UzbekAI

Ўзбекистон Республикасининг Қонуни

Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида

Қонунчилик палатаси томонидан 2026 йил 11 мартда қабул қилинган Сенат томонидан 2026 йил 8 августда маъқулланган

Мамлакатимизда тадбиркорларга эркин фаолият юритиши учун янада қулай шарт-шароитлар яратиш, архив иши соҳасини замонавий талабларга мувофиқлаштириш ҳамда мазкур соҳага рақамли технологияларни кенг татбиқ этиш борасида тизимли чора-тадбирлар амалга оширилмоқда.

Шу билан бирга архив иши соҳасидаги ҳуқуқий муносабатларни аниқлаштириш, шунингдек фаолиятнинг лицензияланадиган турлари ва амалга оширилиши учун рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжат олиш талаб этиладиган фаолият (ҳаракатлар) турлари бўйича тадбиркорлик субъектларининг бозорга киришини енгиллаштириш лозим.

Мазкур Қонун билан «Архив иши тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига архив иши соҳасидаги ваколатли давлат органларининг ваколатларини, нодавлат архивларни ва электрон архивларни ташкил этишга доир қоидаларни ҳамда архив ҳужжатларини идоравий архивларда вақтинча сақлаш муддатларини аниқлаштирувчи ўзгартириш ва қўшимчалар киритилмоқда.

Шунингдек «Лицензиялаш, рухсат бериш ва хабардор қилиш тартиб-таомиллари тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни қўшимча билан тўлдирилиб, тадбиркорлик субъектларига амалга оширилиши учун лицензия ёки рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжат олиш талаб этиладиган фаолият (ҳаракатлар) билан «Бизнесга лицензиясиз кириш» махсус режими доирасида лицензия ёки рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжат олмасдан уч ой муддат давомида шуғулланиш имконияти яратилмоқда.

Ушбу Қонун фуқароларни тадбиркорлик соҳасига кенгроқ жалб этишга, архив ишининг ҳуқуқий асосларини янада мустаҳкамлашга хизмат қилади.

1-модда. Ўзбекистон Республикасининг 1998 йил 30 апрелда қабул қилинган 607-I-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Оила кодекси (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1998 йил, 5-6-сонга илова; 2003 йил, № 1, 8-модда; 2004 йил, № 1-2, 18-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2007 йил, № 4, 157-модда; 2008 йил, № 4, 189-модда; 2009 йил, № 9, 328-модда; 2010 йил, № 9, 334, 335-моддалар; 2011 йил, № 9, 252-модда, № 12/2, 363-модда; 2013 йил, № 4, 98-модда; 2014 йил, № 1, 2-модда; 2016 йил, № 9, 276-модда; 2017 йил, № 9, 510-модда, № 10, 605-модда; 2018 йил, № 1, 1, 4-моддалар, № 4, 224-модда; 2019 йил, № 8, 469-модда, № 12, 880-модда; 2020 йил, № 1, 1-модда, № 3, 199-модда, № 10, 593-модда, № 12, 691-модда; 2021 йил, 4-сонга илова, № 10, 970-модда; 2022 йил, № 3, 216-модда, № 5, 464-модда; 2023 йил, № 4, 265-модда, № 5, 316-модда; 2024 йил, № 2, 105-модда; 2025 йил, № 4, 515-модда, № 10, 1153-модда) 69-моддасининг учинчи қисмидаги «болага ота ёки она томонидан миллий анъаналарга кўра бобонинг исми бўйича фамилия» деган сўзлар «болага отанинг исми, ота ёки она томонидан миллий анъаналарга кўра бобонинг исми бўйича фамилия» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

2-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2010 йил 15 июнда қабул қилинган «Архив иши тўғрисида»ги ЎРҚ-252-сонли Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2010 йил, № 6, 233-модда; 2018 йил, № 4, 224-модда; 2019 йил, № 1, 1-модда; 2020 йил, № 12, 691-модда; 2021 йил, 4-сонга илова; 2023 йил, № 11, 923-модда; 2025 йил, № 2, 1025-модда, № 12, 1329-модда) қуйидаги ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:

1) 3-модда :

учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

« архив — архив ҳужжатларини жамлаш, ҳисобга олиш, сақлаш ва улардан фойдаланиш бўйича фаолиятни амалга оширувчи юридик шахс ёки юридик шахс бўлмаган алоҳида бўлинма»;

олтинчи хатбошисидаги «киноленталар, фотосуратлар, фотография плёнкалари» деган сўзлар «киноҳужжатлар, фотоҳужжатлар» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

қуйидаги мазмундаги саккизинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

« архив ҳужжатининг электрон нусхаси — архив ҳужжатининг асл нусхасини рақамлаштириш орқали ундаги ахборотни ўқиш ёки кўриш (эшитиш) имконини берувчи кўчирма нусхаси»;

саккизинчи — ўн тўртинчи хатбошилари тегишинча тўққизинчи — ўн бешинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;

тўққизинчи хатбошисидаги «юридик шахснинг» деган сўзлар «юридик шахснинг ўз фаолияти давомида шаклланган» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

қуйидаги мазмундаги ўн олтинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

« электрон архив — архивнинг ва идоравий архивнинг архив иши фаолиятини электрон шаклда амалга оширишга қаратилган техник воситалар тизими»;

2) 4-модданинг иккинчи қисмидаги «Давлат ҳокимияти ва бошқаруви органларида» деган сўзлар «Давлат ҳокимияти органларида, республика ижро этувчи ҳокимият органларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

3) 6-модданинг биринчи қисми :

қуйидаги мазмундаги ўн иккинчи ва ўн учинчи хатбошилар билан тўлдирилсин:

«архив ҳужжатлари давлат архивларига топширилиши лозим бўлган корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар рўйхатини тузиш тартибини белгилайди;

архив ҳужжатларини кириб кўриш тартиби ва шартларини белгилайди»;

ўн иккинчи хатбошиси ўн тўртинчи хатбоши деб ҳисоблансин;

4) қуйидаги мазмундаги 6 1 -модда билан тўлдирилсин:

« 6 1 -модда. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигининг архив иши соҳасидаги ваколатлари

Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги:

архив иши ва иш юритиш соҳасида ягона давлат сиёсатини амалга оширади;

архив иши соҳасини тартибга солиш бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ишлаб чиқади ва тасдиқлайди;

ахборот ресурсларининг архив нусхаларини яратиш ва давлат архивига топшириш тартибини белгилайди;

ҳужжатларнинг қимматлилигини аниқлаш экспертизасини ўтказиш тартибини белгилайди;

архивлар ва идоравий архивлар томонидан пулли асосда кўрсатиладиган хизматлар номенклатурасини тузиш ҳамда тасдиқлаш тартибини белгилайди;

давлат ҳокимияти органлари ҳамда республика ижро этувчи ҳокимият органлари фаолияти тўғрисидаги ахборотни ахборот-кутубхона муассасаларига ва давлат архивларига тақдим этиш тартибини белгилайди;

давлат ҳокимияти органлари ҳамда республика ижро этувчи ҳокимият органлари томонидан ахборот-кутубхона муассасаларига ва давлат архивларига тақдим этилган ҳужжатлар билан ишлаш тартибини белгилайди;

архив ҳужжатларини алоҳида қимматли ҳужжатлар ва ноёб ҳужжатлар сирасига киритиш тартибини, шунингдек уларнинг суғурта нусхаларини тайёрлаш ҳамда сақлаш тартибини белгилайди;

ҳужжатларнинг сақлаш муддатлари кўрсатилган намунавий рўйхатини тасдиқлайди.

Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин»;

5) 7 - модда биринчи қисмининг :

иккинчи хатбошисидаги «амалга оширади» деган сўзлар «амалга оширишда Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигига кўмаклашади» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

еттинчи — ўн биринчи хатбошилари қуйидаги мазмундаги еттинчи, саккизинчи ва тўққизинчи хатбошилар билан алмаштирилсин:

«давлат мулки бўлган архив ҳужжатларини ёки уларнинг ўрнини босувчи кўчирма нусхаларини, шунингдек Миллий архив фондининг давлатга тегишли бўлмаган қисми таркибига киритилган архив ҳужжатларини ёки уларнинг ўрнини босувчи кўчирма нусхаларини Ўзбекистон Республикасидан ташқарига вақтинча олиб чиқишга рухсат беради;

қонунчиликнинг аниқланган бузилишларини, уларга имкон берувчи сабаблар ва шарт-шароитларни бартараф этиш тўғрисида давлат органларининг, бошқа ташкилотларнинг раҳбарларига бажарилиши мажбурий бўлган тақдимномалар киритади;

давлат ҳокимияти органларининг, республика ижро этувчи ҳокимият органларининг ва хўжалик бошқаруви органларининг ҳужжатларни сақлаш муддатлари кўрсатилган соҳавий рўйхатларини келишади»;

6) 8-модда биринчи қисмининг:

учинчи хатбошиси чиқариб ташлансин;

тўртинчи хатбошиси учинчи хатбоши деб ҳисоблансин;

7) 11-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Миллий архив фондининг давлатга тегишли қисми таркибига киритилган архив ҳужжатлари фақат йўқолган ёки емирилган ҳолларда Миллий архив фондининг давлатга тегишли қисми таркибидан чиқарилиши мумкин.

Йўқолган архив ҳужжатларини Миллий архив фонди таркибидан чиқариш тегишли ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларнинг ёки суднинг қарори олинганидан кейин амалга оширилади.

«Ўзархив» агентлиги архив ҳужжатларини Миллий архив фонди таркибидан чиқариш ёки чиқармаслик тўғрисида «Ўзархив» агентлигининг Марказий эксперт текширув комиссияси хулосасига асосан қарор қабул қилади.

Архив ҳужжатларини Миллий архив фондининг давлатга тегишли бўлмаган қисми таркибига ўтказиш ёки ундан чиқариш «Ўзархив» агентлигининг органлари ва муассасалари томонидан нодавлат юридик шахслар ва жисмоний шахслар билан биргаликда ҳужжатларнинг қимматлилигини аниқлаш экспертизаси ўтказилганидан кейин амалга оширилади»;

8) 12-модда қуйидаги мазмундаги иккинчи қисм билан тўлдирилсин:

«Давлат ва нодавлат архивлари, давлат архивларининг асосий жамлаш манбалари рўйхатига киритилган ташкилотлар ҳамда Миллий архив фонди ҳужжатларини доимий сақловчи ташкилотлар Миллий архив фонди таркибига киритилган, вақтинча сақловда бўлган ўз архив фондлари, шунингдек идоравий архивларнинг архив фондлари ва уларнинг жамлаш манбалари тўғрисидаги маълумотларни «Ўзархив» агентлигига ҳамда унинг тегишли органлари ва муассасаларига белгиланган тартибда ва муддатларда тақдим этиши шарт»;

9) 15-модда биринчи қисмининг иккинчи жумласи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Мазкур ҳужжатлар йўқолган ёки емирилган ҳолларда, улар ушбу Қонуннинг 11-моддасида белгиланган тартибда Миллий архив фондининг давлатга тегишли қисми таркибидан чиқарилади»;

10) 19-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Давлат органлари ва ташкилотларида ҳамда давлат иштирокидаги корхоналарда, шу жумладан, агар амалий жиҳатдан эҳтиёж мавжуд бўлса, уларга бевосита бўйсунадиган алоҳида бўлинмаларда, филиалларда архив ҳужжатларини жамлаш, ҳисобга олиш, сақлаш ва улардан фойдаланиш учун қонунчиликда белгиланган тартибда идоравий архивлар ташкил этилади.

Нодавлат корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар архив ҳужжатларини жамлаш, ҳисобга олиш, сақлаш ва улардан фойдаланиш учун қонунчиликда белгиланган тартибда идоравий архивлар ташкил этиши мумкин.

Идоравий архив юридик шахснинг қарорига кўра таркибий бўлинма сифатида ташкил этилади.

Идоравий архив архив ҳужжатларини сақлаш ва улардан фойдаланиш талабларига жавоб берадиган моддий-техника базаси, шу жумладан сақловхоналар (бинолар), зарур жиҳозлар, муҳофаза воситалари ҳамда ёнғинга қарши воситалар билан таъминланади.

Идоравий архив «Ўзархив» агентлиги билан келишилган ҳолда тасдиқланадиган идоравий архив тўғрисидаги низом асосида фаолият юритади.

Идоравий архив тўғрисидаги намунавий низом Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади»;

11) 4-боб қуйидаги мазмундаги 19 1 ва 19 2 -моддалар билан тўлдирилсин:

« 19 1 -модда. Нодавлат архивларни ташкил этиш

Миллий архив фондининг давлатга тегишли бўлмаган қисмига киритилган архив ҳужжатларини, шунингдек давлат мулки бўлмаган бошқа архив ҳужжатларини жамлаш, ҳисобга олиш, сақлаш ва улардан фойдаланишни амалга ошириш учун нодавлат архивлар ташкил этилиши мумкин.

Нодавлат архивлар фаолияти Ўзбекистон Республикасида рўйхатдан ўтган юридик шахслар томонидан ваколатли органларни хабардор қилиш тартибида амалга оширилади.

Нодавлат архивлар давлат органлари ва ташкилотлари томонидан тузилиши мумкин эмас.

Нодавлат архивлар архив ҳужжатларини жамлаш, давлат ҳисобига олиш, сақлаш ва улардан фойдаланиш талабларига риоя этиши, шунингдек Миллий архив фондининг давлатга тегишли қисми таркибига киритилган архив ҳужжатларини жамлаш, ҳисобга олиш, сақлаш ва улардан фойдаланиш фаолияти билан шуғулланмаслиги керак.

Нодавлат архивлар қуйидаги ҳуқуқларга эга:

қонунчиликда белгиланган тартибда тузиладиган шартномалар асосида пулли хизматлар кўрсатиш;

архив ҳужжатларини тартибга келтириш ҳуқуқини берувчи Касбий компетентлик тўғрисидаги гувоҳномани олиш учун белгиланган тартибда мурожаат қилиш;

ўз фаолиятини амалга ошириш давомида «Ўзархив» агентлиги билан ҳамкорлик қилиш.

Нодавлат архивлар қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

Нодавлат архивлар тугатилаётганда архивнинг мулкдорлари (муассислари) томонидан мазкур архивнинг архив фондлари тегишинча бошқа архивларга ёки архив ҳужжатларининг эгаларига белгиланган тартибда топширилиши шарт.

19 2 -модда. Электрон архивни ташкил этиш

Электрон архив қонунчиликда белгиланган тартибда ташкил этилади.

Электрон архивларнинг ўзига хос талаблари қуйидагилардан иборат:

электрон архив тизимининг аппарат-дастурий таъминоти мавжудлиги;

электрон архив фондлари ва ҳужжатларини яратиш учун зарур воситаларнинг, шу жумладан рақамлаштириш қурилмалари ва дастурларининг мавжудлиги;

электрон архив ҳужжатларини қидириш, бошқариш ва уларга ишлов бериш имкониятининг мавжудлиги;

электрон шаклдаги архив ҳужжатининг асл архив ҳужжати билан бир хиллигини таъминлаш;

электрон архив тизимининг ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизлик талабларига риоя этиш»;

12) 20-модданинг:

иккинчи қисмидаги «давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари» деган сўзлар «давлат ҳокимияти органлари, республика ижро этувчи ҳокимият органлари» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

бешинчи қисмидаги «Ўзархив» агентлиги» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

13) 21-модданинг иккинчи қисмидаги «Ўзархив» агентлиги» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

14) 23-модда:

қуйидаги мазмундаги тўққизинчи ва ўнинчи қисмлар билан тўлдирилсин:

«Давлат ҳокимияти органлари, республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва хўжалик бошқаруви органлари ҳужжатларни сақлаш муддатлари кўрсатилган соҳавий рўйхатларини ишлаб чиқиши ҳамда «Ўзархив» агентлиги билан келишиши шарт.

Электрон ҳужжатларни, шунингдек архив ҳужжатининг электрон нусхаларини сақлаш муддатлари ушбу турдаги қоғоздаги ҳужжатлар учун белгиланган муддатлардан кам бўлмаслиги керак»;

тўққизинчи қисми ўн биринчи қисм деб ҳисоблансин;

15) 24-модданинг:

биринчи қисми:

иккинчи ва учинчи хатбошилари қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«давлат ҳокимияти органларининг, республика ижро этувчи ҳокимият органларининг, хўжалик бошқаруви органларининг, республика бўйсунувидаги давлат муассасалари ва ташкилотларининг, шунингдек давлат иштирокидаги корхоналарнинг архив ҳужжатлари — ўн беш йил мобайнида;

маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг, республика ижро этувчи ҳокимият органлари ҳудудий бўлинмаларининг, вилоят бўйсунувидаги давлат муассасалари ва ташкилотларининг архив ҳужжатлари — ўн йил мобайнида»;

тўққизинчи хатбошисидаги «киноленталар, фотосуратлар, фотография плёнкалари» деган сўзлар «киноҳужжатлар, фотоҳужжатлар» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

қуйидаги мазмундаги ўн биринчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«махфий ҳужжатлар — ўттиз йил мобайнида»;

иккинчи қисмидаги «алоҳида қимматга эга бўлган» деган сўзлар «алоҳида қимматли ҳужжатлар» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

учинчи ва тўртинчи қисмлари қуйидаги мазмундаги учинчи, тўртинчи ва бешинчи қисмлар билан алмаштирилсин:

«Агар қонунчиликда ёки ҳужжатларни сақлаш муддатлари кўрсатилган соҳавий рўйхатда бошқача ҳол назарда тутилмаган бўлса, фуқаролик ҳолати далолатномаларининг ёзувлари, нотариал ҳаракатларнинг ёзувлари, суд ишлари ва хўжалик китоблари идоравий архивларда етмиш беш йил мобайнида сақланиши лозим ҳамда идоравий архивларда вақтинча сақлаш муддатлари ўтгач улар белгиланган тартибда давлат архивларига топширилади.

Архив ҳужжатларининг электрон нусхалари Ягона миллий архив ахборот тизими орқали топширилади.

Идоравий архивда вақтинча сақлаш муддати тугаган махфий ҳужжатлар махфийликдан чиқариш нуқтаи назаридан кўриб чиқилганидан кейин экспертлар комиссиясининг хулосасига кўра, давлат архивига белгиланган тартибда топширилади»;

16) қуйидаги мазмундаги 24 1 -модда билан тўлдирилсин:

« 24 1 -модда. Шахсий таркиб бўйича ҳужжатларни сақлаш муддатлари

2019 йил 1 январгача иш юритуви якунланган шахсий таркиб бўйича ҳужжатлар идоравий архивларда етмиш беш йил мобайнида сақланади.

2019 йил 1 январдан эътиборан шакллантирилган шахсий таркиб бўйича ҳужжатлар идоравий архивларда эллик йил мобайнида сақланади.

Ушбу модданинг биринчи ва иккинчи қисмларида кўрсатилган идоравий архивларда сақлаш муддатлари тугаганидан кейин шахсий таркиб бўйича ҳужжатларнинг қимматлилигини аниқлаш экспертизаси ўтказилиши лозим.

Агар қонунчилик ҳужжатларида бошқача муддат ёки тартиб белгиланган бўлса, ушбу модданинг биринчи ва иккинчи қисмларида кўрсатилган муддатлар қўлланилмайди»;

17) 25-модданинг еттинчи қисмидаги «Ўзархив» агентлиги» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

18) 27-модданинг тўртинчи қисмидаги «Ўзархив» агентлиги» деган сўзлар «Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

19) 28-модданинг иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Фуқароларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ижтимоий ҳимоя қилиш учун зарур бўлган архив маълумотномаларини, шунингдек давлат органларига архив маълумотномаларини ва архив ҳужжатининг кўчирма нусхаларини бериш бепул амалга оширилади»;

20) қуйидаги мазмундаги 5 1 -боб билан тўлдирилсин:

« 5 1 -боб. Ягона миллий архив ахборот тизими

29 1 -модда. Ягона миллий архив ахборот тизимининг асосий қоидалари

Архив ҳужжатларини ва улар ҳақидаги маълумотларни жамлаш, сақлаш, ҳисобга олиш ҳамда улардан фойдаланиш жараёнларини комплекс автоматлаштириш учун ва архив ишини амалга оширишга алоқадор ташкилотлар билан ахборотга оид ҳамкорликнинг барча турларини таъминлаш учун мўлжалланган ахборот тизими Ягона миллий архив ахборот тизимидир.

Ягона миллий архив ахборот тизими «Ўзархив» агентлигига тегишлидир.

«Ўзархив» агентлиги Ягона миллий архив ахборот тизимидан бошқа идоралар томонидан фойдаланилишини таъминлайди.

Ягона миллий архив ахборот тизимига маълумотларни киритиш архив ҳужжатларининг конфиденциаллигини ошкор этиш деб ҳисобланмайди.

Ягона миллий архив ахборот тизими орқали алмашилаётган ахборот қонунчиликка мувофиқ иш юритишга расмий ҳужжат сифатида қабул қилинади.

29 2 -модда. Ягона миллий архив ахборот тизимига маълумотлар киритиш

Ягона миллий архив ахборот тизимига маълумотларни киритиш архив ва ташкилотларнинг ходимлари томонидан амалга оширилади.

Ягона миллий архив ахборот тизимидаги идентификация қилиш имконини берадиган реквизитларига эга бўлган электрон архив ҳужжати асл нусха сифатида тан олинади.

«Ўзархив» агентлиги Ягона миллий архив ахборот тизимига киритилиши лозим бўлган ҳужжатлар ва маълумотларнинг турларини ҳамда ахборот тизими билан боғлиқ техник талабларни белгилайди.

29 3 -модда. Ягона миллий архив ахборот тизимининг ахборотга оид ҳамкорлиги

Давлат органлари ва ташкилотлари ҳамда давлат иштирокидаги корхоналар ўзининг электрон архив ахборот тизимларини ҳамда ресурсларини Ягона миллий архив ахборот тизимига интеграция қилиши шарт, бундан идоравий архивларнинг давлат сирларини ташкил этувчи архив ҳужжатларини ўз ичига олган ҳужжатли материаллар мустасно.

Нодавлат корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар ўзининг электрон архив ахборот тизимларини ташкил этиши ёки мавжуд ахборот тизимларини Ягона миллий архив ахборот тизимига интеграция қилиши мумкин».

3-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2021 йил 14 июлда қабул қилинган «Лицензиялаш, рухсат бериш ва хабардор қилиш тартиб-таомиллари тўғрисида»ги ЎРҚ-701-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2021 йил, № 7, 661-модда; 2022 йил, № 4, 340-модда, № 5, 465-модда; 2023 йил, № 2, 103-модда, № 3, 185-модда, № 7, 533-модда, № 9, 710-модда, № 11, 921, 923-моддалар; 2024 йил, № 1, 5, 7-моддалар, № 2, 105, 112-моддалар, № 7, 628-модда, № 8, 819-модда, № 9, 957, 958-моддалар; 2025 йил, № 1, 3, 6-моддалар, № 2, 189, 197-моддалар, № 3, 376-модда, № 4, 519, 520, 521-моддалар, № 5, 644, 645-моддалар, № 10, 1155-модда, № 11, 1237-модда, № 12, 1322-модда; 2026 йил, № 1, 2, 4-моддалар, № 2, 133-модда) қуйидаги мазмундаги 28 1 -модда билан тўлдирилсин:

« 28 1 -модда. Лицензияни ёки рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатни «Бизнесга лицензиясиз кириш» махсус режими доирасида олишнинг ўзига хос хусусиятлари

«Бизнесга лицензиясиз кириш» махсус режими доирасида талабгор фаолиятнинг лицензияланадиган турини ёки амалга оширилиши учун рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжат олиш талаб этиладиган фаолият (ҳаракатлар) турини махсус электрон тизим ёки ЯИДХП орқали ваколатли органга бепул тарзда хабар берган ҳолда, лицензия ёки рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжат олмасдан амалга ошириши мумкин.

«Бизнесга лицензиясиз кириш» махсус режимининг амал қилиш муддати уч ой бўлиб, ушбу муддат давомида талабгор муайян фаолиятни (ҳаракатни) лицензиясиз ёки рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатсиз амалга оширганлик учун жавобгарликка тортилмайди.

Талабгор «Бизнесга лицензиясиз кириш» махсус режимининг амал қилиш муддати давомида:

ўз фаолиятини (ҳаракатларини) лицензия ёки рухсат бериш талабларига ва шартларига мувофиқлаштириш чораларини кўради;

тегишли лицензияни ёки рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатни белгиланган тартибда олади ёхуд мазкур фаолиятни (ҳаракатларни) тугатади.

«Бизнесга лицензиясиз кириш» махсус режими амал қиладиган фаолиятнинг лицензияланадиган тури ва амалга оширилиши учун рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжат олиш талаб этиладиган фаолият (ҳаракатлар) тури Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланадиган фаолиятнинг айрим турларини лицензиялаш ҳамда рухсат бериш тартиб-таомилларидан ўтиш тартиби тўғрисидаги низомларда, шунингдек уларнинг паспортларида белгиланади».

4-модда. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.

5-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;

республика ижро этувчи ҳокимият органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.

6-модда. Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.

Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2026 йил 13 август,

ЎРҚ- 1164 -сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 14.08.2026 й., 03/26/1164/0838-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni

Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida

Qonunchilik palatasi tomonidan 2026-yil 11-martda qabul qilingan Senat tomonidan 2026-yil 8-avgustda maʼqullangan

Mamlakatimizda tadbirkorlarga erkin faoliyat yuritishi uchun yanada qulay shart-sharoitlar yaratish, arxiv ishi sohasini zamonaviy talablarga muvofiqlashtirish hamda mazkur sohaga raqamli texnologiyalarni keng tatbiq etish borasida tizimli chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda.

Shu bilan birga arxiv ishi sohasidagi huquqiy munosabatlarni aniqlashtirish, shuningdek faoliyatning litsenziyalanadigan turlari va amalga oshirilishi uchun ruxsat etish xususiyatiga ega hujjat olish talab etiladigan faoliyat (harakatlar) turlari boʻyicha tadbirkorlik subyektlarining bozorga kirishini yengillashtirish lozim.

Mazkur Qonun bilan “Arxiv ishi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga arxiv ishi sohasidagi vakolatli davlat organlarining vakolatlarini, nodavlat arxivlarni va elektron arxivlarni tashkil etishga doir qoidalarni hamda arxiv hujjatlarini idoraviy arxivlarda vaqtincha saqlash muddatlarini aniqlashtiruvchi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilmoqda.

Shuningdek “Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni qoʻshimcha bilan toʻldirilib, tadbirkorlik subyektlariga amalga oshirilishi uchun litsenziya yoki ruxsat etish xususiyatiga ega hujjat olish talab etiladigan faoliyat (harakatlar) bilan “Biznesga litsenziyasiz kirish” maxsus rejimi doirasida litsenziya yoki ruxsat etish xususiyatiga ega hujjat olmasdan uch oy muddat davomida shugʻullanish imkoniyati yaratilmoqda.

Ushbu Qonun fuqarolarni tadbirkorlik sohasiga kengroq jalb etishga, arxiv ishining huquqiy asoslarini yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.

1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1998-yil 30-aprelda qabul qilingan 607-I-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Oila kodeksi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1998-yil, 5-6-songa ilova; 2003-yil, № 1, 8-modda; 2004-yil, № 1-2, 18-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2007-yil, № 4, 157-modda; 2008-yil, № 4, 189-modda; 2009-yil, № 9, 328-modda; 2010-yil, № 9, 334, 335-moddalar; 2011-yil, № 9, 252-modda, № 12/2, 363-modda; 2013-yil, № 4, 98-modda; 2014-yil, № 1, 2-modda; 2016-yil, № 9, 276-modda; 2017-yil, № 9, 510-modda, № 10, 605-modda; 2018-yil, № 1, 1, 4-moddalar, № 4, 224-modda; 2019-yil, № 8, 469-modda, № 12, 880-modda; 2020-yil, № 1, 1-modda, № 3, 199-modda, № 10, 593-modda, № 12, 691-modda; 2021-yil, 4-songa ilova, № 10, 970-modda; 2022-yil, № 3, 216-modda, № 5, 464-modda; 2023-yil, № 4, 265-modda, № 5, 316-modda; 2024-yil, № 2, 105-modda; 2025-yil, № 4, 515-modda, № 10, 1153-modda) 69-moddasining uchinchi qismidagi “bolaga ota yoki ona tomonidan milliy anʼanalarga koʻra boboning ismi boʻyicha familiya” degan soʻzlar “bolaga otaning ismi, ota yoki ona tomonidan milliy anʼanalarga koʻra boboning ismi boʻyicha familiya” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

2-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 15-iyunda qabul qilingan “Arxiv ishi toʻgʻrisida”gi OʻRQ-252-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2010-yil, № 6, 233-modda; 2018-yil, № 4, 224-modda; 2019-yil, № 1, 1-modda; 2020-yil, № 12, 691-modda; 2021-yil, 4-songa ilova; 2023-yil, № 11, 923-modda; 2025-yil, № 2, 1025-modda, № 12, 1329-modda) quyidagi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:

1) 3-modda :

uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“ arxiv — arxiv hujjatlarini jamlash, hisobga olish, saqlash va ulardan foydalanish boʻyicha faoliyatni amalga oshiruvchi yuridik shaxs yoki yuridik shaxs boʻlmagan alohida boʻlinma”;

oltinchi xatboshisidagi “kinolentalar, fotosuratlar, fotografiya plyonkalari” degan soʻzlar “kinohujjatlar, fotohujjatlar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

quyidagi mazmundagi sakkizinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“ arxiv hujjatining elektron nusxasi — arxiv hujjatining asl nusxasini raqamlashtirish orqali undagi axborotni oʻqish yoki koʻrish (eshitish) imkonini beruvchi koʻchirma nusxasi”;

sakkizinchi — oʻn toʻrtinchi xatboshilari tegishincha toʻqqizinchi — oʻn beshinchi xatboshilar deb hisoblansin;

toʻqqizinchi xatboshisidagi “yuridik shaxsning” degan soʻzlar “yuridik shaxsning oʻz faoliyati davomida shakllangan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

quyidagi mazmundagi oʻn oltinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“ elektron arxiv — arxivning va idoraviy arxivning arxiv ishi faoliyatini elektron shaklda amalga oshirishga qaratilgan texnik vositalar tizimi”;

2) 4-moddaning ikkinchi qismidagi “Davlat hokimiyati va boshqaruvi organlarida” degan soʻzlar “Davlat hokimiyati organlarida, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

3) 6-moddaning birinchi qismi :

quyidagi mazmundagi oʻn ikkinchi va oʻn uchinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin:

“arxiv hujjatlari davlat arxivlariga topshirilishi lozim boʻlgan korxonalar, muassasalar va tashkilotlar roʻyxatini tuzish tartibini belgilaydi;

arxiv hujjatlarini kirib koʻrish tartibi va shartlarini belgilaydi”;

oʻn ikkinchi xatboshisi oʻn toʻrtinchi xatboshi deb hisoblansin;

4) quyidagi mazmundagi 6 1 -modda bilan toʻldirilsin:

“ 6 1 -modda. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining arxiv ishi sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi:

arxiv ishi va ish yuritish sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshiradi;

arxiv ishi sohasini tartibga solish boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqadi va tasdiqlaydi;

axborot resurslarining arxiv nusxalarini yaratish va davlat arxiviga topshirish tartibini belgilaydi;

hujjatlarning qimmatliligini aniqlash ekspertizasini oʻtkazish tartibini belgilaydi;

arxivlar va idoraviy arxivlar tomonidan pulli asosda koʻrsatiladigan xizmatlar nomenklaturasini tuzish hamda tasdiqlash tartibini belgilaydi;

davlat hokimiyati organlari hamda respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyati toʻgʻrisidagi axborotni axborot-kutubxona muassasalariga va davlat arxivlariga taqdim etish tartibini belgilaydi;

davlat hokimiyati organlari hamda respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan axborot-kutubxona muassasalariga va davlat arxivlariga taqdim etilgan hujjatlar bilan ishlash tartibini belgilaydi;

arxiv hujjatlarini alohida qimmatli hujjatlar va noyob hujjatlar sirasiga kiritish tartibini, shuningdek ularning sugʻurta nusxalarini tayyorlash hamda saqlash tartibini belgilaydi;

hujjatlarning saqlash muddatlari koʻrsatilgan namunaviy roʻyxatini tasdiqlaydi.

Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin”;

5) 7 - modda birinchi qismining :

ikkinchi xatboshisidagi “amalga oshiradi” degan soʻzlar “amalga oshirishda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga koʻmaklashadi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

yettinchi — oʻn birinchi xatboshilari quyidagi mazmundagi yettinchi, sakkizinchi va toʻqqizinchi xatboshilar bilan almashtirilsin:

“davlat mulki boʻlgan arxiv hujjatlarini yoki ularning oʻrnini bosuvchi koʻchirma nusxalarini, shuningdek Milliy arxiv fondining davlatga tegishli boʻlmagan qismi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlarini yoki ularning oʻrnini bosuvchi koʻchirma nusxalarini Oʻzbekiston Respublikasidan tashqariga vaqtincha olib chiqishga ruxsat beradi;

qonunchilikning aniqlangan buzilishlarini, ularga imkon beruvchi sabablar va shart-sharoitlarni bartaraf etish toʻgʻrisida davlat organlarining, boshqa tashkilotlarning rahbarlariga bajarilishi majburiy boʻlgan taqdimnomalar kiritadi;

davlat hokimiyati organlarining, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining va xoʻjalik boshqaruvi organlarining hujjatlarni saqlash muddatlari koʻrsatilgan sohaviy roʻyxatlarini kelishadi”;

6) 8-modda birinchi qismining:

uchinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;

toʻrtinchi xatboshisi uchinchi xatboshi deb hisoblansin;

7) 11-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Milliy arxiv fondining davlatga tegishli qismi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlari faqat yoʻqolgan yoki yemirilgan hollarda Milliy arxiv fondining davlatga tegishli qismi tarkibidan chiqarilishi mumkin.

Yoʻqolgan arxiv hujjatlarini Milliy arxiv fondi tarkibidan chiqarish tegishli huquqni muhofaza qiluvchi organlarning yoki sudning qarori olinganidan keyin amalga oshiriladi.

“Oʻzarxiv” agentligi arxiv hujjatlarini Milliy arxiv fondi tarkibidan chiqarish yoki chiqarmaslik toʻgʻrisida “Oʻzarxiv” agentligining Markaziy ekspert tekshiruv komissiyasi xulosasiga asosan qaror qabul qiladi.

Arxiv hujjatlarini Milliy arxiv fondining davlatga tegishli boʻlmagan qismi tarkibiga oʻtkazish yoki undan chiqarish “Oʻzarxiv” agentligining organlari va muassasalari tomonidan nodavlat yuridik shaxslar va jismoniy shaxslar bilan birgalikda hujjatlarning qimmatliligini aniqlash ekspertizasi oʻtkazilganidan keyin amalga oshiriladi”;

8) 12-modda quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin:

“Davlat va nodavlat arxivlari, davlat arxivlarining asosiy jamlash manbalari roʻyxatiga kiritilgan tashkilotlar hamda Milliy arxiv fondi hujjatlarini doimiy saqlovchi tashkilotlar Milliy arxiv fondi tarkibiga kiritilgan, vaqtincha saqlovda boʻlgan oʻz arxiv fondlari, shuningdek idoraviy arxivlarning arxiv fondlari va ularning jamlash manbalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni “Oʻzarxiv” agentligiga hamda uning tegishli organlari va muassasalariga belgilangan tartibda va muddatlarda taqdim etishi shart”;

9) 15-modda birinchi qismining ikkinchi jumlasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Mazkur hujjatlar yoʻqolgan yoki yemirilgan hollarda, ular ushbu Qonunning 11-moddasida belgilangan tartibda Milliy arxiv fondining davlatga tegishli qismi tarkibidan chiqariladi”;

10) 19-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Davlat organlari va tashkilotlarida hamda davlat ishtirokidagi korxonalarda, shu jumladan, agar amaliy jihatdan ehtiyoj mavjud boʻlsa, ularga bevosita boʻysunadigan alohida boʻlinmalarda, filiallarda arxiv hujjatlarini jamlash, hisobga olish, saqlash va ulardan foydalanish uchun qonunchilikda belgilangan tartibda idoraviy arxivlar tashkil etiladi.

Nodavlat korxonalar, muassasalar va tashkilotlar arxiv hujjatlarini jamlash, hisobga olish, saqlash va ulardan foydalanish uchun qonunchilikda belgilangan tartibda idoraviy arxivlar tashkil etishi mumkin.

Idoraviy arxiv yuridik shaxsning qaroriga koʻra tarkibiy boʻlinma sifatida tashkil etiladi.

Idoraviy arxiv arxiv hujjatlarini saqlash va ulardan foydalanish talablariga javob beradigan moddiy-texnika bazasi, shu jumladan saqlovxonalar (binolar), zarur jihozlar, muhofaza vositalari hamda yongʻinga qarshi vositalar bilan taʼminlanadi.

Idoraviy arxiv “Oʻzarxiv” agentligi bilan kelishilgan holda tasdiqlanadigan idoraviy arxiv toʻgʻrisidagi nizom asosida faoliyat yuritadi.

Idoraviy arxiv toʻgʻrisidagi namunaviy nizom Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi”;

11) 4-bob quyidagi mazmundagi 19 1 va 19 2 -moddalar bilan toʻldirilsin:

“ 19 1 -modda. Nodavlat arxivlarni tashkil etish

Milliy arxiv fondining davlatga tegishli boʻlmagan qismiga kiritilgan arxiv hujjatlarini, shuningdek davlat mulki boʻlmagan boshqa arxiv hujjatlarini jamlash, hisobga olish, saqlash va ulardan foydalanishni amalga oshirish uchun nodavlat arxivlar tashkil etilishi mumkin.

Nodavlat arxivlar faoliyati Oʻzbekiston Respublikasida roʻyxatdan oʻtgan yuridik shaxslar tomonidan vakolatli organlarni xabardor qilish tartibida amalga oshiriladi.

Nodavlat arxivlar davlat organlari va tashkilotlari tomonidan tuzilishi mumkin emas.

Nodavlat arxivlar arxiv hujjatlarini jamlash, davlat hisobiga olish, saqlash va ulardan foydalanish talablariga rioya etishi, shuningdek Milliy arxiv fondining davlatga tegishli qismi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlarini jamlash, hisobga olish, saqlash va ulardan foydalanish faoliyati bilan shugʻullanmasligi kerak.

Nodavlat arxivlar quyidagi huquqlarga ega:

qonunchilikda belgilangan tartibda tuziladigan shartnomalar asosida pulli xizmatlar koʻrsatish;

arxiv hujjatlarini tartibga keltirish huquqini beruvchi Kasbiy kompetentlik toʻgʻrisidagi guvohnomani olish uchun belgilangan tartibda murojaat qilish;

oʻz faoliyatini amalga oshirish davomida “Oʻzarxiv” agentligi bilan hamkorlik qilish.

Nodavlat arxivlar qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

Nodavlat arxivlar tugatilayotganda arxivning mulkdorlari (muassislari) tomonidan mazkur arxivning arxiv fondlari tegishincha boshqa arxivlarga yoki arxiv hujjatlarining egalariga belgilangan tartibda topshirilishi shart.

19 2 -modda. Elektron arxivni tashkil etish

Elektron arxiv qonunchilikda belgilangan tartibda tashkil etiladi.

Elektron arxivlarning oʻziga xos talablari quyidagilardan iborat:

elektron arxiv tizimining apparat-dasturiy taʼminoti mavjudligi;

elektron arxiv fondlari va hujjatlarini yaratish uchun zarur vositalarning, shu jumladan raqamlashtirish qurilmalari va dasturlarining mavjudligi;

elektron arxiv hujjatlarini qidirish, boshqarish va ularga ishlov berish imkoniyatining mavjudligi;

elektron shakldagi arxiv hujjatining asl arxiv hujjati bilan bir xilligini taʼminlash;

elektron arxiv tizimining axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik talablariga rioya etish”;

12) 20-moddaning:

ikkinchi qismidagi “davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari” degan soʻzlar “davlat hokimiyati organlari, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

beshinchi qismidagi “Oʻzarxiv” agentligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

13) 21-moddaning ikkinchi qismidagi “Oʻzarxiv” agentligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

14) 23-modda:

quyidagi mazmundagi toʻqqizinchi va oʻninchi qismlar bilan toʻldirilsin:

“Davlat hokimiyati organlari, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xoʻjalik boshqaruvi organlari hujjatlarni saqlash muddatlari koʻrsatilgan sohaviy roʻyxatlarini ishlab chiqishi hamda “Oʻzarxiv” agentligi bilan kelishishi shart.

Elektron hujjatlarni, shuningdek arxiv hujjatining elektron nusxalarini saqlash muddatlari ushbu turdagi qogʻozdagi hujjatlar uchun belgilangan muddatlardan kam boʻlmasligi kerak”;

toʻqqizinchi qismi oʻn birinchi qism deb hisoblansin;

15) 24-moddaning:

birinchi qismi:

ikkinchi va uchinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“davlat hokimiyati organlarining, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining, xoʻjalik boshqaruvi organlarining, respublika boʻysunuvidagi davlat muassasalari va tashkilotlarining, shuningdek davlat ishtirokidagi korxonalarning arxiv hujjatlari — oʻn besh yil mobaynida;

mahalliy davlat hokimiyati organlarining, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari hududiy boʻlinmalarining, viloyat boʻysunuvidagi davlat muassasalari va tashkilotlarining arxiv hujjatlari — oʻn yil mobaynida”;

toʻqqizinchi xatboshisidagi “kinolentalar, fotosuratlar, fotografiya plyonkalari” degan soʻzlar “kinohujjatlar, fotohujjatlar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

quyidagi mazmundagi oʻn birinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“maxfiy hujjatlar — oʻttiz yil mobaynida”;

ikkinchi qismidagi “alohida qimmatga ega boʻlgan” degan soʻzlar “alohida qimmatli hujjatlar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

uchinchi va toʻrtinchi qismlari quyidagi mazmundagi uchinchi, toʻrtinchi va beshinchi qismlar bilan almashtirilsin:

“Agar qonunchilikda yoki hujjatlarni saqlash muddatlari koʻrsatilgan sohaviy roʻyxatda boshqacha hol nazarda tutilmagan boʻlsa, fuqarolik holati dalolatnomalarining yozuvlari, notarial harakatlarning yozuvlari, sud ishlari va xoʻjalik kitoblari idoraviy arxivlarda yetmish besh yil mobaynida saqlanishi lozim hamda idoraviy arxivlarda vaqtincha saqlash muddatlari oʻtgach ular belgilangan tartibda davlat arxivlariga topshiriladi.

Arxiv hujjatlarining elektron nusxalari Yagona milliy arxiv axborot tizimi orqali topshiriladi.

Idoraviy arxivda vaqtincha saqlash muddati tugagan maxfiy hujjatlar maxfiylikdan chiqarish nuqtai nazaridan koʻrib chiqilganidan keyin ekspertlar komissiyasining xulosasiga koʻra, davlat arxiviga belgilangan tartibda topshiriladi”;

16) quyidagi mazmundagi 24 1 -modda bilan toʻldirilsin:

“ 24 1 -modda. Shaxsiy tarkib boʻyicha hujjatlarni saqlash muddatlari

2019-yil 1-yanvargacha ish yurituvi yakunlangan shaxsiy tarkib boʻyicha hujjatlar idoraviy arxivlarda yetmish besh yil mobaynida saqlanadi.

2019-yil 1-yanvardan eʼtiboran shakllantirilgan shaxsiy tarkib boʻyicha hujjatlar idoraviy arxivlarda ellik yil mobaynida saqlanadi.

Ushbu moddaning birinchi va ikkinchi qismlarida koʻrsatilgan idoraviy arxivlarda saqlash muddatlari tugaganidan keyin shaxsiy tarkib boʻyicha hujjatlarning qimmatliligini aniqlash ekspertizasi oʻtkazilishi lozim.

Agar qonunchilik hujjatlarida boshqacha muddat yoki tartib belgilangan boʻlsa, ushbu moddaning birinchi va ikkinchi qismlarida koʻrsatilgan muddatlar qoʻllanilmaydi”;

17) 25-moddaning yettinchi qismidagi “Oʻzarxiv” agentligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

18) 27-moddaning toʻrtinchi qismidagi “Oʻzarxiv” agentligi” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

19) 28-moddaning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Fuqarolarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini ijtimoiy himoya qilish uchun zarur boʻlgan arxiv maʼlumotnomalarini, shuningdek davlat organlariga arxiv maʼlumotnomalarini va arxiv hujjatining koʻchirma nusxalarini berish bepul amalga oshiriladi”;

20) quyidagi mazmundagi 5 1 -bob bilan toʻldirilsin:

“ 5 1 -bob. Yagona milliy arxiv axborot tizimi

29 1 -modda. Yagona milliy arxiv axborot tizimining asosiy qoidalari

Arxiv hujjatlarini va ular haqidagi maʼlumotlarni jamlash, saqlash, hisobga olish hamda ulardan foydalanish jarayonlarini kompleks avtomatlashtirish uchun va arxiv ishini amalga oshirishga aloqador tashkilotlar bilan axborotga oid hamkorlikning barcha turlarini taʼminlash uchun moʻljallangan axborot tizimi Yagona milliy arxiv axborot tizimidir.

Yagona milliy arxiv axborot tizimi “Oʻzarxiv” agentligiga tegishlidir.

“Oʻzarxiv” agentligi Yagona milliy arxiv axborot tizimidan boshqa idoralar tomonidan foydalanilishini taʼminlaydi.

Yagona milliy arxiv axborot tizimiga maʼlumotlarni kiritish arxiv hujjatlarining konfidensialligini oshkor etish deb hisoblanmaydi.

Yagona milliy arxiv axborot tizimi orqali almashilayotgan axborot qonunchilikka muvofiq ish yuritishga rasmiy hujjat sifatida qabul qilinadi.

29 2 -modda. Yagona milliy arxiv axborot tizimiga maʼlumotlar kiritish

Yagona milliy arxiv axborot tizimiga maʼlumotlarni kiritish arxiv va tashkilotlarning xodimlari tomonidan amalga oshiriladi.

Yagona milliy arxiv axborot tizimidagi identifikatsiya qilish imkonini beradigan rekvizitlariga ega boʻlgan elektron arxiv hujjati asl nusxa sifatida tan olinadi.

“Oʻzarxiv” agentligi Yagona milliy arxiv axborot tizimiga kiritilishi lozim boʻlgan hujjatlar va maʼlumotlarning turlarini hamda axborot tizimi bilan bogʻliq texnik talablarni belgilaydi.

29 3 -modda. Yagona milliy arxiv axborot tizimining axborotga oid hamkorligi

Davlat organlari va tashkilotlari hamda davlat ishtirokidagi korxonalar oʻzining elektron arxiv axborot tizimlarini hamda resurslarini Yagona milliy arxiv axborot tizimiga integratsiya qilishi shart, bundan idoraviy arxivlarning davlat sirlarini tashkil etuvchi arxiv hujjatlarini oʻz ichiga olgan hujjatli materiallar mustasno.

Nodavlat korxonalar, muassasalar va tashkilotlar oʻzining elektron arxiv axborot tizimlarini tashkil etishi yoki mavjud axborot tizimlarini Yagona milliy arxiv axborot tizimiga integratsiya qilishi mumkin”.

3-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 14-iyulda qabul qilingan “Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari toʻgʻrisida”gi OʻRQ-701-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, № 7, 661-modda; 2022-yil, № 4, 340-modda, № 5, 465-modda; 2023-yil, № 2, 103-modda, № 3, 185-modda, № 7, 533-modda, № 9, 710-modda, № 11, 921, 923-moddalar; 2024-yil, № 1, 5, 7-moddalar, № 2, 105, 112-moddalar, № 7, 628-modda, № 8, 819-modda, № 9, 957, 958-moddalar; 2025-yil, № 1, 3, 6-moddalar, № 2, 189, 197-moddalar, № 3, 376-modda, № 4, 519, 520, 521-moddalar, № 5, 644, 645-moddalar, № 10, 1155-modda, № 11, 1237-modda, № 12, 1322-modda; 2026-yil, № 1, 2, 4-moddalar, № 2, 133-modda) quyidagi mazmundagi 28 1 -modda bilan toʻldirilsin:

“ 28 1 -modda. Litsenziyani yoki ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatni “Biznesga litsenziyasiz kirish” maxsus rejimi doirasida olishning oʻziga xos xususiyatlari

“Biznesga litsenziyasiz kirish” maxsus rejimi doirasida talabgor faoliyatning litsenziyalanadigan turini yoki amalga oshirilishi uchun ruxsat etish xususiyatiga ega hujjat olish talab etiladigan faoliyat (harakatlar) turini maxsus elektron tizim yoki YIDXP orqali vakolatli organga bepul tarzda xabar bergan holda, litsenziya yoki ruxsat etish xususiyatiga ega hujjat olmasdan amalga oshirishi mumkin.

“Biznesga litsenziyasiz kirish” maxsus rejimining amal qilish muddati uch oy boʻlib, ushbu muddat davomida talabgor muayyan faoliyatni (harakatni) litsenziyasiz yoki ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatsiz amalga oshirganlik uchun javobgarlikka tortilmaydi.

Talabgor “Biznesga litsenziyasiz kirish” maxsus rejimining amal qilish muddati davomida:

oʻz faoliyatini (harakatlarini) litsenziya yoki ruxsat berish talablariga va shartlariga muvofiqlashtirish choralarini koʻradi;

tegishli litsenziyani yoki ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatni belgilangan tartibda oladi yoxud mazkur faoliyatni (harakatlarni) tugatadi.

“Biznesga litsenziyasiz kirish” maxsus rejimi amal qiladigan faoliyatning litsenziyalanadigan turi va amalga oshirilishi uchun ruxsat etish xususiyatiga ega hujjat olish talab etiladigan faoliyat (harakatlar) turi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan faoliyatning ayrim turlarini litsenziyalash hamda ruxsat berish tartib-taomillaridan oʻtish tartibi toʻgʻrisidagi nizomlarda, shuningdek ularning pasportlarida belgilanadi”.

4-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

5-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

6-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2026-yil 13-avgust,

OʻRQ- 1164 -son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 14.08.2026-y., 03/26/1164/0838-son)

lex.uz