UzbekAI

← Qonunlar

📅 2026-yil 27-avgust · Prezident farmonlari

Rasmiy matn. Rasmiy hujjat. Tahririy izohlar kiritilmagan.

Yordam | Arxiv | Atamalar | Statistika | API | Havola yuborish | Sayt haqida | Shartlar

← Қонунлар

📅 2026 йил 27 август · Президент фармонлари

Расмий матн. Расмий ҳужжат. Таҳририй изоҳлар киритилмаган.

Ёрдам | Архив | Атамалар | Статистика | API | Ҳавола юбориш | Сайт ҳақида | Шартлар

← Законы

📅 27 августа 2026 г. · Указы Президента

Официальный текст. Официальный документ. Редакционные примечания не включены.

Помощь | Архив | Термины | Статистика | API | Предложить ссылку | О сайте | Условия

← Laws

📅 27 August 2026 · Presidential decrees

Official text. Official document. Editorial notes are not included.

Help | Archive | Glossary | Stats | API | Submit | About | Terms

Ўзбекистон Республикаси Президентининг

Фармони

Ташқи савдо операциялари бўйича муддати ўтган дебитор қарздорликларни қисқартиришга доир чора-тадбирлар тўғрисида

Жаҳон бозорларидаги ноаниқликлар, ташқи тўловлар ва банк ҳисоб-китобларидаги чекловлар, айрим хорижий контрагентлар томонидан шартномавий мажбуриятларни ўз вақтида бажармаслик ҳолатлари таъсирида тадбиркорлик субъектларида юзага келган муддати ўтган дебитор қарздорликларни қисқартириш мақсадида қарор қиламан:

I. Ташқи савдо операциялари бўйича муддати ўтган дебитор қарздорликни сўндиришнинг янги механизми

1. Тадбиркорлик субъектларига экспорт операциялари бўйича активларнинг белгиланган муддатларда репатриация қилиниши таъминланмаган ҳолларда юзага келган дебитор қарздорликни ўз маблағлари ҳисобидан сўндиришга рухсат бериш бўйича 2027 йил 1 январга қадар бўлган муддатга бир марталик умумдавлат акцияси (кейинги ўринларда — акция) эълон қилинсин.

2. Белгилансинки, акция:

(а) ушбу Фармон кучга кирган санага қадар ташқи савдо шартномаси бўйича товарлар, ишлар ёки хизматлар амалда экспорт қилинган, бироқ хорижий контрагент томонидан тўлов белгиланган муддатларда амалга оширилмаганлиги сабабли юзага келган ва «E-kontrakt» ташқи савдо ахборот тизимида муддати ўтган сифатида қайд этилган дебитор қарздорликларга нисбатан татбиқ этилади;

(б) устав капиталида давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган юридик шахслар ҳамда устав капиталида ушбу ташкилотлар улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган юридик шахсларга нисбатан қўлланилмайди.

3. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ акция доирасида:

(а) нақд шаклдаги валюта маблағларини йўловчи божхона декларацияси ва тегишли ишончномаларни тақдим этмаган ҳолда хизмат кўрсатувчи банк кассалари орқали тадбиркорлик субъектининг ҳисобварағига киритиш йўли билан муддати ўтган дебитор қарздорликни сўндиришга рухсат берилади;

(б) мазкур банднинг «а» кичик бандидаги маблағлар кирим қилинганидан сўнг:

(i) тадбиркорлик субъектининг муддати ўтган дебитор қарздорлиги суммаси «E-kontrakt» ташқи савдо ахборот тизимида автоматик равишда кирим қилинган маблағ суммасига мос равишда қисқаради;

(ii) ташқи савдо операциялари бўйича активларнинг репатриация қилинишини таъминламаганлик учун жариманинг ундирилмаган қисми кирим қилинган маблағларга мутаносиб равишда бекор қилинади;

(в) мазкур банднинг «а» кичик бандидаги маблағлар товарлар, ишлар ва хизматлар экспортидан келиб тушган валюта тушуми сифатида эътироф этилмайди ҳамда қўшилган қиймат солиғи бўйича ноль даражали ставка қўлланилишига асос бўлмайди.

II. Активларнинг репатриация қилинишини таъминлаш бўйича виждонан ҳаракат қилинган ҳолатлар учун жавобгарликни енгиллаштириш

4. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ 2027 йил 1 январдан бошлаб қуйидаги ҳолатларнинг ҳеч бўлмаганда биттаси мавжуд бўлган тақдирда, ташқи савдо операциялари бўйича активларнинг репатриация қилинишини таъминламаганлик учун жарима миқдори суд томонидан икки бараварга камайтирилади:

(а) резидентнинг ташқи савдо операциялари бўйича активларнинг репатриация қилинишини таъминлаш бўйича виждонан ҳаракат қилган ҳолда ўзига боғлиқ барча чораларни, шу жумладан суд, арбитраж ёки бошқа мажбурий ундирув воситаси орқали ўз ҳуқуқларини ҳимоя қилиш чораларини кўрганлиги;

(б) ташқи савдо операциялари бўйича активларнинг 50 фоиздан ортиқ қисми репатриация қилиниши таъминланганлиги;

(в) ташқи савдо шартномаси бўйича хорижий ҳамкор жойлашган ёки тўлов амалга ошириладиган давлатда юзага келган ҳаммага маълум бўлган халқаро санкциялар, банк ва тўлов тизимларидаги чекловлар ёки валюта операцияларига оид тақиқлар сабабли активларни репатриация қилиш имконияти чекланганлиги, бундан енгиб бўлмас куч таъсирида юзага келган ҳолат белгиланган тартибда тасдиқланган ҳоллар мустасно.

5. Белгилаб қўйилсинки, мазкур Фармоннинг 4-бандига асосан жаримани камайтириш устав фондида давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган юридик шахслар ёки устав фондида ушбу ташкилотларнинг улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган юридик шахсларга татбиқ этилмайди.

III. Фармон ижросини ташкил қилиш, таъминлаш ва назорат

6. Олий суд манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда бир ой муддатда мазкур Фармоннинг 4-бандидан келиб чиқиб Ўзбекистон Республикасининг «Валютани тартибга солиш тўғрисида»ги Қонунига ўзгартириш ва қўшимчалар киритишни назарда тутувчи қонун лойиҳасини киритсин.

7. Қуйидагилар бир ҳафта муддатда:

(а) Бизнес-омбудсман ва Савдо-саноат палатаси акцияни тарғиб қилиш режа-графигини тасдиқлаб, тижорат банклари, Божхона қўмитаси, Солиқ қўмитаси, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари ҳамда тармоқ уюшмалари билан биргаликда ҳудудлар ва тармоқлар кесимида тадбиркорлик субъектлари ўртасида акциянинг мазмун-моҳияти кенг тушунтирилишини таъминласин;

(б) Божхона қўмитаси ва Солиқ қўмитаси тижорат банклари билан биргаликда «E-kontrakt» ташқи савдо ахборот тизимида қайд этилган муддати ўтган дебитор қарздорликлари мавжуд тадбиркорлик субъектларига акция тўғрисида хабарномалар юборсин.

8. Солиқ қўмитаси Божхона қўмитаси ва Марказий банк билан биргаликда акциянинг ижро ҳолати бўйича ҳар ой, акция натижалари бўйича 2027 йил 1 февралга қадар Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига ахборот киритсин.

9. Мазкур Фармон ижросини самарали ташкил қилишга масъул ва шахсан жавобгар этиб қуйидагилар белгилансин:

(а) Бош вазир ўринбосари Ж.А. Ходжаев — белгиланган топшириқ ва вазифаларнинг ўз вақтида бажарилишини таъминлашга;

(б) Божхона қўмитаси раиси А.Ю. Мавлонов, Солиқ қўмитаси раиси Ф.Ж. Пулатов ҳамда тижорат банклари раислари — тадбиркорлик субъектларига акция механизмларининг етказилиши, тушунтирилиши, амалда сўзсиз ва тўғридан-тўғри ишлашини таъминлашга;

(в) Бош прокурор ўринбосари Д.С. Қосимов — Фармонда белгиланган топшириқларнинг ўз вақтида ва сифатли бажарилиши устидан доимий назорат ўрнатишга.

10. Фармон ижросини муҳокама қилиб бориш, ижро учун масъул идоралар фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазири А.Н. Арипов зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ

Тошкент ш.,

2026 йил 27 август,

ПФ-176-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.08.2026 й., 06/26/176/0879-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Farmoni

Tashqi savdo operatsiyalari boʻyicha muddati oʻtgan debitor qarzdorliklarni qisqartirishga doir chora-tadbirlar toʻgʻrisida

Jahon bozorlaridagi noaniqliklar, tashqi toʻlovlar va bank hisob-kitoblaridagi cheklovlar, ayrim xorijiy kontragentlar tomonidan shartnomaviy majburiyatlarni oʻz vaqtida bajarmaslik holatlari taʼsirida tadbirkorlik subyektlarida yuzaga kelgan muddati oʻtgan debitor qarzdorliklarni qisqartirish maqsadida qaror qilaman:

I. Tashqi savdo operatsiyalari boʻyicha muddati oʻtgan debitor qarzdorlikni soʻndirishning yangi mexanizmi

1. Tadbirkorlik subyektlariga eksport operatsiyalari boʻyicha aktivlarning belgilangan muddatlarda repatriatsiya qilinishi taʼminlanmagan hollarda yuzaga kelgan debitor qarzdorlikni oʻz mablagʻlari hisobidan soʻndirishga ruxsat berish boʻyicha 2027-yil 1-yanvarga qadar boʻlgan muddatga bir martalik umumdavlat aksiyasi (keyingi oʻrinlarda — aksiya) eʼlon qilinsin.

2. Belgilansinki, aksiya:

(a) ushbu Farmon kuchga kirgan sanaga qadar tashqi savdo shartnomasi boʻyicha tovarlar, ishlar yoki xizmatlar amalda eksport qilingan, biroq xorijiy kontragent tomonidan toʻlov belgilangan muddatlarda amalga oshirilmaganligi sababli yuzaga kelgan va “E-kontrakt” tashqi savdo axborot tizimida muddati oʻtgan sifatida qayd etilgan debitor qarzdorliklarga nisbatan tatbiq etiladi;

(b) ustav kapitalida davlat ulushi 50 foiz va undan ortiq boʻlgan yuridik shaxslar hamda ustav kapitalida ushbu tashkilotlar ulushi 50 foiz va undan ortiq boʻlgan yuridik shaxslarga nisbatan qoʻllanilmaydi.

3. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq aksiya doirasida:

(a) naqd shakldagi valyuta mablagʻlarini yoʻlovchi bojxona deklaratsiyasi va tegishli ishonchnomalarni taqdim etmagan holda xizmat koʻrsatuvchi bank kassalari orqali tadbirkorlik subyektining hisobvaragʻiga kiritish yoʻli bilan muddati oʻtgan debitor qarzdorlikni soʻndirishga ruxsat beriladi;

(b) mazkur bandning “a” kichik bandidagi mablagʻlar kirim qilinganidan soʻng:

(i) tadbirkorlik subyektining muddati oʻtgan debitor qarzdorligi summasi “E-kontrakt” tashqi savdo axborot tizimida avtomatik ravishda kirim qilingan mablagʻ summasiga mos ravishda qisqaradi;

(ii) tashqi savdo operatsiyalari boʻyicha aktivlarning repatriatsiya qilinishini taʼminlamaganlik uchun jarimaning undirilmagan qismi kirim qilingan mablagʻlarga mutanosib ravishda bekor qilinadi;

(v) mazkur bandning “a” kichik bandidagi mablagʻlar tovarlar, ishlar va xizmatlar eksportidan kelib tushgan valyuta tushumi sifatida eʼtirof etilmaydi hamda qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha nol darajali stavka qoʻllanilishiga asos boʻlmaydi.

II. Aktivlarning repatriatsiya qilinishini taʼminlash boʻyicha vijdonan harakat qilingan holatlar uchun javobgarlikni yengillashtirish

4. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq 2027-yil 1-yanvardan boshlab quyidagi holatlarning hech boʻlmaganda bittasi mavjud boʻlgan taqdirda, tashqi savdo operatsiyalari boʻyicha aktivlarning repatriatsiya qilinishini taʼminlamaganlik uchun jarima miqdori sud tomonidan ikki baravarga kamaytiriladi:

(a) rezidentning tashqi savdo operatsiyalari boʻyicha aktivlarning repatriatsiya qilinishini taʼminlash boʻyicha vijdonan harakat qilgan holda oʻziga bogʻliq barcha choralarni, shu jumladan sud, arbitraj yoki boshqa majburiy undiruv vositasi orqali oʻz huquqlarini himoya qilish choralarini koʻrganligi;

(b) tashqi savdo operatsiyalari boʻyicha aktivlarning 50 foizdan ortiq qismi repatriatsiya qilinishi taʼminlanganligi;

(v) tashqi savdo shartnomasi boʻyicha xorijiy hamkor joylashgan yoki toʻlov amalga oshiriladigan davlatda yuzaga kelgan hammaga maʼlum boʻlgan xalqaro sanksiyalar, bank va toʻlov tizimlaridagi cheklovlar yoki valyuta operatsiyalariga oid taqiqlar sababli aktivlarni repatriatsiya qilish imkoniyati cheklanganligi, bundan yengib boʻlmas kuch taʼsirida yuzaga kelgan holat belgilangan tartibda tasdiqlangan hollar mustasno.

5. Belgilab qoʻyilsinki, mazkur Farmonning 4-bandiga asosan jarimani kamaytirish ustav fondida davlat ulushi 50 foiz va undan ortiq boʻlgan yuridik shaxslar yoki ustav fondida ushbu tashkilotlarning ulushi 50 foiz va undan ortiq boʻlgan yuridik shaxslarga tatbiq etilmaydi.

III. Farmon ijrosini tashkil qilish, taʼminlash va nazorat

6. Oliy sud manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda mazkur Farmonning 4-bandidan kelib chiqib Oʻzbekiston Respublikasining “Valyutani tartibga solish toʻgʻrisida”gi Qonuniga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritishni nazarda tutuvchi qonun loyihasini kiritsin.

7. Quyidagilar bir hafta muddatda:

(a) Biznes-ombudsman va Savdo-sanoat palatasi aksiyani targʻib qilish reja-grafigini tasdiqlab, tijorat banklari, Bojxona qoʻmitasi, Soliq qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari hamda tarmoq uyushmalari bilan birgalikda hududlar va tarmoqlar kesimida tadbirkorlik subyektlari oʻrtasida aksiyaning mazmun-mohiyati keng tushuntirilishini taʼminlasin;

(b) Bojxona qoʻmitasi va Soliq qoʻmitasi tijorat banklari bilan birgalikda “E-kontrakt” tashqi savdo axborot tizimida qayd etilgan muddati oʻtgan debitor qarzdorliklari mavjud tadbirkorlik subyektlariga aksiya toʻgʻrisida xabarnomalar yuborsin.

8. Soliq qoʻmitasi Bojxona qoʻmitasi va Markaziy bank bilan birgalikda aksiyaning ijro holati boʻyicha har oy, aksiya natijalari boʻyicha 2027-yil 1-fevralga qadar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga axborot kiritsin.

9. Mazkur Farmon ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsan javobgar etib quyidagilar belgilansin:

(a) Bosh vazir oʻrinbosari J.A. Xodjayev — belgilangan topshiriq va vazifalarning oʻz vaqtida bajarilishini taʼminlashga;

(b) Bojxona qoʻmitasi raisi A.Yu. Mavlonov, Soliq qoʻmitasi raisi F.J. Pulatov hamda tijorat banklari raislari — tadbirkorlik subyektlariga aksiya mexanizmlarining yetkazilishi, tushuntirilishi, amalda soʻzsiz va toʻgʻridan-toʻgʻri ishlashini taʼminlashga;

(v) Bosh prokuror oʻrinbosari D.S. Qosimov — Farmonda belgilangan topshiriqlarning oʻz vaqtida va sifatli bajarilishi ustidan doimiy nazorat oʻrnatishga.

10. Farmon ijrosini muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul idoralar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2026-yil 27-avgust,

PF-176-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.08.2026-y., 06/26/176/0879-son)

lex.uz

Президента Республики Узбекистан

Указ

О мерах по сокращению просроченной дебиторской задолженности по внешнеторговым операциям

В целях сокращения просроченной дебиторской задолженности субъектов предпринимательства, образовавшейся вследствие неопределенности на мировых рынках, ограничений по внешним платежам и банковским расчетам, а также несвоевременного исполнения договорных обязательств некоторыми иностранными контрагентами постановляю:

I. Новый механизм погашения просроченной дебиторской задолженности по внешнеторговым операциям

1. Объявить на срок до 1 января 2027 года разовую общегосударственную акцию по предоставлению субъектам предпринимательства разрешения на погашение за счет собственных средств дебиторской задолженности, образовавшейся в случаях необеспечения репатриации активов по экспортным операциям в установленные сроки (далее — акция).

2. Установить, что акция:

(а) распространяется на дебиторскую задолженность, образовавшуюся до вступления в силу настоящего Указа по причине фактического экспорта товаров, работ или услуг по внешнеторговому договору, но без осуществления иностранным контрагентом оплаты в установленные сроки, и которая отражена в Информационной системе внешнеторговых операций «E-kontrakt» в качестве просроченной;

(б) не распространяется на юридические лица, в уставном капитале которых государственная доля составляет 50 процентов и более, а также на юридические лица, в уставном капитале которых доля данных организаций составляет 50 процентов и более.

3. Установить порядок, в соответствии с которым в рамках акции:

(а) разрешается погашение просроченной дебиторской задолженности путем зачисления на счета субъектов предпринимательства наличных валютных средств посредством касс обслуживающего банка без представления пассажирской таможенной декларации и соответствующей доверенности;

(б) после оприходования средств, указанных в подпункте «а» настоящего пункта:

(i) сумма просроченной дебиторской задолженности субъекта предпринимательства автоматически сокращается в Информационной системе внешнеторговых операций «E-kontrakt» соразмерно сумме оприходованных средств;

(ii) невзысканная часть штрафа за необеспечение репатриации активов по внешнеторговым операциям списывается соразмерно оприходованным средствам;

(в) средства, указанные в подпункте «а» настоящего пункта, не признаются в качестве валютных поступлений от экспорта товаров, работ и услуг и не являются основанием для применения нулевой ставки налога на добавленную стоимость.

II. Смягчение ответственности по фактам осуществления добросовестных действий по обеспечению репатриации активов

4. Установить порядок, в соответствии с которым начиная с 1 января 2027 года при наличии хотя бы одного из нижеперечисленных случаев размер штрафа за необеспечение репатриации активов по внешнеторговым операциям уменьшается судом в два раза:

(а) осуществление резидентом добросовестных действий по обеспечению репатриации активов по внешнеторговым операциям с принятием всех зависящих от него мер, в том числе мер защиты своих прав посредством суда, арбитража либо других инструментов принудительного взыскания;

(б) обеспечение репатриации части более 50 процентов активов по внешнеторговым операциям;

(в) ограничение возможности репатриации активов по причине общеизвестных международных санкций, ограничений по банковским и платежным системам или запрета на осуществление валютных операций в государстве нахождения иностранного партнера либо осуществления платежей по внешнеторговому договору, за исключением подтвержденных в установленном порядке случаев возникновения ситуации воздействия непреодолимой силы.

5. Определить, что уменьшение штрафа на основании пункта 4 настоящего Указа на юридические лица, в уставном капитале которых государственная доля составляет 50 процентов и более, а также на юридические лица, в уставном капитале которых доля данных организаций составляет 50 процентов и более, не распространяется.

III. Организация, обеспечение и контроль исполнения Указа

6. Верховному суду совместно с заинтересованными министерствами и ведомствами в месячный срок исходя из пункта 4 настоящего Указа внести проект закона, предусматривающий внесение изменений и дополнений в Закон Республики Узбекистан «О валютном регулировании».

7. Нижеследующим в недельный срок:

(а) Бизнес-омбудсману и Торгово-промышленной палате утвердить план-график пропаганды акции, совместно с коммерческими банками, Таможенным комитетом, Налоговым комитетом, Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятами областей и города Ташкента, а также отраслевыми ассоциациями обеспечить широкое разъяснение сути и содержания акции среди субъектов предпринимательства в разрезе регионов и отраслей;

(б) Таможенному комитету и Налоговому комитету совместно с коммерческими банками осуществить рассылку уведомлений об акции субъектам предпринимательства, имеющим просроченную дебиторскую задолженность, которая отражена в Информационной системе внешнеторговых операций «E-kontrakt».

8. Налоговому комитету совместно с Таможенным комитетом и Центральным банком вносить в Администрацию Президента Республики Узбекистан информацию о состоянии исполнения акции — ежемесячно, о результатах акции — в срок до 1 февраля 2027 года.

9. Возложить персональную ответственность за эффективную организацию исполнения настоящего Указа на:

(а) заместителя Премьер-министра Ж.А. Ходжаева — в части обеспечения своевременного исполнения определенных задач и поручений;

(б) председателя Таможенного комитета А.Ю. Мавлонова, председателя Налогового комитета Ф.Ж. Пулатова, а также председателей коммерческих банков — в части обеспечения доведения, разъяснения субъектам предпринимательства механизмов акции, их безусловной и прямой реализации;

(в) заместителя Генерального прокурора Д.С. Косимова — в части осуществления постоянного контроля за своевременным и качественным исполнением определенных Указом поручений.

10. Обсуждение хода исполнения настоящего Указа, осуществление координации и контроля за деятельностью ведомств, ответственных за его исполнение, возложить на Премьер-министра Республики Узбекистан А.Н. Арипова.

Президент Республики Узбекистан Ш. МИРЗИЁЕВ

г. Ташкент,

27 августа 2026 г.,

№ УП-176

(Национальная база данных законодательства, 28.08.2026 г., № 06/26/176/0879)

lex.uz