида камида 5 йиллик иш тажрибасига, шу жумладан камида 3 йиллик раҳбарлик лавозимларида иш тажрибасига эга бўлиши;

4) банк исломий молия кенгашининг:

исломшунослик, ислом ҳуқуқи (фиқҳ), усулул фиқҳ ёки фиқҳул муамалат мутахассисликлари ёхуд ушбу фанлар ўқитилган мутахассислик бўйича олий маълумотга эга бўлган аъзолари (бундан буён матнда ислом ҳуқуқи бўйича мутахассис аъзо деб юритилади) учун — ислом ҳуқуқини қўллаш соҳасида, шу жумладан ислом ҳуқуқи бўйича маслаҳат хизматларини кўрсатиш, ислом ҳуқуқи бўйича тадқиқот ёки педагогик фаолиятни олиб бориш соҳасида камида 5 йиллик иш тажрибасига эга бўлиши;

молия-иқтисод ёки юридик мутахассисликлар бўйича олий маълумотга эга бўлган аъзолари (бундан буён матнда техник эксперт аъзо деб юритилади) учун — банк ва (ёки) молия тизимида ва (ёки) ҳуқуқ соҳасида камида 7 йиллик иш тажрибасига эга бўлиши;

5) банкнинг муҳим аҳамиятга эга ходимлари учун, бундан бош бухгалтер ва банкнинг исломий банк фаолиятига масъул бўлган раҳбар ходими мустасно — банк ва (ёки) молия тизимида камида 5 йиллик иш тажрибасига, шу жумладан камида 3 йиллик раҳбарлик лавозимларида иш тажрибасига эга бўлиши;

6) бош бухгалтер учун — бухгалтерия ҳисоби ва (ёки) молиявий ҳисоботни тузиш соҳасида камида 5 йиллик иш тажрибасига, шу жумладан банкнинг бухгалтерия ҳисоби ва (ёки) молиявий ҳисоботини тузиш учун масъул бўлган ташкилий тузилмаси раҳбарлик ёки унинг ўринбосари лавозимида камида 3 йиллик иш тажрибасига ва (ёки) кредит ташкилотларини аудиторлик текширувидан ўтказувчи ташкилотларда аудитор сифатидаги иш тажрибасига эга бўлиши;

7) банкнинг исломий банк фаолиятига масъул бўлган раҳбар ходими учун — банк ва (ёки) молия тизимида камида 7 йиллик иш тажрибасига эга бўлиши;

8) банкнинг тугатувчиси, вақтинчалик бошқарувчиси ёки махсус бошқарувчиси учун — банк ва (ёки) молия тизимида камида 5 йиллик иш тажрибасига, шу жумладан камида 3 йиллик раҳбарлик лавозимларида иш тажрибасига эга бўлиши.

Тажрибага нисбатан ўрнатилган талаб мақсадларида раҳбарлик лавозими деганда, ўзига юклатилган мажбуриятларга асосан, бир вақтнинг ўзида белгиланган миқдордаги ходимларини ва жараёнини бошқариш учун масъул шахснинг фаолияти тушунилади.

Бунда, хавфсизликни таъминлаш ва хўжалик фаолиятини амалга ошириш билан боғлиқ масалаларни мувофиқлаштириш ишлари иш тажрибаси сифатида инобатга олинмайди.

95. Банкнинг кузатув кенгаши ва бошқаруви аъзоси банк фаолиятини ва банк дучор бўлиши мумкин бўлган таваккалчиликларни, банкнинг исломий молия кенгаши аъзоси эса исломий банк фаолиятини ва банк дучор бўлиши мумкин бўлган исломий банк фаолияти билан боғлиқ таваккалчиликларни яхши тушунишини намоён этиши лозим. Бунда номзоднинг бошқа банк кузатув кенгаши ва бошқаруви аъзолари билан жамоавий масъул бўлган соҳалар бўйича билимлари инобатга олинади, бундан якка тартибда масъул бўлган соҳалари мустасно.

96. Банкнинг кузатув кенгаши, бошқаруви, исломий молия кенгаши аъзолари, муҳим аҳамиятга эга ходимлари, тугатувчиси, махсус бошқарувчиси ва вақтинчалик бошқарувчиси ўз мажбуриятларини амалга оширишда асосланган, объектив ва мустақил қарорлар қабул қилиш имкониятига эга бўлишлари керак.».

28. 97-банднинг «а» кичик банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«а) шахсий манфаатлар тўқнашуви. Номзод банкнинг кузатув кенгаши, бошқаруви ва (ёки) исломий молия кенгаши аъзолари, муҳим аҳамиятга эга ходимлар ёки ҳал қилувчи эгаликка эга бўлган акциядорнинг яқин қариндоши ёки улар билан яқин алоқаларга эга бўлса;».

29. Қуйидаги мазмундаги 97 1 -банд билан тўлдирилсин:

«97 1 . Банкнинг исломий молия кенгаши аъзоси мазкур банкнинг ҳал қилувчи эгаликка эга бўлган акциядори, кузатув кенгаши аъзоси, бошқаруви аъзоси ёки ходими бўлиши мумкин эмас.».

30. 99-банднинг иккинчи ва учинчи хатбошилари қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«номзод кузатув кенгаши, ижро этувчи орган ёки исломий молия кенгаши аъзоси, вақтинчалик бошқарувчи, махсус бошқарувчи ёки тугатувчи ҳисобланган ташкилотлари сони;

номзод кузатув кенгаши, ижро этувчи орган ёки исломий молия кенгаши аъзоси, вақтинчалик бошқарувчи, махсус бошқарувчи ёки тугатувчи ҳисобланган ташкилотларнинг ҳажми, хусусияти, масштаби, фаолиятининг мураккаблиги ва географик жойлашуви;».

31. 100-бандда :

қуйидаги мазмундаги бешинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«бир вақтнинг ўзида Ўзбекистон Республикасидаги икки ва ундан ортиқ банкнинг исломий молия кенгаши аъзоси ва (ёки) икки ва ундан ортиқ микромолия ташкилотида, шу жумладан соҳага ихтисослашган уюшмалар ёки бирлашмалар ҳузурида ташкил этилган исломий молия масалаларини мувофиқлаштирувчи махсус кенгаш аъзоси бўлиши, бундан мазкур банклар ёки микромолия ташкилотлари бир банк гуруҳига тегишли бўлган ҳоллар мустасно;»;

бешинчи ва олтинчи хатбошилар тегишли равишда олтинчи ва еттинчи хатбошилар деб ҳисоблансин.

32. 102 ва 103-бандлар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«102. Банкнинг кузатув кенгаши, бошқаруви ёки исломий молия кенгаши аъзосининг ишчанлик обрўси, тажриба, билим ва кўникмалари, мулоҳазасининг мустақиллиги ва вақтининг етарлилигини баҳолаш билан бир пайтда унинг жамоавий яроқлилиги ҳам баҳоланади.

103. Жамоавий яроқлиликни баҳолаш банкнинг кузатув кенгаши, бошқаруви ва исломий молия кенгаши аъзолари учун алоҳида, мазкур параграфда белгиланган тартибда амалга оширилади.».

33. Қуйидаги мазмундаги 104 1 -банд билан тўлдирилсин:

«104 1 . Банкнинг исломий молия кенгаши аъзоларининг тажриба, билим ва кўникмалари банкдаги исломий банк фаолияти исломий молия стандартларига мувофиқ тарзда амалга оширилишини самарали тарзда мувофиқлаштириш учун қуйидагиларни жамоавий равишда қамраб олиши лозим:

исломий молия стандартларини;

исломий банк фаолиятининг асосий йўналишлари ва уларга боғлиқ бўлган таваккалчиликларни;

исломий банк фаолияти билан боғлиқ таваккалчилик турларини аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, назорат қилиш ва юмшатишни ўз ичига олувчи таваккалчиликларни бошқаришни;

Ўзбекистон Республикасининг исломий банк фаолиятига оид норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини.».

34. 106-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«106. Банк кузатув кенгашининг камида бир нафар, бошқарувининг ва исломий молия кенгашининг камида икки нафар аъзоси давлат тилини билишлари лозим.

Банк исломий молия кенгашининг барча ислом ҳуқуқи бўйича мутахассис аъзолари араб тилини билиши, шу жумладан араб тилидаги ислом ҳуқуқи масалаларига оид бирламчи манбаларни тушуниши ва изоҳлай олиши лозим.».

35. Қуйидаги мазмундаги 106 1 -банд билан тўлдирилсин:

«106 1 . Банкнинг исломий молия кенгаши ислом ҳуқуқи бўйича мутахассис аъзоларининг камида учдан икки қисми Ўзбекистон Республикаси фуқароси бўлиши лозим.».

36. 114-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«114. Номзоднинг ўз мажбуриятларини амалга ошириши учун зарур бўлган банк фаолияти соҳасидаги амалий ва назарий билимлари, банк фаолиятини ва у дучор бўлиши мумкин бўлган таваккалчиликларни тушуниш ҳамда давлат тили ёки араб тилини билиш даражасини баҳолаш мақсадида Марказий банк номзод билан суҳбат ўтказишга ҳақли.».

37. 117-бандда :

иккинчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«номзоднинг келишиб олиниши мазкур Низомнинг 100 ва 105-бандлари талабларининг бузилишига олиб келса;»;

бешинчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«номзод белгиланган вақтда суҳбатда ҳозир бўлмаса ва унинг суҳбатда ҳозир бўлмаслик сабабларини асословчи аризаси мавжуд бўлмаса ёки Марказий банк томонидан аризада келтирилган сабаблар узрли деб топилмаса.».

38. 119-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«119. Номзодни келишиб олиш ёки келишиб олишни рад этиш тўғрисидаги қарор, мазкур қарор қабул қилинган кундан эътиборан уч иш куни ичида банкка ёзма равишда, шу жумладан ахборот-коммуникация тизими орқали электрон шаклда юборилади.».

39. 123-банд «раҳбар» деган сўздан кейин «ходим» деган сўз билан тўлдирилсин.

40. 124-банд ўз кучини йўқотган деб топилсин.

41. 127-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«127. Банкнинг кузатув кенгаши ва исломий молия кенгаши аъзосининг ваколати муддатидан олдин тугатилганида, бошқаруви аъзоси ёки бош бухгалтернинг меҳнат шартномаси бекор қилинганида ва (ёки) бошқа лавозимга ўтказилганда, банк сабабларини кўрсатган ҳолда мазкур қарор қабул қилинган кундан эътиборан бир иш куни ичида Марказий банкни ёзма равишда хабардор қилиши лозим. Муҳим аҳамиятга эга ходимлар билан боғлиқ ҳолларда мазкур муддат 5 иш кунини ташкил этади, бундан бош бухгалтер мустасно.».

42. 129-бандда :

биринчи хатбошидаги «30 кун ичида» деган сўзлар «ўттиз иш куни ичида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

қуйидаги мазмундаги бешинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Банкнинг исломий молия кенгаши аъзоларининг сони унинг аъзоларидан бири ёки бир нечтасининг аъзолиги тугатилиши натижасида банклар ва банк фаолияти тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларида белгиланган энг кам миқдордан камроқни ташкил этса, банк мазкур ҳолат юзага келган кундан эътиборан ўттиз иш куни ичида исломий молия кенгаши аъзолигига мазкур Низом талабларига мувофиқ келувчи шахсларни сайлаши ва Марказий банкка келишиб олиш учун тақдим этиши лозим.».

43. 181 , 186 ва 241-бандлардаги «лицензияни» деган сўз «банк фаолиятига доир тегишли лицензияни (лицензияларни)» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

44. 253-банднинг иккинчи хатбошиси чиқариб ташлансин.

45. 256-банднинг биринчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«256. Банкни ихтиёрий тугатишга доир дастлабки рухсатномани бериш банкнинг тўловга қобилиятсизлигига ёки тўловга қобилиятсизлиги юзага келиши эҳтимолининг юқорилигига доир асосларга кўра Марказий банк томонидан рад этилган тақдирда, Марказий банк банкни мажбурий тугатиш тўғрисида қарор қабул қилади.».

46. 268 ва 269-бандлар , 273-банднинг иккинчи хатбошиси ҳамда 274-банддаги «лицензиясини» деган сўз «банк фаолиятига доир тегишли лицензиясини (лицензияларини)» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

47. 294-бандда :

қуйидаги мазмундаги ўнинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«банк томонидан берилган ишончномалар бекор қилинган деб ҳисобланади, бундан судда иш юритиш учун берилган ишончномалар мустасно;»;

ўнинчи ва ўн биринчи хатбошилар тегишли равишда ўн биринчи ва ўн иккинчи хатбошилар деб ҳисоблансин.

48. 300-банднинг биринчи хатбошисидаги «307-бандида кўрсатилган» деган сўзлар «306-бандида кўрсатилган» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

49. 322-банддаги «315 ва 316-бандларида» деган сўзлар «313 ва 314-бандларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

50. 323-бандда :

қуйидаги мазмундаги олтинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«турли валюталардаги талаблар ўзаро ҳисобга олинишининг уларни қаноатлантириш кунидаги Марказий банк курси бўйича амалга оширилиши;»;

олтинчи ва еттинчи хатбошилар тегишли равишда еттинчи ва саккизинчи хатбошилар деб ҳисоблансин.

51. 333-банддаги «336-бандида кўрсатилган» деган сўзлар «334-бандида кўрсатилган» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

52. 3-илованинг 1-бобида :

ўн тўртинчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«3) банкнинг кредит ва (ёки) молиялаштириш сиёсати (кредитларни ажратишда ва (ёки) исломий молия операцияларини амалга оширишда таваккалчиликни баҳолаш ва уларни узлуксиз назорат қилиш механизмлари, шунингдек банкнинг кредит ва (ёки) молиялаштириш сиёсати билан боғлиқ бошқа масалалар);»;

қуйидаги мазмундаги йигирманчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Исломий банк фаолиятини амалга оширувчи банкнинг бизнес-режаси исломий банк фаолияти бўйича бозор таҳлили, молиялаштириш режалари, маҳсулот ва хизматлар, молиявий прогнозлар ва таваккалчиликларни бошқариш масалаларини ҳам ўз ичига олиши лозим.».

53. 11-иловада :

2.4-позициядаги «малака» деган сўз «тажриба» деган сўз билан алмаштирилсин;

3-бобнинг номидаги «Малака» деган сўз «Тажриба» деган сўз билан алмаштирилсин.

Раис Т. ИШМЕТОВ

Тошкент ш.,

2026 йил 23 июнь,

19/2-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 20.07.2026 й., 10/26/3252-7/0753-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining

Qarori

Bank faoliyatiga ruxsat berish tartibi va shartlari toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida

Oʻzbekiston Respublikasining “ Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida ”gi, “ Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida ”gi va 2026-yil 27-martdagi OʻRQ-1126-son “ Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga Oʻzbekistonda islomiy bank faoliyatini joriy etishga qaratilgan qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida ”gi qonunlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi qaror qiladi:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2020-yil 25-maydagi 12/1-son qarori (roʻyxat raqami 3252, 2020-yil 30-iyun) (Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 30.06.2020-y., 10/20/3252/1098-son) bilan tasdiqlangan Bank faoliyatiga ruxsat berish tartibi va shartlari toʻgʻrisidagi nizomga ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.

2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2026-yil 23-iyundagi 19/2-son qaroriga ILOVA

Bank faoliyatiga ruxsat berish tartibi va shartlari toʻgʻrisidagi nizomga kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar

1. Muqaddima quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Mazkur Nizom bank faoliyatiga, shu jumladan islomiy bank faoliyatiga ruxsat berish, bankning rahbar xodimlarini lavozimiga kirishishidan oldin kelishib olish, alohida boʻlinmalarini ochish va yopish, ustaviga kiritilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalarni roʻyxatdan oʻtkazish, bankni qayta tashkil etish va tugatish tartibi hamda shartlarini belgilaydi.”.

2. 1-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“1. Agar ushbu Nizomda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa:

ushbu Nizomning banklarga nisbatan belgilangan qoidalari mikromoliya banklariga, islomiy bank faoliyatini amalga oshiruvchi banklarga va islomiy bank faoliyatini amalga oshiruvchi mikromoliya banklariga nisbatan;

ushbu Nizomning mikromoliya banklariga nisbatan belgilangan qoidalari islomiy bank faoliyatini amalga oshiruvchi mikromoliya banklariga nisbatan ham tatbiq etiladi.”.

3. Quyidagi mazmundagi 1 1 -band bilan toʻldirilsin:

“1 1 . Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

bankning barqaror moliyaviy holati — bankning moliyaviy oqimlari mutanosibligini, toʻlov qobiliyatini, likvidliligi va rentabelli faoliyatini saqlab turish uchun mablagʻlarning yetarliligini, shuningdek barcha prudensial normativlar bank tomonidan bajarilishini ifodalovchi holati ;

bilvosita egalik qiluvchi — bankning aksiyalariga oʻzi nazorat qiladigan boshqa shaxs orqali egalik qiluvchi shaxs ;

islomiy bank faoliyati — banklar va bank faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikka hamda islomiy moliya standartlariga muvofiq amalga oshiriladigan bank faoliyati ;

moʻljallangan olish — potensial oluvchi tomonidan bank aksiyalarini olish yoki ularga hal qiluvchi egalik qilishni koʻpaytirish yuzasidan qabul qilingan qaror ;

nazorat — Oʻzbekiston Respublikasi “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonunining 19-moddasi uchinchi qismida koʻrsatilgan mezonlardan biriga mos keluvchi oʻzaro aloqa ;

oxirgi benefitsiar mulkdor — yuridik shaxs boʻlgan, bank aksiyalarining potensial oluvchisiga yoki bu aksiyalarga bevosita yoxud bilvosita egalik qiluvchiga bevosita yoki bilvosita egalik qiladigan yoxud uni nazorat qiladigan jismoniy shaxs ;

potensial oluvchi — birgalikda harakat qilayotgan, moʻljallanilayotgan sotib olish munosabati bilan bank aksiyalarini bevosita yoki bilvosita, shu jumladan oxirgi benefitsiar mulkdor sifatida olishni niyat qilgan shaxs yoki shaxslar guruhi ;

rahbar xodim — ushbu Nizomning 77-bandida koʻrsatilgan lavozimlardan biriga saylangan (tayinlangan) shaxs;

hal qiluvchi egalik — shaxs tomonidan yoki birgalikda harakat qiluvchi shaxslar tomonidan yuridik shaxs ustav fondining (ustav kapitalining) bir yoxud bir necha bitim natijasida olingan kamida besh foiziga bevosita yoki bilvosita egalik qilish ;

chet el banki — chet davlatning hududida roʻyxatga olingan, ushbu chet davlatning qonunchiligiga muvofiq bank deb hisoblanadigan yuridik shaxs .”.

4. 8-bandning ikkinchi xatboshisi “bank faoliyati” degan soʻzlardan keyin “, shu jumladan islomiy bank faoliyati” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin.

5. 18-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“18. Bank oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlari va ustavi, mazkur Nizomga muvofiq Markaziy bank tomonidan berilgan bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziya va (yoki) islomiy bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyaga (bundan buyon matnda bank faoliyatiga doir tegishli litsenziya (litsenziyalar) deb yuritiladi) asosan amalga oshiradi.”.

6. 19-bandning uchinchi xatboshisi , 29 va 38-bandlar , 130-bandning ikkinchi xatboshisi , 182 , 183 , 200 — 202 , 226 va 233-bandlardagi “litsenziya” degan soʻz “bank faoliyatiga doir tegishli litsenziya (litsenziyalar)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

7. 20-bandning 13-kichik bandidagi “bankning kredit, investitsiya va emissiya siyosati” degan soʻzlar “bankning kredit (moliyalashtirish), investitsiya va emissiya siyosati” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

8. 20 1 va 20 2 -bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“20 1 . Islomiy bank faoliyatini amalga oshiruvchi bankni tashkil etishga doir dastlabki ruxsatnomani olish uchun ariza beruvchi ushbu Nizomning 20-bandida nazarda tutilgan hujjatlarga qoʻshimcha ravishda quyidagilarni taqdim etadi:

bankning islomiy moliya kengashi, islomiy moliya masalalari boʻyicha maxsus boʻlinmasi va islomiy moliya boʻyicha ichki auditi toʻgʻrisidagi nizomlari loyihalarini ;

islomiy moliya standartlariga muvofiqlik siyosati loyihasini ;

bankning islomiy moliya kengashi aʼzolari toʻgʻrisida ushbu Nizomning 107-bandi 5 — 10-kichik bandlarida koʻrsatilgan hujjatlarni.

20 2 . Taʼsis yigʻilishining bayonnomasi yoki muassisning bankni taʼsis etish haqidagi yakka tartibda qabul qilgan qarori bankni tashkil etish, bankning ustav kapitali miqdorini belgilash, bank ustavini, tashkiliy tuzilmasini va biznes-rejasini tasdiqlash, bankning kuzatuv kengashi va boshqaruvi aʼzolarini saylash (tayinlash) toʻgʻrisidagi qarorlarni, shuningdek bank islomiy bank faoliyatini amalga oshirgan taqdirda — bankning islomiy moliya kengashi aʼzolarini saylash toʻgʻrisidagi qarorni oʻz ichiga olishi lozim.”.

9. Quyidagi mazmundagi 20 3 va 20 4 -bandlar bilan toʻldirilsin:

“20 3 . Taʼsis shartnomasining yoki muassisning bankni taʼsis etish haqidagi yakka tartibda qabul qilgan qarorining nusxalari, ulardagi jismoniy shaxslarning imzolari notarius yoki notarial harakatlarni amalga oshirish huquqiga ega boʻlgan boshqa mansabdor shaxs tomonidan tasdiqlanadi.

20 4 . Islomiy moliya standartlariga muvofiqlik siyosatida kamida quyidagilar nazarda tutilishi lozim:

islomiy bank faoliyatini amalga oshirishda islomiy moliya standartlariga muvofiqlikni taʼminlashning ahamiyati;

islomiy bank faoliyatini amalga oshirishda islomiy moliya standartlariga muvofiqlikni taʼminlash jarayoni;

islomiy moliya standartlariga muvofiqlikni taʼminlashda bankning boshqaruv organlari, islomiy moliya kengashi, islomiy moliya masalalari boʻyicha maxsus boʻlinmasi va islomiy moliya boʻyicha ichki auditining vazifa va majburiyatlari;

islomiy moliya standartlariga nomuvofiq boʻlgan daromadlardan xalos boʻlish, shu jumladan ularni xayriya maqsadlariga yoʻnaltirish tartibi;

hisobdorlik, oshkoralik va shaffoflikni taʼminlash choralari;

islomiy moliya boʻyicha tashqi audit tekshiruvini oʻtkazish tartibi.”.

10. 24-bandda :

12-kichik banddagi “bankning kredit, investitsiya va emissiya siyosati” degan soʻzlar “bankning kredit (moliyalashtirish), investitsiya va emissiya siyosati” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

quyidagi mazmundagi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“Islomiy bank faoliyatini amalga oshiruvchi bankni tashkil etishga doir dastlabki ruxsatnomani olish uchun ariza beruvchi ushbu bandning birinchi — oʻn uchinchi xatboshilarida nazarda tutilgan hujjatlarga qoʻshimcha ravishda ushbu Nizomning 20 1 -bandi ikkinchi — toʻrtinchi xatboshilarida koʻrsatilgan hujjatlarni taqdim etadi.”.

11. 1-boʻlimning 2-bobi 5-paragrafining nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“5-§. Bankni davlat roʻyxatidan oʻtkazish va bank faoliyatiga doir tegishli litsenziya (litsenziyalar) berish”.

12. 28-bandda :

birinchi xatboshidagi “litsenziya” degan soʻz “bank faoliyatiga doir tegishli litsenziya (litsenziyalar)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

ikkinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“bankni davlat roʻyxatiga olish va bank faoliyatiga doir tegishli litsenziya (litsenziyalar) berish toʻgʻrisidagi ariza. Bunda arizada ariza beruvchining elektron pochta manzilining koʻrsatilishi uning qabul qilingan qaror toʻgʻrisidagi xabarnomani axborot-kommunikatsiya tizimi orqali elektron shaklda olishga boʻlgan roziligidir;”;

quyidagi mazmundagi oltinchi va yettinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin:

“nogironligi boʻlgan shaxslar uchun bank binolarida shaharsozlik normalari va qoidalarida belgilangan talablarga muvofiq qulay shart-sharoitlar yaratilganligi boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi sohasida nazorat qilish inspeksiyasining xulosasi;

agar ariza bir vaqtning oʻzida bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziya hamda islomiy bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziya berish uchun taqdim etilsa, ushbu Nizomning 29 1 -bandi yettinchi va toʻqqizinchi xatboshilarida koʻrsatilgan hujjatlar;”;

oltinchi va yettinchi xatboshilar tegishli ravishda sakkizinchi va toʻqqizinchi xatboshilar deb hisoblansin;

sakkizinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“mazkur Nizomning tegishli ravishda 20 — 24-bandlari hamda ushbu bandning ikkinchi — yettinchi xatboshilariga muvofiq taqdim etilgan hujjatlarning elektron shakldagi koʻchirma nusxalari.”;

toʻqqizinchi xatboshidagi “uchinchi — beshinchi xatboshilarida” degan soʻzlar “uchinchi — yettinchi xatboshilarida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

13. 1-boʻlimning 2-bobi quyidagi mazmundagi 5 1 -paragraf bilan toʻldirilsin:

“5 1 -§. Bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyaga ega boʻlgan bankka islomiy bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyani berish

29 1 . Bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyaga ega boʻlgan bank islomiy bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyani olish uchun Markaziy bankka quyidagi hujjatlarni taqdim etadi :

islomiy bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyani berish toʻgʻrisidagi ariza;

bank aksiyadorlari umumiy yigʻilishining yoki bankning yagona aksiyadorining islomiy bank faoliyatini yoʻlga qoʻyish toʻgʻrisidagi qarori;

bankning Oʻzbekiston Respublikasi “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonunining 14-moddasi toʻrtinchi qismida koʻrsatilgan talablar inobatga olingan holdagi ustavi;

bankda bankning islomiy moliya kengashi, islomiy moliya masalalari boʻyicha maxsus boʻlinmasi va islomiy moliya boʻyicha ichki auditi tashkil etilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumot;

ushbu Nizomning 20 1 -bandida koʻrsatib oʻtilgan hujjatlar;

bankning islomiy bank faoliyatiga masʼul boʻlgan rahbar xodimi toʻgʻrisidagi ushbu Nizomning 107-bandi 2 — 10-kichik bandlarida koʻrsatilgan hujjatlar;

islomiy bank faoliyati boʻyicha bozor tahlili, moliyalashtirish rejalari, mahsulot va xizmatlar, moliyaviy prognozlar va tavakkalchiliklarni boshqarish masalalarini, shuningdek ushbu Nizomning 3-ilovasiga muvofiq boshqa maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan uch yillik biznes-reja;

islomiy bank faoliyati doirasida amalga oshiriladigan moliyaviy operatsiyalar boʻyicha buxgalteriya hisobini alohida yuritish imkoniyati yaratilganligini tasdiqlovchi hujjatlar (avtomatlashtirilgan bank tizimlariga islomiy moliya operatsiyalarini amalga oshirish boʻyicha oʻzgartirishlar kiritilganligini tasdiqlovchi hujjatlar).

29 2 . Bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyaga ega boʻlgan bankka islomiy bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyani berish haqidagi qaror ariza barcha zarur hujjatlar bilan olingan kundan eʼtiboran ikki oydan oshmagan muddatda qabul qilinadi .

Markaziy bank tegishli qaror qabul qilingan sanadan eʼtiboran uch ish kuni ichida bankni qabul qilingan qaror haqida yozma shaklda, shu jumladan axborot-kommunikatsiya tizimi orqali elektron shaklda xabardor qiladi .”.

14. 1-boʻlimning 2-bobi 6-paragrafining nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“6-§. Bank faoliyatiga doir tegishli litsenziyani (litsenziyalarni) qayta rasmiylashtirish”.

15. 32 va 35-bandlardagi “Litsenziyani qayta rasmiylashtirish” degan soʻzlar “Bank faoliyatiga doir tegishli litsenziyani (litsenziyalarni) qayta rasmiylashtirish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

16. 1-boʻlimning 2-bobi 7-paragrafining nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“7-§. Bank faoliyatiga doir tegishli litsenziyani (litsenziyalarni) berish va qayta rasmiylashtirish uchun toʻlov”.

17. 34-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“34. Bank faoliyatiga doir tegishli litsenziya (litsenziyalar) berilganligi uchun tegishincha bank yoki mikromoliya banki ustav kapitali eng kam miqdorining 0,1 foizi miqdorida davlat boji undiriladi. Bunda davlat boji berilgan har bir litsenziya turi uchun alohida undiriladi.”.

18. 50-bandning uchinchi xatboshisi “kuzatuv kengashi va boshqaruvi” degan soʻzlardan keyin “, islomiy moliya kengashi” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin.

19. 3-boʻlimning nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“ III boʻlim. Bankning rahbar xodimlarini Markaziy bank bilan kelishib olish tartibi va baholash mezonlari”.

20. 77 — 80-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“77. Quyidagi rahbar xodimlar lavozimiga kirishishidan oldin Markaziy bank bilan kelishib olinishi lozim:

1) bank kuzatuv kengashi aʼzolari, shu jumladan raisi;

2) bank boshqaruvi aʼzolari, shu jumladan raisi va uning oʻrinbosarlari;

3) bankning islomiy moliya kengashi aʼzolari, shu jumladan raisi va uning oʻrinbosarlari;

4) bankning muhim ahamiyatga ega xodimlari, agar ular bir paytning oʻzida bank boshqaruvi aʼzolari boʻlmasa:

bankning bosh buxgalteri;

ichki audit tarkibiy boʻlinmasi rahbari;

tavakkalchiliklarni boshqarishga masʼul tarkibiy boʻlinma rahbari;

ichki nazorat va (yoki) komplayens nazorat uchun masʼul boʻlgan tarkibiy boʻlinma rahbari;

bank aktivlari va passivlarini (gʻaznachilikni) boshqarishga masʼul boʻlgan tarkibiy tuzilma rahbari;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni va ommaviy qirgʻin qurollari tarqatilishini moliyalashtirishga qarshi kurashishga masʼul tarkibiy boʻlinma rahbari;

bankning islomiy bank faoliyatiga masʼul boʻlgan rahbar xodimi;

5) ixtiyoriy tugatilayotgan bankning tugatuvchisi (agar tugatish komissiyasi tayinlansa, uning rahbari va aʼzolari);

6) oʻz lavozim majburiyatlaridan kelib chiqib, ushbu bandning 1 — 5-kichik bandlarida koʻrsatilgan rahbar xodimlarga tenglashtirilgan yoki ushbu bandning 4-kichik bandida koʻrsatilgan bankning muhim ahamiyatga ega xodimlarining faoliyatini muvofiqlashtirib boruvchi shaxslar.

78. Bank rahbar xodimning mazkur Nizom talablariga muvofiqligini dastlabki baholashdan oʻtkazishi shart. Bunda bank rahbar xodimning ishchanlik obroʻsi, tajriba, bilim va koʻnikmalari, mulohazasining mustaqilligi, vaqtining yetarliligi va jamoaviy yaroqliligini mazkur Nizom va bankning ichki talablariga muvofiqligini baholaydi, shuningdek rahbar xodim tomonidan baholash uchun taqdim etilgan maʼlumotlarning haqqoniyligini tekshiradi.

79. Mazkur Nizomning 78-bandida nazarda tutilgan baholash bank tomonidan rahbar xodimni saylash yoki tayinlash toʻgʻrisidagi qaror qabul qilinishidan (ishga qabul qilish toʻgʻrisida buyruq rasmiylashtirilishidan) oldin amalga oshiriladi.

80. Mazkur Nizomning 78-bandiga asosan bank tomonidan oʻtkazilgan baholash natijalari rahbar xodimning mazkur Nizom talablariga nomuvofiqligini koʻrsatgan taqdirda, u rahbar xodim sifatida saylanmasligi yoki tayinlanmasligi lozim.”.

21. 83-bandda :

ikkinchi xatboshidagi “litsenziya” degan soʻz “bank faoliyatiga doir tegishli litsenziya (litsenziyalar)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

quyidagi mazmundagi uchinchi va toʻrtinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin:

“bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyaga ega boʻlgan banklarning islomiy bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyani berish toʻgʻrisidagi arizalarini koʻrib chiqish doirasida;

kredit tashkilotlari faoliyatini oʻzgartirish toʻgʻrisidagi arizalarni koʻrib chiqish doirasida;”;

uchinchi — beshinchi xatboshilar tegishli ravishda beshinchi — yettinchi xatboshilar deb hisoblansin.

22. 84-bandning birinchi va ikkinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“84. Agar rahbar xodimlarning mazkur Nizom talablariga muvofiqligiga taʼsir koʻrsatuvchi yangi holatlar mavjud boʻlmasa, quyidagilarni lavozimiga kirishishidan oldin Markaziy bank bilan kelishib olish talab etilmaydi:

vakolat muddatining tugashi munosabati bilan shu bankning oʻzida yangi muddatga qayta saylangan (tayinlangan) bankning kuzatuv kengashi, boshqaruvi va islomiy moliya kengashi aʼzosini;”.

23. 85 — 87-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“85. Rahbar xodim oʻz lavozimiga bank uni Markaziy bank bilan kelishib olgandan soʻnggina kirishishi mumkin.

Agar muhim ahamiyatga ega xodimni obyektiv sabablarga koʻra lavozimiga kirishishidan oldin Markaziy bank bilan kelishib olishning imkoni boʻlmasa, bank muhim ahamiyatga ega xodim lavozimiga tayinlangan kundan eʼtiboran oʻttiz ish kuni ichida uni kelishish uchun Markaziy bankka tegishli obyektiv sabablarni koʻrsatgan holda ariza yuborishi shart.

86. Bank boshqaruvi raisi va uning oʻrinbosarlari vazifalarini ular yoʻqligida vaqtincha bajarish kelishib olish tartibidan oʻtgan rais oʻrinbosarlari yoki boshqaruv aʼzolari zimmalariga yuklanadi.

87. Bankning rahbar xodimlari, majburiy tugatilayotgan bankning tugatuvchisi, bankning maxsus boshqaruvchisi va vaqtinchalik boshqaruvchisi (bundan buyon matnda nomzod deb yuritiladi) mazkur Nizom talablari bilan belgilangan ishchanlik obroʻsi, tajriba, bilim va koʻnikmalar, mulohazaning mustaqilligi, vaqtning yetarliligi mezonlariga muvofiq boʻlishi lozim.

Bankning kuzatuv kengashi, boshqaruvi va islomiy moliya kengashi aʼzolari mazkur bandning birinchi xatboshisida koʻrsatilgan mezonlarga qoʻshimcha ravishda jamoaviy yaroqlilik mezoniga ham muvofiq boʻlishi lozim.

Ushbu Nizomning 77-bandi 6-kichik bandida koʻrsatilgan rahbar xodimning vazifalari qaysi rahbar xodimning vazifalariga tenglashtirilgan boʻlsa (qaysi muhim ahamiyatga ega xodimning faoliyatini muvofiqlashtirib borsa), ularga nisbatan oʻsha tenglashtirilgan rahbar xodim (faoliyati ular tomonidan muvofiqlashtirib boriladigan muhim ahamiyatga ega xodim) uchun belgilangan talablar qoʻllaniladi.”.

24. 90-bandning oʻn oltinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“nomzod hozirda yoki oldin ijro organi, kuzatuv kengashi, bankning islomiy moliya kengashi aʼzosi boʻlgan yoki hal qiluvchi egasi (aksiyadori) boʻlgan yoxud boshqa usulda nazorat qilgan yoki qilayotgan yuridik shaxsga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi yoki chet davlat moliyaviy sektor nazorat organi tomonidan qoʻpol va jiddiy qoidabuzarliklar uchun qoʻllanilgan chora va sanksiyalarning mavjud emasligi;”.

25. 3-boʻlimning 2-bobi 2-paragrafining nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Tajriba, bilim va koʻnikmalar”.

26. 91-band , 92-bandning birinchi xatboshisi hamda 121-banddagi “malaka” degan soʻz “tajriba” degan soʻz bilan almashtirilsin.

27. 93 — 96-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“93. Nomzod bilim va koʻnikmalarga nisbatan oʻrnatilgan mezonlarga muvofiqligini tasdiqlash uchun bankning tizimli ahamiyatga molikligiga, xususiyatiga, masshtabiga va murakkabligiga, shuningdek, uning zimmasiga yuklatilgan majburiyatlarga muvofiq keluvchi bilimga egaligini namoyon etishi va kamida quyidagi maʼlumotga ega boʻlishi lozim:

1) kuzatuv kengashi aʼzolari, shuningdek, uning raisi uchun — moliya-iqtisod yoki yuridik, shuningdek, bankning asosiy yoʻnalishi va xususiyatidan kelib chiqib, axborot texnologiyalari va boshqa mutaxassisliklar boʻyicha oliy maʼlumotga;

2) bank boshqaruvi aʼzolari, shuningdek, uning raisi va rais oʻrinbosarlari uchun — moliya-iqtisod yoki yuridik yoki axborot texnologiyalari yoʻnalishi boʻyicha oliy maʼlumotga. Bunda boshqaruv aʼzolarining koʻpchiligi moliya-iqtisod yoʻnalishi boʻyicha oliy maʼlumotga ega boʻlishi lozim;

3) bank islomiy moliya kengashining:

kamida uch nafar aʼzosi, shu jumladan raisi va uning oʻrinbosari uchun — islomshunoslik, islom huquqi (fiqh), usulul fiqh yoki fiqhul muamalat mutaxassisliklari yoxud ushbu fanlar oʻqitilgan mutaxassislik boʻyicha oliy maʼlumotga;

qolgan aʼzolari uchun (bankning islomiy moliya kengashi uch nafardan ortiq aʼzoga ega boʻlgan taqdirda) — moliya-iqtisod, yuridik yoki ushbu kichik bandning ikkinchi xatboshisida koʻrsatilgan mutaxassisliklar boʻyicha oliy maʼlumotga;

4) bankning muhim ahamiyatga ega xodimlari (bundan bankning islomiy bank faoliyatiga masʼul boʻlgan rahbar xodimi mustasno), tugatuvchisi, vaqtinchalik boshqaruvchisi yoki maxsus boshqaruvchisi uchun — moliya-iqtisod yoʻnalishi hamda bankning asosiy yoʻnalishi va xususiyatidan kelib chiqib boshqa mutaxassisliklar boʻyicha oliy maʼlumotga;

5) bankning islomiy bank faoliyatiga masʼul boʻlgan rahbar xodimi uchun — moliya-iqtisod yoki islomiy moliya yoʻnalishida oliy maʼlumotga va Islomiy moliya institutlari uchun buxgalteriya hisobi va audit tashkiloti (AAOIFI) tomonidan berilgan quyidagi sertifikatlardan biriga, bundan nomzodning islomiy moliya yoʻnalishida oliy maʼlumotga yoki ilmiy darajaga ega boʻlgan holatlari mustasno:

CIPA ( Certified Islamic Professional Accountant ) sertifikati;

CSAA ( Certified Shariʼah Advisor and Auditor ) sertifikati;

CPSS ( Certificate of Proficiency in Shariʼah Standards ) sertifikati;

CPAAGE ( Certificate of Proficiency in Audit, Assurance, Governance and Ethics ) sertifikati;

CSE ( Certified Shariʼah Expert ) sertifikati.

Bankning islomiy moliya kengashining kamida bir nafar aʼzosi va 2027-yil 1-iyuldan boshlab barcha aʼzolari Islomiy moliya institutlari uchun buxgalteriya hisobi va audit tashkiloti (AAOIFI) tomonidan berilgan quyidagi sertifikatlardan biriga ega boʻlishi lozim, bundan nomzodning islomiy moliya yoʻnalishida va (yoki) ushbu bandning 3-kichik bandi ikkinchi xatboshisida koʻrsatilgan yoʻnalishlar boʻyicha ilmiy darajaga ega boʻlgan holatlari mustasno:

CIPA ( Certified Islamic Professional Accountant ) sertifikati;

CSAA ( Certified Shariʼah Advisor and Auditor ) sertifikati;

CPSS ( Certificate of Proficiency in Shariʼah Standards ) sertifikati;

CPAAGE ( Certificate of Proficiency in Audit, Assurance, Governance and Ethics ) sertifikati;

CSE ( Certified Shariʼah Expert ) sertifikati.

94. Tajribaga nisbatan oʻrnatilgan mezonlarga muvofiqligini tasdiqlash uchun, nomzod soʻnggi 15 yilda bankning tizimli ahamiyatga molikligi, xususiyati, koʻlami va murakkabligi, shuningdek, uning zimmasiga yuklatilgan majburiyatlarga muvofiq keluvchi tajribaga ega boʻlishi lozim. Bunda nomzodning avvalgi ish joyidagi majburiyati va uning davomiyligi, uni ish bilan taʼminlagan tashkilotning koʻlami, qoʻl ostidagi xodimlari, amalga oshirilgan faoliyatning xususiyati va murakkabligi quyidagicha hisoblanadi:

1) bank kuzatuv kengashi aʼzolari, shuningdek, uning raisi uchun — kamida 5 yil ish tajribasiga, shu jumladan, kamida 3 yillik rahbarlik lavozimlarida va (yoki) huquq, axborot texnologiyalari va moliya-iqtisod fanlari boʻyicha akademik tajribaga ega boʻlishi;

2) bank boshqaruvi raisi uchun — bank va (yoki) moliya tizimida kamida 10 yillik ish tajribasiga, shu jumladan kamida 5 yillik rahbarlik lavozimlarida ish tajribasiga ega boʻlishi;

3) bank boshqaruvi aʼzolari uchun, bundan boshqaruv raisi mustasno — bank va (yoki) moliya tizimida kamida 5 yillik ish tajribasiga, shu jumladan kamida 3 yillik rahbarlik lavozimlarida ish tajribasiga ega boʻlishi;

4) bank islomiy moliya kengashining:

islomshunoslik, islom huquqi (fiqh), usulul fiqh yoki fiqhul muamalat mutaxassisliklari yoxud ushbu fanlar oʻqitilgan mutaxassislik boʻyicha oliy maʼlumotga ega boʻlgan aʼzolari (bundan buyon matnda islom huquqi boʻyicha mutaxassis aʼzo deb yuritiladi) uchun — islom huquqini qoʻllash sohasida, shu jumladan islom huquqi boʻyicha maslahat xizmatlarini koʻrsatish, islom huquqi boʻyicha tadqiqot yoki pedagogik faoliyatni olib borish sohasida kamida 5 yillik ish tajribasiga ega boʻlishi;

moliya-iqtisod yoki yuridik mutaxassisliklar boʻyicha oliy maʼlumotga ega boʻlgan aʼzolari (bundan buyon matnda texnik ekspert aʼzo deb yuritiladi) uchun — bank va (yoki) moliya tizimida va (yoki) huquq sohasida kamida 7 yillik ish tajribasiga ega boʻlishi;

5) bankning muhim ahamiyatga ega xodimlari uchun, bundan bosh buxgalter va bankning islomiy bank faoliyatiga masʼul boʻlgan rahbar xodimi mustasno — bank va (yoki) moliya tizimida kamida 5 yillik ish tajribasiga, shu jumladan kamida 3 yillik rahbarlik lavozimlarida ish tajribasiga ega boʻlishi;

6) bosh buxgalter uchun — buxgalteriya hisobi va (yoki) moliyaviy hisobotni tuzish sohasida kamida 5 yillik ish tajribasiga, shu jumladan bankning buxgalteriya hisobi va (yoki) moliyaviy hisobotini tuzish uchun masʼul boʻlgan tashkiliy tuzilmasi rahbarlik yoki uning oʻrinbosari lavozimida kamida 3 yillik ish tajribasiga va (yoki) kredit tashkilotlarini auditorlik tekshiruvidan oʻtkazuvchi tashkilotlarda auditor sifatidagi ish tajribasiga ega boʻlishi;

7) bankning islomiy bank faoliyatiga masʼul boʻlgan rahbar xodimi uchun — bank va (yoki) moliya tizimida kamida 7 yillik ish tajribasiga ega boʻlishi;

8) bankning tugatuvchisi, vaqtinchalik boshqaruvchisi yoki maxsus boshqaruvchisi uchun — bank va (yoki) moliya tizimida kamida 5 yillik ish tajribasiga, shu jumladan kamida 3 yillik rahbarlik lavozimlarida ish tajribasiga ega boʻlishi.

Tajribaga nisbatan oʻrnatilgan talab maqsadlarida rahbarlik lavozimi deganda, oʻziga yuklatilgan majburiyatlarga asosan, bir vaqtning oʻzida belgilangan miqdordagi xodimlarini va jarayonini boshqarish uchun masʼul shaxsning faoliyati tushuniladi.

Bunda, xavfsizlikni taʼminlash va xoʻjalik faoliyatini amalga oshirish bilan bogʻliq masalalarni muvofiqlashtirish ishlari ish tajribasi sifatida inobatga olinmaydi.

95. Bankning kuzatuv kengashi va boshqaruvi aʼzosi bank faoliyatini va bank duchor boʻlishi mumkin boʻlgan tavakkalchiliklarni, bankning islomiy moliya kengashi aʼzosi esa islomiy bank faoliyatini va bank duchor boʻlishi mumkin boʻlgan islomiy bank faoliyati bilan bogʻliq tavakkalchiliklarni yaxshi tushunishini namoyon etishi lozim. Bunda nomzodning boshqa bank kuzatuv kengashi va boshqaruvi aʼzolari bilan jamoaviy masʼul boʻlgan sohalar boʻyicha bilimlari inobatga olinadi, bundan yakka tartibda masʼul boʻlgan sohalari mustasno.

96. Bankning kuzatuv kengashi, boshqaruvi, islomiy moliya kengashi aʼzolari, muhim ahamiyatga ega xodimlari, tugatuvchisi, maxsus boshqaruvchisi va vaqtinchalik boshqaruvchisi oʻz majburiyatlarini amalga oshirishda asoslangan, obyektiv va mustaqil qarorlar qabul qilish imkoniyatiga ega boʻlishlari kerak.”.

28. 97-bandning “a” kichik bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“a) shaxsiy manfaatlar toʻqnashuvi. Nomzod bankning kuzatuv kengashi, boshqaruvi va (yoki) islomiy moliya kengashi aʼzolari, muhim ahamiyatga ega xodimlar yoki hal qiluvchi egalikka ega boʻlgan aksiyadorning yaqin qarindoshi yoki ular bilan yaqin aloqalarga ega boʻlsa;”.

29. Quyidagi mazmundagi 97 1 -band bilan toʻldirilsin:

“97 1 . Bankning islomiy moliya kengashi aʼzosi mazkur bankning hal qiluvchi egalikka ega boʻlgan aksiyadori, kuzatuv kengashi aʼzosi, boshqaruvi aʼzosi yoki xodimi boʻlishi mumkin emas.”.

30. 99-bandning ikkinchi va uchinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“nomzod kuzatuv kengashi, ijro etuvchi organ yoki islomiy moliya kengashi aʼzosi, vaqtinchalik boshqaruvchi, maxsus boshqaruvchi yoki tugatuvchi hisoblangan tashkilotlari soni;

nomzod kuzatuv kengashi, ijro etuvchi organ yoki islomiy moliya kengashi aʼzosi, vaqtinchalik boshqaruvchi, maxsus boshqaruvchi yoki tugatuvchi hisoblangan tashkilotlarning hajmi, xususiyati, masshtabi, faoliyatining murakkabligi va geografik joylashuvi;”.

31. 100-bandda :

quyidagi mazmundagi beshinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“bir vaqtning oʻzida Oʻzbekiston Respublikasidagi ikki va undan ortiq bankning islomiy moliya kengashi aʼzosi va (yoki) ikki va undan ortiq mikromoliya tashkilotida, shu jumladan sohaga ixtisoslashgan uyushmalar yoki birlashmalar huzurida tashkil etilgan islomiy moliya masalalarini muvofiqlashtiruvchi maxsus kengash aʼzosi boʻlishi, bundan mazkur banklar yoki mikromoliya tashkilotlari bir bank guruhiga tegishli boʻlgan hollar mustasno;”;

beshinchi va oltinchi xatboshilar tegishli ravishda oltinchi va yettinchi xatboshilar deb hisoblansin.

32. 102 va 103-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“102. Bankning kuzatuv kengashi, boshqaruvi yoki islomiy moliya kengashi aʼzosining ishchanlik obroʻsi, tajriba, bilim va koʻnikmalari, mulohazasining mustaqilligi va vaqtining yetarliligini baholash bilan bir paytda uning jamoaviy yaroqliligi ham baholanadi.

103. Jamoaviy yaroqlilikni baholash bankning kuzatuv kengashi, boshqaruvi va islomiy moliya kengashi aʼzolari uchun alohida, mazkur paragrafda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.”.

33. Quyidagi mazmundagi 104 1 -band bilan toʻldirilsin:

“104 1 . Bankning islomiy moliya kengashi aʼzolarining tajriba, bilim va koʻnikmalari bankdagi islomiy bank faoliyati islomiy moliya standartlariga muvofiq tarzda amalga oshirilishini samarali tarzda muvofiqlashtirish uchun quyidagilarni jamoaviy ravishda qamrab olishi lozim:

islomiy moliya standartlarini;

islomiy bank faoliyatining asosiy yoʻnalishlari va ularga bogʻliq boʻlgan tavakkalchiliklarni;

islomiy bank faoliyati bilan bogʻliq tavakkalchilik turlarini aniqlash, baholash, monitoring qilish, nazorat qilish va yumshatishni oʻz ichiga oluvchi tavakkalchiliklarni boshqarishni;

Oʻzbekiston Respublikasining islomiy bank faoliyatiga oid normativ-huquqiy hujjatlarini.”.

34. 106-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“106. Bank kuzatuv kengashining kamida bir nafar, boshqaruvining va islomiy moliya kengashining kamida ikki nafar aʼzosi davlat tilini bilishlari lozim.

Bank islomiy moliya kengashining barcha islom huquqi boʻyicha mutaxassis aʼzolari arab tilini bilishi, shu jumladan arab tilidagi islom huquqi masalalariga oid birlamchi manbalarni tushunishi va izohlay olishi lozim.”.

35. Quyidagi mazmundagi 106 1 -band bilan toʻldirilsin:

“106 1 . Bankning islomiy moliya kengashi islom huquqi boʻyicha mutaxassis aʼzolarining kamida uchdan ikki qismi Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi boʻlishi lozim.”.

36. 114-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“114. Nomzodning oʻz majburiyatlarini amalga oshirishi uchun zarur boʻlgan bank faoliyati sohasidagi amaliy va nazariy bilimlari, bank faoliyatini va u duchor boʻlishi mumkin boʻlgan tavakkalchiliklarni tushunish hamda davlat tili yoki arab tilini bilish darajasini baholash maqsadida Markaziy bank nomzod bilan suhbat oʻtkazishga haqli.”.

37. 117-bandda :

ikkinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“nomzodning kelishib olinishi mazkur Nizomning 100 va 105-bandlari talablarining buzilishiga olib kelsa;”;

beshinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“nomzod belgilangan vaqtda suhbatda hozir boʻlmasa va uning suhbatda hozir boʻlmaslik sabablarini asoslovchi arizasi mavjud boʻlmasa yoki Markaziy bank tomonidan arizada keltirilgan sabablar uzrli deb topilmasa.”.

38. 119-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“119. Nomzodni kelishib olish yoki kelishib olishni rad etish toʻgʻrisidagi qaror, mazkur qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran uch ish kuni ichida bankka yozma ravishda, shu jumladan axborot-kommunikatsiya tizimi orqali elektron shaklda yuboriladi.”.

39. 123-band “rahbar” degan soʻzdan keyin “xodim” degan soʻz bilan toʻldirilsin.

40. 124-band oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.

41. 127-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“127. Bankning kuzatuv kengashi va islomiy moliya kengashi aʼzosining vakolati muddatidan oldin tugatilganida, boshqaruvi aʼzosi yoki bosh buxgalterning mehnat shartnomasi bekor qilinganida va (yoki) boshqa lavozimga oʻtkazilganda, bank sabablarini koʻrsatgan holda mazkur qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran bir ish kuni ichida Markaziy bankni yozma ravishda xabardor qilishi lozim. Muhim ahamiyatga ega xodimlar bilan bogʻliq hollarda mazkur muddat 5 ish kunini tashkil etadi, bundan bosh buxgalter mustasno.”.

42. 129-bandda :

birinchi xatboshidagi “30 kun ichida” degan soʻzlar “oʻttiz ish kuni ichida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

quyidagi mazmundagi beshinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“Bankning islomiy moliya kengashi aʼzolarining soni uning aʼzolaridan biri yoki bir nechtasining aʼzoligi tugatilishi natijasida banklar va bank faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarida belgilangan eng kam miqdordan kamroqni tashkil etsa, bank mazkur holat yuzaga kelgan kundan eʼtiboran oʻttiz ish kuni ichida islomiy moliya kengashi aʼzoligiga mazkur Nizom talablariga muvofiq keluvchi shaxslarni saylashi va Markaziy bankka kelishib olish uchun taqdim etishi lozim.”.

43. 181 , 186 va 241-bandlardagi “litsenziyani” degan soʻz “bank faoliyatiga doir tegishli litsenziyani (litsenziyalarni)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

44. 253-bandning ikkinchi xatboshisi chiqarib tashlansin.

45. 256-bandning birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“256. Bankni ixtiyoriy tugatishga doir dastlabki ruxsatnomani berish bankning toʻlovga qobiliyatsizligiga yoki toʻlovga qobiliyatsizligi yuzaga kelishi ehtimolining yuqoriligiga doir asoslarga koʻra Markaziy bank tomonidan rad etilgan taqdirda, Markaziy bank bankni majburiy tugatish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.”.

46. 268 va 269-bandlar , 273-bandning ikkinchi xatboshisi hamda 274-banddagi “litsenziyasini” degan soʻz “bank faoliyatiga doir tegishli litsenziyasini (litsenziyalarini)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

47. 294-bandda :

quyidagi mazmundagi oʻninchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“bank tomonidan berilgan ishonchnomalar bekor qilingan deb hisoblanadi, bundan sudda ish yuritish uchun berilgan ishonchnomalar mustasno;”;

oʻninchi va oʻn birinchi xatboshilar tegishli ravishda oʻn birinchi va oʻn ikkinchi xatboshilar deb hisoblansin.

48. 300-bandning birinchi xatboshisidagi “307-bandida koʻrsatilgan” degan soʻzlar “306-bandida koʻrsatilgan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

49. 322-banddagi “315 va 316-bandlarida” degan soʻzlar “313 va 314-bandlarida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

50. 323-bandda :

quyidagi mazmundagi oltinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“turli valyutalardagi talablar oʻzaro hisobga olinishining ularni qanoatlantirish kunidagi Markaziy bank kursi boʻyicha amalga oshirilishi;”;

oltinchi va yettinchi xatboshilar tegishli ravishda yettinchi va sakkizinchi xatboshilar deb hisoblansin.

51. 333-banddagi “336-bandida koʻrsatilgan” degan soʻzlar “334-bandida koʻrsatilgan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

52. 3-ilovaning 1-bobida :

oʻn toʻrtinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“3) bankning kredit va (yoki) moliyalashtirish siyosati (kreditlarni ajratishda va (yoki) islomiy moliya operatsiyalarini amalga oshirishda tavakkalchilikni baholash va ularni uzluksiz nazorat qilish mexanizmlari, shuningdek bankning kredit va (yoki) moliyalashtirish siyosati bilan bogʻliq boshqa masalalar);”;

quyidagi mazmundagi yigirmanchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“Islomiy bank faoliyatini amalga oshiruvchi bankning biznes-rejasi islomiy bank faoliyati boʻyicha bozor tahlili, moliyalashtirish rejalari, mahsulot va xizmatlar, moliyaviy prognozlar va tavakkalchiliklarni boshqarish masalalarini ham oʻz ichiga olishi lozim.”.

53. 11-ilovada :

2.4-pozitsiyadagi “malaka” degan soʻz “tajriba” degan soʻz bilan almashtirilsin;

3-bobning nomidagi “Malaka” degan soʻz “Tajriba” degan soʻz bilan almashtirilsin.

Rais T. ISHMETOV

Toshkent sh.,

2026-yil 23 iyun,

19/2-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.07.2026 y., 10/26/3252-7/0753-son)

lex.uz