📅 2026-yil 7-iyul · Vazirlik va idoralar hujjatlari · Iqtisodiyot va moliya vaziri
Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.
UzbekAI
📅 2026 йил 7 июль · Вазирлик ва идоралар ҳужжатлари · Иқтисодиёт ва молия вазири
Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.
📅 7 июля 2026 г. · Документы министерств и ведомств · Министр экономики и финансов
Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.
📅 7 July 2026 · Ministry and agency documents · Iqtisodiyot va moliya vaziri
Official text. Official document. Editorial notes are not included.
Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирининг
буйруғи
ЖУРНАЛИ
КИТОБИ
Ўзбекистон Республикаси молиявий ҳисоботнинг миллий стандарти (77-сонли МҲМС) «Нодавлат нотижорат ташкилотлари учун соддалаштирилган бухгалтерия ҳисоби ва молиявий ҳисобот»ни тасдиқлаш ҳақида
Ўзбекистон Республикасининг «Бухгалтерия ҳисоби тўғрисида»ги Қонуни ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 15 сентябрдаги ПҚ-282-сон «Молиявий ҳисоб тизимини халқаро талаб ва стандартларга мувофиқ такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорига мувофиқ буюраман:
1. Ўзбекистон Республикаси молиявий ҳисоботнинг миллий стандарти (77-сонли МҲМС) «Нодавлат нотижорат ташкилотлари учун соддалаштирилган бухгалтерия ҳисоби ва молиявий ҳисобот» иловага мувофиқ тасдиқлансин.
2. Мазкур буйруқ 2028 йил 1 январдан эътиборан кучга киради.
Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2026 йил 7 июлдаги 386-сон буйруғига ИЛОВА
Ўзбекистон Республикаси молиявий ҳисоботнинг миллий стандарти (77-сонли МҲМС) «Нодавлат нотижорат ташкилотлари учун соддалаштирилган бухгалтерия ҳисоби ва молиявий ҳисобот»
Мазкур Ўзбекистон Республикаси молиявий ҳисоботнинг миллий стандарти (77-сонли МҲМС) «Нодавлат нотижорат ташкилотлари учун соддалаштирилган бухгалтерия ҳисоби ва молиявий ҳисоботи» (бундан буён матнда Стандарт деб юритилади) Ўзбекистон Республикасида фаолият юритаётган нодавлат нотижорат ташкилотлари томонидан бухгалтерия ҳисобини юритиш ҳамда молиявий ҳисоботни тайёрлашнинг соддалаштирилган тартибини белгилайди.
Ушбу Стандарт талаблари нодавлат нотижорат ташкилотларнинг юридик шахс мақомига эга бўлган ваколатхоналари ва филиаллари, шунингдек бош ташкилоти Ўзбекистон Республикасидан ташқарида жойлашган халқаро ва хорижий нотижорат ташкилотларининг ваколатхоналари ва филиалларига (бундан буён матнда алоҳида бўлинмалар деб юритилади) нисбатан ҳам татбиқ этилади.
Мазкур Стандарт бошқа молиявий ҳисобот миллий стандартлари билан биргаликда қўлланилади ҳамда ушбу Стандартда бевосита тартибга солинмаган масалалар бўйича молиявий ҳисобот миллий стандартларининг умумий талаблари амал қилади.
1-боб. Умумий қоидалар
1. Мазкур Стандартда қуйидаги тушунчалардан фойдаланилади:
нодавлат нотижорат ташкилоти (бундан буён матнда ННТ деб юритилади) — жисмоний ва (ёки) юридик шахслар томонидан ихтиёрийлик асосида ташкил этилган, даромад (фойда) олишни ўз фаолиятининг асосий мақсади қилиб олмаган ҳамда олинган даромадларни (фойдани) ўз қатнашчилари (аъзолари) ўртасида тақсимламайдиган ўзини ўзи бошқариш ташкилотидир;
давлат томонидан қўллаб-қувватлаш шакллари — ННТнинг фаолиятини давлат субсидиялари, давлат грантлари ва давлат ижтимоий буюртмалари шаклида қонунчиликда белгиланган тартибда давлат томонидан қўллаб-қувватлаш;
бухгалтерия операцияси — бухгалтерия ҳисобида акс эттирилиши лозим бўлган ҳамда бухгалтерия ҳисоби объектларининг тан олинишига, баҳоланишига ёки уларнинг ҳолатида ўзгаришларга олиб келувчи ҳаракат;
мақсадли тушумлар — ННТга унинг уставида белгиланган мақсадларни амалга ошириш учун келиб тушган аъзолик ва кириш бадаллари, муассислар ва қатнашчилар тушумлари, давлат томонидан қўллаб-қувватлаш, хайрия ва эҳсонлар ҳамда қонунчиликда тақиқланмаган бошқа маблағлар.
2. Ушбу Стандартнинг мақсади Ўзбекистон Республикасида фаолият юритаётган ННТ ва уларнинг алоҳида бўлинмаларида нотижорат фаолият билан боғлиқ бухгалтерия ҳисобининг тақдим этилишини ҳамда молиявий ҳисоботда тўғри акс эттирилишини таъминлашдан иборат.
2-боб. Соддалаштирилган бухгалтерия ҳисобини ташкил этиш
3. Бухгалтерия ҳисоби ННТ раҳбари томонидан қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда ташкил этилади ва қуйидаги босқичларни ўз ичига олади:
барча бухгалтерия операцияларини ҳужжатлаштириш;
бошланғич ҳисоб ҳужжатларида акс эттирилган маълумотларни бухгалтерия ҳисоби регистрларида (журналлар, қайдномалар, китоблар) тизимлаштириш ва умумлаштириш;
молиявий ҳисоботни тайёрлаш ва тақдим этиш;
ички назоратни таъминлаш.
4. Бошланғич ҳисоб ҳужжатлари ва бухгалтерия ҳисоби регистрлари қонунчилик ҳужжатларида белгиланган мажбурий реквизитларни кўрсатган ҳолда, ННТ томонидан ишлаб чиқилган ва тасдиқланган шаклларда ёки қонунчилик ҳужжатларида белгиланган шаклларда расмийлаштирилади.
5. Агар ННТ қонунчиликка мувофиқ уставида белгиланган мақсадларга мос келадиган доираларда тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланганда , ушбу фаолият бўйича харажатлар ва даромадларнинг бухгалтерия ҳисоби алоҳида юритилади.
Бунда тадбиркорлик фаолиятидан олинган даромадлар (фойда) ННТнинг молиялаштириш манбалари таркибига ўтказилади ва фақат устав мақсадлари учун ишлатилади.
6. ННТ ўз фаолиятининг эҳтиёжлари ва хусусиятларидан келиб чиқиб Ўзбекистон Республикаси молиявий ҳисоботнинг миллий стандарти (2-сонли МҲМС) «Молиявий ҳисоботларни тайёрлаш асослари: ҳисоб сиёсати ва ҳисоб баҳолари » (рўйхат рақами 3810, 2026 йил 11 апрель) асосида қуйидаги муҳим жиҳатларни ўз ичига олган ҳисоб сиёсатини тасдиқлайди:
бухгалтерия ҳисобининг ишчи ҳисобварақлар режаси;
бошланғич ҳисоб ҳужжатларининг шакллари;
бухгалтерия ҳисобида ҳужжатлар айланиши талаблари;
нотижорат фаолият учун фойдаланиладиган активларнинг ҳисоби;
мақсадли тушумларнинг ҳисоби, уларни тан олиш ва улардан фойдаланиш;
харажатларни тақсимлаш;
инвентаризация ўтказиш;
молиявий ҳисоботни тақдим этиш.
7. Ҳисоб сиёсати ННТ юридик шахс сифатида давлат рўйхатидан ўтган кундан бошлаб қўлланилади. ННТ ва унинг юридик шахс мақомига эга бўлмаган алоҳида бўлинмалари учун ҳам бир хил ҳисоб сиёсати қўлланилади.
8. ННТ фаолиятини молиялаштириш манбаларидан келиб чиқиб бухгалтерия ҳисобининг ишчи ҳисобварақлар режасига қуйидаги мақсадли тушумларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар киритилиши мумкин:
кириш ва аъзолик бадаллари, агар уларнинг уставида назарда тутилган бўлса;
муассислардан, қатнашчилардан (аъзолардан) бир маротаба ва мунтазам равишда келадиган тушумлар;
давлат томонидан қўллаб-қувватлаш шакллари;
чет давлатлардан, халқаро ва чет эл ташкилотларидан, чет давлатларнинг фуқароларидан ёки уларнинг топшириғига биноан бошқа шахслардан олинадиган пул маблағлари ва мол-мулк;
ихтиёрий мулкий бадаллар ва эҳсонлар;
тадбиркорлик фаолиятидан олинган, фақат устав мақсадлари учун ишлатиладиган даромадлар (фойда);
қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа тушумлар.
9. Бухгалтерия ҳисобининг ишчи ҳисобварақлар режаси ННТнинг молиялаштириш манбалари, нотижорат фаолияти, тадбиркорлик фаолияти, активлари, мажбуриятлари, даромадлари ва харажатларини алоҳида ҳисобга олиш учун зарур бўлган ҳисобварақларни ўз ичига олиши лозим.
10. Чет эл валютасидаги операциялар бўйича курс фарқларини тан олиш баҳолаш қийматларининг ўзгариши ва бошқа шунга ўхшаш ҳолатлар натижасида активлар ва мажбуриятлар қийматининг ўзгаришлари мақсадли маблағларнинг келиб тушишидан (сарфланишидан) алоҳида ҳисобга олинади.
11. Мақсадли маблағлар ҳисобидан молиялаштириладиган нотижорат фаолият билан бевосита боғлиқ харажатлар тегишли мақсадли тадбирлар кесимида бухгалтерия ҳисобида алоҳида акс эттирилади. Агар харажатларни муайян мақсадли тадбирлар ўртасида тўғридан-тўғри тақсимлаш имкони бўлмаганда, бундай харажатлар ННТнинг ҳисоб сиёсатида белгиланган асосли ва изчил қўлланиладиган усул бўйича тақсимланади.
12. Муайян даврнинг (ой, чорак, йил) охирида харажатларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар тегишли мақсадли тушумларни ҳисобга олувчи ҳисобварақ билан боғланган ҳолда ёпилади.
13. Бухгалтерия ҳисобида нотижорат мақсадларида фойдаланиладиган асосий воситалар ва номоддий активларнинг эскириш суммаси уларга йўналтирилган мақсадли молиялаштириш маблағларининг камайиши сифатида ҳисобдан чиқарилади.
14. ННТ томонидан амалга ошириладиган барча бухгалтерия операциялари тасдиқловчи бошланғич ҳисоб ҳужжатлари билан расмийлаштирилади ва улар асосида бухгалтерия ҳисоби юритилади.
15. Бошланғич ҳисоб ҳужжатларидаги маълумотлар бухгалтерия ҳисоби регистрларида тизимлаштирилади ва тўпланади.
16. Амалга оширилган бухгалтерия операциялари хронологик тартибда «Бухгалтерия операцияларини қайд этиш журналида» рўйхатга олиб борилади. Бухгалтерия операцияларини қайд этиш журнали мазкур Стандартнинг 1-иловасига мувофиқ шаклда юритилади. Зарур ҳолларда, журнал қўшимча устунлар билан тўлдирилиши мумкин.
17. Бухгалтерия ҳисобининг ҳисобварақлар кесимида аналитик ва синтетик ҳисобини юритиш мазкур Стандартнинг 2-иловасига мувофиқ «Бухгалтерия операцияларини ҳисобга олиш китоби» регистрига асосан амалга оширилади.
18. Молиялаштириш манбаларининг аналитик ҳисоби мақсадли маблағларнинг тушуми, сарфи ва қолдиғи суммасини акс эттириши ҳамда бошқа зарур ахборотдан фойдаланиши мумкин бўлган тарзда расмийлаштирилиши лозим.
19. «Бухгалтерия операцияларини ҳисобга олиш китоби»да:
ҳисобот даврининг бошида тегишли ҳисобварағи бўйича мавжуд бўлган қолдиқ суммаси ёзуви билан очилади (актив ҳисобварағининг қолдиғи дебетида, пассив ҳисобварағининг қолдиғи кредитида ёзилади);
ҳар бир қаторда ёзувлар тизимли тартибда «Бухгалтерия операцияларини қайд этиш журналида» келтирилган маълумотлар асосида акс эттирилади;
ҳисобот даврининг охирида ҳар бир ҳисобварақ бўйича айланма ва якуний қолдиқ суммаси аниқланади.
20. Тегишли техник воситалар мавжуд бўлганда, бошланғич ҳисоб ҳужжатлари ва бухгалтерия ҳисоби регистрлари, шунингдек, товар-моддий захиралар, пул маблағлари ҳамда бошқа бухгалтерия операциялари бўйича иштирокчиларни идентификациялаш имконини берадиган ҳисоб ҳужжатлари (шу жумладан, «Бухгалтерия операцияларини қайд этиш журнали» ва «Бухгалтерия операцияларини ҳисобга олиш китоби») автоматлаштирилган ахборот тизимида юритилиши мумкин.
Агар бухгалтерия ҳисобини юритиш учун автоматлаштирилган ахборот тизимида ички назорат учун зарур маълумотлар ва бухгалтерия операцияларининг тафсилотлари бўйича жамғарилган маълумотлар мавжуд бўлса, алоҳида бухгалтерия ҳисоби регистрлари тузилмаслиги мумкин.
3-боб. Молиявий ҳисоботни тақдим этиш
21. ННТнинг молиявий ҳисоботни тузиш ва тақдим этишининг асосий тамойиллари Молиявий ҳисоботни тузиш ва тақдим этишнинг концептуал асослари (рўйхат рақами 3854, 2026 йил 10 июнь) ҳамда мазкур Стандарт талабларига мувофиқ белгиланади.
22. ННТ ва алоҳида бўлинмаларнинг йиллик молиявий ҳисоботи камида молиявий ҳолат тўғрисидаги ҳисоботдан (бухгалтерия баланси) иборат бўлиши лозим.
Агар ННТ қонунчиликка мувофиқ тадбиркорлик фаолиятини амалга оширса, унинг йиллик молиявий ҳисоботи таркибига молиявий натижалар тўғрисидаги ҳисобот ҳам киритилади.
23. ННТнинг молиявий ҳисоботига изоҳларда ўз мол-мулки ва пул маблағларидан фойдаланиши, шу жумладан молиялаштириш манбалари ва мақсадлари ҳамда ННТ фаолиятига таъсир кўрсатиши мумкин бўлган ахборот ёритилади.
24. Молиявий ҳисобот шакллари ва уларни тақдим этиш муддатлари Молиявий ҳисоботларни тақдим этиш муддатлари ҳамда уларнинг таркиби ва мазмуни тўғрисидаги низомга (рўйхат рақами 3567, 2024 йил 4 ноябрь) асосан белгиланади.
25. Жамоат фондлари ҳар йилги молиявий ҳисоботларини қонунчиликда белгиланган тартибда аудиторлик хулосаси билан бирга эълон қилади .
Ўзбекистон Республикаси молиявий ҳисоботнинг миллий стандарти (77-сонли МҲМС) «Нодавлат нотижорат ташкилотлари учун соддалаштирилган бухгалтерия ҳисоби ва молиявий ҳисоботи »га 1-ИЛОВА
Бухгалтерия операцияларини қайд этиш
20____-йил _______________ учун ННТ номи _____________________________________________ Фаолият тури ___________________________________________ Т/р Сана Бошланғич ҳисоб ҳужжатининг номи ва рақами Операциянинг мазмуни Сумма Ҳисобварақларнинг боғланиши Дебет Кредит 20____-йил ____-________________ учун 20____-йил ____________________ учун
Ўзбекистон Республикаси молиявий ҳисоботнинг миллий стандарти (77-сонли МҲМС) «Нодавлат нотижорат ташкилотлари учун соддалаштирилган бухгалтерия ҳисоби ва молиявий ҳисоботи »га 2-ИЛОВА
Бухгалтерия операцияларини ҳисобга олиш
20____-йил _______________ учун ННТ номи ____________________________________________ Фаолият тури ___________________________________________ Ҳисобварақнинг рақами ва номи __________________________ Т/р Сана Бошланғич ҳисоб ҳужжатининг номи ва рақами Ҳисобварақларнинг боғланиши Қолдиқ Дебет Кредит Дебет Кредит 20___-йил ____-___________даги қолдиқ 20___-йил __-________ учун жами айланма 20___-йил ___-____________даги қолдиқ
Вазир Ж. КУЧКАРОВ
Тошкент ш.,
2026 йил 7 июль,
386-сон
Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirining
buyrugʻi
JURNALI
KITOBI
Oʻzbekiston Respublikasi moliyaviy hisobotning milliy standarti (77-sonli MHMS) “Nodavlat notijorat tashkilotlari uchun soddalashtirilgan buxgalteriya hisobi va moliyaviy hisobot”ni tasdiqlash haqida
Oʻzbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida”gi Qonuni va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 15-sentabrdagi PQ-282-son “Moliyaviy hisob tizimini xalqaro talab va standartlarga muvofiq takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman:
1. Oʻzbekiston Respublikasi moliyaviy hisobotning milliy standarti (77-sonli MHMS) “Nodavlat notijorat tashkilotlari uchun soddalashtirilgan buxgalteriya hisobi va moliyaviy hisobot” ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Mazkur buyruq 2028-yil 1-yanvardan eʼtiboran kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2026-yil 7-iyuldagi 386-son buyrugʻiga ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi moliyaviy hisobotning milliy standarti (77-sonli MHMS) “Nodavlat notijorat tashkilotlari uchun soddalashtirilgan buxgalteriya hisobi va moliyaviy hisobot”
Mazkur Oʻzbekiston Respublikasi moliyaviy hisobotning milliy standarti (77-sonli MHMS) “Nodavlat notijorat tashkilotlari uchun soddalashtirilgan buxgalteriya hisobi va moliyaviy hisoboti” (bundan buyon matnda Standart deb yuritiladi) Oʻzbekiston Respublikasida faoliyat yuritayotgan nodavlat notijorat tashkilotlari tomonidan buxgalteriya hisobini yuritish hamda moliyaviy hisobotni tayyorlashning soddalashtirilgan tartibini belgilaydi.
Ushbu Standart talablari nodavlat notijorat tashkilotlarning yuridik shaxs maqomiga ega boʻlgan vakolatxonalari va filiallari, shuningdek bosh tashkiloti Oʻzbekiston Respublikasidan tashqarida joylashgan xalqaro va xorijiy notijorat tashkilotlarining vakolatxonalari va filiallariga (bundan buyon matnda alohida boʻlinmalar deb yuritiladi) nisbatan ham tatbiq etiladi.
Mazkur Standart boshqa moliyaviy hisobot milliy standartlari bilan birgalikda qoʻllaniladi hamda ushbu Standartda bevosita tartibga solinmagan masalalar boʻyicha moliyaviy hisobot milliy standartlarining umumiy talablari amal qiladi.
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Standartda quyidagi tushunchalardan foydalaniladi:
nodavlat notijorat tashkiloti (bundan buyon matnda NNT deb yuritiladi) — jismoniy va (yoki) yuridik shaxslar tomonidan ixtiyoriylik asosida tashkil etilgan, daromad (foyda) olishni oʻz faoliyatining asosiy maqsadi qilib olmagan hamda olingan daromadlarni (foydani) oʻz qatnashchilari (aʼzolari) oʻrtasida taqsimlamaydigan oʻzini oʻzi boshqarish tashkilotidir;
davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash shakllari — NNTning faoliyatini davlat subsidiyalari, davlat grantlari va davlat ijtimoiy buyurtmalari shaklida qonunchilikda belgilangan tartibda davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash;
buxgalteriya operatsiyasi — buxgalteriya hisobida aks ettirilishi lozim boʻlgan hamda buxgalteriya hisobi obyektlarining tan olinishiga, baholanishiga yoki ularning holatida oʻzgarishlarga olib keluvchi harakat;
maqsadli tushumlar — NNTga uning ustavida belgilangan maqsadlarni amalga oshirish uchun kelib tushgan aʼzolik va kirish badallari, muassislar va qatnashchilar tushumlari, davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash, xayriya va ehsonlar hamda qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa mablagʻlar.
2. Ushbu Standartning maqsadi Oʻzbekiston Respublikasida faoliyat yuritayotgan NNT va ularning alohida boʻlinmalarida notijorat faoliyat bilan bogʻliq buxgalteriya hisobining taqdim etilishini hamda moliyaviy hisobotda toʻgʻri aks ettirilishini taʼminlashdan iborat.
2-bob. Soddalashtirilgan buxgalteriya hisobini tashkil etish
3. Buxgalteriya hisobi NNT rahbari tomonidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda tashkil etiladi va quyidagi bosqichlarni oʻz ichiga oladi:
barcha buxgalteriya operatsiyalarini hujjatlashtirish;
boshlangʻich hisob hujjatlarida aks ettirilgan maʼlumotlarni buxgalteriya hisobi registrlarida (jurnallar, qaydnomalar, kitoblar) tizimlashtirish va umumlashtirish;
moliyaviy hisobotni tayyorlash va taqdim etish;
ichki nazoratni taʼminlash.
4. Boshlangʻich hisob hujjatlari va buxgalteriya hisobi registrlari qonunchilik hujjatlarida belgilangan majburiy rekvizitlarni koʻrsatgan holda, NNT tomonidan ishlab chiqilgan va tasdiqlangan shakllarda yoki qonunchilik hujjatlarida belgilangan shakllarda rasmiylashtiriladi.
5. Agar NNT qonunchilikka muvofiq ustavida belgilangan maqsadlarga mos keladigan doiralarda tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanganda , ushbu faoliyat boʻyicha xarajatlar va daromadlarning buxgalteriya hisobi alohida yuritiladi.
Bunda tadbirkorlik faoliyatidan olingan daromadlar (foyda) NNTning moliyalashtirish manbalari tarkibiga oʻtkaziladi va faqat ustav maqsadlari uchun ishlatiladi.
6. NNT oʻz faoliyatining ehtiyojlari va xususiyatlaridan kelib chiqib Oʻzbekiston Respublikasi moliyaviy hisobotning milliy standarti (2-sonli MHMS) “Moliyaviy hisobotlarni tayyorlash asoslari: hisob siyosati va hisob baholari ” (roʻyxat raqami 3810, 2026-yil 11-aprel) asosida quyidagi muhim jihatlarni oʻz ichiga olgan hisob siyosatini tasdiqlaydi:
buxgalteriya hisobining ishchi hisobvaraqlar rejasi;
boshlangʻich hisob hujjatlarining shakllari;
buxgalteriya hisobida hujjatlar aylanishi talablari;
notijorat faoliyat uchun foydalaniladigan aktivlarning hisobi;
maqsadli tushumlarning hisobi, ularni tan olish va ulardan foydalanish;
xarajatlarni taqsimlash;
inventarizatsiya oʻtkazish;
moliyaviy hisobotni taqdim etish.
7. Hisob siyosati NNT yuridik shaxs sifatida davlat roʻyxatidan oʻtgan kundan boshlab qoʻllaniladi. NNT va uning yuridik shaxs maqomiga ega boʻlmagan alohida boʻlinmalari uchun ham bir xil hisob siyosati qoʻllaniladi.
8. NNT faoliyatini moliyalashtirish manbalaridan kelib chiqib buxgalteriya hisobining ishchi hisobvaraqlar rejasiga quyidagi maqsadli tushumlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar kiritilishi mumkin:
kirish va aʼzolik badallari, agar ularning ustavida nazarda tutilgan boʻlsa;
muassislardan, qatnashchilardan (aʼzolardan) bir marotaba va muntazam ravishda keladigan tushumlar;
davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash shakllari;
chet davlatlardan, xalqaro va chet el tashkilotlaridan, chet davlatlarning fuqarolaridan yoki ularning topshirigʻiga binoan boshqa shaxslardan olinadigan pul mablagʻlari va mol-mulk;
ixtiyoriy mulkiy badallar va ehsonlar;
tadbirkorlik faoliyatidan olingan, faqat ustav maqsadlari uchun ishlatiladigan daromadlar (foyda);
qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa tushumlar.
9. Buxgalteriya hisobining ishchi hisobvaraqlar rejasi NNTning moliyalashtirish manbalari, notijorat faoliyati, tadbirkorlik faoliyati, aktivlari, majburiyatlari, daromadlari va xarajatlarini alohida hisobga olish uchun zarur boʻlgan hisobvaraqlarni oʻz ichiga olishi lozim.
10. Chet el valyutasidagi operatsiyalar boʻyicha kurs farqlarini tan olish baholash qiymatlarining oʻzgarishi va boshqa shunga oʻxshash holatlar natijasida aktivlar va majburiyatlar qiymatining oʻzgarishlari maqsadli mablagʻlarning kelib tushishidan (sarflanishidan) alohida hisobga olinadi.
11. Maqsadli mablagʻlar hisobidan moliyalashtiriladigan notijorat faoliyat bilan bevosita bogʻliq xarajatlar tegishli maqsadli tadbirlar kesimida buxgalteriya hisobida alohida aks ettiriladi. Agar xarajatlarni muayyan maqsadli tadbirlar oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri taqsimlash imkoni boʻlmaganda, bunday xarajatlar NNTning hisob siyosatida belgilangan asosli va izchil qoʻllaniladigan usul boʻyicha taqsimlanadi.
12. Muayyan davrning (oy, chorak, yil) oxirida xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar tegishli maqsadli tushumlarni hisobga oluvchi hisobvaraq bilan bogʻlangan holda yopiladi.
13. Buxgalteriya hisobida notijorat maqsadlarida foydalaniladigan asosiy vositalar va nomoddiy aktivlarning eskirish summasi ularga yoʻnaltirilgan maqsadli moliyalashtirish mablagʻlarining kamayishi sifatida hisobdan chiqariladi.
14. NNT tomonidan amalga oshiriladigan barcha buxgalteriya operatsiyalari tasdiqlovchi boshlangʻich hisob hujjatlari bilan rasmiylashtiriladi va ular asosida buxgalteriya hisobi yuritiladi.
15. Boshlangʻich hisob hujjatlaridagi maʼlumotlar buxgalteriya hisobi registrlarida tizimlashtiriladi va toʻplanadi.
16. Amalga oshirilgan buxgalteriya operatsiyalari xronologik tartibda “Buxgalteriya operatsiyalarini qayd etish jurnalida” roʻyxatga olib boriladi. Buxgalteriya operatsiyalarini qayd etish jurnali mazkur Standartning 1-ilovasiga muvofiq shaklda yuritiladi. Zarur hollarda, jurnal qoʻshimcha ustunlar bilan toʻldirilishi mumkin.
17. Buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar kesimida analitik va sintetik hisobini yuritish mazkur Standartning 2-ilovasiga muvofiq “Buxgalteriya operatsiyalarini hisobga olish kitobi” registriga asosan amalga oshiriladi.
18. Moliyalashtirish manbalarining analitik hisobi maqsadli mablagʻlarning tushumi, sarfi va qoldigʻi summasini aks ettirishi hamda boshqa zarur axborotdan foydalanishi mumkin boʻlgan tarzda rasmiylashtirilishi lozim.
19. “Buxgalteriya operatsiyalarini hisobga olish kitobi”da:
hisobot davrining boshida tegishli hisobvaragʻi boʻyicha mavjud boʻlgan qoldiq summasi yozuvi bilan ochiladi (aktiv hisobvaragʻining qoldigʻi debetida, passiv hisobvaragʻining qoldigʻi kreditida yoziladi);
har bir qatorda yozuvlar tizimli tartibda “Buxgalteriya operatsiyalarini qayd etish jurnalida” keltirilgan maʼlumotlar asosida aks ettiriladi;
hisobot davrining oxirida har bir hisobvaraq boʻyicha aylanma va yakuniy qoldiq summasi aniqlanadi.
20. Tegishli texnik vositalar mavjud boʻlganda, boshlangʻich hisob hujjatlari va buxgalteriya hisobi registrlari, shuningdek, tovar-moddiy zaxiralar, pul mablagʻlari hamda boshqa buxgalteriya operatsiyalari boʻyicha ishtirokchilarni identifikatsiyalash imkonini beradigan hisob hujjatlari (shu jumladan, “Buxgalteriya operatsiyalarini qayd etish jurnali” va “Buxgalteriya operatsiyalarini hisobga olish kitobi”) avtomatlashtirilgan axborot tizimida yuritilishi mumkin.
Agar buxgalteriya hisobini yuritish uchun avtomatlashtirilgan axborot tizimida ichki nazorat uchun zarur maʼlumotlar va buxgalteriya operatsiyalarining tafsilotlari boʻyicha jamgʻarilgan maʼlumotlar mavjud boʻlsa, alohida buxgalteriya hisobi registrlari tuzilmasligi mumkin.
3-bob. Moliyaviy hisobotni taqdim etish
21. NNTning moliyaviy hisobotni tuzish va taqdim etishining asosiy tamoyillari Moliyaviy hisobotni tuzish va taqdim etishning konseptual asoslari (roʻyxat raqami 3854, 2026-yil 10-iyun) hamda mazkur Standart talablariga muvofiq belgilanadi.
22. NNT va alohida boʻlinmalarning yillik moliyaviy hisoboti kamida moliyaviy holat toʻgʻrisidagi hisobotdan (buxgalteriya balansi) iborat boʻlishi lozim.
Agar NNT qonunchilikka muvofiq tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirsa, uning yillik moliyaviy hisoboti tarkibiga moliyaviy natijalar toʻgʻrisidagi hisobot ham kiritiladi.
23. NNTning moliyaviy hisobotiga izohlarda oʻz mol-mulki va pul mablagʻlaridan foydalanishi, shu jumladan moliyalashtirish manbalari va maqsadlari hamda NNT faoliyatiga taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan axborot yoritiladi.
24. Moliyaviy hisobot shakllari va ularni taqdim etish muddatlari Moliyaviy hisobotlarni taqdim etish muddatlari hamda ularning tarkibi va mazmuni toʻgʻrisidagi nizomga (roʻyxat raqami 3567, 2024 yil 4-noyabr) asosan belgilanadi.
25. Jamoat fondlari har yilgi moliyaviy hisobotlarini qonunchilikda belgilangan tartibda auditorlik xulosasi bilan birga eʼlon qiladi .
Oʻzbekiston Respublikasi moliyaviy hisobotning milliy standarti (77-sonli MHMS) “Nodavlat notijorat tashkilotlari uchun soddalashtirilgan buxgalteriya hisobi va moliyaviy hisoboti ”ga 1-ILOVA
Buxgalteriya operatsiyalarini qayd etish
20____-yil _______________ uchun NNT nomi _____________________________________________ Faoliyat turi ___________________________________________ T/r Sana Boshlangʻich hisob hujjatining nomi va raqami Operatsiyaning mazmuni Summa Hisobvaraqlarning bogʻlanishi Debet Kredit 20____-yil ____-________________ uchun 20____-yil ____________________ uchun
Oʻzbekiston Respublikasi moliyaviy hisobotning milliy standarti (77-sonli MHMS) “Nodavlat notijorat tashkilotlari uchun soddalashtirilgan buxgalteriya hisobi va moliyaviy hisoboti ”ga 2-ILOVA
Buxgalteriya operatsiyalarini hisobga olish
20____-yil _______________ uchun NNT nomi ____________________________________________ Faoliyat turi ___________________________________________ Hisobvaraqning raqami va nomi __________________________ T/r Sana Boshlangʻich hisob hujjatining nomi va raqami Hisobvaraqlarning bogʻlanishi Qoldiq Debet Kredit Debet Kredit 20___-yil ____-___________dagi qoldiq 20___-yil __-________ uchun jami aylanma 20___-yil ___-____________dagi qoldiq
Vazir J. KUCHKAROV
Toshkent sh.,
2026-yil 7 iyul,
386-son