UzbekAI

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг

қарори

НИЗОМ

Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларида давлат ёрдамининг рақобатга таъсирини баҳолаш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида

Тадбиркорлик субъектларини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш тизимини янада такомиллаштириш, шунингдек, давлат ёрдами берилишида хусусий сектор вакиллари ва давлат иштирокидаги корхоналар ўртасида соғлом рақобат муҳитини таъминлаш орқали бундай ёрдамни бериш самарадорлигини ошириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Ўзбекистон Республикасининг « Рақобат тўғрисида »ги Қонунига мувофиқ давлат ёрдами берилишини назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари уларнинг рақобатга таъсирини баҳолаш учун ваколатли давлат органига мажбурий тартибда киритилиши маълумот учун қабул қилинсин.

2. Вазирлар Маҳкамасининг «Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва улар лойиҳаларининг рақобатга таъсирини баҳолаш тартиби тўғрисидаги низомни ҳамда Инсофсиз рақобатни аниқлаш методикасини тасдиқлаш ҳақида» 2023 йил 29 декабрдаги 694-сон қарорига иловага мувофиқ қуйидагиларни назарда тутувчи ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:

давлат ёрдами берилишини назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини уларнинг рақобатга таъсирини баҳолаш тартибини такомиллаштириш;

Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларида давлат ёрдамининг рақобатга таъсирини баҳолаш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш.

3. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда «subsidiya.imv.uz» платформасидаги тадбиркорлик субъектларига тақдим этиладиган қўллаб-қувватлаш чоралари ҳақидаги маълумотларни ўз ичига олган реестрда (кейинги ўринларда — Реестр) барча давлат ёрдами турлари бўйича маълумотларнинг шаффофлигини таъминласин.

Бунда қуйидагилар тизимли равишда таъминланади:

Реестрда давлат ёрдамини берувчилар ва ундан фойдаланувчилар, давлат ёрдамининг шакллари ва миқдорлари, уни кўрсатиш муддати, молиялаштириш манбалари, ҳуқуқий асослари ҳамда давлат ёрдамини назарда тутувчи барча ҳужжатлар бўйича тўлиқ ва ишончли маълумотлар акс эттирилади;

давлат ёрдамини берувчи ваколатли органлар томонидан давлат ёрдамини бериш тўғрисида қарор қабул қилинган кундан бошлаб ўн кун ичида зарур маълумотлар Реестрга киритилади;

Реестр давлат тилида электрон шаклда юритилади, жамоатчилик учун очиқ бўлади ҳамда давлат ёрдами дастурлари ва якка тартибда берилган давлат ёрдамига оид маълумотлар билан мунтазам равишда янгилаб борилади (давлат ёки тижорат сири ҳисобланган маълумотлар бундан мустасно);

Реестр Иқтисодиёт ва молия вазирлиги томонидан ҳар чоракда камида бир марта янгиланади;

Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси томонидан Реестр маълумотлари асосида берилган давлат ёрдамининг рақобатга таъсири баҳоланади (ex-post шаклида).

4. Ушбу қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари — иқтисодиёт ва молия вазири Ж.А. Қўчқоров ҳамда Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси раиси Х.С. Турахужаев зиммасига юклансин.

Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 4 сентябрдаги 462-сон қарорига ИЛОВА

Вазирлар Маҳкамасининг «Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва улар лойиҳаларининг рақобатга таъсирини баҳолаш тартиби тўғрисидаги низомни ҳамда Инсофсиз рақобатни аниқлаш методикасини тасдиқлаш ҳақида» 2023 йил 29 декабрдаги 694-сон қарорига киритилаётган ўзгартириш ва қўшимчалар

1. Қарор номи қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларининг рақобатга таъсирини баҳолаш тартибини такомиллаштириш тўғрисида».

2. 2-бандда :

а) «б» кичик банднинг биринчи хатбошисидаги «тасдиқлансин» сўзи чиқариб ташлансин;

б) қуйидаги мазмундаги «в» кичик банд билан тўлдирилсин:

«в) Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларида давлат ёрдамининг рақобатга таъсирини баҳолаш тартиби тўғрисидаги низом 3-иловага мувофиқ тасдиқлансин:

давлат ёрдамининг рақобатга таъсирини баҳолашнинг асосий мезонлари;

ваколатли орган томонидан давлат ёрдамининг рақобатга таъсирини баҳолаш тартиби;

давлат ёрдамининг рақобатга таъсирини баҳолаш учун ахборот манбалари».

3. 1-илованинг 1-банди қуйидаги мазмундаги иккинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Давлат ёрдамини назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларининг рақобатга таъсири Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларида давлат ёрдамининг рақобатга таъсирини баҳолаш тартиби тўғрисидаги низомга мувофиқ баҳоланади».

4. Қуйидаги мазмундаги 3-илова билан тўлдирилсин:

«Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 29 декабрдаги 694-сон қарорига 3-ИЛОВА

Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларида давлат ёрдамининг рақобатга таъсирини баҳолаш тартиби тўғрисида

1-боб. Умумий қоидалар

1. Ушбу Низом давлат ёрдамининг рақобатга таъсирини баҳолаш тартибини белгилайди.

2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:

«барчага ёки ҳеч кимга» тамойили — давлат ёрдамини ажратишда бир хил шароит ва мезонларга эга бўлган, товар ва молия бозорида фаолият юритаётган хўжалик юритувчи субъектларга давлат ёрдами алоҳида тартибда танлаб берилмасдан, тенг равишда тақдим этилиши ёки умуман тақдим этилмаслиги;

ваколатли орган — Ўзбекистон Республикаси Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси;

давлат ёрдами — давлат томонидан хўжалик юритувчи субъектларга солиқ ва божхона имтиёзлари, субсидиялар, грантлар, давлат кафолатлари, имтиёзли кредитлар, эксклюзив ҳуқуқлар, давлат мулкини имтиёзли нархларда сотиш ва ижарага бериш, ер ресурсларидан ва ерости бойликларидан фойдаланиш ҳуқуқларини имтиёзли шартлар асосида ҳамда бошқа преференциялар ва афзалликлар тарзида бериш;

давлат ёрдамининг рақобатга таъсирини баҳолаш — норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларида назарда тутилган давлат ёрдамининг рақобатни бевосита ёки билвосита чеклаш эҳтимолини аниқлаш ва баҳолаш.

3. Давлат ёрдами қуйидаги мақсадларни амалга ошириш учун берилиши мумкин:

республика ҳудудлари ёки алоҳида тармоқларнинг ижтимоий-иқтисодий ривожланиш даражасини ошириш;

амалга оширилаётган лойиҳаларнинг инновацион хусусиятга эга бўлишини таъминлаш;

фуқаролар бандлигини таъминлаш ҳамда ижтимоий аҳамиятга эга бўлган лойиҳаларни қўллаб-қувватлаш;

илмий-тадқиқот ва тажриба-конструкторлик ишларини амалга ошириш;

атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва республикада экологик ҳолатни яхшилаш;

кичик ва ўрта бизнес вакилларини ёки хотин-қиз тадбиркорларни қўллаб-қувватлаш.

4. Ҳар қандай давлат ёрдами қуйидаги умумий шартлар асосида берилади:

давлат ёрдами бозор механизмлари самара бермаган муайян ҳолатларни бартараф этиш ёки бозорда тенг шартларни таъминлаш зарур бўлганда ҳамда ушбу мақсадга рақобатга салбий таъсир кўрсатмасликдан бошқа чоралар орқали эришиш имкони мавжуд бўлмаганда;

давлат ёрдами мутаносиб бўлиб, зарур бўлган энг кам миқдор, муддат ва кўлам билан чекланган ҳолда, бенефициарга ортиқча компенсация берилишига олиб келмаганда;

давлат ёрдами рағбатлантирувчи таъсирга эга бўлиб, бенефициар хатти-ҳаракатини ўзгартириши ва давлат ёрдами бўлмаган тақдирда, амалга оширилмайдиган (ёки сезиларли даражада камроқ амалга ошириладиган) қўшимча фаолиятни юзага келтирганда;

давлат ёрдами рақобат ва савдога салбий таъсирларни камайтириш тарзида ишлаб чиқилиб, имкон қадар очиқ, рақобатбардош ва камситишсиз тақсимланганда.

5. Ваколатли орган томонидан давлат ёрдами берилишида унинг рақобатга таъсири баҳоланади.

2-боб. Давлат ёрдамининг рақобатга таъсирини баҳолашнинг асосий мезонлари

6. Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларида назарда тутилган давлат ёрдамининг рақобатга таъсири қуйидаги оқибатларнинг бирига олиб келган ёки олиб келиши мумкин бўлганда, унинг таъсири рақобат учун салбий деб баҳоланади:

давлат ёрдами ягона хўжалик юритувчи субъектга ёки айрим шахслар гуруҳига берилса;

давлат ёрдами фақат давлат иштирокидаги корхоналарга ёки маҳаллий корхоналар ёхуд хорижий инвесторларга берилса;

барча хўжалик юритувчи субъектларнинг давлат ёрдамидан тенг фойдаланиш имконияти чекланса;

давлат ёрдамини бериш тартиби мавжуд бўлмаса ва шаффофлиги таъминланмаган бўлса;

давлат ёрдамининг берилиши товар ва молия бозорида нархларнинг эркин шаклланишига тўсқинлик қилса;

давлат ёрдамини муддатсиз бериш назарда тутилган бўлса;

берилаётган давлат ёрдами аввал самарасиз деб баҳоланган бўлса;

ваколатли орган томонидан давлат ёрдамининг берилиши Давлат бюджети тақчиллигини келтириб чиқариши ёки ижтимоий мақсадлар учун йўналтириладиган давлат ёрдамининг миқдори қисқаришига олиб келиши бўйича хулоса берилган бўлса.

3-боб. Давлат ёрдамининг рақобатга таъсирини баҳолаш тартиби

7. Ваколатли органга хўжалик юритувчи субъектлар учун ҳар қандай турдаги (якка тартибда ёки танланган қисмига) давлат ёрдами берилишини назарда тутувчи барча норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари ва (ёки) тартибга солиш таъсирини баҳолаш (кейинги ўринларда — ТСТБ) ҳисоботи уларнинг рақобатга таъсирини баҳолаш учун киритилади.

8. Ваколатли орган томонидан давлат ёрдамининг рақобатга таъсирини баҳолашдан ўтказиш ва хулоса олиш учун киритилган норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ва ТСТБ ҳисоботи ўн иш куни ичида кўриб чиқилади.

9. Ваколатли орган томонидан норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ва ТСТБ ҳисоботи кўриб чиқилиши натижасига кўра лойиҳанинг мақсадга мувофиқлиги, уни қайта кўриб чиқиш лозимлиги ёки мақсадга мувофиқ эмаслиги тўғрисида хулоса расмийлаштирилади ва ишлаб чиқувчига тақдим этилади.

10. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ва ТСТБ ҳисоботи юзасидан ваколатли органнинг хулосаси лойиҳани ишлаб чиқувчи ташкилот томонидан мажбурий тартибда кўриб чиқилиши лозим.

11. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқувчи ташкилот томонидан қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ваколатли органнинг хулосаси лойиҳа билан бирга Адлия вазирлигига тақдим этилади.

12. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси Ўзбекистон Республикасининг Олий Мажлиси палаталари, Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси, Вазирлар Маҳкамасига киритилганда, унга ваколатли органнинг хулосаси мажбурий тартибда илова қилинади.

13. Қуйидаги ҳолларда давлат ёрдами назарда тутилган норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳалари ва ТСТБ ҳисоботи рақобатга таъсири юзасидан баҳолашдан ўтказилмайди:

норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ёки оқибатларини бартараф этиш, юқумли ва паразитар касалликлар тарқалишининг олдини олиш бўйича чекловчи тадбирларни (карантинни) белгилаш учун ишлаб чиқилаётган бўлса;

норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасида янги қабул қилинган қонунчилик ҳужжатларининг талабларига мувофиқлаштиришга қаратилган ўзгартириш ва қўшимчалар назарда тутилса;

давлат ёрдами «барчага ёки ҳеч кимга» тамойили асосида ҳудудда фаолият юритаётган хўжалик юритувчи субъектларнинг барчасига татбиқ этилса.

4-боб. Давлат ёрдамининг рақобатга таъсирини баҳолаш тартиби

14. Давлат ёрдами берилишини назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқувчилар томонидан норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ва (ёки) ТСТБ ҳисоботи унга қуйидаги маълумотлар ва ҳужжатларни илова қилган ҳолда ваколатли органга тақдим этилади:

давлат ёрдами берилиши натижасида манфаатларига таъсир кўрсатадиган тегишли товар ва молия бозори иштирокчиларининг сони;

давлат ёрдамининг «барчага ёки ҳеч кимга» тамойили асосида барча учун берилиши ёки умуман татбиқ этилмаслиги оқибатида вужудга келадиган ҳолатлар таҳлили (ҳисоб-китоби);

давлат ёрдамининг айнан бир ёки бир нечта хўжалик юритувчи субъектларга берилиши оқибатида ушбу товар ва молия бозорида фаолият юритаётган рақобатчи хўжалик юритувчи субъектларга нисбатан таъсири;

давлат ёрдамининг берилиши билан тартибга солинадиган товарга (ишга, хизматга) эҳтиёжнинг даражаси;

давлат ёрдами берилиши назарда тутилган норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини тайёрлашга асос бўлган ҳужжатлар ва таҳлилий маълумотлар.

Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқувчи давлат органи ва ташкилотлари тақдим қилинган ҳисоб-китоблар, маълумотлар ва ҳужжатларнинг ҳаққонийлиги учун жавобгар ҳисобланади.

15. Маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари томонидан давлат ёрдами берилиши назарда тутилган норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ва (ёки) ТСТБ ҳисоботи ушбу Низомнинг 14-бандида назарда тутилган тегишли ҳужжатлар билан бирга ваколатли органнинг ҳудудий органларига киритилади.

Ваколатли органнинг ҳудудий органлари томонидан норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ва (ёки) ТСТБ ушбу Низом талаблари ҳамда қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда кўриб чиқилади.

5-боб. Давлат ёрдамининг рақобатга таъсирини баҳолаш учун ахборот манбалари

16. Давлат ёрдами берилиши назарда тутилган норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ва (ёки) ТСТБ ҳисоботининг рақобатга таъсирини баҳолашда расмий ва норасмий ахборотлардан фойдаланилади.

17. Расмий ахборотларга қуйидагилар киради:

расмий статистика маълумотлари;

давлат органлари ва ташкилотларининг маълумотлари;

оқибатларни прогнозлаштириш масалалари бўйича илмий-таҳлилий материаллар ва нашрлар, илмий-амалий семинарлар, конференциялар ҳамда йиғилишлар материаллари;

давлат органлари ва ташкилотлари томонидан ўтказилган ижтимоий сўровларнинг натижалари;

оммавий ахборот воситаларида, шу жумладан, Интернет тармоғидаги расмий веб-сайтларда эълон қилинган маълумотлар;

рақобатга таъсирни баҳолаш доирасида давлат органлари ва ташкилотлари томонидан, шу жумладан, бевосита жойига чиққан ҳолда ўтказилган ўрганишлар жараёнида олинган (аниқланган) маълумотлар;

норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар, халқаро шартномалар;

суд амалиёти;

қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа расмий манбалар.

18. Норасмий маълумотларга қуйидагилар киради:

нодавлат нотижорат ташкилотлари, жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари;

Интернет тармоғининг норасмий ахборот ресурслари;

тижорат маълумотлари;

жамоатчилик ўртасида ўтказиладиган сўровномалар.

19. Ваколатли орган қуйидагиларга ҳақли:

рақобатга таъсири баҳоланаётган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари предметига тааллуқли бўлган маълумотлар билан қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда танишишга;

рақобатга таъсири баҳоланаётган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар нормаларига аниқлик киритишга ва улар бўйича тегишли тушунтиришлар олишга;

норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари бўйича манфаатларига алоқадор томонларнинг, шунингдек, мустақил экспертлар ва бошқа малакали мутахассисларнинг фикрларини ўрганишга.

20. Ваколатли орган қуйидагиларга мажбур:

рақобатга таъсирни баҳолашни ташкил этиш ва баҳолашда қонунчилик ҳужжатлари талабларига риоя қилишга;

рақобатга таъсирни баҳолашда маълум бўлиб қолган давлат сирлари ва тижорат сирларини ташкил этувчи маълумотларни ошкор этмасликка;

тақдим этилган ҳужжатларнинг қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда сақланишини таъминлашга.

6-боб. Якунловчи қоидалар

21. Ушбу Низомда қайд этилган масалалар юзасидан келиб чиқадиган низолар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ҳал этилади.

22. Ушбу Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб беради».

Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ

Тошкент ш.,

2026 йил 4 сентябрь,

462-сон

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.09.2026 й., 09/26/462/0891-сон)

lex.uz

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining

qarori

NIZOM

Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarida davlat yordamining raqobatga taʼsirini baholash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida

Tadbirkorlik subyektlarini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash tizimini yanada takomillashtirish, shuningdek, davlat yordami berilishida xususiy sektor vakillari va davlat ishtirokidagi korxonalar oʻrtasida sogʻlom raqobat muhitini taʼminlash orqali bunday yordamni berish samaradorligini oshirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Oʻzbekiston Respublikasining “ Raqobat toʻgʻrisida ”gi Qonuniga muvofiq davlat yordami berilishini nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari ularning raqobatga taʼsirini baholash uchun vakolatli davlat organiga majburiy tartibda kiritilishi maʼlumot uchun qabul qilinsin.

2. Vazirlar Mahkamasining “Normativ-huquqiy hujjatlar va ular loyihalarining raqobatga taʼsirini baholash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni hamda Insofsiz raqobatni aniqlash metodikasini tasdiqlash haqida” 2023-yil 29-dekabrdagi 694-son qaroriga ilovaga muvofiq quyidagilarni nazarda tutuvchi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:

davlat yordami berilishini nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ularning raqobatga taʼsirini baholash tartibini takomillashtirish;

Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarida davlat yordamining raqobatga taʼsirini baholash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash.

3. Iqtisodiyot va moliya vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda “subsidiya.imv.uz” platformasidagi tadbirkorlik subyektlariga taqdim etiladigan qoʻllab-quvvatlash choralari haqidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan reyestrda (keyingi oʻrinlarda — Reyestr) barcha davlat yordami turlari boʻyicha maʼlumotlarning shaffofligini taʼminlasin.

Bunda quyidagilar tizimli ravishda taʼminlanadi:

Reyestrda davlat yordamini beruvchilar va undan foydalanuvchilar, davlat yordamining shakllari va miqdorlari, uni koʻrsatish muddati, moliyalashtirish manbalari, huquqiy asoslari hamda davlat yordamini nazarda tutuvchi barcha hujjatlar boʻyicha toʻliq va ishonchli maʼlumotlar aks ettiriladi;

davlat yordamini beruvchi vakolatli organlar tomonidan davlat yordamini berish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan kundan boshlab oʻn kun ichida zarur maʼlumotlar Reyestrga kiritiladi;

Reyestr davlat tilida elektron shaklda yuritiladi, jamoatchilik uchun ochiq boʻladi hamda davlat yordami dasturlari va yakka tartibda berilgan davlat yordamiga oid maʼlumotlar bilan muntazam ravishda yangilab boriladi (davlat yoki tijorat siri hisoblangan maʼlumotlar bundan mustasno);

Reyestr Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan har chorakda kamida bir marta yangilanadi;

Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi tomonidan Reyestr maʼlumotlari asosida berilgan davlat yordamining raqobatga taʼsiri baholanadi (ex-post shaklida).

4. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — iqtisodiyot va moliya vaziri J.A. Qoʻchqorov hamda Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi raisi X.S. Turaxujayev zimmasiga yuklansin.

Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 4-sentabrdagi 462-son qaroriga ILOVA

Vazirlar Mahkamasining “Normativ-huquqiy hujjatlar va ular loyihalarining raqobatga taʼsirini baholash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni hamda Insofsiz raqobatni aniqlash metodikasini tasdiqlash haqida” 2023-yil 29-dekabrdagi 694-son qaroriga kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar

1. Qaror nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Normativ-huquqiy hujjatlar va ularning loyihalarining raqobatga taʼsirini baholash tartibini takomillashtirish toʻgʻrisida”.

2. 2-bandda :

a) “b” kichik bandning birinchi xatboshisidagi “tasdiqlansin” soʻzi chiqarib tashlansin;

b) quyidagi mazmundagi “v” kichik band bilan toʻldirilsin:

“v) Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarida davlat yordamining raqobatga taʼsirini baholash tartibi toʻgʻrisidagi nizom 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin:

davlat yordamining raqobatga taʼsirini baholashning asosiy mezonlari;

vakolatli organ tomonidan davlat yordamining raqobatga taʼsirini baholash tartibi;

davlat yordamining raqobatga taʼsirini baholash uchun axborot manbalari”.

3. 1-ilovaning 1-bandi quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“Davlat yordamini nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarining raqobatga taʼsiri Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarida davlat yordamining raqobatga taʼsirini baholash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq baholanadi”.

4. Quyidagi mazmundagi 3-ilova bilan toʻldirilsin:

“Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 29-dekabrdagi 694-son qaroriga 3-ILOVA

Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarida davlat yordamining raqobatga taʼsirini baholash tartibi toʻgʻrisida

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizom davlat yordamining raqobatga taʼsirini baholash tartibini belgilaydi.

2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

“barchaga yoki hech kimga” tamoyili — davlat yordamini ajratishda bir xil sharoit va mezonlarga ega boʻlgan, tovar va moliya bozorida faoliyat yuritayotgan xoʻjalik yurituvchi subyektlarga davlat yordami alohida tartibda tanlab berilmasdan, teng ravishda taqdim etilishi yoki umuman taqdim etilmasligi;

vakolatli organ — Oʻzbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi;

davlat yordami — davlat tomonidan xoʻjalik yurituvchi subyektlarga soliq va bojxona imtiyozlari, subsidiyalar, grantlar, davlat kafolatlari, imtiyozli kreditlar, eksklyuziv huquqlar, davlat mulkini imtiyozli narxlarda sotish va ijaraga berish, yer resurslaridan va yerosti boyliklaridan foydalanish huquqlarini imtiyozli shartlar asosida hamda boshqa preferensiyalar va afzalliklar tarzida berish;

davlat yordamining raqobatga taʼsirini baholash — normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarida nazarda tutilgan davlat yordamining raqobatni bevosita yoki bilvosita cheklash ehtimolini aniqlash va baholash.

3. Davlat yordami quyidagi maqsadlarni amalga oshirish uchun berilishi mumkin:

respublika hududlari yoki alohida tarmoqlarning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish darajasini oshirish;

amalga oshirilayotgan loyihalarning innovatsion xususiyatga ega boʻlishini taʼminlash;

fuqarolar bandligini taʼminlash hamda ijtimoiy ahamiyatga ega boʻlgan loyihalarni qoʻllab-quvvatlash;

ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlarini amalga oshirish;

atrof-muhitni muhofaza qilish va respublikada ekologik holatni yaxshilash;

kichik va oʻrta biznes vakillarini yoki xotin-qiz tadbirkorlarni qoʻllab-quvvatlash.

4. Har qanday davlat yordami quyidagi umumiy shartlar asosida beriladi:

davlat yordami bozor mexanizmlari samara bermagan muayyan holatlarni bartaraf etish yoki bozorda teng shartlarni taʼminlash zarur boʻlganda hamda ushbu maqsadga raqobatga salbiy taʼsir koʻrsatmaslikdan boshqa choralar orqali erishish imkoni mavjud boʻlmaganda;

davlat yordami mutanosib boʻlib, zarur boʻlgan eng kam miqdor, muddat va koʻlam bilan cheklangan holda, benefitsiarga ortiqcha kompensatsiya berilishiga olib kelmaganda;

davlat yordami ragʻbatlantiruvchi taʼsirga ega boʻlib, benefitsiar xatti-harakatini oʻzgartirishi va davlat yordami boʻlmagan taqdirda, amalga oshirilmaydigan (yoki sezilarli darajada kamroq amalga oshiriladigan) qoʻshimcha faoliyatni yuzaga keltirganda;

davlat yordami raqobat va savdoga salbiy taʼsirlarni kamaytirish tarzida ishlab chiqilib, imkon qadar ochiq, raqobatbardosh va kamsitishsiz taqsimlanganda.

5. Vakolatli organ tomonidan davlat yordami berilishida uning raqobatga taʼsiri baholanadi.

2-bob. Davlat yordamining raqobatga taʼsirini baholashning asosiy mezonlari

6. Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarida nazarda tutilgan davlat yordamining raqobatga taʼsiri quyidagi oqibatlarning biriga olib kelgan yoki olib kelishi mumkin boʻlganda, uning taʼsiri raqobat uchun salbiy deb baholanadi:

davlat yordami yagona xoʻjalik yurituvchi subyektga yoki ayrim shaxslar guruhiga berilsa;

davlat yordami faqat davlat ishtirokidagi korxonalarga yoki mahalliy korxonalar yoxud xorijiy investorlarga berilsa;

barcha xoʻjalik yurituvchi subyektlarning davlat yordamidan teng foydalanish imkoniyati cheklansa;

davlat yordamini berish tartibi mavjud boʻlmasa va shaffofligi taʼminlanmagan boʻlsa;

davlat yordamining berilishi tovar va moliya bozorida narxlarning erkin shakllanishiga toʻsqinlik qilsa;

davlat yordamini muddatsiz berish nazarda tutilgan boʻlsa;

berilayotgan davlat yordami avval samarasiz deb baholangan boʻlsa;

vakolatli organ tomonidan davlat yordamining berilishi Davlat budjeti taqchilligini keltirib chiqarishi yoki ijtimoiy maqsadlar uchun yoʻnaltiriladigan davlat yordamining miqdori qisqarishiga olib kelishi boʻyicha xulosa berilgan boʻlsa.

3-bob. Davlat yordamining raqobatga taʼsirini baholash tartibi

7. Vakolatli organga xoʻjalik yurituvchi subyektlar uchun har qanday turdagi (yakka tartibda yoki tanlangan qismiga) davlat yordami berilishini nazarda tutuvchi barcha normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va (yoki) tartibga solish taʼsirini baholash (keyingi oʻrinlarda — TSTB) hisoboti ularning raqobatga taʼsirini baholash uchun kiritiladi.

8. Vakolatli organ tomonidan davlat yordamining raqobatga taʼsirini baholashdan oʻtkazish va xulosa olish uchun kiritilgan normativ-huquqiy hujjat loyihasi va TSTB hisoboti oʻn ish kuni ichida koʻrib chiqiladi.

9. Vakolatli organ tomonidan normativ-huquqiy hujjat loyihasi va TSTB hisoboti koʻrib chiqilishi natijasiga koʻra loyihaning maqsadga muvofiqligi, uni qayta koʻrib chiqish lozimligi yoki maqsadga muvofiq emasligi toʻgʻrisida xulosa rasmiylashtiriladi va ishlab chiquvchiga taqdim etiladi.

10. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi va TSTB hisoboti yuzasidan vakolatli organning xulosasi loyihani ishlab chiquvchi tashkilot tomonidan majburiy tartibda koʻrib chiqilishi lozim.

11. Normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiquvchi tashkilot tomonidan qonunchilik hujjatlariga muvofiq vakolatli organning xulosasi loyiha bilan birga Adliya vazirligiga taqdim etiladi.

12. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi Oʻzbekiston Respublikasining Oliy Majlisi palatalari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi, Vazirlar Mahkamasiga kiritilganda, unga vakolatli organning xulosasi majburiy tartibda ilova qilinadi.

13. Quyidagi hollarda davlat yordami nazarda tutilgan normativ-huquqiy hujjat loyihalari va TSTB hisoboti raqobatga taʼsiri yuzasidan baholashdan oʻtkazilmaydi:

normativ-huquqiy hujjat loyihasi favqulodda vaziyatlarning oldini olish yoki oqibatlarini bartaraf etish, yuqumli va parazitar kasalliklar tarqalishining oldini olish boʻyicha cheklovchi tadbirlarni (karantinni) belgilash uchun ishlab chiqilayotgan boʻlsa;

normativ-huquqiy hujjat loyihasida yangi qabul qilingan qonunchilik hujjatlarining talablariga muvofiqlashtirishga qaratilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar nazarda tutilsa;

davlat yordami “barchaga yoki hech kimga” tamoyili asosida hududda faoliyat yuritayotgan xoʻjalik yurituvchi subyektlarning barchasiga tatbiq etilsa.

4-bob. Davlat yordamining raqobatga taʼsirini baholash tartibi

14. Davlat yordami berilishini nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiquvchilar tomonidan normativ-huquqiy hujjat loyihasi va (yoki) TSTB hisoboti unga quyidagi maʼlumotlar va hujjatlarni ilova qilgan holda vakolatli organga taqdim etiladi:

davlat yordami berilishi natijasida manfaatlariga taʼsir koʻrsatadigan tegishli tovar va moliya bozori ishtirokchilarining soni;

davlat yordamining “barchaga yoki hech kimga” tamoyili asosida barcha uchun berilishi yoki umuman tatbiq etilmasligi oqibatida vujudga keladigan holatlar tahlili (hisob-kitobi);

davlat yordamining aynan bir yoki bir nechta xoʻjalik yurituvchi subyektlarga berilishi oqibatida ushbu tovar va moliya bozorida faoliyat yuritayotgan raqobatchi xoʻjalik yurituvchi subyektlarga nisbatan taʼsiri;

davlat yordamining berilishi bilan tartibga solinadigan tovarga (ishga, xizmatga) ehtiyojning darajasi;

davlat yordami berilishi nazarda tutilgan normativ-huquqiy hujjat loyihasini tayyorlashga asos boʻlgan hujjatlar va tahliliy maʼlumotlar.

Normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiquvchi davlat organi va tashkilotlari taqdim qilingan hisob-kitoblar, maʼlumotlar va hujjatlarning haqqoniyligi uchun javobgar hisoblanadi.

15. Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan davlat yordami berilishi nazarda tutilgan normativ-huquqiy hujjat loyihasi va (yoki) TSTB hisoboti ushbu Nizomning 14-bandida nazarda tutilgan tegishli hujjatlar bilan birga vakolatli organning hududiy organlariga kiritiladi.

Vakolatli organning hududiy organlari tomonidan normativ-huquqiy hujjat loyihasi va (yoki) TSTB ushbu Nizom talablari hamda qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda koʻrib chiqiladi.

5-bob. Davlat yordamining raqobatga taʼsirini baholash uchun axborot manbalari

16. Davlat yordami berilishi nazarda tutilgan normativ-huquqiy hujjat loyihasi va (yoki) TSTB hisobotining raqobatga taʼsirini baholashda rasmiy va norasmiy axborotlardan foydalaniladi.

17. Rasmiy axborotlarga quyidagilar kiradi:

rasmiy statistika maʼlumotlari;

davlat organlari va tashkilotlarining maʼlumotlari;

oqibatlarni prognozlashtirish masalalari boʻyicha ilmiy-tahliliy materiallar va nashrlar, ilmiy-amaliy seminarlar, konferensiyalar hamda yigʻilishlar materiallari;

davlat organlari va tashkilotlari tomonidan oʻtkazilgan ijtimoiy soʻrovlarning natijalari;

ommaviy axborot vositalarida, shu jumladan, Internet tarmogʻidagi rasmiy veb-saytlarda eʼlon qilingan maʼlumotlar;

raqobatga taʼsirni baholash doirasida davlat organlari va tashkilotlari tomonidan, shu jumladan, bevosita joyiga chiqqan holda oʻtkazilgan oʻrganishlar jarayonida olingan (aniqlangan) maʼlumotlar;

normativ-huquqiy hujjatlar, xalqaro shartnomalar;

sud amaliyoti;

qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa rasmiy manbalar.

18. Norasmiy maʼlumotlarga quyidagilar kiradi:

nodavlat notijorat tashkilotlari, jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari;

Internet tarmogʻining norasmiy axborot resurslari;

tijorat maʼlumotlari;

jamoatchilik oʻrtasida oʻtkaziladigan soʻrovnomalar.

19. Vakolatli organ quyidagilarga haqli:

raqobatga taʼsiri baholanayotgan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari predmetiga taalluqli boʻlgan maʼlumotlar bilan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda tanishishga;

raqobatga taʼsiri baholanayotgan normativ-huquqiy hujjatlar normalariga aniqlik kiritishga va ular boʻyicha tegishli tushuntirishlar olishga;

normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari boʻyicha manfaatlariga aloqador tomonlarning, shuningdek, mustaqil ekspertlar va boshqa malakali mutaxassislarning fikrlarini oʻrganishga.

20. Vakolatli organ quyidagilarga majbur:

raqobatga taʼsirni baholashni tashkil etish va baholashda qonunchilik hujjatlari talablariga rioya qilishga;

raqobatga taʼsirni baholashda maʼlum boʻlib qolgan davlat sirlari va tijorat sirlarini tashkil etuvchi maʼlumotlarni oshkor etmaslikka;

taqdim etilgan hujjatlarning qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda saqlanishini taʼminlashga.

6-bob. Yakunlovchi qoidalar

21. Ushbu Nizomda qayd etilgan masalalar yuzasidan kelib chiqadigan nizolar qonunchilik hujjatlariga muvofiq hal etiladi.

22. Ushbu Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradi”.

Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV

Toshkent sh.,

2026-yil 4-sentabr,

462-son

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.09.2026-y., 09/26/462/0891-son)

lex.uz